ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕΙ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕΙ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ"

Transcript

1 Α.Τ.Ε.Ι ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕΙ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ. WHAT IS BUSINESS PLAN AND APPLICATION TO SPECIFIC BUSINESS. ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΙΑΝΝΙΣΗΣ AEM. ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ Κ Α Β Α Λ Α

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 5 ΜΕΡΟΣ Α... 7 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ... 7 Εισαγωγή Γενικό πλαίσιο και στόχοι της Διπλωματικής Εργασίας Περιγραφή της γενικής μεθοδολογίας της Εργασίας Συνοπτική περιγραφή κεφαλαίων... 9 Κεφάλαιο 1 ο Τα αίτια της χρηματοοικονομικής κρίσης Οι επιπτώσεις της χρηματοοικονομικής κρίσης Η μετάδοση της χρηματοοικονομικής κρίσης στην Ελλάδα Κεφάλαιο 2ο Ελληνικές Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και οι επιπτώσεις τους από την χρηματοοικονομική κρίση Κλάδοι δραστηριοποίησης ΜΜΕ Επιπτώσεις στις ΜΜΕ Κοινωνικές επιπτώσεις Αντοχή τρόποι αντιμετώπισης και προοπτικές ΜΜΕ Επιχειρηματικό περιβάλλον των ΜΜΕ ΜΕΡΟΣ Β ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΗΣ... 25

3 Κεφάλαιο 3ο Πρόλογος Εισαγωγή Η Επιχειρηματική Ιδέα Η Αγορά Οι Πελάτες Οι Ανταγωνιστές Προϊοντικά χαρακτηριστικά Επιχειρηματική Στρατηγική Απορρέουσες Στρατηγικές Κατευθύνσεις Η προοπτική εξαγωγών Στόχοι Μάρκετινγκ Στρατηγική Μάρκετινγκ Το προϊόν (Product) Η Διανομή (Place) Η Τιμή (Price) Η Προώθηση (Promotion) Γενική Στρατηγική επικοινωνίας Υποστήριξη Ο Ρόλος της συμβατικής Διαφήμισης και Προώθησης Η επιλογή συστήματος εκτροφής σαλιγκαριών Κεφάλαιο 4 ο Η εκτροφή των σαλιγκαριών στην Ελλάδα ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΙΔΗ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ... 48

4 ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΥΞΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ ΕΚΤΡΟΦΗ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ ΚΟΣΤΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΓΟΡΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΗ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Γ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Κεφάλαιο 5 ο Ερωτηματολόγιο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 75

5 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι καταρχήν να αποτυπωθούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πρόσφατης παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η επίδρασή της στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και κυρίως να αναδειχθεί η σημαντικότητα κάθε επιχειρηματικού σχεδίου για οποιαδήποτε επιχείρηση. Αυτό αποτυπώνεται στο πρώτο τμήμα της εργασίας. Στο δεύτερο τμήμα γίνεται μια εκτενείς αναφορά σε μελέτη που αποσκοπεί στην επίτευξη τριών βασικών στόχων. Ο πρώτος είναι η παρουσίαση ενός Business Plan με έμφαση στο πλάνο Marketing και επικοινωνίας, προκειμένου να αναδείξει την μεθοδολογία προσέγγισης και την σημαντικότητα του πελατοκεντρικού Marketing στην πορεία μιας επιχείρησης. Ο δεύτερος είναι να παράσχει αξιόπιστες επίσημες πηγές πληροφόρησης, για τις εναλλακτικές μεθόδους καλλιέργειας σαλιγκαριών, λαμβανομένου υπ όψην ότι υπάρχουν διαφορετικές και αντικρουόμενες θέσεις και απόψεις στην αγορά και το διαδίκτυο. Ο τρίτος στόχος είναι να λειτουργήσει σαν έναυσμα, προκειμένου να αναδειχθεί η στρατηγική προσέγγιση, η οποία εφαρμοζόμενη σε ευρεία κλίμακα και μαζικά μέσα, θα μπορούσε να συμβάλει στην ταχύτερη διείσδυση του προϊόντος στην Ελληνική αγορά. Στο τρίτο τμήμα παρουσιάζεται το ερωτηματολόγιο και τα αποτελέσματα αυτού.

6 ABSTRACT The purpose of this project is to properly reflect the principle characteristics of the recent global economic crisis, its impact on small businesses and especially to highlight the importance of each business plan for any business. This is reflected in the first part of the project. The second part of the project is a comprehensive report on a study that aims to achieve three key objectives. The first is to present a Business Plan with emphasis in Marketing and communication plan in order to highlight the methodology approach and the importance of customer-centric Marketing in the course of a business. The second is to provide reliable official sources of information on alternative farming snails, taking into opsin that are different and conflicting positions and views on the market and internet. The third objective is to act as a trigger in order to highlight the strategic approach, which is applied on a large scale and mass media could contribute to more rapid penetration of the product in the Greek market. The third part of the project presents the questionnaire and the results thereof.

7 ΜΕΡΟΣ Α ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

8 Εισαγωγή 1. Γενικό πλαίσιο και στόχοι της Διπλωματικής Εργασίας Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, όλοι γινόμαστε μάρτυρες μιας σημαντικής εμφάνισης πελατών και καταναλωτών, σχετικά με την διαδικασία αγοράς που ακολουθούν για προϊόντα και υπηρεσίες που παράγονται από τις διάφορες επιχειρήσεις και οι οποίες προσπαθούν να διαφοροποιούν σε σημαντικό βαθμό τα αγαθά που προωθούν στην αγορά που δραστηριοποιούνται. Είναι γεγονός πως ζούμε σε μια εποχή όπου το Μάρκετινγκ και η στρατηγική που ακολουθούν οι επιχειρήσεις για την διεργασία επιχειρηματικών πλάνων αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο των επιχειρήσεων. Τα στελέχη κάθε εταιρίας έχουν ως βασικό στόχο να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον το οποίο θα ανταποκρίνεται πλήρως στις επιθυμίες του κάθε καταναλωτή αλλά και συγχρόνως θα τον πείσουν να δημιουργήσει ένα προφίλ το οποίο θα είναι ευνοϊκό προς αυτές. Μπορούν επίσης να ωθήσουν τους υπευθύνους των διαφόρων επιχειρήσεων να αναζητήσουν νέους τρόπους ευελιξίας και νέες πηγές, με απώτερο σκοπό την προσέλκυση νέων καταναλωτών πελατών με την εφαρμογή καινοτόμων ιδεών καθορίζοντας πάντα προσιτές και σταθερές τιμές στην πορεία του χρόνου. Η χρηματοοικονομική κρίση έχει επηρεάσει την ανάπτυξη, την απασχόληση του εργατικού δυναμικού και την βιωσιμότητα των οικονομικών οργανισμών. Στην παρούσα πτυχιακή εργασία γίνεται προσπάθεια να αποτυπωθούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πρόσφατης παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η επίδρασή της στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και κυρίως να αναδειχθεί η σημαντικότητα κάθε επιχειρηματικού σχεδίου για οποιαδήποτε επιχείρηση.. Ακόμη στα πλαίσια της εργασίας πραγματοποιήθηκε έρευνα μέσω ερωτηματολογίου σε Ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις καθώς και σε σπουδαστές όλων των σχολών του ιδρύματός μας

9 2. Περιγραφή της γενικής μεθοδολογίας της Εργασίας Στην εργασία χρησιμοποιήθηκε βιβλιογραφία ξένη και Ελληνική. Σημαντικές πηγές αποτέλεσαν οι ηλεκτρονικές εκδόσεις εφημερίδων (Βήμα, Ελευθεροτυπία κ.α.), οι ειδησεογραφικές ιστοσελίδες αλλά και αυτές επιμελητηρίων, ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας και της Ελληνικής στατιστικής αρχής. Απαραίτητη φυσικά και η συνεργασία με την επιχείρηση για την ολοκλήρωση του επιχειρηματικού πλάνου της δραστηριότητάς της. Η μέθοδος που διενεργήθηκε η έρευνα είναι μέσω ερωτηματολογίου σε έντυπη αποκλειστικά μορφή,,με τον αριθμό του δείγματος να είναι εξήντα όσο αφορά τις επιχειρήσεις και όσο αφορά τους σπουδαστές του ιδρύματός μας. 3. Συνοπτική περιγραφή κεφαλαίων Στα δύο πρώτα κεφάλαια γίνεται μία σύντομη ιστορική διαδρομή της κρίσης,πως αυτή επεκτάθηκε στην Ευρώπη επομένως και στην χώρα μας καθώς και στις επιπτώσεις που έχει στις ΜΜΕ και κατ επέκταση στην ίδια την ζωή μας. Κλείνοντας με την θεωρητική προσέγγιση καταγράφεται το εγχώριο επιχειρηματικό περιβάλλον όπου και δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις αλλά και οι τρόποι αντοχής και αντιμετώπισης της κρίσης. Ακολουθεί η ερευνητική προσέγγιση με μια πλήρη παρουσίαση ενός ερευνητικού σχεδίου της εταιρείας. Στην συνέχεια γίνεται ανάλυση των απαντήσεων από έρευνα που διεξήχθη μέσω ερωτηματολογίου σε 60 επιχειρήσεις.τα ερωτήματα αποτυπώνουν την άποψη των ιδιοκτητών των επιχειρήσεων για τις αιτίες της κρίσης, τις προοπτικές εξόδου από αυτήν, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, την πολιτική που εκείνοι κρίνουν πως πρέπει να εφαρμοστεί από την κυβέρνηση αλλά και την σχέση τους με το Ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρουν αποτελούν και τα ευρήματα των σπουδαστών όσο αφορά την δραστηριοποίησή τους στον επιχειρηματικό κόσμο.

10 Κεφάλαιο 1 ο 1.1 Τα αίτια της χρηματοοικονομικής κρίσης Η παγκόσμια οικονομική κρίση έφερε στο φως πολλά από τα προβλήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Τα βασικά αίτιά της είναι: 1 Πηγή: Νικόλαος Β. Καραμούζης Γκίκας Α.Χαρδούβελης «Από την διεθνή κρίση στην κρίση της Ευρωζώνης και της Ελλάδας I. Η τιτλοποίηση των στεγαστικών δανείων σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό. Τα μειωμένα επιτόκια των στεγαστικών δανείων στην αμερικανική αγορά οδήγησαν σε μεγάλη αύξηση των χορηγήσεων. Έτσι οι εμπορικές τράπεζες προκειμένου να εισπράξουν υψηλά bonus, άρχισαν να εκδίδουν εταιρικά ομόλογα (Mortage Backed Securities MBS),και να τα διοχετεύουν σε ασφαλιστικές εταιρίες, τράπεζες, κρατικά ταμεία. Εν συνεχεία οι επενδυτές προκειμένου να προστατευθούν και να εξασφαλιστούν σε περίπτωση κινδύνου, αγόραζαν συμβόλαια προστασίας έναντι κινδύνων χρεοκοπίας (Credit Default Swaps), γνωστά και ως CDS. Το πρόβλημα στη συνέχεια και μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers ήταν τα υπέρογκα ποσά αποζημιώσεων που έπρεπε να

11 καταβληθούν έναντι των συμβολαίων CDS. II. Η υψηλή μόχλε υση δηλαδή η υπερβολική χρήση δανειακών κεφαλαίων και η λιγοστή χρήση ιδίων κεφαλαίων. III. Οι οίκοι αξιολόγησης για την λανθασμένη αξιολόγηση που παρείχαν σε οικονομικούς οργανισμούς, η οποία ήταν προϊόν της ανεπάρκειάς τους ή και κατά πολλούς της μεροληψίας τους έναντι ορισμένων επιχειρήσεων. IV. Οι εποπτικές αρχές και το νομοθετικό πλαίσιο Στην πρώτη περίπτωση οι εποπτικές αρχές αδυνατούσαν να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη διαφάνεια στα οικονομικά στοιχεία των επιχειρήσεων και έτσι οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις (ισολογισμός αποτελέσματα χρήσεως) παρουσίαζαν αναληθή στοιχεία. Επιπλέον φαίνεται πως πίστευαν την αρχή των «αποτελεσματικών αγορών» ώστε να μην λάβουν τα κατάλληλα μέτρα ενάντια των όσων ακολούθησαν. Όσον αφορά το νομοθετικό πλαίσιο ήταν ελλιπές. Το 1999 καταργήθηκε ο κανόνας του Glass Steagall ο οποίος ίσχυε από το 1933 και απαγόρευε την συνεργασία επενδυτικών και εμπορικών τραπεζών, με αποτέλεσμα στην συνέχεια τα εν λόγω χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να είναι αλληλοεξαρτώμενα. V. Η Φούσκα των τιμών των ακινήτων. Οι τιμές των ακινήτων άρχισαν την ανοδική τους πορεία την δεκαετία του 1990 και σταμάτησε το Τα επιτόκια παράμεναν χαμηλά και η προσφορά τους στις Η.Π.Α. υπήρξε πολύ μεγάλη. Η ξαφνική άνοδος των τιμών αν και επισημάνθηκε από αρκετούς, δεν ανακόπηκε από τις αρμόδιες αρχές, και ακολούθησε η πτώση τους με καταστροφικές συνέπειες στα νοικοκυριά, που έβλεπαν την αξία του σπιτιού να είναι μικρότερη από αυτήν του δανείου τους.

12 1.2 Οι επιπτώσεις της χρηματοοικονομικής κρίσης Αλματώδης αύξηση της ανεργίας Μείωση της παραγωγής και των επενδύσεων σε παγκόσμιο επίπεδο Μείωση της κατανάλωσης Μείωση της ρευστότητας Περιορισμός των χορηγούμενων δανείων και αλλαγή στην γενικότερη πολιτική χορηγήσεων των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων με θέσπιση αυστηρότερων κριτηρίων για την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου Κλείσιμο οικονομικών μονάδων Συγχωνεύσεις χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων Αναδιάρθρωση του εποπτικού πλαισίου, Επαναξιολόγηση των βαθμολογιών των οικονομικών οργανισμών και κρατών από τους οίκους αξιολόγησης. Κρίση στην εμπιστοσύνη μεταξύ κρατών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων σε όλο τον κόσμο Μείωση των δεικτών στα χρηματιστήρια Μείωση της εμπιστοσύνης στο ενιαίο Ευρωπαϊκό νόμισμα όπως και στα κριτήρια εισαγωγής των χωρών στην νομισματική ένωση Αναδιάρθρωση της κεφαλαιακής δομής των οικονομικών οργανισμών (μείωση της μόχλευσης αύξηση ίδιων και μείωση ξένων κεφαλαίων

13 1.3 Η μετάδοση της χρηματοοικονομικής κρίσης στην Ελλάδα Μετά το ξέσπασμα της χρηματοοικονομικής κρίσης στις Η.Π.Α., άρχισε η μετάδοση στις χώρες της Ευρώπης και δεν άργησε να γίνει αντιληπτή. Το Ελληνικό δημόσιο ήταν υπερχρεωμένο κάτι που για πολλά χρόνια δεν αντιμετωπίστηκε όπως θα έπρεπε και έτσι η χώρα μας θεωρήθηκε ο υπ αριθμόν ένα κίνδυνος για την ευρωζώνη. Εδώ και πάρα πολλά χρόνια η Ελλάδα παρουσίαζε έλλειμμα ακόμη και κατά το έτος 1999 (3,1% του Α.Ε.Π. ενώ ως κριτήριο τέθηκε κάτω του 3%) που υπήρξε η αξιολόγηση για την πιθανή είσοδο στην ενιαία νομισματική ένωση. Ακόμη και σήμερα πολλοί αμφισβητούν την αξιοπιστία των στοιχείων της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Από τις εκλογές του Οκτωβρίου το 2009 μέχρι και το 2011 δεν υπήρχε σαφής εικόνα τόσο του Ελληνικού δημόσιου χρέους, όσο και του ελλείμματος. Το έλλειμμα από 6% αναθεωρήθηκε, φτάνοντας αρχικά το 12,5 και καταλήγοντας στο 15%, ενώ το δημόσιο χρέος από 99,6% το 2009 σε 126,8 % το Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης επανεξέτασαν τις αξιολογήσεις της χώρας μας προβαίνοντας σε διαδοχικές υποβαθμίσεις. Στο παρελθόν οι βαθμολογήσεις τους ήταν αρκετά υψηλές για πολλές χώρες και οικονομικούς οργανισμούς αλλά εκ του αποτελέσματος αποδείχθηκαν λανθασμένες. Οι συνεχείς υπερβάσεις των προϋπολογισμών και η ανακριβής υποβολή δημοσιονομικών στοιχείων στην Eurostat και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχαν σαν αποτέλεσμα τον κλονισμό της αξιοπιστίας της χώρας και την αμφισβήτησή της από τους Ευρωπαίους. Το πρόβλημα της Ελλάδος άρχισε έτσι να γίνεται

14 πρόβλημα ολόκληρης της Ευρώπης βλέποντας οι αναλυτές στο βάθος πως μια αδυναμία του Ελληνικού κράτους να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις του, αντιστοιχεί σε πιθανή αδυναμία και του Ισπανικού, Πορτογαλικού, Ιταλικού και Ιρλανδικού κράτους. Οι αγορές φάνηκαν να ξαφνιάζονται από το μέγεθος του Ελληνικού ελλείμματος και να ανησυχούν, αμφισβητώντας την ικανότητα αποπληρωμής του. Ο περιορισμός του ελλείμματος αποτέλεσε προτεραιότητα για την Ελληνική κυβέρνηση, εξαγγέλλοντας μέτρα αντιμετώπισής του όπως μείωση του δημόσιου τομέα (μέσω εθελουσίας εξόδου για συνταξιοδότηση, μείωση των συμβασιούχων) πάταξη διαφθοράς και φοροδιαφυγής, μείωση των επιδομάτων, αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, αύξηση φόρων, και πάγωμα προσλήψεων. Τα παραπάνω μέτρα όμως στην πορεία φάνηκαν πως δεν μπορούν να διορθώσουν το πρόβλημα για να ακολουθήσει αύξηση του συντελεστή του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας, περικοπές του δώρου Χριστουγέννων και Πάσχα, αυξήσεις έμμεσων φόρων και εισαγωγή νέων στην ακίνητη περιουσία. Έτσι στις 23 Απριλίου του 2010, η Ελλάδα ζητά την ένταξή της στον μηχανισμό στήριξης, και στις 05 Μαΐου του ίδιου έτους υπογράφεται το μνημόνιο με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με διάρκεια τρία περίπου χρόνια. ύξηση του φόρου στο πετρέλαιο κίνησης. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου η δημοσιονομική λιτότητα θα εξακολουθήσει να υφίσταται για πολλά χρόνια ακόμη για να μπορέσουν να δημιουργηθούν πρωτογενή πλεονάσματα και να μειωθεί το έλλειμμα της Ελλάδας. Η ανάκαμψη και ανάπτυξη προσδοκάται πλέον από τη μείωση του δημοσίου τομέα, την βελτίωση της λειτουργικότητάς του, και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας, της εξωστρέφειας και τις ευελιξίας του ιδιωτικού τομέα παρέχοντας ποιοτικά προϊόντα και υπηρεσίες. Οι μεταρρυθμίσεις πλέον για τις εργασιακές σχέσεις, το ασφαλιστικό σύστημα, τα κλειστά επαγγέλματα και τα δημοσιονομικά βλέπουμε πως ανατρέπουνε ένα σύστημα τριάντα ετών.

15 Κεφάλαιο 2ο 2.1 Ελληνικές Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και οι επιπτώσεις τους από την χρηματοοικονομική κρίση Η Ελληνική οικονομία βασίζεται περισσότερο στις πολύ μικρές επιχειρήσεις καθώς ένας στους δύο Έλληνες που εργάζεται εκτός δημοσίου τομέα και τραπεζών απασχολείται σε πολύ μικρή επιχείρηση. Η παραγωγικότητα όμως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων παραμένει χαμηλότερη από αυτή των μεγάλων επιχειρήσεων στη χώρα μας κατά 28%. Όσο αφορά την απασχόληση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ελληνικές ΜμΕ απασχολούν κατά μέσο όρο 2,9 άτομα ενώ στην Ε.Ε. 4,2 άτομα. 2.2 Κλάδοι δραστηριοποίησης ΜΜΕ8 Σύμφωνα με την Ελληνική στατιστική αρχή το ποσοστό των απασχολούμενων ανά κλάδο έχει ως εξής: Πρωτογενής τομέας 13% Δευτερογενής τομέας 16,6%

16 Τριτογενής τομέας 70,4% 2.3 Επιπτώσεις στις ΜΜΕ Την περίοδο περισσότερες από Ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις οδηγήθηκαν σε κλείσιμο. Η παγκόσμια ύφεση βλέπουμε να επηρεάζει πολύ σημαντικά την Ελληνική οικονομία και η μεταφορά της κρίσης στην αγορά και στην παραγωγή δεν άργησε να έρθει. Ενώ στις Η.Π.Α. και σε πολλές χώρες τις Ευρώπης και μετά την κατάρρευση της Lehmann Brothers άρχισαν να λαμβάνονται μέτρα προστασίας της οικονομίας, στην Ελλάδα η πραγματική διάσταση του προβλήματος δεν έγινε αντιληπτή. Την κύρια ευθύνη φέρουν τα στελέχη της τότε κυβέρνησης και αντιπολίτευσης που όσο το πρόβλημα γιγαντωνόταν, έδιναν υποσχέσεις για το πόσα χρήματα θα λάβουμε σαν οικονομία αντί για πόσα θα έπρεπε να καταβάλλουμε αλλά και για τον πραγματικό αριθμό του Ελληνικού δημόσιου χρέους. Οι προβλέψεις για το 2013 δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικές εκτιμώντας λιγότερο αριθμό επιχειρήσεων κατά με απώλειες θέσεων εργασίας της τάξεως χιλιάδων. Τα στοιχεία από τα επιμελητήρια σε όλη την Ελλάδα δείχνουν κατακόρυφη μείωση στις νέες εγγραφές και αύξηση στις διαγραφές, ενώ εάν λάβουμε υπ όψιν και τις διακοπές εργασιών στις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες οι οποίες δεν δηλώνονται παραπάνω, καταλαβαίνουμε το μέγεθος του προβλήματος και της επιχειρηματικής συρρίκνωσης.

17 Ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις ΜμΕ (χιλιάδες) Εργαζόμενοι (εκατομμύρια) 829,3 765,8 758,7 2,26 2,1 2,07 Κύκλος εργασιων (σε ευρώ) 237,2 93,82 92,8 Μερικές από τις επιπτώσεις 9 της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι: Η έλλειψη ρευστότητας Η άνοδος του κόστους δανεισμού Η δυσκολία της πρόσβασης στην χρηματοδότηση Η πτώση της κατανάλωσης και της ζήτησης προϊόντων και υπηρεσιών Η μειωμένη αγοραστική δύναμη των καταναλωτών Η μεγαλύτερη ευαισθησία τους στην κρίση λόγων των ιδιαιτεροτήτων τους 9 Πηγή: Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδος

18 2.4 Κοινωνικές επιπτώσεις Όπως είδαμε πιο πάνω η μείωση των θέσεων εργασίας συνεπάγεται την απουσία εισοδήματος, η οποία με την σειρά της οδηγεί μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της χώρας σε φτωχοποίηση. Το πρώτο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσει κάποιος άνεργος είναι αυτό της ικανοποίησης των βασικών του αναγκών (τροφή, κατοικία, ενδυμασία). Όμως οι οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης γίνονται στην συνέχεια και κοινωνικές πλήττοντας την ευημερία και την υγεία των πολιτών. Η ανεργία αποτελεί την αιτία πολλών προβλημάτων όπως άγχος, φόβος, έλλειψη αυτοπεποίθησης, αίσθηση ανικανότητας, κατάθλιψη, αποχή από δραστηριότητες, επιθετικότητα και πλήξη τα οποία μάλιστα σύμφωνα με μελέτες μπορούν να οδηγήσουν σε αύξηση της κατανάλωσης του αλκοόλ, κατάχρηση άλλων ουσιών, υποσιτισμό, τάσεις φυγής, συγκρούσεις, αύξηση της εγκληματικότητας, βίαιες συμπεριφορές, αυτοκτονίες, και συχνότερη εμφάνιση ασθενειών. Το στρες που βιώνει κάποιος που χάνει μια μακροχρόνια και σταθερή εργασία θεωρείται πως είναι μεγαλύτερο από αυτό που προκαλείται από τον θάνατο ενός καλού φίλου. Σε περιπτώσεις ανέργων πτυχιούχων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παρατηρούμε μια καθήλωση στην ιδιότητα του φοιτητή μην μπορώντας να απασχοληθούν στο αντικείμενο των σπουδών τους. Οι επιπτώσεις για την κοινωνία είναι οι κοινωνικές ανισότητες, άνθηση της παραοικονομίας, μετανάστευση, κοινωνικές αναταραχές, έντονη υπογεννητικότητα, μηδενική πρόοδος, απώλεια των παραγωγικών δυνάμεων Οι άνθρωποι μεγαλώνοντας θεωρούν πως η φυσιολογική πορεία της ζωής περιλαμβάνει την εργασία και έτσι όταν δεν καταφέρνουν να απασχοληθούν αναβάλουν τις προσδοκίες και τα όνειρά τους. Στην χώρα μας το ποσοστό της

19 ανεργίας επίσημα αγγίζει το 27% με την ανεργία στους νέους (18-24) 61,7% και τον αριθμό των εγγεγραμμένων ανέργων να ανέρχεται σε άτομα σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή κάτι που κατατάσσει την χώρα μας στην πρώτη θέση στην Ευρωζώνη. Αν στον παραπάνω αριθμό προσθέσουμε τους μη εγγεγραμμένους ανέργους, καθώς και όσους απασχολούνται με ημιαπασχόληση, όσους λαμβάνουν πολύ καθυστερημένα τον μισθό τους, και όσους επαγγελματίες είναι στα πρόθυρα να κλείσουν την επιχείρησή τους, αντιλαμβανόμαστε το μέγεθος του προβλήματος. 2.5 Αντοχή τρόποι αντιμετώπισης και προοπτικές ΜΜΕ Οι Ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις για να αντέξουν τις δυσχέρειες και να επιβιώσουν μέσα στο δύσκολο περιβάλλον της χρηματοοικονομικής κρίσης θα πρέπει να αξιοποιήσουν στο έπακρο τα πλεονεκτήματά τους και να περιορίσουν όσο μπορούν τις αδυναμίες τους. Παρακάτω θα αναφέρουμε ορισμένους τομείς12 που μπορούν να αποτελέσουν εφαλτήριο για αυτή την προσπάθεια: Οικογενειακή μορφή: Για να θεωρηθεί μια επιχείρηση οικογενειακή θα πρέπει μια ή περισσότερες οικογένειες να διαθέτουν ικανό ποσοστό ώστε να επηρεάζουν την καθημερινή της λειτουργία ή να λαμβάνουν μέρος στην διοίκηση ή να υπάρχει κάποια προοπτική διαδοχής κατά την μεταβίβασή της. Σε δύσκολες καταστάσεις όπως οι περίοδοι κρίσεων, η οικογενειακή μορφή μιας επιχείρησης μπορεί να την προστατέψει από μια σειρά κινδύνων. Στην Ευρώπη το ποσοστό των οικογενειακών επιχειρήσεων υπερβαίνει το 80% του συνόλου ενώ παράγουν πιο πολύ από το 40% του Α.Ε.Π. κάθε χώρας. Τα μέλη μιας οικογενειακής επιχείρησης συνήθως έχουν κοινές πεποιθήσεις και έτσι μπορούν να χαράξουν κοινή στρατηγική. Μπορούν να θυσιάσουν ευκολότερα την προσωπική τους περιουσία αντλώντας ευκολότερα ρευστότητα, ενώ μειώνουν αποτελεσματικότερα το εργατικό κόστος καθώς τα μέλη τους προσφέρονται να εργάζονται πολύ περισσότερες ώρες και με μειωμένες ή και μηδαμινές αμοιβές όταν αυτό απαιτηθεί. Το οικογενειακό πνεύμα βοηθά την παραπάνω προσπάθεια όπως και η σύνδεση των μελών με το οικογενειακό όνομα και η ευθύνη 19

20 (παρακαταθήκη) τους απέναντι στις επόμενες γενιές. 10 Πηγή: Ευάγγελος Καναβιτσάς (ψυχολόγος) consequences-of-unemployment Ποιότητα προϊόντων υπηρεσιών: Είναι μια κατεύθυνση η οποία πρέπει να συγκεντρώσει το μεγαλύτερο βάρος στην προσπάθεια για ανάκαμψη. Ένα ποιοτικό προϊόν ή μια αξιόλογη υπηρεσία είναι η αιχμή του δόρατος για την αύξηση των πωλήσεων. Οι πελάτες που θα εκτιμήσουν αυτήν την προσπάθεια πιθανόν θα ξανά εμπιστευτούν την επιχείρηση, θα διαδώσουν τη φήμη της και έτσι θα χτισθεί μια καλή αμφίδρομη σχέση. Καινοτομία: Η εισαγωγή καινοτόμων προϊόντων από μια επιχείρηση μπορεί να αυξήσει κατακόρυφα τις πωλήσεις της ώστε να παρουσιάσει πορεία ανάκαμψης. Η εφαρμογή της τεχνολογίας σε αυτή την περίπτωση είναι πολύ σημαντική. Εάν πάρουμε ως παράδειγμα την Apple και παρακολουθήσουμε την πορεία της θα δούμε πως το 2001 είχε μειωμένες πωλήσεις κατά 33% παραχωρώντας το μερίδιό της στην αγορά στις ανταγωνίστριες εταιρίες Microsoft-Nokia-Sony. Με μια όμως «αντεπίθεση» και καινοτομώντας σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας παρουσίασε τα iphone ipad και επέστρεψε σε υψηλότατο επίπεδο πωλήσεων. Οι Ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις βέβαια ίσως να μην είναι σε θέση να πράξουν κάτι ανάλογο και τέτοιου μεγέθους και αυτό απαιτεί υψηλά κεφάλαια σε έρευνα και ανάπτυξη, όμως με την κατάλληλη συνεργασία και ανθρώπινο δυναμικό οι νέες ιδέες μπορούν να αξιοποιηθούν. Ευελιξία - Προσαρμοστικότητα: Οι επιχειρήσεις κατά μια έννοια αποτελούν και αυτές οργανισμούς (οικονομικούς) όπως οι ζωντανοί οργανισμοί και από την θεωρία της εξέλιξης αυτοί που έχουν επιβιώσει μέχρι σήμερα δεν είναι οι πιο δυνατοί οργανισμοί αλλά οι πιο προσαρμοστικοί στις συνθήκες που παρουσιάζονται. Έτσι πρέπει οι επιχειρήσεις να γίνουν πιο ευέλικτες και προσαρμοστικές κάθε φορά που αλλάζει το περιβάλλον τους και να αναπτύξουν τις κατάλληλες άμυνες. Ο μικρός αριθμός των εργαζομένων στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις βοηθάει σε αυτή την κατεύθυνση. 20

21 12 Πηγή: Όλγα Επιτροπάκη, Κυριάκος Κυριακόπουλος, Στέφανος Ζάρκος, Το μάνατζμεντ σε καιρούς κρίσης (2011) Μάρκετινγκ: Η πλειοψηφία των επιχειρήσεων στην προσπάθειά τους να μειώσουν τις περισσότερες δυνατές δαπάνες σε όλους τους τομείς μιας οικονομικής μονάδας μειώνουν και τα έξοδα σε προβολή και διαφήμιση. Αυτό το γεγονός κάνει τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον χώρο του marketing να μειώνουν τις τιμές που ζητούν από τους πελάτες τους. Έτσι παρουσιάζεται ευκαιρία για μια επιχείρηση που στοχεύει στην διαφήμιση να το πετύχει με χαμηλότερο κόστος, αποκομίζοντας τα όποια οφέλη προσφέρει η σωστή προβολή της. Αποτελεσματική διοίκηση: Το μικρό μέγεθος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μπορεί να αποδειχθεί ως πλεονέκτημα στην αποτελεσματική άσκηση διοίκησης. Αυτό που λείπει σε σχέση με τις μεγάλες επιχειρήσεις είναι ο σωστός προγραμματισμός και η σωστή ανάθεση καθηκόντων και απόδοση ευθυνών. Εάν παραδειγματιστούν και οι μικρότερες επιχειρήσεις από ένα σύγχρονο μοντέλο διοίκησης και οργάνωσης θα μπορούν να προβλέπουν και να προλαμβάνουν γρηγορότερα τους κινδύνους και γενικότερα να ανταπεξέρχονται πιο αποτελεσματικά στο συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Τα λιγοστά επίπεδα ιεραρχίας που υπάρχουν στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να προσθέσουν αξία στα όσα προαναφέρθηκαν. Χρήση διαδικτύου: Το διαδίκτυο σήμερα αποτελεί εργαλείο που προσφέρει τεράστιες δυνατότητες για κάθε επιχείρηση. Από την προμήθεια πρώτων υλών μέχρι το στάδιο των πωλήσεων αντιλαμβανόμαστε την χρησιμότητά του αφού μειώνεται το κόστος των συναλλαγών και αυξάνεται η ταχύτητά τους, αυξάνονται οι πωλήσεις, η συνολική προώθηση (μάρκετινγκ), το μέγεθος της αγοράς, και η επικοινωνία. Η χώρα μας θεωρείται πως έχει μικρή υποδομή στις τεχνολογίες πληροφορικής σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης. 21

22 Εξαγωγές: Η επέκταση μιας επιχείρησης σε νέες αγορές μπορεί να δώσει διέξοδο στο πρόβλημα της περιορισμένης εγχώριας αγοράς. Μάλιστα πολλές επιχειρήσεις που το προσπάθησαν έχουν διευρύνει το πελατολόγιό τους ανεβάζοντας παράλληλα τον δείκτη των Ελληνικών εξαγωγών. Ακόμη οι συνεργασίες με άλλες επιχειρήσεις του εξωτερικού είναι ικανές να βοηθήσουν αρκετά. Μείωση κόστους: Η μείωση του κόστους αποτελεί μια διαδικασία που μπορεί σε πολλούς επιχειρηματίες να μοιάζει απλή, εκ του αποτελέσματος όμως κρίνεται πολύ δύσκολη γιατί μπορεί να προκαλέσει αρνητικές συνέπειες. Οι περικοπές που γίνονται βιαστικά και επιπόλαια χωρίς την κατάλληλη στάθμιση πολλών παραγόντων αποδεικνύονται ακόμη και καταστροφικές. Για παράδειγμα στην περίπτωση που ο επιχειρηματίας θα στραφεί στην μείωση του προσωπικού για να μειώσει τα έξοδα, θα πρέπει να λάβει υπ όψιν του εάν οι εργαζόμενοι που σκοπεύει να απολύσει έχουν θετική συνεισφορά στην επιχείρηση, εάν έχουν προσελκύσει πελάτες, και τελικά εάν οι αποδοχές που λαμβάνουν ξεπερνούν τα όσα προσφέρουν. Το να κάνουμε βιαστικές κινήσεις προσλαμβάνοντας ανθρώπινο δυναμικό με τις μισές αποδοχές, μπορεί να γυρίσει εναντίον μας μακροπρόθεσμα χάνοντας σε ικανότητες των απολυμένων στελεχών. Να σημειώσουμε πως οι βαλκανικές χώρες που δίνουν τις μικρότερες απολαβές στους εργαζομένους τους σε σχέση με τις υπόλοιπες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν προσελκύουν με τόση ευκολία (όσο φαντάζονται πολλοί) ξένους επενδυτές, πράγμα που σημαίνει πως η ανταγωνιστικότητα μιας χώρας δεν έχει να κάνει αποκλειστικά με το εργατικό κόστος. Βέβαια πρέπει να τονίσουμε πως υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι και ικανότατοι άνθρωποι που θα μπορούσαν να προσληφθούν με λιγότερες αποδοχές, και για αυτό έχει τεράστια σημασία η σωστή στάθμιση όλων των παραγόντων. Όσον αφορά το κόστος παραγωγής η μείωση θα μπορούσε να έρθει από την εφαρμογή τεχνολογίας και την αυτοματοποίηση διαδικασιών και την επαναδιαπραγμάτευση των τιμών των πρώτων υλών. 22

23 Προοπτικές: Η χρηματοοικονομική κρίση που διανύουμε παρόλη την έντασή της και τις καταστροφικές επιπτώσεις μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για πολλές επιχειρήσεις αξιοποιώντας τα όσα προαναφέρθηκαν παραπάνω να επιβιώσουν και να αναδιοργανωθούνε. Γνωρίζοντας πως οι οικονομίες των κρατών συμπεριφέρονται διαγράφοντας οικονομικούς κύκλους (ύφεση, στασιμότητα, ανάκαμψη), όσοι ανταπεξέλθουν θα τους βρει η ανάκαμψη δυνατότερους και πιο έμπειρους. Η πλήρης αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων των Ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι η σωστή κατεύθυνση για την έξοδο από την κρίση. Η βοήθεια του κράτους είναι απαραίτητη τουλάχιστον στην φορολογική πολιτική, για να αποτελέσει το εφαλτήριο της ανάκαμψης. 2.6 Επιχειρηματικό περιβάλλον των ΜΜΕ Αναμφίβολα το περιβάλλον στο οποίο καλούνται οι Ελληνικές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν να δράσουν και να επιβιώσουν δεν είναι τόσο φιλικό όσο είναι τουλάχιστον στις υπόλοιπες χώρες τις Ευρωζώνης. Για την ακρίβεια μια σειρά από προβλήματα και εμπόδια13 βρίσκονται μπροστά σε κάθε απόπειρα νέας επένδυσης αλλά και λειτουργίας υφισταμένων οικονομικών μονάδων. Το ασταθές φορολογικό περιβάλλον, η γραφειοκρατία και η διαφθορά-δωροδοκία αποτελούν αντικίνητρα για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στη χώρα μας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Δείκτη Ανταγωνιστικότητας του Παγκόσμιου Οργανισμού Εργασίας τα κυριότερα προβλήματα είναι το φορολογικό σύστημα, και η δυσκολία έναρξης μιας επιχείρησης. Ακόμη σύμφωνα με την μελέτη στην Ελλάδα το κόστος δημιουργίας μιας νέας επιχείρησης είναι κατά πολύ υψηλότερο σε σχέση με ανταγωνιστικές χώρες, η πληροφόρηση των επιχειρηματιών κρίνεται ελλιπής, και η εξεύρεση κεφαλαίων είναι αρκετά δύσκολη. Στην ετήσια έκθεση Doing Business (2010) της Παγκόσμιας Τράπεζας και με κριτήριο τις συνθήκες ανάπτυξης επιχειρηματικής δραστηριότητας σε 183 οικονομίες η Ελλάδα καταλαμβάνει την 109η θέση κάτω από χώρες όπως Λίβανος, 23

24 Αλβανία, Τουρκία, Κροατία, Σκόπια, Βουλγαρία, Ρουμανία, Πολωνία και Αιθιοπία. Οι ημέρες που απαιτούνται για την έναρξη μιας νέας επιχείρησης είναι 19 (μέσος όρος ΟΟΣΑ 13 ημέρες), οι διαδικασίες για οικοδομική άδεια μελέτεςυδροδότηση-έλεγχο απαιτούν 169 ημέρες (μέσος όρος 157), οι διαδικασίες απόλυσης υπεράριθμου προσωπικού βαθμολογούνται με 40 (μ.ο.20), για τη μεταβίβαση περιουσίας απαιτούνται 11 ημέρες (μ.ο.4), οι διαδικασίες κλεισίματος μιας υπό πτώχευση επιχείρησης απαιτούν 2 χρόνια (μ.ο.1,7) και η πραγματοποίηση εισαγωγών εξαγωγών απαιτεί 20 ημέρες όταν ο μέσος όρος είναι 11. Σύμφωνα με τον «Διεθνής διαφάνεια Ελλάς» το μέσο χρηματικό ποσό που ζητήθηκε στον δημόσιο τομέα για την διεκπεραίωση μιας υπόθεσης ανήλθε σε ευρώ και όσον αφορά τις υπηρεσίες που παρατηρήθηκε αυτή κατάσταση 33,5% ανέφεραν σε νοσοκομεία, 15,9% σε πολεοδομίες, 15,7% σε εφορίες, 3,7% στο Ι.Κ.Α. 2,5% σε νομαρχίες και 1,9% σε δήμους. Στο ποσοστό των ερωτηθέντων που απάντησαν ότι έχουν δωροδοκήσει το προηγούμενο δωδεκάμηνο η χώρα μας κατατάσσεται στο ίδιο γκρουπ με το Κόσσοβο, το Κουβέιτ, το Πακιστάν, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία και σε καλύτερη θέση κατατάσσεται η Κολομβία και η Χιλή. Οι αριθμοί απλά επιβεβαιώνουν την πραγματικότητα στην Ελλάδα και τον καθημερινό αγώνα για επιβίωση επιχειρήσεων και νοικοκυριών. 13 Πηγή: Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης, Μάνατζμεντ της κρίσης (2011) 24

25 ΜΕΡΟΣ Β ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΗΣ 25

26 Κεφάλαιο 3ο 3.1 Πρόλογος Η μελέτη που ακολουθεί αποσκοπεί στην επίτευξη τριών βασικών στόχων. Ο πρώτος είναι η παρουσίαση ενός Business Plan με έμφαση στο πλάνο Marketing και επικοινωνίας, προκειμένου να αναδείξει την μεθοδολογία προσέγγισης και την σημαντικότητα του πελατοκεντρικού Marketing στην πορεία μιας επιχείρησης. Ο δεύτερος είναι να παράσχει αξιόπιστες επίσημες πηγές πληροφόρησης, για τις εναλλακτικές μεθόδους καλλιέργειας σαλιγκαριών, λαμβανομένου υπ όψην ότι υπάρχουν διαφορετικές και αντικρουόμενες θέσεις και απόψεις στην αγορά και το διαδίκτυο. Ο τρίτος στόχος είναι να λειτουργήσει σαν έναυσμα, προκειμένου να αναδειχθεί η στρατηγική προσέγγιση, η οποία εφαρμοζόμενη σε ευρεία κλίμακα και μαζικά μέσα, θα μπορούσε να συμβάλει στην ταχύτερη διείσδυση του προϊόντος στην Ελληνική αγορά. 3.2 Εισαγωγή Η Ελλάδα, τα τελευταία τρία χρόνια,βιώνει μια οικονομική κρίση, με εξαιρετικά αρνητικές επιπτώσεις στην Ελληνική κοινωνία. Η μείωση του βιοτικού επιπέδου, η υψηλή ανεργία και ειδικότερα η ανεργία των νέων και η συνεχιζόμενη ύφεση, προδιαγράφουν ζοφερές προοπτικές για το μέλλον. Μέσα στην σημερινή δύσκολη οικονομική πραγματικότητα ενίσχυση ορισμένων κλάδων της οικονομίας, στους οποίους η Ελλάδα φαίνεται να διαθέτη συγκριτικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, είναι μια ρεαλιστική διέξοδος από την κρίση. Ο Τομέας της Γεωργίας, τα τελευταία 30 χρόνια, έχει υποστεί πρωτοφανή 26

27 καθίζηση, με αποτέλεσμα η χώρα από πλεονασματική στα γεωργικά εν γένει προϊόντα να γίνει άκρως ελλειμματική. Στον τομέα αυτό η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα, λόγω κλιματολογικών συνθηκών, που δίνουν την δυνατότητα παραγωγής προϊόντων ανώτερης ποιότητας. Η σαλιγκαροτροφία είναι μια καινοτόμος επιχειρηματική δραστηριότητα στον τομέα της γεωργικής παραγωγής,που στην δεκαετία του 1970 ξεκίνησε χωρίς ικανοποιητικά αποτελέσματα και σήμερα επανέρχεται και πάλι στην επικαιρότητα και μπορεί να χαράξει νέες παραγωγικές και εξαγωγικές κατευθύνσεις. Σήμερα η οικονομική κρίση,η ανεργία των νέων και η εκφρασμένη τους επιθυμία μετοίκησης από τα μεγάλα αστικά κέντρα στην επαρχεία, η εκτροφή σαλιγκαριών μπορεί να αποτελέσει μια εξαιρετικά κερδοφόρα επιχειρηματική δραστηριότητα για Έλληνες παραγωγούς και να βοηθήσει την χώρα στην αύξηση των εξαγωγών της και την ανάπτυξη της οικονομίας της. 3.3 Η Επιχειρηματική Ιδέα Η εκτροφή σαλιγκαριών με τις πιο σύγχρονες μεθόδους παραγωγής με στόχο την Ευρωπαϊκή αγορά και την σταδιακή ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς. Αυτή η επιχειρηματική ιδέα, υπό την προϋπόθεση σωστής χρήσης σύγχρονων τεχνικών αποτελεσματικής διαχείρισης του κύκλου παραγωγής, που θα διασφαλίσει υψηλές αποδόσεις, εγγυάται θετικά οικονομικά αποτελέσματα, λόγω της συμβολαιακά εξασφαλισμένης διάθεσης του συνόλου της παραγωγής σε ικανοποιητικές τιμές. Έρευνες δείχνουν ότι η παγκόσμια παραγωγή σαλιγκαριών καλύπτει μόνον το 10% της παγκόσμιας ζήτησης και ότι οι τιμές στον παραγωγό διατηρούν μια σταθερή ανοδική τάση 3%-4% ετησίως. Η επένδυση επιδοτείται για νέους αγρότες μέχρι και 40%,ενώ για μη αγρότες μπορεί να υπαχθεί σε πρόγραμμα εκσυγχρονισμού. (Βλέπε συγκεκριμένες αναφορές δράσεων και Ν.Δ. στο κεφάλαιο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ-ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ) 27

28 Σύντομη περιγραφή της εταιρείας Η υλοποίηση της επιχειρηματικής ιδέας θα πραγματοποιηθεί από την εταιρεία TopSnails, πού θα ασχοληθεί πρωταρχικά με την σαλιγκαροτρφία ανοικτού ολοκληρωμένου βιολογικού κύκλου, σε ένα αγρόκτημα 22 στρεμμάτων, στο Μαραθώνα Αττικής. Το αγρόκτημα είναι ιδιοκτησία της οικογένειας του ενός εκ των δύο συνεταίρων, διαθέτει παροχές νερού και ηλεκτρικού ρεύματος και θα ενοικιασθεί από την εταιρεία με συμβόλαιο 25ετούς διάρκειας με ετήσιο ενοίκιο 1,5% επί των πωλήσεων της εταιρείας. Η TopSnails θα εκτρέφει σαλιγκάρια τύπου Helix Asperse (Muller), και η διάθεση της παραγωγής θα είναι αρχικά, κατά 70% συμβολαιακή, σε προσυμφωνημένη χονδρική τιμή, και κατά 30% στην εγχώρια αγορά, σε λιανική τιμή. Το ποσοστό αυτό πιθανόν να διαφοροποιηθεί, ανάλογα με την αξιολόγηση της δυνητικής κερδοφορίας της επιχείρησης, μετά τους πρώτους 18 μήνες λειτουργίας, όταν θα υπάρχει εμπειρία παραγωγής και διάθεσης του προϊόντος. Παράλληλα, και αφού η εταιρεία εδραιωθεί, θα επιδιώξει συνεργασίες με άλλους παραγωγούς ποιοτικών παραδοσιακών προϊόντων, προκειμένου να τα προωθήσει και να τα διαθέσει επιλεκτικά στην Ελληνική αγορά. κάτω από ένα ενιαίο brand. Η TopSnails,θα έχει την νομική μορφή της Ανώνυμης Εταιρείας και κύριοι μέτοχοι με ποσοστό 50% έκαστος θα είναι 2 νέοι, φίλοι, απόφοιτοι του Γεωπονικού και του Οικονομικού Πανεπιστημίου αντίστοιχα. Ο πρώτος έχει εργασιακή εμπειρία σε εταιρεία παραγωγής έτοιμου γκαζόν, και ο δεύτερος ήταν υπεύθυνος marketing σε εταιρεία εισαγωγής και εμπορίας προϊόντων διατροφής. 28

29 3.4 Η Αγορά Από το σύνολο της παγκόσμιας παραγωγής σαλιγκαριών το 25% προορίζεται για την βιομηχανία τροφίμων ενώ το υπόλοιπο 75% κατευθύνεται στη βιομηχανία φαρμάκων και καλλυντικών. Η παγκόσμια αγορά των σαλιγκαριών που χρησιμοποιούνται στη Βιομηχανία Τροφίμων υπολογίζεται ότι ξεπερνά σε μέγεθος τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Σύμφωνα με σχετικές μελέτες, η παγκόσμια προσφορά για σαλιγκάρια καλύπτει απλώς το 10% της παγκόσμιας ζήτησης γεγονός που εξηγεί και τις πολύ υψηλές τιμές πώλησης των σαλιγκαριών ως τελικό προϊόν και σηματοδοτεί τις μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης της παγκόσμιας παραγωγής. Οι συνολικές καταναλώσεις για το 2010,υπολογίζονται γύρω στους τόνους παγκοσμίως και από αυτήν την ποσότητα, το προϊόν που προέρχεται από εκτροφεία αγγίζει τους τόνους, δηλαδή το 12% του συνόλου, προερχόταν από την φύση, κυρίως από τρίτες χώρες, στις οποίες επιτρέπεται ακόμα η συγκομιδή. Η κατανομή στις διάφορες μορφές διάθεσης των τόνων που καταναλώθηκαν το 2010 ήταν: τόνοι φρέσκο (29,4%), τόνοι κατεψυγμένο (49,4%) και τόνοι σε κονσέρβα. Τα σαλιγκάρια που καταλήγουν στους καταναλωτές αποτελούν σε ποσοστό 30% φρέσκο προϊόν, σε ποσοστό 47% κατεψυγμένο προϊόν και 23% ως προϊόν σε κονσέρβα. Το 80% των μονάδων σαλιγκαριών στην Ευρώπη εκτρέφει το είδος σαλιγκαριού Helix Aspersa Muller. Η μεγαλύτερη ποσότητα των σαλιγκαριών που διακινούνται στην παγκόσμια αγορά προέρχονται από φυσικούς πληθυσμούς. Ειδικότερα για την Ευρωπαϊκή αγορά τα σαλιγκάρια προέρχονται κύρια από τις χώρες της πρώην Ανατολικής Ευρώπης καθώς επίσης και από το Μαρόκο την Τυνησία και την Τουρκία. (Eurostat). 29

30 Η ελληνική σαλιγκαροτροφία μπορεί να εξελιχθεί σε δυναμική επιχειρηματική δραστηριότητα. Το μεγάλο πλεονέκτημα της σαλιγκαροτροφίας είναι ότι αποτελεί συμβολαιακή γεωργία και κατά συνέπεια είναι από την αρχή εξασφαλισμένη η πώληση όλης της παραγωγής, έναντι προκαθορισμένης τιμής, η οποία την τρέχουσα περίοδο κυμαίνεται γύρω από τα 3,80 ευρώ ανά κιλό προϊόντος. Ωστόσο, στην ελεύθερη αγορά τα σαλιγκάρια πωλούνται έως και 12 ευρώ το κιλό. Οι ελληνικές εξαγωγές σαλιγκαριών, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς εκτιμάται ότι φέτος θα ξεπεράσουν τα 12 εκατ. ευρώ, με τον κύριο όγκο να κατευθύνεται στη Γαλλία, την Ιταλία και την Ελβετία. Το βέβαιο είναι ότι τα σαλιγκάρια αποτελούν ένα υψηλής διατροφικής αξίας προϊόν, με συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση και εξασφαλισμένες αγορές, ενώ εντάσσονται στην ομάδα των προϊόντων πολυτελείας, όπως το χαβιάρι, το φουαγκρά και οι τρούφες. Εξάλλου, το δρόμο έχουν δείξει η Γαλλία, η Ισπανία, όπου η εκτροφή σαλιγκαριών είναι πολύ διαδεδομένη και εναρμονισμένη με τις διατροφικές συνήθειες του πληθυσμού. Μετά τη Γαλλία, τη δεύτερη θέση στις χώρες που καταναλώνουν σαλιγκάρια κατέχει η Ιταλία, χώρα η οποία άλλωστε βρίσκεται και στην πρώτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης όσον αφορά τον αριθμό και την έκταση της εκτροφής. Μάλιστα, η Ιταλία εισάγει από την Ελλάδα και την Τουρκία σαλιγκάρια, η συνολική αξία των οποίων την τελευταία τριετία υπολογίζεται ότι ήταν μεγαλύτερη των 12,9 εκατ. ευρώ. Όπως προκύπτει και από τα στοιχεία μελέτης που συνέταξε πρόσφατα η ελληνική πρεσβεία στη Ρώμη, και συγκεκριμένα το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων για τη σαλιγκαροτροφία στην Ιταλία, το ενδιαφέρον των Ιταλών καταναλωτών για τη συγκεκριμένη εκτροφή θα μπορούσε, με τις κατάλληλες πρωτοβουλίες, να ανοίξει το δρόμο για εντονότερες μελλοντικές εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ιταλία. Δεν υπάρχουν επίσημες ποσοτικές έρευνες καταναλωτικών συνηθειών για την ελληνική αγορά, αλλά είναι βέβαιο ότι πέρα από την παραδοσιακή κατανάλωση σε κάποιες περιοχές της χώρας μας, τα σαλιγκάρια εντάσσονται στην 30

31 τάση της μεσογειακής διατροφής και βρίσκουν τον δρόμο σε όλο και περισσότερες γκουρμέ συνταγές. 3.5 Οι Πελάτες Εκ των πραγμάτων, ο βασικός πελάτης της εταιρείας θα είναι η εταιρεία η οποία βάσει συμβολαίου θα παράσχει τεχνογνωσία, υποστήριξη, πρώτες ύλες και κυρίως αγορά του 70% της τελικής παραγωγής. Το πελατολόγιο διαφοροποιείται ως προς το 30% και έχει ως εξής: Πελάτες Επιχειρήσεις (Β2Β) όπως εστιατόρια, μεζεδοπωλεία γκουρμέ, τσιπουράδικα κλπ. στην αγορά επιτόπιας κατανάλωσης και ντελικατέσεν, βιολογικά προϊόντα, παραδοσιακά τρόφιμα κλπ., στην αγορά για το σπίτι Πελάτες Καταναλωτές (B2C) Η απ ευθείας πώληση φρέσκων σαλιγκαριών θα αξιολογηθεί μετά το τρίτο έτος όταν αναμένεται πως θα έχει αυξηθεί και η γενικότερη διείσδυση του προϊόντος στην αγορά. 3.6 Οι Ανταγωνιστές Ουσιαστικά, στη φάση που βρισκόμαστε σήμερα, δεν υπάρχει αξιόλογος ανταγωνισμός μεταξύ επιχειρήσεων εκτροφής σαλιγκαριών, σε επίπεδο B2C, ενώ σε επίπεδο Β2Β εξαρτάται από την σημαντικότητα του πελάτη σαν volume και prestige account στην αγορά επιτόπιας κατανάλωσης. Χαρακτηριστικό της χαμηλής διείσδυσης και ζήτησης στην αγορά για το σπίτι, είναι ότι σε έρευνα σε μεγάλα Σούπερ Μάρκετ της Ανατολικής Αττικής, ένα μόνο κατάστημα διέθετε σαλιγκάρια και μόνο φρέσκα σε διχτάκι. Το προϊόν απουσιάζει επίσης από τα περισσότερα καταστήματα Ντελικατέσεν και Βιολογικών προϊόντων, και πωλείται φρέσκο στις λαϊκές αγορές προς 7-8 Ευρώ το κιλό το μεσαίο και 9-10 Ευρώ το μεγάλο, σε διχτάκι. Οι περισσότερες επιχειρήσεις εκτροφέων, επικεντρώνουν την προσπάθεια τους στην ποιοτική και ποσοτική μεγιστοποίηση της παραγωγής η οποία στη 31

32 συνέχεια, θα διατεθεί κυρίως και σε προσυμφωνημένη τιμή, σε συνεργάτες εξαγωγείς. 3.7 Προϊοντικά χαρακτηριστικά Η παραγωγή στην TopSnails θα γίνεται, σε ιδιόκτητο ανοικτό εκτροφείο σαλιγκαριών ολοκληρωμένου βιολογικού κύκλου όπου τα σαλιγκάρια αναπτύσσονται και συμπληρώνουν τον βιολογικό τους κύκλο σε ιδανικό φυσικό περιβάλλον το οποίο είναι ελεγχόμενο από τους εκτροφείς. Εκτρέφονται σαλιγκάρια του είδους Helix αspersa (Μuller), ένα από τα πιο διαδεδομένα είδη που συναντώνται στη Μεσογειακή λεκάνη, υψηλής διατροφικής αξίας, ιδανικό για αγροτική ή βιομηχανική εκμετάλλευση το οποίο παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ζήτηση παγκοσμίως, προσαρμόζεται εύκολα σε συνθήκες εκτροφείου, αποκτά εμπορεύσιμο μέγεθος σε συντομότερο χρονικό διάστημα (12 μήνες), έχει υψηλή αναπαραγωγική ικανότητα ( αβγά ετησίως) και έχει αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητά σε διάφορες κλιματικές συνθήκες. Τα σαλιγκάρια αναπαραγωγής που παρέχονται στην TopSnails, θα συνοδεύονται από πιστοποιητικό του Διεθνούς Ινστιτούτου Σαλιγκαροτροφίας και κτηνιατρικό έλεγχο που εγγυάται για την αναπαραγωγική τους ικανότητα, το είδος του σαλιγκαριού και την προέλευσή του. 3.8 Επιχειρηματική Στρατηγική Δυνατά σημεία: Ραγδαία αναπτυσσόμενη αγορά (εξ) και υπό διαμόρφωση (εσωτερικού) Ύπαρξη ζήτησης για το σύνολο της παραγωγής Επιλογή εγγύτητας χώρου παραγωγής σε δυνητικά σημεία διάθεσης Γνώσεις και εμπειρία των στελεχών της Topsails σε θέματα μάρκετινγκ και αγροτικής παραγωγής 32

33 Δυνατότητα επιδότησης μέρους του κόστους επένδυσης Τάση υιοθέτησης μεσογειακής διατροφής με έμφαση στα βιολογικά προϊόντα Δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης/αύξησης παραγωγικού δυναμικού Αδύνατα σημεία: Διαπραγματευτική δύναμη Προμηθευτών και πελατών Υψηλά κόστη επένδυσης και σημαντικές απαιτήσεις σε χρόνο και προσωπική δέσμευση των εκτροφέων (για αφομοίωση τεχνογνωσίας και προσαρμογή της στις τοπικές συνθήκες) Κενό γνώσης και εμπειρίας καταναλωτών με αγορά, χρήση, και κατανάλωση σαλιγκαριών Ύπαρξη τελικού προϊόντος μετά από 18 μήνες Προβληματική αγορά μεταποίησης Μικρό μέγεθος της εγχώριας κατανάλωσης Ευκαιρίες: Ρυθμός ανάπτυξης/ζήτησης σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Θετικές επιπτώσεις στην παγκόσμια ζήτηση από την αυξανόμενη διείσδυση της Γαλλικής και Ιταλικής γαστρονομίας στις μεγάλες αγορές και από την στροφή μερίδας των καταναλωτών στη μεσογειακή διατροφή. Δυνατότητα μελλοντικού networking με εταιρείες παραγωγής και διάθεσης παρεμφερών παραδοσιακών προϊόντων διατροφής Απειλές: 33

34 Υψηλή εξάρτηση της παραγωγής από τις κλιματολογικές συνθήκες ή άλλους αστάθμητους παράγοντες Επιδείνωση οικονομικής/πολιτικής κατάστασης στην Ελλάδα Επέκταση της ανεξέλεγκτης συλλογής σε χώρες χαμηλού κόστους, που θα πιέσει τις τιμές των σαλιγκαριών εκτροφής 3.9 Απορρέουσες Στρατηγικές Κατευθύνσεις Έχοντας η εταιρεία να αντιμετωπίσει μια σταδιακά αλλά αργά αναπτυσσόμενη εγχώρια αγορά, που σήμερα βασίζεται στις εξαγωγές, αλλά με σοβαρές ενδείξεις και τάσεις κατανάλωσης από νεαρές ηλικίες (τσιπουράδικα, μεζεδοπωλεία, γκουρμέ συνταγές κλπ.), και αναγνωρίζοντας ότι δεν έχει ούτε το μέγεθος αλλά ούτε και τα χρήματα να «επιταχύνει» τις εξελίξεις, αποφάσισε να ακολουθήσει μια niche στρατηγική κατεύθυνση, ως εξής: Να καταστεί η κινητήρια δύναμη που θα αναπτύξει μια περιορισμένη σε γεωγραφική έκταση αγορά, με δημιουργικές δράσεις σε επίπεδο Business to Business και Business to Consumer, χρησιμοποιώντας σύγχρονες, αποτελεσματικές και συγχρόνως χαμηλού κόστους τεχνικές marketing και επικοινωνίας, προκειμένου να αυξήσει την ζήτηση αλλά και την προσφορά του προϊόντος, σε επίπεδο χρήσης και κατανάλωσης Παράλληλα, η υλοποίηση και κυρίως τα αποτελέσματα της στρατηγικής, να αποτελέσουν, στην καλύτερη περίπτωση εφαλτήριο για την μελλοντική εξέλιξη της εταιρείας, και στην χειρότερη, επιστροφή στον οριακά κερδοφόρο ρόλο της εκτροφής σαλιγκαριών. Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχει άνετος χρόνος για την προετοιμασία του προγράμματος marketing και επικοινωνίας, λόγω του 18μήνου πριν την πρώτη παραγωγή. Αξίζει επίσης να σημειωθεί και η δυνατότητα ξεκινήματος νωρίτερα με ποιοτικά ελεγμένο προϊόν τρίτων, και φυσικά χαμηλότερο ποσοστό κέρδους για την TopSnails. 34

35 3.10 Η προοπτική εξαγωγών Η TopSnails σχεδιάζει να στραφεί και προς την αγορά του εξωτερικού, μετά από 3 χρόνια παραγωγικής λειτουργίας, όταν θα έχει σταθεροποιηθεί η παραγωγή, θα έχει «αποσαφηνιστεί» το επίπεδο και η τάση διείσδυσης στην ελληνική αγορά, και θα υπάρχει χρόνος να ασχοληθεί η διοίκηση με το πολύπλοκο μάρκετινγκ εξαγωγών. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα 4 P του συμβατικού μίγματος μάρκετινγκ (product, place, price, promotion) που αφορούν τον εξαγωγέα, μεταφράζονται σε 4 C, διαφορετικά για κάθε εισαγωγέα και χώρα ως εξής: Product = Customer solution Price = Customer cost Place = Convenience Promotion = Communication Είναι μια σχέση Business to Business (B2B), όπου ο εξαγωγέας στοχεύει στην πώληση του προϊόντος του στον εισαγωγέα, ενώ ο εισαγωγέας έχει σαν στόχο να παράσχει λύση στο πρόβλημα των δικών του πελατών. Για να επιτευχθεί λοιπόν ο κοινός στόχος, πρέπει και οι δύο, να λάβουν υπ όψη το συνολικό κόστος των μεταφορικών, ασφάλειας, τελωνειακών δασμών, φόρων, φορτοεκφορτωτών, διανομής, και βέβαια το δικό τους εταιρικό κόστος. Θέλει επίσης ο εισαγωγέας την ευκολότερη δυνατή διαδικασία αποστολής και διανομής, παράλληλα με την άψογη πληροφόρηση και διαχείριση για την έγκαιρη διαθεσιμότητα, χρόνους transit, λύση πιθανών προβλημάτων, packaging, branding, υποστήριξη μάρκετινγκ κλπ. Σαν αποτέλεσμα, όπως αναφέρεται και στον οδηγό εξαγωγών βήμα προς βήμα, προστίθενται αρκετά P στο το εξαγωγικό μάρκετινγκ ως εξής: Πληρωμές (payments) - οι διεθνείς συναλλαγές, ειδικά εκτός αλλά και εντός ΕΕ, είναι πολύπλοκες 35

36 Προσωπικό (personnel)- θα πρέπει το προσωπικό να έχει τα κατάλληλα προσόντα Σχεδιασμός (planning)- με διαφοροποιήσεις ανάλογα με την χώρα εξαγωγής Έγγραφα και απαραίτητα δικαιολογητικά (paperwork) Πρακτικές (practices)- με διαφορές σε ότι αφορά κουλτούρα και επιχειρηματικότητα Δυνητικές συνεργασίες (partnerships) Πολιτικές και μέθοδοι της επιχείρησης (policies) Τρόποι παρουσίας στην νέα αγορά (positioning) Προστασία (protection)- των εξαγόμενων προϊόντων και της πνευματικής ιδιοκτησίας της επιχείρησης Προσωπική ενασχόληση των ιδιοκτητών (personal involvement), με ταξίδια και επισκέψεις με στόχο την δημιουργία προσωπικών δεσμών με πελάτες του εξωτερικού. Όπως είναι προφανές, θα απαιτηθεί και η δημιουργία μιας λειτουργικής, καθαρά εξαγωγικής εκδοχής του website της TopSnail, με διεθνή Β2Β προσανατολισμό, που θα «προσκαλεί» σε συνεργασία και θα αποπνέει κύρος, ποιότητα, εμπειρία και εμπιστοσύνη. Ένας «χρυσός κανόνας» για επιτυχημένες εξαγωγές, είναι η επικέντρωση στις αγορές μία προς μία, και πέρασμα στην επόμενη, αφού επιτύχει στην προηγούμενη. Με αυτή την λογική, η TopSnails στοχεύει πρώτα σε συμβολαιακές πωλήσεις και στο άνοιγμα της ελληνικής αγοράς, και στην συνέχεια στην επέκταση σε αγορές του εξωτερικού. Παράλληλα βέβαια, θα υπάρχει ενημέρωση για τις εξελίξεις, την προσφορά, την ζήτηση και τις τρέχουσες τιμές στις αγορές του εξωτερικού, μέσα από εξειδικευμένα trade sites όπως το 36

37 3.11 Στόχοι Μάρκετινγκ Οι κύριοι στόχοι μάρκετινγκ συνοψίζονται ως εξής: Επίτευξη τζίρου ύψους Ευρώ για τον δεύτερο χρόνο λειτουργίας Επίτευξη τζίρου ύψους Ευρώ για τον τρίτο χρόνο λειτουργίας Δημιουργία και εδραίωση πελατοκεντρικής υποδομής και εικόνας Δημιουργία νέων, πρωτοποριακών καναλιών και μηχανισμών για αρχικές και επαναληπτικές πωλήσεις Δημιουργία μηχανισμών συνεργασίας και πιστότητας στον τομέα Β2Β 3.12 Στρατηγική Μάρκετινγκ Η στρατηγική μάρκετινγκ και επικοινωνίας, χρησιμοποιεί κυρίως εργαλεία και τεχνικές άμεσου μάρκετινγκ, δεδομένου ότι τα κοινά στόχος θα είναι, περιορισμένα γεωγραφικά, δημογραφικά, και κοινωνικοοικονομικά. Σε όλες τις περιπτώσεις επιδιώκεται η επίτευξη της επιθυμητής δράσης του κοινού-στόχου μέσα από τα στάδια της: Γνωριμίας με το προϊόν Δημιουργίας ενδιαφέροντος Αναγνώρισης οφέλους σε λογικό και συναισθηματικό επίπεδο Θετικής θέσης και στάσης απέναντι στην εταιρεία Δημιουργίας δεσμών αμοιβαίου οφέλους κυρίως στο Β2Β Αρχικής και επαναληπτικής αγοράς του προϊόντος Οι προτεινόμενοι στόχοι και στρατηγική θα επιτευχθούν μέσα από το μείγμα μάρκετινγκ που περιγράφεται στην συνέχεια 37

38 3.13 Το προϊόν (Product) Το Helix aspersa (Μuller) είναι το είδος που θα εκτρέφεται από την Topsails, όπως αναφέρθηκε και στα προϊοντικά χαρακτηριστικά. Μετά την συλλογή, το στέγνωμα και την επιλογή σύμφωνα με το μέγεθος, το προϊόν θα συσκευάζεται για χονδρική και λιανική πώληση αντίστοιχα. Αρχικά η συσκευασία θα είναι φρέσκα, στεγνωμένα και καθαρισμένα σε διχτάκι 1 Kg., ενώ στην συνέχεια, όταν θα υπάρξει κατάλληλο συσκευαστήριο για την Ελληνική αγορά, θα μπορούν να κυκλοφορήσουν και σε βαζάκι, σε άλμη, όπως και κατεψυγμένα. Στην αρχική φάση της διείσδυσης στην αγορά, κάθε συσκευασία θα συνοδεύεται από πολύπτυχο εντυπάκι ενημερωτικού περιεχομένου, που θα φέρει και το λογότυπο της TopSnails Η Διανομή (Place) Η διανομή θα γίνεται από τον υπεύθυνο μάρκετινγκ της TopSnails, τουλάχιστον για τα πρώτα χρόνια, όπου η προσωπική σχέση με τους πελάτες θα είναι ιδιαίτερα σημαντική για την διείσδυση στην αγορά. Θα χρησιμοποιείται ένα κλειστό van «πολλαπλών χρήσεων» της εταιρείας, κατάλληλα διακοσμημένο με τα χρώματα και το σήμα της εταιρείας. Γεωγραφικά θα καλύπτεται η περιοχή από Παλλήνη έως Μαραθώνα, με κύριο άξονα την Λεωφόρο Μαραθώνος. Οποιαδήποτε «παρέκκλιση» θα εξετάζεται με γνώμονα τις πρόσθετες πωλήσεις και το διαφορικό κέρδος που θα προκύψει, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, σε σχέση με τα έσοδα συμβολαιακής πώλησης Η Τιμή (Price) Με προσδοκώμενη χονδρική, συμβολαιακή τιμή 3.35Ευρώ (net) το κιλό, 38

39 μετά την πρώτη παραγωγή (σε μήνες), υπολογίζεται πώς η τιμή τιμοκαταλόγου θα είναι για το διχτάκι 1 kg. 6,70 Ευρώ. Η σχέση συμβολαιακής προς τιμή τιμοκαταλόγου θα είναι ½. Οι τελικές τιμές ολοκληρωμένης σειράς συσκευασιών (βαζάκια, κονσέρβες, κατεψυγμένα κλπ.), θα διαμορφωθούν όταν θα υπάρξει δυνατότητα σωστής τυποποίησης σαλιγκαριών εκτροφής για την Ελληνική αγορά. Από πλευράς τιμολογιακής πολιτικής, θα γίνει κάθε προσπάθεια ώστε τα περιθώρια χρόνου αποπληρωμής από τους πελάτες να μην υπερβαίνουν τον ένα μήνα κατά μέσο όρο Η Προώθηση (Promotion) Στρατηγική προσέγγιση Το συνολικό πρόγραμμα προώθησης θα αναπτυχθεί σε 3 διαδοχικές φάσεις που βασίζονται στην λογική της «δημιουργίας» μιας ολοκληρωμένης περιφερειακής αγοράς, στην οποία θα «προκαλέσουμε» συνθήκες δημιουργίας ζήτησης για κατανάλωση στο σπίτι ή σε εστιατόρια της περιοχής, και παράλληλα θα κατευθύνουμε την ζήτηση στα συνεργαζόμενα σημεία πώλησης ή κατανάλωσης, προσφέροντας τους έτσι, ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. λόγω διαφήμισης και πρόσθετων πωλήσεων. Φάση 1 Στόχευση, δημιουργία βάσης δεδομένων δυνητικών πελατών Β2Β, προσέγγιση πρωταρχικού κοινού, πρόταση συνεργασίας, καταγραφή και αξιολόγηση ανταπόκρισης, εντοπισμός αποτελεσματικών τρόπων προσέγγισης, προσέλκυσης και απόκτησης πελατών Φάση 2 Δημιουργία επικοινωνιακού και προωθητικού υλικού Β2Β και Β2C, δημιουργία και ανάπτυξη ιστοσελίδας, pre-testing διαφημιστικών και προωθητικών ενεργειών, pre-selling με χρήση έτοιμου προϊόντος από συνεργάτες. 39

40 Φάση 3 Λανσάρισμα, τοποθέτηση σε σημεία πώλησης και κατανάλωσης, επικοινωνία προς δυνητικούς καταναλωτές, παρακολούθηση προγράμματος, αξιολόγηση, προσαρμογή. Συσκευασία και προώθηση μέρους της συμβολαιακής παραγωγής Γενική Στρατηγική επικοινωνίας Σε ποιο κοινό απευθυνόμαστε Κατοίκους Ανατολικής Αττικής, μέσης και ανώτερης κοινωνικοοικονομικής τάξης και μορφωτικού επιπέδου, κοινωνικούς, εξωστρεφείς που τους αρέσει να εντυπωσιάζουν τον κοινωνικό τους περίγυρο. Επαγγελματίες με εξειδίκευση στην πώληση ή το σερβίρισμα γευστικών gourmet προϊόντων, και τους αρέσει να προσφέρουν στους πελάτες τους, νέες, εκλεπτυσμένες γευστικές προτάσεις. Ποιο είναι το κύριο μήνυμα που θέλουμε να επικοινωνήσουμε Βασική Τοποθέτηση (positioning) Η Topsails είναι η καινοτόμος εταιρεία που εκτός από την «πρώτη ύλη» για γευστικές συνταγές με σαλιγκάρια, που χαρίζουν απόλαυση στους καταναλωτές και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους πελάτες της, βοηθάει να ξαναβρούμε τις παραδοσιακές γαστρονομικές αξίες μας, και να επιστρέψουμε στην υγιεινή Μεσογειακή διατροφή Υποστήριξη Ανοικτής Βιολογικής καλλιέργειας Πιστοποιημένη παραγωγή Εξάγεται με επιτυχία σε χώρες της ΕΕ Θρεπτικά συστατικά σαλιγκαριών 40

41 Επιλογή των καλύτερων εστιατορίων Παραδοσιακά Ελληνική Επιθυμητή αντίδραση του κοινού (Β2C) Τι θέλουμε να σκεφθούν Η TopSnails φέρνει στα πιάτα τους, μια μοναδική γκουρμέ, και παράλληλα παραδοσιακά Ελληνική γεύση, τα βιολογικής καλλιέργειας σαλιγκάρια της που εξάγονται με επιτυχία στην Ευρώπη. Τι θέλουμε να αισθανθούν Γευσιγνώστες, διαμορφωτές τάσεων, που τους αρέσει να εκπλήσσουν και να εντυπωσιάζουν με τις γαστριμαργικές επιλογές τους. Τι θέλουμε να πράξουν Να δοκιμάσουν, να προτείνουν και να εντάξουν τα σαλιγκάρια TopSnsails στην Μεσογειακή δίαιτα τους, εντός και εκτός σπιτιού. Επιθυμητή αντίδραση του κοινού (Β2Β) Τι θέλουμε να σκεφθούν Η TopSnails είναι μια πρωτοποριακή εταιρεία, που πραγματικά ενδιαφέρεται για τους πελάτες της, και τους προσφέρει και ποιοτικό και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για να αυξήσουν την πελατεία και τις πωλήσεις τους Τι θέλουμε να αισθανθούν Δυναμικοί, πρωτοπόροι στις επιλογές τους, που γνωρίζουν να επιλέγουν και να προσφέρουν ότι καλύτερο στους πελάτες τους Τι θέλουμε να πράξουν Να εντάξουν τα Topsails στις προσφερόμενες επιλογές τους, και να τα προτείνουν στους πελάτες τους. 41

42 Ποια Μέσα και Τεχνικές Επικοινωνίας θα χρησιμοποιήσουμε Ο ρόλος του Internet Η ιστοσελίδα της TopSnails θα αποτελέσει την κινητήρια δύναμη του προωθητικού προγράμματος. Θα εξασφαλίζει εύκολη και γρήγορη πρόσβαση, καθώς και παροχή όλων των πληροφοριών που θα αναζητήσει ο χρήστης με δυνατότητα εύκολης επικαιροποίησης, ώστε να σχηματίζεται άμεσα μια πρώτη θετική εντύπωση, και στη συνέχεια να έχει ο χρήστης τη δυνατότητα να εξειδικεύσει τις ζητούμενες πληροφορίες ανάλογα με τα ενδιαφέροντά του με φιλικό, και διαδραστικό τρόπο. Η ιστοσελίδα της TopSnails θα διαθέτει πρωτοποριακά εργαλεία και εφαρμογές με σκοπό την ανάδειξη των θετικών στοιχείων της κατανάλωσης σαλιγκαριών γενικότερα, και της κατανάλωσης σαλιγκαριών Topsails από συγκεκριμένα σημεία πώλησης ή κατανάλωσης, ειδικότερα Τα εργαλεία και οι εφαρμογές θα εξασφαλίζουν: Την αναφορά όλων των συνεργατών Β2Β Οδηγίες για την πρόσβαση σε σημεία κατανάλωσης Ανάδειξη των σχετικών σημείων με φωτογραφικό περιεχόμενο Αναφορά στα πλεονεκτήματα της Μεσογειακής διατροφής Αναφορά στην εξαγωγική δραστηριότητα της σαλιγκαροκαλλιέργειας Διαφοροποιημένες σελίδες τουριστικού και γαστριμαργικού ενδιαφέροντος Διασύνδεση με sites και blogs εξωραϊστικών συλλόγων και άλλων συναφών οργανώσεων της Ανατολικής Αττικής Προωθητικές ενέργειες όπως εκπτωτικά κουπόνια, πρόσκληση σε ειδικές εκδηλώσεις, προσφορές σε σημεία κατανάλωσης κλπ. Παράλληλα, ο κύριος τρόπος επικοινωνίας με το κοινό θα είναι με e- mail campaigns σε κατοίκους της Ανατολικής Αττικής, και με χρτων 42

43 social media Ο Ρόλος της συμβατικής Διαφήμισης και Προώθησης Δεδομένης της έλλειψης εσόδων το πρώτο 18μηνο, του υψηλού κόστους της συμβατικής διαφήμισης στα μέσα, αλλά και της χαμηλής διείσδυσης των σαλιγκαριών στην αγορά, η διαφήμιση και η προώθηση θα περιοριστούν στα απολύτως αναγκαία υλικά όπως: Μικρά πολυσέλιδα εντυπάκια «φυσαρμόνικα», με πληροφορίες και συνταγές για σαλιγκάρια που θα συνοδεύουν τα διχτάκια. Καρτολίνες καταστημάτων με κάποιο προτρεπτικό μήνυμα για την αγορά σαλιγκαριών Topsails. Διαφημιστικά έντυπα Α3 πολλαπλών χρήσεων, όπως σε take one stands για τα καταστήματα, διανομή σε γραμματοκιβώτια από τα ΕΛΤΑ, ένθεση σε τοπικό Τύπο κλπ. Αυτοκόλλητα πολλαπλής χρήσης Εξωλκείς σαλιγκαριών για δώρο σε εστιατόρια Χρονοδιάγραμμα & κόστος ενεργειών και υλικών Προώθησης Προωθητική Ενέργεια/Υλικό Κόστος Δημιουργία λογοτύπου TopSnail, καρτών κλπ Δημιουργία Ιστότοπου Εκτύπωση sales organizer/ προσέγγιση καταστηματαρχών Εκτύπωση Kαρτολίνων TakeOne/ τοποθέτηση Εκτύπωση φυλλαδίων με πληροφόρηση και συνταγές Ένθεση από ΕΛΤΑ σε γραμματοκιβώτια επιλεγμένων περιοχών επιλεγμένων περιοχών

44 campaign B2C campaign B2B... - Εκτύπωση Αυτοκόλλητων Topsails Προωθητική ενέργεια προς καταστήματα (δώρο εξωλκέας) Συμμετοχή σε εκδηλώσεις (wine tastings, γευσιγνωσία κλπ.) Επανεκτυπώσεις/ αλλαγές εντύπων/ νέοι τιμοκατάλογοι κλπ Κόστος Περιόδου Κόστος Περιόδου Κόστος Περιόδου Συνολικό κόστος Η επιλογή συστήματος εκτροφής σαλιγκαριών Η TopSnails, προκειμένου να αποφασίσει το είδος της σαλιγκαροκαλλιέργειας που θα εφαρμόσει, μελέτησε διεξοδικά τις πληροφορίες διαφόρων ελληνικών και ξένων ιστοσελίδων και blogs σχετικών με την καλλιέργεια και προώθηση σαλιγκαριών, διεθνή και ελληνική βιβλιογραφία, επισκέφθηκε και αντάλλαξε απόψεις με αρκετούς παραγωγούς και εταιρείες παροχής υποστήριξης, και ανέτρεξε στην εμπεριστατωμένη μελέτη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ) που παρατίθεται αυτούσια στο επόμενο κεφάλαιο «Η ΕΚΤΡΟΦΗ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ», όπως επίσης και την πρόσφατη μελέτη της Τράπεζας Πειραιώς που θα βρείτε στην διεύθυνση:http://www.piraeusbank.gr/documents/internet/economic_research/k ladikes_meletes/2012/ektrofi_salligarion.pdf Με βάση τα πάρα πάνω στοιχεία, και αφού ολοκλήρωσε την διαδικασία αναλύσεων του εδάφους και του νερού, έκρινε ότι η καταλληλότερη παραγωγική διαδικασία, είναι αυτή του ανοικτού βιολογικού κύκλου. Επέλεξε επίσης και την εταιρεία συνεργάτη η οποία θα παράσχει μεταξύ άλλων, πλήρες πρόγραμμα 44

45 εργασιών, συμβουλές, επίβλεψη, ειδικά δίχτυα παραγωγής, σαλιγκάρια γεννήτορες, πιστοποιημένους σπόρους, και ακόμη, αγορά σε προσυμφωνημένη τιμή, όποιου ποσοστού της συνολικής παραγωγής αποφασίσει να δώσει η TopSnails. Ένας επί πλέον λόγος που επιλέχθηκε η σαλιγκαροτροφία ανοικτού τύπου, ήταν η ύπαρξη μικρού οικίσκου κατάλληλου για γραφείo όπως και αποθήκης μέσα στο κτήμα, έτσι ώστε να μην απαιτηθούν εξειδικευμένες κτιριακές εγκαταστάσεις υψηλού κόστους, όπως στην περίπτωση καλλιέργειας κλειστού τύπου. 45

46 Κεφάλαιο 4 ο Η εκτροφή των σαλιγκαριών στην Ελλάδα ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον για την εκτροφή σαλιγκαριών στο πλαίσιο τόσο της ανάπτυξης νέων «καινοτόμων» επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, όσο και της αναζήτησης ενός επιπλέον εισοδήματος. Αντίστοιχη «έκρηξη» στον κλάδο των σαλιγκαριών είχε υπάρξει κατά τις δεκαετίες του 70 και 80, αλλά τελικά ο κλάδος συρρικνώθηκε χωρίς να υπάρξει μεγάλη εξέλιξη. Ο βασικός λόγος στον οποίο αποδόθηκε η τότε αποτυχία ήταν το ξηροθερμικό κλίμα της Ελλάδας που θεωρήθηκε ότι δεν ενδείκνυται για την εκτροφή αυτή. Επιπλέον παράγοντας θεωρήθηκε, η ελλιπής γνώση των υποψήφιων παραγωγών ως προς τις ιδιαιτερότητες του οργανισμού αυτού, τόσο ως προς την συμπεριφορά όσο και ως προς την παραγωγική διαδικασία (αδηφαγία, μεγάλη κινητικότητα, πλήθος εχθρών, ειδικές συνθήκες εκτροφής, εκ φύσεως μεγάλη θνησιμότητα των σαλιγκαριών). Η μορφή των τότε εκτροφών ήταν ανοιχτού τύπου και η γνώση μικρή. Πριν λοιπόν λάβει κάποιος την απόφαση να ασχοληθεί ερασιτεχνικά ή ακόμα περισσότερο επαγγελματικά με την εκτροφή σαλιγκαριών, θα πρέπει να διαβάσει αρκετά και να ενημερωθεί τόσο για την βιολογία των σαλιγκαριών (αναπαραγωγή, ανάπτυξη, διαχείμαση κ.λπ.), όσο και για τις απαιτήσεις τους σε θέματα διατροφής, περιβαλλοντικών συνθηκών διαβίωσης, προστασία από εχθρούς, ασθένειες καθώς και για τις απαιτήσεις της εκτροφής σε εργατοώρες. Με την απόκτηση μιας όσο το δυνατό ολοκληρωμένης άποψης ως προς το 46

47 τεχνικό κομμάτι της εκτροφής, ο ενδιαφερόμενος καλό θα ήταν να επισκεφθεί υπάρχουσες μονάδες έτσι ώστε να δει την παραγωγική διαδικασία και τα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσει στη πράξη. Πρέπει να σημειωθεί ότι πολλές φορές τα αποτελέσματα πειραματικών ερευνητικών εκτροφών διαφέρουν σημαντικά από αυτά που προκύπτουν σε κλίμακα παραγωγής. Στην συνέχεια ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να αξιολογήσει την περιοχή στην οποία σκοπεύει να εγκαταστήσει το εκτροφείο του σχετικά με την καταλληλότητα του κλίματος της περιοχής, την καταλληλότητα της έκτασης και της θέσης, καθώς και την εύρεση του κατάλληλου είδους σαλιγκαριού που θα χρησιμοποιηθεί και που θα πρέπει να εγκλιματίζεται εύκολα. Θα πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι πριν προβεί κάποιος σε οποιαδήποτε σημαντική δαπάνη σχετικά με την εγκατάσταση εκτροφείου σαλιγκαριών, θα πρέπει να κάνει όσο αυτό είναι δυνατό, έρευνα αγοράς σχετικά με το που θα μπορούσε να διαθέσει την παραγωγή του. Έτσι μπορεί και να αντλήσει κανείς χρήσιμα συμπεράσματα τόσο για την επιλογή του είδους του σαλιγκαριού, όσο και για τη μέθοδο εκτροφής, τα απαιτούμενα από τη αγορά πιστοποιητικά (ISO, HACCP), το βέλτιστο βάρος εμπορίας, κ.λπ. Μετά λοιπόν τον έλεγχο των παραπάνω παραμέτρων και εφόσον αποφασιστεί η συνέχιση της επένδυσης, αυτή θα πρέπει να γίνει προσεκτικά και κατά προτίμηση σε μικρή κλίμακα, έτσι ώστε σε περίπτωση αποτυχίας η οικονομική ζημιά είναι όσο το δυνατό περιορισμένη. Το σύνηθες είναι η εκτροφή να αρχίσει να αποδίδει οικονομικά, μετά τον 3ο χρόνο από την εγκατάσταση και βαθμιαία με την απόκτηση μεγαλύτερης εμπειρίας. Θεωρούμε ότι αρχικά μία τέτοια επένδυση θα ήταν σκόπιμο να αντιμετωπιστεί από τον ενδιαφερόμενο ως επένδυση που θα του αποφέρει συμπληρωματικό εισόδημα. Στην περίπτωση που τα αποτελέσματα της εκτροφής είναι τα αναμενόμενα, η δραστηριότητα θα μπορούσε να επεκταθεί και να αποτελέσει κύρια δραστηριότητα. Στην συνέχεια παρουσιάζονται κάποια βιβλιογραφικά στοιχεία σχετικά με την εκτροφή σαλιγκαριών. Σημειώνεται ότι αυτά τα στοιχεία αποτελούν μόνο ενδεικτικό υλικό που σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως οδηγός εκτροφής. 47

48 ΕΙΔΗ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ Στην φύση απαντώνται πάνω από 4000 είδη σαλιγκαριών ανά τον κόσμο, από αυτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον για εκτροφή στην Ευρώπη παρουσιάζουν τα είδη Helix pomatia, Helix lucorum και Helix aspersa. Πληροφοριακά, στις γειτονικές μας χώρες αυτή τη στιγμή εκτρέφονται το είδος Helix pomatia στη Γιουγκοσλαβία και το είδος Helix lucorum στην Τουρκία. Στην Ελλάδα κατά κύριο λόγο εκτρέφεται το είδος Helix aspersa τόσο το υποείδος maxima όσο και το muller. Εκτροφή σαλιγκαριών γίνεται και σε άλλες χώρες με ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές. Η διαμόρφωση της τιμής μπορεί να μεταβληθεί πολύ (προς τα κάτω) αν επεκταθεί η παραγωγή των χωρών αυτών (π.χ. Μαρόκο, Τυνησία). ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ Στη φύση τα σαλιγκάρια ζουν 6-7 χρόνια. Σε αιχμαλωσία έχουν φτάσει και τα 12 χρόνια. Τα τρία είδη που αναφέραμε έχουν τις ακόλουθες απαιτήσεις ως προς τις περιβαλλοντικές συνθήκες: Helix aspersa: Ευαίσθητο στο ψύχος. Προτιμά γλυκά κλίματα, παραθαλάσσιες περιοχές και ελαφρό αρόσιμο έδαφος. Υψόμετρο μέχρι τα 1000μ. Helix pomatia: Ανθεκτικό σε ηπειρωτικό κλίμα. Για ασβεστούχα πρωτογενή εδάφη και μάλιστα κρητιδικά. Υψόμετρο μέχρι τα 1800μ. Helix lucorum: Προτιμά ζώνες υψηλές, δροσερές σκιαζόμενες, πλούσιες σε ασβέστιο, χωρίς άμεση επίδραση θαλάσσιων ανέμων. Σε γενικές γραμμές τα σαλιγκάρια έχουν ανάγκη υγρασίας μεταξύ 65-75% την ημέρα και 85-95% τη νύχτα (μπορεί ανάλογα με το είδος να υπάρχουν κάποιες διαφοροποιήσεις ως προς το βέλτιστο). Σε πολύ ξηρή αλλά και αντιστρόφως σε πολύ υγρή ατμόσφαιρα (κεκορεσμένη) καταστρέφονται. Ως προς τον φωτισμό τα ευνοεί ο διάχυτος φωτισμός, ενώ ο άμεσος φωτισμός και η έντονη ακτινοβολία μπορεί να τα οδηγήσει σε ξήρανση και θάνατο. 48

49 Το έδαφος που προτιμούν είναι ασβεστούχο, τέτοιας σύστασης ώστε και να συγκρατεί την απαραίτητη υγρασία, αλλά και να αποστραγγίζει καλά. Τα σαλιγκάρια δε μπορούν να σκάψουν σε σκληρή, ξηρή άργιλο, ενώ το ασβέστιο τους είναι απαραίτητο για το σχηματισμό του κελύφους. Η περιεκτικότητα του εδάφους σε 20-40% οργανική ουσία θεωρείται καλή. Τα σαλιγκάρια προτιμούν τη νηνεμία και το ελαφρό αεράκι. Ο έντονος άνεμος προκαλεί την αφυδάτωση τους. Δραστηριοποιούνται και τρέφονται κυρίως τις νυκτερινές ώρες και κατά μέγιστο 2-3ώρες αφού σκοτεινιάσει. Κατά τη διάρκεια της ημέρας κρύβονται σε καταφύγια που βρίσκουν ανάμεσα στα φυτά ή σε άλλες κατασκευές. Τα περισσότερα χερσαία σαλιγκάρια είναι ερμαφρόδιτα ζώα που απαιτούν τη συμβολή και δεύτερου ατόμου για την αναπαραγωγή τους. Το ζευγάρωμα γίνεται με τις πρώτες φθινοπωρινές βροχές και μετά από 8-13 ημέρες γίνεται η απόθεση των αυγών (η εποχή και η διάρκεια μπορεί να παραλλάσσει ανάλογα με το είδος, επίσης μπορεί την άνοιξη να έχουμε και 2η ωοτοκία). Τα αυγά περιβάλλονται από βλέννα, ώστε να αποφευχθεί ο διασκορπισμός και η αφυδάτωσή τους μέσα στο χώμα. Τα σαλιγκάρια προτιμούν υγρά εδάφη πλούσια σε ασβέστιο όπου σκάβουν σε μέγιστο βάθος 6 εκ. σχηματίζοντας μια «φωλιά» την οποία και καλύπτουν με χώμα με τη βοήθεια του ποδιού τους μετά το τέλος της απόθεσης. Η επώαση των αυγών των σαλιγκαριών εξαρτάται από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος και συνήθως κυμαίνεται μεταξύ ημέρες. Από το Δεκέμβριο περίπου (εφόσον για μία εβδομάδα επικρατήσει θερμοκρασία C και επαρκή υγρασία), τα σαλιγκάρια δημιουργούν επίφραγμα και πέφτουν σε λήθαργο για να ξεπεράσουν τις δυσχερείς συνθήκες του χειμώνα, μέχρι το Φεβρουάριο. Κατά την περίοδο αυτή το βάρος τους μειώνεται κατά 20-22%. Στη φύση μπορούν στα καταφύγιά τους να επιβιώσουν ως και τους 15 C, αλλά σε θαλάμους ψύξης μόνο ως τους 2 με -4 C. Δραστηριοποιούνται πάλι την άνοιξη που είναι και η κύρια περίοδος αύξησής τους. Από τον Ιούνιο οπότε και ανεβαίνει πολύ η θερμοκρασία, περνούν πάλι σε μια φάση ανάπαυσης και σχηματίζουν και πάλι επίφραγμα. 49

50 Κάποια στοιχεία από τη φύση για τα τρία είδη φαίνονται στον παρακάτω πίνακα: Η. aspersa H. pomatia H. lucor Βάρος ανεπτυγμένου 8-20g 20-30g 20- Σχέση βάρους σάρκας / ολικού 60-70% 60-65% 55-60% Ηλικία πλήρους ανάπτυξης (μήνες) Στειρότητα 23-30% Αριθμός αυγών ανά σαλιγκάρι Μείωση των αυγών 8-10% Διάρκεια εκκόλαψης Θνησιμότητα και παρασιτισμός νεογέννητων 15% Φυσιολογικός θάνατος, παρασιτισμός, ατυχήματα ανεπτυγμένων 10% ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ Η αναπαραγωγή σε συνθήκες εκτροφής με τα ως τώρα δεδομένα δίνει μικρότερο αριθμό αυγών από αυτά που παρατηρούνται στη φύση. Ο μεγάλος συνωστισμός δε, μπορεί να οδηγήσει στην αποτροπή της αναπαραγωγής. Το ίδιο αρνητικά θεωρείται ότι επηρεάζει την αναπαραγωγή και η πάρα πολύ μικρή πυκνότητα. Η επιλογή των γεννητόρων θα πρέπει να γίνεται από αυτούς που έχουν τα καλύτερα αποτελέσματα εντός της εκτροφής και κατά καιρούς να γίνονται και νέες εισαγωγές από τη φύση για αποφυγή προβλημάτων γενετικής φύσης (μείωση ετερογένειας). Στις νέες εισαγωγές όμως, θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μη φέρουν ασθένειες μέσα στο σύστημα. Για το λόγο αυτό συστήνεται να υπάρχει ένας χώρος ξεχωριστός όπου θα εισάγονται αρχικά και για μια περίοδο «καραντίνας». 50

51 Δεδομένου δε ότι υπάρχει αρκετή γενετική παραλλακτικότητα μεταξύ του ίδιου είδους σαλιγκαριού μέσα στην Ελλάδα, το προτιμότερο θα ήταν η εκτροφή να βασιστεί σε ντόπια, προσαρμοσμένα στις τοπικές συνθήκες σαλιγκάρια. Αυτό μειώνει και τις πιθανότητες γενετικής μόλυνσης των φυσικών πληθυσμών. ΑΥΞΗΣΗ Ο χρόνος της εκτροφής για να φτάσει το σαλιγκάρι στο εμπορικό μέγεθος παίζει σημαντικό ρόλο στον προγραμματισμό της παραγωγής και στο οικονομικό αποτέλεσμα. Σε συνθήκες εκτροφής απαιτούνται για το Helix aspersa 6-8 περίπου μήνες από την στιγμή που θα τοποθετηθούν τα νεαρά σαλιγκάρια στα εξωτερικά πάρκα μέχρι να φτάσουν σε εμπορεύσιμο μέγεθος ή περίπου 18 μήνες από την 1η εγκατάσταση των ενηλίκων. Στο προαναφερθέν χρονικό διάστημα δεν υπολογίζεται ο περίοδος κατά την οποία τα σαλιγκάρια διαχειμάζουν. Ο απαιτούμενος χρόνος ανάπτυξης μπορεί να διαφοροποιηθεί από εκτροφή σε εκτροφή ανάλογα με τις συνθήκες, τη διατροφή, την πυκνότητα, το στρες, κ.α. Σημαντικό επίσης είναι να σημειωθεί ότι δε φτάνουν όλα τα σαλιγκάρια στο τελικό μέγεθος στο ίδιο χρονικό διάστημα. Κάποια μπορεί να χρειαστούν άλλη μια περίοδο. Όσο μικρότερο είναι το ποσοστό αυτών τόσο καλύτερο βέβαια το αποτέλεσμα. Ρόλο στην καλή αύξηση φαίνεται να παίζει και η συνύπαρξη μικρών μεγάλων. Καλό είναι να μην είναι στον ίδιο χώρο μικρά με μάνες ή με μεγαλύτερα του προηγούμενου έτους. ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ Η απόδοση της εκτροφής εφόσον δεν παρουσιαστούν ειδικά προβλήματα με εχθρούς ασθένειες ή ακραίες καιρικές συνθήκες μπορεί να κυμανθεί από 700 έως και 5000 κιλά ανά στρέμμα, ανάλογα με το είδος, την ένταση της εκτροφής, την εμπειρία του εκτροφέα, κ.α. Ειδικότερα, σύμφωνα με βιβλιογραφικές πηγές και πληροφορίες της Υπηρεσίας η απόδοση των ελληνικών εκτροφών παρουσιάζει μεγάλο εύρος που κυμαίνεται για τις εκτατικές εκτροφές (ανοικτού τύπου) από 0 έως

52 κιλά/στρ., ενώ για τις εντατικές εκτροφές (κλειστού τύπου) από 0 έως 5000 κιλά/στρ. Το σαλιγκάρι στη φύση έχει πολλούς εχθρούς. Η επιτυχία της εκτροφής σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από τον έλεγχο των εχθρών αυτών. ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ Πτηνά κοτσύφια, κοράκια, κότες, καρακάξες, τσίχλες, κ.α. Θηλαστικά ποντίκια, αρουραίοι, νυφίτσες, ακανθόχοιροι Ερπετά σαύρες, φίδια Αμφίβια βάτραχοι, χελώνες Ασπόνδυλα μυρμήγκια, κολεόπτερα, κ.α. Παράσιτα νηματώδεις, ακάρεα Μικρόβια ψευδομονάδες, μικρόκοκκοι, εντεροβακτήρια, φουζάρια, βερτιτσίλιο ΕΚΤΡΟΦΗ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ Συστήματα εκτροφής Για την εκτροφή σαλιγκαριών χρησιμοποιούνται τα συστήματα που περιγράφονται παρακάτω. Η επιλογή γίνεται ανάλογα με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, τα υπάρχοντα κεφάλαια, τις συνθήκες της περιοχής, και το ρίσκο που διατίθεται να αναλάβει ο επενδυτής. Εκτροφή πάχυνσης ή εποχική Εκτροφή πλήρους βιολογικού κύκλου Κλειστή (αυξημένο κεφάλαιο επένδυσης, αυξημένο κόστος παραγωγής, μεγαλύτερες αποδόσεις - ελεγχόμενες συνθήκες σε όλα τα στάδια εκτροφής) Μικτή (ελεγχόμενες συνθήκες αναπαραγωγής και παραγωγής γόνου 52

53 πάχυνση σε ανοιχτούς χώρους) Ανοιχτή (μειωμένο κεφάλαιο επένδυσης, μικρότερος ρυθμός ανάπτυξης, επηρεάζεται από περιβαλλοντικές συνθήκες ) Ενιαία (ένας μεγάλος χώρος για όλα τα στάδια) Περιτροπική (χωριστά τμήματα εκτροφής για κάθε νέα γενιά - η πιο αποδοτική μορφή ανοιχτής εκτροφής Όπως είναι αναμενόμενο όσο πιο εντατικό είναι το σύστημα εκτροφής τόσο πιο καλά μπορούν να ελεγχθούν οι παράμετροι της εκτροφής και να πλησιάσουν τις βέλτιστες για την καλύτερη και ταχύτερη ανάπτυξη των σαλιγκαριών και τόσο μικρότερο ρόλο παίζουν οι περιβαλλοντικές συνθήκες της περιοχής. ΚΟΣΤΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Σύμφωνα με πληροφορίες της Υπηρεσίας το μέσο κόστος εγκατάστασης ενός εκτροφείου σαλιγκαριών κλειστού τύπου (διχτυοκήπιο με μεταλλικό σκελετό) κυμαίνεται γύρω στις χιλιάδες ευρώ ανά στρέμμα ενώ ενός εκτροφείου ανοικτού τύπου στις 5 6 χιλιάδες ευρώ. Αυτές οι τιμές μπορεί να μεταβάλλονται τόσο προς τα επάνω όσο και προς τα κάτω ανάλογα με την προσωπική εργασία του ενδιαφερόμενου, τις συμφωνίες με τους προμηθευτές των υλικών κατασκευής ή την ανάθεση της κατασκευής σε τρίτων. Σημειώνεται επίσης ότι στα προαναφερθέντα κόστη δεν συμπεριλαμβάνονται η δαπάνη γεωτρήσεων και ηλεκτροδότησης. Στην συνέχεια παρουσιάζονται κάποιες εργασίες που απαιτούνται κατά την εγκατάσταση ενός εκτροφείου σαλιγκαριών και αυτές που επαναλαμβάνονται σε συστηματική βάση. Σημειώνεται ότι κάποιες από τις εργασίες αυτές μπορεί να μην απαιτούνται σε ορισμένα συστήματα εκτροφής. Αρχική εγκατάσταση Επιλογή τοποθεσίας: Ως ευνοϊκή τοποθεσία είναι αυτή που είναι επικλινής με έκθεση μεσημβρινή. 53

54 Προετοιμασία εδάφους: Πριν την επιλογή της τοποθεσίας και την εγκατάσταση του εκτροφείου θα πρέπει να πραγματοποιείται ανάλυση του εδάφους για να προσδιοριστούν: η κοκκομετρική σύσταση, η οξειδοαναγωγική ικανότητα (ph), το ανθρακικό ασβέστιο. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να ελεγχθεί η καταλληλότητά του και να πραγματοποιηθούν οι απαιτούμενες διορθωτικές ενέργειες. Στην συνέχεια ακολουθούν οι εργασίες: αποψίλωση, όργωμα ως 30εκ., προσθήκη αν χρειάζεται ασβεστίου, άμμου για βελτίωση του εδάφους, οργανικής ουσίας κομπόστ, κ.α. Σύστημα περίφραξης: Υπάρχουν διάφορα συστήματα με κατάλληλα υλικά και κατασκευές που εμποδίζουν τη διαφυγή των σαλιγκαριών και την είσοδο των εχθρών. Ένα από αυτά σήμερα αποτελεί και η ηλεκτροφόρος περίφραξη. Εξωτερικά πρέπει να δημιουργείται ζώνη προφύλαξης από εχθρούς με την τοποθέτηση γαλβανισμένης λαμαρίνας σε βάθος 30 εκ. και 70 εκ. πάνω από το έδαφος. Απεντόμωση απολύμανση εδάφους: Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην χρήση των διαφόρων σκευασμάτων γιατί τα υπολείμματα των φαρμάκων γιατί σκοτώνουν τα σαλιγκάρια. Συστηματοποίηση του εδάφους: Χάραξη διαδρόμων, καθορισμός ζώνης βόσκησης, ζώνης συμπληρωματικής σποράς κλπ. Φύτευση των φυτών: Σε πολλά συστήματα κλειστής εκτροφής το έδαφος καλύπτεται με αδρανές υλικό. Συστήματα σκίασης Εγκατάσταση συστήματος υδρονέφωσης Εισαγωγή σαλιγκαριών: Η εισαγωγή των σαλιγκαριών γίνεται όταν το μέγεθος των φυτών είναι μεγαλύτερο από 15εκ. Η προμήθεια των γεννητόρων μπορεί να γίνει από τη φύση ή από άλλες εκτροφές, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στην υγεία του αρχικού πληθυσμού. ΚΟΣΤΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ (συν.) Ειδικές κατασκευές ανάλογα με ένταση παραγωγής 54

55 Συστήματα σκίασης ή συνολική κάλυψη εγκαταστάσεων τούνελ τύπου θερμοκηπίου με δίχτυ (διχτυοκήπιο) Εξοπλισμός ανάλογα με ένταση παραγωγής Υγρόμετρο (μέτρηση υγρασίας) Θερμόμετρο Υγρόμετρο εδάφους Λουξόμετρο (ένταση φωτός) Ζυγαριά Παχύμετρο Κιτ για μέτρηση σύστασης εδάφους Μεγεθυντικός φακός (για τα αυγά) Ειδικές κατασκευές για διατροφή και κίνηση σαλιγκαριών Συστήματα διαβροχής ή υδρονέφωσης Εξοπλισμός για ρύθμιση υγρασίας Εξοπλισμός για ρύθμιση θερμοκρασίας Ειδικές κατασκευές για την ελεγχόμενη αναπαραγωγή και απόθεση αυγών Ειδικές κατασκευές για την εκκόλαψη και πρώτη πάχυνση Στη συνέχεια περιγράφονται κάποιες εργασίες που λαμβάνουν χώρα κατά την εκτροφή σαλιγκαριών. Συστηματικές εργασίες Διαβροχή εκτροφείου με νερό: Η διαβροχή του εδάφους έτσι ώστε να επιτευχθεί η επιθυμητή υγρασία δεν πρέπει να πραγματοποιείται στη διάρκεια της ημέρας γιατί υπάρχει ο κίνδυνος θανάτου των σαλιγκαριών λόγω ηλιακής ακτινοβολίας. Επίσης, δεν συνίσταται κατά την εποχή ζευγαρώματος και ωοτοκίας, ούτε σε περιόδους που αναμένονται παγετοί. Η ποσότητα του νερού θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην δημιουργηθούν σημεία με λιμνάζοντα νερά. 55

56 Διατροφή: Στην περίπτωση των εκτροφείων ανοιχτού τύπου (εκτατικό σύστημα εκτροφής), τα είδη που θα φυτευτούν στο εκτροφείο θα πρέπει να αποτελούνται κατά 90% από: τσουκνίδες, μολόχα, λάπαθο, αγριαγκινάρα, σαλάτες, πέρκο, πετασίτης, πλατυκάνδυλα, πικραλίδα, λάχανο, χαμηλό τριφύλλι, πλαντάγκο, τοπιναμπούρ (ψευτοκολακάτσι) και κατά 10% από αρωματικά φυτά: μέντα, ροσμαρί, ρίγανη, μαντζουράνα, δάφνη, φασκομηλιά, θρούμπη, κλπ., που προσδίδουν ιδιαίτερη γεύση στο κρέας των σαλιγκαριών. Επειδή συχνά η βλάστηση είναι ανεπαρκής θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα εφεδρικής καλλιέργειας από την οποία θα τροφοδοτείται το εκτροφείο. Εναλλακτικά η συμπλήρωση της διατροφής μπορεί να γίνει με σύνθετη τροφή. Στην περίπτωση των εκτροφείων κλειστού τύπου (εντατικό σύστημα εκτροφής), η διατροφή των σαλιγκαριών βασίζεται κατά κύριο λόγο στη χορήγηση σύνθετων ζωοτροφών. Οι ζωοτροφές αυτές μπορεί να περιέχουν πίτουρα σταριού ή σίκαλης, καλαμπόκι, στάρι, χαρουπάλευρο, σογιάλευρο, μαρμαρόσκονη, φωσφορικά άλατα, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία κ.α. Επιθεώρηση: Το εκτροφείο πρέπει να επιθεωρείται σε τακτική βάσει για την παρακολούθηση α) της συμπεριφοράς των σαλιγκαριών (π.χ. επειδή τρέχουν προς κατεύθυνση πνέοντος ανέμου και συγκεντρώνονται σε σωρούς στις γωνίες των διαφραγμάτων και μπροστά στο φράχτη, χρειάζονται οι κατάλληλοι χειρισμοί για να αποφευχθεί ή να ελεγχθεί αυτό, γιατί ο συνωστισμός, η ζέστη και η θερμότητα του σώματος τα οδηγεί στο να βράσουν και να πεθάνουν). Τέτοιοι χειρισμοί μπορεί να είναι είτε η κατάλληλη διευθέτηση του χώρου, είτε οι κατάλληλες πυκνότητες, είτε η χρήση κοφινιών για τη μετακίνηση πίσω. β) της υγείας των σαλιγκαριών (κάθε 2-3 ημέρες και καλύτερα καθημερινά γίνεται έλεγχος, απομάκρυνση των νεκρών και άρρωστων και σε εξάρσεις ή σε ύποπτες καταστάσεις απαιτείται έλεγχος αιτίας θανάτων). γ) των εγκαταστάσεων (κατάσταση φραχτών, απομάκρυνση στάσιμων νερών γιατί μπορεί να οδηγήσουν σε πνιγμό των σαλιγκαριών, έλεγχος του μηχανολογικού εξοπλισμού κλπ.). δ) των εχθρών (σε περίπτωση που διαπιστωθεί πρόβλημα θα πρέπει να τοποθετηθούν εντομοπαγίδες, δολώματα, ή ότι άλλο απαραίτητο με προσοχή για τα ίδια τα σαλιγκάρια). 56

57 Τήρηση αρχείων: Κάθε εκτροφέας καλό θα είναι να τηρεί αρχείο (ημερολόγιο) με στοιχεία σχετικά με την εκτροφή όπως είναι: η εισαγωγή μεταφορά πληθυσμών, καλλιεργητικές φροντίδες, θερμοκρασία υγρασία ατμόσφαιρας και εδάφους, παρατηρήσεις σχετικά με την συμπεριφορά και την υγειά των πληθυσμών, απώλειες, άλλες επεμβάσεις στην εκτροφή κ.λπ. Η ύπαρξη αυτών των αρχείο θα βοηθήσει τον εκτροφέα στην σωστότερη παρακολούθηση της εκτροφής του καθώς και στον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων και στην επίλυσή τους. Καθαριότητα: Το έδαφος θα πρέπει να αλλάζεται ή να εμπλουτίζεται ώστε να καθαρίζει από τη βλέννα, τις απεκκρίσεις και τα υπολείμματα και να απομακρύνεται η πιθανότητα μόλυνσης. Η ύπαρξη οργανικής ουσίας είναι σημαντική. Επίσης η προσθήκη γαιοσκωλήκων μπορεί να βοηθήσει στην καλή υγιεινή κατάσταση του εδάφους ειδικότερα στην περίπτωση των ανοικτών συστημάτων εκτροφής. Αραίωση: Οποιοδήποτε σύστημα και αν έχει επιλεγεί, η πυκνότητα αποτελεί παράγοντα που επηρεάζει την αύξηση. Οι μεγάλες πυκνότητες δρουν αρνητικά στο στάδιο της πάχυνσης, ενώ μπορεί να αποτελέσουν αιτία για ασθένειες. Επιφραγματοποίηση: Αν επιδιώκεται η πώληση με τη μορφή αυτή μπορεί να χρειαστεί η προετοιμασία καταφυγίων ή κατασκευών κατάλληλων για τη διεργασία αυτή, αλλά και τη μετέπειτα συλλογή των σαλιγκαριών Συλλογή Δίαιτα σε αυτά που θα πωληθούν νωπά: Στην περίπτωση αυτή, τα σαλιγκάρια θα πρέπει να διατηρηθούν για 4 ημέρες σε πολύ καθαρό χώρο, χωρίς τροφή και μόνο με παροχή απαραίτητου νερού. Τις προηγούμενες ημέρες συνίσταται η χορήγηση καλαμποκάλευρου ή σιτάλευρου που βοηθά στο καθάρισμα του εντερικού σωλήνα. Καθαρισμός εξωτερικός Αποθήκευση: Η αποθήκευση μπορεί να γίνει σε ορθογώνια ξύλινα δοχεία (τελάρα). Ο χώρος θα πρέπει να είναι ξηρός με θερμοκρασία μεταξύ 6-8 C. 57

58 Επιπλέον, θα πρέπει να αφαιρεθούν τα νεκρά ζώα και να υπάρχει επίβλεψη για την απομάκρυνση των κινούμενων, τα οποία με την υγρασία της βλέννας τους μπορεί να δραστηριοποιήσουν και τα υπόλοιπα σαλιγκάρια. Διαλογή μεγέθους και ζωντανών - νεκρών Συσκευασία πώλησης ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Θνησιμότητα Η θνησιμότητα των σαλιγκαριών μπορεί να είναι πολύ μεγάλη και οφείλεται κύρια στους παρακάτω παράγοντες: 1ης εγκατάστασης (πιθανά>50%) αίτια: εποχή, κατάσταση γεννητόρων, προέλευση γεννητόρων, τρόπος μεταφοράς, χρόνος μεταφοράς από συλλογή (πρέπει να είναι λιγότερο από 6 ημέρες) εχθροί - ασθένειες αντίξοες καιρικές συνθήκες κατάσταση βλάστησης στάσιμα νερά λανθασμένοι χειρισμοί φυσιολογικά αίτια κανιβαλισμός νεοεκκολαπτόμενων Σε μια σωστή εκτροφή η θνησιμότητα θα πρέπει να κυμαίνεται σε 8-10% στα ανεπτυγμένα και20-25% στα μικρά. Διαφυγή Τα σαλιγκάρια έχουν την τάση να μετακινούνται και να διαφεύγουν από περιορισμένους χώρους. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να έχουμε μεριμνήσει, μέσω της κατασκευής του εκτροφείου, να εξασφαλίζεται επαρκής χώρος και κατάλληλος σχεδιασμός των διαδρόμων και των ζωνών φύτευσης. 58

59 ΑΓΟΡΑ Τα σαλιγκάρια στην αγορά μπορούν να διακινούνται ως : Νωπά ζωντανά: σε ξύλινα ή πλαστικά κιβώτια των κιλών ή σε μικρότερες συσκευασίες. Κατεψυγμένα με κέλυφος: στα οποία αφαιρείται η σάρκα που μετά από την επεξεργασία της με βούτυρο, μαϊντανό, σκόρδο και άλλα καρυκεύματα επανατοποθετείται μέσα στο κέλυφος. Σώματα σαλιγκαριών: ημιεπεξεργασμένα διατηρούμενα σε άλμη και διακινούνται σε μεγάλες συσκευασίες στη βιομηχανία. Κονσέρβες: περιέχουν σώματα σαλιγκαριών επεξεργασμένα. Τα κελύφη τοποθετούνται χωριστά μαζί με την κονσέρβα. Άδεια κελύφη: έχουν μεγάλη εμπορική αξία και προωθούνται στη βιομηχανία για να γεμιστούν με κρέας σαλιγκαριών. Στην Ελλάδα σύμφωνα με στοιχεία του αρμόδιου τμήματος της Γεν. Δ/νσης Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ λειτουργούν 4 εγκεκριμένες μονάδες μεταποίησης σαλιγκαριών, οι οποίες εδρεύουν στο Νομό Πέλλας. Σε περίπτωση που κάποιος ενδιαφερθεί για εξαγωγή ή εισαγωγή σαλιγκαριών, θα πρέπει να επικοινωνήσει με το τμήμα Κτηνιατρικής των οικείων Δ/σεων Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής για να ενημερωθεί τόσο για την ισχύουσα εθνική νομοθεσία που διέπει τις εξαγωγές - εισαγωγές σαλιγκαριών όσο και για τους πιθανούς περιορισμούς ή επιπλέον απαιτήσεις των χωρών στις οποίες σκοπεύει να εξάγει ή από τις οποίες επιθυμεί να εισάγει σαλιγκάρια. Χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τις αγορές του εξωτερικού είναι πιθανόν να μπορούν να αντληθούν είτε μέσω του Οργανισμού Προώθησης Εξαγωγών (τηλ ) είτε μέσω των εμπορικών γραφείων των Ελληνικών Πρεσβειών ή Προξενείων στις διάφορες χώρες του εξωτερικού. Τα τηλέφωνα των εμπορικών αυτών γραφείων ο ενδιαφερόμενος μπορεί να τα βρει στον ιστότοπο του Υπουργείου Εξωτερικών (http://www.mfa.gr/appendix/). 59

60 ΣΥΛΛΟΓΗ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΗ Σύμφωνα με το Προεδρικό διάταγμα 67/81 (ΦΕΚ 43/Α /1981) η περίοδος που επιτρέπεται η συλλογή σαλιγκαριών στην Ελλάδα είναι από το Μάρτιο ως τον Ιούνιο. ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ Η εκτροφή ζώων απαιτεί την έκδοση άδειας εγκατάστασης για την κτηνοτροφική εκμετάλλευση σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν. 4056/2012 (ΦΕΚ 52/Α /2012). Η άδεια αυτή εκδίδεται από τη Δ/νση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής των οικείων Περιφερειακών Ενοτήτων. Σημειώνεται ότι με τους πίνακες της απόφασης 1958 του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΦΕΚ 21/Β/ ), Παράρτημα VII, Ομάδα 7η (Πτηνοκτηνοτροφικές εγκαταστάσεις) κατηγοριοποιούνται οι μονάδες ως προς τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον. Βάσης της απόφασης αυτής η εκτροφή σαλιγκαριών εντάσσεται στην κατηγορία Β, δηλαδή για την αδειοδότηση των μονάδων αυτών δεν απαιτείται μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων αλλά μόνο πρότυπες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις. Οι πρότυπες περιβαλλοντικές αυτές δεσμεύσεις θα οριστούν με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Σε περιοχές Natura, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Ν.4014/2011 (ΦΕΚ 209/Α / ), υποβάλλεται ειδική οικολογική αξιολόγηση στην Υπηρεσία Περιβάλλοντος της αρμόδιας Περιφερειακής Ενότητας. Οι αποστάσεις των μονάδων εκτροφής σαλιγκαριών από τους χώρους που αναφέρονται στο Παράρτημα του άρθρου 20 του Ν.4056/2012 (ΦΕΚ 52/Α /2012) καθορίζονται κατά περίπτωση κατά την κρίση της Αρμόδιας Αδειοδοτούσας Αρχής μετά από γνωμοδότηση της επιτροπής σταυλισμού έτσι ώστε να διασφαλίζεται η δημόσια υγεία και να μην επηρεάζεται δυσμενώς το περιβάλλον(άρθρο 5, παράγραφος 6 του Ν.4056/2012). (Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στο τηλ ) Πέρα από την έκδοση άδειας εγκατάστασης οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να εγγράφουν στα σχετικά μητρώα που τηρούνται στα τμήματα Κτηνιατρικής των 60

61 Δ/νσεις Αγροτικής Ανάπτυξης & Κτηνιατρικής, έτσι ώστε να πάρουν αριθμό καταχώρησης. Επιπλέον ο εκτροφέας σαλιγκαριών ως κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης θα πρέπει να εγγραφεί στο μητρώο αγροτών και αγροτικών εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) σύμφωνα με το Ν.3874/2010 (ΦΕΚ 151/Α / ). Η εγγραφή στο μητρώο αυτό πραγματοποιείται μέσω του διαδικτυακού τόπου του ΟΠΕΚΕΠΕ ( ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Προδιαγραφές-πρότυπα:. Στη χώρα μας, αρμόδιος φορέας για τη σύνταξη/έκδοση προδιαγραφών-προτύπων στον τομέα των αγροτικών προϊόντων, είναι ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΑ του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (πρώην AGROCERT- Ο.Π.Ε.ΓΕ.Π.). Τα πρότυπα περιγράφουν απαιτήσεις στις οποίες πρέπει να συμμορφώνεται μια ενδιαφερόμενη γεωργική εκμετάλλευση/ επιχείρηση, με στόχο την πιστοποίηση της εφαρμογής τους, προκειμένου να επιτυγχάνεται η διάκριση των παραγόμενων προϊόντων στην αγορά και η εγγυημένη πληροφόρηση του καταναλωτή. Η εκπόνηση προτύπων υλοποιείται βάσει του ενδιαφέροντος που εκδηλώνεται από παραγωγικούς και λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς και της εθνικής στρατηγικής για την προαγωγή και τη διασφάλιση της ποιότητας των αγροτικών προϊόντων. Μέχρι σήμερα δεν έχει συνταχθεί εθνικό πρότυπο σχετικά με την εκτροφή των σαλιγκαριών, αλλά επιχειρήσεις του κλάδου και κυρίως σχετικοί φορείς που εκπροσωπούν την παραγωγή, μεταποίηση, κατανάλωση ή εμπορία των προϊόντων αυτών, μπορούν να επικοινωνούν με τον ανωτέρω Οργανισμό στην κατεύθυνση εκδήλωσης σχετικού ενδιαφέροντος». (Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στο τηλ ) Βιολογική: Συνοπτικά το θεσμικό πλαίσιο που αφορά τη βιολογική παραγωγή και την επισήμανση σαλιγκαριών αποτυπώνεται στις κατωτέρω 61

62 διατάξεις : Τα σαλιγκάρια ως γεωργικά προϊόντα ανήκουν στο Παράρτημα Ι της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης εμπίπτουν ως γεωργικά προϊόντα στο Άρθρο 1 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 834/2007 του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 2007 για τη βιολογική παραγωγή και την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων και την κατάργηση του Κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91, στο οποίο καθορίζεται το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού, «Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στα ακόλουθα γεωργικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων της υδατοκαλλιέργειας, εάν τα προϊόντα αυτά διατίθενται στην αγορά ή προορίζονται να διατεθούν στην αγορά: α) ζωντανά ή αμεταποίητα γεωργικά προϊόντα β) μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα για χρήση ως τρόφιμα» όσο και στο Άρθρο 42 του Καν. 834/2007, στο οποίο καθορίζεται ότι «Όταν δεν καθορίζονται λεπτομερείς κανόνες παραγωγής για ορισμένα ζωικά είδη, για ορισμένα υδρόβια φυτά και ορισμένα μικροφύκη, εφαρμόζονται οι κανόνες περί επισήμανσης του άρθρου 23 και οι κανόνες περί ελέγχου του τίτλου V. Εν αναμονή της προσθήκης λεπτομερών κανόνων παραγωγής, εφαρμόζονται οι εθνικοί κανόνες ή, ελλείψει αυτών, αποδεκτά ή αναγνωρισμένα από τα κράτη μέλη ιδιωτικά πρότυπα». Από τα ανωτέρω είναι φανερό ότι : 1. Στο κοινοτικό θεσμικό πλαίσιο (Καν. 834/07) δεν έχουν καθοριστεί λεπτομερείς κανόνες παραγωγής για το βιολογικό τρόπο παραγωγής και την επισήμανση των σαλιγκαριών. 2. Στην Ελλάδα επίσης δεν υπάρχουν αντίστοιχοι εθνικοί κανόνες ή αναγνωρισμένα ιδιωτικά πρότυπα. Ως εκ τούτου μέχρι σήμερα δεν είναι δυνατή η πιστοποίηση μιας εκτροφής σαλιγκαριών ως βιολογική. (Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στο τηλ ) ISO (σύστημα διασφάλισης ποιότητας): Η πιστοποίηση μπορεί να γίνει από τον εθνικό φορέα πιστοποίησης (ΕΛΟΤ) ή από ένα οποιοδήποτε διαπιστευμένο φορέα πιστοποίησης. 62

63 HACCP (σύστημα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίμων): Η πιστοποίηση μπορεί να γίνει από τον εθνικό φορέα πιστοποίησης (ΕΛΟΤ) ή από ένα οποιοδήποτε διαπιστευμένο φορέα πιστοποίησης. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ Η ίδρυση μονάδων εκτροφής σαλιγκαριών έχει ενταχθεί ως επιλέξιμη δραστηριότητα στα εξής προγράμματα: Μέτρο 112 «Νέοι Αγρότες» στο πλαίσιο του «Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης » του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Μέτρο 121 «Σχέδια Βελτίωσης» στο πλαίσιο του «Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης » του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Επενδυτικός Νόμος 3908/2011 (ΦΕΚ 8/Α/ ) Υπουργείο Ανάπτυξης Ανταγωνιστικότητας & Ναυτιλίας. Η ίδρυση επέκταση μονάδων μεταποίησης σαλιγκαριών έχει ενταχθεί ως επιλέξιμη δραστηριότητα στο Μέτρο 123 Α για την μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων του «Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης » του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Η παρακολούθηση της εξέλιξης των προγραμμάτων στο πλαίσιο του «Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης » μπορεί να γίνεται μέσω του site (για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στο τηλ ) ενώ του επενδυτικού νόμου μέσω του (για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στο τηλ ). 63

64 ΜΕΡΟΣ Γ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 64

65 Κεφάλαιο 5 ο Ερωτηματολόγιο Ερώτημα 1 ο Το φύλο σας είναι: Όπως βλέπουμε στο πρώτο γράφημα που απεικονίζει το φύλο των ερωτηθέντων, υπερέχουν οι άνδρες (55%) έναντι των γυναικών (45%). Η διαφορά δεν είναι μεγάλη και μπορούμε να πούμε ότι στο δείγμα μας συμμετείχαν αρκετοί επαγγελματίες και των δυο φύλων 65

66 Ερώτημα 2 ο Η ηλικία σας είναι: Στο δεύτερο κατά σειρά γράφημα απεικονίζεται στις ράβδους η ηλικιακή κατανομή των ερωτηθέντων και στην συντριπτική της πλειοψηφία κυμαίνεται από 25 μέχρι 60 ετών. Σε όλο το δείγμα δεν υπήρξε ιδιοκτήτης επιχείρησης κάτω των 25 ετών ενώ ελάχιστοι είναι οι ερωτηθέντες άνω των 60 ετών. Βασικά κριτήρια για συμμετοχή στην έρευνα ήταν οι συμμετέχουσες να είναι σπουδαστές του Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ και να έχουν φοιτήσει τουλάχιστον ένα εξάμηνο στη σχολή τους. Σημειώνεται ότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε στις αρχές 2014, όπου συγκεντρώθηκαν τελικά 285 έγκυρα ερωτηματολόγια τα οποία για τους σκοπούς της έρευνας καθώς και για τις πραγματοποιούμενες στατιστικές 66

67 αναλύσεις θεωρήθηκαν ικανοποιητικά. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με τη χρήση της περιγραφικής στατιστικής και τα εμπειρικά αποτελέσματα απεικονίστηκαν διαγραμματικά Τ.Ε.Ι. Οι συμμετέχουσες προήλθαν από τα επτά λειτουργούντα τμήματα του ΚΑΒΑΛΑΣ. Συγκεκριμένα ήταν κατανεμημένες ως εξής: α)τμήμα Λογιστικής:65 β)τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων:51 γ)τμήμα Μηχανολογίας:47 δ)τμήμα Ηλεκτρολογίας 45 ε)τμήμα Βιομηχανικής Πληροφορικής :40 στ)τμήμα Πετρελαίου & Φυσικού Αεριού :37. Το μεγαλύτερο ποσοστό των φοιτητριών (78%) είχε ηλικία μεταξύ 20 και 22 ετών, το 17% από ετών, το δε υπόλοιπο 5% των φοιτητριών ήταν ηλικίας άνω των 22 ετών. Σχετικά με το έτος σπουδών τους το 17% ήταν πρωτοετείς, το 23% δευτεροετείς, το 16% τριτοετείς, το 37% τεταρτοετείς και το υπόλοιπο 7% επί πτυχίο. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας μας είναι ιδιαίτερα ευχάριστο ότι το 70,00% των νέων επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά σε αντίθεση με το 30,00% που είναι αρνητικοί σε αυτό το ενδεχόμενο. 67

68 (Σχημα1) (Σχήμα 2) Επιπρόσθετα,στην ερώτηση 2 το 64,29% θεωρεί ότι υπάρχουν πολλές διαφορές ανάμεσα σε νέους και πιο παλιούς επιχειρηματίες. Με ποσοστό 73,33% η εμπειρία θεωρείται ως η πιο σημαντική διαφορά 68

69 ανάμεσα σε νέους και παλαιοτέρους επιχειρηματίες, σε σύγκριση με την οργάνωση μεθοδικότητα, την προκατάληψη στην ηλικία και τον τρόπο σκέψηςεργασίας. (Σχήμα 3). Η οικονομική κρίση που διανύουμε αυτήν την περίοδο αποτελεί τον μεγαλύτερο φόβο για το 52,86% των νέων ενώ ακολουθεί το ενδεχόμενο να χάσουν χρήματα, η δυσκολία στον συνδυασμό οικογένειας και καριέρας, οι προκαταλήψεις που θα αντιμετωπίσουν λόγω ηλικίας και τέλος η περίπτωση να μην μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις της επιχείρησης. (Σχήμα 4) 69

70 Τα χαρακτηριστικά που θεωρούν οι νέοι απαραίτητα για την επιτυχία ενός επιχειρηματία, με ποσοστό 87,14% (ισοψηφούν η δημιουργικότητα και το επιχειρηματικό σχέδιο), ενώ με μικρότερα ποσοστά άλλα εξίσου σημαντικά θεωρούνται η τιμιότητα, η αποφασιστικότητα, η εξυπνάδα και η ύπαρξη οράματος. (Σχήμα 5) To 54,29% πιστεύει ότι ο κυριότερος λόγος για να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά είναι για να εφαρμόσουν τις ιδέες τους, ενώ με μικρότερα ποσοστά ακολουθούν το υψηλό εισόδημα που θα τους προσφέρει η επιχείρηση, η κοινωνική καταξίωση, ο έλεγχος της δουλειάς τους και τέλος,ο λόγος ότι θα είναι πιο ευέλικτοι ρυθμίζοντας τις ώρες και τις συνθήκες εργασίας τους. (Σχήμα 6) 70

71 Σπουδαίο ρόλο παίζει στην δημιουργία μιας επιχείρησης το κεφάλαιο, το 42,86% των νέων έχει σκοπό να αποκτήσει το κεφάλαιο μέσω δανείου σε σύγκριση με την χρηματοδότηση από το κράτος, από την οικογένεια και με τα δικά τους χρήματα. (Σχήμα 7) Επίσης, το μεγαλύτερο ποσοστό των νέων που αντιστοιχεί στο 62,86% θέλει να δραστηριοποιηθεί στον τριτογενή τομέα, ενώ το 32,86% στον δευτερογενή και το 4,29% απάντησε στον πρωτογενή τομέα. 71

72 (Σχήμα 8) Το 65,71% θεωρεί ότι το κυριότερο ενδεχόμενο που μπορεί να υπάρξει μετά από μια αποτυχημένη επιχειρηματική προσπάθεια είναι να χάσουν τα χρήματα τους, ενώ σε κατώτερες θέσεις βρίσκονται το κοινωνικό στίγμα, να χάσουν ευκαιρίες και η σπατάλη χρόνου σε σχέση με άλλες υποχρεώσεις. (Σχήμα 9). Στην ερώτηση σε ποιον βαθμό πιστεύετε ότι τα παρακάτω συμβάλλουν στην απόφαση σας να μην δραστηριοποιηθείτε επιχειρηματικά, το 33,33% απάντησε ότι το ενδεχόμενο να αντιμετωπιστεί με προκατάληψη λόγω ηλικίας δεν τους επηρεάζει καθόλου στην απόφαση τους να μην δραστηριοποιηθούν 72

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας,

Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, Παρέμβαση του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου της Τράπεζας Πειραιώς κ. Χριστόδουλου Αντωνιάδη, στο συνέδριο «Αριστοτέλης» της ΕΕΔΕ, στις 28 Νοεμβρίου 2014, στη Θεσσαλονίκη Χρηματοδοτικά Νέα Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ME MIA MATIA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ&ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ETHΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ME MIA MATIA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ&ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ETHΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 2016 ME MIA MATIA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ&ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ To οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον Οι αναπτυγμένες οικονομίες έχασαν το 2015

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ

Πτυχιακή Εργασία. Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Πτυχιακή Εργασία Η στάση των Ελλήνων καταναλωτών έναντι των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας και των σούπερ μάρκετ Σπουδαστής: Καραλάγας Γεώργιος Εισηγητής: Ντάνος Αναστάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τ.Ε.Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ρόλος του χρηματοπιστωτικού συστήματος για την έξοδο από την κρίση και η συμβολή του για μακροχρόνια οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΙΔΕΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Είναι η υπόθεση ότι μια ομάδα ανθρώπων έχει τη δυνατότητα να παράγει ένα αγαθό ή μια υπηρεσία, με τρόπο τέτοιο που: Να υπάρχουν αρκετοί καταναλωτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα. Κωνσταντίνα Ματαλιωτάκη Επιχειρηματική Σύμβουλος Επιμελητηρίου Χανίων

Επιχειρηματικότητα. Κωνσταντίνα Ματαλιωτάκη Επιχειρηματική Σύμβουλος Επιμελητηρίου Χανίων Επιχειρηματικότητα Κωνσταντίνα Ματαλιωτάκη Επιχειρηματική Σύμβουλος Επιμελητηρίου Χανίων Γραφείο Επιχειρηματικής Υποστήριξης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων ΟΡΙΣΜΟΣ Επιχειρηματικότητα είναι η ιδιότητα ενός ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Αναφορά Αγορών Ελαιολάδου. Γενικά

Συγκριτική Αναφορά Αγορών Ελαιολάδου. Γενικά Γενικά Η Ισπανία είναι ο μεγαλύτερος ελαιοπαραγωγός τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο όπου κατάφερε να διπλασιάσει την παραγωγή της μετά το 1990, ενώ ακολουθώντας σχεδιασμένη πολιτική παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης»

«Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» «Η επιχειρηματικότητα στις ορεινές περιοχές του Δήμου Πύλης» ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Κοινωνική Επιχειρηματικότητα και Ορεινές Περιοχές» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ

«ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ «ΟΡΘΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ» Γκουλιαδίτη Φρειδερίκη Γεωπόνος Κέντρο Μελισσοκομίας ΠΑΣΕΓΕΣ Ποιο είναι το θέμα μας Η Ελληνική μελισσοκομία έχει κατακτήσει σημαντική θέση στην ελληνική αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΝΟ Μέσω του σχεδιασμού και, ειδικά μέσω του επιχειρηματικού (υπό δημιουργία επιχείρηση) ή επιχειρησιακού (υφιστάμενη επιχείρηση) σχεδίου (business plan): διατυπώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γκλαβέρη Αναστασία Μάιος 2006 Σκοπός n Σκοπός μας στην παρούσα διπλωματική εργασία είναι να διερευνήσουμε θέματα που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα. n

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικότητα Σημαντικές Διαπιστώσεις & Τάσεις

Επιχειρηματικότητα Σημαντικές Διαπιστώσεις & Τάσεις Επιχειρηματικότητα Σημαντικές Διαπιστώσεις & Τάσεις Το επιχειρηματικό περιβάλλον γίνεται πιο πολύπλοκο & υψηλού ρίσκου Παγκοσμιοποίηση, Διαδίκτυο, Social Media είναι καταλύτες εξελίξεων Κλειδί της επιχειρηματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα B Τριμήνου 2009

Αποτελέσματα B Τριμήνου 2009 Αποτελέσματα B Τριμήνου 2009 Αύξηση καθαρών κερδών σε 88εκ., 9% υψηλότερα σε σχέση με το Α τρίμηνο Διπλασιασμός οργανικών κερδών σε 61εκ. το Β τρίμηνο, από 33εκ. το Α τρίμηνο Αύξηση χορηγήσεων Ομίλου προς

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών η Ελληνική υδατοκαλλιέργεια, αναπτύχθηκε και ανέδειξε τη χώρα ως τη μεγαλύτερη παραγωγό ιχθύων στην ευρύτερη περιοχή της

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται τα αποτελέσματα δειγματοληπτικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε για τα 4η συνεχή χρονιά από τη Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία. Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Made in Greece: τι σημαίνει το Ελληνικό προϊόν για τους καταναλωτές και την εθνική οικονομία Γεώργιος Μπάλτας Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Βραβεία Made in Greece Για προϊόντα και επιχειρήσεις που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ O ΑΓΡΟΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΠΙΠΛΕΟΝ 12,2 ΔΙΣ ΕΤΗΣΙΩΣ ΑΝ ΕΝΙΣΧΥΘΕΙ Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΤΟ BRANDING ΚΑΙ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος

ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Δείκτης Οικονομικού Κλίματος ΕΑΣΕ/ICAP CEO Index Τέλος 2 ου τριμήνου Τριμηνιαίος Οικονομικού Κλίματος Η έρευνα για την κατάρτιση του δείκτη πραγματοποιείται από την Εταιρεία Ανώτατων Στελεχών Επιχειρήσεων (ΕΑΣΕ), φορέα που εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Επιχειρηματικότητα: Πραγματικότητα & Προοπτικές

Ελληνική Επιχειρηματικότητα: Πραγματικότητα & Προοπτικές Ελληνική Επιχειρηματικότητα: Πραγματικότητα & Προοπτικές Νικόλαος Μυλωνίδης Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Ιούνιος 2012 1 Επιχειρηματικό κλίμα στην Ελλάδα και στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. B Τρίμηνο 2010

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. B Τρίμηνο 2010 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα B Τρίμηνο 2010 Αθήνα, Ιούλιος 2010 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Β Τρίμηνο 2010 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ AGENDA ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟΨΕΩΝ : ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΗ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ ΤΟΥ ΤΡΑΠΕΖΙΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

Τιμολόγηση στις Ξένες Αγορές. ΡΟΓΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Αθήνα, Μάρτιος 2017

Τιμολόγηση στις Ξένες Αγορές. ΡΟΓΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Αθήνα, Μάρτιος 2017 στις Ξένες Αγορές ΡΟΓΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Αθήνα, Μάρτιος 2017 DK Consultants All rights reserved - 2016 1 Ορισμός «Tο ποσό των χρημάτων, το οποίο καταβάλλει ο αγοραστής στον πωλητή για ένα προϊόν ή μία υπηρεσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH

ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι,

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι, Ομιλία «Economist» 11/05/2015 Κυρίες και Κύριοι, Μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης, το 2014, η Ελληνική οικονομία επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς, οι οποίοι μπορούν να ενισχυθούν. Παράλληλα, διαφαίνονται προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 13: Οργάνωση του μάρκετινγκ στις τράπεζες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ

«ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ «ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Β ΚΥΜΑ Διεξαγωγή: CMR Cypronetwork και CIIM Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομικών Ταυτότητα έρευνας Μέγεθος δείγματος: Ημερομηνία διεξαγωγής: Κάλυψη:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα για το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για τον μηχανισμό στήριξης από την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 2/5/2010

Σημείωμα για το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για τον μηχανισμό στήριξης από την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 2/5/2010 Σημείωμα για το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής για τον μηχανισμό στήριξης από την Ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο 2/5/2010 Η Ελλάδα, με τη συμφωνία του προγράμματος οικονομικής πολιτικής ολοκληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΒΙΟΤΕΧΝΩΝ ΕΜΠΟΡΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Αριστοτέλους 46, 104 33 Αθήνα, Τηλ. 210 8846852, Fax. 210 8846853 www.imegsevee.gr, info@imegsevee.gr ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.3.2015 COM(2015) 99 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση»

«Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» «Η αγορά Εργασίας σε Κρίση» Θέμα: «Εξελίξεις και προοπτικές στην Ανταγωνιστικότητα» Παναγιώτης Πετράκης Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, ΕΚΠΑ 9 Ιουλίου 2012 1 Περιεχόμενα Διάλεξης 1. Η εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

«20 χρόνια συνεισφοράς των Κινητών Επικοινωνιών στην οικονομία και κοινωνία» Συμβολή στην ανάπτυξη με παρόν και μέλλον

«20 χρόνια συνεισφοράς των Κινητών Επικοινωνιών στην οικονομία και κοινωνία» Συμβολή στην ανάπτυξη με παρόν και μέλλον «20 χρόνια συνεισφοράς των Κινητών Επικοινωνιών στην οικονομία και κοινωνία» Συμβολή στην ανάπτυξη με παρόν και μέλλον 1 H εξέλιξη των Κινητών Επικοινωνιών 1993-2013 2 Κινητή Τηλεφωνία: 20 χρόνια κοντά

Διαβάστε περισσότερα

Επενδυτικές ευκαιρίες

Επενδυτικές ευκαιρίες Επενδυτικές ευκαιρίες Αναπτυξιακός Νόμος 3908/2011 1 Περιεχόμενα 1. Επενδυτικές Δραστηριότητες & Κίνητρα 2. Ποσοστά & Ζώνες ενίσχυσης 3. Βασικοί όροι και προϋποθέσεις 4. Κριτήρια Αξιολόγησης Σημείωση:

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα Ενότητα 6: Η Αγορά Νικόλαος Καρανάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG. στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking.

Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG. στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking. Ομιλία κ. Νικόλαου Καραμούζη Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου της Τράπεζας Eurobank EFG στην εκδήλωση πελατών Corporate Banking με θέμα «Οι Νέες Πρωτοβουλίες της Eurobank EFG» Τετάρτη 1 Ιουλίου 2009 Grande

Διαβάστε περισσότερα

Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις: Έρευνα Συγκυρίας

Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις: Έρευνα Συγκυρίας Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις: Έρευνα Συγκυρίας Ιούλιος 2012 Παύλος Μυλωνάς Γενικός Διευθυντής Στρατηγικής και Δραστηριοτήτων Εξωτερικού Chief Economist Ανδρέας Αθανασόπουλος Γενικός Διευθυντής Λιανικής Τραπεζικής

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις

Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις Ποσοτική Έρευνα: Η Επίδραση της Οικονομικής Κρίσης στις Επιχειρήσεις ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Επιστημονικός Υπεύθυνος: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ Ερευνήτρια: Χριστίνα Γιακουμάκη Στόχος της έρευνας ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Χάρη Κυριαζή. «Προκλήσεις, προτάσεις, στρατηγικές ανάπτυξης της εξωστρέφειας» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΣΕΒΕ EXPORT SUMMIT

Ομιλία Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Χάρη Κυριαζή. «Προκλήσεις, προτάσεις, στρατηγικές ανάπτυξης της εξωστρέφειας» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΣΕΒΕ EXPORT SUMMIT Ομιλία Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Χάρη Κυριαζή «Προκλήσεις, προτάσεις, στρατηγικές ανάπτυξης της εξωστρέφειας» ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΣΕΒΕ EXPORT SUMMIT Roadmap to Growth Θεσσαλονίκη, 3 Μαΐου 2012 Κυρίες & Κύριοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ και Τετάρτη 10/9/2014 ΜΕΓΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Θέματα Παρουσίασης Μέρος Α Καλωσόρισμα Περιγραφή Έρευνας Χρ. Μιχαηλίδης Κ. Αλεξάνδρου Μεθοδολογία και Στόχοι Οφέλη/ Χρησιμότητα/

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα: επιβραβεύοντας τις καινοτόμες Επιχειρηματικές Ιδέες

Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα: επιβραβεύοντας τις καινοτόμες Επιχειρηματικές Ιδέες 2 η Διακρατική Συνάντηση INNOVA NET Καινοτομία & Επιχειρηματικότητα: επιβραβεύοντας τις καινοτόμες Επιχειρηματικές Ιδέες Πέμπτη 10 Οκτωβρίου 2013 Επιμελητήριο Άρτας Δρ. Χρυσόστομος Στύλιος Αν. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας.

Πριν όµως περάσω στο θέµα που µας απασχολεί, θα ήθελα µε λίγα λόγια να σας µιλήσω για το ρόλο του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας. Οµιλία του Προέδρου του Επιµελητηρίου Μεσσηνίας κ. Γ. Καραµπάτου στο Α.Τ.Ε.Ι. Καλαµάτας µε θέµα: «Η ανάγκη συνεργασίας µεταξύ Επιµελητηρίου και Πανεπιστηµίων µέσω των γραφείων διασύνδεσης» Τρίτη, 30 Σεπτεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

«Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη

«Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη «Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας το 2008» του Γκίκα Α. Χαρδούβελη Καθηγητής στο Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς και Οικονομικός Σύμβουλος του Ομίλου

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ

Προσέλκυση πελατών. Marketing Προώθηση πωλήσεων. Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Σεµινάριο - εργαστήριο κατάρτισης γυναικών στo πλαίσιο του Έργου ΕΜΜΑ Προσέλκυση πελατών Marketing Προώθηση πωλήσεων Εισηγητής: Μανώλης Τσαντάκης, Οικονοµολόγος, TEAM EUROPE Ελλάδα Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση χρέους, φόροι, μειώσεις συντάξεων - Τα ηχηρά μηνύματα που στέλνει το ΔΝΤ για την Ελλάδα

Ελάφρυνση χρέους, φόροι, μειώσεις συντάξεων - Τα ηχηρά μηνύματα που στέλνει το ΔΝΤ για την Ελλάδα ΕΙΔΗΣΕΙΣ Η ECON ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ Σας ενημερώνει και σας υπενθυμίζει Η ΓΝΩΣΗ ΕΙΝΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΗ Ελάφρυνση χρέους, φόροι, μειώσεις συντάξεων - Τα ηχηρά μηνύματα που στέλνει το ΔΝΤ για την Ελλάδα Στην ανακοίνωσή του

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com

Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off. Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Η επιχειρηματική ιδέα και η εταιρία spin off Βασίλης Μουστάκης Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης vmoustakis@gmail.com Έρευνα αγοράς (Ι) Ανάγκη στην αγορά (κάτι που η αγορά θέλει αλλά δεν το έχει) Σύλληψη και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1

ΕΠΑνΕΚ, Ημερίδα 03/04/2014 1 1 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΕ ΕΣΠΑ Κατάρτιση ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 / Οργανωτική δομή ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Κοινωνικοί Εταίροι Εμπειρογνώμονες 2 Δημιουργικές Βιομηχανίες Κλωστοϋφαντουργία - έτοιμο ένδυμα Υποδήματα-

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών

Στρατηγικά Εργαλεία Marketing. Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών Στρατηγικά Εργαλεία Marketing Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα ιατύπωση Οράματος Ανάλυση Αλυσίδας Αξίας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αρχές Μάρκετινγκ. Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αρχές Μάρκετινγκ Ενότητα 3: Στρατηγικός Σχεδιασμός Μάρκετινγκ Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Ενότητα 2: Μάρκετινγκ Στόχοι Αποφάσεις Ιδεολογία Ανάλυση Στρατηγικής Βλαχοπούλου Μάρω Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2010

Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2010 Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2010 Βελτίωση δεικτών ρευστότητας και κεφαλαιακής επάρκειας του Ομίλου παρά τη δυσμενή συγκυρία Καθαρά κέρδη 105εκ. 1 το εννεάμηνο του 2010, μειωμένα κατά 62% έναντι της αντίστοιχης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ 2014-15 Η Δυναμική του Επιχειρηματικού Συστήματος στην Ελλάδα της Κρίσης Τα ευρήματα για την Γυναικεία και Νεανική Επιχειρηματικότητα και η τάση τους τα τελευταία χρόνια: Νίκος Βέττας

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

«Επιχειρηματικότητα και περιφερειακή ανάπτυξη μέσω έργων»

«Επιχειρηματικότητα και περιφερειακή ανάπτυξη μέσω έργων» ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Επιχειρηματικότητα και περιφερειακή ανάπτυξη μέσω έργων» Χρήστος Γιακουβής Αντιπρόεδρος ΣΘΕΒ ΛΑΡΙΣΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ «ΕΞΙ ΣΤΟΥΣ ΔΕΚΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΠΛΕΟΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ»

ΑΡΘΡΟ «ΕΞΙ ΣΤΟΥΣ ΔΕΚΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΠΛΕΟΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» ΑΡΘΡΟ «ΕΞΙ ΣΤΟΥΣ ΔΕΚΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΠΛΕΟΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Ηλεκτρονικό Εμπόριο Ως Ηλεκτρονικό Εμπόριο ή ευρέως γνωστό ως e- commerce, είναι το εμπόριο παροχής αγαθών και υπηρεσιών που

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα 1: Ομόρρυθμος εμπορική επιχείρηση με φορολογητέα κέρδη ευρώ και απασχόληση 3 ατόμων (μισθωτών)

Παράδειγμα 1: Ομόρρυθμος εμπορική επιχείρηση με φορολογητέα κέρδη ευρώ και απασχόληση 3 ατόμων (μισθωτών) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 3318807 -FAX 33.10.285 Αθήνα, 22 Αυγούστου 2011 ΘΕΜΑ: Σενάρια μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης εμπορικών επιχειρήσεων σε συνδυασμό

Διαβάστε περισσότερα

OI ΜΙΚΡΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ Η συμβολή του ανθρώπινου δυναμικού

OI ΜΙΚΡΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ Η συμβολή του ανθρώπινου δυναμικού OI ΜΙΚΡΟΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000 Η συμβολή του ανθρώπινου δυναμικού ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΕΩΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1998 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με την έρευνα:

Σύμφωνα με την έρευνα: Στα πρόθυρα της οικονομικής ασφυξίας βρίσκεται ένα μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών. Αυτό είναι το συμπέρασμα που προκύπτει από την ετήσια τακτική έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που έγινε σε συνεργασία με

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενειακές Επιχειρήσεις στην Ελλάδα - Οδηγός Επιβίωσης

Οικογενειακές Επιχειρήσεις στην Ελλάδα - Οδηγός Επιβίωσης Οικογενειακές Επιχειρήσεις στην Ελλάδα - Οδηγός Επιβίωσης KPMG - 2 ο Family Business Forum Θεόδωρος Φέσσας Πρόεδρος ΣΕΒ Βασική Ιδέα Η επιβίωση των οικογενειακών επιχειρήσεων εξαρτάται από την οργάνωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΧΑΤΖΗΦΩΤΙΑΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : «ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΕΤΙΚΕΤΑΣ, ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΤΟΥ ΚΑΦΕ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΕΤΙΚΕΤΑΣ» ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2008

Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2008 Αθήνα, 30 Οκτωβρίου Αποτελέσματα Εννεαμήνου Αύξηση Καθαρών Κερδών Ομίλου κατά 4,6% σε 647εκ., παρά τις αντίξοες συνθήκες στο παγκόσμιο τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό σύστημα Ενίσχυση Οργανικών Κερδών κατά

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Μακροοικονομικής Ανάλυσης Ελληνικής Οικονομίας Ιούλιος Δελτίο Τύπου ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ. Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης Ιούλιος 2017

Δελτίο Μακροοικονομικής Ανάλυσης Ελληνικής Οικονομίας Ιούλιος Δελτίο Τύπου ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ. Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης Ιούλιος 2017 9 1 11 12 1 14 1 16 Τ:1 Τ1:11 Τ:11 Τ1:12 Τ:12 Τ1:1 Τ:1 Τ1:14 Τ:14 Τ1:1 Τ:1 Τ1:16 Τ:16 Τ1:17 Δελτίο Μακροοικονομικής Ανάλυσης Ελληνικής Οικονομίας Ιούλιος 17 Δελτίο Τύπου ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία

Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Πανεπιστημιακή - Επιχειρηματική Συνεργασία Π Ε Σ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Συνδιοργάνωση Ημερίδας Φοιτητές «σαΐνια» παράγουν καινοτομία διαγωνισμός καινοτομίας Μαρινόπουλου Πανόραμα

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ HORST REICHENBACH ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΠΕΜΠΤΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

'Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά.

'Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά. Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά. Η Ελλάδα, με τη συμφωνία του προγράμματος οικονομικής πολιτικής ολοκληρώνει σχεδόν τις διαδικασίες που

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Startup Basics. Workshop 30 Μαρτίου 2016 μέρος 2ο. Από το Βusiness Model Canvas στο Business Plan

Σεμινάριο Startup Basics. Workshop 30 Μαρτίου 2016 μέρος 2ο. Από το Βusiness Model Canvas στο Business Plan Σεμινάριο Startup Basics Workshop 30 Μαρτίου 2016 μέρος 2ο Από το Βusiness Model Canvas στο Business Plan Τι παρουσιάσαμε μέχρι τώρα : Τα βασικά της Επιχειρηματικότητας (16/3) Τον Καμβά του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς

Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Οι Προοπτικές Ανάπτυξης της Ασφαλιστικής Αγοράς Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόεδρος INTERNATIONAL LIFE AEAZ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ, Ημερίδα, 5 Μαρτίου 2014. Η Επίδραση της Ιδιωτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Η ΑΓΟΡΑ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Η ΑΓΟΡΑ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Εφικτότητα Τεχνική Τεχνολογική Νομοθετική Χρηματοδοτική Στελεχειακή Περιβαλλοντολογική Κοινωνική Δυνητικοί Καταναλωτές. Άμεσοι ανταγωνιστές Έμμεσοι Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

Τι είπε ο Γιάννης Στουρνάρας στην Επιτροπή της Βουλής για Τράπεζες και οικονοµία

Τι είπε ο Γιάννης Στουρνάρας στην Επιτροπή της Βουλής για Τράπεζες και οικονοµία Τι είπε ο Γιάννης Στουρνάρας στην Επιτροπή της Βουλής για Τράπεζες και οικονοµία «Οι πρόσφατες εξελίξεις στην ελληνική οικονοµία ενισχύουν τις προβλέψεις για σταδιακή επάνοδο της οικονοµίας σε αναπτυξιακή

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Επιχειρησιακός Σχεδιασμός & Επιχειρηματικότητα Ενότητα 2: Επιχειρηματική Ιδέα Νικόλαος Καρανάσιος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1 Παγκόσμια οικονομία Διεθνές περιβάλλον 1 Επιλεγμένοι δείκτες ασιατικών χωρών Διεθνές περιβάλλον 2 Αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον Πρωτεύον ρόλος της κίνησης στην κίνηση των κεφαλαίων σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα