ΣημεIωμα ΣYνταξηΣ. Μηνιαίο περιοδικό του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣημεIωμα ΣYνταξηΣ. Μηνιαίο περιοδικό του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ"

Transcript

1

2

3 ΣημεIωμα ΣYνταξηΣ Οι διακρίσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών παρά τη θεσμοθέτηση της ισότητας φαίνεται να έχουν βαθιές ρίζες. Οι διακρίσεις εμφανίζονται τόσο στην εκπαίδευση των δύο φύλων και επεκτείνονται στην απασχόληση, την προοπτική του επαγγέλματος και στις προϋποθέσεις σταδιοδρομίας. Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ δημοσιεύει στο τεύχος αυτό εργασία που έγινε για λογαριασμό του Ινστιτούτου Εργασίας και στην οποία παρουσιάζονται τα κοινωνικά στερεότυπα που προσανατολίζουν τις γυναίκες σε συγκεκριμένα επαγγέλματα με μέτρια οικονομική απόδοση και μειωμένο κοινωνικό κύρος. Διαφοροποιήσεις παρατηρούνται και στην απασχόληση ενώ οι γυναίκες μειονεκτούν και στον τομέα των αμοιβών. Ως βασικό συμπέρασμα θα μπορούσε να αναφερθεί το γεγονός ότι στην πραγματικότητα η ισότητα των δύο φύλων στην πράξη δεν έχει διανύσει μεγάλη απόσταση παρότι τουλάχιστον σε απόλυτους αριθμούς στην εκπαίδευση οι γυναίκες έχουν αυξήσει εντυπωσιακά την παρουσία τους. Ωστόσο οι εκπαιδευτικές και επαγγελματικές τους προτιμήσεις στρέφονται σε συγκεκριμένες κατευθύνσεις με αποτέλεσμα στην αγορά εργασίας ορισμένα επαγγέλματα να πολιτογραφηθούν ως «γυναικεία». Εκτός αυτού στο παρόν τεύχος παρουσιάζεται άρθρο του αναπληρωτή Γενικού Γραμματέα της ΓΣΕΕ και γραμματέα κοινωνικής πολιτικής Στ. Λαιμού γύρω από το κοινωνικό μοντέλο που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Ενωση και αναλύονται οι εξελίξεις που θα πρέπει να αναμένουμε στον τομέα αυτό σε συνάρτηση με τις διεθνείς οικονομικές επιλογές, τις εξελίξεις στον τομέα των νέων τεχνολογιών, την όξυνση των προβλημάτων της κοινωνικής ασφάλισης και τις στρατηγικές επιλογές των επιχειρήσεων. Μηνιαίο περιοδικό του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ Εκδότης: Πόπη Τσουκάτου Συντακτική Επιτροπή: το Δ.Σ. του ΙΝΕ, Πρόεδρος: Πόπη Τσουκάτου, Αντιπρόεδρος: Δ. Στρατούλης, Γρ. οικομικού: Ηλ. Σακελαριάδης, Μέλη: Γ. Ντάσης, Γ. Ρωμανιάς, Γ. Χριστοδούλου, Σ. Μαντζουράνης, Φ. Φατούρος, Γ. Ποντικός Επιμέλεια Υλης: Κ. Παπαδής Γραφεία: Eμμ. Μπενάκη 71Α, Αθήνα , Τηλ: , Fax: Ηλεκτρονικη σελιδοποίηση - Παραγωγή: ΚAΜΠΥΛΗ, Αριστοτέλους 36, Τηλ: , , Fax:

4 Οι διακρίσεις στην εκπαίδευση, στην εργασία και στην αμοιβή Εργασία του ΙΝΕ για τις ανισότητες των δύο φύλων Του Χρήστου Κάτσικα ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ-ΣΕΜΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

5 Οι αλλαγές στην οικονομία και στην κοινωνία που συνοδεύτηκαν από εκπαιδευτικές αλλαγές έδωσαν τη δυνατότητα στο γυναικείο φύλο, μετά την μεταπολίτευση και ιδιαίτερα στις αρχές της δεκαετίας του `80, να κατακτήσει τις εκπαιδευτικές βαθμίδες τη μία μετά την άλλη ακολουθώντας την εξάπλωση της φοίτησης του ανδρικού πληθυσμού. Με λίγα λόγια, τα τελευταία 15 χρόνια περίπου, το γυναικείο φύλο βρίσκεται σε κατάσταση ισότητας στα σχολικά θρανία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, εγκαταλείπει σε μικρότερα ποσοστά από τα αγόρια την υποχρεωτική εκπαίδευση, έχει μεγαλύτερο μέσο όρο βαθμολογίας, σημειώνει περισσότερες πρωτιές από τον ανδρικό πληθυσμό στις Γενικές Εξετάσεις για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά ιδρύματα, πανηγυρίζει ήδη τα υψηλότερα ποσοστά του στο σύνολο του φοιτητικού πληθυσμού. Οι διακρίσεις ανάμεσα στα δύο φύλα φαίνεται να είναι παρελθόν.όμως, ενώ αυτό που επισημαίνεται μπορεί να είναι από ασήμι, αυτό που αποκρύπτεται είναι από χρυσάφι.μια προσεκτική ανάγνωση των «γυναικείων κατακτήσεων» στην εκπαίδευση και στο επάγγελμα έρχεται να τονίσει ότι οι παλιές διακρίσεις σε βάρος των γυναικών δεν έσβησαν, απλώς άλλαξαν μορφή.ενώ παλιά η διάκριση εντοπίζονταν στη μειωμένη συμμετοχή τους στην Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση, σήμερα έχει μετατοπιστεί στο είδος της εκπαίδευσης, στη διάρκειά της, και στην «αξία» του διπλώματος.οι γυναίκες είναι πλειοψηφία στις σχολές που οδηγούν σε επαγγέλματα με μέτρια οικονομική απόδοση και με σχετικά μειωμένο κοινωνικό κύρος. Ο προσανατολισμός τους σ αυτές συνδέεται με την κυριαρχία του στερεότυπου περί «γυναικείας φύσης και δυνατοτήτων».ανισότητες υπάρχουν και στην απασχόληση, στις προοπτικές του επαγγέλματος και τις προϋποθέσεις της σταδιοδρομίας. Παρά, τη νομοθετική κατοχύρωση της ίσης αμοιβής ανδρών και γυναικών, στην πράξη φαίνεται πως οι γυναίκες εξακολουθούν να μειονεκτούν σε ότι αφορά τις αμοιβές. Το φαινόμενο υπάρχει κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, αφού στο Δημόσιο θεωρείται αδύνατο να γίνει διάκριση λόγω φύλου.ετσι σύμφωνα με την ΕΣΥΕ, το 1995, στον κλάδο της μεταποίησης οι μηνιαίες αποδοχές των μισθωτών-γυναικών δεν ξεπερνούν το 71% των αντίστοιχων μηνιαίων αποδοχών των ανδρών και στον κλάδο του λιανικού εμπορίου το 83%.Στον δημόσιο τομέα η ανισότητα αυτή λειτουργεί έμμεσα με τη συγκέντρωση των γυναικών στις κατώτερες βαθμίδες, ακόμα και αν το επίπεδο γενικής εκπαίδευσής τους είναι ίσο ή και ανώτερο σε σύγκριση με τους άνδρες. Είναι αναμφισβήτητο ότι οι γυναίκες δεν προάγονται με την ίδια συχνότητα ούτε ανεβαίνουν στην επαγγελματική κλίμακα εξίσου με τους άνδρες. Λαμπρό παράδειγμα της παρατήρησης αυτής, αποτελεί η ελληνική Δημόσια Διοίκηση. Εδώ ενώ οι γυναίκες αποτελούν πάνω από το 1/3 των εργαζομένων στις δημόσιες υπηρεσίες, το ποσοστό των γυναικών παραμένει κάτω του 5% μεταξύ των γενικών διευθυντών. Στις τράπεζες οι γυναίκες κυριαρχούν στις θέσεις χαμηλής ευθύνης. Το 38% των εργαζομένων είναι γυναίκες, τη διεύθυνση όμως καταστημάτων τραπεζών έχουν άνδρες με ποσοστό 96,2%. Παράλληλα μολονότι κατά γενικό κανόνα οι πιθανότητες ανεύρεσης εργασίας αυξάνονται μαζί με την άνοδο του εκπαιδευτικού επιπέδου των ατόμων, στην περίπτωση της Ελληνίδας - γυναίκας παρατηρείται μια διαφορετική κατάσταση. Ενώ το εκπαιδευτικό επίπεδο του γυναικείου πληθυσμού ανέρχεται με γοργούς ρυθμούς, το επίπεδο της ανεργίας αντί να μειώνεται παρουσιάζει σημαντική άνοδο.ιδιαίτερα έντονες είναι οι διακρίσεις - α ν ι σ ό τ η τ ε ς α ν δ ρ ώ ν - γυναικών σ ό,τι αφορά την απασχόληση όσων έχουν επιστημονική μόρφωση. Σύμφωνα με τον πίνακα οι γυναίκες με πανεπιστημιακή μόρφωση πλήττονται από την α ν ε ρ γ ί α σ ε π ο σ ο σ τ ό 7 6 % περισσότερο από τους άνδρες με αντίστοιχο εκπαιδευτικό επίπεδο. Ε δ ώ, λ ο ι π ό ν, έ χ ο υ μ ε έ ν α σύστημα αξιών που περιορίζει τον εκπαιδευτικό-επαγγελματικό ορίζοντα των γυναικών και διοχετεύει τις επαγγελματικές προτιμήσεις προς ορισμένη κατεύθυνση και παράλληλα έχουμε μια αγορά εργασίας που εκδηλώνει μειωμένο βαθμό προτίμησης για ορισμένα επαγγέλματα που έχουν «πολιτογραφηθεί» ως γυναικεία. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ-ΣΕΜΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

6 Απασχόληση και σταδιοδρομία... Ανισότητες υπάρχουν και στην απασχόληση, στις προοπτικές του επαγγέλματος και τις προϋποθέσεις της σταδιοδρομίας. - Οι γυναίκες είναι πλειοψηφία σε κλάδους «έντονα φθίνοντες». - Οι γυναίκες είναι μειοψηφία όσο ανεβαίνουν οι βαθμίδες και το κύρος της θέσης. - Οι γυναίκες δεν προάγονται με την ίδια συχνότητα ούτε ανεβαίνουν στην επαγγελματική κλίμακα εξίσου με τους άνδρες. - Οι μισθοί τους, σε πολλές περιπτώσεις, υπολείπονται των ανδρικών για την ίδια εργασία. - Συμμετέχουν στις εισοδηματικές κατηγορίες με άνισο τρόπο σε σχέση με τους άνδρες. - Εχουν την «πρωτιά» στην ανεργία σε σχέση με τον ανδρικό πληθυσμό. Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Οι γυναίκες στην εκπαίδευση ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

7 Η μελέτη του Εκπαιδευτικού χάρτη των Ευρωπαϊκών χωρών, στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, αναδείκνυε επίμονα, μεταξύ άλλων, ένα κοινό στοιχείο: Τα υψηλά ποσοστά αναλφαβητισμού των γυναικών Η χώρα μας, στον τομέα αυτό, είχε μια θλιβερή πρωτιά. Μέχρι και τη δεκαετία του `70 είχε το υψηλότερο ποσοστό γυναικών μέσα στους αναλφάβητους από όλα τα Ευρωπαϊκά κράτη! Η δική μας ζυγαριά παραήταν ετεροβαρής: είχαμε μέχρι πριν 25 χρόνια τη δυσμενέστερη σχέση των ποσοστών αναλφαβητισμού ανδρών-γυναικών στο σύνολο του αναλφάβητου πληθυσμού εις βάρος των γυναικών. Η ανάγνωση του πίνακα 1 επισημαίνει με δραματικό τρόπο, ότι και στις τρεις τελευταίες απογραφές (1971, 1981, 1991) οι γυναίκες εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγάλη πλειοψηφία των αναλφάβητων σε σχέση με τους άντρες, με ποσοστά που το 1971 ξεπερνούσαν το 66% και το 1991 μόλις «έπεφταν» κάτω από το 63%. Στον αντίποδα του χαμηλού εκπαιδευτικού επιπέδου, στα υψηλά καταληκτικά εκπαιδευτικά επίπεδα, κοντολογίς στους πτυχιούχους Ανωτέρων και Ανωτάτων Σχολών, η σχέση γυναικών και ανδρών εξακολουθούσε να είναι ετεροβαρής, σε βάρος πάντα των γυναικών. Στο σύνολο των πτυχιούχων το 1971 οι γυναίκες συμμετείχαν με ποσοστό 28,7%, το 1981 με ποσοστό 35,8%, ενώ το 1991 σε κάθε 10 πτυχιούχους Ανωτέρων και Ανωτάτων Σχολών καταγράφονται 4 γυναίκες (ποσοστό 41,5%). Σήμερα: Οι αλλαγές στην οικονομία και στην κοινωνία που συνοδεύτηκαν από εκπαιδευτικές αλλαγές έδωσαν τη δυνατότητα στο γυναικείο φύλο, μετά την μεταπολίτευση και ιδιαίτερα στις αρχές της δεκαετίας του `80, να κατακτήσει τις εκπαιδευτικές βαθμίδες τη μία μετά την άλλη ακολουθώντας την εξάπλωση της φοίτησης του ανδρικού πληθυσμού. Με λίγα λόγια, τα τελευταία 15 χρόνια περίπου, το γυναικείο φύλο βρίσκεται σε κατάσταση ισότητας στα σχολικά θρανία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, εγκαταλείπει σε μικρότερα ποσοστά από τα αγόρια την υποχρεωτική εκπαίδευση, έχει μεγαλύτερο μέσο όρο Πίνακας 1. Επίπεδο εκπαίδευσης του ελληνικού πληθυσμού (10 ετών και Ανω) κατα φύλο σύμφωνα με τις τρεις τελευταίες απογραφές (1971, 1981, 1991) Δεν έχουν απολυτήριο δημοτικού αναλφάβητοι-ες Πτυχιούχοι Ανωτέρων και ανώτατων σχολών ΑΝΤΡΕΣ(%) ΓΥΝΑΙΚΕΣ(%) ΑΝΤΡΕΣ(%) ΓΥΝΑΙΚΕΣ(%) (33,7) (66%) (71,3%) (28,7%) (36,2%) (63,8%) (64,2%) (35,8%) (37,1%) (62,9%) (58,5%) (41,5%) Πηγή: Απογραφές Πληθυσμού 1971,1981,1991, ΕΣΥΕ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

8 ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Εξέλιξη του αριθμού των φοιτητών κατα φύλο (1960/ /95) ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΕΤΗ ΑΝΤΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ 1960/61 74,6% 25,4% 1970/71 68,1% 31,9% 1980/81 57,6% 42,4% 1990/91 48,9% 51,1% 1994/95 44,9% 55,1% Πηγή: ΕΣΥΕ, Στατιστική της Εκπαίδευσης και Δελτία τύπου 1960/ /95 βαθμολογίας, σημειώνει περισσότερες πρωτιές από τον ανδρικό πληθυσμό στις Γενικές Εξετάσεις για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά ιδρύματα, πανηγυρίζει ήδη τα υψηλότερα ποσοστά του στο σύνολο του φοιτητικού πληθυσμού. Η πρώτη Ελληνίδα που γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ήταν η μοναδική γυναίκα ανάμεσα σε 986 άνδρες που γράφονται την ίδια χρονιά (1891) στο Πανεπιστήμιο. Αναλογία; 1 γυναίκα σε άνδρες. Εκατό χρόνια αργότερα, το εκπαιδευτικό έτος 1990/91 το γυναικείο φύλο ξεπερνά το ανδρικό στα ποσοστά συμμετοχής στις Πανεπιστημιακές σπουδές. Οι αναλφάβητες των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών αποτελούν το Ακαδημαϊκό έτος 1994/95 το 55% των ενεργών φοιτητών των ΑΕΙ (πίνακας 2). Όλα τα παραπάνω είναι, αναμφίβολα, στοιχεία πραγματικών γυναικείων κατακτήσεων. Ενώ όμως «αυτό που θριαμβευτικά αποκαλύπτεται μπορεί να είναι από ασήμι, αυτό που επιμελώς αποκρύπτεται μπορεί να είναι από χρυσάφι». Μια προσεκτικότερη μελέτη του χαρακτήρα αυτών των κατακτήσεων αποδεικνύει ότι οι παλιές διακρίσεις σε βάρος του γυναικείου φύλου συνεχίζουν να υπάρχουν, μόνο που έχουν πάρει άλλη μορφή. Για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε σε βάθος το πρόβλημα αρκεί να προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε δύο βασικά ερωτήματα: α. Μέσα από ποιες διαδικασίες διαμορφώνονται οι εκπαιδευτικές επιλογές των γυναικών και ποια είναι τελικά τα χαρακτηριστικά της «εκπαιδευτικής πορείας» του γυναικείου φύλου; β. Πόσο η αυξημένη παρουσία των γυναικών στην εκπαίδευση εξαργυρώθηκε με την ανάλογη πρόσβαση και σταδιοδρομία στην αγορά εργασίας; ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

9 «Γυναικείες» «Γυναικειες» σχολές... «Γυναικείες» σπουδές... Εχει σημειωθεί από αρκετούς μελετητές ότι η εκπαίδευση των γυναικών είναι ένας χώρος σπαρμένος με αντιφάσεις.αντιφάσεις ανάμεσα στις διακηρύξεις και την πραγματικότητα. Ανάμεσα στη ρητορεία για ισότητα και στις πρακτικές που προκύπτουν από την ετικέτα του «γυναικείου» ή «αντρικού» επαγγέλματος: των διαφοροποιημένων και ιεραρχημένων ρόλων. Αν παλιότερα οι διακρίσεις σε βάρος του γυναικείου φύλου είχαν σαν κέντρο βάρους τη μειωμένη συμμετοχή τους στην Ανώτατη Εκπαίδευση, σήμερα η διάκριση σε βάρος τους έχει μετατοπιστεί στο είδος της εκπαίδευσης, στη διάρκειά της και στην «αξία» του διπλώματος. Αν παρακολουθήσουμε την κατανομή των μαθητών-τριών στις 4 δέσμες μαθημάτων της Γ` Λυκείου και των φοιτητώντριών στις διάφορες σχολές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα διαπιστώσουμε ότι η αυξημένη ή μειωμένη παρουσία του γυναικείου φύλου στην τάδε ή δείνα δέσμη μαθημάτων ή Πανεπιστημιακή Σχολή συνδέεται άμεσα και σαφώς με την αναπαραγωγή των στερεοτύπων περί «γυναικείας φύσης και δυνατοτήτων». Τα στερεότυπα είναι μια έκφραση Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ 3. Κατανομή των φοιτητών - τριων σε διάφορες σχολές και τμήματα ΑΕΙ ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ νηπιαγωγων 5% 95% ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ - ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ 90% 10% ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ - ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ 89% 11% ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ 88% 12% Πηγή: ΥΠΕΠΘ, Επισκοπηση Ελληνικού Εκπαιδευτικού συστήματος - Εκθεση για τον ΟΟΣΑ, Αθήνα ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

10 της κοινωνικής ανισότητας, αφού η παγίωση και η σταθερή επιβολή συγκεκριμένων ρόλων σε συγκεκριμένα άτομα ή ομάδες ατόμων επιβεβαιώνει και επιβάλλει τελικά την ιεράρχηση. Η ανάγνωση των πινάκων 3 και 4 αναδεικνύει την μαζική συμμετοχή του γυναικείου φύλου π.χ. στις Φιλοσοφικές Σχολές και στην Γ` Δέσμη ενώ αντίθετα στο Πολυτεχνείο και στην Α` Δέσμη που σύμφωνα με τις στερεότυπες αντιλήψεις απαιτείται «επιστημονική γνώση και αντικειμενικότητα που ταιριάζουν λιγότερο στη γυναικεία φύση» η γυναικεία παρουσία είναι στατιστικά μικρή. Μπορούμε, λοιπόν, να μιλήσουμε καθαρά για «γυναικείες» σχολές και «γυναικείες» σπουδές. Είναι γνωστό ότι η επαγγελματική αξιοποίηση των σπουδών είναι χαμηλή όταν δεν επιστεγάζεται από το δίπλωμα μιας προνομιούχου σχολής. Εδώ, όμως, πρέπει να επισημάνουμε ότι οι σχολές που το γυναικείο φύλο έχει πλειοψηφία είναι κατά βάση σχολές που προσφέρουν μικρές προοπτικές και η αξιοποίηση των σπουδών-πτυχίου είναι ΠΙΝΑΚΑΣ 5: Κάτοχοι μεταπτυχιακού διπλώματος κατά φύλο ΠΙΝΑΚΑΣ 4: Επιτυχόντες κατά δέσμη και φύλο στις γενικές εξετάσεις (1994/95) Αγόρια Κορίτσια Α ΔΕΣΜΗ (κυρίως πολυτεχνικά τμήματα 63,7% 36,3% Γεωπονοδασολογικά τμήματα και τμήματα θετικών επιστημών) Γ ΔΕΣΜΗ (κυρίως: Φιλολογικά, Νομικά 21,5% 78,5% και θεολογικά τμήματα) Πηγή: ΥΠΕΠΘ, 1995 ΜΕ ΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΜΕ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΩΣ % ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Άνδρες ,1% Γυναίκες ,9% Πηγή: ΕΣΥΕ, Απογραφή πληθυσμού 1991, Αθήνα 1996 χαμηλότερη από άλλες προνομιούχες σχολές που, «τυχαίνει», το γυναικείο φύλο να είναι μειοψηφία. Π.χ. το γυναικείο φύλο πλειοψηφεί στο Πάντειο και την Φιλοσοφική Αθηνών, σχολές που οδηγούν σε επαγγέλματα με μέτρια οικονομική απόδοση και με σχετικά μειωμένο κοινωνικό γόητρο, ενώ σε Ιατρική, χημικούς μηχανικούς ΕΜΠ ή μηχανολόγουςμηχανικούς ΕΜΠ ή στα τμήματα Πληροφορικής (ΑΕΙ) - σχολές με ευνοϊκές επαγγελματικές προοπτικές - το γυναικείο φύλο συμμετέχει με πολύ μικρά ποσοστά. Οι διαφοροποιήσεις, όμως, σε βάρος των γυναικών στον τομέα της εκπαίδευσης δεν σταματούν εδώ. Είναι γνωστό ότι, ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία έχει αναπτυχθεί ένα ευρύ πεδίο μεταπτυχιακών σπουδών ένα είδος «τεταρτοβάθμιας» εκπαίδευσης. Στα στοιχεία που δημοσίευσε η ΕΣΥΕ μετά την απογραφή του 1991 όπου γίνεται διάκριση για πρώτη φορά μεταξύ απλών πτυχιούχων ΑΕΙ και πτυχιούχων ΑΕΙ με μεταπτυχιακό δίπλωμα, φαίνεται καθαρά ότι παρά την σημαντική αύξηση του ποσοστού των γυναικών στο σύνολο των πτυχιούχων ΑΕΙ, στις μεταπτυχιακές σπουδές το γυναικείο φύλο υπολείπεται σημαντικά του αντρικού. Η ανάγνωση του πίνακα 5 φανερώνει ότι ενώ οι άντρες με μεταπτυχιακό δίπλωμα αντιπροσωπεύουν το 8,1% των αντρών πτυχιούχων ΑΕΙ, οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν αντίστοιχα το 4,9%. Αν ληφθεί υπόψη ότι οι κάτοχοι μεταπτυχιακού διπλώματος καταλαμβάνουν τις ανώτερες διευθυντικές θέσεις στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα είναι σαφές ότι - εξαιτίας της διαιώνισης της ανισότητας των δύο φύλων στις μεταπτυχιακές σπουδές - τις περισσότερες από τις θέσεις αυτές θα συνεχίσουν να τις καταλαμβάνουν και στο μέλλον, οι άνδρες, με αποτέλεσμα να διαιωνίζεται, δυστυχώς, και στο ανώτερο αυτό επίπεδο η ανισότητα των δύο φύλων. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

11 Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Οι θέσεις εργασίας και οι μισθοί έχουν... φύλο ΠΙΝΑΚΑΣ 6: Διδακτικό προσωπικό κατά φύλο Σύμφωνα με έρευνα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) για τα «Κοινωνικά Χαρακτηριστικά της Απασχόλησης» ο κοινωνικός ρόλος της αντρικής απασχόλησης καταγράφεται ως πιο σημαντικός συγκριτικά με τον αντίστοιχο της γυναικείας και κατά συνέπεια οι θέσεις εργασίας με απαιτήσεις και υψηλού επιπέδου εξειδικεύσεις καταλαμβάνονται από άντρες. Ας δούμε δύο παραδείγματα από αντίστοιχους χώρους. Είναι γνωστό ότι είναι μεγάλη η συμμετοχή του γυναικείου φύλου στο εκπαιδευτικό - διδακτικό προσωπικό. Εκείνο, ίσως, που είναι λιγότερο γνωστό, είναι ότι η συμμετοχή αυτή είναι φθίνουσα όσο ανεβαίνουν οι βαθμίδες και το κύρος της θέσης. Πλειοψηφία οι γυναίκες στο διδακτικό προσωπικό της Μέσης βαθμίδας, μειοψηφία στο διδακτικό προσωπικό της Ανώτερης - Ανώτατης βαθμίδας. Στο ΙΚΑ οι γυναίκες αποτελούν το 82% του μόνιμου υγειονομικού προσωπικού. Στο ιατρικό προσωπικό, όμως, (μακροχρόνιες σπουδές, κύρος, θέση κλπ) συμμετέχουν με ποσοστό μικρότερο του 23%. Παράλληλα, ενώ αποτελούν το 60% του μόνιμου διοικητικού προσωπικού κατέχουν μόνο το 12,5% των θέσεων Δ/ντών Μονάδων. Η ανάγνωση των στοιχείων που αφορούν τη γυναικεία απασχόληση φαίνεται να αναδεικνύει ότι η αλματώδης αριθμητική υπεροχή των γυναικών σε κάποιο επάγγελμα ισοδυναμεί με σήμα κινδύνου και χρειάζεται να αναζητηθεί κάποια αρνητική κατάσταση ή εξέλιξη στο επάγγελμα αυτό. Στις συνθήκες άσκησής του, στο ύψος των αμοιβών, στις προοπτικές του. Π.χ. τρεις βιομηχανικοί κλάδοι (υφαντικές βιομηχανίες, βιομηχανίες ένδυσης και υπόδησης και καπνοβιομηχανία) που συγκεντρώνουν μάλιστα το 60% των απασχολούμενων ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (ΑΕΙ) Άνδρες 41% 46% 72,4% Γυναίκες 59% 54% 27,6% Πηγή: ΥΠΕΠΘ, Επισκόπηση Ελληνικού Εκπαιδευτικού συστήματος - Εκθεση για τον ΟΟΣΑ, Αθήνα 1995 στη βιομηχανία γυναικών, είναι ταυτόχρονα «έντονα γυναικείοι» και «έντονα φθίνοντες». Σε μελέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εργασία των γυναικών και τους μισθούς τους ως ποσοστό επί τοις % των ανδρικών φαίνεται καθαρά ότι στις χειρωνακτικές π.χ. εργασίες οι γυναίκες παίρνουν το 80% των αποδοχών των ανδρών σύμφωνα με στοιχεία του Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνονται και από ελληνικές έρευνες. Οι Καραγιώργας - Κασιμάτη - Πανταζίδης (ΕΚΚΕ) επισημαίνουν ότι οι γυναίκες με ανώτατη εκπαίδευση συμμετέχουν με ποσοστό 22% περίπου στις χαμηλές εισοδηματικές κατηγορίες και με 5% στις υψηλές όταν οι άνδρες με το ίδιο επίπεδο εκπαίδευσης συμμετέχουν με 12% περίπου στις χαμηλές και με 23% στις υψηλές (πίνακας 7). Παρά, λοιπόν, τη νομοθετική κατοχύρωση της ίσης αμοιβής ανδρών και γυναικών, στην ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

12 ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΙΝΑΚΑΣ 7: Ποσοστιαία (%) συμμετοχη στις εισοδηματικές κατηγορίες κατά φύλο και επίπεδο εκπαίδευσης ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΑ (%) ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΙΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΧΑΜΗΛΗ ΜΕΣΗ υψηλη ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΝΔΡΕΣ 11, ,1 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 21,8 73,5 4,7 Πηγή: Καραγιώργας Σάκης - Κασιμάτη Κούλα - Πανταζίδης Νίκος, «Ερευνα για τη σύνθεση και την κατανομή του εισοδήματος στην Ελλάδα», ΕΚΚΕ, Αθήνα πράξη φαίνεται πως οι γυναίκες εξακολουθούν να μειονεκτούν σε ότι αφορά τις αμοιβές. Το φαινόμενο υπάρχει κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, αφού στο Δημόσιο θεωρείται αδύνατο να γίνει διάκριση λόγω φύλου. Σύμφωνα με την ΕΣΥΕ, το 1995, στον κλάδο της μεταποίησης οι μηνιαίες αποδοχές των μισθωτών - γυναικών δεν ξεπερνούν το 71% των αντίστοιχων μηνιαίων αποδοχών των ανδρών και στον κλάδο του λιανικού εμπορίου το 83% (Μηνιαίο Στατιστικό Δελτίο - Τόμος 41 - Ιούνιος 1996). Πρόσφατη έρευνα (1996) της ICAP για τις αποδοχές των εργαζόμενων ανδρών και γυναικών στον ιδιωτικό τομέα (βιομηχανία, εμπόριο και υπηρεσίες) επισημαίνει ότι οι γυναίκες αμείβονται λιγότερο από τους άνδρες. Στην έρευνα τονίζεται, ακόμη, ότι οι διαφορές ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες μεγαλώνουν με την ηλικία, αφού οι πρώτοι με το πέρασμα του χρόνου καταλαμβάνουν ιεραρχικά υψηλότερες και συνεπώς καλύτερα αμειβόμενες θέσεις στην επιχείρηση, ενώ οι γυναίκες με μεγαλύτερη δυσκολία σκαρφαλώνουν στην ιεραρχία (πίνακας 8). Στον δημόσιο τομέα η διάκριση αυτή λειτουργεί έμμεσα με τη συγκέντρωση των γυναικών στις κατώτερες βαθμίδες, ακόμα και αν το επίπεδο γενικής εκπαίδευσής τους είναι ίσο ή και ανώτερο σε σύγκριση με τους άνδρες. Είναι αναμφισβήτητο ότι οι γυναίκες δεν προάγονται με την ίδια συχνότητα ούτε ανεβαίνουν στην επαγγελματική κλίμακα εξίσου με τους άνδρες. Λαμπρό παράδειγμα της παρατήρησης αυτής, αποτελεί η ελληνική Δημόσια Διοίκηση. Εδώ ενώ οι γυναίκες αποτελούν πάνω από το 1/3 των εργαζομένων στις δημόσιες υπηρεσίες με συνεχή τάση αύξησης, το ποσοστό των γυναικών παραμένει κάτω του 5% μεταξύ των γενικών διευθυντών. Στις τράπεζες οι γυναίκες κυριαρχούν στις θέσεις χαμηλής ευθύνης. Το 38% των εργαζομένων είναι γυναίκες, τη διεύθυνση όμως καταστημάτων τραπεζών έχουν άνδρες με ποσοστό 96,2%. ΠΙΝΑΚΑΣ 8: Οι αμοιβές των ανδρών και γυναικών στις ιδιωτικές επιχειρήσεις (σε χιλιάδες δραχμές) Μεταπτυχιακό Ανώτατη Ανώτερη Απόφοιτοι Λυκείου εκπαίδευση εκπαίδευση ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ Πηγή: Ερευνα ΙCAP (1996) 10 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕπΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

13 Η ανεργία είναι...γένους θηλυκού Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Μολονότι κατά γενικό κανόνα οι πιθανότητες ανεύρεσης εργασίας αυξάνονται μαζί με την άνοδο του εκπαιδευτικού επιπέδου των ατόμων στην περίπτωση της Ελληνίδας - γυναίκας παρατηρείται μια διαφορετική κατάσταση. Ενώ το εκπαιδευτικό επίπεδο του γυναικείου πληθυσμού ανέρχεται με γοργούς ρυθμούς, το επίπεδο της ανεργίας αντί να μειώνεται παρουσιάζει σημαντική άνοδο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ, ανάμεσα στις απογραφές πληθυσμού του 1991 έχουμε υπερδιπλασιασμό της ανεργίας των γυναικών (από άνεργες γυναίκες το 1981, έχουμε άνεργες το 1991). Ιδιαίτερα έντονες είναι οι διακρίσεις - ανισότητες ανδρώνγυναικών σ ό,τι αφορά την απασχόληση όσων έχουν πανεπιστημιακή μόρφωση. Σύμφωνα με τον πίνακα 9 οι γυναίκες με πανεπιστημιακή μόρφωση πλήττονται από την ανεργία σε ποσοστό 76% περισσότερο από τους άνδρες με αντίστοιχο εκπαιδευτικό επίπεδο. Τι συμβαίνει λοιπόν; Και για να επανέλθουμε στο αρχικό μας ερώτημα μέσα από ποιες, τελικά, διαδικασίες διαμορφώνονται οι εκπαιδευτικές επιλογές των γυναικών και ποια είναι τελικά τα χαρακτηριστικά της «εκπαιδευτικής πορείας» του γυναικείου φύλου που δρομολογούν μια τόσο άνιση και παράλληλα τόσο νομιμοποιημένη επαγγελματική πορεία; ΠΙΝΑΚΑΣ 9: Ανεργία κατα επίπεδο εκπαίδευσης και φύλο (1993) ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ Πτυχιούχοι Πανεπιστημίων και φοιτητές Πτυχιούχοι Ανώτερων Τεχνικών και Επαγγελματικών Σχολών ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

14 Φιλοδοξίες αυστηρά περιορισμένες στα στερεότυπα που συνοδεύουν το φύλο τους» Η αντίληψη που έχει ένα παιδί για τον εαυτό του και τις ικανότητές του διαμορφώνεται από τις εμπειρίες και τις αλληλεπιδράσεις στο περιβάλλον που ζει. Στα ενδιαφέροντα και στις επιλογές των παιδιών αποτυπώνονται, σε τελευταία ανάλυση, επιδράσεις κοινωνικού χαρακτήρα σε σχέση με τους ρόλους των δύο φύλων, κοντολογίς, οι αντιλήψεις και τα κοινωνικά στερεότυπα του οικογενειακού, σχολικού και ευρύτερου περιβάλλοντος. Τα παιδιά μαθαίνουν τους ρόλους των φύλων τους πολύ νωρίς, πιθανόν πριν να γίνουν 18 μηνών. Στην ηλικία των 7 χρόνων έχει, ήδη, αυξηθεί η στερεότυπη συμπεριφορά των παιδιών, έτσι ώστε όταν αφήνονται να εκλέξουν τις ασχολίες τους, διαλέγουν αυτές που «συμφωνούν» με το φύλο τους. Στην ηλικία αυτή περίπου τα παιδιά έχουν ήδη αρχίσει το σχολείο του οποίου η «λειτουργία», σε συνδυασμό με την «λειτουργία» της οικογένειας και του ευρύτερου περιβάλλοντος σταθεροποιούν την υπάρχουσα διαφοροποίηση στους ρόλους των δύο φύλων. Η παράδοση, η ανατροφή των αγοριών και των κοριτσιών, οι διαφορετικού τύπου πολιτιστικές προσδοκίες και πιέσεις, οι κοινωνικοί ρόλοι των δύο φύλων, οι προκαταλήψεις γονέων και εκπαιδευτικών για τις μειωμένες ή αυξημένες ικανότητες των κοριτσιών στο τάδε ή δείνα κλάδο σπουδών, ο ίδιος ο κοινωνικός καταμερισμός της εργασίας και ο διαχωρισμός των επαγγελμάτων σε ανδρικά και γυναικεία λιπαίνουν το έδαφος της διαφοροποίησης των επιλογών, των ενδιαφερόντων, των στάσεων, των κλίσεων. Μέσα από μια τέτοιου είδους έμμεση ή άμεση «καθοδήγηση» τα παιδιά εσωτερικεύουν τις προσδοκίες και πιέσεις των δικών τους και του κοινωνικού τους περίγυρου και προσαρμόζονται στους ρόλους, που οι άλλοι θεώρησαν κατάλληλους για το φύλο τους, ακολουθώντας γνωστικά αντικείμενα που τους ταιριάζουν κοινωνικά, ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ φυσικά, μαθηματικά, χημεία για τα αγόρια, θεωρητικά μαθήματα για τα κορίτσια, μαθήματα που με το χρόνο «πολιτογραφήθηκαν» στις δύο φυλετικές περιοχές. Εδώ, λοιπόν, έχουμε ένα σύστημα αξιών που περιορίζει τον εκπαιδευτικό-επαγγελματικό ορίζοντα των γυναικών και διοχετεύει τις επαγγελματικές προτιμήσεις προς ορισμένη κατεύθυνση και παράλληλα έχουμε μια αγορά εργασίας που εκδηλώνει αυξημένο βαθμό προτίμησης για ορισμένα επαγγέλματα που έχουν «πολιτογραφηθεί» ως γυναικεία. Ετσι γίνεται φανερό ότι οι επαγγελματικές και εκπαιδευτικές επιλογές των κοριτσιών αντανακλούν τη γενική κοινωνική ιδεολογία για το είδος σπουδών ή επαγγέλματος που θεωρείται κατάλληλο για το κορίτσι. Συνήθως είναι «ρεαλίστριες» σε σχέση με τις πιθανότητες επιτυχίας τους στην αγορά εργασίας, όπως είναι και «ρεαλίστριες» σε σχέση με τις δυσκολίες που εμπεριέχονται στον συνδυασμό μιας καριέρας με την οικογενειακή ζωή. Ιδιαίτερα και κυρίως όταν προέρχονται από χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα τότε τα εκπαιδευτικά και επαγγελματικά τους σχέδια είναι «σφραγισμένα» από την κυριαρχία των στερεοτύπων περί «γυναικείας φύσης και δυνατοτήτων». 12 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

15 Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Mια πολύ σημαντική έρευνα, η οποία διεξάγεται σε διεθνές επίπεδο και περιλαμβάνει και την χώρα μας «δείχνει» ότι η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην εκπαίδευση και την εργασία μπορεί να εξελιχθεί σε ένα νέο πεδίο ανισοτιμίας των δύο φύλων. Ποιες είναι, όμως, οι επιδόσεις και οι στάσεις που αναπτύσσουν αγόρια και κορίτσια έναντι των ηλεκτρονικών υπολογιστών και ποιοι είναι οι παράγοντες οι οποίοι κυρίως επηρεάζουν αυτές τις στάσεις; Στα ερωτήματα αυτά απαντά με πειστικότητα έρευνα η οποία πραγματοποιήθηκε στη χώρα μας σε δύο φάσεις και 1991 έως σήμερα (1995) σε 137 Γυμνάσια στα οποία διδάσκονταν η Πληροφορική, σε 3755 μαθητές και σε 517 εκπαιδευτικούς. Σύμφωνα λοιπόν με τον ερευνητή του Πανεπιστημίου Πατρών Στέλιο Γεωργακάκη - ο οποίος μαζί με την Γ. Κοντογιαννοπούλου Πολυδωρίδη είναι οι εθνικοί συντονιστές της έρευνας - οι στάσεις των αγοριών έναντι των ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι πιο θετικές από τις αντίστοιχες στάσεις που αναπτύσσουν τα κορίτσια. Επίσης οι επιδόσεις των αγοριών στη χρήση των υπολογιστών είναι μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες στάσεις που αναπτύσσουν τα κορίτσια. Επίσης οι επιδόσεις των αγοριών στη χρήση των υπολογιστών είναι μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες των κοριτσιών. Εδώ είναι ανάγκη να επισημάνουμε επίσης, ότι τα κορίτσια έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση για τις ικανότητές τους στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και συνεπώς σε προσωπικό επίπεδο αναπτύσσουν αρνητική στάση απέναντι στη χρήση τους. Σύμφωνα με την έρευνα οι διαφορετικές στάσεις κοριτσιών και αγοριών μπορούν να θεωρηθούν και ως «νομοτελειακό αποτέλεσμα» της λειτουργίας των κυρίαρχων κοινωνικών στερεοτύπων. Συγκεκριμένα, το κυρίαρχο αντρικό στερεότυπο (ενασχόληση με οτιδήποτε έχει σχέση με τις μηχανές, την πρακτική, τις κατασκευές κ.λ.π.) μπορεί να θεωρηθεί ότι συμπεριλαμβάνει «εξ ορισμού» και την ενασχόληση με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Η σημαντικότερη επίπτωση μιας τέτοιας θεώρησης, είναι ότι ουσιαστικά διευκολύνει την επέκταση και την παγίωση των κλασικών στερεοτύπων και ανισοτήτων και στο χώρο των νέων τεχνολογιών. Παράλληλα όμως αξίζει να τονιστεί ότι η οικογένεια δεν υποστηρίζει ισότιμα τα αγόρια και τα κορίτσια στην προσέγγιση των νέων τεχνολογιών. Η ύπαρξη ηλεκτρονικού υπολογιστή στο σπίτι είναι ένα από τα κύρια στοιχεία αυτής της ανισότιμης υποστήριξης και έχει αποδειχτεί ερευνητικά ότι επηρεάζει σημαντικά τις επιδόσεις των μαθητών στη χρήση υπολογιστών. Το ποσοστό των αγοριών τα οποία έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρονικό υπολογιστή στο σπίτι είναι αρκετά μεγαλύτερο από το αντίστοιχο ποσοστό των κοριτσιών (πίνακας 11). Εχει επισημανθεί από πολλές μεριές ότι η έλλειψη εμπειρίας και εξοικείωσης των κοριτσιών με τους υπολογιστές δίνει μια πρώτη ερμηνεία τόσο στην αρνητική στάση τους απέναντι στη χρήση των υπολογιστών και στις χαμηλές, σε σχέση με τα αγόρια, επιδόσεις όσο και στον κίνδυνο να βρεθούν σε μειονεκτική θέση μελλοντικά όσον αφορά την είσοδό τους στην αγορά εργασίας και την «τακτοποίησή τους» σ αυτή. Ας το δούμε ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι γένους αρσενικού... η πληκτρολόγηση είναι γένους θηλυκού Η αλματώδης ανάπτυξη της τεχνολογίας και ιδιαίτερα της πληροφορικής συνδέθηκε με προσδοκίες για κατάργηση ή άμβλυνση της διάκρισης των εργασιών σε «γυναικείες» και «ανδρικές». Για όσους οι βιολογικές Γυναίκες και νέα τεχνολογία ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

16 ΠΙΝΑΚΑΣ 11: Ερευνα σε μαθητές -τριες γυμνασίων της Αθήνας και του Πειραιά που διέθεταν Η/Υ (AMSTRAD, AMIGA, P.C.) ΦΥΛΟ ΠΟΣΟΣΤΟ Αγόρια 72% Κορίτσια 28% Πηγή: Γιώργος Καββαδίας - Χρήστος Κάτσικας (Ιαν Νοε 1994) - αρχείο ΑΝΤΙΤΕΤΡΑΔΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ διαφορές, όπως η μυϊκή δύναμη και η αναπαραγωγική λειτουργία, ορθώνονταν ως οι κύριες αιτίες του διαχωρισμού των εργασιών ανάμεσα στα φύλα, η εισαγωγή της πληροφορικής και η αυτοματοποίηση της παραγωγής θα έπρεπε να σηματοδοτούν την άρση του διαχωρισμού «γυναικείων» και «ανδρικών» εργασιών. Παρ όλα αυτά οι προσδοκίες τους διαψεύστηκαν αφού η πραγματική σημασία των βιολογικών διαφορών είναι μηδαμινή μπροστά σε άλλες διαφορές που προσδιορίζουν κοινωνικά τα φύλα. Παράγοντες όπως η επαγγελματική ιεραρχία, η κοινωνική υπεροχή και ο έλεγχος της εργασιακής διαδικασίας, που συνδέονται άμεσα με την κοινωνική αξιολόγηση των επαγγελμάτων και των ειδικοτήτων, φαίνεται να είναι σημαντικότεροι στο διαχωρισμό των εργασιών. Ετσι δεν είναι καθόλου τυχαίο που η είσοδος της πληροφορικής δεν έφερε καμία αλλαγή στο διαχωρισμό «γυναικείων» και «ανδρικών» επαγγελμάτων και ειδικοτήτων. Ισα-ίσα που η πληροφορική ενίσχυσε την ιδεολογία του ανδρικού φύλου. Σύνδεσε την αρρενωπότητα με τη μηχανή, τη δύσκολη εργασία, τις σύνθετες κατασκευές, την αναλυτική και ορθολογιστική σκέψη και επέτεινε την καταπίεση των γυναικών με τη διάδοση ότι «αυτές έχουν αδυναμία συγκέντρωσης, ελάχιστη υπευθυνότητα και ότι καθορίζονται αποκλειστικά από τα συναισθήματά τους. Ανίκανες να ασχοληθούν με το σχεδιασμό της τεχνολογίας, παρά μόνο με την απλούστευσή της». Ετσι οι άνδρες πήραν στα χέρια τους τη λειτουργία και το σχεδιασμό της τεχνολογίας, ενώ όταν η εφαρμογή της πληροφορικής μαζικοποιείται περιέρχεται στις γυναίκες. Οι άνδρες είναι οι αναλυτές και οι προγραμματιστές. Οι θέσεις αυτές ανταποκρίνονται στο ανδρικό πρότυπο εργασίας, ενώ η απλή πληκτρολόγηση, η εισαγωγή στοιχείων στον Ηλεκτρονικό Υπολογιστή, μια εργασία εντατικοποιημένη και μηχανική, την οποία μπορεί κάποιος να την κάνει χωρίς να «συμμετέχει» σ αυτήν, πολιτογραφείται ως καθαρά «γυναικεία» δουλειά. Στα πλαίσια αυτά δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι οι γυναίκες δακτυλογράφοι στον Δημόσιο τομέα είναι το 99,5% από το σύνολο των καταχωρητών στοιχείων μέσω Η/Υ. Αντίθετα στην ειδικότητα «αναλυτές-προγραμματιστές» οι άνδρες είναι 90% και οι γυναίκες μόλις 10% (πίνακας 12). ΠΙΝΑΚΑΣ 12: Αναλυτές - προγραμματιστές και δακτυλογράφοι στο δημόσιο τομέα κατά φύλο ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ Αναλυτές- 90% 10% Προγραμματιστές Δακτυλογράφοι 0,5% 99,5% καταχωρητές στοιχείων Πηγή: ΑΝΤΙΤΕΤΡΑΔΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 14 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

17 Άθρο του Στέφανου Λαιμού Αναπληρωτή Γεν. Γραμματέα ΓΣΕΕ, Γραμματέα Κοινωνικής Πολιτικής Διεθνοποίηση, νέες τεχνολογίες και ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο Αναμφίβολα η διεθνοποίηση και τα νέα τεχνολογικά δεδομένα αποτελούν τις πλέον καθοριστικές παραμέτρους που θα πρέπει κανείς να εξετάσει αν θελήσει να σκιαγραφήσει τις εξελίξεις στη μισθωτή εργασία και στο κοινωνικοασφαλιστικό καθεστώς των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης τα επόμενα χρόνια. Παρόλα αυτά και ενώ θα φαινόταν παραπάνω από φυσιολογικό να έχει αναλυθεί ολοκληρωμένα το τοπίο αυτό στο επίπεδο της Ε.Ε., υπάρχει μια συστηματική προσπάθεια παράκαμψής του και υποκατάστασής του από ψευτοδιλημματικές αναζητήσεις. Τη στιγμή που θα έπρεπε οι ασκούμενες ευρωπαϊκές πολιτικές να απολογηθούν για τα 18 εκατομμύρια των ανέργων, εκ των οποίων οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονται σε ποσοστό 47%, τους αστέγους και τα 53 εκατομμύρια των πολιτών (1:7) που ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας στις χώρες της Ε.Ε. ή έστω να αναρωτηθούν που οδηγεί το σημερινό μονοκρατορικό οικονομικό μοντέλο που κυριαρχεί απ άκρη σ άκρη στον Πλανήτη και πως θα αντιμετωπισθούν οι μεγάλες προκλήσεις της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής υπό τη σκιά του εντεινόμενου δημογραφικού προβλήματος και των εντεινόμενων μεταναστευτικών τάσεων (αποτέλεσμα της άδικης παγκόσμιας ανισοκατανομής του πλούτου), παρουσιάζουν τη μισή αλήθεια και επιχειρούν τη ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

18 σταθεροποίηση και διαιώνιση του συστήματος που ενισχύει τις ανισότητες σε βάρος της μισθωτής εργασίας, των αδύναμων και υπέρ του μεγάλου και ιδιαίτερα του χρηματιστηριακού κεφαλαίου. Η διεθνοποίηση, οι αναδιαρθρώσεις λόγω των νέων τεχνολογιών και το δημογραφικό πρόβλημα παρουσιάζονται σαν τα στοιχεία που ενοχοποιούν τη μισθωτή εργασία και τις κοινωνικές δαπάνες, για όλα σχεδόν τα δεινά και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Αυτό προκύπτει ακριβώς από την κρατούσα νεοφιλελεύθερη αντίληψη για την παγκοσμιοποίηση των αγορών και των οικονομιών. Ότι δηλαδή ο διεθνής ανταγωνισμός γενικεύεται και βαθαίνει ώστε να περιλαμβάνει όχι μόνο τα εμπορεύματα, αλλά και τα νομίσματα και τους συντελεστές παραγωγής και ιδίως την εργασία. Σύμφωνα με αυτή την άποψη το κόστος εργασίας αποτελεί το δείκτη προσαρμογής της κάθε χώρας στη διεθνή αγορά εργασίας. Η ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε. επιδιώκεται κατά κύριο λόγο μέσω του ενιαίου νομίσματος και της διαμόρφωσης «ανταγωνιστικού περιβάλλοντος» των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Οι δείκτες της Συνθήκης του Μάαστριχτ 16 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996 (πληθωρισμός, δημόσια ελλείμματα, δημόσιο χρέος κλπ) αναδεικνύονται ως οι μέγιστοι στόχοι επιτυχίας των οικονομικών πολιτικών που με τη σειρά τους θα διαμορφώσουν όρους αύξησης της απασχόλησης και συγκέντρωσης των αναγκαίων πόρων για τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής. Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Ο Host Siebert (Γερμανός οικονομολόγος), εκφράζοντας μια αντεργατική λογική είναι απόλυτα σαφής λέγοντας: «Η ανεργία είναι ιδιαίτερο πρόβλημα της αγοράς εργασίας και δεν είναι συνάρτηση της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Ως εκ τούτου δεν ευσταθεί η άποψη ότι θα υποχωρήσουν τα ποσοστά ανεργίας αν προχωρήσει με επιτυχία η νομισματική ενοποίηση». Συνεπώς, ανατρέχει στην ευελιξία της αγοράς εργασίας και στη μείωση του εργατικού κόστους σαν αντίδοτο στην ανεργία (αμερικανικό μοντέλο). Στην ίδια λογική κινείται και ο Γάλλος αξιωματούχος Eric Chaney που επισημαίνει: «Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν μπορεί να μειώσει την ανεργία με την ακολουθούμενη πολιτική σύγκλισης (περιορισμός ελλειμμάτων). Η Γαλλία και η Γερμανία είναι αποφασισμένες να προχωρήσουν στη νομισματική ενοποίηση και με αβαρία στην ανεργία». Σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση τοποθετείται, σε σχέση με τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ενωση ο Αμερικανός οικονομολόγος P. Krugman (Η Εποχή των Μειωμένων Προσδοκιών) καθώς και άλλοι ρεαλιστές οικονομολόγοι όπως οι Eichengreen, Kennen, Dornbursch, Branson (νωπή είναι άλλωστε και η κίνηση των 170 νέων οικονομολόγων στη Γαλλία κατά της «ενιαίας σκέψης» που κυριαρχεί στην Συνθήκη της Ευρωπαϊκής ενοποίησης). Ολοι αυτοί εκφράζουν μία απαισιόδοξη πρόβλεψη για την Ευρωπαϊκή ενοποίηση που απορρέει από τη μελέτη των πραγματικών στοιχείων, αφού οι κυβερνήσεις απεργάζονται στην πράξη το αδιέξοδο υπό την επήρεια της Γερμανίας, που στηρίζει την ουτοπική ονομαστική σύγκλιση αντί να επιλέξουν το δρόμο του μεταξύ τους συντονισμού και την προτεραιότητα της σταθεροποίησης της Ευρώπης ως συνόλου. Κάτω από τις συνθήκες αυτές η Ευρώπη σύρεται στην ύφεση, την ανεργία και τη διεύρυνση των ανισοτήτων με συνέπειες στην κοινωνική συνοχή. Στην ανάλυσή του ο P. Krugman προσπαθεί να τοποθετήσει τα πράγματα με τα πόδια κάτω και το κεφάλι πάνω, υπενθυμίζοντας πως τα πραγματικά προβλήματα μιας οικονομίας είναι η παραγωγικότητα, η διανομή εισοδήματος και η απασχόληση - ανεργία και όχι τα δημοσιονομικά ελλείμματα, το χρέος και ο πληθωρισμός. Ο ηγετικός πυρήνας της Ε.Ε., προκειμένου να ενσωματώσει και το συνδικαλιστικό κίνημα στην αδιέξοδη αυτή πορεία της ονομαστικής σύγκλισης και να αποδυναμώσει τις κοινωνικές αντιδράσεις, αναγκάζεται να μιλά για τη διατήρηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, που όμως το υπονομεύει ανοιχτά μέσα από την τρέχουσα πολιτική των υπουργών των οικονομικών (ECOFIN) αλλά και μέσω του διαλόγου που ανοίγει για την αξιοποίηση της φθηνής εργασίας της Ανατολικής Ευρώπης, τον προβληματισμό για την χαμηλά αμειβόμενη εργασία στις ασιατικές χώρες και την επιτυχία του Αμερικάνικου μοντέλου

19 Δημογραφικό πρόβλημα και ανισοκατανομή εισοδήματος Ευρέως προβάλλεται, και είναι μία σοβαρή εξέλιξη, η γήρανση του πληθυσμού και του εργατικού δυναμικού με σοβαρές επιπτώσεις τόσο στο ασφαλιστικό σύστημα όσο και στην αγορά εργασίας. Πέραν της βελτίωσης του προσδόκιμου ορίου επιβίωσης, που είναι μια θετική πραγματικότητα, το βασικό πρόβλημα εμφανίζεται στην υπογεννητικότητα που πλήττει το σύνολο των ανεπτυγμένων χωρών. Ο συνδυασμός αυτός προκαλεί δυσοίωνες προοπτικές. Υπολογίζεται ότι το 2010 το 43% των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ενωση θα είναι άνω των 50 ετών έναντι του 39% το Ακόμη περί το 12% θα είναι πάνω από 60 ετών. Στις ανεπτυγμένες χώρες το δημόσιο χρέος υφίσταται σημαντικές πιέσεις λόγω της αύξησης των δαπανών της κοινωνικής ασφάλισης. Και μόνο από την εξέλιξη που αναμένεται στις δαπάνες για τις συντάξεις γίνεται φανερό τι προοιωνίζεται για το μέλλον των συντάξεων. Θα μπορούσε κανείς να οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι εμείς οι ίδιοι φταίμε, επειδή αργούμε να πεθάνουμε και έχουμε ιδιαίτερες απαιτήσεις. Όμως έχει ενδιαφέρον να αναστρέψουμε το πρόβλημα. Αν υποθέσουμε πως στις Η.Π.Α. (σενάριο Lester Thurow, «The Future of Capitalism») είχαμε αύξηση του πληθυσμού με ρυθμό 3,5% το χρόνο και με δεδομένο ότι ο μέσος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ ήταν 3,1% τα προηγούμενα 100 χρόνια, το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα των αμερικανών θα κυμαινόταν στο επίπεδο του εμφυλίου πολέμου Βορρά - Νότου στην Αμερική. Διαφορετικά θα έπρεπε να επενδύονται ετησίως στην Αμερική 2,7 τρισεκατομμύρια δολάρια (όταν το συνολικό ΑΕΠ είναι 7 τρις. Δολάρια) για να κρατηθεί το κατά κεφαλή ΑΕΠ στα σημερινά επίπεδα. Κάτι τέτοιο βέβαια θα ήταν αδύνατο να συμβεί καθώς δεν θα επαρκούσαν τα υπόλοιπα χρήματα για την κάλυψη των βασικών αναγκών των υπαρχόντων Αμερικανών. Συνεπώς υπεύθυνο για την αδυναμία αναπαραγωγής του πληθυσμού στις ανεπτυγμένες χώρες είναι το οικονομικό σύστημα και οι διαχειριστές του, κάτι που συστηματικά αποκρύπτεται. Η ρίζα του δημογραφικού προβλήματος στις ανεπτυγμένες χώρες σχετίζεται με την τεράστια ένταση της ανισοκατανομής του πλούτου σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Ας δούμε το παράδειγμα των Η.Π.Α. Ο πίνακας 2 είναι αποκαλυπτικός σε σχέση με την εξέλιξη των πραγματικών εισοδημάτων των μισθωτών στις Η.Π.Α. που γνώρισαν σημαντική μείωση, ενώ αναντίστοιχη εικόνα εκφράζεται από τα πραγματικά έσοδα των νοικοκυριών που γνώρισαν αισθητά μικρότερη συρρίκνωση. Είναι προφανές ότι το χαμένο εισόδημα των 4 από τις 5 ομάδες/κατηγορίες μισθωτών που κυμάνθηκε από -23% έως - 10%, αντισταθμίσθηκε από την συμπλήρωση του οικογενειακού εισοδήματος από την είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας. Παρόλη τη σημαντική συμβολή της γυναικείας εργασίας για τις τρεις χαμηλότερες εισοδηματικές ομάδες δεν έγινε εφικτή η αντιστάθμιση του χαμένου εισοδήματος των μισθωτών ανδρών και μόνο στις δύο υψηλότερες κατηγορίες έδωσε ΠΙΝΑΚΑΣ 1. Χρέος σε ποσοστό επι του ΑΕΠ Χώρα Μικτό χρέος Μη χρηματοδοτούμενες Σύνολο υποχρεώσεις συντάξεων το 1990 Η.Π.Α Ιαπωνία Ιταλία Γερμανία Γαλλία Καναδάς Ην. Βασίλειο Βέλγιο Πηγή: ΟΟΣΑ. Αναφορά στο «Public Sector Finances», The Economist, July 8, 1995, p ΠΙΝΑΚΑΣ 2. Οι εξελίξεις των πραγματικών μισθών και εσόδων των νοικοκυριών την περίοδο Κατηγορίες Ετήσιο εισόδημα Εσοδα νοικοκυριού Εργατικού δυναμικού ανδρών πλήρους απασχόλησης (από μισθούς) Βάση -23% -3% 2η -21% -3% 3η -15% -0,5% 4η -10% +6% κορυφή* +10% +16% Πηγή: U.S. Bureau of the Census, Current Population Report, Consumer Income * Στα πλαίσια της κορυφής είναι χαρακτηριστικό ότι το 1% του εργατικού δυναμικού καρπώθηκε το 68% των κερδών της κορυφής. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

20 θετικό αποτέλεσμα (υψηλόμισθοι). Η τάση συρρίκνωση των εσόδων των μισθωτών στις Η.Π.Α. προκύπτει και από τα στοιχεία των οικονομικών συμβούλων του προέδρου Κλίντον (Economic Report of the President 1994). Ενώ μεταξύ του 1973 και του 1994 το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 33%, οι ωριαίες πραγματικές αποδοχές για τους απλούς εργαζόμενους (αυτούς που δεν προΐστανται κανενός) μειώθηκαν κατά 14% και τα πραγματικά εβδομαδιαία έσοδα μειώθηκαν κατά 19%!! Οι αδιάψευστες εξελίξεις των μακροοικονομικών μεγεθών εξηγούν ακριβώς πως η μισθωτή εργασία και το οικογενειακό εισόδημα υφίστανται συνεχείς μειώσεις που έχουν συγκεκριμένες αρνητικές επιδράσεις στην αναπαραγωγική διαδικασία των ανεπτυγμένων χωρών και στην όξυνση του δημογραφικού προβλήματος. Παράλληλα στις φτωχότερες χώρες ο πληθυσμός αναπτύσσεται σε βαθμό που να μην μπορεί να διασφαλισθεί το αναγκαίο νερό για την επιβίωσή του. Η πίεση της μιζέριας και η προσδοκία ενός ανεκτού επιπέδου διαβίωσης σπρώχνουν δεκάδες εκατομμύρια κατοίκων των φτωχών χωρών προς τις πλουσιότερες χώρες, ακριβώς όταν η ανειδίκευτη εργασία στις ανεπτυγμένες βιομηχανικά χώρες απαξιώνεται. Κατ αυτό τον τρόπο οι οικονομικοί πρόσφυγες αποτελούν αντικείμενο σκληρής εκμετάλλευσης. Και σε αυτό το θέμα εφευρέθηκε η άποψη πως η Δύση κινδυνεύει από τις αναπτυσσόμενες χώρες της Απω Ανατολής. Στην πραγματικότητα όχι μόνο δεν υφίσταται τέτοιος κίνδυνος, αφού ευρωπαϊκά κεφάλαια επενδύονται στην Απω Ανατολή για να δημιουργήσουν όρους μεγαλύτερης κερδοφορίας, αλλά αντίθετα οι ασιατικές αυτές χώρες κινδυνεύουν να καταρρεύσουν - παρόλο που επιτυγχάνουν μεγάλους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης - γιατί παραμένουν καθοδηγούμενες από την ποσότητα των εισροών, χωρίς ποιοτική βελτίωση της παραγωγικότητάς τους. Και αυτό θα είναι η πραγματική απειλή για τη Δύση. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο θα πρέπει αντί της διαιώνισης της υπερεκμετάλλευσής τους να διασφαλιστεί ένας κώδικας ποιοτικών επενδύσεων στις χώρες αυτές που να κατοχυρώνει τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και των κοινωνικών δικαιωμάτων των λαών τους. Αλλωστε είναι γνωστό ότι για την Ευρώπη μόνο το 10% του ΑΕΠ και το 3% των επιχειρήσεων είναι προσανατολισμένο στις εξαγωγές και συνεπώς το κύριο πρόβλημα της Ευρώπης είναι η εσωτερική αγορά Η νέα στρατηγική των επιχειρήσεων Αξίζει να αναλύσουμε παράλληλα, μέσα από ποιες διαδικασίες το «αμερικανικό όνειρο» κατάφερε «θετικά» αποτελέσματα στην απασχόληση που η Ευρωπαϊκή Ενωση προσπαθεί να μιμηθεί. Στη δεκαετία του 1980 η μείωση του προσωπικού στις επιχειρήσεις οφείλετο κατά κύριο λόγο στην ύφεση (2,5 εκατομμύρια απολύσεις) και τις αναδιαρθρώσεις εκσυγχρονισμού. Ενώ την δεκαετία του 1980 οι απολυμένοι ήταν εργάτες παραγωγής, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι αναγγελθείσες μειώσεις προσωπικού από τις επιχειρήσεις ( /1990, /1991, /1992) είχαν κατά κύριο λόγο «θύματα» υπαλληλικό προσωπικό και στελέχη. Το νέο στοιχείο που εμφανίζεται μετά την ύφεση είναι ένα νέο κύμα μείωσης του εργατικού δυναμικού από επιχειρήσεις ( /1993, /1994, /1995), που αυτή τη φορά εμφανίζουν αύξηση στα κέρδη τους. Ας σημειωθεί ότι το 1995 είναι χρονιά με ρεκόρ κερδών για τις επιχειρήσεις στις Η.Π.Α. τα τελευταία 25 χρόνια. Επίσης αξίζει να σημειωθεί ότι το φαινόμενο της μείωσης του προσωπικού δεν έχει καθολικά χαρακτηριστικά. Σε ορισμένες επιχειρήσεις γίνεται μείωση 10-20% του προσωπικού τους χωρίς να διαφοροποιούνται στην παραγωγικότητα από άλλες επιχειρήσεις. Στην πραγματικότητα 18 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

21 εκείνο που τις διαφοροποιεί είναι η επιλογή τους να ακολουθήσουν μία επιθετική πολιτική απέναντι στη μισθωτή εργασία. Συγκεκριμένα: Στροφή σε εξωτερικούς συνεργάτες με συμβάσεις προσωρινής εργασίας, μερικής απασχόλησης, ορισμένου χρόνου και αυτοαπασχολούμενους. Υποκατάσταση ή κατάργηση θέσεων στελεχών προκειμένου να μειωθεί το κόστος τους αλλά και λόγω του ότι αλλάζει η δομή των επιχειρήσεων περιορίζοντας την αλυσίδα της ιεραρχίας. Τεχνική μείωσης των μισθών. Το 72% των απολυμένων ξαναβρήκαν δουλειά με το 47% μόνο των προηγούμενων αποδοχών τους. Μάλιστα αρκετές επιχειρήσεις έφθασαν σε «εσωτερικές» διαπραγματεύσεις για να πετύχουν το πάγωμα ή και τη μείωση των αποδοχών του προσωπικού τους. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της μεγαλύτερης αλυσίδας ενδυμάτων της Βοστώνης που το 1993 πέτυχε περικοπές μισθών 40% παρόλο που ήταν κερδοφόρα. Αν συνεκτιμήσουμε ότι τα 3/4 των partimers της τελευταίας δεκαετίας στις Η.Π.Α. δεν το κάνουν με δική τους επιλογή καταλαβαίνουμε πολύ καθαρά το γνωστό παιχνίδι που παίζει το κεφάλαιο προκειμένου να αξιοποιήσει πλήρως το εργατικό κόστος και να απορρυθμίσει τις εργασιακές σχέσεις στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Ανάλογες περιπτώσεις είχαμε και στην Ευρώπη. Τους 4 πρώτους μήνες του 1994 ανακοινώθηκαν απολύσεις εργαζομένων από επιχειρήσεις της Γερμανίας (μιας οικονομίας που αντιστοιχεί στο 1/4 του δυναμικού της αμερικάνικης). Μόνο η Γερμανική Τράπεζα μείωσε μέσα στη Γερμανία το προσωπικό της κατά 10% ( ) και ταυτόχρονα πραγματοποίησε κέρδη 1,75 δισ. Δολάρια κατά το πρώτο εξάμηνο του Αντίστοιχα φαινόμενα μπορούμε να παρατηρήσουμε και σε άλλες χώρες της Ευρώπης αλλά και στη χώρα μας (Θεοχαράκης, Good Year). Ορισμένα συμπεράσματα Η πορεία της νομισματικής ενοποίησης θα δημιουργήσει νέα αδιέξοδα τόσο στο επίπεδο της ανισοκατανομής του πλούτου όσο και στο πρόβλημα της κοινωνικής συνοχής. Σαν αποτέλεσμα αυτής της πορείας θα επιχειρηθούν γρήγορες αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις, τις συλλογικές συμβάσεις και τις νομοθετικές δεσμεύσεις, στην κατεύθυνση της δημιουργίας κατάλληλου κλίματος για ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας και την ευελιξία της αγοράς εργασίας. Οι κατευθύνσεις του Εσσεν κινούνται στη λογική αυτή, καθώς μάλιστα οι αλλαγές θα πραγματοποιούνται από θέση ισχύος του χρηματιστηριακού κεφαλαίου και των επιχειρήσεων. Σημαντικές αλλαγές πρέπει να αναμένονται άμεσα στο επίπεδο της κοινωνικής ασφάλισης και την πολιτική πρόνοιας των χωρών της Ε.Ε. καθώς οι κυβερνήσεις βρίσκονται παγιδευμένες στην πολιτική της ονομαστική σύγκλισης. Για μεν την κοινωνική ασφάλιση θα επιδιωχθεί η περαιτέρω αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης και της μερικής συνταξιοδότησης - μερικής απασχόλησης. Για το κράτος πρόνοιας θα επιδιωχθεί η αποσύνδεσή του από το δημόσιο που θεωρείται αναποτελεσματικό, και το πέρασμα των λειτουργιών του σε μικτές κοινοπραξίες με τη συμμετοχή του δημοσίου, των κοινωνικών φορέων, επιχειρήσεων, της εκκλησίας, εθελοντών και εκπροσώπων ομάδων που αντιμετωπίζουν πρόβλημα κοινωνικού αποκλεισμού. Στον τομέα αυτό το κύριο βάρος θα δοθεί στις μη κυβερνητικές οργανώσεις (NGO s). Θεωρείται ότι κατ αυτόν τον τρόπο θα γίνει η πρόνοια πιο αποτελεσματική και θα διασφαλιστούν πόροι από άλλες ομάδες ενδιαφερομένων (και ιδιωτών), καθώς και ότι θα υπάρξει καλύτερη αξιοποίηση της εθελοντικής εργασίας. Το συνδικαλιστικό κίνημα στη χώρα μας οφείλει να στηριχθεί πάνω στα καθημερινά προβλήματα και να προβάλει την εναλλακτική του πρόταση στο πρόγραμμα σύγκλισης. Να θέσει ως βασική προϋπόθεση του διαλόγου στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ενωση την προώθηση των μέτρων που οδηγούν στη μείωση του χρόνου εργασίας χωρίς μείωση των αποδοχών σαν αντιστάθμισμα στην αυξημένη παραγωγικότητα από τις νέες τεχνολογίες, τη διασφάλιση των κοινωνικών δικαιωμάτων και την ύπαρξη ευρωπαϊκού και παγκόσμιου πλαισίου στην κίνηση των κεφαλαίων, ώστε να αποφεύγεται η ασύδοτη εκμετάλλευση των λαών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των τρίτων χωρών όπως και ο αθέμιτος ανταγωνισμός του κοινωνικού damping που ο ΟΟΣΑ και οι κρατούντες ευρωπαϊκοί οικονομικοί κύκλοι προσπαθούν να επιβάλουν de facto. Αυτό είναι το πραγματικό πλαίσιο πάνω στο οποίο μπορούν να οικοδομηθούν μέτρα εμπιστοσύνης μεταξύ των κοινωνικών φορέων και των κυβερνήσεων για την αύξηση της ανταγωνιστικότητας στη χώρα μας και στην Ευρώπη. Υπό τέτοιες και μόνο συνθήκες είναι δυνατόν να αντιμετωπισθούν και οι υπαρκτές αδυναμίες και καθυστερήσεις της χώρας μας στις υποδομές, στην παραγωγικότητα, την αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας, το αυξημένο κόστος χρηματοδότησης και τη χαμηλή απορρόφηση των κοινωνικών κονδυλίων. Αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να είναι και το κριτήριο για την προώθηση προοδευτικών πολιτικών και επ αυτού του πλαισίου θα κριθούμε στην πράξη. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

22 Στο ΙΝΕ τα συνδικάτα της Βαλκανικής Σειρά επισκέψεων στη χώρα μας αντιπροσωπειών των συνδικάτων της Βαλκανικής έχουν προγραμματιστεί για το επόμενο δίμηνο. Πρόκειται για αντιπροσωπείες συνδικάτων από την Αλβανία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία οι οποίες θα συνεργαστούν με το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ για την ίδρυση και λειτουργία ανάλογων Ινστιτούτων Εργασίας στις αντίστοιχες χώρες. Οι εκπρόσωποι της Συνομοσπονδίας Ανεξάρτητων Συνδικάτων της Βουλγαρίας θα βρίσκονται στην Ελλάδα το διάστημα από Οκτωβρίου. Στις 30 Οκτωβρίου έως 1 Νοεμβρίου θα έλθει η αντιπροσωπεία της Ενωσης Ανεξάρτητων Συνδικάτων Αλβανίας ενώ στις 4-7 Νοεμβρίου θα ακολουθήσει η Εθνική Συνομοσπονδία Ελεύθερων συνδικάτων Ρουμανίας. Στο διάστημα από 2-4 Δεκεμβρίου θα επισκεφθούν το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ συνδικαλιστές της Συνομοσπονδίας συνδικάτων Αλβανίας. Πρέπει να σημειωθεί ότι τους προηγούμενους μήνες το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ υλοποίησε στις παραπάνω χώρες σειρά επιμορφωτικών σεμιναρίων με θέμα τις συλλογικές διαπραγματεύσεις για την υπογραφή συμβάσεων Εκδήλωση με τον Ρ. Bourdieu Το Ινστιτούτο Εργασίας και η Γ.Σ.Ε.Ε. με αφορμή την άφιξη στην Ελλάδα του διακεκριμένου γάλλου διανοούμενου και κοινωνιολόγου Pierre Bourdieu που συμμετέχει σε σειρά τιμητικών προς το πρόσωπό του εκδηλώσεων (ανακήρυξή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Αθήνας, σειρά διαλέξεων, κ.λ.π.) οργανώνει εκδήλωση στις 16/10/96 στο αμφιθέατρο της Γ.Σ.Ε.Ε. στην οποία ο διεθνούς φήμης διανοούμενος παρουσιάζει την προσέγγισή του πάνω στο θέμα: «Η κρίση του κράτους πρόνοιας: Ο ρόλος της διανόησης στην προώθηση κοινωνικής πολιτικής». Ο P. Bourdieu είναι καθηγητής στο College de France και διευθυντής του Κέντρου Ευρωπαϊκής κοινωνιολογίας με σπουδαίο επιστημονικό έργο διεθνούς αναγνώρισης. Τα τελευταία χρόνια ασχολείται με τα ζητήματα κοινωνικού αποκλεισμού συντονίζοντας σειρά σχετικών ερευνών στις χώρες της Ευρώπης. Παράλληλα, με τις αναζητήσεις του για την αντιμετώπιση των προβλημάτων του κοινωνικού αποκλεισμού βρίσκεται κοντά στα κοινωνικά κινήματα και είχε με ενεργό τρόπο συμπαρασταθεί στους αγώνες των γαλλικών συνδικάτων ενάντια στα μέτρα της κυβέρνησης Juppe τον Δεκέμβριο του Στο περιθώριο της εκδήλωσης συζητείται η επιστημονική συνεργασία Το παρατηρητήριο εργασιακών σχέσεων Το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ ανέλαβε να υλοποιήσει τη δημιουργία παρατηρητηρίου Εργασιακών Σχέσεων στη χώρα μας. Μετά την προκήρυξη από το Ευρωπαϊκό Ιδρυμα Συνθηκών Εργασίας και Διαβίωσης που διαχειρίζεται κοινοτικό πρόγραμμα για τη δημιουργία Παρατηρητηρίου Εργασιακών Σχέσεων σε κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, το ΙΝΕ επιλέχθηκε για να αναλάβει το έργο αυτό. Το Παρατηρητήριο θα καταγράψει τις εξελίξεις στον τομέα των εργασιακών σχέσεων στην Ελλάδα τόσο ως προς τη θεσμική όσο και ως προς την πραγματική τους διάσταση και θα ενημερώνει την Κοινότητα με μηνιαία σχετική έκθεσή του. Παράλληλα, αναλαμβάνει την ετήσια έκδοση σχετικής επιθεώρησης καθώς και την υλοποίηση σειράς εκδηλώσεων πάνω στο αντικείμενο ενδιαφέροντος. Κύρια αντικείμενα ενασχόλησής του θα είναι τα θέματα απασχόλησης, αμοιβών, χρόνου εργασίας και ευρύτερων συνθηκών εργασίας, συλλογικών συμβάσεων και διαφορών νομοθετικού πλαισίου, δραστηριοτήτων που συνδέονται με την ευρωπαϊκή προοπτική κ.λ.π. Το Παρατηρητήριο θα συνδέεται με ειδικό δίκτυο με τα αντίστοιχα εθνικά παρατηρητήρια των άλλων ευρωπαϊκών χωρών, το δε έργο του θα είναι διαθέσιμο σε κάθε ενδιαφερόμενο. Την υλοποίηση του έργου αναλαμβάνει το ΙΝ.Ε/Γ.Σ.Ε.Ε., για δε, την κατοχύρωση της μέγιστης δυνατής αξιοπιστίας των αποτελεσμάτων του, θα αξιοποιηθεί η συνεργασία 20 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1996

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή

Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ελλάδα Ανισότητες: από την καταγραφή στην ανατροπή Η μελέτη της Ευαγγελίας Παπαπέτρου για την απασχόληση - ανεργία και τις μισθολογικές διαφορές ανδρών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΩΝ Β. Η ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΕΝΗ ΝΙΝΑ-ΠΑΖΑΡΖΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΑΘΗΝΑ 2004 1 2 Απασχόληση και ανεργία των γυναικών: το χάσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) 1 ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2012-2013 Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση Μέρος Α : το ευρωπαϊκό & διεθνές πλαίσιο αναφοράς (2001-2012) Διεθνείς & εθνικές βάσεις δεδομένων: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ Ο.Π.Α.

2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Ο.Π.Α. Το κύριο θέμα της έρευνας αφορούσε την τρέχουσα επαγγελματική κατάσταση των

Διαβάστε περισσότερα

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α.

2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. 2. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Ο.Π.Α. 2.1. Επαγγελματική Κατάσταση Απασχόληση Πτυχιούχων του Τμήματος Στατιστικής του Ο.Π.Α. Από το σύνολο των πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και

Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και Οικονομία. Η οικονομία του νομού Ιωαννίνων βασίζεται στην κτηνοτροφία, κυρίως μικρών ζώων, στη γεωργία και στα δάση. Η συμβολή της βιομηχανίας και της βιοτεχνίας είναι αρκετά χαμηλή, παρότι είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities

Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015. Frank Hoffer, Bureau for Workers Activities Μηχανισμός καθορισμού των μισθών στην προσδοκόμενη επανενωμένη Κύπρο Οι οικονομικές επιπτώσεις των ελάχιστων μισθών και της συλλογικής διαπραγμάτευσης : Ένα αμφισβητούμενο πεδίο Λευκωσία, 10 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πανεπιστήμιο Αιγαίου ΕΝΤΥΠΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΑΠΟΦΟΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Τμήμα Τίτλος Απόφοιτου: Αντικείμενο του τμήματος: Κατευθύνσεις (εφόσον υπάρχουν) Διάρκεια Σπουδών: Προφίλ υποψήφιου μαθητή Κοινωνιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα

Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Αποκαλυπτική έρευνα της RE/MAX Europe για την κατοικία στην Ελλάδα Οι κάτοικοι στην Ελλάδα μετακομίζουν κατά μέσο όρο 3 έως 5 φορές στη ζωή τους, διαμένουν σε ιδιόκτητη κατοικία σε ποσοστό περίπου 70%,

Διαβάστε περισσότερα

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Κρίσεις και μεταρρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία, τέλη 19 ου 21 ος αιώνας Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Γιώργος Προγουλάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Σχολιαστής: Χρυσάφης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Τμήμα: Βιολογίας 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008)

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Έργο : ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ - 2011 Δημόσιες και ιδιωτικές δαπάνες για την εκπαίδευση (έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών 2004 & 2008) Πηγές ερευνητικών δεδομένων : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE

Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE Για πρώτη φορά κάτω από 4 εκατομμύρια ο ενεργός πληθυσμός Μελέτη Απασχόλησης της ICAP Group στα πλαίσια της Έκδοσης LEADING EMPLOYERS IN GREECE Για δεύτερη χρονιά η ICAP Group εκπόνησε αναλυτική Μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ

Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ Ε.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 01: «ΜΈΣΟ-ΜΑΚΡΟΠΡΌΘΕΣΜΗ ΣΤΉΡΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΏΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΎ ΠΟΥ ΥΦΊΣΤΑΤΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΈΠΕΙΕΣ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΩΝ ΤΟΠΙΚΏΝ Ή ΤΟΜΕΑΚΏΝ ΚΡΊΣΕΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝΔΈΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ 2004 ΖΗΤΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΧΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Πολιτική Επιστήμη 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Χημικοί Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ (ΔΜΥΠ) Η Πρακτιική Άσκηση των Φοιιτητών του Τμήματος Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους

Ο Δείκτης Νέων Εργαζομένων της PwC αξιολογεί το κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ συμβάλουν με επιτυχία στην εξέλιξη των νέων τους Δελτίο τύπου Ημερομηνία: 10 Δεκεμβρίου 2015 Υπεύθυνη: Αλεξάνδρα Φιλιππάκη Τηλ: 2106874711 Email: alexandra.filippaki@gr.pwc.com Σελίδες: 5 Περισσότερες πληροφορίες εδώ. Follow/retweet: @pwc_press Ο Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

2 0 0 0-2 0 0 6. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας

2 0 0 0-2 0 0 6. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2 0 0 0-2 0 0 6 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στασίνου 36, Γραφ. 102, Στρόβολος 2003 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: 22378101- Φαξ:22379122 cms@cms.org.cy, www.cms.org.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η Κυπριακή Μαθηματική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν

Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν 2 Στο Δημήτρη και στο Χάρη που με στηρίζουν Στους φοιτητές μου που αποτελούν την πηγή και το κίνητρο για: «συνεχή βελτίωση» «συνεχή μάθηση» «συνεχή ανανέωση» και προβληματισμό 3 ανάπτυξη, αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΣημεIωμα ΣYνταξηΣ. Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ στο τεύχος αυτό παρουσιάζει το σύνολο των συμπερασμάτων καθώς και τα βασικά σημεία της έρευνας.

ΣημεIωμα ΣYνταξηΣ. Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ στο τεύχος αυτό παρουσιάζει το σύνολο των συμπερασμάτων καθώς και τα βασικά σημεία της έρευνας. ΣημεIωμα ΣYνταξηΣ Ο χρόνος εργασίας των εργαζομένων εκτός της κύριας απασχόλησης τους ήταν το αντικείμενο της έρευνας που αποφάσισε να πραγματοποιήσει η διοίκηση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3 2010-2020 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 1 0-2 0 2 0 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος Κυριάκου,

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά εργασίας στους κλάδους παρέµβασης, στην ευρύτερη περιοχή του Κεντρικού Τοµέα Αθηνών

Η αγορά εργασίας στους κλάδους παρέµβασης, στην ευρύτερη περιοχή του Κεντρικού Τοµέα Αθηνών ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η αγορά εργασίας στους κλάδους παρέµβασης, στην ευρύτερη περιοχή του Κεντρικού Τοµέα Αθηνών ρ. Μιλτιάδης Σταµπουλής, ρ. Οικονοµολόγος της Εργασίας Επιστηµονικός

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Παιδαγωγική Σχολή Τμήμα: Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2 0 0 2-2 0 0 8

ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2 0 0 2-2 0 0 8 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2 0 0 2-2 0 0 8 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΦΥΛΟ Μυστήριο αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια η συνεχής µείωση της συµµετοχής του γυναικείου φύλου στην επιστήµη των

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Ανεργία, μισθοί και αποδόσεις της εκπαίδευσης στην Ελλάδα πριν και κατά την κρίση

Ανεργία, μισθοί και αποδόσεις της εκπαίδευσης στην Ελλάδα πριν και κατά την κρίση Ανεργία, μισθοί και αποδόσεις της εκπαίδευσης στην Ελλάδα πριν και κατά την κρίση Νικόλαος Κανελλόπουλος (ΚΕΠΕ) Θεόδωρος Μητράκος (Τράπεζα της Ελλάδος) Πάνος Τσακλόγλου (ΟΠΑ/ΣΟΕ) Ιωάννης Χολέζας (ΚΕΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

H ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ EΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. της Βικτωρίας Πέκκα Οικονόµου

H ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ EΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. της Βικτωρίας Πέκκα Οικονόµου 1 H ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ EΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ της Βικτωρίας Πέκκα Οικονόµου 2 «Επιχειρηµατικότητα... είναι η διαδικασία δηµιουργίας κάτι καινούργιου που έχει αξία (για την αγορά, την

Διαβάστε περισσότερα

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας

Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Ημερίδα TEE "Η Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα και ο ρόλος των Ελλήνων Μηχανικών" Η ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής & Διοίκησης και η συμβολή του στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007

ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΝΑΓΚΩΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΞΕΝΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ 2004-2007 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΑΡΤΙΟΣ 2004 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Το ξένο εργατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 2 0 0 0 2 0 0 4 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2005 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Βασίλης Κουϊκόγλου. Καθηγητής. Επιστημονικά υπεύθυνος ΓΔΣ του Πολυτεχνείου Κρήτης

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Βασίλης Κουϊκόγλου. Καθηγητής. Επιστημονικά υπεύθυνος ΓΔΣ του Πολυτεχνείου Κρήτης ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το Γραφείο Διασύνδεσης & Σταδιοδρομίας (ΓΔΣ) του Πολυτεχνείου Κρήτης διεξήγαγε το 2011 έρευνα απασχόλησης αποφοίτων των ετών 2001 2006 των τμημάτων Ηλεκτρονικών Μηχανικών & Μηχανικών Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (πηγές) 1. ΕΛΣΤΑΤ : πληθυσμιακά μεγέθη και ηλικιακή δομή Απογραφές πληθυσμού 2001, 2011 (Σύνολο Χώρας, NUTS2-επίπεδο περιφέρειας)

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

4. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ( ). Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ). ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΝΕΑΝΙΚΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ OΣ Πειραιάς, Μάρτιος 2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η Γενική Γραµµατεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ιατρική 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 17/7/2014 ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΙΝΕ / ΓΣΕΕ ΜΕ ΘΕΜΑ : Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΤΗΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Τη δραστική μείωση του εισοδήματος και της καταναλωτικής δύναμης των μισθωτών σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ Λευκωσία, 17 Δεκεμβρίου 2013 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: ΘΕΜΑ: Όλα τα Μέλη Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ Κύριε, Το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων σας πληροφορεί ότι τη Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (Β μέρος) Εποχή 6/5/2001 της Μαρίας Καραμεσίνη Λέγαμε στο πρώτο μέρος αυτού του άρθρου, στο προηγούμενο φύλλο της Εποχής, ότι εν όψει του διάλογου για το ασφαλιστικό, που

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονικές Τάσεις Δεικτών Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο: Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2004-2010

Διαχρονικές Τάσεις Δεικτών Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο: Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2004-2010 Διαχρονικές Τάσεις Δεικτών Ανθρώπινου Δυναμικού στην Κύπρο: Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά Εργασίας 2004-2010 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Συμμετοχή και Προσφορά στην Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: «Σχέδιο Νόμου που παραβιάζει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο τόσο των

Διαβάστε περισσότερα

2 0 0 0-2 0 0 6. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Σύγκριση με Ευρωπαϊκή Ένωση ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

2 0 0 0-2 0 0 6. ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Σύγκριση με Ευρωπαϊκή Ένωση ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Σύγκριση με Ευρωπαϊκή Ένωση 2 0 0 0-2 0 0 6 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: GI_V_NEG_0_17443 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11 / 12 / 2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΕΛΙΝΑ ΖΗΣΗ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα