ΦΑΚΗ ΓΕΝΙΚΑ. (Αποσπάσµατα από σηµειώσεις του Dr Κωνσταντίνου Ηλιάδη)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΑΚΗ ΓΕΝΙΚΑ. (Αποσπάσµατα από σηµειώσεις του Dr Κωνσταντίνου Ηλιάδη)"

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΑ ΦΑΚΗ (Αποσπάσµατα από σηµειώσεις του Dr Κωνσταντίνου Ηλιάδη) Η φακή (Lens culinaris) είναι ετήσια φθινοπωρινή καλλιέργεια που καταλαµβάνει τους αγρούς από το Νοέµβριο µέχρι τον Ιούνιο. Καλλιεργείται σε ξηρικά χωράφια σε ορεινές, ηµιορεινές και λοφώδεις περιοχές σε αµειψισπορά κυρίως µε το σιτάρι. Ανήκει βοτανικά, στην οικογένεια των ψυχανθών (Leguminosae) πράγµα που της επιτρέπει να χρησιµοποιεί για τις ανάγκες της το άζωτο της ατµόσφαιρας µε τη βοήθεια των αζωτοβακτηρίων που σχηµατίζουν µικρά εξογκώµατα (φυµάτια) στις ρίζες της. Βελτιώνει τη γονιµότητα του εδάφους και αποτελεί καλό προηγούµενο για το σιτάρι. Καλλιεργείται σήµερα σε περιορισµένη έκταση στη χώρα µας ( στρέµµατα) παρ' όλο που η ποσότητα καρπού που παράγεται κάθε χρόνο δεν φθάνει για να καλυφθούν οι ανάγκες µας και γίνονται εισαγωγές. Παραδοσιακά καλλιεργείται στους νοµούς Λάρισας, Βοιωτίας, Κοζάνης, Καστοριάς και στα νησιά Χίο και Λευκάδα, αλλά σε µικροεκτάσεις σχεδόν παντού σε όλη τη χώρα. Η καλλιέργεια της είναι διαδεδοµένη σε όλο τον κόσµο, αλλά περισσότερο καλλιεργείται στις χώρες της λεκάνης της Μεσογείου, στην Ινδία που παράγει την µεγαλύτερη ποσότητα παγκοσµίως και στην κεντρική και Βόρεια Αφρική. Στην Αµερικανική ήπειρο επικεφαλής στην παραγωγή είναι οι Ηνωµένες Πολιτείες και ο Καναδάς. Είναι όσπριο µε µεγάλη θρεπτική αξία και χρησιµοποιείται κατά κύριο λόγο σαν τροφή του ανθρώπου. Η µεγάλη της αξία οφείλεται στα εξαιρετικά συστατικά που περιέχει ο σπόρος όπως πρωτεΐνες 20-26% υψηλής βιολογικής αξίας, υδατάνθρακες 55-60%, λίπος 2%, φώσφορο, σίδηρο και βιταµίνες της σειράς Β. Ο πιο συνηθισµένος τρόπος που µαγειρεύεται η φακή είναι η παρασκευή σούπας µε ολόκληρους τους σπόρους όπως κατά κανόνα γίνεται στη χώρα µας, χωρίς δηλαδή καµιά παραπέρα κατεργασία µετά ιη συγκοµιδή. Σε άλλες όµως χώρες της Μέσης Ανατολής οι σπόροι της φακής αποφλοιώνονται χωρίζονται οι κοτυληδόνες και µετά χρησιµοποιούνται. Η αποφλοίωση αυξάνει την πεπτικότητα των πρωτεϊνών και µειώνει τον χρόνο βρασµού. Σε λίγες περιοχές οι σπόροι αλέθονται µέχρι να παραχθεί αλεύρι που ανακατεύεται µε αλεύρι σιτηρών και µε το µίγµα φτιάχνεται ψωµί ή διάφορα κέικ. Αν και η φακή χρησιµοποιείται για ανθρώπινη κατανάλωση εν τούτοις µικρές ποσότητες σπόρων και µάλιστα οι κατώτερης ποιότητας χρησιµοποιούνται στη διατροφή πουλερικών. Στα ζώα επίσης χορηγούνται και τα υπολείµµατα του υπέργειου µέρους των φυτών µετά τον αλωνισµό που έχουν υψηλή θρεπτική αξία. Η σύνθεση τους είναι 4,4% πρωτείνες, 50% υδατάνθρακες, 21,4% ινώδεις ύλες, και 1,8% λιπαρές ουσίες.

2 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ Στην Ελλάδα καλλιεργούνται δυο τύποι φακής, οι ψηλές (λεπτόσπερµες) και οι χονδρές (πλατύσπερµες). Α. Λεπτόσπερµες (ψιλές) 1. «ήµητρα». Λεπτόσπερµη ποικιλία µε βάρος σπόρων γραµµάρια. Είναι δηµιουργία του Ινστιτούτου Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας. Επιλογή από διασταύρωση της ποικιλίας «Πελασγία» µε την «Θεσσαλία». Αντέχει στους παγετούς τον χειµώνα και είναι µεσοπρώιµη. Έχει σπόρους µε ανοικτό πράσινο ή υπόξανθο χρώµα χωρίς στίγµατα ή κηλίδες. Σε πυκνή σπορά πλαγιάζει γι' αυτό πρέπει να προσεχτεί η ποσότητα σπόρου σποράς που πρέπει να κυµαίνεται στα 6-6,5 κιλά στο στρέµµα. Είναι πάρα πολύ βραστερή ποικιλία και δίνει καλόβραστους σπόρους σε όποιο έδαφος και αν καλλιεργηθεί. Η µέση απόδοση της είναι 260 κιλά στο στρέµµα. 2. «Σάµος». Είναι νέα ποικιλία που γράφτηκε το 1989 στον «Εθνικό κατάλογο ποικιλιών». Λεπτόσπερµη ποικιλία µε άριστη εµφάνιση σπόρων ως προς το σχήµα (φακός), το χρώµα (ανοικτό πράσινο) και το µέγεθος (αρκετά µεγάλο µε βάρος 1000 σπόρων γραµµάρια). Είναι δηµιουργία του Ινστιτούτου Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών και προήλθε από επιλογές από διασταύρωση της πλατύσπερµης Ελληνικής ποικιλίας «Θεσσαλία» µε την λεπτόσπερµη Μ που έχει εισαχθεί από την Ουγγαρία. Παρουσιάζει σύντοµη διάρκεια άνθησης, περίπου τρεις εβδοµάδες και έχει το σοβαρό πλεονέκτηµα ότι δεν πλαγιάζει, χαρακτηριστικό που διευκολύνει σηµαντικά τη συγκοµιδή µε µηχανή και τα φυτά ωριµάζουν συγχρόνως στον αγρό. Είναι µεσοπρώιµη ποικιλία, ανθεκτική στους παγετούς του χειµώνα (ως -11 C) κατάλληλη για όλες τις περιοχές που καλλιεργείται η φακή. Η άριστη πυκνότητα φυτών της στο στρέµµα είναι φυτά ή σε βάρος 7-8 κιλά σπόρου / στρέµµα. Είναι πολύ παραγωγική µε µέση απόδοση κιλά/στρέµµα. Πολύ βραστερή και χυλώνει. Η καλύτερη λεπτόσπερµη ποικιλία. 3. «Αθηνά». Η νέα πρώιµη βραστερή και παραγωγική ποικιλία φακής Η νέα λεπτόσπερµη ποικιλία φακής "Αθηνά" ανήκει στο φυτικό είδος Lens culinaris και δηµιουργήθηκε για ανθρώπινη κατανάλωση (όσπριο) από τα βελτιωτικά προγράµµατα φακής του Ινστιτούτου Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας. Είναι προϊόν επιλογής από ελληνικό πληθυσµό της Κρήτης.

3 Είναι εξαιρετικά πρώιµη ποικιλία στην άνθησή της και στο σχηµατισµό καρπών κατά 7-14 ηµέρες συγκριτικά µε τις ποικιλίες " ήµητρα" και "Σάµο". Εξαιτίας αυτής της πρωιµότητας είναι κατάλληλη για επανασπορά την άνοιξη, αν η φθινοπωρινή σπορά για διάφορους λόγους αποτύχει (παγετοί, κακό φύτρωµα κ.λπ). Σπόροι φακής ποικιλίας "Αθηνά". Η ποικιλία αυτή µπορεί να σπαρθεί τόσο το φθινόπωρο όσο και νωρίς την άνοιξη, επειδή λόγω της πρωιµότητάς της προλαβαίνει να αναπτυχθεί και να καρποφορήσει µέχρι τα µέσα Ιουνίου. Άριστη ποσότητα σπόρου για τη σπορά της είναι τα 8-9 κιλά/στρέµµα. Είναι λεπτόσπερµη ποικιλία µε σπόρους που έχουν σχήµα φακοειδές µε λεία επιφάνεια και αρκετά µεγάλο µέγεθος. Έχουν βάρος 1000 σπόρων γύρω στα 40 γραµµάρια. Το χρώµα των σπόρων αµέσως µετά τη συγκοµιδή είναι ανοιχτό πρασινοκίτρινο. Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά του σπόρου είναι αυτά που επιζητούνται από τους καταναλωτές. Η ποικιλία "Αθηνά" είναι εξαιρετικά βραστερή και νόστιµη από την κληρονοµικότητά της που σε συνδυασµό µε τα χαρακτηριστικά του σπόρου (χρώµα, σχήµα, µέγεθος) και την καλλιέργειά της σε «βραστερό» έδαφος εξασφαλίζουν εξαιρετικής ποιότητας προϊόν. Είναι ποικιλία πολύ παραγωγική σε καρπό, µε τη µέση στρεµµατική της απόδοση να κυµαίνεται στα κιλά καρπού/στρέµµα. εν είναι γενετικά τροποποιηµένη ποικιλία. ιατηρητής της ποικιλίας αυτής είναι το ΕΘΙΑΓΕ - Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας. Β. Πλατύσπερµες (χονδρές) 1. «Θεσσαλία» Πλατύσπερµη ποικιλία µε βάρος 1000 σπόρων γραµµάρια. Επιλογή από πληθυσµό που είχε εισαχθεί από την Γερµανία. Μεσοπρώιµη ποικιλία που αντέχει στους παγετούς του χειµώνα. Ποσότητα σπόρου σποράς 9-9,5 κιλά/στρέµµα. Είναι πολύ βραστερή. Η µέση απόδοση της είναι 220 κιλά/στρέµµα. Ε ΑΦΟΣ Οι απαιτήσεις της φακής σε έδαφος δεν είναι µεγάλες. Μπορεί να προσαρµοστεί σε µεγάλη ποικιλία τύπων εδαφών από τα αµµοπηλώδη µέχρι και τα αργιλλώδη µε καλή όµως αποστράγγιση γιατί δεν αντέχει στην υπερβολική υγρασία για µεγάλο χρονικό διάστηµα. Σε αλατούχα εδάφη δεν αναπτύσσεται κανονικά γι' αυτό πρέπει ν' αποφεύγονται. Τέλος τα εδάφη µε πέτρες και µε µεγάλη κλίση είναι ακατάλληλα όταν η συγκοµιδή της φακής γίνεται µε µηχανικά µέσα.

4 1. ΚΛΙΜΑ Καλλιεργείται σε χαµηλά υψόµετρα και τοποθεσίες µε ήπιους σχετικά χειµώνες και αντέχει στους παγετούς του χειµώνα µέχρι Τα νεαρά φυτά της φακής µπορούν να αντέξουν τον χειµώνα σε πρόσκαιρη βαρείας µορφής παγωνιά, αλλά µπορεί να ξεραθούν αν η παγωνιά παρατείνεται ή επαναλαµβάνεται ή συνοδεύεται από ψυχρούς ανέµους. Οι ανοιξιάτικες βροχές είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη της φακής επειδή καλλιεργείται σε ξερικά χωράφια. Αν τους µήνες Απρίλιο και Μάιο δηλ. κατά τη διάρκεια της άνθησης και καρποφορίας δεν πέσουν βροχές οι αποδόσεις της ελαττώνονται σηµαντικά. Η πρώιµη ξηρασία τον Ιούνιο και ο λίβας αποτελούν επίσης σοβαρό κίνδυνο για την καλλιέργεια, επειδή ξεραίνουν γρήγορα τα φυτά προτού προλάβουν να ωριµάσουν τους λοβούς και τους σπόρους. 2. ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΑ Η φακή καλλιεργείται συνήθως σε χωράφια που προηγούµενα είχαν σιτάρι και βελτιώνει τη γονιµότητα του εδάφους µε το άζωτο που αφήνει. Αυτό επιβεβαιώθηκε στο ΙΚΦ & Β Λάρισας όπου σε µακροχρόνιο πείραµα αµειψισποράς µε συνεχή εναλλαγή σιταριού µε φακή στο ίδιο χωράφι επί σαράντα χρόνια, η φακή διατήρησε σε πολύ υψηλά επίπεδα τόσο τη γονιµότητα του χωραφιού όσο και τις αποδόσεις του σιταριού. Σε αµειψισπορά µε το σιτάρι µια επιστροφή φακής κάθε 2-3 χρόνια είναι καλή. 3. ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ Προετοιµασία εδάφους Ένα όργωµα πρέπει να γίνει νωρίς το φθινόπωρο µόλις βρέξει και µαλακώσει το χώµα. Στη συνέχεια διασκορπίζεται το λίπασµα και ακολουθεί ψιλοχωµάτισµα του εδάφους µε δισκοσβάρνα ή καλλιεργητή εδάφους. Εφόσον η συγκοµιδή θα γίνει µε µηχανικά µέσα, το χωράφι θα πρέπει να γίνει επίπεδο χωρίς ανωµαλίες και πέτρες. Γι' αυτό αµέσως µετά τη σπορά ή στις αρχές της άνοιξης θα πρέπει να κυλιδριστεί µε λείο κατά προτίµηση κύλινδρο που ισοπεδώνει τον αγρό και πιέζει τις πέτρες µέσα στο έδαφος. Λίπανση Η φακή δεν έχει ανάγκη από αζωτούχο λίπανση γιατί χρησιµοποιεί για τις ανάγκες της το άζωτο της ατµόσφαιρας που δεσµεύεται κατά τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου από τα αζωτοβακτήρια που σχηµατίζουν φυµάτια στις ρίζες της. Σε περιοχές που καλλιεργείται για πρώτη φορά είναι δυνατόν τα εδάφη να µην έχουν αζωτοβακτήρια. Στην περίπτωση αυτή καθώς και στις περιπτώσεις που σχηµατίζονται λίγα φυµάτια, επειδή δεν υπάρχουν κατάλληλης φυλές αζωτοβακτηρίων, συνιστάται εµβολιασµός των εδαφών µε αζωτοβακτήρια που έχουν µεγάλη αζωτοδεσµευτική ικανότητα. Ο εµβολιασµός γίνεται ανακατεύοντας τους σπόρους φακής πριν από τη σπορά µε καλλιέργειες αζωτοβακτηρίων που κυκλοφορούν στο εµπόριο (Noctin, Nitragin κ.α.). Είναι φυτό απαιτητικό σε φωσφόρο. Συνιστώνται 6 µονάδες φωσφόρου (Ρ205) στο στρέµµα (30 κιλά από το ). Η συνήθεια ορισµένων γεωργών να χρησιµοποιούν

5 και στη φακή τα λιπάσµατα ή που χρησιµοποιούν στα σιτάρια είναι λαθεµένη για δύο λόγους: α) Τα λιπάσµατα αυτά είναι πιο ακριβά από το και β) µε το άζωτο που προστίθεται εµποδίζεται ο σχηµατισµός φυµατίων στις ρίζες της φακής από τα αζωτοβακτήρια. Όσο περισσότερα νιτρικά έχει το έδαφος τόσο λιγότερα φυµάτια σχηµατίζονται στις ρίζες. Καλιούχο λίπανση η φακή δεν χρειάζεται, επειδή κατά κανόνα τα ελληνικά εδάφη είναι εφοδιασµένα µε κάλιο. Συνεπώς στη φακή συνιστάται µόνο φωσφορική λίπανση. Χρόνος σποράς Είναι φθινοπωρινή καλλιέργεια. Σε φθινοπωρινή σπορά δίνει πολύ µεγαλύτερες από ότι σε ανοιξιάτικη. Παλαιοτέρα επικρατούσε η αντίληψη ότι η φακή πρέπει να σπέρνεται νωρίς το φθινόπωρο (Οκτώβριο). Σχετικά πειράµατα όµως στο ΙΚΦ & Β Λάρισας έδειξαν ότι όψιµη σπορά µετά την 16 Νοεµβρίου προστατεύει άριστα τα φυτά φακής τον χειµώνα και την άνοιξη από τις ασθένειες, Φουζάριο, Σκλερωτίνια και Ριζοκτόνια. Στην περίπτωση αυτή παρατηρείται «διαφυγή των ασθενειών» δηλαδή ενώ οι ποικιλίες είναι ευπαθείς και στο έδαφος υπάρχουν οι µύκητες, η όψιµη σπορά δεν επιτρέπει την προσβολή. Φαίνεται ότι η καθυστέρηση στο φύτρωµα της φακής που γίνεται αρχές - µέσα εκεµβρίου και το µικρό ύψος των φυτών το χειµώνα στην όψιµη σπορά εµποδίζουν την προσβολή. Το µικρό ύψος των φυτών προστατεύει επίσης καλύτερα τη φακή από τους παγετούς. Επειδή τα εδάφη έχουν συνήθως τους µύκητες αυτούς, συνιστάται η σπορά να γίνεται από 10 Νοεµβρίου (όχι νωρίτερα) για τη Βόρεια Ελλάδα και από 21 Νοεµβρίου για την Κεντρική και Νότια. Όταν το Φθινόπωρο επικρατεί καλοκαιρία η σπορά να γίνεται αργότερα από τις παραπάνω ηµεροµηνίες. Για πολύ ψυχρές περιοχές όπως π.χ. η Πτολεµαΐδα η σπορά να γίνεται αρχές Νοεµβρίου. Ποσότητα σπόρου για σπορά Λεπτόσπερµες (ψιλές) φακές µε βάρος 1000 σπόρων από 30 µέχρι 49 γραµµάρια. Η άριστη πυκνότητα φυτών είναι φυτά στο στρέµµα ή 5-8 κιλά σπόρου στο στρέµµα. Μεσόσπερµες φακές µε βάρος 1000 σπόρων από γραµµάρια. Η άριστη πυκνότητα φυτών είναι φυτά ή 8-9 κιλά σπόρου στο στρέµµα. Πλατύσπερµες (πλατιές) φακές µε βάρος 1000 σπόρων πάνω από60 γραµµάρια. Η άριστη πυκνότητα φυτών στο στρέµµα είναι φυτά ή 9-12 κιλά σπόρου στο στρέµµα. Τρόπος σποράς Η σπορά γίνεται συνεχής πάνω σε γραµµές µε τις συνηθισµένες σπαρτικές µηχανές του σιταριού και σε αποστάσεις εκατοστά γραµµή από γραµµή. Το βάθος σποράς πρέπει να είναι 2-3 εκατοστά. Με κατάλληλη ρύθµιση της µηχανής ρίχνεται η σωστή ποσότητα σπόρου στο στρέµµα. Ζιζανιοκτονία Η φακή είναι µια καλλιέργεια µε λεπτούς βλαστούς και φύλλα που δεν αναπτύσσει µεγάλη φυτική µάζα, γι' αυτό και τα ζιζάνια την «πνίγουν» εύκολα. Είναι γνωστό από την πράξη ότι όταν δεν καταπολεµηθούν έγκαιρα τα ζιζάνια στο χωράφι, οι αποδόσεις της φακής µειώνονται σηµαντικά. Οι ζηµιές από τον ανταγωνισµό των

6 ζιζανίων είναι ελάχιστες κατά τη διάρκεια του χειµώνα, ενώ την άνοιξη ο ανταγωνισµός είναι ισχυρός και οι ζηµιές µεγάλες. υστυχώς λόγω της µικρής έκτασης που καλλιεργείται η φακή δεν υπήρξε ενδιαφέρον από τις εταιρίες φαρµάκων µε αποτέλεσµα να κυκλοφορούν πολύ λίγα ζιζανιοκτόνα κατάλληλα για την καλλιέργεια αυτή. Μέχρι πρόσφατα η χρήση του ARETIT (dinoseb acetate) µεταφυτρωτικά σε ευρεία κλίµακα για την καταπολέµηση των πλατύφυλλων ζιζανίων στη φακή, παρ' όλα τα προβλήµατα εφαρµογής του (καψίµατα φύλλων και βλαστών) έλυνε ικανοποιητικά το πρόβληµα. Μετά όµως την απαγόρευση κυκλοφορίας του που έγινε τελευταία, δηµιουργήθηκε πρόβληµα καταπολέµησης των πλατύφυλλων ζιζανίων στη φακή, ελλείψει άλλου γνωστού ζιζανιοκτόνου. Στο Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών και Βοσκών στη Λάρισα έγιναν τα τελευταία χρόνια δοκιµές στη φακή µε ζιζανιοκτόνα που συνιστώνται από τις διάφορες εταιρίες για άλλες καλλιέργειες, σε µια προσπάθεια να εξακριβωθεί µη τυχόν κάποιο από αυτά είναι αποτελεσµατικό και για τη φακή. Χρόνος συγκοµιδής Η φακή πρέπει να θεριστεί µόλις κιτρινίσουν τα φυτά της γιατί αν αφεθούν να ξεραθούν τελείως και µετά θεριστούν οι απώλειες καρπού από τινάγµατα λοβών & σπόρων στο χωράφι είναι µεγάλες. Το χρονικό διάστηµα που έχει ο γεωργός στη διάθεση του για θερισµό (από τη στιγµή που τα πράσινα φυτά αρχίζουν να κιτρινίζουν µέχρις ότου ξεραθούν εντελώς και πάρουν χρώµα καφέ) κυµαίνεται από 5 µέχρι 11 ηµέρες και εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες. Τις χρονιές που οι θερµοκρασίες υψώνονται απότοµα τέλος Μαΐου - Ιουνίου ή φυσά λίβας επιταχύνεται η ξήρανση των φυτών και ο χρόνος Περιορίζεται. Αντίθετα τις χρονιές που επικρατούν χαµηλότερες θερµοκρασίες την ίδια περίοδο ο χρόνος αυξάνεται. Στάδιο κατάλληλο για συγκοµιδή της φακής Για να περιοριστούν ακόµη περισσότερο οι απώλειες καρπού ο θερισµός πρέπει να γίνεται το πρωί µε τη δροσιά. Τρόπος συγκοµιδής Η συγκοµιδή της φακής ακολουθεί τα εξής στάδια: α) θερισµός β) αποξήρανση των φυτών που θερίστηκαν για 1-3 ηµέρες και γ) αλωνισµός µε µηχανές. Η φακή σήµερα συγκοµίζεται µηχανικά. Ο θερισµός, όπως αναφέρθηκε στο χρόνο συγκοµιδής, γίνεται µόλις κιτρινίσουν τα φυτά, µε θεριστική µηχανή. Τα κοµµένα φυτά συγκεντρώνονται σε γραµµές, αφήνονται να ξεραθούν και αλωνίζονται µε τις κοινές θεριζοαλωνιστικές µηχανές. Με αυτό τον τρόπο περιορίζονται στο ελάχιστο οι απώλειες από τινάγµατα σπόρων στον αγρό και επιπλέον οι σπόροι που συγκοµίζονται έχουν οµοιόµορφο χρωµατισµό.

7 Τα τελευταία χρόνια µε τις σύγχρονες θεριζοαλωνιστικές µηχανές όλο και περισσότερο εφαρµόζεται στην πράξη απευθείας θεριζοαλωνισµός της φακής που γίνεται στο κατάλληλο στάδιο ωρίµανσης των φυτών, δηλ. όταν τα φυτά έχουν κιτρινίσει προτού όµως ξεραθούν εντελώς, χωρίς απώλειες σπόρων. Αποδώσεις Η µέση στρεµµατική απόδοση καρπού της φακής στην Ελλάδα κατά την τελευταία 10ετία σύµφωνα µε τα δελτία της Γεωργικής Στατιστικής Ελλάδας, είναι 106 κιλά στο στρέµµα. Η απόδοση αυτή είναι πολύ χαµηλή για τις δυνατότητες των Ελληνικών ποικιλιών ή ακόµα και των ντόπιων πληθυσµών που καλλιεργούν οι γεωργοί και οφείλεται σε διάφορες αιτίες που αναφέρονται πιο κάτω: 1. Στην έλλειψη γνώσεων της τεχνικής της καλλιέργειας της. Συνήθη λάθη: α) Ακατάλληλη εποχή σποράς. Πρώιµη σπορά µέσα στον Οκτώβριο έχει σαν αποτέλεσµα την προσβολή των φυτών το χειµώνα και την άνοιξη από τους µύκητες εδάφους, Φουζάριο, Ριζοκτόνια και Σκλερωτίνια εφόσον βέβαια υπάρχουν στον αγρό. β) Μη έγκαιρη καταπολέµηση των ζιζανίων. Φακή µε ζιζάνια είναι καταδικασµένη να δώσει πολύ χαµηλές αποδόσεις. γ) Απώλειες σπόρου κατά τη συγκοµιδή. Η φακή δεν θερίζεται στο κατάλληλο στάδιο, δεν ρυθµίζονται καλά οι µηχανές αλωνισµού, µε αποτέλεσµα οι απώλειες από τινάγµατα σπόρων και σπασµένων λοβών να είναι µεγάλες. ύο άλλα λάθη που γίνονται συνήθως και τα οποία αυξάνουν αδικαιολόγητα το κόστος της καλλιέργειας είναι: I. Αυξηµένη ποσότητα σπόρου για σπορά κατά στρέµµα. Μεγαλύτερες ποσότητες σπόρου στο στρέµµα από το κανονικό, αυξάνουν το κόστος, χωρίς να αυξάνουν παραπάνω τις αποδόσεις. II. Λαθεµένη λίπανση. Οι γεωργοί ρίχνουν και στη φακή τα λιπάσµατα ή που χρησιµοποιούν για τα σιτάρια και τα οποία είναι πιο ακριβά από το Το άζωτο όµως των λιπασµάτων αυτών εµποδίζει το σχηµατισµό φυµατίων στις ρίζες της φακής από τα αζωτοβακτήρια και έτσι χάνεται το πλεονέκτηµα του δωρεάν εφοδιασµού της φακής µε ατµοσφαιρκό άζωτο. Στην περίπτωση αυτή η φακή χρησιµοποιεί για τις ανάγκες της το άζωτο των λιπασµάτων, χωρίς να αυξάνονται περισσότερο οι αποδόσεις της. 2) Στην καλλιέργεια ακόµα στην χώρα µας «ντόπιων πληθυσµών» χαµηλών αποδόσεων και κακής βραστικότητας. Οι βελτιωµένες ελληνικές ποικιλίες «Σάµος», «ήµητρα», «Αθηνά», «Αρκαδία» και «Θεσσαλία», «Ικαρία» και «Πανδώρα» που ήδη καλλιεργούνται είναι πολύ βραστερές, χαρακτηριστικό που επιζητείται έντονα από τους καταναλωτές. 3) Στην µη καταπολέµηση των ασθενειών της φακής και του βρούχου. Υπάρχει άγνοια των ασθενειών και ή δεν γίνονται ψεκασµοί για την καταπολέµηση τους ή γίνονται παράκαιρα. 4) Στο κλίµα που επηρεάζει διαφορετικά κάθε χρόνο τις αποδόσεις. Βροχές την άνοιξη και σταδιακή ύψωση της θερµοκρασία µέχρι τον Ιούνιο συντελούν σε υψηλές αποδόσεις. Αντίθετα χρονιές µε λίγες βροχές, µε πνοή θερµών ανέµων στα τέλη Μαΐου ή αρχές Ιουνίου συντελούν σε σηµαντική µείωση των αποδόσεων.

8 Καθαρισµός σπόρων Μετά τον αλωνισµό ο σπόρος που συγκοµίζεται δεν είναι καθαρός και χρειάζεται να καθαριστεί. Η εργασία αυτή γίνεται από ειδικές µηχανές, τα καθαριστήρια. Ο σπόρος που συγκοµίζεται έχει: 1. Σε υψηλό ποσοστό τους κανονικούς σπόρους της ποικιλίας που ανήκει µε χρώµα περισπερµίου ανοιχτό πράσινο ή υπόξανθο χωρίς στίγµατα ή κηλίδες. 2. Σπόρους τρύπιους από βρούχο ή µισογαφωµένους από τον ρύκτη των λοβών την etiela. Οι περισσότεροι αποµακρύνονται στις µηχανές καθαρισµού, αλλά όχι στο σύνολο τους. 3. Φυτικά υπολείµµατα όπως κοµµάτια ξερών βλαστών, σπασµένους σπόρους, ξερούς λοβούς κ.ά. Όλα αυτά αποµακρύνονται εύκολα στα καθαριστήρια. 4. Σπόρους από διάφορα ζιζάνια που συγκοµίστηκαν και αλωνίστηκαν µαζί µε τη φακή. Από αυτούς τους σπόρους αποµακρύνονται από τις µηχανές µόνο αυτοί που έχουν µικρότερο µέγεθος από τους σπόρους της φακής και οι πιο ελαφροί µε τον αέρα της µηχανής. ύσκολα αποµακρύνονται οι σπόροι από αγριοβρώµη, κριθάρι και σιτάρι. 5. Σπόρους φακής µε µαύρα στίγµατα ή κηλίδες και σπόρους µε χρώµα σταχτί ή κόκκινο. Τέτοιου είδους ανεπιθύµητοι σπόροι δεν υπάρχουν στις βελτιωµένες ποικιλίες αλλά µόνο σε ντόπιους πληθυσµούς. Εµφανίζονται κατά τη συγκοµιδή εφόσον υπήρχαν και στο σπόρο που χρησιµοποιήθηκε για σπορά. εν µπορούν να αποµακρυνθούν στα καθαριστήρια και µόνη λύση είναι η σπορά καθαρού σπόρου ή µε άλλα λόγια η χρησιµοποίηση για σπορά πιστοποιηµένου σπόρου από τις βελτιωµένες ποικιλίες. Αποθήκευση Για να αποθηκευθεί η φακή και να µην καταστραφεί ο σπόρος χρειάζεται να προσεχθούν ορισµένα σηµεία: Κατ' αρχάς, η υγρασία του σπόρου να µη ξεπερνά το 13% και ο σπόρος να είναι καθαρός χωρίς ξένες ύλες. Όταν πρόκειται να αποθηκευθεί προσωρινά για λίγο χρόνο τότε αρκεί να τοποθετηθεί σε σακιά σε µια αποθήκη ή υπόστεγο. Αν χρειαστεί να αποθηκευθεί για περισσότερο χρόνο, πρέπει η αποθήκη να είναι καθαρή µε τσιµεντένιο πάτωµα, πρόσφατα ασπρισµένους τοίχους και στα παράθυρα να υπάρχει δίχτυ από σύρµα (σίτα) για να εµποδίζει την είσοδο και έξοδο των εντόµων (κυρίως του βρούχου). Παράγοντες που πρέπει να λαµβάνονται υπ' όψη για µια επιτυχή καλλιέργεια φακής. 1. Επιλογή καθαρού από ζιζάνια αγρού. 2. Σπορά βελτιωµένης ποικιλίας. 3. Έγκαιρη χηµική καταπολέµηση των ζιζανίων. 4. Καταπολέµηση εχθρών και ασθενειών. 5. Έγκαιρη συγκοµιδή. 6. Εξασφάλιση πώλησης του προϊόντος (εµπορία)

9 ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Πολλές ασθένειες προσβάλλουν τη φακή και ελαττώνουν τις αποδόσεις της. Το ποσό της µείωσης εξαρτάται από την ασθένεια και τη σοβαρότητα της. Φουζάριο (Fusarium s.p.) Είναι µύκητας του εδάφους που προσβάλλει τα φυτά της φακής από τις ρίζες, τόσο κατά το φύτρωµά τους όσο και κατά τα στάδια της άνθησης και της καρποφορίας τους. Αποτέλεσµα της προσβολής είναι το γρήγορο κιτρίνισµα και ξέραµα των φυτών µε συνέπεια τη δραστική µείωση του πληθυσµού των φυτών και λήψη χαµηλών αποδόσεων. Υπάρχουν δύο πηγές από τις οποίες µπορούν να γίνουν οι πρώτες µολύνσεις στην καλλιέργεια, α) από την σπορά µολυσµένου µε τον µύκητα σπόρου και β) από το έδαφος όταν ο αγρός που θα καλλιεργηθεί µε φακή είναι µολυσµένος µε τον µύκητα αυτόν. Τα συµπτώµατα στα διάφορα στάδια ανάπτυξης των φυτών είναι: 1. Καταστροφή πριν από το φύτρωµα. Παρατηρείται όταν ο σπόρος που χρησιµοποιείται για σπορά είναι τόσο πολύ µολυσµένος µε τον µύκητα που τα νεαρά φυτάρια νεκρώνονται προτού εµφανισθούν στην επιφάνεια του εδάφους. Η προσβολή σ' αυτό το στάδιο είναι υπεύθυνη για τυχόν αραιό φύτρωµα 2. Καταστροφή µικρών φυτών. Τα φυτά έχουν κατορθώσει να βγάλουν στην επιφάνεια του εδάφους τα πρώτα φύλλα τους, αλλά ξαφνικά κιτρινίζουν και στη συνέχεια ξεραίνονται. Στην επιφάνεια του εδάφους ο µύκητας αναπτύσσει µυκηλιακές υφές, απλώνεται περιφερειακά και προσβάλλει γειτονικά φυτά. 3. Κιτρίνισµα την άνοιξη. Στην αρχή φύλλα µεγάλων φυτών φακής αποκτούν χρώµα ανοιχτότερο πράσινο από το κανονικό και κιτρινίζουν στις άκρες. Στη συνέχεια ολόκληρα φυτά κιτρινίζουν ξαφνικά και γρήγορα ξεραίνονται σε µεγάλους αριθµούς ιδιαίτερα µε υγρό καιρό.

10 4. Σήψη ριζών. Αυτό είναι το πιο καταστρεπτικό στάδιο από όλα, γιατί η προσβολή γίνεται σε κρίσιµο για τα φυτά χρόνο στην άνθηση και καρποφορία τους τον Απρίλιο - Μάιο. Με την είσοδο του µύκητα στους ιστούς του λαιµού και τις ρίζες, καταστρέφεται το σύστηµα των αγγείων και τα φυτά κιτρινίζουν και ξεραίνονται γρήγορα. Η προσβολή σ' αυτό το στάδιο οφείλεται είτε στο µύκητα που µπήκε µέσα στο φυτό στα προηγούµενα στάδια και το φυτό επέζησε, είτε σε πρόσφατη είσοδο του µύκητα µε µυκήλια ή κονίδια. Ο µύκητας µεταδίδεται µε τον σπόρο της φακής και άπαξ µολυνθεί ένας αγρός ο µύκητας διατηρείται στο έδαφος για πολλά χρόνια. α) χρησιµοποίηση γερού (υγιούς) σπόρου για σπορά, β) προληπτική επικάλυψη του σπόρου που θα χρησιµοποιηθεί για σπορά (λίγο πριν τη σπορά) µε κατάλληλα µυκητοκτόνα. Η κάλυψη αυτή ελαττώνει δραστικά την αρχική προσβολή από φουζάριο µε τον σπόρο. γ) όψιµη σπορά το φθινόπωρο. Σε όψιµη σπορά παρατηρείται διαφυγή της ασθένειας» τόσο αµέσως µετά το φύτρωµα της φακής το χειµώνα όσο και την άνοιξη (βλέπε σχετικά χρόνο σποράς). γ) Όψιµη σπορά το φθινόπωρο. Σε όψιµη σπορά παρατηρείται «διαφυγή της ασθένειας» τόσο αµέσως µετά το φύτρωµα της φακής το χειµώνα όσο και την άνοιξη (βλέπε σχετικά χρόνο σποράς). Συνδυασµός της α ή β καταπολέµησης µε την γ δίνει άριστα αποτελέσµατα Σκλερωτίνια (Sclerotinia). Είναι µύκητας εδάφους. Προκαλεί σήψεις στο λαιµό και στις ρίζες που µεταδίδονται κατόπιν στα εναέρια µέρη του φυτού. Οι βλαστοί και τα φύλλα µαραίνονται και ξεραίνονται ολόκληρα τα φυτά. Στο ύψος του λαιµού την Άνοιξη εµφανίζονται ανάµεσα στις λευκές υφές του µύκητα σωµατίδια µαύρα σκληρά, τα σκληρώτια, που έχουν διαστάσεις 2X2 χιλιοστά µε τα οποία ο µύκητας διατηρείται στο έδαφος και προκαλεί τις προσβολές τα επόµενα χρόνια. Η έναρξη της προσβολής παρατηρείται σε µεγάλα φυτά φακής τον Φεβρουάριο - Μάρτιο (εικ. 23). Ο µύκητας εξαπλώνεται µε επαφή και δηµιουργεί κηλίδες ξερών φυτών στην καλλιέργεια. Ευνοείται ιδιαίτερα από µέτριες - χαµηλές θερµοκρασίες και υψηλή υγρασία. Οι πρώτες προσβολές στον αγρό αρχίζουν από τα σκληρώτια που µένουν στο έδαφος. α) κάλυψη των σπόρων σποράς µε Captan ή Thiram µε 2 γραµµάρια ανά κιλό σπόρου, ή Thiram και Brassicol σε αναλογία 1:1 µε 2,5 γραµµάρια / κιλό σπόρου. β) όψιµη σπορά το φθινόπωρο. Σε όψιµη σπορά παρατηρείται διαφυγή της ασθένειας (βλέπε σχετικά χρόνο σποράς). Συνδυασµός της α καταπολέµησης µε την β δίνει άριστα αποτελέσµατα. Ριζοκτόνα (Rhizoctonia S.p.) Ο µύκητας ζει στο έδαφος σαπροφυτικά για πολλά χρόνια. Προκαλεί σήψεις στις ρίζες. Τα φυτά µαραίνονται, κιτρινίζουν και µετά ξεραίνονται. Σε φυτά που έχουν προσβληθεί, ο φλοιός της ρίζας κατά την εκκρίζωση ξεκολλάει από τον κεντρικό άξονα όπως το γάντι από το χέρι. Η προσβολή αρχίζει κατά τον Φεβρουάριο -Μάρτιο σε µεγάλα φυτά φακής και ευνοείται από υγρό και θερµό καιρό. Καταπολέµηση ίδια όπως στη σκλερωτίνα

11 Περονόσπορος (Peronospora lentis) Η ασθένεια αρχίζει να εµφανίζεται νωρίς την άνοιξη (Φεβρουάριο - Μάρτιο) και η εξέλιξη της εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες. Αναπτύσσεται έντονα µε ψυχρό και υγρό καιρό που συνήθως επικρατεί τους µήνες αυτούς, ενώ στη συνέχεια µε την άνοδο της θερµοκρασίας τον Απρίλιο η προσβολή σταµατά. Όλα τα υπέργεια µέρη των φυτών δηλ. τα φύλλα και οι βλαστοί προσβάλλονται. Στα φύλλα παρουσιάζονται στην πάνω επιφάνεια απαλές χλωρωτικές κηλίδες, ενώ η κάτω επιφάνεια καλύπτεται από σταχτί επίχρισµα.οι βλαστοί δεν µπορούν να επιµηκυνθούν µε αποτέλεσµα τα φυτά που προσβάλλονται να εµφανίζουν περιορισµένη ανάπτυξη και χαρακτηριστική βράχυνση στα µεσογονάτια διαστήµατα τους (νανισµός) (εικ. 25). Τα φυτά στη συνέχεια κιτρινίζουν (χλώρωση των φύλλων (εικ. 26). Με την άνοδο της θερµοκρασίας τα φυτά που προσβλήθηκαν συνήθως συνέρχονται και συνεχίζουν την ανάπτυξη τους, αλλά οπωσδήποτε δίνουν τελικά µειωµένη απόδοση. Ο µύκητας δεν µεταδίδεται µε τον σπόρο της φακής, αλλά είναι δυνατόν µικρά προσβεβληµένα φυτικά υπολείµµατα (κυρίως ξερά φύλλα) να συγκοµιστούν µαζί µε τον σπόρο και εφόσον αυτός χρησιµοποιηθεί για σπορά χωρίς να καθαριστεί, να µεταδοθεί η ασθένεια την επόµενη χρονιά. α) χρησιµοποίηση για σπορά καθαρού σπόρου χωρίς ξένες ύλες (βλαστούς, φύλλα κ.λπ.).

12 β) Μόλις εµφανισθούν τα πρώτα συµπτώµατα συνιστάται ψεκασµός µε ένα από τα µυκητοκτόνα mancozeb,zineb, maneb, captan κ.ά. Εφόσον επικρατούν ευνοϊκές θερµοκρασίες για την εξάπλωση της ασθένειας ο ψεκασµός επαναλαµβάνεται γ) Σε περιοχές που η ασθένεια εµφανίζεται συχνά συνιστάται η χρησιµοποίηση της ανθεκτικής στον περονόσπορο ποικιλίας «ΙΚΑΡΙΑ» Ασκόχυτα (Ascochyta fabae f.sp. lentis) Η φακή προσβάλλεται συχνά από την ασκόχυτα ιδίως τις χρονιές που η άνοιξη είναι βροχερή, στο διάστηµα από την έναρξη της άνθησης της µέχρι τη συγκοµιδή. Οι χαµηλές θερµοκρασίες και οι πολλές βροχές είναι δύο παράγοντες που συντελούν σε γρήγορη εξάπλωση της ασθένειας. Το πρώιµο πλάγιασµα των φυτών της φακής ευνοεί επίσης την προσβολή. Όλα τα υπέργεια µέρη των φυτών δηλ. οι βλαστοί, τα φύλλα, οι λοβοί και οι σπόροι προσβάλλονται. Στους βλαστούς, τα φύλλα και τους λοβούς εµφανίζονται κηλίδες ανώµαλες 3-6 χιλιοστών καστανές ή υπότεφρες που φέρουν µαύρα πυκνίδια. Το φύλλωµα αποκτά χαρακτηριστώ κιτρινόµαυρο χρωµατισµό και στη συνέχεια αρχίζει και ξεραίνεται. Οι σπόροι που προσβάλλονται µέσα στους λοβούς ζαρώνουν και αποχρωµατίζονται παίρνοντας πορφυρό - καφέ χρωµατισµό. Ο µύκητας µεταδίδεται µε τον σπόρο της φακής και µε τα προσβεβληµένα φυτικά υπολείµµατα, που πέφτουν στον αγρό. Έχει βρεθεί ότι επιβιώνει στο έδαφος για 1,5 χρόνο, αλλά χάνει τη βιωσιµότητα του σε 6 µήνες αν ενσωµατωθεί σε βάθος 16 εκατοστών µέσα στο έδαφος. α) Χρησιµοποίηση για σπορά σπόρου από υγιείς καλλιέργειες. β) Κάλυψη του σπόρου πριν τη σπορά µε calicin - Μ (Tridemorpf 11% και maneb 36%) µε 3 γραµµάρια ανά κιλό σπόρου ή µε thiabendazole, µε 3 γραµµάρια / κιλό σπόρου. γ) Μόλις εµφανιστούν τα πρώτα συµπτώµατα στον αγρό συνιστάται ψεκασµός µε ένα από τα παρακάτω µυκητοκτόνα: clorothalonil, captafol, folpet, metiram, thiram κ.ά. µε ένα ψεκασµό που εφαρµόζεται µεταξύ έναρξης άνθησης και έναρξης σχηµατισµού των λοβών στη φακή. δ) Όργωµα και θάψιµο των φυτικών υπολειµµάτων της φακής µετά τη συγκοµιδή της εφόσον είχε προσβληθεί, για να καταστραφούν και να µην αποτελέσουν εστία µόλυνσης την επόµενη χρονιά. ε) Αµειψισπορά µε ρεβίθια ή µπιζέλια που δεν προσβάλλονται από τον µύκητα αυτόν. Σκωρίαση (Uromyces fabae) Προσβάλλει πολλά καλλιεργούµενα ψυχανθή, όπως φακή, µπιζέλια, λαθούρι κ.ά. Είναι διαδεδοµένη σε πολλές χώρες του κόσµου και προκαλεί σηµαντικές ζηµιές στη φακή. Κατά την Άνοιξη συνήθως τις βροχερές χρονιές εµφανίζονται στα φύλλα και στους βλαστούς της φακής πολλά µικρά εξογκώµατα (φλύκτανες) µε χρώµα καστανό (ουρεδοσωροί). Τα µέρη που προσβλήθηκαν ξεραίνονται σαν να κάηκαν από φωτιά. Σε µερικές χώρες όπως στην Αργεντινή, στη Χιλή και στην Ινδία, η ασθένεια αυτή

13 αποτελεί σοβαρό πρόβληµα στην καλλιέργεια της φακής, ενώ στην Ελλάδα δεν έχει µέχρι σήµερα εµφανιστεί σε µεγάλη έκταση. Ο µύκητας διατηρείται στο έδαφος πάνω σε µολυσµένο φυτικά υπολείµµατα της φακής απ' όπου προκαλεί τις αρχικές µολύνσεις την επόµενη χρονιά. α) Κάψιµο και βαθύ όργωµα των φυτικών υπολειµµάτων (φύλλα και βλαστοί) της καλλιέργειας φακής που προσβλήθηκε. β) Μόλις εµφανισθούν τα πρώτα συµπτώµατα συνιστάται ψεκασµός µε triforine, zineb, maneb,ziram κ.ά. Αλτερνάρια (Alternaria S.p.) Η ασθένεια που προκαλείται από τον µύκητα αυτόν εµφανίζεται πολύ συχνά στη φακή ιδιαίτερα όταν η άνοιξη είναι βροχερή. Η αλτερνάρια προσβάλλει αποκλειστικά τους λοβούς της φακής και τα πρώτα συµπτώµατα εµφανίζονται αργά τον Απρίλιο - Μάιο µετά την έναρξη της άνθησης. Στους πράσινους λοβούς σχηµατίζονται χαρακτηριστικές κοκκινο-καφέ κηλίδες που µεγαλώνουν γρήγορα, ενώνονται µεταξύ τους και καλύπτουν µεγάλη έκταση των λοβών µε αποτέλεσµα αυτοί να µην µπορούν να αναπτυχθούν κανονικά. Οι σπόροι που σχηµατίζονται µέσα στους προσβεβληµένους λοβούς δεν αναπτύσσονται κανονικά, κακοσχηµατίζονται και αποχρωµατίζονται παίρνοντας χρώµα ανοιχτό καφέ. Η ασθένεια µεταδίδεται µε τους προσβεβληµένους σπόρους και µε τα µολυσµένα φυτικά υπολείµµατα (φύλλα, βλαστούς κ.λπ.) που πέφτουν στον αγρό κατά την συγκοµιδή. Εξαιτίας της προσβολής από αλτερνάρια ελαττώνονται σηµαντικά οι αποδόσεις της φακής και µειώνεται η εµπορική αξία των σπόρων λόγω του αποχρωµατισµού τους. α) Χρησιµοποίηση για σπορά υγιούς σπόρου από υγιείες καλλιέργειες που δεν είχαν προσβληθεί από αλτερνάρια. β) Μόλις εµφανισθεί η ασθένεια συνιστάται ψεκασµός µε ένα από τα µυκητοκτόνα, zineb, maneb, mancozeb, captan, thiophanate metyl κ.ά. Εφόσον επικρατούν ευνοϊκές συνθήκες για την εξάπλωση της ασθένειας ο ψεκασµός επαναλαµβάνεται µετά 7-10 ηµέρες. Σε περιοχές που ενδηµεί η ασθένεια πρέπει να γίνεται προληπτικός ψεκασµός µε ένα από τα παραπάνω µυκητοκτόνα. Ωίδιο (Erysiphe S.p..) Ο µύκητας έχει λευκό µυκήλιο και σχηµατίζει εξωτερικά στην πάνω επιφάνεια των φύλλων και στους βλαστούς λεπτό λευκό δίκτυο που όταν εξαπλωθεί αρκετά κάνει το φύλλωµα και τους βλαστούς να φαίνονται σαν να έχουν σκεπαστεί µε λευκή σκόνη (εικ. 29). Τα φύλλα που προσβάλλονται αποκτούν χρώµα σκούρο πράσινο, ενώ οι βλαστοί δεν µπορούν να επιµηκυνθούν και τα φυτά παραµένουν µικρά, νάνα. Η ασθένεια ευνοείται από χαµηλή υγρασία και µέτριες θερµοκρασίες και εµφανίζεται πολύ σπάνια στη φακή.

14 Ψεκασµός µε ένα από τα µυκητοκτόνα: dinocap, chinomethionate, benomyl, methyl thiophanate κ.ά. Βακτηρίωση της φακής (Xanthomonas cassiae) Το παθογόνο είναι βακτήριο. Αρχικά η προσβολή εµφανίζεται στα φύλλα όπου παρατηρούνται απαλές ελαιώδεις κηλίδες που στη συνέχεια µεγαλώνουν ακανόνιστα και ενώνονται µεταξύ τους. Γύρω από τις κηλίδες σχηµατίζεται κίτρινη ζώνη που κατόπιν ξεραίνεται. Το Μάιο µήνα προσβάλλονται και οι λοβοί της φακής και ένα µέρος των σπόρων που σχηµατίζονται µέσα στους προσβεβληµένους λοβούς. Η προσβολή υποβοηθείται από τις πληγές των ιστών. Το βακτήριο µεταδίδεται µε τον µολυσµένο σπόρο εφόσον χρησιµοποιηθεί για σπορά. α) Χρησιµοποίηση για σπορά υγιούς σπόρου από άλλη περιοχή που δεν έχει προσβολή. β) Αλλαγή της καλλιέργειας για 2-3 χρόνια. Μωσαϊκό του µπιζελιού (Pea seedborne mosaic virus) Είναι σοβαρή ίωση του µπιζελιού που προσβάλλει και τη φακή. Ο ιός αρχικά µεταφέρεται στις φακές από τα µπιζέλια µε τις αφίδες. Άπαξ και µολυνθεί η φακή στην συνέχεια ο ιός είναι µεταβιβάσιµος µε τον σπόρο της. Τα συµπτώµατα που προκαλεί στις φακές είναι νανισµός των φυτών, τύλιγµα (καρούλιασµα) των φύλλων, ελάττωση του µεγέθους των φύλλων, συστροφή του βλαστού και διαστροφή των ανθέων που συνήθως πέφτουν. Στην Ελλάδα µέχρι τώρα δεν παρουσιάστηκε προσβολή από αυτή την ίωση, αλλά η ανεξέλεγκτη εισαγωγή σπόρων φακής από το εξωτερικό εγκυµονεί σοβαρούς κινδύνους για την εισαγωγή της. Αποτελεί σοβαρό πρόβληµα στις ΗΠΑ και στις χώρες Ν. Αµερικής και της Ασίας. α) Χρησιµοποίηση για σπορά σπόρου από υγιείς καλλιέργειες. β) Έγκαιρη καταπολέµηση των αφίδων, του θρίπα και των πηδητικών εντόµων των φύλλων (jassidae) που µεταδίδουν τον ιό. γ) Αποµάκρυνση από τον αγρό και καταστροφή των ιωµένων φυτών µόλις εµφανιστούν.

15 ΕΝΤΟΜΑ Βρούχος (Bruchus signaticornis οικ. Lariidae τάξη Coleoptera) Είναι το σοβαρότερο έντοµο που προσβάλλει τη φακή στην Ελλάδα. ιαχειµάζει µε τη µορφή του τέλειου (µικρό σκαθάρι) και αρχίζει να εµφανίζεται στους αγρούς την Άνοιξη από αρχές Απριλίου µόλις εµφανιστούν τα πρώτα άνθη στη φακή. Τα τέλεια τρέφονται αποκλειστικά από τους γυρεόκκοκκους και το νέκταρ των ανθέων. Αυτή η διατροφή τους είναι σηµαντική για την ωρίµανση των αυγών τους και την έναρξη της σύζευξης. Αν εµποδιστούν να διατραφούν από τα άνθη, σύζευξη δεν γίνεται. Γεννά το αυγά του στην επιφάνεια των µικρών πράσινων λοβών της φακής που µόλις αρχίζουν να σχηµατίζονται. Από τα αυγά εξέρχονται µικρές κάµπιες που τρυπούν κάθετα τον λοβό στο σηµείο που είναι κολληµένο το αυγό και µπαίνουν µέσα στους σπόρους. Μεγαλώνοντας τρώγουν όλο σχεδόν το εσωτερικό των σπόρων και εξελίσσονται σε τέλεια έντοµα που εξέρχονται τέλος Ιουνίου αρχές Ιουλίου. Κατά την έξοδο τους από τον σπόρο ανοίγουν χαρακτηριστική «οπή εξόδου». Έχει µια γεννεά το χρόνο. Άριστα αποτελέσµατα επιτυγχάνονται όταν γίνουν δυο προληπτικοί ψεκασµοί στην άνθηση. Ο πρώτος ψεκασµός γίνεται µόλις εµφανισθούν τα πρώτα άνθη στη φακή, διότι τότε κυκλοφορούν πολλά τέλεια που έχουν διακόψει τη διάπαυσή τους (χειµερία νάρκη). Ακολουθεί δεύτερος ψεκασµός µετά ηµέρες. Τρίτος ψεκασµός γίνεται σπάνια, µόνον όταν στην περιοχή υπάρχει πολύ µεγάλος πληθυσµός βρούχου. Από δοκιµές εντοµοκτόνων που έγιναν στο Ινστιτούτο Κτην. Φυτών καλύτερα αποτελέσµατα έδωσαν τα deltamethrin και το endosulfan. Αν δεν γίνουν ψεκασµοί στην άνθηση τότε γίνεται καταπολέµηση των τέλειων εντόµων που βρίσκονται µέσα στο σπόρο αµέσως µετά τη συγκοµιδή και πριν προλάβουν να τρυπήσουν τους σπόρους, µε απεντόµωση των σπόρων σε στεγανούς χώρους µε φωσφίνη (aluminium phosphate) κ.ά. Ρύκτης των λοβών (Etiella zinkenela οικ. Pyralidae τάξη lepidoptera) Στη χώρα µας το έντοµο αυτό είναι εξίσου σοβαρό όπως ο βρούχος και αφαιρεί σηµαντικό µέρος της παραγωγής, ενώ συγχρόνως ελαττώνει και την ποιότητα των σπόρων εξαιτίας των µισοφαγωµένων σπόρων που παραµένουν και δεν αποµακρύνονται στα καθαριστήρια. Τα τέλεια έντοµα που είναι µικρές καφετιές πεταλούδες, γεννούν τα αυγά τους εξωτερικά στους µικρούς πράσινους λοβούς της φακής που µόλις αρχίζουν να σχηµατίζονται νωρίς την Άνοιξη (τον Απρίλιο). Οι µικρές κάµπιες που βγαίνουν έχουν κίτρινο χρώµα, µπαίνουν µέσα και κατατρώγουν εξωτερικά τους σπόρους που σχηµατίζονται αφήνοντας τα περιττώµατα τους. Στη συνέχεια όταν µεγαλώσουν εγκαταλείπουν τους λοβούς ανοίγοντας από µέσα οπή και πέφτουν στο έδαφος όπου µεταµορφώνονται σε νύµφες. Οι λοβοί που προσβλήθηκαν παρουσιάζουν στην επιφάνεια τους χαρακτηριστική οπή εξόδου του εντόµου και αν ανοιχτούν παρατηρούνται µέσα οι φαγωµένοι εξωτερικά σπόροι µε τα απορρίµµατα του εντόµου. Είναι σοβαρός εχθρός της φακής στη χώρα µας και πρέπει να καταπολεµάται έγκαιρα.

16 Σε περιοχές που εµφανίζεται συχνά το έντοµο συνιστάται προληπτικός ψεκασµός µόλις σχηµατιστούν οι πρώτοι λοβοί στη φακή µε κατάλληλα εντοµοκτόνα. Μετά 15 ηµέρες ο ψεκασµός πρέπει να επαναλαµβάνεται. Αν έχει αρχίσει η προσβολή µπορεί να σταµατήσει, ψεκάζοντας µε ένα από τα παραπάνω εντοµοκτόνα. Σιτόνα (Sitona Sp. Οικ. Curculionidae τάξη Coleoptera) Στη φακή οι ζηµιές από τη σιτόνα παρατηρούνται το εκέµβριο και Ιανουάριο στα νεαρά φυτά που µόλις φύτρωσαν. Τις ζηµιές τις προκαλούν τα τέλεια που είναι µικρά σκαθάρια 6-8 χιλιοστά σε µήκος και µε χρώµα φαιοκίτρινο. Κατατρώγουν στην περιφέρεια ηµικυκλικά τα φύλλα (χαρακτηριστικό της προσβολής) και τις τρυφερές κορυφές των φυτών. Τα έντοµα έρχονται συνήθως από γειτονικές καλλιέργειες µηδικής µετά τος πρώτους παγετούς το φθινόπωρο. Την άνοιξη οι προνύµφες του ζουν µέσα στο έδαφος και καταστρέφουν τα φυµάτια στις ρίζες της φακής, αλλά οι ζηµιές που προκαλούν είναι µικρές (καταστρέφουν τα φυµάτια στις ρίζες της φακής, αλλά οι ζηµιές που προκαλούν είναι µικρές (καταστρέφουν το 5-10% των φυµατίων). Τις περισσότερες φορές οι ζηµιές είναι µικρές και δεν χρειάζεται να γίνει ψεκασµός. Σε έντονη προσβολή συνιστάται ψεκασµός µε κατάλληλα εντοµοκτόνα. Τζιτζικάκια (Leaf hoppers οικ. Jassidae ή Sicaderidae) Τα τέλεια που είναι µικρές ακρίδες εµφανίζονται την άνοιξη στα φύλλα της φακής (συνήθως στην κάτω επιφάνεια) και διακρίνονται από τα χαρακτηριστικά πηδήµατα τους σαν µικρές ακρίδες. Έχουν χρώµα ωχροπράσινο µέχρι πορτοκαλί. Τρέφονται µε χυµούς που µυζούν από τα φύλλα. Οι ζηµιές που προκαλούν είναι ελάχιστες. Τις περισσότερες φορές δεν χρειάζεται να καταπολεµηθούν, επειδή προκαλούν πολύ µικρές ζηµιές. Συνήθως φονεύονται µε τους ψεκασµούς που γίνονται για το βρούχο. Σε περίπτωση που έχει εµφανιστεί ίωση στην καλλιέργεια τότε η καταπολέµηση τους είναι απαραίτητη, για να µη µεταδοθεί ο ιός. Μπορούν να χρησιµοποιηθούν τα ίδια εντοµοκτόνα µε τον βρούχο. Θρίπας (Thrips Sp. Οικ. Thysanoptera) Είναι έντοµο πάρα πολύ µικρό, µέχρι ένα χιλιοστό µήκος, και χρειάζεται µεγεθυντικός φακός για να παρατηρηθεί στα φύλλα. Τρέφεται µε χυµούς που µυζά από την κάτω επιφάνεια των φύλλων. Τα φύλλα που προσβάλλονται παίρνουν χρώµα καφέ στην πάνω επιφάνεια και παρουσιάζουν αργυρά στίγµατα στην κάτω. Ευνοείται από την ξηρασία. Έχει 4-6 γενιές το χρόνο και νυµφώνεται στο έδαφος. Μικρές και µέτριες προσβολές µπορούν να ξεπεραστούν χωρίς να γίνει καµιά καταπολέµηση, επειδή δεν έχουν επίπτωση στην απόδοση. Όταν η προσβολή είναι µεγάλη ή όταν υπάρχει κίνδυνος µετάδοσης ίωσης πρέπει να γίνει ψεκασµός µε µε κατάλληλα εντοµοκτόνα

17 Αψίδες (Aphis Sp. Οικ. Aphididae τάξη Hemiptera) Είναι πολύ µικρά έντοµα µέχρι 2 χιλιοστά µήκος µε πράσινο ή µαύρο χρωµατισµό. Ζουν συνήθως στην κάτω επιφάνεια των φύλλων και στις τρυφερές κορυφές των βλαστών και µυζούν τους χυµούς των φυτών. Προκαλούν εξασθένιση των φυτών µε αποτέλεσµα να µειώνεται η παραγωγή και έχουν πολλές γενιές το χρόνο. Όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές (θερµοκρασία και η ατµόσφαιρα υγρή) οι αφίδες πολλαπλασιάζονται πολύ γρήγορα και µπορούν να προκαλέσουν σοβαρές ζηµιές σε νεαρά φυτά. Αντίθετα, µε υψηλές θερµοκρασίες πάνω από 25 Ο µε αέρα οι αφίδες περιορίζονται. Τα φυτά που προσβάλλονται έχουν κατσαρά φύλλα και παραµορφώνονται. Οι αφίδες αφήνουν µελιτώδεις ουσίες που ευνοούν την ανάπτυξη µιας µαύρης µούχλας (καπνιά) που µαυρίζει τελικά τα φυτά. Σε έντονη προσβολή ή όταν υπάρχει κίνδυνος µετάδοσης ίωσης συνιστάται ψεκασµός µε κατάλληλα εντοµοκτόνα.

Προβλήµατα & Προοπτικές της καλλιέργειας των ΟΣΠΡΙΩΝ ρ. ηµήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΟΣΠΡΙΑ Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris

Διαβάστε περισσότερα

- Είναι φυτό δροσερών κλιμάτων. Οι μέτριες θερμοκρασίες είναι οι πιο κατάλληλες για την ανάπτυξή του.

- Είναι φυτό δροσερών κλιμάτων. Οι μέτριες θερμοκρασίες είναι οι πιο κατάλληλες για την ανάπτυξή του. ΒΒ ΙΙ ΚΚ ΟΟ ΣΣ - Είναι φυτό δροσερών κλιμάτων. Οι μέτριες θερμοκρασίες είναι οι πιο κατάλληλες για την ανάπτυξή του. - Η αντοχή στις χαμηλές θερμοκρασίες ποικίλλει. Τα αναπτυγμένα φυτά μπορεί να αντέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικές ποικιλίες οσπρίων

Ελληνικές ποικιλίες οσπρίων Ελληνικές ποικιλίες οσπρίων ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ "ΔΗΜΗΤΡΑ" ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ & ΒΟΣΚΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ Απρίλιος 2012 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Δρ Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ Η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων: ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - βλάπτει την υγεία των & ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΕΝΑΦ Είναι και οι δύο ετήσιες ανοιξιάτικες καλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΑΦΙΔΑ ΤΟΥ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ Aphis gossypii (Hemiptera-Homoptera,Aphididae) Βιολογία Aphis gossypii στο βαμβάκι 2.Με την άνοδο της θερμοκρασίας και τη δράση των φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε2: Τέλος άνθισης/ F:Πτώση πετάλων/ G: Απόσπαση κάλυκα / H: Καρπίδιο/ Ι: Αύξηση καρπού/ J1, J2: Αλλαγή χρώματος

Ε2: Τέλος άνθισης/ F:Πτώση πετάλων/ G: Απόσπαση κάλυκα / H: Καρπίδιο/ Ι: Αύξηση καρπού/ J1, J2: Αλλαγή χρώματος Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑi ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΟΛΟΥ Ταχ. /νση: Τορούτζια-Νικολαϊδη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΙΝΩΔΗ ΦΥΤΑ Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.fibrecrops.nl τα ινώδη φυτά ανάλογα από το μέρος του φυτού που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑi ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΟΛΟΥ Ταχ. Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της μηλιάς

Ασθένειες της μηλιάς Ασθένειες της μηλιάς Οι ασθένειες μηλιάς με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από δενδροκομικής και οικονομικής πλευράς είναι: το φουζικλάδιο, το ωίδιο, το βακτηριακό κάψιμο και οι σηψιριζίες (σημαντικότερη η Φυτόφθορα).

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΑΚΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΑΚΗΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΦΑΚΗΣ 2 Το φυτό Περιγραφή Εισαγωγή Στα πλαίσια της ορθής

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΥ ΙΑ. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα

ΚΑΡΥ ΙΑ. Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα ΚΑΡΥ ΙΑ ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα Νάουσα, Ιστοσελίδα www.pomologyinstitute.gr Η χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια χειµερινών σιτηρών στον νοµό Αιτωλοακαρνανίας

Καλλιέργεια χειµερινών σιτηρών στον νοµό Αιτωλοακαρνανίας Καλλιέργεια χειµερινών σιτηρών στον νοµό Αιτωλοακαρνανίας ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αθ. ΠΑΛΑΤΟΣ Καθηγητής Εφαρµογών ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΟΛΓΑ Σπ. ΣΚΟΥΡΤΗ (Α.Μ 248/05) Ποικιλίες χειµερινών σιτηρών στον νοµό Αιτωλοακαρνανίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 2014 Περιεχόμενα Καινοτομία DeKalb... 1 Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4 Με τα προϊόντα... 5 Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7 Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 Εγγύηση DeKalb 10-11 Μπες στο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ι. ΣΠΑΡΤΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΠΑΤΑΤΑ Solanum Tuberosum

ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ι. ΣΠΑΡΤΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΠΑΤΑΤΑ Solanum Tuberosum ΝΙΚΟΛΑΟΥ Ι. ΣΠΑΡΤΣΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΤΑΤΑ Solanum Tuberosum ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 i Νικόλαος Ι. Σπάρτσης ΠΑΤΑΤΑ, Solanum Tuberosum C P ublish Eκδόσεις: ity Κίτρους Επισκόπου 7 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, στο πλαίσιο των ερευνητικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων του, δίνει έμφαση στη βελτίωση και στη δημιουργία ποικιλιών και υβριδίων

Διαβάστε περισσότερα

Φακή. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Φακή. Τζουραµάνη Ε., Ναβρούζογλου Π., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας

Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας Δρ. Δημήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris Medik.) Κουκί (Vicia faba L.) Λαθούρι (φάβα) (Lathyrous sp.) Ποτιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ

ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΝΕΡΟ ΠΗΓΗ ΖΩΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΟΝ ΣΠΟΡΟ, ΤΟ ΝΕΡΟ, ΤΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΣΠΟΡΑΣ (ΑΙΣΘΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΑ) ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΠΟΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕ ΥΦΑΛΜΥΡΟ Η ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης Contans WG Ο νεότερος, ασφαλέστερος και πιο ευπροσάρμοστος τρόπος ελέγχου της Σκληρωτινίασης, που υπάρχει! Τα αποτελέσματα από την χρήση του Contans WG δείχνουν σημαντική μείωση στον αριθμό των σκληρώτιων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας.

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Μελέτητης τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως ωςπροςταποσοτικάκαιποιοτικά χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Ι. Χατζηγεωργίου 1, Κ. Τσιµπούκας 2 και Γ. Ζέρβας 1 1 Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>>

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ << ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ>> ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΝ. ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ > ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ Ηεξημέρωσητουφασολιούξεκινάπριναπό7000 χρόνια στην Κεντρική Αμερική. Το γένος Phaseolus

Διαβάστε περισσότερα

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου

Η αχλαδιά αφού φυτευτεί στο χωράφι κλαδεύεται στα 70εκ-120εκ από το έδαφος. Έκτοτε αφήνουμε το δέντρο να αναπτυχθεί μέχρι την αρχή του 3 ου Αχλάδι Έχει πάρα πολλές ποικιλίες και υποποικιλίες. Είναι φυλλοβόλο δέντρο και ευδοκιμεί σε μέρη που δεν χαρακτηρίζονται ούτε από την υπερβολική ζέστη ούτε από το υπερβολικό κρύο. Καλλιεργείται σε όλη

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά

Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΟΣΠΡΙΑ-ΠΟΛΥΕΤΕΙΣ ΘΑΜΝΩΔΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΆ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ Αρωματικά-Φαρμακευτικά Φυτά Κατερίνα Μ. Κουκ ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΘΙΑΓΕ 1 Σκοπός της ομιλίας να περιγράψω

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΑΜΠΕΛΟΥ Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα Εισβολή της φυλλοξήρας στην Ευρώπη από την Αμερική το 1864. Φυλλοξήρα ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 o

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 o ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 o ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ Μύκητες Ωίδιο τριανταφυλλιάς, Σκωρίαση τριανταφυλιάς, Σκωρίαση γαρυφαλλιάς, Μελανή κηλίδωση τριανταφυλλιάς, Σκωρίαση χρυσάνθεμου, Βοτρύτης, Αδρομυκώσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία Καταγωγή: Κασπία ΚΕΡΑΣΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus avium Prunus mahaleb(µαχαλέπιος κερασιά) Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν

Βιολογικά προϊόντα κήπου. του γκαζόν Δωρεάν Δωρεάν συμβουλές συμβουλές Βιολογικά προϊόντα κήπου Το σύστημα περιποίησης του γκαζόν Ο χλοοτάπητας το "πράσινο σαλόνι"! Το μυστικό......κρύβεται σε ένα σύστημα περιποίησης γκαζόν που καλύπτει τις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία Καταγωγή: Ασία ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus amygdalus (Prunus communis, Amygdalus communis). Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή, οδοντωτά,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

FAX: 210-92 12 090. ουσία), GIBBERELLIC ACID - Έχοντας υπόψη:

FAX: 210-92 12 090. ουσία), GIBBERELLIC ACID - Έχοντας υπόψη: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 6 7-2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. Πρωτ.: 20928 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση: Λ. Συγγρού

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς

Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς Αντοχήστονπαγετόκαι Φυσιολογικέςανωµαλίεςστην καλλιέργειατηςροδιάς ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια ιεύθυνση Αγροτικής Έρευνας Ελληνικός Γεωργικός Οργανισµός ΗΜΗΤΡΑ, Νάουσα Νάουσα, Ιστοσελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς

Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Το κλάδεμα καρποφορίας στα Μονόκλωνα δένδρα κερασιάς Κωνσταντίνος Καζαντζής 1 και Πασχάλης Αποστόλου 2 1 ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων, Τ.Θ. 122, 592 00 Νάουσα 2 «Φυτώρια Αποστόλου», 592 00

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ:

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ: ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ: Άριστη ποιότητα αλλά και αρκετή ποσότητα Γρήγορα στην καρποφορία από τη φύτευση Μείωση καλλιεργητικών δαπανών Εφαρμογή της Ολοκληρωμένης Παραγωγής και πιστοποίηση αυτής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή.

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Η καλλιέργεια των οσπρίων στη χώρα μας είναι εξαιρετικά περιορισμένη σε περίπου 140.000 στρέμματα. Η παραγόμενη ποσότητα οσπρίων δεν επαρκεί για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ Η ελαιοκράµβη (Brassica spp.) είναι ετήσιο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Χρήστος Γ. Αθανασίου Εργαστήριο Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΕΝΤΟΜΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Κύριοι εχθροί Pectinophora gossypiella (Lepidoptera: Gelechiidae)

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρίες από ένα έτος καλλιεργειών. για παραγωγή βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία Θ.Α.Γέμτος Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Εμπειρίες από ένα έτος καλλιεργειών. για παραγωγή βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία Θ.Α.Γέμτος Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εμπειρίες από ένα έτος καλλιεργειών για παραγωγή βιοκαυσίμων στη Θεσσαλία Θ.Α.Γέμτος Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Περιεχόμενα Παρουσίαση Κοινοπραξίας Βιοκαυσίμων Γεωργικό μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc

Φυτοπροστασία της Ελιάς. ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Φυτοπροστασία της Ελιάς ΗΛΙΑΣ Κ. ΡΟΥΜΠΟΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ MSc Η ασθένεια του κυκλοκόνιου Γνωστή και ως μαύρισμα ή μουτζούρωμα ευρύτατα διαδεδομένη ασθένεια Συμπτώματα: Καφέ - Σταχτί κηλίδες στα φύλλα Φυλλόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΩΙΔΙΟ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑΣ Είναι η σπουδαιότερη ασθένεια της τριανταφυλλιάς και προσβάλει τις υπαίθριες και τις υπό κάλυψη καλλιέργειες. Προκαλεί μεγάλη εξασθένηση των φυτών

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φουντουκιού:

Η ιστορία του φουντουκιού: ΤΟ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙ : Η ιστορία του φουντουκιού: Σύμφωνα με ιστορικά ευρήματα, τα φουντούκια πρωτοεμφανίστηκαν στις περιοχές της Σουηδίας, Δανίας και Γερμανίας κατά τη Μεσολιθική και Νεολιθική εποχή. Η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, στο πλαίσιο των ερευνητικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων του, δίνει έμφαση στη βελτίωση και στη δημιουργία ποικιλιών και υβριδίων

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Παυλίνα ρογούδη, αναπλ. ερευνήτρια Ανθούλα έλλα, γεωπόνος MSc Γεώργιος Παντελίδης, µεταδιδακτορικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΟ ΕΘΙΑΓΕ ΠΡΟΚΗΡΥΣΣΕΙ. Ανοιχτό Διαγωνισμό με έγγραφες και σφραγισμένες προσφορές για εκδήλωση ενδιαφέροντος.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΟ ΕΘΙΑΓΕ ΠΡΟΚΗΡΥΣΣΕΙ. Ανοιχτό Διαγωνισμό με έγγραφες και σφραγισμένες προσφορές για εκδήλωση ενδιαφέροντος. 1 Μαρούσι, 6 Οκτωβρίου 2010 A.Π.: 7543 Tαχ. Δ/νση: Αιγιαλείας 19 & Χαλεπά 151 25 Μαρούσι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ Ανοιχτού Διαγωνισμού με σφραγισμένες προσφορές εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την παραγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Ανήκει στην υποκατηγορία cyanomidines των νεονικοτινοειδών και γι αυτό: 1. Δεν εφαρμόζεται στο έδαφος 2. Δεν θεωρείται πολύ τοξικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΡΧΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

ΤΟΜΕΑΡΧΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΜΕΑΡΧΕΣ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Β. ΕΛΛΑ Α ΕΒΡΟΣ, ΡΟ ΟΠΗ, ΞΑΝΘΗ ΚΑΤΣΙΑΝΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 6942421641 ΚΑΒΑΛΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΓΙΑΝΝΗΣ 6945104426 ΡΑΜΑ, ΣΕΡΡΕΣ ΟΥΡ ΑΣ ΗΡΑΚΛΗΣ 6945239632 ΚΙΛΚΙΣ, ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ, ΠΕΛΛΑ, ΦΛΩΡΙΝΑ ΚΑΡΑ ΑΜΟΣ ΣΑΒΒΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ = Εξωτερικοί παράγοντες που µπορούν να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το θέμα με το οποίο θα ασχοληθεί η ομάδα μας είναι η ντομάτα. Σκοπός είναι να γίνει γνώστη η σπουδαιότητα αυτού του αγροτικού προϊόντος. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού έγινε έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ceuthorrhynchus pallidactylus

Ceuthorrhynchus pallidactylus ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ /ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ & ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Ceuthorrhynchus pallidactylus ΡΑΜΑ 2011 Τί ζημιές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΡΥΖΙΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΡΥΖΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΡΥΖΙΟΥ. 1 ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΦΡΟΝΤΙΔΕΣ Προετοιμασία εδάφους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν.

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. βλαστορύκτης της ροδακινιάς) σε ροδάκινα και νεκταρίνια για εξαγωγή στη Ρωσία Για φυτοϋγειονομικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΕΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΘΗ

ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΕΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΘΗ ΑΜΕΙΨΙΣΠΟΡΕΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΣΙΤΗΡΑ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΥΠΡΙΩΤΗΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ M.Sc., Ph.D. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Σταθμός Γεωργικής Έρευνας Κομοτηνής Σαν αμειψισπορά θεωρείται η εγκατάσταση σε

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλίες βερικοκιάς µε ανθεκτικότητα στην ίωση Sharka. (Plum pox virus)

Ποικιλίες βερικοκιάς µε ανθεκτικότητα στην ίωση Sharka. (Plum pox virus) Ποικιλίες βερικοκιάς µε ανθεκτικότητα στην ίωση Sharka (Plum pox virus) Ευρωπαϊκή Ένωση 7ο Πρόγραµµα Πλαίσιο Επιµέλεια ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια ρ. Ειρήνη Καραγιάννη, ιατελέσασα Τακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΡΟΥΦΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΡΟΥΦΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΡΟΥΦΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τρούφα είναι ένα µανιτάρι, που µεγαλώνει κάτω από το έδαφος (5-30 cm), συµβιώνοντας µε το ριζικό σύστηµα ορισµένων δένδρων Η καλλιέργειά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΩΝ ΡΕΒΙΘΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΩΝ ΡΕΒΙΘΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΩΝ ΡΕΒΙΘΙΩΝ 1 Το φυτό Το ρεβύθι (Cicer arietinum) Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες της περιοχής. Τοποθεσίες µε περιορισµένη ηλιοφάνεια,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Τα κύτταρα που παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα