ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. Ζωή Σπανάκου ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) Οµηρικά Έπη: Ιλιάδα Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. Ζωή Σπανάκου ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) Οµηρικά Έπη: Ιλιάδα Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ."

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Ζωή Σπανάκου ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) Οµηρικά Έπη: Ιλιάδα Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Τόµος 4ος

2

3 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) Οµηρικά Έπη: Ιλιάδα Μετάφραση: Ιάκωβος Πολυλάς Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Τόµος 4ος

4 Γ Κ.Π.Σ. / ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ / Ενέργεια / Κατηγορία Πράξεων α: «Αναµόρφωση των προγραµµάτων σπουδών και συγγραφή νέων εκπαιδευτικών πακέτων» ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Μιχάλης Αγ. Παπαδόπουλος Οµότιµος Καθηγητής του Α.Π.Θ Πρόεδρος του Παιδαγωγ. Ινστιτούτου Πράξη µε τίτλο: «Συγγραφή νέων βιβλίων και παραγωγή υποστηρικτικού εκπαιδευτικού υλικού µε βάση το ΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ για το Γυµνάσιο» Επιστηµονικός Υπεύθυνος Έργου Αντώνιος Σ. Μποµπέτσης Σύµβουλος του Παιδαγωγ. Ινστιτούτου Αναπληρωτής Επιστηµ. Υπεύθ. Έργου Γεώργιος Κ. Παληός Σύµβουλος του Παιδαγωγ. Ινστιτούτου Ιγνάτιος Ε. Χατζηευστρατίου Μόνιµος Πάρεδρος του Παιδαγ. Ινστιτ. Έργο συγχρηµατοδοτούµενο 75% από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο και 25% από εθνικούς πόρους.

5 ΣΥΓΓΡΑΦΕIΣ Ζωή Σπανάκου, Φιλόλογος Εκπ/κός Β/θµιας Εκπαίδευση Ιωάννης Α. Πανούσης, Πάρεδρος ε.θ. του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Έλαβε µέρος στη συγγραφή του πρώτου µέρους (1/3). ΚΡΙΤΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΕΣ Ανδρέας Παναγόπουλος, Καθηγητής του Παν/µίου Πατρών Αντώνης Σπανουδάκης, Σχολικός Σύµβουλος Ελένη Γιοβάνη, Φιλόλογ., Εκπ/κός Β/θµιας Εκπ/σης ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Λεµονιά Αµαραντίδου, Εικονογράφος-Σκιτσογράφος ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Ιωάννα Μόσχου, Φιλόλογος Εκπ/κός Β/θµιας Εκπαίδευσης

6 ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΕΡΓΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ Χριστίνα Αργυροπούλου Σύµβουλος Π.Ι. ΕΞΩΦΥΛΛΟ Αλέξανδρος Ψυχούλης, Ζωγράφος ΠΡΟΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ελληνικά Γράµµατα «Multimedia Α.Ε.» ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΟΡΑΣΗ Οµάδα Εργασίας Αποφ / και 75142/Γ6/ ΥΠΕΠΘ

7 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Ζωή Σπανάκου ΑΝΑ ΟΧΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ Ελληνικά γράµµατα ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΜΤΦΡ.) Οµηρικά Έπη: Ιλιάδα Μετάφραση: Ιάκωβος Πολυλάς Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Τόµος 4ος

8 Ραψωδία Ν Μάχη ἐπί ταῖς ναυσίν (Μάχη κοντά στα πλοία) Περιληπτική αναδιήγηση Η ραψωδία Ν αφηγείται τις φονικές µάχες στο εσωτερικό του αχαϊκού τείχους. Η πίεση που δέχονται οι Αχαιοί είναι ιδιαίτερα απειλητική: ο Έκτορας έχει καυχηθεί ότι θα βάλει φωτιά στα καράβια (πότε;). Ο ποιητής καταφεύγει στην επιβράδυνση: ο ίας, βέβαιος ότι κανείς θεός δε θα τολµήσει να παραβεί τις εντολές του, στρέφει αλλού το βλέµµα του. Τότε ο Ποσειδώνας χωρίς να χάσει καιρό σπεύδει να βοηθήσει τους αναούς. Από τα βουνά της Σαµοθράκης, όπου παρακολουθούσε µε πόνο τις απανωτές ήττες τους, φτάνει µε 6 / 103

9 τέσσερις δρασκελιές στο ολόχρυσο παλάτι του, στα βάθη της θάλασσας. Παίρνει το αµάξι του και, σαν αστραπή, φτάνει στα πλοία των Αχαιών. Στην αρχή πλησιάζει τους δυο Αίαντες και τους ενθαρρύνει µε λόγια ύστερα πάει πιο πίσω, κοντά στα πλοία, όπου βρίσκει τους αρχηγούς απελπισµένους και προσπαθεί να τους αναπτερώσει το ηθικό. Οι προσπάθειές του έχουν αποτέλεσµα: οι φάλαγγες ορθώνονται σαν πυκνό χάλκινο τείχος και ανακόπτουν για την ώρα την προέλαση των Τρώων. Συνάπτονται αιµατηρές γενικές µάχες, αλλά και µονοµαχίες που δίνουν ποικιλία στην αφήγηση. Ξεχωρίζουν οι Τρώες Έλενος, Αινείας, Πάρης και βέβαια ο Έκτορας, ο οποίος πολεµάει στο κέντρο. Από τη µεριά των Ελλήνων 7 / 103

10 πρωτοστατούν οι Κρητικοί Ιδοµενέας και Μηριόνης, ο γιος του Νέστορα Αντίλοχος, ο Τεύκρος, οι δύο Αίαντες και ο Μενέλαος. Η µάχη απλώνεται και από τις δυο µεριές, ενώ στο κέντρο πρωταγωνιστούν ο Έκτορας και ο Αίαντας ο Τελαµώνιος. Οι Έλληνες εξακολουθούν να βρίσκονται σε δεινή θέση, αλλά αµύνονται µε σθένος. Ο θόρυβος του πολέµου γεµίζει τον αιθέρα. ραψωδία Ξ ιός ἀπάτη (Η εξαπάτηση του ία) Περιληπτική αναδιήγηση Ο θόρυβος κάνει τον Νέστορα να βγει από τη σκηνή του, όπου τον αφήσαµε (πότε;) να περιποιείται τον τραυµατισµένο Μαχάονα. 8 / 103

11 Η κατάσταση που αντικρίζει τον θλίβει. Αποφασίζει να επισκεφθεί τον Αγαµέµνονα στη σκηνή του. Τον βρίσκει απελπισµένο να παρακολουθεί τη µάχη µε τους άλλους πληγωµένους αρχηγούς, τον Οδυσσέα και τον ιοµήδη. Ο Αγαµέµνονας φοβάται µήπως ο Έκτορας πραγµατοποιήσει και τις χειρότερες απειλές του: να βάλει φωτιά στα πλοία και να σκοτώσει όλους τους αναούς. Τα αλλεπάλληλα χτυπήµατα, λέει, δείχνουν ότι ο ίας ευνοεί τους Τρώες, γι αυτό προτείνει και πάλι ως µόνη λύση τη φυγή µέσα στη νύχτα. Αυτή τη φορά, όµως, δε θα βρει αντίθετο µόνο τον ιοµήδη αλλά και τον Οδυσσέα, που απορρίπτει την πρότασή του µε λόγια προσβλητικά. Τελικά, έπειτα από συµβουλή του ιοµήδη, ξεκινούν όλοι για τη µάχη. Αν και 9 /

12 είναι πληγωµένοι, η παρουσία τους θα δώσει κουράγιο στο στρατό. Ενθάρρυνση και ελπίδα τούς δίνει και ο Ποσειδώνας, ο οποίος ξεσηκώνει όλο το στρατό φωνάζοντας δυνατά όσο εννιά ή δέκα χιλιάδες άνθρωποι. Την ίδια στιγµή η Ήρα, για να αποσπάσει την προσοχή του ία, έτσι ώστε ο Ποσειδώνας να βοηθήσει τους Αργίτες ανενόχλητος, βάζει σε ενέργεια τα θέλγητρά της. Καλλωπίζεται, φοράει τα κοσµήµατά της, δανείζεται µ ένα µικρό ψέµα τη µαγική ζώνη της Αφροδίτης και πετυχαίνει τη συνεργασία του Ύπνου. Παρασύρει έτσι τον ία πάνω στην Ίδη σ ένα ερωτικό παιχνίδι, καθώς είναι κρυµµένοι και οι δυο µέσα σ ένα χρυσό σύννεφο. Ύστερα από αυτό ο Κρονίδης αποκοιµιέται βαθιά. Αµέσως ο Ύπνος ειδοποιεί τον 10 / 104

13 Ποσειδώνα ότι µπορεί ελεύθερα πλέον να βοηθήσει τους Έλληνες. Εκείνος παροτρύνει τους Αχαιούς και τους ρίχνει µε ορµή στον αγώνα. Η µάχη παίρνει γρήγορα µεγάλες διαστάσεις. Ξαφνικά ο Έκτορας τραυµατίζεται από τον Αίαντα και αποµακρύνεται από τη µάχη. Εύκολα, έτσι, οι Αχαιοί τρέπουν τους Τρώες σε φυγή. Ο ποιητής επικαλείται τις Μούσες να του πουν ποιος Έλληνας δοξάστηκε πιο πολύ µε τη βοήθεια του Ποσειδώνα σ αυτήν τη µάχη. 11 / 104

14 ραψωδία Ο Παλίωξις παρά τῶν νεῶν (Οι Αχαιοί αποµακρύνουν τους Τρώες από τα πλοία Οι Τρώες απωθούν και πάλι τους Αχαιούς µέσα στο στρατόπεδο) Περιληπτική αναδιήγηση Ο ίας αφυπνίζεται και αντικρίζει έκπληκτος τη σφοδρή ελληνική επέλαση. Αµέσως ξεσπά µε απειλές εναντίον της Ήρας, αλλά εκείνη τον διαβεβαιώνει µε όρκο πως το θέαµα που βλέπει είναι έργο του Ποσειδώνα. Ο ίας τότε γίνεται πιο φιλικός, της εξηγεί όλο το σχέδιο του µέχρι την πτώση της Τροίας και ζητάει τη συνεργασία της. Έτσι η φιλονικία εκτονώνεται και η Ήρα φεύγει για τον Όλυµπο µε την εντολή να στείλει στην Ίδη την Ίριδα και τον 12 / 104

15 Απόλλωνα. Σε λίγο ο ίας υποδέχεται µε χαρά τους δύο θεούς και, αφού στέλνει την Ίριδα να αποµακρύνει τον Ποσειδώνα από το πεδίο της µάχης, αναθέτει στον Απόλλωνα να συνεφέρει τον πληγωµένο Έκτορα και να αναχαιτίσει την προέλαση των Ελλήνων. Η επέµβαση του Φοίβου έχει άµεσα αποτελέσµατα. Οι Αχαιοί προβάλλουν σθεναρή αντίσταση, αλλά αναγκάζονται τελικά να υποχωρήσουν µέσα στο τείχος. Ο Απόλλωνας γκρεµίζει ένα µέρος του και οι Τρώες εισβάλλουν και πάλι στο ελληνικό στρατόπεδο. Οι Έλληνες ανασυντάσσονται και µάχονται µε πείσµα. Αυτός που τους εµψυχώνει µε τα λόγια του και κρατάει τον αγώνα είναι ο Αίαντας ο Τελαµώνιος, ο οποίος αµύνεται υπεράνθρωπα µε το µακρύ κοντάρι 13 / 104

16 του πάνω στο καράβι του Πρωτεσίλαου, ενώ οι εχθροί γύρω του πασχίζουν να βάλουν φωτιά. Την ίδια στιγµή ο Πάτροκλος, που έχει δει από τη σκηνή του πληγωµένου Ευρύπυλου την άτακτη υποχώρηση των Αχαιών, τρέχει στον Αχιλλέα µε σκοπό να τον πιέσει να επιστρέψει στη µάχη. ραψωδία Ο 1-79 Η αφύπνιση του ία πάνω στην Ίδη επαναφέρει το µύθο στην κοίτη του Ο ίας αφυπνίζεται κυριολεκτικά και µεταφορικά Απειλές, όρκοι και µια πρόταση συνεργασίας Το σχέδιο του ία πιο ολοκληρωµένο 14 /

17 Ο ίας ξυπνά αιφνίδια Η εικόνα που αντικρίζει Και αφού τους πάλους διάβηκαν και το χαντάκι οπίσω φεύγοντας κι έστρωσαν πολλούς των αναών οι λόγχες, σιµά στ αµάξια στάθηκαν του φόβου κερωµένοι, και ο Ζευς από τες αγκαλιές εξύπνησε της Ήρας 5 της Ίδης εις τες κορυφές τινάχθη, εστάθη κι είδε τους Αχαιούς κατάποδα να κυνηγούν τους Τρώας. Κι εκεί µέσα στον πόλεµον τον µέγαν Ποσειδώνα µακράν τον Έκτορα χαµαί, στα πόδια των συντρόφων, που µε στυµµένην την ψυχήν λαχάνιαζε κι εξέρνα 10 αίµα, τι δεν τον κτύπησε 15 / 105

18 των Αχαιών ηρώων ο ύστερος και των θεών και ανθρώπων ο πατέρας τον είδε, τον λυπήθηκε, και µ άγριο βλέµµα εστράφη Ξέσπασµα του ία εναντίον της Ήρας στην Ήραν, κι είπεν: «Ω σκληρή, αδάµαστη, το βλέπω δόλος δικός σου πονηρός τον Έκτορα τον θείον 15 απόκοψε απ τον πόλεµον κι εσκόρπισε τους Τρώας. εν ξέρω αν το βαρύτατο µηχάνηµα και πάλιν θα µου πλερώσεις πρώτη εσύ και σε κακοκτυπήσω. Θυµάσαι όταν εκρέµοσουν ψηλά και αµόνια δύο σου χα στες φτέρνες, και χρυσήν ασύντριφτην στα χέρια 16 / 105

19 20 άλυσον και συ κρέµοσουν στα νέφη του αιθέρα; Και αν κι εγογγύζαν οι θεοί στα πέρατα του Ολύµπου κανείς δεν είχε δύναµιν να δράµει να σε λύσει στ. 1 τους πάλους: τους πασσάλους που έκαναν τη διάβαση της τάφρου, γύρω από το τείχος των Αχαιών, ακόµη πιο δύσκολη. στ. 3 σιµά στ αµάξια: οι Τρώες σταµατούν, για να ανασυνταχθούν στο σηµείο όπου είχαν αφήσει τα άρµατα, κοντά στην τάφρο (Μ 85). του φόβου κερωµένοι: χλωµοί, όπως το κερί, από το φόβο τους. στ Στους στίχους αυτούς ο ποιητής αποτυπώνει µε λεπτοµέρειες το θέαµα που αντικρίζει ο ίας µόλις αφυπνίζεται. 17 / 105

20 στ. 4 από τες αγκαλιές εξύπνησε της Ήρας: βλ. Περιληπτική αναδιήγηση ραψωδίας Ξ. στ. 9 µε στυµµένην την ψυχήν: ξεπνοϊσµένος, µε χαµένες τις αισθήσεις του. στ τι δεν τον κτύπησε / ο ύστερος: (σχήµα λιτότητας) γιατί τον είχε χτυπήσει ο καλύτερος ανάµεσα στους Αχαιούς. Ποιον εννοεί ο ποιητής; στ. 16 το βαρύτατο µηχάνηµα: τη σοβαρότατη αυτή δολοπλοκία. στ. 17 πρώτη εσύ: η τιµωρία θα επιβαλλόταν πρώτα στην Ήρα και ύστερα στους συνενόχους της, τον Ποσειδώνα και τον Ύπνο (βλ. ραψωδίες Ν και Ξ). στ και αν κι εγογγύζαν... να δράµει: αν και πονούσαν οι θεοί βλέποντας την Ήρα να υφίσταται 18 / 105

21 αυτό το µαρτύριο, κανείς τους δεν τολµούσε να τρέξει να τη βοηθήσει. ότι απ την πύλην τ ουρανού θα τον κατρακυλούσα στην γην να χάσει την πνοήν και µ όλα τούτα ο πόνος 25 δεν έπαυε που µ έσφαζε του θείου Ηρακλέους, απ όταν συ µε το Βοριά την κάθε ανεµοζάλην κατάφερες κακόγνωµα, και στ άγρια πελάγη τον πέταξες, ώσπου στην Κω τον έφερες ν αράξει. Εκείθ εγώ τον έσωσα, που χε βαστάξει αγώνες 30 πολλούς και τον ξανάφερα στο ιπποτρόφον Άργος. Και τούτ αν καλοθυµηθείς θ αφήσεις την απάτην, 19 /

22 και αν ήλθες απ τον Όλυµπον και µ έφερες να πέσω στο πλάγι σου, να µη θαρρείς που αυτό θα σ ωφελήσει». Αντίδραση της Ήρας Είπε κι η µεγαλόφθαλµη θεά πάγωσεν όλη, 35 και προς αυτόν απάντησε µε λόγια φτερωµένα: «Μάρτυς µου η γη και ο ουρανός πλατύτατος επάνω και της Στυγός τα ρέµατα που χύνονται στον Άδην, οπού ναι ο πρώτος και φρικτός των αθανάτων όρκος, κι η ιερή σου κεφαλή κι η νυµφική µας κλίνη, 40 που όρκον σ εκείνην ψεύτικον δεν θα κανα ποτέ µου τον Ποσειδώνα εγώ ποσώς δεν έβαλα να βλάψει 20 / 106

23 τους Τρώας και τον Έκτορα, και να βοηθεί τους άλλους, αλλά εκινήθη µόνος του θαρρώ, κι αισθάνθη λύπην άµ είδε πως οι Αχαιοί συντρίβονταν στες πρύµνες. 45 Όµως θα τον συµβούλευα κι εκείνος να πηγαίνει όπου και αν, µαυρονέφελε, σαν αρχηγός προστάζεις». στ Ο όρκος των θεών στη Στύγα, του Άδη, θεωρούνταν ο πιο φρικτός όρκος των αθανάτων, γιατί τους θύµιζε το θάνατο και την απώλεια της αθανασίας σε περίπτωση επιορκίας. στ. 40 όρκον... ψεύτικον: η Ήρα δεν ψευδορκεί, γιατί πράγµατι δεν έβαλε τον Ποσειδώνα «να βλάψει τους Τρώας και τον Έκτορα» (στ ). 21 / 106

24 Ο Ποσειδώνας ενήργησε µόνος του και η απάτη της Ήρας τον διευκόλυνε στις ενέργειές του. Να προσέξου- µε όµως ότι η θεά δε συµπεριλαµβάνει την «απάτη» στον όρκο της. Οι επόµενες ενέργειες και τα σχέδια του ία Είπε, και τότε των θεών και ανθρώπων ο πατέρας µ ένα χαµόγελο γλυκό σ εκείνην απαντούσε: «Άµποτε, Ήρα σεβαστή, στο εξής ν αποφασίσεις 50 εις το συνέδριον των θεών να συµφωνείς µ εµένα. Τότε, θαρρώ, και ο Ποσειδών, όσον και αν θέλει αλλέως, σ ό,τι ποθείς εσύ κι εγώ, τον νουν του θα γυρίσει. 22 / 106

25 Και αν οµιλείς αληθινά, µε όλην την καρδιά σου, άµε στα γένη των θεών την Ίριν να καλέσεις 55 και τον λαµπρόν Απόλλωνα να έλθουν εδώ πέρα. Εκείνην θα προστάξω εγώ µες στον λαόν να δράµει των χαλκοφράκτων Αχαιών, να ειπεί του Ποσειδώνος να παύσει από τον πόλεµον, στο σπίτι του να γύρει τον Έκτορα στον πόλεµον θα ξαναφέρει ο Φοίβος, 60 θα τον γεµίσει δύναµιν, τον νουν του θα ιλαρώσει από τους πόνους τους δριµείς και την φυγήν θα σπείρει την άνανδρην στους Αχαιούς, να τους γυρίσει οπίσω, όσο να πέσουν φεύγοντας στες πρύµνες του Πηλείδη 23 /

26 τον σύντροφόν του Πάτροκλο εκείνος θα τους στείλει, 65 και ο Πάτροκλος θα πέσει αυτού, στα τείχη εµπρός της Τροίας από τον Έκτορ αλλ αφού πολλούς φονεύσει ανδρείους και τον δικόν µου ακόµα υιόν, τον θείον Σαρπηδόνα και απ τον καηµόν ο Αχιλλεύς τον Έκτορα φονεύσει κατόπι εγώ τους Αχαιούς θα κάµω από τα πλοία 70 τους Τρώας αδιάκοπα να διώχνουν στην πεδιάδα, ώσπου να πάρουν, µε βουλήν της Αθηνάς, την Τροίαν. Και ούτ εγώ παύω τον θυµόν, ούτε κανέναν άλλον απ τους θεούς να βοηθεί τους αναούς θ αφήσω πριν ή τελειώσ ολόκληρον τον πόθον του Αχιλλέως, 24 / 107

27 75 που πρώτα του υποσχέθηκα και µε της κεφαλής µου το νεύµα οπόταν έπεσε στα γόνατά µου η Θέτις κι εζήτησε τον πορθητήν Πηλείδην να τιµήσω». Είπε, και τον υπάκουσεν η Ήρα η λευκοχέρα και στον υψηλόν Όλυµπον ανέβη από την Ίδην. στ. 49 άµποτε: µακάρι. Ο ίας εύχεται στο µέλλον να έχει σύµµαχο την Ήρα στις συνελεύσεις των θεών. στ. 54 άµε: πήγαινε. Η Ήρα, για να αποδείξει στον ία τη διάθεσή της για συνεργασία, πρέπει να πάει στον Όλυµπο και να του στείλει την Ίριδα και τον Απόλλωνα. στ. 56 κ.εξ. Ο ίας απαριθµεί τις επόµενες ενέργειές του, 25 /

28 ανακεφαλαιώνοντας έτσι το σχέδιο του (βουλή του ία) µέχρι την αποκατάσταση της τιµής του Αχιλλέα, όπως υποσχέθηκε στη Θέτιδα. Από το στ. 69, όµως, αναφέρει γεγονότα που δεν περιλαµβάνονται στην Ιλιάδα, αφού το ιλιαδικό έπος τελειώνει µε το θάνατο και την ταφή του Έκτορα. στ. 60 τον νουν του θα ιλαρώσει: θα τον ηρεµήσει, αφού θα του γιατρέψει το τραύµα του. στ. 71 µε βουλήν της Αθηνάς: εννοεί τον δούρειο ίππο: «του ξυλένιου αλόγου / τραγούδα µας το τέχνασµα που τόφκιασε η Παλλάδα / κι ο Επειός, και τόφερε στο κάστρο του Πριάµου / παγίδα του Λαέρτη ο γιος, οπλαρχηγούς γεµάτο / και κείνοι τότε κούρσεψαν την ξακουσµένη Τροία». 26 /

29 (Οδύσσεια θ , µτφρ. Ζ. Σίδερης, ΟΕ Β, 1981). ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ Ο όρκος των νεαρών αγωνιστών του Ιερού Λόχου Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης το Μάρτιο του 1821 συγκρότησε τον Ιερό Λόχο µε στόχο τον αγώνα για την απελευθέρωση της πατρίδας. Οι Ιερολοχίτες ορκίστηκαν να πεθάνουν γι αυτό τον ιερό σκοπό. Ακολουθεί ένα µικρό απόσπασµα από τον όρκο τους: «Ορκίζοµαι να χύσω και αυτήν την υστέραν ρανίδα του αίµατος µου υπέρ της Θρησκείας και της Πατρίδος µου. Να φονεύσω και αυτόν τον ίδιον αδελφόν, αν τον 27 / 107

30 εύρω προδότην της Πατρίδος. [ ] Να µη παραιτήσω τα όπλα προτού να ίδω ελευθέραν την Πατρίδα µου και εξωλοθρευµένους τους εχθρούς της. [ ] Ορκίζοµαι τέλος πάντων εις το της Θείας Μεταλήψεως Φοβερόν Μυστήριον ότι θα υστερηθώ της Αγίας Κοινωνίας εις την τελευταίαν µου εκείνην ώραν, εάν δεν εκτελέσω απάσας τας υποσχέσεις, τας οποίας έδωσα ενώπιον της εικόνος του Κυρίου µας Ιησού Χριστού». (Ι. Φιλήµων, οκίµιον Ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήναι ) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ή ΕΡΓΑΣΙΑ 1. α) Ποια κατάσταση επικρατεί στο πεδίο της µάχης µόλις ξυπνά ο ίας; 28 /

31 Να την περιγράψετε λεπτοµερώς µε στοιχεία από το κείµενο. β) Ποιοι θεοί συνέβαλαν και µε ποιες ενέργειές τους σ αυτή την κατάσταση; (Στην απάντησή σας θα σας βοηθήσουν και οι Περιληπτικές αναδιηγήσεις των ραψωδιών Ν και Ξ). 2. Θυµηθείτε ποιον είχε εκσφενδονίσει κάποτε ο ίας από τον Όλυµπο και αφηγηθείτε το γεγονός. Λαµβάνοντας υπόψη σας αυτό, πώς κρίνετε το φόβο των θεών µπροστά στην οργή του ία (στ ); 3. Να καταγράψετε µε λεπτοµέρειες το σχέδιο (βουλή) του ία, όπως παρουσιάζεται από τον ίδιο το θεό στην ενότητα, και να απαντήσετε στα εξής ερωτήµατα: α) Ποια σχέση έχει η βουλή του ία µε τη µήνιδα του Αχιλλέα; β) Ποια γεγονότα του σχεδίου περιλαµβάνονται στα 29 / 108

32 χρονικά όρια της Ιλιάδας και ποια όχι; 4. Ο ίας προφητεύει ότι οι Αχαιοί θα καταλάβουν την Τροία «µε βουλήν της Αθηνάς» (στ. 71). Θυµάστε από την Οδύσσεια ποιος ήταν ο ρόλος της Αθηνάς στην κατάληψη της πόλης και στην κατασκευή του δούρειου ίππου; Θα σας βοηθήσουν οι στίχοι της ραψωδίας θ (µτφρ..ν. Μαρωνίτης). 5. Αφού µελετήσετε τον όρκο της Ήρας (Ο 36-40), να τον συγκρίνετε µε τον όρκο των Ιερολοχιτών (βλ. Παράλληλο κείµενο) κυρίως στα εξής σηµεία: α) Ποιος είναι ο στόχος καθενός από τους δύο όρκους; β) Τι επικαλείται η Ήρα και τι οι Ιερολοχίτες; Να δικαιολογήσετε τις επικλήσεις του καθενός. 30 / 108

33 γ) Ποια επίκληση κάνει καθέναν από τους δύο όρκους φοβερό; ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΧΕ ΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Παίρνοντας αφορµή από τον όρκο της Ήρας (Ο 36-40), να εργαστείτε κατά οµάδες στα εξής θέµατα: α) Η χρήση του όρκου στην Ιλιάδα και στην αρχαιότητα γενικότερα. β) Ο όρκος σήµερα στον ιδιωτικό και δηµόσιο βίο. γ) Σχέση όρκου και θρησκείας (αρχαιότητα, σύγχρονη εποχή). δ) Μικρή συλλογή όρκων από τη δηµόσια ή την καθηµερινή ζωή. [Ενδεικτικές Έννοιες ιαθε- µατικής προσέγγισης: Πολιτισµός, Νόµος, ηµόσιος, Ιδιωτικός, Κοινωνική οργάνωση, Θρησκεία] 31 / 108

34 ραψωδία Π Πατρόκλεια (Τα κατορθώµατα και ο θάνατος του Πάτροκλου) Περιληπτική αναδιήγηση Ο Πάτροκλος, φτάνοντας στα πλοία των Μυρµιδόνων, εκθέτει τη σοβαρότητα της κατάστασης στον Αχιλλέα και τον κατηγορεί για τη σκληρή στάση του. Του ζητάει να επιτρέψει τουλάχιστον σ αυτόν να οδηγήσει τους Μυρµιδόνες στη µάχη. Ο Πηλείδης, βλέποντας κιόλας καπνό να βγαίνει από το καράβι του Πρωτεσίλαου, υποχωρεί και επιτρέπει στον Πάτροκλο να φορέσει την πανοπλία του συµβουλεύει όµως το φίλο του να µην αποµακρυνθεί από τα πλοία. 32 /

35 Οι Μυρµιδόνες εξοπλίζονται γρήγορα και εξορµούν µε ασυγκράτητη µανία. Οι Τρώες υποχωρούν τροµαγµένοι, ενώ οι Αργίτες ξεθαρρεύουν και τους τρέπουν σε άτακτη φυγή. Στην καταδίωξη πρωτοστατεί ο Πάτροκλος, ο οποίος σκοτώνει τόσους πολλούς εχθρούς, που µπορεί κανείς να µιλήσει για αριστεία. Ανάµεσα στα θύµατά του είναι ο γιος του ία και αρχηγός των Λυκίων Σαρπηδόνας και ο ηνίοχος του Έκτορα Κεβριόνης. Ο Πάτροκλος, µεθυσµένος από τις επιτυχίες του, έχει ξεχάσει την εντολή του Αχιλλέα να µην αποµακρυνθεί από τα πλοία και συνεχίζει την καταδίωξη έως τις Σκαιές πύλες. Μόνο ένας θεός θα µπορούσε πλέον να τον σταµατήσει. Πράγµατι, το πρώτο χτύπηµα θα το δεχτεί από το χέρι του Απόλλωνα. Μες στην ορµή του δεν έχει 33 / 109

36 αντιληφθεί την παρουσία του θεούπροστάτη της πόλης, που µε µια κίνηση τον αφοπλίζει. Στη συνέχεια τον πληγώνει µε το δόρυ του ο ικανότατος γιος του Πάνθου Εύφορβος. Το τελειωτικό χτύπηµα θα το δώσει ο Έκτορας. Ο Πάτροκλος λίγο πριν ξεψυχήσει προφητεύει στον Έκτορα το θάνατό του αλλά ο πρόµαχος των Τρώων τυφλωµένος από τη νίκη του τον χλευάζει και δείχνει να µην ακούει. Εικόνα 25. Ο Ύπνος και ο Θάνατος µεταφέρουν τον Σαρπηδόνα. Καλυκοειδής κρατήρας του ζωγράφου Ευφρονίου, γύρω στο 510 π.χ. Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης (αντίγραφο). 34 / 109

37 ραψωδία Π Ο Αχιλλέας υποχωρεί στις παρακλήσεις του Πάτροκλου (ανάγνωση) Ο Πάτροκλος συναντά τον Αχιλλέα (στ. 1) Αυτοί έτσι πολεµούσαν γύρω στο καράβι µε το όµορφο κατάστρω- µα στο µεταξύ ο Πάτροκλος ήρθε και στάθηκε κοντά στον Αχιλλέα, τον κυβερνήτη του στρατού, χύνοντας δάκρυα ζεστά σα βρύση µε µαύρο νερό, που από απότοµο ψηλό βράχο χύνει τα σκοτεινά νερά. Κι ο γρήγορος στα πόδια θείος Αχιλλέας τον λυπήθηκε, καθώς τον είδε, και µιλώντας του είπε φτερωτά λόγια: «Γιατί είσαι γεµάτος δάκρυα, Πάτροκλε, σαν µικρό κοριτσάκι που τρέχει πίσω από τη µητέρα του και της γυρεύει να το πάρει αγκαλιά 35 / 109

38 πιάνοντάς την από το φόρεµα και την εµποδίζει, (στ. 10) µ όλο που εκείνη είναι βιαστική, και την κοιτάζει γεµάτο δάκρυα, ως που να το πάρει στην αγκαλιά; Μ αυτό µοιάζεις, Πάτροκλε, και χύνεις απαλό δάκρυ. Έχεις να πεις τίποτε στους Μυρµιδόνες ή σε µένα τον ίδιο; Ή µήπως άκουσες κάποιαν είδηση από τη Φθία εσύ µονάχος; Λένε πως ζει ακόµα ο Μενοίτιος, ο γιος του Άκτορα, ζει κι ο γιος του Αιακού, ο Πηλέας, ανάµεσα στους Μυρµιδόνες, που γι αυτούς τους δυο αλήθεια πολύ θα λυπόµασταν αν πέθαιναν. Ή µήπως θρηνολογάς για τους Αργείους, γιατί χάνονται στα βαθιά καράβια από την ίδια τους την έπαρση; Πες µου το, µην το κρύβεις µέσα σου, για να το ξέρουµε και οι δυο». 36 / 109

39 Λόγος του Πάτροκλου (στ. 20) Τότε βαριαστενάζοντας του είπες, αρµατοµάχε Πάτροκλε: «Αχιλλέα, γιε του Πηλέα, εσύ που είσαι ο πιο αντρειωµένος απ όλους τους Αχαιούς, µη θυµώνεις, γιατί είναι µεγάλη η πίκρα που έχει πλακώσει τους Αχαιούς. Όλοι εκείνοι, που ήταν ως τώρα οι πιο γενναίοι στη µάχη, κείτονται στα καράβια χτυπηµένοι από κοντά ή µακριά. Είναι χτυπηµένος από µακριά ο γιος του Τυδέα, ο δυνατός ιοµήδης, από κοντά ο ένδοξος για το δόρυ του Οδυσσέας και ο Αγαµέµνονας από µακριά ο Ευρύπυλος στο µηρό, από σαΐτα. Αυτούς τους νοιάζονται γιατροί που ξέρουν πολλά φάρµακα γιατρεύοντας τις πληγές τους. Εσύ όµως, Αχιλλέα, είσαι αλύγιστος. Ποτέ να (στ. 30) µη µε πιάσει εµένα τέτοιος θυµός, σαν αυτόν που 37 / 110

40 κρατάς εσύ µέσα σου, εσύ που δείχνεις τη δύναµή σου στο κακό. Ποιος άλλος απ αυτούς που θα γεννηθούν πιο ύστερα θα δει καλό από σένα, αν εσύ τώρα δεν διώξεις από τους Αργείους το φοβερό χαµό; Άσπλαχνε! Πατέρας σου εξάπαντος δεν ήταν ο αρµατοµάχος Πηλέας, ούτε η Θέτιδα µάνα σου εσένα σε γέννησε η λαµπερή θάλασσα και τα απόγκρεµα βράχια, γιατί είναι δίχως έλεος η καρδιά σου. Αν πάλι θέλεις να ξεφύγεις κάποια προφητεία θεού που έχεις µέσα στο νου σου και που τυχόν σου την είπε από το ία η σεβάσµια µάνα σου, στείλε τουλάχιστον εµένα γρήγορα και δώσε µου µαζί και τον άλλο στρατό των Μυρµιδόνων, µήπως µπορέσω και γίνω φως στους αναούς. ώσε µου και τα (στ. 40) δικά σου όπλα να τα φορέσω στους ώµους, µήπως οι 38 / 110

41 Τρώες, καθώς θα µε πάρουν για σένα, τραβηχτούν από τον πόλεµο, και πάρουν την ανάσα τους οι πολε- µικοί γιοι των Αχαιών, που βασανίζονται. Λίγο µόνο να ξανασάνει κανείς στον πόλεµο, του φτάνει. Εικόνα 26. Ο Αχιλλέας φροντίζει το πληγωµένο χέρι του Πάτροκλου. Ερυθρόµορφη κύλικα, 500 π.χ. περίπου. Βερολίνο, Κρατικό Μουσείο (αντίγραφο). Απάντηση-υποχώρηση του Αχιλλέα Ξεκούραστοι όπως είµαστε, θα µπορέσουµε εύκολα να σπρώξουµε πίσω προς την πόλη από τα πλοία και τις σκηνές ανθρώπους κουρασµένους από τη µάχη». 39 / 110

42 Έτσι µίλησε παρακαλώντας ο πολύ άµυαλος γιατί του µελλόταν να γυρέψει για τον ίδιο τον εαυτό του τον κακό θάνατο και το χαµό. Πολύ συχυσµένος τότε του αποκρίθηκε ο γρήγορος στα πόδια Αχιλλέας: «Αλίµονο µου, διογέννητε Πάτροκλε, τι είναι αυτό που είπες; Ούτε καµιά προφητεία θεού ξέρω και νοιάζοµαι γι αυτή, ούτε (στ. 50) µου είπε τίποτα από το ία η σεβάσµια µητέρα µου αυτός όµως ο φοβερός καηµός µού σφίγγει την καρδιά και την ψυχή, όταν κάποιος άνθρωπος θέλει να ζηµιώσει τον όµοιο του και να του πάρει πίσω το τιµητικό δώρο, γιατί έχει πιο µεγάλη δύναµη. Αυτό είναι βαρύς καηµός για µένα, γιατί έχω τραβήξει τόσα βάσανα. Την κοπέλα που οι Αχαιοί µου την ξεχώρισαν για τιµητικό δώρο και που µε το δικό µου το δόρυ την 40 / 110

43 απόχτησα κυριεύοντας την καλοτειχισµένη πολιτεία τους, αυτήν µου την πήρε πίσω µέσ από τα χέρια µου ο βασιλιάς Αγαµέµνονας, ο γιος του Ατρέα, σαν να ήµουν κανένας τιποτένιος ξωµερίτης. Όµως αυτά ας τα αφήσουµε έγιναν που (στ. 60) έγιναν δεν γίνεται να κρατήσω το θυµό αδιάκοπα µέσα µου αλήθεια, είπα πως δεν θα πάψω την οργή µου, παρά µονάχα την ώρα που η βοή και ο πόλεµος θα φτάσει στα δικά µου τα καράβια. Εσύ όµως φόρεσε στους ώµους τα ξακουστά όπλα µου και γίνε αρχηγός στους φιλοπόλεµους Μυρµιδόνες στον πόλεµο, τη στιγµή που το µαύρο σύννεφο των Τρώων έζωσε µε δύναµη τα καράβια, και οι άλλοι Αργείοι βρίσκονται στριµωγµένοι δίπλα στη θάλασσα και δεν τους µένει παρά λίγος πια 41 /

44 τόπος και η πολιτεία των Τρώων ολόκληρη ξεχύθηκε γεµάτη θάρρος γιατί δεν βλέπουν πια ν αστράφτει κοντά τους το µέτωπο της δικής µου περικεφαλαίας. (στ. 70) Γρήγορα θα το έβαζαν στα πόδια και θα γέµιζαν νεκρούς τα χαντάκια, αν ο Αγαµέ- µνονας µου είχε φερθεί µε ευγένεια. Τώρα όµως χτυπούν από όλες τις µεριές το στρατόπεδο µας γιατί δεν φρενιάζει το δόρυ µέσα στις παλάµες του ιοµήδη, του γιου του Τυδέα για να διώξει το χαµό από τους αναούς. Και ούτε που άκουσα ακόµα τη φωνή του γιου του Ατρέα, του ανθρώπου που µισώ, να φωνάζει του Έκτορα µόνο του αντροφονιά αντηχεί, καθώς δίνει κουράγιο στους Τρώες, κι εκείνοι µε βοή κρατούν δική τους ολόκληρη την πεδιάδα, νικώντας στη µάχη τους Αχαιούς. (στ. 80) Όµως και 42 / 111

45 έτσι, Πάτροκλε, ρίξου τους µε δύναµη, διώχνοντας το χαµό από τα καράβια, µήπως και µας κάψουν τα καράβια µε φωτιά που καίει και δεν µας αφήσουν πια να γυρίσουµε. Κι άκουσέ µε και κάνε όπως εγώ θα βάλω στο µυαλό σου, το πιο σπουδαίο σηµείο από όσα σου λέω για να βοηθήσεις να πάρω τιµή µεγάλη και δόξα από όλους τους αναούς, να µου γυρίσουν πίσω την πανέµορφη κόρη και να µου δώσουν από πάνω δώρα λαµπρά: άµα τους διώξεις από τα καράβια, γύρισε πάλι πίσω κι αν σου δώσει ο άντρας της Ήρας, που βροντά βαριά, να κερδίσεις δόξα, εσύ µην το (στ 90) θελήσεις να πολεµάς χωρίς εµένα µε τους φιλοπόλεµους Τρώες έτσι θα κάµεις να µε τιµούν ακόµη πιο λίγο. Μήτε να σε πάρει το καµάρι στον πόλεµο και στη µάχη, 43 / 111

46 καθώς θα σκοτώνεις Τρώες, και τραβήξεις µπροστά κατά το Ίλιο µήπως µπει στη µέση κανένας από τους αιώνιους θεούς του Ολύµπου γιατί αυτούς τους αγαπά πάρα πολύ ο µακροσαϊτευτής Απόλλωνας µόνο να γυρίσεις πίσω πάλι, αφού θα έχεις δώσει φως στα καράβια, και εκείνους άφησέ τους να πολεµούν µέσα στην πεδιάδα. Ας ήταν, ία πατέρα και Αθηνά και Απόλλωνα, να µην ξεφύγει το θάνατο µήτε κανένας από τους Τρώες, όσοι είναι, µήτε κανένας από τους Αργείους, µονάχα εµείς οι δυο να γλιτώσουµε από το χαµό, για να καταλύσουµε µονάχοι µας εµείς τους (στ. 100) ιερούς πύργους της Τροίας» (µτφ. Ό. Κοµνηνού-Κακριδή, εκδ. Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 1954) 44 / 111

47 Εικόνα 27. Ο Πάτροκλος φοράει τα άρµατα του Αχιλλέα. Στέκει µπροστά στο βωµό κρατώντας φιάλη και στρέφει το βλέµµα προς τον καθισµένο Αχιλλέα, που κάνει σπονδή για τον καλό γυρισµό του. Ερυθρόµορφη στάµνος, γύρω στο 480 π.χ. Ρώµη, Βίλα Τζούλια (αντίγραφο). 45 / 111

48 ραψωδία Π Το κύκνειο άσµα και ο θάνατος του Πάτροκλου Εικόνα 28. Ο Κεβριόνης πάνω στο άρµα. Τον πλαισιώνουν ο Έκτορας και ο Γλαύκος. Μελανόµορφη υδρία, π.χ. Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο (αντίγραφο). Ο Πάτροκλος ξεχνάει τις οδηγίες του Αχιλλέα Τελευταίες φάσεις της αριστείας του Πάτροκλου Ρόλος του Απόλλωνα στο θάνατο του Πάτροκλου 46 / 112

49 Ο Πάτροκλος φτάνει έως τα τείχη της Τροίας Τότ είπε του Αυτοµέδοντος ο Πάτροκλος να σπρώξει 685 το αµάξι αυτού κατάποδα των Τρώων και Λυκίων ποια τύφλωσις! Αν φύλαγε τον λόγον του Αχιλλέως, την µοίραν θα εξέφευγε την µαύρην του θανάτου. Αλλά του ί αξίζει ο νους πλιότερο ή του ανθρώπου, που εύκολα και άνδρ ατρόµητον δειλιάζει και την νίκην 690 του αφαιρεί και άλλην φοράν τον σπρώχνει αυτός στην µάχην όπως τότ έβαλε φωτιά στα στήθη του Πατρόκλου. Ποιον πρώτον και ποιον ύστερον εγύµνωσες στην µάχην, 47 / 112

50 Πάτροκλε, οπόταν οι θεοί σ εκάλεσαν στον Άδην; Έπεσε πρώτα ο Άδρηστος ο Αυτόνοος κατόπιν, 695 ο Επίστωρ, ο Μελάνιππος, ο Πέριµος Μεγάδης, ο Έχεκλος, ο Έλασος, ο Μούλιος και ο Πυλάρτης, κι οι άλλοι εδειλοψύχησαν κι εφύγαν όλοι εµπρός του. Η παρέµβαση του Απόλλωνα Θα παιρναν τότ οι Αχαιοί την υψηλήν Τρωάδα, τόσο τριγύρω εµάνιζεν η λόγχη του Πατρόκλου, 700 στον πύργον αν δεν έστεκεν ο Φοίβος, που, των Τρώων υπέρµαχος, τον όλεθρον εκείνου εµελετούσε. 48 / 112

51 στ. 684 του Αυτοµέδοντος: Ο Αυτοµέδοντας ήταν ο τρίτος στη ιεραρχία Μυρµιδόνας µετά τον Αχιλλέα και τον Πάτροκλο. Όταν έπαιρνε µέρος στη µάχη ο Αχιλλέας, ο Πάτροκλος ήταν ηνίοχος του. Τώρα που ο Πάτροκλος έχει τη θέση του πολεµιστή, ο Αυτοµέδοντας τον συνοδεύει ως ηνίοχος. στ. 686 τον λόγον του Αχιλλέως: ο Πάτροκλος ξεχνάει την εντολή του Αχιλλέα, να γυρίσει πίσω, όταν διώξει τους Τρώες από τα πλοία (στ ). στ. 688 του ί αξίζει ο νους: ο Πάτροκλος είναι καταδικασµένος σε θάνατο και αυτό οφείλεται σε δύο αιτίες: η ορµή του ήρωα αποδίδεται στην αδυσώπητη βουλή του ία, αλλά και ο ίδιος ο ήρωας είναι υπεύθυνος, αφού ξεχνάει τις εντολές 49 / 112

52 του Αχιλλέα και βαδίζει µε ολέθρια αυτοπεποίθηση στο χαµό του. στ. 700 ο Φοίβος: κατάλογοι εννιά ή περισσότερων θυµάτων µιας αριστείας προκαλούν πάντοτε την αντίδραση του αντιπάλου. Στη συγκεκριµένη περίπτωση αντιδρά ο Φοίβος, προστάτης της Τροίας, όπως είχε προβλέψει ο Αχιλλέας (στ. 94). Και τρεις εσκάλωσε φορές ο Πάτροκλος στο τείχος και τρεις τον εξετίναξεν ο Φοίβος µε τα χέρια τ αθάνατα κτυπώντας του την φωτεινήν ασπίδα. 705 Αλλ ότι ως δαίµων τέταρτην φοράν εχύθη ο ήρως, φοβερήν του βαλε κραυγήν ο Απόλλων και του είπε: 50 /

53 «Πάτροκλε διογέννητε, δεν έχει ορίσ η µοίρα των αποτόλµων Τρώων συ την πόλιν να πορθήσεις, ούδ ο Αχιλλεύς, εις την ανδρειά περίσσ ανώτερος σου». 710 Είπε, κι ευθύς ο Πάτροκλος µακράν εσύρθη οπίσω για να αποφύγει την οργήν του µακροβόλου Φοίβου. Κι έµειν ο Έκτωρ στες Σκαιές µε τα γοργά πουλάρια κι ερεύνα ο νους του αν θα στραφεί στην ταραχήν της µάχης ή θα φωνάξει στον λαόν ν αποκλεισθεί στο τείχος. 715 Και τούτο ενώ στοχάζονταν, ήλθεν εµπρός του ο Φοίβος άνδρας εφάνη στην µορφήν καλός και ρωµαλέος, ο Άσιος, οπού θείον του τον είχε απ την Εκάβην, 51 / 113

54 και ήταν υιός του ύµαντος, που πέρα εις της Φρυγίας τα µέρ ήταν εγκάτοικος κει που ο Σαγγάριος ρέει. 720 Εκείνου επήρε την µορφήν και του πε τότε ο Φοίβος: «Έκτορ, από τον πόλεµον τι απέχεις; εν σου πρέπει. Άµποτε αντί κατώτερος να µουν ανώτερός σου, ελεεινήν ανάπαυσιν θα είχες απ την µάχην. Αλλ έλα, κίνα τ άλογα στον Πάτροκλον επάνω 725 ίσως τον πάρ η λόγχη σου και ο Φοίβος σε δοξάσει». στ Και τρείς εσκάλωσε φορές ο ήρως: ο αριθµός τρία είναι τυπικός, όχι µόνο στον Όµηρο, αλλά γενικά στις λαϊκές διηγήσεις 52 / 113

55 µέχρι σήµερα (βλ. και σχόλ. Α 54). Τυπικό επικό σχήµα είναι και η τριπλή επίθεση ενός ήρωα που αποκρούεται την τέταρτη φορά (πρβλ. και παρακάτω στ. 784 κ.εξ.). στ. 709 ούδ ο Αχιλλεύς: ο θεός πληροφορεί τον Πάτροκλο ότι η πόλη δε θα κυριευτεί από κανέναν από τους δύο, αφού και ο Αχιλλέας θα σκοτωθεί πριν από την άλωσή της. στ. 717 ο Άσιος: ο ποιητής υπογραµµίζει τη συγγενική σχέση του µε τον Έκτορα, γιατί έτσι δικαιολογείται το γεγονός ότι ο Έκτορας θα δώσει προσοχή στα λεγόµενά του. στ. 723 ελεεινήν ανάπαυσιν θα έχεις: θα πλήρωνες άσχηµα την αποχή σου από την µάχη. 53 / 113

56 Ο Έκτορας επιτίθεται και ο Πάτροκλος σκοτώνει τον Κεβριόνη Είπε κι εστράφη ο θεός στον θόρυβον της µάχης και τον ανδρείον πρόσταξεν ο Έκτωρ Κεβριόνην ευθύς κατά τον πόλεµον τους ίππους να ραβδίσει. Κι έβαλε τάραχον κακόν ο Φοίβος στους Αργείους, 730 των Τρώων και του Έκτορος την νίκην να χαρίσει. Και ο Έκτωρ δεν εφρόντιζε τους άλλους να φονεύει αλλά τους ίππους έσπρωχνε στον Πάτροκλο επάνω. Και από τ αµάξι ο Πάτροκλος επήδησε κρατώντας την λόγχην µε τ αριστερό, κι εφούκτωσε µε τ άλλο 735 χοντρό λιθάρι δοντερό, 54 / 113

57 και αντιστυλωµένος το ριξε και τον Έκτορα εκτύπησε απ ολίγο. Αλλ όµως τον ηνίοχον τον Κεβριόνην ήβρε, που ήταν νοθογέννητος του δοξαστού Πριάµου, ενώ κρατούσε τα λουριά, µες στο µεσόφρυδό του, 740 και ο τραχύς λίθος σύντριψε τα φρύδια, και όλο εσπάσθη το κόκαλο, και καταγής επέσαν οι οφθαλµοί του αυτού εµπρός στα πόδια του και απ τον λαµπρόν του θρόνον έπεσε κάτω ως βουτηχτής και εβγήκεν η ψυχή του. Και τότε τον ανάπαιξες, ως Πάτροκλε ιππόµαχε. 745 «Ω κοίτα! Πόσο είν ελαφρός που εύκολα βουτάει! 55 /

58 µες στο ιχθυοφόρο πέλαγος αν τύχαινεν εκείνος, και µέσα στ άγρια κύµατα θα επήδ από την πλώρην να ψάξει στρείδια και πολλούς µ εκείνα να χορτάσει τόσο εύκολ απ την άµαξα στο σιάδι αυτός βουτάει 750 είναι κι οι Τρώες βουτηχταί πιδέξιοι, καθώς βλέπω». στ. 727 τον ανδρείον Κεβριόνην: ο Κεβριόνης ήταν νόθος γιός του Πριάµου (νοθογέννητος, στ. 738) και ηνίοχος του Έκτορα ( βλ. και εικόνα 28) στ. 742 θρόνος: το σηµείο του άρµατος όπου καθόταν ο ηνίοχος στ. 745 κ. εξ. Ο Πάτροκλος θριαµβολογώντας επαινεί τον Κεβριόνη για τον τρόπο που έπεσε, 56 /

59 σαν δύτης που βουτάει από την πλώρη στη θάλασσα για να µαζέψει στρείδια. στ. 749 στο σιάδι: στο ίσιωµα, στο οµαλό έδαφος της πεδιάδας. Αγώνας γύρω από το νεκρό Κεβριόνη Είπε, κι ευθύς εχύθηκε στον ήρωα Κεβριόνην, την ορµήν είχε λεονταριού, που ταύρους αφανίζει ώσπου στο στήθος το κτυπούν κι η ανδρειά του το φονεύει µε λύσσαν τέτοιαν, Πάτροκλε, του εχύθηκες επάνω. 755 Και απ τ άλλο µέρος πήδησεν ο Έκτωρ απ τ αµάξι κι εκείν οι δυο πιάσθηκαν εις τον νεκρόν επάνω 57 / 114

60 σαν δυο λεοντάρια στο βουνό, της πείνας λυσσιασµένα, µάχονται µεγαλόψυχα για σκοτωµένο ελάφι. Παρόµοια ποίος τον νεκρόν να πάρει Κεβριόνην 760 ο Έκτωρ και ο Πάτροκλος, µάχης δεινοί τεχνίται, µε τον αλύπητον χαλκόν ν αντισφαγούν ζητούσαν. Με πείσµ από την κεφαλήν ο Έκτωρ τον κρατούσε ο Έκτωρ και ο Πάτροκλος κι επάνω των οι άλλοι, οι Τρώες και οι αναοί, σφοδρήν κρατούσαν µάχην. 765 Και όπως µ αγών αντίζηλον ο Εύρος µε τον Νότον στο όρος δάσος πολεµούν βαθύ και φουντωµένο από πολύφλουδες κρανιές και φράξα και µελέγους, 58 / 114

61 [ που σµίγουν όλ, αντικτυπούν τα µακριά κλαδιά τους, και όπως συντρίβονται πολύς ο βρόντος αντηχάει, 770 όµοια µε αντίθετην ορµήν οι Αχαιοί και οι Τρώες σφάζονταν και την άνανδρην φυγήν στον νουν δεν είχαν. Και ως µάχονταν ολόγυρα εκεί στον Κεβριόνην, λόγχες εµπήχθηκαν πολλές και φτεροφόρ ακόντια και ασπίδες σκούντησαν πολλές λιθάρια φουκτωµένα. 775 Και αυτός στο µέσο απέραντος στον στρόβιλον της σκόνης κοιτάµενος τους ιππικούς αγώνες λησµονούσε. Και όσον ο ήλιος έλαµπε στα µεσουράνια µέρη κτυπιόταν κι έπεφταν πολλοί και απ τα δύο µέρη οµοίως 59 /

62 και άµ έγειρεν ο ήλιος, όταν τα βόδια λυώνται, 780 τότ ενικούσαν οι Αχαιοί χωρίς να θέλ η µοίρα. Και από τ ακόντια ξέσυραν τον ήρωα Κεβριόνην µακράν των Τρώων, κι έπειτα τον γδύσαν απ τα όπλα. Στους Τρώας πέφτει ο Πάτροκλος αφανισµόν να φέρει και τρεις φορές κραυγάζοντας τροµακτικώς εχύθη 785 και άνδρες εννέα τη φορά ροβόλησαν στον Άδη. στ ο Εύρος µε τον Νότον δάσος πολεµούν: ο νοτιανατολικός άνεµος, ο σιρόκος, µαζί µε το νοτιά, όταν φυσούν µε ορµή µέσα σε δάσος πυκνό. 60 /

63 στ. 773 φτεροφορ ακόντια: εννοεί τα βέλη που είχαν στο πίσω µέρος τους φτερά. στ Και αυτός λησµονούσε: οι στίχοι αυτοί, που εδώ αναφέρονται στον Κεβριόνη, χρησιµοποιήθηκαν και για τον Αχιλλέα στην Οδύσσεια (ω 39) Η νέα παρέµβαση του Φοίβου Το τέλος του Πάτροκλου Αλλ όταν τέταρτην φοράν ωσάν θεός ορµούσε, τότε σου εφάνη, Πάτροκλε, το τέλος της ζωής σου ότι στην µάχην σου ήλθ εµπρός τροµακτικός ο Φοίβος. Και δεν τον είδε, ως έρχονταν, στην ταραχήν της µάχης, 790 µες στην κατάχνια ολόκλειστος του εστήθη οπίσω ο Φοίβος, 61 /

64 µε την παλάµην πετακτήν τού επάταξε τους ώµους και όλην την ράχιν κι έστριψαν τα µάτια του Πατρόκλου. Και ο Φοίβος απ την κεφαλήν τού επέταξε το κράνος, που αντήχησε, ως εκύλησε στα πόδια εκεί των ίππων 795 και η χαίτη του στα χώµατα µολύνθη και στο αίµα. Και ως τότε δεν εγίνετο να µολυνθεί στο χώµα ο κώνος λαµπροφούντωτος, που έσκεπε τ ωραίο µέτωπο και την κεφαλήν του θείου Αχιλλέως και τότε το δωκεν ο Ζευς του Έκτορος να σκέπει 800 την κεφαλήν του κι έφθανε σ αυτόν η µαύρ ηµέρα. Κι εκόπη το µακρόσκιο κοντάρι στην παλάµην 62 / 115

65 το λογχοφόρο, το βαρύ, και του πεσε απ τους ώµους µ όλον τον τελαµώνα της η κροσσωµένη ασπίδα. Και ο Φοίβος, του ιός υιός, τον θώρακα του λύει. Πάτροκλος και Εύφορβος Εθεοκρούσθη ο Πάτροκλος, του ελύθηκαν τα µέλη και θαµπωµένος έµεινε και οπίσω µε την λόγχην τον κτύπησ ένας άρδανος των ώµων εις την µέσην, ο Πανθοΐδης Εύφορβος, που επρώτευε των άλλων στην λόγχην, εις το τρέξιµο και στην ιπποµαχίαν. 810 Όταν πολέµου αµάθητος πρωτήλθεν ιπποµάχος, είκοσι άνδρες µόνος του κατέβασε απ τους ίππους. 63 / 115

66 Αυτός πρώτος σ ελόγχισεν, ω Πάτροκλε ιπποµάχε, και δεν σε φόνευσε, κι ευθύς την λόγχην απ το σώµα άρπαξε και µες στον στρατόν εσύρθη, δεν εστάθη 815 ν αντιταχθεί στον Πάτροκλον, αν και ξαρµατωµένον. Αλλ ως το χέρι του θεού τον δάµασε και η λόγχη, προς τους συντρόφους έστρεφε την µοίραν να αποφύγει. στ. 787 σου εφάνη: η ξαφνική αποστροφή προς τον ήρωα φανερώνει τα αισθήµατα συµπάθειας του ποιητή γι αυτόν, αλλά και τη συναισθηµατική του φόρτιση λόγω του θανάτου που πλησιάζει. 64 /

67 στ. 790 στην καταχνιά ολόκλειστος: ο θεός ήταν καλυµµένος µε οµίχλη. στ. 805 θεοκρούοµαι: παθαίνω σκοτοδίνη από κτύπηµα θεού. Ο Απόλλωνας αφαιρεί από τον Πάτροκλο τη θεϊκή πανοπλία του Αχιλλέα, ώστε ευκολότερα να νικηθεί από τους θνητούς Εύφορβο και Έκτορα στη συνέχεια. Το µόνο όπλο του Πατρόκλου που δεν ανήκει στη θεϊκή πανοπλία του Αχιλλέα, το δόρυ, θα σπάσει στα δύο (στ ). στ. 808 Εύφορβος: αδελφός του Πολυδάµαντα. στ : Ο Εύφορβος υποχωρεί, αν και ο Πάτροκλος είναι άοπλος και τραυµατισµένος. Η δειλή συµπεριφορά του Τρώα σε συνδυασµό µε τον έπαινο των πολεµικών του επιδόσεων (στ ) τονίζει 65 /

68 ακόµα περισσότερο την ανδρεία του Πατρόκλου. Πάτροκλος και Έκτορας Και ο Έκτωρ απ τες φάλαγγες, άµ είδε τον γενναίον Πάτροκλον ν αποσύρεται κονταροπληγωµένος, 820 προχώρησε, του εστήθη εµπρός, και µέσα εις το λαγγόνι την λόγχην όλην έµπηξε κι η άκρη εβγήκε πέρα. Έπεσε και κατήφεια στους Αχαιούς εχύθη. Και ως λέοντας και αδείλιαστος αγριόχοιρος στο όρος µάχονται µεγαλόψυχα για µια µικρή βρυσούλα, 825 ότι να πιουν θέλουν και οι δυο µε λύσσαν, ώσπου ο χοίρος 66 / 116

69 ασκοµαχώντας ξεψυχά στον λέοντ αποκάτω οµοίως τον ανδράγαθον υιόν του Μενοιτίου, πολλών φονέα µαχητών ο Πριαµίδης Έκτωρ µε λόγχην εθανάτωσε κι επάνω του εκαυχήθη: 830 «Την πόλιν µας, ω Πάτροκλε, θαρρούσες ν αφανίσεις, και δούλες στην πατρίδα σου να πάρεις τες γυναίκες, ανόητε! Και ακούραστα γι αυτές ετρικυµίζαν τ άλογα τα φτερόποδα του Έκτορος, κι εκείνος, που είµαι πρώτος µαχητής των φιλοµάχων Τρώων, 835 και δεν θα ιδούν, ενόσω ζω, την δουλικήν ηµέρα και τώρα σε τα όρνεα θα φάγουν εις την Τροίαν. 67 / 116

70 Άθλιε! εν σε ωφέλησεν ο ανδρείος Αχιλλέας θα σου παράγγελνε πολλά την ώραν που εκινούσες: Να µη γυρίσεις Πάτροκλε ιππόµαχε, στα πλοία 840 πριν σχίσεις εις του Έκτορος τα στήθη τον χιτώνα βαµµένον εις το αίµα του αυτά θα είπ εκείνος και αυτά τα λόγια σ άρεσαν, ανόητος ως είσαι». Και, Πάτροκλε, του απάντησες µε την ψυχήν στο στόµα: «Έκτορ, καυχήσου όσο ηµπορείς, τώρα που ο Ζευς και ο Φοίβος 845 την νίκην σού εχάρισαν και αυτοί µε καταβάλλουν εύκολ, αφού µου αφαίρεσαν τα όπλ από τους ώµους. Κι είκοσιν όµοιοι µε σε να είχαν έλθει εµπρός µου 68 / 116

71 όλοι νεκροί θα έπεφταν στην λόγχην µου αποκάτω. Εµένα η µοίρα εφόνευσεν η µαύρη µε τον Φοίβον 850 και απ τους θνητούς ο Εύφορβος τρίτος εσύ µε γδύνεις Και άκουσε ακόµα τι θα ειπώ και βάλε το στον νου σου ολίγες είν οι µέρες σου και ιδού σε παραστέκει η µοίρα η παντοδύναµη κι η ώρα του θανάτου, οπού απ το χέρι αδάµαστο θα πέσεις του Αχιλλέως». 855 Με αυτά τα λόγι απέθανε και κλαίοντας θλιµµένη την µοίραν, που νεότητα και ανδρείαν της επήρε, από τα µέλη του η ψυχή κατέβηκε στον Άδη. Νεκρόν τον επροσφώνησεν ο λαµπροφόρος Έκτωρ: 69 /

72 «Ω Πάτροκλε, τον θάνατον γιατί µου προµαντεύεις; 860 Ποιος ξέρει µήπως ο Αχιλλεύς, της Θέτιδος ο γόνος, χάσει αυτός πρώτος την ζωήν στην λόγχη µου αποκάτω;» Είπε και µέσ απ την πληγήν, πατώντας τον, την λόγχην ανέσπασε και ανάσκελον τον έσπρωξε στο χώµα. Κι ευθύς στον Αυτοµέδοντα µε το κοντάρι εχύθη, 865 που είχε ακόλουθον λαµπρόν ο ασύγκριτος Πηλείδης, να τον κτυπήσει, αλλ έπαιρναν αυτόν οι ταχείς ίπποι, οι αθάνατοι, που οι θεοί χαρίσαν του Πηλέως. στ. 822 κατήφεια στους Αχαιούς εχύθη: η θλίψη που προκαλεί στους 70 /

73 Έλληνες ο θάνατος του Πατρόκλου είναι ένας ακόµη τρόπος µε τον οποίο ο ποιητής τονίζει τη σηµασία της απώλειας και το µέγεθος της ανδρείας του ήρωα. στ. 826 ασκοµαχώ: αναπνέω βαριά, µε δυσκολία. στ. 832 ετρικυµίζαν: έτρεχαν για να πολεµήσουν. στ. 837 άθλιε: δυστυχισµένε. Ο Έκτορας, γεµάτος έπαρση, κοµπάζει και πέφτει σε πλάνη, µε αποτέλεσµα να διαστρεβλώνει τις εντολές του Αχιλλέα (στ , βλ. στ. 86 κ. εξ.) στ Τα λόγια του Πατρόκλου είναι προφητικά. Συνήθως οι µελλοθάνατοι στον Όµηρο είχαν µαντικές ικανότητες. στ οι αθάνατοι: τα ονοµαστά άλογα του Αχιλλέα, Ξάνθος και Βαλίος. 71 /

74 Εικόνα 29. Οι Αχαιοί σηκώνουν το κορµί του νεκρού Πάτροκλου, ενώ η ψυχή του πετάει τριγύρω µε τη µορφή πάνοπλου πολεµιστή. Ερυθρόµορφος κρατήρας, περίπου 500 π.χ. Ακράγας, Αρχαιολογικό Μουσείο (αντίγραφο). Μάχη γύρω από το νεκρό Κεβριόνη «Ὡς δ Εὖρός τε Νότος τ ἐριδαίνετον ἀλλήλοιιν οὔρεος ἐν βήσσῃς βαθέην πελεµιζέµεν ὕλην, φηγόν τε µελίην τε τανύφλοιόν τε κράνειαν, αἵ τε προς ἀλλήλας ἔβαλον τανυήκεας ὄζους ἠχῇ θεσπεσίῃ, πάταγος δέ τε ἀγνυµενάων, ὣς Τρώες καί Αχαιοὶ ἐπ ἀλλήλοισι θορόντες δῂουν, 72 / 117

75 οὐδ' ἕτεροι µνώοντ ὀλοοῖο φόβοιο.» (Π ) ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ «Ο θάνατος του ιγενή» [Απόσπασµα ακριτικού τραγουδιού που εξυµνεί τα υπεράνθρωπα κατορθώµατα αλλά και το τέλος του ιγενή] «...Σπίτι δεν τον εσκέπαζε, σπήλιο δεν τον εχώρει τα όρη εδιασκέλιζε, βουνού κορφές επήδα, χαράκι αµαδολόγαγε και ριζιµιά ξεκούνιε. Στο βίτσιµά πιανε πουλιά, στο πέταµα γεράκια, στο γλάκιο και στο πήδηµα τα λάφια και τ αγρίµια. 73 /

76 Ζηλεύγει ο Χάρος, µε χωσιά µακρά τονε, βιγλίζει, κι ελάβωσέ του την καρδιά και την ψυχή του πήρε». (Ν. Πολίτης, Εκλογή από τα τραγούδια του ελληνικού λαού, εκδόσεις «γράµµατα», Αθήνα 1991, σελ ) σπήλιο: σπηλιά, διασκελίζω: υπερπηδώ, χαράκι: µικρός βράχος, αµαδολογώ: ρίχνω µια πέτρα (αµάδα) προς συγκεκριµένο στόχο, ριζιµιό: αυτό που έχει ριζώσει κάπου, που έχει βαθιές και δυνατές ρίζες, βίτσιµα: το τίναγµα του σώµατος, γλάκιο: (το λάκηµα < λακώ), το τρέξιµο, ο αγώνας δρόµου, χωσιά: ενέδρα, παγίδα, βιγλίζω: παραµονεύω, ενεδρεύω, παρατηρώ αθέατος. 74 / 118

77 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ή ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Ποια είναι τα τελευταία κατορθώ- µατα του Πάτροκλου; Αφού µελετήσετε και την Περιληπτική αναδιήγηση της ραψωδίας, να δείξετε ότι όλη η δράση του ήρωα στη ραψωδία Π έχει τα χαρακτηριστικά της αριστείας µε αποκορύφωµα τους στ Πώς δικαιολογείται η µάχη γύρω από το νεκρό Κεβριόνη µε βάση τους κανόνες του οµηρικού πολέµου; 3. Ποιο ρόλο παίζει ο Απόλλωνας στην ενότητα; Ο τρόπος µε τον οποίο δρα ο θεός στο θάνατο του Πάτροκλου (προσέξτε κυρίως τους στ ) µειώνει ηθικά τον ίδιο ή προβάλλει περισσότερο την ανδρεία του θύµατος του; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 75 / 118

78 4. Να παρακολουθήσετε το σταδιακό αφοπλισµό του Πάτροκλου και να απαντήσετε στα ακόλουθα ερωτήµατα: α) Με ποια σειρά αφαιρούνται τα όπλα του ήρωα; β) Θεωρείτε ότι ο αφοπλισµός του ήταν απαραίτητος και ότι έπρεπε να γίνει από ένα θεό; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. 5. Τι προοικονοµεί η εικόνα του Έκτορα µε το κράνος του Αχιλλέα στο κεφάλι (στ ); Σε ποιο σηµείο της ενότητας η προσήµανση γίνεται ξεκάθαρη; 6. Αφού µελετήσετε τους στ , όπου παρουσιάζεται η πτώση και ο θάνατος του Πάτροκλου, να απαντήσετε στις εξής ερωτήσεις: α) Ποιοι (θεοί ή άνθρωποι) συµπράττουν στην ήττα του Πάτροκλου και τι ακριβώς κάνει καθένας; β) Με ποιους τρόπους ο ποιητής 76 / 118

79 προβάλλει την ανδρεία του συντρόφου του Αχιλλέα; 7. Πού φαίνεται η συµπάθεια του ποιητή για τον Πάτροκλο; Να σηµειώσετε τα αντίστοιχα χωρία του κειµένου. 8. Να συγκρίνετε τη συµπεριφορά και το ρόλο του Απόλλωνα στο θάνατο του Πάτροκλου µε τον τρόπο τον οποίο χρησιµοποιεί ο Χάρος, για να σκοτώσει τον ιγενή στο ακριτικό τραγούδι που εξυµνεί τα υπεράνθρωπα κατορθώµατα του ακρίτη (βλ. Παράλληλο κείµενο). Να ελέγξετε τι επιδιώκουν τόσο ο Όµηρος όσο και ο ανώνυµος ποιητής του ακριτικού τραγουδιού µε το να αποδίδουν παρόµοιες συµπεριφορές στον Φοίβο και στον Χάρο αντίστοιχα. 77 / 118

80 ΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΧΕ ΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Ήδη στο προοίµιο του ιλιαδικού έπους επισηµάναµε το πρόβληµα της ευθύνης των θνητών και του βαθµού θεϊκής επέµβασης στα ανθρώπινα πράγµατα. Παίρνοντας αφορµή από το θάνατο του Πάτροκλου, που παρουσιάζεται από τον ποιητή ως αποτέλεσµα προσωπικής ευθύνης του ήρωα αλλά και της βουλής του ία (στ. 685 κ.εξ.), να επισηµάνετε χωρία από τις ενότητες που διδαχθήκατε µέχρι τώρα, στα οποία προβάλλεται το πρόβληµα της ανθρώπινης ευθύνης, να τα µελετήσετε κατά οµάδες, να καταγράψετε τις σκέψεις και τα συµπεράσµατά σας και να τα συζητήσετε στην τάξη. 78 / 119

81 2. Αφού µελετήσετε την Περιληπτική αναδιήγηση και τις ενότητες της Π ραψωδίας που δίνονται αναλυτικά σε συνδυασµό µε το εικονογραφικό υλικό που τις πλαισιώνει: α) Να συζητήσετε στην τάξη τις λεπτοµέρειες που θέλησε να αποδώσει κάθε καλλιτέχνης µε το έργο του. β) Να επισηµάνετε τις εικόνες που δεν αποδίδουν οµηρικές σκηνές και να συζητήσετε τι θέλησαν να αποδώσουν µε αυτές οι δηµιουργοί τους. γ) Ποια λεπτοµέρεια του οµηρικού κειµένου νοµίζετε ότι θα ερέθιζε δηµιουργικά έναν καλλιτέχνη (εικαστικό, θεατρικό συγγραφέα κτλ.) και γιατί; δ) Προσπαθήστε να αποδώσετε τη λεπτοµέρεια αυτή µε ένα δικό σας έργο (εικαστικό, ποιητικό, θεατρικό κτλ.) και, παρουσιάζοντάς το στην τάξη σας, να εκθέσετε ποιος ήταν ο στόχος 79 / 119

82 σας και ποιες δυσκολίες αντιµετωπίσατε για την υλοποίησή του. [Ενδεικτικές Έννοιες ιαθεµατικής προσέγγισης: Πολιτισµός, Τέχνη, ηµιουργία, Οµοιότητα ιαφορά] ραψωδία Ρ Μενελάου ἀριστεία (Τα κατορθώµατα του Μενέλαου) Περιληπτική αναδιήγηση Γύρω από το νεκρό Πάτροκλο διεξάγεται φοβερή µάχη µε πρωταγωνιστή, από την πλευρά των Αχαιών, τον Μενέλαο. Ο γνωστός µας Τρώας Εύφορβος, καθώς διεκδικεί τον νεκρό και τα όπλα του, γίνεται το πρώτο θύµα του βασιλιά της Σπάρτης. Ο Έκτορας, όµως, αναγκάζει τον 80 / 119

83 Μενέλαο να υποχωρήσει, αφαιρεί από τον Πάτροκλο τα όπλα του Αχιλλέα και τα φορά γεµάτος έπαρση. Ο ίας, που βλέπει από ψηλά τη σκηνή, τον λυπάται, γιατί ξέρει πως ο θάνατός του είναι πολύ κοντά. Οι Αχαιοί συνεχίζουν να προστατεύουν τον νεκρό µε πρωτεργάτη τον Αίαντα, ενώ τα αθάνατα άλογα του Αχιλλέα, που είχαν φέρει τον Πάτροκλο στη µάχη, φαίνεται να θρηνούν σαν άνθρωποι το χαµό του. Την ίδια στιγµή συµβαίνει και ένα παράδοξο φαινόµενο: ενώ σε όλο τον τρωαδίτικο κάµπο επικρατεί αιθρία, γύρω από το κορµί του Πάτροκλου έχει πέσει σκοτάδι που κάνει τη µάχη φοβερότερη. Τότε ο Τελαµώνιος Αίαντας προσεύχεται στον ία να δώσει φως: αν είναι να πεθάνουµε, λέει, ας πεθάνουµε µέσα 81 / 119

84 στο φως. Η οµίχλη διαλύεται ξαφνικά και ο Μενέλαος στέλνει τον Αντίλοχο να φέρει την άσχηµη είδηση στον Αχιλλέα. Ο Μηριόνης και ο Μενέλαος καταφέρνουν να σηκώσουν το νεκρό Πάτροκλο, και, προστατευµένοι από τους δύο Αίαντες, προσπαθούν να τον µεταφέρουν στο στρατόπεδο, ενώ η µάχη συνεχίζεται. Η προσευχή του Αίαντα «Ζεῦ πάτερ, ἀλλά σὺ ῥῦσαι ὑπ ἠέρος υἷας Ἀχαιῶν, ποίησον δ άἴθρην, δὸς δ ὀφθαλµοῖσιν ἰδέσθαι ἐν δὲ φάει καί ὄλεσσον, ἐπεί νύ τοι εὔαδεν οὕτως.» (Ρ ) 82 /

85 ραψωδία Ρ Τα άλογα του Αχιλλέα (ανάγνωση) Ο θρήνος των αλόγων Έτσι εκείνοι εµάχονταν ο σιδερένιος θόρυβος της µάχης 425 ανέβαινε στον χάλκινο ουρανό, περνώντας απ τον άδειο αιθέρα. Όµως τα άλογα του Αιακίδη, αποτραβηγµένα µακριά από τη µάχη, έκλαιγαν, από την ώρα που έµαθαν πως ο ηνίοχος κυλίστηκε στη σκόνη, χτυπηµένος από τον Έκτορα τον ανδροφόνο. Ο Αυτοµέδων, ο ανδρειωµένος γιος του ιώρη, άλλοτε τα χτύπαε µε το ελαφρύ µαστίγιο, 83 / 120

86 άλλοτε τους µιλούσε µε λόγια γλυκά και άλλοτε τα φοβέριζε εκείνα όµως δεν ήθελαν ούτε να πάνε πίσω στα καράβια πλάι στον πλατύ Ελλήσποντο ούτε να µπουν στον πόλεµο µαζί µε τους Αχαιούς. 435 Όπως µένει ακίνητη µια στήλη, που στέκει πάνω στον τάφο ανδρός που πέθανε ή γυναίκας, έτσι έµεναν ασάλευτα, ζεγµένα στο εξαίσιο άρµα, µε τα κεφάλια χαµηλωµένα στη γη ζεστά τα δάκρυα κυλούσαν από τα βλέφαρά τους στο χώµα, καθώς εµύρονταν αποζητώντας τον ηνίοχο η σκόνη ερύπαινε τη θαλερή τους χαίτη που ξέφευγε από τη ζεύλα και χυνόταν ζερβά δεξιά πλάι στο ζυγό. 84 / 120

87 Εικόνα 30. Ο Αχιλλέας ζεύει τα άλογά του. Αττικός µελανόµορφος κάνθαρος, π.χ. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (αντίγραφο). Η λύπη του ία Όταν τα είδε που εµύρονταν, τα ελυπήθη ο γιος του Κρόνου, κούνησε το κεφάλι του και είπε µιλώντας στην ψυχή του: «Αχ δυστυχισµένα, γιατί να σας δώσουµε στον βασιλιά Πηλέα, αυτός ένας θνητός, και εσείς αγέραστα και αθάνατα. 445 Μήπως για να γνωρίσετε τον πόνο µαζί µε τους δύσµοιρους ανθρώπους; 85 /

88 Γιατί από όλα τα πλάσµατα που ανασαίνουν και σαλεύουν πάνω στη γη κανένα δεν είναι πιο θλιβερό από τον άνθρωπο. Όµως ο Έκτορας, ο γιος του Πριάµου, δεν θ ανεβεί ποτέ πάνω σε σας ούτε στο λεπτοδουλεµένο άρµα γιατί δεν θα τον αφήσω. εν του αρκεί αλήθεια που έχει τα όπλα και κοµπάζει όπως κοµπάζει; Ορµή στα γόνατα και στην ψυχή σας θα χαρίσω, για να σώσετε και τον Αυτοµέδοντα από τον πόλεµο και να τον φέρετε στα βαθιά καράβια γιατί θα δώσω ακόµα δόξα στους Τρώες, 86 / 121

89 να σκορπίζουν τον θάνατο, ώσπου να φτάσουν στα καράβια µε τα γερά σκαριά 455 και βασιλέψει ο ήλιος και απλωθεί το ιερό σκοτάδι». Είπε και στ άλογα εµφύσησε ορµή σφοδρή. Εκείνα τίναξαν τη σκόνη από τις χαίτες τους χάµω στο χώµα και ασυγκράτητα έφεραν το γρήγορο άρµα ανάµεσα στους Τρώες και τους Αχαιούς. (Από την Ανθολογία Αρχαίας Ελληνικής Γραµµατείας, µτφρ. Θ.Κ. Στεφανόπουλος, ΟΕ Β 2001) 87 / 121

90 ραψωδία Σ Ὁπλοποιία (Τα νέα όπλα του Αχιλλέα κατασκευάζονται) Περιληπτική αναδιήγηση Μαθαίνοντας από τον Αντίλοχο τη θλιβερή είδηση, ο Αχιλλέας ξεσπάει σε πικρότατο θρήνο, τον οποίο ακούει η Θέτιδα στα βάθη της θάλασσας και αρχίζει και εκείνη να θρηνεί µε τις αδελφές της, τις Νηρηίδες. Στη συνέχεια η θεά αναδύεται, συναντά τον Αχιλλέα στην ακρογιαλιά και του προφητεύει ότι, αν σκοτώσει τον Έκτορα, είναι γραφτό γρήγορα να πεθάνει και ο ίδιος. Μάταιη προειδοποίηση ο ήρωας είναι κιόλας αποφασισµένος να εκδικηθεί το θάνατο του φίλου του και να δοξαστεί, όποιο κι αν 88 / 121

91 είναι το τίµηµα. Η Θέτιδα δέχεται µε πόνο την απόφασή του, αλλά τον παρακαλεί να περιµένει τουλάχιστον να του ετοιµάσει καινούρια πανοπλία ο Ήφαιστος και φεύγει γρήγορα για τον Όλυµπο. Ενώ η µάχη γύρω από το νεκρό Πάτροκλο συνεχίζεται, ο Αχιλλέας βγάζει µια πολεµική ιαχή τόσο φοβερή που κάνει τους Τρώες να υποχωρήσουν και οι Αχαιοί βρίσκουν την ευκαιρία να µεταφέρουν το νεκρό Πάτροκλο στις σκηνές. Ο Αχιλλέας προστάζει να πλύνουν το κορµί του νεκρού φίλου του και ολόκληρη τη νύχτα τον θρηνεί µαζί µε τους Μυρµιδόνες. Στο µεταξύ ο Ήφαιστος, µετά την παράκληση της Θέτιδας, έχει αρχίσει την κατασκευή θαυµαστών όπλων: θώρακα, κράνος, κνηµίδες και κυρίως την ασπίδα, της οποίας 89 /

92 τη διακόσµηση ο ποιητής µάς περιγράφει διεξοδικά. Ο Ήφαιστος απεικονίζει πάνω στην ασπίδα τού µελλοθάνατου ήρωα σκηνές από τη ζωή και τις χαρές των απλών ανθρώπων, πλαισιώνοντάς τες από την εικόνα του σύµπαντος (στο κέντρο) και του Ωκεανού (στην περιφέρεια). Ενδιάµεσα απεικονίζει µε λεπτοµέρειες δυο πανέµορφες πολιτείες. Στη µια µπορεί να δει κανείς σκηνές ειρηνικές (γάµος και δικαστήριο), ενώ στην άλλη, που είναι πολιορκηµένη, εικονίζεται ο πόλεµος. Αλλού απεικονίζει σκηνές από τη ζωή των γεωργών (όργωµα, θερισµός, τρύγος) και των κτηνοτρόφων (επίθεση λιονταριών σε αγέλη βοδιών, βοσκότοπος µε κοπάδι προβάτων) και τέλος χορό από νέους και νέες µε ρούχα γιορτινά κοντά σ ένα θείο 90 / 122

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα Θέμα : Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στην Ιλιάδα (με βάση τις ραψωδίες που διδαχτήκαμε). Η γυναίκα μέσα στην Ιλιάδα εμφανίζεται ως μητέρα, σύντροφος, σύζυγος, ως πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ

ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΡΑΓΟΥ ΙΑ 1 Πάλης ξεκίνηµα Πάλης ξεκίνηµα νέοι αγώνες οδηγοί της ελπίδας Όχι άλλα δάκρυα κλείσαν οι τάφοι λευτεριάς λίπασµα Λουλούδι φωτιάς βγαίνει στους τάφους µήνυµα στέλνουν Απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ;

Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ. ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ; «ΑΝΤΙΓΟΝΗ» ΤΟΥ ΣΟΦΟΚΛΗ Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (στ. 441-581) ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΡΕΩΝ: Σε σένα, σε σένα μιλώ, που σκύβεις το κεφάλι στο έδαφος,ομολογείς ή αρνείσαι ότι τα έκανες αυτά εδώ; ΑΝΤΙΓΟΝΗ: Και ομολογώ ότι τα έκανα

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ονοματεπώνυμα:

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ονοματεπώνυμα: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ ΓΙΑΛΑΜΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΓΙΑΝΝΑΚΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΑΝΝΑΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Ονοματεπώνυμα: 1 οδηγίες... Παρακάτω σας δίνεται το προοίμιο της Οδύσσειας (ραψωδία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides.

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Πηγή πληροφόρησης: e-selides.gr 1. Τι ανέθεσε ο Ευρυσθέας στον Ηρακλή και γιατί; 2. Πώς σκότωσε ο Ηρακλής το λιοντάρι της Νεμέας; 3. Η ακροστιχίδα του λιονταριού.

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ

ΕΚΕΙΝΗ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥ Ι ΓΙΑ ΤΟΝ Γ Πέρος Ζαχαρίας Ζαχαρίας Πέρος ψευδώνυμο, του σπουδαστή της Αντιρύπανσης Ζαχαρία Περογαμβράκη. Στην Κοζάνη ασχολήθηκε με το Θέατρο σαν ερασιτέχνης ηθοποιός σε αρκετές παραστάσεις, συμμετείχε σε μία ταινία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς)

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) 1 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΥΜΝΑΖΕΤΑΙ (Κωµικό σκετς) ΠΑΙΖΟΥΝ ΛΟΧΑΓΟΣ ΛΟΧΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΝΙΚΟΣ (στρατιώτες) Σήµερα θα πάµε µαζί να κάνουµε ασκήσεις και θεωρία. Για κάντε γραµµή. Αρχίζω. Προσέξτε. Πρώτα πρώτα ν ακούτε

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας Ύµνος των Αγίων Ανδρόνικου και Αθανασίας Έχει του «αύριο» κρυµµένη την ελπίδα και τη φυλάει σαν τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Λεμεσός 1995-1998 2 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ 3 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ένα τρελό αστέρι Εκείνη τη νύχτα του Μάη ο ουρανός ήταν ολοκάθαρος. Μια απαλή ομίχλη θόλωνε το φως των

Διαβάστε περισσότερα

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του

Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Όσκαρ Ουάιλντ - Ο Ψαράς και η Ψυχή του Μια φορά και έναν καιρό, σε ένα μακρινό ψαροχώρι, ένας ψαράς πήγαινε κάθε βράδυ στη θάλασσα και έριχνε τα δίχτυα του στο νερό. Όταν ο άνεμος φυσούσε από τη στεριά,

Διαβάστε περισσότερα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα

Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Η πριγκίπισσα με τη χαρτοσακούλα Ρόμπερτ Μανσκ Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου Κάποτε υπήρχε μια όμορφη πριγκίπισσα που ονομαζόταν Ελισάβετ Ζούσε σε ένα κάστρο και είχε ακριβά ρούχα πριγκίπισσας Επρόκειτο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΑΣΤΕ ΕΣΕΝΑ ΔΙΑ ΚΡΑΤΙΣΤΕ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΜΟΝΑΔΙΚΕ ΑΜΕΘΕΚΤΕ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΕ ΝΟΥ ΓΙΑ ΔΙΑΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡ ΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΝΑ ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΕΙΣ ΣΕ ΝΟΗΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ

Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ Α ΒΡΑΒΕΙΟ Το άσπρο του Φώτη Αγγουλέ Σε γέννησε η σιωπή και σ έθρεψε η δίψα, μα βρέθηκες γυμνός, γερτός και πονεμένος στα δίχτυα τού «γιατί». Ρυάκι ήταν ο λόγος σου τραγούδι στην ψυχή σαν βάλσαμο κυλούσε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που

Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που Τίτλος προγράμματος: «Παιχνίδια στο χθες, παιχνίδια στο σήμερα, παιχνίδια δίχως σύνορα» Υπεύθυνη προγράμματος: Μπότη Ευαγγελή Εκπαιδευτικός που συμμετέχει: Κακάρη Κωνσταντίνα Παρακολουθώντας τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

«Η Μάνα του Αγνοούμενου», τα δικά μας ποιήματα

«Η Μάνα του Αγνοούμενου», τα δικά μας ποιήματα Ι Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Ευαγόρας Παλληκαρίδης», τα δικά μας ποιήματα Τμήμα: Στ 3 Σχολική χρονιά: 2014-2015 Μάνα που εσταυρώθηκες τζιαι έχασες τον γιο σου, ποσιερέτα τη Γιαλούσα σου τους τάφους των γονιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (από μετάφραση) Α : Κείμενο: Ευριπίδη Ελένη, Πρόλογος, 1 η Σκηνή (στ.26-58)

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (από μετάφραση) Α : Κείμενο: Ευριπίδη Ελένη, Πρόλογος, 1 η Σκηνή (στ.26-58) http://glotta.ntua.gr/opal/announcements ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (από μετάφραση) Α : Κείμενο: Ευριπίδη Ελένη, Πρόλογος, 1 η Σκηνή (στ.26-58) Tα βάσανά μου θα σας ιστορήσω. Oι τρεις

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2008 Ύµνος της οµάδας του Γέροντος Παϊσίου Μια ψυχούλα που στάζει αγάπη για όλους χωρίς να διαλέγει. Μια στιγµούλα ν ακούσεις τα

Διαβάστε περισσότερα

Τη μέρα που έχω πεθάνει. Μέσα από την Αγάπη

Τη μέρα που έχω πεθάνει. Μέσα από την Αγάπη Τη μέρα που έχω πεθάνει Τη μέρα που έχω πεθάνει, η αύρα μου προχωράει - Αλλά δεν νομίζω ότι η καρδιά μου είναι ακόμα στη γη! Μην κλαις και μη λυπάσαι: "Αχ αλίμονο, πόσο τρομερό!" Θα πέσεις στου διαβόλου

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση

Κατερίνα Κατράκη. Παράθυρο. Ποίηση Κατερίνα Κατράκη Παράθυρο Ποίηση ΠΑΡΑΘΥΡΟ Κατερίνα Κατράκη Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Χαρακτικό εξωφύλλου - Προμετωπίδα: Βάσω Κατράκη Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΟΙ ΑΘΛΟΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ ΗΡΑΚΛΗΣ Γονείς Ηρακλή (γιος του Δία) και τον Ιφικλή Αμφιτρύωνας + Αλκμήνη Η Αλκμήνη γέννησε δυο παιδιά. . Η Ήρα θύμωσε όταν

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μήλο στην πλάτη ενός σκαντζόχοιρου

Ένα μήλο στην πλάτη ενός σκαντζόχοιρου Ένα μήλο στην πλάτη ενός σκαντζόχοιρου Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένα σκαντζοχοιράκι που νύσταζε πολύ και ετοιμαζόταν να κοιμηθεί. Ξαφνικά όμως έπεσε ένα μήλο πάνω στην πλάτη του και καρφώθηκε στα αγκάθια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) Αφηγητής 2 Αφηγητής 3 Παπα-Λάζαρος Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) Παιδί 2 ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΛΟΙ: 1. Αφηγητής 1(Όσους θέλει ο κάθε δάσκαλος) 2. Αφηγητής 2 3. Αφηγητής 3 4. Παπα-Λάζαρος 5. Παιδί 1 (Όσα θέλει ο κάθε δάσκαλος) 6. Παιδί 2 7. Παιδί 3 8. Παιδί 4 9. Παιδί 5 10. Μητέρα

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 4 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Ήταν ο Σοτός στην τάξη και η δασκάλα σηκώνει την Αννούλα στον χάρτη και τη ρωτάει: Αννούλα, βρες μου την Αμερική. Σην βρίσκει η Αννούλα και ρωτάει μετά τον Σοτό η δασκάλα: -Σοτέ, ποιος ανακάλυψε την Αμερική;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων

Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων Εκπαιδευτικός Κύκλος Συστηµικών Λύσεων Εκπαιδεύτρια: Χαριτίνη Παπακυρίλλου Εργασία Τίτλος: «Έτοιµος για Αίτηµα» Ηµεροµηνία: 29 06 2013 Είχα ακούσει για µια µαγική ψυχοθεραπευτική µέθοδο όπου στήνονται

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ρήγας. Ευάγγελος Ρήγας. Ο Κήπος. του Ανάγερτου. Με την ευγενική υποστήριξη των Εκδόσεων iwrite και των Πρότυπων Εκδόσεων Πηγή.

Ευάγγελος Ρήγας. Ευάγγελος Ρήγας. Ο Κήπος. του Ανάγερτου. Με την ευγενική υποστήριξη των Εκδόσεων iwrite και των Πρότυπων Εκδόσεων Πηγή. Ευάγγελος Ρήγας Ευάγγελος Ρήγας Ο Κήπος του Ανάγερτου Με την ευγενική υποστήριξη των Εκδόσεων iwrite και των Πρότυπων Εκδόσεων Πηγή. 1 τίτλος συγγράμματος Ο Κήπος του Ανάγερτου συγγραφέας Ευάγγελος Ρήγας

Διαβάστε περισσότερα

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις και έχουν ζήσει συναρπαστικές περιπέτειες. Είναι αδύνατον

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση)

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5.1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) 1. Μετά τον πρόλογο ακολουθεί η είσοδος του χορού, η πάροδος. α) Με ποια διάταξη και από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου,

Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, Στη μέση μιας ημέρας μακρύ ταξίδι κάνω, σ ένα βαγόνι σκεπτικός ξαναγυρνώ στα ίδια. Μόνος σε δύο θέσεις βολεύω το κορμί μου, κοιτώ ξανά τριγύρω μου, την περιπλάνησή μου. Ξεκίνησε ο συρμός, αφετηρία ή προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα