ΕΙΝΑΙ ΥΝΑΤΗ Η Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΝΑΙ ΥΝΑΤΗ Η Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ;"

Transcript

1 ΕΙΝΑΙ ΥΝΑΤΗ Η Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ;. ΚΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Πανεπιστηµίου Πατρών Α. ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥ Είναι δυνατόν να εισαχθούν οι φυσικές επιστήµες ως διακριτή οντότητα στο αναλυτικό πρόγραµµα της προσχολικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα; Το ερώτηµα αυτό γίνεται επίκαιρο όχι µόνο γιατί διανύουµε µια περίοδο αλλαγών στα αναλυτικά προγράµµατα όλων των εκπαιδευτικών βαθµίδων αλλά και γιατί η εκπαιδευτική έ- ρευνα στον τοµέα της προσχολικής εκπαίδευσης έχει συσσωρεύσει σειρά αποτελεσµάτων που νοµιµοποιούν την ανάδειξη και επεξεργασία ενός τέτοιου ερωτήµατος (Howe, 1993). Το ερώτηµα τίθεται και από τη µεριά της κοινότητας των ερευνητών της ιδακτικής των φυσικών επιστηµών που διεξάγουν έρευνα στα διάφορα Παιδαγωγικά Τµήµατα Νηπιαγωγών, όπως φαίνεται από τις εργασίες των πρόσφατων συνεδρίων που διοργανώθηκαν µε θέµα τις φυσικές επιστήµες στην προσχολική εκπαίδευση (βλ. π.χ., Ραβάνης, 2001). Από αυτήν, κυρίως, τη σκοπιά θα προσπαθήσουµε να δώσουµε µια τεκµηριωµένη απάντηση στο ερώτηµά µας. Ειδικότερα, για ν απαντήσουµε στο ερώτηµα θα πρέπει να εξετάσουµε αν η διδασκαλία των φυσικών επιστηµών είναι κοινωνικά αναγκαία, πότε είναι επιστηµολογικά έγκυρη, αν είναι γνωσιακά επιτρεπτή και τέλος, πότε καθίσταται διδακτικά εφικτή. Β. Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ Η κοινωνική αναγκαιότητα της εισαγωγής των φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση µπορεί να προκύψει από αυτό που ονοµάζουµε συγκρότηση επιστηµονικής καλλιέργειας. Η θέση ότι η επιστηµονική γνώση αποτελεί πολιτισµικό αντικείµενο και, συνεπώς, αφορά στο σύνολο του πληθυσµού µιας κοινωνίας που ο- φείλει να ζει ανθρώπινα σ ένα επιστηµονικο-τεχνικό περιβάλλον αλλά και να χειρίζεται αποτελεσµατικά το περιβάλλον αυτό, υιοθετείται όλο και περισσότερο από ορισµένα εκπαιδευτικά συστήµατα (Κολιόπουλος, 2001α). Στα πλαίσια αυτά, οι φυσικές επιστήµες και η τεχνολογία θεωρούνται όλο και περισσότερο βασικά αντικείµενα διδασκαλίας κοντά στη γλώσσα και τα µαθηµατικά. Έτσι βλέπουµε ακόµη και διαπρεπείς φυσικοί όπως ο Lederman στις Ηνωµένες Πολιτείες (Fiolhais & Pessoa, 2002) και ο Charpac στη Γαλλία (BUP, 1998), αµφότεροι κάτοχοι βραβείων Nobel, να ε- µπλέκονται ενεργά στις διαδικασίες εισαγωγής των φυσικών επιστηµών στις βαθµίδες της προσχολικής και πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης. Μια πρόσφατη συγκριτική ανάλυση των αναλυτικών προγραµµάτων της προσχολικής εκπαίδευσης στην Αγγλία, Γαλλία και Κύπρο ανέδειξε τη διακριτή παρουσία των φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση, ιδιαίτερα στην ηλικία των 5-6 ετών (Γκρίτση, 2001). Σε κάθε ένα από τα συγκεκριµένα αναλυτικά προγράµµατα η έννοια της διακριτότητας των φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση εµφανίζεται µε διαφορετικό τρόπο. Στο αγγλικό πρόγραµµα οι φυσικές επιστήµες αποτελούν αυτόνοµο τοµέα από την ηλικία των 5 ετών ενώ στο γαλλικό πρόγραµµα αρχίζουν να υπάρχουν ως αυτόνοµος τοµέας από την ηλικία των 8 ετών αλλά υπάρχει µια προγραµµατισµένη σταδιακή προετοι- µασία γι αυτό (Laugier & Dumon, 1998). Τέλος, στο κυπριακό αναλυτικό πρόγραµ- µα, πάλι, οι φυσικές επιστήµες αντιµετωπίζονται ως αυτόνοµος τοµέας από την ηλικία των 4 ετών (Κωνσταντίνου κα., 2002). 1

2 Γ. Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΓΚΥΡΟΤΗΤΑ Η επιστηµολογική αντίληψη για την λειτουργία των φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση δεν µπορεί να είναι άλλη από την αντίληψη που είναι δυνατόν να διαµορφώσει κάποιος για τη λειτουργία των φυσικών επιστηµών γενικότερα. Η δική µας αντίληψη για τη γνώση των φυσικών επιστηµών συµπυκνώνεται στις ε- πόµενες θέσεις: (α) πρόκειται, κυρίως, για υποθετική γνώση η οποία παράγεται κατά τη µελέτη ενός προβλήµατος και όχι για γνώση που παράγεται από την παρατήρηση και την εµπειρία, οι οποίες ενίοτε συνιστούν εµπόδια στη συγκρότησή της (Bachelard, 1980) και (β) είναι µια εννοιολογική κατασκευή που µας επιτρέπει να διαµορφώσουµε µια συγκεκριµένη αντίληψη για τα φυσικά φαινόµενα (µετασχηµατισµός των φυσικών φαινοµένων σε φαινόµενα φυσικών επιστηµών) (Baltas, 1990) Οι θέσεις αυτές αναδεικνύουν τον εποικοδοµητικό (constructivist) χαρακτήρα της γνώσης των φυσικών επιστηµών που έρχεται, πολλές φορές, σε αντίθεση µε την κρατούσα εµπειριστική προσέγγιση τόσο των δραστηριοτήτων φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση (Ραβάνης, 1999) όσο και των παραδοσιακών αναλυτικών προγραµµάτων φυσικών επιστηµών άλλων εκπαιδευτικών βαθµίδων (Κολιόπουλος, 2001β). Για την προσχολική εκπαίδευση, το πλαίσιο αυτό, θα µπορούσε να διατυπωθεί ως εξής: Στόχος των φυσικών επιστηµών είναι να µάθουν τα παιδιά να αλλάζουν την αντίληψή τους για τον κόσµο, δηλ. για τα φυσικά φαινόµενα και για τα α- ντικείµενα, να µάθουν να αντιλαµβάνονται τον κόσµο από µια ειδική σκοπιά. Αυτό, για ένα παιδί 3-5 ετών, µπορεί να σηµαίνει απλώς τη συγκρότηση αιτιολογικών αναπαραστάσεων µέσα από καταστάσεις δράσης επί των φυσικών αντικειµένων ενώ, για ένα παιδί 5-7 ετών, τη συγκρότηση εννοιολογικών µοντέλων κατ αρχήν συµβατών µε την επιστηµονική γνώση αναφοράς.. Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ Το «γνωσιακά επιτρεπτό» της εισαγωγής των φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση εµφανίζεται να έχει δύο διαστάσεις. Η πρώτη σχετίζεται µε το ερευνητικό ρεύµα περί σπονδυλωτής ανάπτυξης της νόησης το οποίο αµφισβητεί την πιαζετική θεώρηση σύµφωνα µε την οποία γενικές αλλαγές συντελούνται κατά το µάλλον ή ήττον ταυτοχρόνως σε διάφορα πεδία γνώσης και υποστηρίζει την ανάπτυξη στην προοπτική εξειδίκευσης κατά γνωστικό πεδίο όπως η γλώσσα, τα µαθηµατικά, η φυσική κλπ (Karmiloff-Smith, 1998). Τα ευρήµατα του ερευνητικού αυτού ρεύµατος (όπως, π.χ., ότι τα παιδιά διαµορφώνουν θεωρίες, δηλαδή, κατασκευάζουν αναπαραστάσεις της πραγµατικότητας τις οποίες υποστηρίζουν ακόµα και αν επρόκειτο να επινοήσουν ή αγνοήσουν παρατηρήσιµα χαρακτηριστικά) νοµιµοποιούν α- σφαλώς τη µελέτη της κοινωνικο-γνωστικής ανάπτυξης των παιδιών σε θέµατα που σχετίζονται άµεσα µε το πεδίο των φυσικών επιστηµών ενώ, παράλληλα, αποδυνα- µώνουν τις αντιλήψεις περί ολιστικής µάθησης. Η δεύτερη διάσταση σχετίζεται µε την έρευνα που διεξάγεται στα πλαίσια της ιδακτικής των φυσικών επιστηµών από την οποία προκύπτει ότι είναι δυνατή η εποικοδόµηση πρόδροµων εννοιολογικών µοντέλων φυσικών επιστηµών από τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας (Ραβάνης, 1999). Φαίνεται, µάλιστα, ότι τα πρόδροµα µοντέλα εννοιών των φυσικών επιστηµών δεν αποτελούν απλή οικειοποίηση των σκέψεων των ενηλίκων ή απλή αναπαράσταση της πραγµατικότητας αλλά δηλώνουν ακριβώς την ποιοτική ιδιοµορφία της παιδικής σκέψης η οποία όµως αναπτύσσεται κάτω από την επίδραση των ενηλίκων. Η αντίληψη αυτή επιβεβαιώνει τις ιδέες του Vygotski (1993) ο οποίος ισχυρίζεται ότι η διαδικασία συγκρότησης των επιστηµονικών εννοιών διαφέρει απ αυτή των αυθόρµη- 2

3 των εννοιών (σελ. 259). Για παράδειγµα, η ερευνητική εργασία που διεξάγεται στο Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών του Παν/µίου Πατρών δείχνει ότι τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας (κυρίως αυτά των 5-6 ετών) σηµειώνουν γνωστική πρόοδο σε τοµείς όπως η φύση του φωτός και ο σχηµατισµός σκιών, οι αλλαγές φυσικής κατάστασης του νερού, η επίδραση της τριβής στην κίνηση των αντικειµένων, η έννοια του µαγνήτη, οι λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισµού και η έννοια του «ζωντανού» (Ραβάνης, 1999 ; Ραφτόπουλος κα., 2001 ; Ζόγκζα, 2001 ; Ζόγκζα & Εργαζάκη, 2001), ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες σχετικές µε τους τοµείς της επίπλευσης των σωµάτων και της αποθήκευσης / µεταφοράς της ενέργειας. Ε. Η Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΦΙΚΤΟΤΗΤΑ Ο όρος διδακτική εφικτότητα αναφέρεται, αφ ενός στις διδακτικές στρατηγικές που επιτρέπουν την εποικοδόµηση γνώσεων φυσικών επιστηµών για τις οποίες µιλήσαµε στην προηγούµενη ενότητα και αφ ετέρου, στις πραγµατικές συνθήκες διδασκαλίας οι οποίες καθιστούν εφικτό το µετασχηµατισµό των in vitro διδακτικών παρεµβάσεων και των αποτελεσµάτων τους σε πραγµατικές διδασκαλίες µέσα στην αίθουσα του νηπιαγωγείου. Όσον αφορά στις διδακτικές στρατηγικές, έχει αναπτυχθεί µια σειρά τέτοιων στρατηγικών οι οποίες καθιστούν εφικτό τον διδακτικό µετασχηµατισµό επιστηµονικών µοντέλων σε πρόδροµα εννοιολογικά µοντέλα φυσικών επιστηµών (Ravanis, 2000). Οι στρατηγικές αυτές αποτελούν όχι µόνο εργαλεία χρήσης των νοητικών παραστάσεων που έχουν τα παιδιά για τα διάφορα φυσικά φαινό- µενα πριν από τη διδακτική παρέµβαση (Κολιόπουλος, 2001γ) αλλά και περιβάλλοντα που προκρίνουν την ιδέα της συστηµατικής συνεργασίας εκπαιδευτικών και παιδιών (Ραβάνης κα., 2002). Ως παράδειγµα, αναφέρουµε µια στρατηγική που έχει σαν στόχο να δηµιουργήσει κοινωνικο-γνωστική σύγκρουση ανάµεσα στην αντίληψη των παιδιών ότι το φως εντοπίζεται µόνο στις φωτεινές πηγές ή δέκτες και την επιστηµονική αντίληψη ότι το φως είναι µια οντότητα που διαδίδεται στο χώρο (Ραβάνης, 1999). Οι συνθήκες δηµιουργίας κοινωνικο-γνωστικής σύγκρουσης επιτυγχάνονται µε διδακτικές παρεµβάσεις που περιλαµβάνουν συζητήσεις πάνω σε σχέδια τα οποία απεικονίζουν φωτεινές δέσµες τεχνητού και φυσικού φωτός. Μέσα από τέτοιες παρεµβάσεις αρκετά παιδιά φαίνεται να αλλάζουν την αρχική τους αντίληψη και να συγκροτούν µια αντίληψη κατ αρχήν συµβατή µε το παραδεκτό επιστηµονικό µοντέλο αναφοράς. Η εφαρµογή διδακτικών στρατηγικών όπως αυτή που παρουσιάσαµε προηγούµενα σε πραγµατικές συνθήκες διδασκαλίας καθώς και η ένταξή τους στο αναλυτικό πρόγραµµα είναι ένα από τα ζητούµενα της εκπαιδευτικής έρευνας. Προς το παρόν, µόνο υποθέσεις µπορούµε να διατυπώσουµε σχετικά µε το πώς µπορεί αυτό να επιτευχθεί. Κεντρικό στοιχείο των υποθέσεων αυτών οφείλει ν αποτελεί η αρχική κατάρτιση και η επιµόρφωση των εκπαιδευτικών της προσχολικής εκπαίδευσης οι οποίες (-οι) καλούνται να προσεγγίσουν διδακτικά ένα αντικείµενο για το οποίο δεν διαθέτουν εξειδικευµένες γνώσεις (Μπαγάκης κα., 1997). Μια πρόσφατη έρευνα που πραγµατοποιήθηκε σε µετεκπαιδευόµενες νηπιαγωγούς στο Μαράσλειο ιδασκαλείο Αθηνών, έδειξε πως ένα σχετικά µικρό ποσοστό των µετεκπαιδευοµένων διετύπωσαν µια πρόθεση αλλαγής αντίληψης προς τη διδασκαλία των φυσικών επιστηµών στο νηπιαγωγείο µε εµφανείς επιπτώσεις στην αλλαγή των καθηµερινών τους πρακτικών (Κολιόπουλος, 2001δ). Ήταν όµως ενθαρρυντικό το ποσοστό εκείνων που διετύπωσαν µια πρόθεση διαµόρφωσης θετικής στάσης προς τη διδασκαλία των φυσικών ε- πιστηµών. Το διδακτικά εφικτό, λοιπόν, της εισαγωγής των φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση ως διακριτής οντότητας φαίνεται να περνά µέσα από τη συστηµατική αναδιάρθρωση της αρχικής µόρφωσης και της επιµόρφωσης των εκπαι- 3

4 δευτικών αυτής της βαθµίδας. Ένα παράδειγµα επιµορφωτικού προγράµµατος το ο- ποίο στοχεύει στη διάδοση γνώσεων των φυσικών επιστηµών, στην ανάπτυξη και διάδοση διδακτικών δραστηριοτήτων για την προσχολική εκπαίδευση καθώς και στην ανάπτυξη επικοινωνίας ανάµεσα σε εκπαιδευτικούς που εισάγουν τις προηγούµενες δραστηριότητες στη διδασκαλία τους είναι το πρόγραµµα «La main à la pâte» το οποίο αποτέλεσε και τον οδηγό στην ανάπτυξη ενός νέου αναλυτικού προγράµµατος φυσικών επιστηµών για το νηπιαγωγείο στη Γαλλία (Larcher & Saltiel, 1998). Τέλος, άλλες έρευνες δείχνουν ότι η µεθοδολογική στρατηγική της έρευνας-δράσης είναι δυνατόν να βοηθήσει σηµαντικά στη βελτίωση των στάσεων και των αντιλήψεων των νηπιαγωγών (Μπαγάκης, 2002). ΣΤ. ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Στο ισχύον αναλυτικό πρόγραµµα προσχολικής εκπαίδευσης οι φυσικές επιστήµες δεν έχουν διακριτό ρόλο. Το πρόγραµµα αυτό είναι διαρθρωµένο κατά τοµείς ανάπτυξης όπως ο ψυχοκινητικός, ο κοινωνικο-συναισθηµατικός, ο αισθητικός και ο νοητικός. Οι φυσικές επιστήµες υπονοούνται στον νοητικό τοµέα όπου επιδιώκεται (α) η γνωριµία των νηπίων µε τα αντικείµενα, όσον αφορά τις φυσικές ιδιότητες, τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσµατα και την κοινωνική τους σηµασία, (β) η γνωριµία των νηπίων µε το φυσικό περιβάλλον, (γ) ν αποκτήσουν τα νήπια εµπειρίες από τη βίωση φυσικών και κοινωνικών καταστάσεων και φαινοµένων, και (δ) να συγκροτήσουν λογικο-µαθηµατικές συσχετίσεις γι αυτές τις καταστάσεις (ΥΠΕΠΘ, 1989). Μια πιο συστηµατική ανάλυση του προγράµµατος αναδεικνύει µια εµπειριστική προσέγγιση των δραστηριοτήτων σύµφωνα µε την οποία «οι φυσικές επιστήµες βρίσκονται παντού, το µόνο που χρειάζεται είναι να τις ψάξετε» (MacDonald, 2001). Έτσι, η ο- ποιαδήποτε γνώση που σχετίζεται µε τις φυσικές επιστήµες φαίνεται να παράγεται από την αισθητηριακή αντίληψη και τη βιωµατική εµπειρία ενώ η επιστηµονική µέθοδος εµφανίζεται ως κατάλογος δεξιοτήτων (παρατήρηση, ταξινόµηση, διατύπωση υποθέσεων κλπ) οι οποίες υποτίθεται ότι είναι δυνατόν να προσεγγισθούν ανεξαρτήτως του θεµατικού περιεχοµένου. Στο νέο αναλυτικό πρόγραµµα (ΦΕΚ 1376, τ. Β / ), το οποίο πρόκειται να εφαρµοστεί, υποτίθεται ότι η θέση των φυσικών επιστηµών αναβαθµίζεται αφού εισάγεται ρητά ως θεµατικός τοµέας στο κείµενο που έχει τίτλο «ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο». Στο κείµενο, όµως, µε τίτλο «Προγράµµατα Σπουδών Νηπιαγωγείου» ο τοµέας των φυσικών επιστηµών προσεγγίζεται στα πλαίσια ενός ευρύτερου τοµέα: της Μελέτης του Περιβάλλοντος (Πίνακας 1). Στον ευρύτερο αυτό τοµέα εντάσσονται εκτός από τις φυσικές επιστή- µες (στο κείµενο ο όρος «φυσικές επιστήµες» ταυτίζεται µε τον όρο «φυσική») οι θε- µατικοί τοµείς της βιολογίας, της γεωγραφίας, της ιστορίας, των θρησκευτικών και των εννοιών κοινωνικής και πολιτικής αγωγής! Αυτό δεν είναι το µοναδικό στοιχείο που υποβαθµίζει την εισαγωγή των φυσικών επιστηµών ως διακριτής οντότητας στο νέο αναλυτικό πρόγραµµα. Η εισαγωγή διαθεµατικών δραστηριοτήτων µε τον τρόπο που υποδεικνύονται τείνουν να ευνοούν µια ολιστική γνώση για τον κόσµο και να ακυρώνουν τη βασική επιστηµολογική επιδίωξη των φυσικών επιστηµών (αλλά και άλλων επιστηµονικών πεδίων) που είναι ο µετασχηµατισµός του αδιαφοροποίητου τρόπου µε τον οποίο βλέπουν και ερµηνεύουν τα παιδιά τον κόσµο σε ένα σύνολο συγκροτηµένων ιδεών που θ αποτελεί µια συγκεκριµένη σκοπιά από την οποία θα βλέπουν και ερµηνεύουν τα φαινόµενα. Τέλος, οι αναντιστοιχίες και αντιφάσεις που παρατηρούνται ανάµεσα στις δεξιότητες που επιδιώκεται να αναπτύξουν τα νήπια και το περιεχόµενο ενδεικτικών δραστηριοτήτων (π.χ., η δεξιότητα «να γνωρίσουν» αντιστοιχεί σε παρόµοιες δραστηριότητες µε τη δεξιότητα «να κατανοήσουν» - 4

5 σελ.1681), η εµφάνιση της επιστηµονικής µεθοδολογίας ως καταλόγου αποσπασµατικών δεξιοτήτων ο οποίος πάντοτε αρχίζει µε τη δεξιότητα της παρατήρησης (εµπειριστική προσέγγιση) και η εισαγωγή θεµατικών ενοτήτων όπως αυτής της κίνησης των σωµάτων µε γνωστικά ακατάλληλο περιεχόµενο («Να κατανοούν την κίνηση και τις αρχές που την εξηγούν - σελ. 1681) αποτελούν ενδείξεις απουσίας τεκµηριωµένων επιστηµολογικών και κοινωνικο-γνωστικών θέσεων για µια αναβαθµισµένη λειτουργία των φυσικών επιστηµών σε σχέση µε το παλαιότερο αναλυτικό πρόγραµµα. Ζ. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Η κοινωνική ανάγκη για επιστηµονικά καλλιεργηµένους πολίτες, η διεθνής εµπειρία και, ιδιαίτερα, η ευρωπαϊκή εµπειρία σχετικά µε τα αναλυτικά προγράµµατα προσχολικής / πρώτης σχολικής εκπαίδευσης, καθώς και τα πορίσµατα της έρευνας στους τοµείς της κοινωνικο-γνωστικής ανάπτυξης του παιδιού της προσχολικής ηλικίας και της ιδακτικής των φυσικών επιστηµών όχι µόνο νοµιµοποιούν το ερώτηµα περί εισαγωγής των φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση ως διακριτής οντότητας αλλά συνηγορούν υπέρ µιας θετικής απάντησης στο ερώτηµα αυτό. Αντίθετα, η πολιτεία είναι αυτή που, µέσω των αναχρονιστικών αναλυτικών προγραµµάτων (παλαιού και νέου) που συντάσσει, της υποβαθµισµένης (επι)µόρφωσης που παρέχει στις(στους) εκπαιδευτικούς της προσχολικής εκπαίδευσης και της άρνησής της να συνεργαστεί µε κατάλληλους για την περίσταση φορείς έρευνας όπως είναι οι το- µείς των παιδαγωγικών τµηµάτων νηπιαγωγών που ασχολούνται µε τις φυσικές επιστήµες, δεν συµβάλλει στη δηµιουργία συνθηκών για την προώθηση και ανάπτυξη του κοινωνικά ώριµου και ερευνητικά τεκµηριωµένου αιτήµατος της αναβάθµισης της διδασκαλίας των φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Bachelard G. (1980). La formation de l esprit scientifique. J.Vrin (Τα δύο πρώτα κεφάλαια του βιβλίου έχουν µεταφρασθεί στα ελληνικά και βρίσκονται στο Γ. Κουζέλη (Επιµ.) Επιστηµολογία, Νήσος, σελ ) Baltas A. (1990). Once again on the meaning of physical concepts. Ιn Nikolakopoulos P. (ed.) Greek studies in the Philosophy and History of Science, pp Kluwer Academic Publishers. Bulletin de l Union des Physiciens (1998). Les sciences à l école primaire, no 806. Γκρίτση Φ. (2001). Συγκριτική ανάλυση των επίσηµων αναλυτικών προγραµ- µάτων τεσσάρων χωρών: Η περίπτωση των φυσικών επιστηµών στην πρώτη σχολική ηλικία. Αδηµοσίευτη µεταπτυχιακή εργασία. ΠΤΝ Παν/µίου Πατρών. Ζόγκζα Β. (2001). Τα εσωτερικά όργανα του σώµατος και το ταξίδι της τροφής. Σύγχρονο Νηπιαγωγείο, 23, σελ Ζόγκζα Β. & Εργαζάκη Μ. (2001). Η έννοια της ζωής στην προσχολική ηλικία. Στο Ραβάνη Κ. (Επιµ.) Η µύηση των µικρών παιδιών στις φυσικές επιστήµες. Εκπαιδευτικές και διδακτικές διαστάσεις, Πάτρα, σελ Fiolhais C. & Pessoa C. (2002). Η σύζευξη εκπαίδευσης και επιστήµης. Μια συνέντευξη µε τον Leon Lederman. Φυσικός Κόσµος, 6, σελ Howe A. (1993). Science in Early Childhood Education. In Spodek B. (Ed.) Handbook of Research on the Education of Young Children, pp McMillan Publishing Co. New York. 5

6 Karmiloff-Smith A. (1998). Πέρα από τη σπονδυλωτή διάνοια. Η Γνωσιοεπιστήµη στην προοπτική της αναπτυξιακής ψυχολογίας. Εκδόσεις Οδυσσέας. Κολιόπουλος. (2001α). Επιστηµονική Μουσειολογία. Παν/κές Σηµειώσεις. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Παν/µίου Πατρών Κολιόπουλος. (2001β). Σχεδιασµός διδακτικού υλικού για την έννοια της ενέργειας. Στο Β. Κουλαϊδή (Επιµ.) ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών, Τόµος Β, Ανοικτό Πανεπιστήµιο, σελ Κολιόπουλος. (2001γ). Η εποικοδοµητική αντίληψη στη διδασκαλία των φυσικών επιστηµών. Στο Β. Κουλαϊδή (Επιµ.) ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών, Τόµος Α, Ανοικτό Πανεπιστήµιο, σελ Κολιόπουλος. (2001δ). Η (επι)µόρφωση των εκπαιδευτικών της προσχολικής εκπαίδευσης στις φυσικές επιστήµες: Η περίπτωση του ιδασκαλείου Νηπιαγωγών Αθηνών και η διατύπωση του προβλήµατος. Ανακοίνωση στο Β Πανελλήνιο συνέδριο για τις Φυσικές Επιστήµες στο Νηπιαγωγείο εκεµβρίου 2001, Θεσ/νίκη (Πρακτικά υπό έκδοση). Κωνσταντίνου Κ., Κυριακίδου Ε. & Νικολάου Χ. (2002). Φυσικές επιστή- µες στο νηπιαγωγείο: Βοήθηµα για τη νηπιαγωγό. Εκδόσεις Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισµού Κύπρου. Larcher C. & Saltiel E. (1998). Le projet La main à la pâte : relancer l enseignement des sciences à l école primaire. Bulletin de l Union des Physiciens, 806, pp ( ικτυακός τόπος του προγράµµατος: Laugier A. & Dumon A. (1998). Enseigner les sciences physiques avec des jeunes élèves. Quelle épistémologie pour quelle démarche? Bulletin de l Union des Physiciens, 806, pp Μπαγάκης Γ., Κολιόπουλος., Κουλαϊδής Β. (1997). Σκιαγράφηση ενός πλαισίου επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών φυσικών επιστηµών της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Εκπαιδευτική Κοινότητα, 7, σελ Μπαγάκης Γ. (2002). Ο εκπαιδευτικός της τάξης και η µεθοδολογία ανάπτυξης δραστηριοτήτων φυσικών επιστηµών στην προσχολική εκπαίδευση. Ανακοίνωση στο 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε διεθνή συµµετοχή «Η ιδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στην Κοινωνία της Πληροφορίας», Απριλίου 2002, Αθήνα (Πρακτικά υπό έκδοση). MacDonald S. (2001). Ανακαλύπτοντας το φυσικό κόσµο. ραστηριότητες για την προσχολική εκπαίδευση. Επιµ. Ε. Κουτσουβάνου. Εκδόσεις Πατάκη. Ραβάνης Κ.(1999). Οι φυσικές επιστήµες στην Προσχολική Εκπαίδευση. Εκδόσεις Τυπωθήτω. Ravanis K. (2000). La construction de la connaissance physique à l âge préscolaire : Recherches sur les interventions et les interactions didactiques. Aster, 31, pp Ραβάνης Κ. (Επιµ.). (2001). Η µύηση των µικρών παιδιών στις φυσικές επιστήµες. Εκπαιδευτικές και διδακτικές διαστάσεις. Πάτρα. Ραβάνης Κ., Αποστολίδου Μ., Ασβεστά Ε. & Κολιόπουλος. (2002). ιαδικασίες διδακτικής αλληλεπίδρασης και γνωστικοί µετασχηµατισµοί: η τριβή ολίσθησης στη σκέψη παιδιών 5-6 ετών. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 34, σελ

7 Ραφτόπουλος Α., Κωνσταντίνου Κ., Κολιόπουλος., Σπανούδης Γ., (2001). Γνωστική ετοιµότητα και εκπαιδευτική παρέµβαση: Ένα µοντέλο επιτυχούς εκµάθησης των µαγνητών. Στο Κ. Ραβάνη (Επιµ.) Η µύηση των µικρών παιδιών στις φυσικές επιστήµες. Εκπαιδευτικές και διδακτικές διαστάσεις, Πάτρα, σελ Vygotski L. (1993). Σκέψη και Γλώσσα. Εκδόσεις Γνώση. ΥΠΕΠΘ (1989). Βιβλίο δραστηριοτήτων για το νηπιαγωγείο. Βιβλίο Νηπιαγωγού. ΟΕ Β. 7

8 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Περιεχόµενα του κειµένου «Προγράµµατα Σπουδών Νηπιαγωγείου» ΦΕΚ 1376, τ. Β / (σελ ) ΓΕΝΙΚΑ (ΕΠΙ ΙΩΞΕΙΣ) ΓΛΩΣΣΑ (Γλώσσα) ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Μαθηµατικά) Η ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Φυσικές επιστήµες, Βιολογία, Γεωγραφία, Ιστορία, Θρησκευτικά, Έννοιες κοινωνικής και πολιτικής αγωγής, Αγωγή υγείας, Κυκλοφοριακή αγωγή, Περιβαλλοντική εκπαίδευση κά.) ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ (Φυσική αγωγή, Εικαστική αγωγή, Μουσική αγωγή, Θεατρική αγωγή) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 8

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Μ. Εργαζάκη Μ ά θ η μ α 1: «Ε ι σ α γ ω γ ή»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Μ. Εργαζάκη Μ ά θ η μ α 1: «Ε ι σ α γ ω γ ή» ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Μ. Εργαζάκη Μ ά θ η μ α 1: «Ε ι σ α γ ω γ ή» Τα σημερινά μας θέματα Το περίγραμμα του μαθήματος η ερευνητική περιοχή της «Διδακτικής της Βιολογίας»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ a. Γενικές αρχές b. Γενικοί σκοποί 13

Περιεχόµενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ a. Γενικές αρχές b. Γενικοί σκοποί 13 Περιεχόµενα Εισαγωγή 3 1 ο Μέρος Οι προτάσεις των προγραµµάτων σπουδών Φυσικών Επιστηµών σήµερα 7 Κεφάλαιο 1 ο Ανάλυση Συγκριτική καταγραφή των προτάσεων σύγχρονων προγραµµάτων σπουδών Φυσικών Επιστηµών.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 2η: Η Διδακτική της Φυσικής στο σύγχρονο πλαίσιο Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΧΑΙΡΑ ΓΕΝΟΒΕΦΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ

ΜΑΧΑΙΡΑ ΓΕΝΟΒΕΦΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΧΑΙΡΑ ΓΕΝΟΒΕΦΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ 117 Α ΕΛΕΥΣΙΝΑ 213-0291616, 6942440449 : Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο machairag@yahoo.gr Εκπαίδευση και κατάρτιση 2003-2007

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο

Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ. Μάθημα 1 ο Παιδαγωγικές εφαρμογές Η/Υ Μάθημα 1 ο 14/3/2011 Περίγραμμα και περιεχόμενο του μαθήματος Μάθηση με την αξιοποίηση του Η/Υ ή τις ΤΠΕ Θεωρίες μάθησης Εφαρμογή των θεωριών μάθησης στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Το φως ως αυτόνομη φυσική οντότητα Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Το φως ως αυτόνομη φυσική οντότητα Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Το φως ως αυτόνομη φυσική οντότητα Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Μάθημα επιλογής ΣΤ Εξαμήνου Διδάσκων: Κ. Ραβάνης Το διδακτικό αντικείμενο (1/3) Φως: μορφή ενέργειας που εκπέμπεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Η Διδακτική στα πλαίσια της παραδοσιακής Παιδαγωγικής Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΠΑΕ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2009-2010

ΤΕΠΑΕ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2009-2010 ΤΕΠΑΕ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2009-2010 Άλλα 8 αντίστοιχα τμήματα στην Ελλάδα Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, ΤΕΑΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης 1 Τέσσερις οι Λειτουργίες των ιδακτικών Βιβλίων: α. Γνωστική: Οικοδόµηση εννοιολογικής, δηλωτικής και διαδικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την. Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την. Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 3 η : Οι Φυσικές Επιστήμες στα Αναλυτικά Προγράμματα του ελληνικού νηπιαγωγείου: το παράδειγμα της «διάλυσης υλικών στο νερό»

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής Διδακτική της Πληροφορικής Ενότητα 1: Εισαγωγή Δημήτριος Τσώλης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών Προβληματική Την τελευταία εικοσαετία,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο και μέθοδος προσέγγισης των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική και Πρώτη Σχολική ηλικία

Περιεχόμενο και μέθοδος προσέγγισης των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική και Πρώτη Σχολική ηλικία Περιεχόμενο και μέθοδος προσέγγισης των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική και Πρώτη Σχολική ηλικία Πέτρος Π. Καριώτογλου Περίληψη Στο άρθρο αυτό προτείνονται οι διαδικασίες των επιστημονικών μεθόδων (παρατήρηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ «ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ»

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ «ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ» ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ «ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ» Εννοιολογική οριοθέτηση της παιδαγωγικής έρευνας. Ερευνητική ορολογία. Φιλοσοφία της έρευνας. Είδη ερευνών. Στάδια διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διδακτική των Θετικών Επιστημών

Εισαγωγή στη Διδακτική των Θετικών Επιστημών Εισαγωγή στη Διδακτική των Θετικών Επιστημών Ενότητα 2η: Οι σύγχρονες Διδακτικές των Θετικών Επιστημών Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 1 Τέσσερις οι Λειτουργίες των ιδακτικών Βιβλίων: α. Γνωστική: Οικοδόµηση εννοιολογικής, δηλωτικής και διαδικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Θεματικές ενότητες για τις εισαγωγικές εξετάσεις του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14

Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση...13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 Περιεχόµενα Πρώτο Κεφάλαιο Φάσεις & Μοντέλα ένταξης των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση....13 1.1 Εκπαιδευτική Τεχνολογία: η προϊστορία της πληροφορικής στην εκπαίδευση 14 1.1.1 Ορισµός της εκπαιδευτικής τεχνολογίας...14

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης

Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Αντιλήψεις και προσεγγίσεις νηπιαγωγών σχετικά µε τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστηµών στο Νηπιαγωγείο: µία µελέτη περίπτωσης Α. Τζιµογιάννης ΣΕΛΕΤΕ/ΠΑΤΕΣ Ιωαννίνων, ajimoyia@cc.uoi.gr Θεµατική Ενότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Τα διδακτικά σενάρια

Τα διδακτικά σενάρια 2.2.4.1 Τα διδακτικά σενάρια Το ζήτηµα της διδακτικής αξιοποίησης του λογισµικού αποτελεί σηµείο προβληµατισµού ερευνητών και εκπαιδευτικών που ασχολούνται µε την ένταξη των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές και διδακτικές διαστάσεις της σχέσης εικαστικών τεχνών και φυσικών επιστημών στην εκπαίδευση

Επιστημολογικές και διδακτικές διαστάσεις της σχέσης εικαστικών τεχνών και φυσικών επιστημών στην εκπαίδευση Επιστημολογικές και διδακτικές διαστάσεις της σχέσης εικαστικών τεχνών και φυσικών επιστημών στην εκπαίδευση Ξ. Αραπάκη, Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Παν/μίου Θεσσαλίας Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ Παν/μίου

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των παιδαγωγικών και διδακτικών προσεγγίσεων που υιοθετούν οι εκπαιδευτικοί προσχολικής εκπαίδευσης στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Μελέτη των παιδαγωγικών και διδακτικών προσεγγίσεων που υιοθετούν οι εκπαιδευτικοί προσχολικής εκπαίδευσης στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Μελέτη των παιδαγωγικών και διδακτικών προσεγγίσεων που υιοθετούν οι εκπαιδευτικοί προσχολικής εκπαίδευσης στη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Παρασκευή Καβαλάρη Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δόμνα Μίκα Κακανά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΤΥΠΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΤΥΠΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΤΥΠΑΣ Σύµβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ. Τόµος Β Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ. Τόµος Β Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ. Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος Β Ι ΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις

Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Έννοιες φυσικών επιστημών Ι και αναπαραστάσεις Ενότητα 1: Αναπαραστάσεις ΕΦΕΙΑ Καθηγητής: Καριώτογλου Πέτρος (pkariotog@uowm.gr) Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της έννοιας της ενέργειας στην προσχολική ηλικία: Μία προ-ενεργειακή προσέγγιση της λειτουργίας της ανεμογεννήτριας

Η διδασκαλία της έννοιας της ενέργειας στην προσχολική ηλικία: Μία προ-ενεργειακή προσέγγιση της λειτουργίας της ανεμογεννήτριας Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 183 Η διδασκαλία της έννοιας της ενέργειας στην προσχολική ηλικία: Μία προ-ενεργειακή προσέγγιση της λειτουργίας της ανεμογεννήτριας Παρθενία

Διαβάστε περισσότερα

Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Τα φαινόμενα της τήξης και της πήξης Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Μάθημα επιλογής ΣΤ Εξαμήνου Διδάσκων: Κ. Ραβάνης Το διδακτικό αντικείμενο (1/3) Τήξη: η μετάβαση ενός υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α 5. PERIEXOMENA/2012:4. TEXNIKHS 8/2/12 11:03 PM Page 120 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ.................................................................................. 5 ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Επιμορφωτικά Σεμινάρια που διοργανώνονται από τη Διεύθυνση Μέσης Εκπαίδευσης για συγκεκριμένες ειδικότητες εκπαιδευτικών

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Επιμορφωτικά Σεμινάρια που διοργανώνονται από τη Διεύθυνση Μέσης Εκπαίδευσης για συγκεκριμένες ειδικότητες εκπαιδευτικών ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Επιμορφωτικά Σεμινάρια που διοργανώνονται από τη Διεύθυνση Μέσης Εκπαίδευσης για συγκεκριμένες ειδικότητες εκπαιδευτικών α. Σεμινάριο Μουσικής: Η σχολική μπάντα. Αξιολόγηση. Λεμεσός Λανίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας

Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας Σχεδιασμός και Εκπόνηση Εκπαιδευτικής Έρευνας Ενότητα 2: Η διατύπωση του προβλήματος και οι στρατηγικές έρευνας: α) η επισκόπηση και β) η πειραματική έρευνα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία

1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία 1. Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία Ο διδακτικός σχεδιασμός (instructional design) εμφανίσθηκε στην εκπαιδευτική διαδικασία και στην κατάρτιση την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία

Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Πανεπιστήμιο Πατρών Σχολή Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Δυνατότητες εκπαιδευτικής αξιοποίησης εκ μέρους της τυπικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία και Εκπαίδευση

Μουσειολογία και Εκπαίδευση Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 4η: Ο εκπαιδευτικός ρόλος των μουσείων ΦΕΤ Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φθιώτιδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΠΕΚ Λαμίας Υπεύθυνος: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας.

ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ. Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΔΕΛΤΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Συνδιοργανωτές: Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Δυτικής Ελλάδας Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Η παρουσίαση σύγχρονων διδακτικών προσεγγίσεων

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Ενότητα 8: Το φως ως αυτόνομη φυσική οντότητα Ραβάνης Κωνσταντίνος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε.

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε. Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος

Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο. Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Ο υπολογιστής ως γνωστικό εργαλείο Καθηγητής Τ. Α. Μικρόπουλος Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών ΟιΤΠΕχαρακτηρίζουνόλαταμέσαπουείναιφορείς άυλων μηνυμάτων (χαρακτήρες, εικόνες, ήχοι). Η αξιοποίησή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013 1 ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2012-2013 ΕΚΔΟΣΗ: 1 2/9/2013 3/9/2013 4/9/2013 5/9/2013 6/9/2013 509. Θέματα ιστορίας και φιλοσοφίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κογκίδου ήµητρα Χαιρετισµός στην ηµερίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος ηµοτικής Εκπαίδευσης στο Α.Π.Θ. ΦΥΛΟ, ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Κατά τα δύο προηγούµενα ακαδηµαϊκά έτη το Α.Π.Θ. προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ63 / Διδακτική Φυσικών Επιστημών

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ63 / Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ63 / Διδακτική Φυσικών Επιστημών Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστήμες της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Ο σχηματισμός των σκιών Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Ο σχηματισμός των σκιών Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Ο σχηματισμός των σκιών Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Μάθημα επιλογής ΣΤ Εξαμήνου Διδάσκων: Κ. Ραβάνης Το διδακτικό αντικείμενο (1/4) Στο πλαίσιο της Γεωμετρικής Οπτικής (όταν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΜΟΡΦΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΑΓΑΘΟ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το πρόγραμμα Το Πρόγραμμα με τίτλο «Το θέατρο ως μορφοπαιδευτικό αγαθό και καλλιτεχνική έκφραση στην εκπαίδευση και την κοινωνία» υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία και Εκπαίδευση

Μουσειολογία και Εκπαίδευση Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 2 η : Επιστημονική καλλιέργεια Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Σ Χ Ε Ι Α Σ Μ Ο Σ Ι Α Κ Τ Ι Κ Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ ΒΑ Σ Ε Ω Ν

Σ Χ Ε Ι Α Σ Μ Ο Σ Ι Α Κ Τ Ι Κ Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ ΒΑ Σ Ε Ω Ν 1 Σ Χ Ε Ι Α Σ Μ Ο Σ Ι Α Κ Τ Ι Κ Ω Ν Π Α Ρ Ε Μ ΒΑ Σ Ε Ω Ν Σχεδιασµός διδασκαλίας Σχέδιο µαθήµατος Η επιστηµονική κατάρτιση είναι αναγκαία, αλλά όχι ικανή συνθήκη για αποτελεσµατική διδασκαλία, επειδή ο

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙ ΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Τόµος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΟΛΟΓΟΣ...` ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ... 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΑ. 2ης ΙΗΜΕΡΙ ΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΠΡΑΚΤΙΚΑ. 2ης ΙΗΜΕΡΙ ΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 2ης ΙΗΜΕΡΙ ΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ - ΣΑΒΒΑΤΟ 21 και 22 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2000 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ ΓΑΛΛΟΥ ΡΕΘΥΜΝΗΣ 2η ΙΗΜΕΡΙ Α Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΑ. 3ης ΙΗΜΕΡΙ ΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΠΡΑΚΤΙΚΑ. 3ης ΙΗΜΕΡΙ ΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 3ης ΙΗΜΕΡΙ ΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ - ΣΑΒΒΑΤΟ 18 και 19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2003 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ ΓΑΛΛΟΥ ΡΕΘΥΜΝΗΣ 3η ΙΗΜΕΡΙ Α Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Ενότητα 5η: Το γενικό θεωρητικό πλαίσιο Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

http://www.gdimitrakopoulos.gr Άρθρο 37: Σύσταση και λειτουργία του Συλλόγου των ιδασκόντων

http://www.gdimitrakopoulos.gr Άρθρο 37: Σύσταση και λειτουργία του Συλλόγου των ιδασκόντων Συνεδριάσεις συλλόγου διδασκόντων http://www.gdimitrakopoulos.gr ΦΕΚ 1340 τ. Β (άρθρα 37,38 και 39) Άρθρο 37: Σύσταση και λειτουργία του Συλλόγου των ιδασκόντων 1. Ο Σύλλογος των ιδασκόντων (Σ..) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 5η: Ο Διδακτικός Μετασχηματισμός Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Α Α: ΒΕΝΦ9-ΜΛΚ. 18η ΠΡΑΞΗ ΟΜΑ ΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ου Π.Ε.Κ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Α Α: ΒΕΝΦ9-ΜΛΚ. 18η ΠΡΑΞΗ ΟΜΑ ΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ου Π.Ε.Κ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1 Α Α: ΒΕΝΦ9-ΜΛΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π. & Δ. ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 2 Π.Ε.Κ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Θεσσαλονίκη, 9/05/2013

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο

Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Δραστηριότητες από τον κόσμο της Φυσικής για το Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Ο σχηματισμός των σκιών Ραβάνης Κωνσταντίνος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 - ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Ημερομηνία 09:00-12:00 001Υ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Ιορδανίδης γραπτά 47 12:00-13:00 002Υ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγια Προγράμματα ημοτικών Σχολείων με ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγια Προγράμματα ημοτικών Σχολείων με ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα