ΒΙΟΜΙΜΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΒΡΙΔΙΚΩΝ ΙΚΡΙΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΟΥΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΝΑΝΟΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ ΥΔΡΟΞΥΑΠΑΤΙΤΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΟΡΙΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΙΟΜΙΜΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΒΡΙΔΙΚΩΝ ΙΚΡΙΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΟΥΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΝΑΝΟΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ ΥΔΡΟΞΥΑΠΑΤΙΤΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΟΡΙΩΝ"

Transcript

1 ΒΙΟΜΙΜΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΒΡΙΔΙΚΩΝ ΙΚΡΙΩΜΑΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΟΥΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΝΑΝΟΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥΣ ΥΔΡΟΞΥΑΠΑΤΙΤΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΟΡΙΩΝ Δ. Μπρασινίκα, Α. Τσετσέκου Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων και Μεταλλουργών, Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα τελευταία χρόνια οι ερευνητικές προσπάθειες επικεντρώνονται στη βιομιμητική σύνθεση τρισδιάστατων ικριωμάτων για βιολογικές εφαρμογές. Τα ικριώματα αυτά θα πρέπει να αποτελούνται από υλικά με αυξημένη βιοσυμβατότητα και οστεοεπαγωγικότητα, καθώς πρόκειται να αντικαταστήσουν κάποιο κατεστραμμένο τμήμα φυσικού οστού και να έρθουν σε επαφή με τους ιστούς του οργανισμού. Για τον λόγο αυτό, στην παρούσα εργασία, πραγματοποιείται βιομιμητική σύνθεση κρυστάλλων νανοϋδροξυαπατίτη παρουσία των βιομορίων χιτοζάνη και L αργινίνη. Οι κρύσταλλοι του υδροξυαπατίτη που αναπτύσσονται με αυτόν τον τρόπο, χαρακτηρίζονται ως προς τη μορφολογία τους, το μέγεθός τους, την κρυσταλλικότητά τους κ.λπ. με χρήση Περίθλασης Ακτίνων Χ (XRD), Υπέρυθρης Φασματομετρίας με Μετασχηματισμό Fourier (FTIR) και Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Διερχόμενης Δέσμης (TEM). Στη συνέχεια η ανάπτυξη των τρισδιάστατων ικριωμάτων πραγματοποιείται με τη μέθοδο της λυοφιλίωσης. Ωστόσο το μακροπορώδες επηρεάζει αρνητικά τις μηχανικές αντοχές των παραγόμενων ικριωμάτων και ως εκ τούτου προτείνεται η χρήση πηκτικών παραγόντων καθώς και κατάλληλων διασυνδετών (cross-linkers), οι οποίοι προσδίδουν στα ικριώματα μεγαλύτερη σταθερότητα. Με χρήση Ηλεκτρονικού Μικροσκοπίου Σάρωσης (SEM) εξετάζεται το εσωτερικό πορώδες δίκτυο (μακροπορώδες και μικροπορώδες) αυτών, καθώς και η επίδραση της συγκέντρωσης του προστιθέμενου διασυνδέτη στο ποσοστό του μικροπορώδους και μακροπορώδους δικτύου που αναπτύσσεται. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάπτυξη τεχνητών υποκατάστατων οστών με όσο το δυνατόν πιο βιοσυμβατές ιδιότητες για ορθοπαιδικές και οδοντιατρικές εφαρμογές έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον πολλών ερευνητών στον χώρο της Ιστικής Μηχανικής. Η κλινική αποκατάσταση προσβλέπει στη μείωση του μεγέθους της βλάβης με την τοποθέτηση ενός μόνιμου ή προσωρινού πορώδους (ικρίωμα) οστικού υποκατάστατου που επιτρέπει την έναυση των φυσικών μηχανισμών επιδιόρθωσης. Το ενδιαφέρον για τα προσωρινά υποκατάστατα έγκειται στο ότι παρέχουν μηχανική υποστήριξη μέχρι ο ιστός να αναπλαστεί και αναμορφωθεί πλήρως φυσικά. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται κατά κύριο λόγο για την ανάπτυξη εμφυτευμάτων είναι μέταλλα, ή υβριδικά υλικά αποτελούμενα από κεραμικά (υδροξυαπατίτης HAp ή αλούμινα) και πολυμερή (π.χ. πολυαιθελένιο ή PMMA) [1] καθώς και μοσχεύματα είτε από τον ίδιο τον οργανισμό (autograft), είτε από άλλο ανθρώπινο οργανισμό (allograft) ή από ζώα (xenograft). Τα υλικά αυτά εμφανίζουν πολλά μειονεκτήματα. Τα μέταλλα, όπως τα κράματα τιτανίου ή ο ανοξείδωτος χάλυβας καταστρέφουν σταδιακά το φυσικό οστό με το οποίο έρχονται σε επαφή καθώς η κατανομή των τάσεων στο οστό που περιβάλλει το εμφύτευμα δεν είναι ομοιόμορφη και επιπλέον προκαλούν την ανάπτυξη φλεγμονών λόγω της διαρροής τοξικών μεταλλικών ιόντων στον οργανισμό [2]. Αν και τα μοσχεύματα από τον ίδιο τον οργανισμό 1

2 του ασθενούς έχουν επιτυχή αποτελέσματα σε πολλές επεμβάσεις, έχουν το μειονέκτημα της περιορισμένης διαθεσιμότητας, του επιπλέον πόνου από τη δότρια περιοχή και της σημαντικότατης αύξησης της διάρκειας της επέμβασης. Από την άλλη, τα μοσχεύματα από άλλο άνθρωπο ή ζώο, προκαλούν λοιμώξεις και φλεγμονές, είναι επιρρεπή σε ανοσολογική απόρριψη και μεταφέρουν παθογένειες [3]. Βιοενεργά κεραμικά υλικά όπως ο υδροξυαπατίτης Ca 10 (PO 4 ) 6 (OH) 2, ο οποίος εμφανίζει χημική ομοιότητα με τα συστατικά των σκληρών ιστών του ανθρώπου [4], όπως τα οστά και τα δόντια, καθώς και πολλά φυσικά ή συνθετικά βιοπολυμερή έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως για την ανάπτυξη εμφυτευμάτων. Τα υλικά αυτά εμφανίζουν βιοδραστικότητα, αυξημένη οστεοεπαγωγικότητα, αποικοδομούνται εύκολα και δεν εμφανίζουν καθόλου τοξικότητα ή ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού όταν έρθουν σε επαφή με τους φυσικούς ιστούς [5]. Ωστόσο η μηχανική συμπεριφορά των εμφυτευμάτων που αποτελούνται από τα υλικά αυτά υστερεί σε σχέση με αυτή που απαντάται στους σκληρούς ιστούς του ανθρώπινου οργανισμού [6] και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εσωτερικό πορώδες δίκτυο που παρουσιάζουν [7]. Ο ΗΑp μπορεί να παρασκευασθεί με μία πληθώρα μεθόδων, όπως αντιδράσεις καταβύθισης και στερεάς κατάστασης, υδροθερμικές μεθόδους ανάπτυξης των κρυστάλλων του και κρυστάλλωση με τεχνικές sol gel. Ωστόσο, αυτές οι μέθοδοι παρέχουν συνήθως είτε υλικά με κρυστάλλους στη μικροκλίμακα, που δεν ταυτίζονται με τα μεγέθη σωματιδίων (νανοκλίμακα) που παράγονται στη φύση, είτε με ανώμαλα σχήματα κόκκων σε αντίθεση με τα λεπτά πλακίδια του φυσικού υδροξυαπατίτη, γεγονός που οδηγεί σε τελείως μη ελεγχόμενη συμπεριφορά [8]. Με βάση τα παραπάνω, οι ερευνητικές προσπάθειες στρέφονται προς μία βιομιμητική προσέγγιση της σύνθεσης των κρυστάλλων του υδροξυαπατίτη σε συνδυασμό με διάφορα βιοπολυμερή και αμινοξέα με τελικό στόχο τη ρύθμιση της διεργασίας πυρήνωσης και ανάπτυξης των κρυστάλλων του. Ένα ακόμη ζητούμενο είναι η ανάπτυξη να μπορεί να εστιάσει στην εισαγωγή ορισμένων κυτταρικών αποκρίσεων σε μοριακό επίπεδο, δηλαδή η οστεοενσωμάτωση και η ανάπτυξη του οστού να είναι κατευθυνόμενες [8]. Η σύνθεση των κρυστάλλων του υδροξυαπατίτη παρουσία βιομορίων που περιέχουν συγκεκριμένα κατάλοιπα αμινοξέων όπως η L-αργινίνη ενισχύουν σημαντικά την κυτταρική διασύνδεση, ανάπτυξη και διαφοροποίηση στις επιφάνειες του υδροξυαπατίτη. Η μίμηση της βιολογικής σύνθεσης στο εργαστήριο παρουσία αμινοξέων έχει δείξει ότι μπορεί να επηρεάζει καθοριστικά τη διεργασία πυρήνωσης και ανάπτυξης, ευνοώντας με αυτό τον τρόπο το σχηματισμό υδροξυαπατίτη σε φυσιολογική θερμοκρασία και επιδρώντας στο σχήμα, αλλά και στο μέγεθος των παραγόμενων κόκκων [9-11]. Βιολογικά μακρομόρια όπως η χιτοζάνη (Chit) θα μπορούσαν να αποδειχθούν κατάλληλα για τη βιομιμητική σύνθεση των κρυστάλλων του υδροξυαπατίτη. Η χιτοζάνη είναι ένας γραμμικός πολυσακχαρίτης, το αποακετυλιωμένο παράγωγο της χιτίνης, και το δεύτερο σε αφθονία φυσικό πολυμερές [12,13]. Έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στην Ιστική Μηχανική σε κλινικές επιδιορθώσεις, καθώς αποτελεί ένα υλικό με αυξημένη βιοσυμβατότητα, βιοδιασπώμενο, μη τοξικό και βιολειτουργικό, ενώ κατά την εμφύτευση προκαλεί ελάχιστη ανοσοποιητική αντίδραση από τον οργανισμό [14,15]. Η επιφάνεια της χιτοζάνης είναι υδρόφιλη, γεγονός που διευκολύνει την προσκόλληση των κυττάρων, τον πολλαπλασιασμό και την διαφοροποίηση τους. Ένα ακόμα πολύ ενδιαφέρον χαρακτηριστικό της, είναι ότι μπορεί να διαμορφωθεί σε πορώδεις δομές και σε συνδυασμό με τον υδροξυαπατίτη να συντελέσουν στην ανάπτυξη σύνθετων ικριωμάτων. Τα σύνθετα αυτά ικριώματα εμφανίζουν ικανοποιητικό ρυθμό βιοαποικοδόμησης, αυξημένη βιοσυμβατότητα και οστεοαγωγιμότητα, και βελτιωμένες τιμές αντοχής σε εφελκυσμό και μέτρου ελαστικότητας. Τέλος στα σύνθετα ικριώματα υδροξυαπατίτη χιτοζάνης βρέθηκε ότι σχηματίζεται πορώδες δίκτυο με μέση τιμή μεγέθους πόρων περίπου 100 μm [16,17]. 2

3 Στην παρούσα εργασία στόχος είναι η ανάπτυξη υβριδικών τρισδιάστατων ικριωμάτων αποτελούμενων από νανοκρυστάλλους υδροξυαπατίτη, οι οποίοι έχουν συντεθεί παρουσία των βιομορίων χιτοζάνη και αργινίνη. Στα ικριώματα αυτά προστίθενται οι απαραίτητοι διασυνδέτες ώστε να επιτευχθεί βελτίωση των μηχανικών τους αντοχών με παράλληλη διατήρηση ικανοποιητικού πορώδους δικτύου. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Τα πρόδρομα αντιδραστήρια που χρησιμοποιήθηκαν για την σύνθεση των νανοκρυστάλλων υδροξυαπατίτη είναι το υδροξείδιο του ασβεστίου, (Ca(OH) 2 ) και το ορθοφωσφορικό οξύ 85%, (H 3 PO 4 ) και παρελήφθησαν από την εταιρεία Sigma Aldrich. Το φυσικό πολυμερές χιτοζάνη, το αμινοξύ L Αργινίνη καθώς και η γενιπίνη αγοράστηκαν και αυτά από την ίδια εταιρεία Sigma Aldrich σε μορφή σκόνης. Το διάλυμα γλουταραλδεϋδης αγοράσθηκε από την εταιρεία Fluka και τέλος οι πολυσακχαρίτες gellan gum και xanthan gum παρελήφθησαν από την εταιρεία AppliChem. Η πειραματική διαδικασία περιλάμβανε καταρχήν την παρασκευή υδατικών διαλυμάτων υδροξειδίου του ασβεστίου Ca(OH) 2 (0,1M) και ορθοφωσφορικού οξέος H 3 PO 4 (0,06M και 0,1M). Οι συγκεντρώσεις τους επιλέχθηκαν έτσι ώστε η αρχική μοριακή αναλογία Ca/P να είναι είτε η στοιχειομετρική αναλογία 10/6 που συναντάται στον απατίτη του φυσικού οστού ή 1/1 δηλαδή η διαδικασία σύνθεσης των κρυστάλλων του υδροξυαπατίτη να πραγματοποιείται με περίσσεια οξέος. Η συγκέντρωση της χιτοζάνης κατά τη σύνθεση υπολογίστηκε σε σχέση με την τελική ποσότητα υδροξυαπατίτη που παράγεται και σύμφωνα με την περιεκτικότητα σε κολλαγόνο που συναντάται στο φυσικό οστό, δηλαδή HAp/Chit = 70/30 (αναλογία κατά βάρος). Στη συνέχεια τα δύο αυτά υδατικά διαλύματα προστέθηκαν στάγδην σε ένα τρίτο διάλυμα, που περιείχε την L Αργινίνη υπό συνεχή ανάδευση και μέσα σε υδατικό λουτρό ώστε να διατηρείται η θερμοκρασία της αντίδρασης σταθερή στους 40 o C. Η συγκέντρωση της L-αργινίνης υπολογίστηκε από την μοριακή αναλογία Ca 2+ :Arg = 1:1. Με την προσθήκη της αργινίνης επιτυγχάνεται και ρύθμιση του ph κατά τη διάρκεια της αντίδρασης σε τιμές Τα αιωρήματα που προέκυψαν από τα πειράματα αυτά αφού υπέστησαν φυγοκέντρηση για 20 λεπτά στις στροφές ξηράνθηκαν υπό κενό στους 40 o C και συλλέχθηκαν σε μορφή σκόνης ώστε να πραγματοποιηθεί έλεγχος της κρυσταλλικής τους δομής με τη Μέθοδο της Περίθλασης Ακτίνων Χ, (XRD), Υπέρυθρης Φασματομετρίας με Μετασχηματισμό Fourier (FTIR) και Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Διερχόμενης Δέσμης (TEM). Η ανάπτυξη των τρισδιάστατων ικριωμάτων πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της λυοφιλίωσης. Κατά τη λυοφιλίωση τα αιωρήματα υδροξυαπατίτη ψύχθηκαν σε θερμοκρασία -50 o C για 3 ώρες, οπότε το περιεχόμενο νερό πάγωσε. Στη συνέχεια, ενόσω διατηρείται η ψύξη, δημιουργήθηκε υψηλό κενό (0,25 mbar) και το νερό απομακρύνθηκε με εξάχνωση. Για τη βελτίωση των μηχανικών αντοχών των παραγόμενων ικριωμάτων και την αύξηση της αντοχής τους σε υδατικό περιβάλλον χρησιμοποιήθηκαν πηκτικοί παράγοντες καθώς και κατάλληλοι διασυνδέτες, οι οποίοι εμφανίζουν και τις απαραίτητες ιδιότητες βιοσυμβατότητας. Οι πηκτικοί παράγοντες, που χρησιμοποιούνται είναι οι βιοπολυσακχαρίτες gellan gum και xanthan gum, που έχουν ως τελικό στόχο τη ρύθμιση των ρεολογικών ιδιοτήτων και την αντοχή στη θερμότητα των παραγόμενων ικριωμάτων. Ως διασυνδέτες μελετήθηκαν η γλουταραλδεΰδη και η γενιπίνη. Πρόκειται για πρωτεϊνικούς διασυνδέτες, οι οποίοι δημιουργούν ισχυρούς δεσμούς με τα αμινικά άκρα της χιτοζάνης και με αυτό τον τρόπο προσδίδουν στο τελικό ικρίωμα πιο σταθερή δομή με μεγαλύτερη ελαστικότητα, σκληρότητα και βελτιωμένες ιδιότητες διαβροχής. Η γλουταραλδεΰδη 3

4 Intensity (a.u.) 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη εμφανίζει το μειονέκτημα ότι είναι ιδιαίτερα τοξική όταν η περιεκτικότητά της στο διάλυμα του υδροξυαπατίτη ξεπερνά σε ποσοστό το 2,5%, αντίθετα η γενιπίνη αποτελεί φυσικό διασυνδέτη, που προέρχεται από το φυτό της γαρδένιας και εμφανίζει πολύ χαμηλότερο ποσοστό τοξικότητας Η κρυσταλλική δομή των παραγόμενων αιωρημάτων μελετήθηκε με Περίθλαση Ακτίνων Χ, XRD με χρήση περιθλασίμετρου Bruker D8 Focus με λυχνία CuKα 1 και φίλτρο νικελίου. Η αλληλεπίδραση μεταξύ των ανόργανων και οργανικών ενώσεων της αντίδρασης εξετάστηκε με Υπέρυθρη Φασματομετρία με Μετασχηματισμό Fourier, FTIR με φασματόμετρο Nicolet 6700 (το οποίο διαθέτει κρύσταλλο Smart Orbit, Thermo Electron Corporation, Madison, WI). Το μέγεθος και το σχήμα των κρυστάλλων του υδροξυαπατίτη που αναπτύχθηκε μελετήθηκαν με Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο Διερχόμενης Δέσμης, TEM τύπου Philips FEI CM20, (Eindhoven, Netherlands). Σε αυτή την περίπτωση οι νανοκρύσταλλοι ΗΑp διασκορπίστηκαν σε αλκοόλη με χρήση υπερήχων και εναποτέθηκαν σε φιλμ χαλκού. Τα ικριώματα υδροξυαπατίτη αναπτύχθηκαν με σύστημα λυοφιλίωσης τύπου TELSTAR. Τέλος, το εσωτερικό πορώδες δίκτυο των ικριωμάτων εξετάστηκε με Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο Σάρωσης, SEM τύπου Jeol 6380 LV (USA). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ XRD Συγκρίνοντας τα φάσματα ανάλυσης ακτίνων Χ με το χαρακτηριστικό φάσμα του εξαγωνικού κρυσταλλικού υδροξυαπατίτη (JCPDS 9-432), προέκυψε ότι οι κρύσταλλοι που αναπτύχθηκαν εμφανίζουν κρυσταλλική δομή και χαρακτηριστικά όμοια με αυτά του εξαγωνικού υδροξυαπατίτη του φυσικού οστού. Η κρυσταλλική αυτή δομή είναι παρόμοια για όλα τα αιωρήματα που έχουν παρασκευασθεί με διαφορετικές συνθήκες ως προς την περιεκτικότητα σε L-αργινίνη, την τελική μοριακή αναλογία Ca/P καθώς και τις αρχικές συγκεντρώσεις των πρόδρομων αντιδραστηρίων (ορθοφωσφορικό οξύ και υδροξείδιο του ασβεστίου) d.b1-7/3x-r 600 c.b6-7/3x-r (211) (002) (300) (310) (222) (213) b.a1-7/3x-r a.a6-7/3x-r Angle 2θ (degrees) Σχήμα 1: Φάσματα περίθλασης ακτίνων Χ για τα δείγματα ΗΑp που αναπτύχθηκαν με αναλογία μαζών HAp/Chit=70/30, μοριακή αναλογία Ca/P=10/6 και (a) μοριακή αναλογία Ca 2+ :Arg=1:1 και H 3 PO 4 0,06M, (b) Ca 2+ :Arg=1:1 και H 3 PO 4 0,1M, (c) Ca 2+ :Arg=1:2 και H 3 PO 4 0,06M και (d) Ca 2+ :Arg=1:2 και H 3 PO 4 0,1M. 4

5 Intensity (a.u.) 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη Ωστόσο παρατηρήθηκε ότι η περίσσεια αργινίνης αυξάνει τη διασπορά στις διαστάσεις των κρυστάλλων, καθώς τα δείγματα που παρασκευάστηκαν με την μοριακή αναλογία Ca 2+ :Arg=1:2, εμφανίζουν κορυφές με μεγαλύτερο πλάτος. Επιπλέον, αποδεικνύεται ότι οι κρύσταλλοι υδροξυαπατίτη που παρασκευάστηκαν με αραιό H 3 PO 4 εμφανίζουν καλύτερα αποτελέσματα σε σύγκριση με αυτούς που παρήχθησαν με πυκνό, διότι οι χαρακτηριστικές κορυφές αυτών των δειγμάτων παρουσιάζουν μικρότερο πλάτος, το οποίο υποδεικνύει την ύπαρξη κρυστάλλων μικρότερου μεγέθους. Τέλος, παρατηρείται ότι στα φάσματα των δειγμάτων που αναπτύχθηκαν με τη στοιχειομετρική αναλογία Ca/P=10/6 εμφανίζονται πιο έντονες και οξείες κορυφές b. A6-7/3X-R 400 (211) (002) (112) 200 (300) (310) (222) (213) Angle 2θ (degrees) a. A6-7/3X Σχήμα 2: Φάσματα περίθλασης ακτίνων Χ για τα δείγματα ΗΑp που αναπτύχθηκαν με αναλογία μαζών HAp/Chit=70/30, μοριακή αναλογία Ca 2+ :Arg=1:1, H 3 PO 4 0,06M και (a) μοριακή αναλογία Ca/P=1/1 και (b) μοριακή αναλογία Ca/P=10/6. FTIR Στα φάσματα ανάλυσης με FTIR παρατηρείται σε όλες τις περιπτώσεις μία χαρακτηριστική κορυφή στα 3569 cm -1, που αντιστοιχεί στη συμμετρική έκταση καθώς και μία κορυφή στα 629 cm -1 που αναφέρεται στην κάμψη της ομάδας του OH. Η κορυφή στα 1020 cm -1 αναφέρεται στις χαρακτηριστικές συμμετρικές και μη συμμετρικές εκτάσεις του δεσμού P-O και η κορυφή στα 961 cm -1 αντιστοιχεί στην εκτατική δόνηση του ίδιου δεσμού. Επιπλέον παρατηρούνται οι κορυφές στα 599 και 558 cm -1, που αναφέρονται στις κάμψεις του δεσμού O-P-O. Οι χαρακτηριστικές κορυφές του μορίου της χιτοζάνης στα 1380, 1320 και 1650 cm -1 είναι επίσης εμφανείς σε όλα τα φάσματα. Τέλος, η κορυφή που εντοπίζεται στα 1454 cm -1 υποδεικνύει τις εκτατικές δονήσεις των ομάδων του καρβοξυλίου, λόγω των ιχνών CO 2 που υπάρχουν στο διάλυμα. 5

6 Transmittance % (a.u.) 9 ο ΠΕΣΧΜ: Η Συμβολή της Χημικής Μηχανικής στην Αειφόρο Ανάπτυξη Ca/P=1/1 Ca/P=10/6 Ca 2+ :Arg=1:1 C=0,1M Ca 2+ :Arg=1:2 C=0,06M Ca 2+ :Arg=1:2 C=0,1M -OH - CO OH Chit P-O 961 P-O 1020 O-P-O 599, Wavenumbers (cm -1 ) TEM Σχήμα 3: Φάσματα ανάλυσης υπέρυθρης φασματοσκοπίας για τα δείγματα ΗΑp που αναπτύχθηκαν με αναλογία μαζών HAp/Chit=70/30,μοριακή αναλογία Ca/P=10/6 και Ca 2+ :Arg=1:1 ή 1:2 και H 3 PO 4 0,06M ή 0,1Μ καθώς επίσης και μοριακή αναλογία Ca/P=1/1(πράσινο). Το μέγεθος των σωματιδίων, η μορφολογία τους καθώς και η ομοιογένεια των κρυστάλλων υδροξυαπατίτη που αναπτύχθηκαν εξετάστηκε με Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο Διέλευσης Ηλεκτρονίων. Από το Σχήμα 4 αποδεικνύεται ότι τα παραγόμενα δείγματα αποτελούνται από πλακόμορφους κρυστάλλους, των οποίων οι διαστάσεις εξαρτώνται από την τελική περιεκτικότητα σε βιομόρια (χιτοζάνη και L-αργινίνη). Παρατηρήθηκε μικρό εύρος διασποράς στις διαστάσεις των σωματιδίων με μέση τιμή μήκους περίπου 30 nm και μέση τιμή πάχους περίπου 5 nm. Επιπλέον, παρατηρήθηκε ότι τα δείγματα που αναπτύχθηκαν με τη στοιχειομετρική αναλογία Ca/P=10/6 εμφανίζουν μεγαλύτερη ομοιογένεια στη δομή τους, ενώ η περίσσεια του φωσφορικού οξέος οδηγεί σε ανομοιογενή υλικά με την συνύπαρξη πλακόμορφων και σφαιρικών σωματιδίων. a. b. 6

7 c. d. Σχήμα 4: Εικόνες Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Διέλευσης Ηλεκτρονίου για δείγματα ΗΑp με αναλογίες μαζών HAP/ Chit = 70/30, μοριακή αναλογία Ca 2+ :Arg = 1:1, Η 3 PO 4 0,06M και (a), (b) μοριακή αναλογία Ca/P= 1/1 και (c),(d) μοριακή αναλογία Ca/P= 10/6. SEM Τα ικριώματα υδροξυαπατίτη, που αναπτύχθηκαν με τη μέθοδο της λυοφιλίωσης, εξετάστηκαν ως προς το εσωτερικό πορώδες δίκτυο τους με χρήση της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Σάρωσης. Για να θεωρηθούν επιτυχημένα κατά την εφαρμογή τους, τα ικριώματα αυτά θα πρέπει το εσωτερικό τους να αποτελείται τόσο από μακροπόρους όσο και μικροπόρους, ώστε να είναι δυνατή η διέλευση σε όλο το μήκος του ικριώματος των κυττάρων αλλά και των θρεπτικών συστατικών, που είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη και των πολλαπλασιασμό τους. a. b. c. d. Σχήμα 5: Εικόνες Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Σάρωσης ικριωμάτων HΑp με την προσθήκη (a) και (b) 0,1g gellan gum ενώ (c) και (d) 0,1g xanthan gum. Η προσθήκη των πηκτικών παραγόντων gellan gum και xanthan gum στα αιωρήματα υδροξυαπατίτη, οδήγησε στην ανάπτυξη τρισδιάστατων ικριωμάτων με αισθητά βελτιωμένες μηχανικές αντοχές. Ωστόσο, όπως αποδεικνύεται από τις εικόνες του SEM (Σχήμα 5), στο εσωτερικό αυτών των ικριωμάτων εμφανίζεται έντονο μακροπορώδες δίκτυο, με πόρους της τάξης των μm, αλλά ελάχιστοι μικροπόροι με μέγεθος περίπου 10 μm και πιο 7

8 συγκεκριμένα στην περίπτωση του xanthan gum δεν εντοπίζονται καθόλου μικροπόροι. Ένα επιπλέον μειονέκτημα της προσθήκης αυτών των βιοπολυμερών είναι ότι τα παραγόμενα ικριώματα χάνουν το σχήμα τους και τελικά διαλύονται όταν βρεθούν σε υδατικό περιβάλλον. Η χρήση των διασυνδετών γλουταραλδεΰδη και γενιπίνη οδηγεί και αυτή, στην ανάπτυξη ικριωμάτων με ικανοποιητικές μηχανικές αντοχές. Σε αυτή την περίπτωση, τα ικριώματα εξετάστηκαν με το Μικροσκόπιο SEM σε εγκάρσια αλλά και κάθετη τομή, ώστε να εξαχθούν συμπεράσματα και σχετικά με τη συνεκτικότητα του εσωτερικού πορώδες δικτύου. Εγκάρσια τομή 0,8% GA 1,6% GA 2,5% GA Κάθετη τομή 0,8% GA 1,6% GA 2,5% GA Σχήμα 6: Εικόνες Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Σάρωσης (σε μεγέθυνση x500) ικριωμάτων HΑp με την προσθήκη διαλύματος γλουταραλδεΰδης (GA) σε ποσοστό 0,8, 1,6 και 2,5% επί της χιτοζάνης. Εγκάρσια τομή 0,8% GA 1,6% GA 2,5% GA Κάθετη τομή 0,8% GA 1,6% GA 2,5% GA Σχήμα 7: Εικόνες Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Σάρωσης (σε μεγέθυνση x1000) ικριωμάτων HΑp με την προσθήκη διαλύματος γλουταραλδεΰδης (GA) σε ποσοστό 0,8, 1,6 και 2,5% επί της χιτοζάνης. 8

9 Από τα Σχήματα 6 και 7, παρατηρείται ότι τα ικριώματα υδροξυαπατίτη, που έχουν διασυνδεθεί με διάλυμα γλουταραλδεΰδης εμφανίζουν εξαιρετικό εσωτερικό πορώδες δίκτυο αποτελούμενο από μακροπόρους με μέγεθος μm αλλά και μικροπόρους τάξης μεγέθους 10 μm. Καθώς αυξάνεται η περιεκτικότητα σε γλουταραλδεΰδη, η εσωτερική δομή των παραγόμενων ικριωμάτων εμφανίζει μεγαλύτερη ομοιογένεια και κατ επέκταση και καλύτερη μηχανική συμπεριφορά. Επιπλέον, το γεγονός, ότι τόσο οι εικόνες από τις εγκάρσιες τομές όσο και από τις κάθετες παρουσιάζουν παρόμοια μορφή, υποδεικνύει ότι οι πόροι είναι διασυνδεδεμένοι στο εσωτερικό του ικριώματος. Τέλος, τα ικριώματα, που έχουν διασυνδεθεί με γλουταραλδεΰδη, συμπεριφέρονται εξίσου ικανοποιητικά και σε υδατικό περιβάλλον. Εγκάρσια τομή Κάθετη τομή Εικ. 9: Εικόνες Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας Σάρωσης ικριωμάτων HΑp με την προσθήκη 0,004g γενιπίνης. Εναλλακτικά, στην περίπτωση διασύνδεσης των ικριωμάτων με γενιπίνη, εντοπίζεται και πάλι ικανοποιητικό εσωτερικό πορώδες δίκτυο με μακροπόρους και μικροπόρους στις επιθυμητές διαστάσεις, αλλά ωστόσο τα ικριώματα αυτά επιδεικνύουν ελαφρώς κατώτερες μηχανικές αντοχές συγκρινόμενα με αυτά που έχουν διασυνδεθεί με γλουταραλδεΰδη. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Διαπιστώθηκε ότι η συγκεκριμένη μέθοδος που εφαρμόστηκε είναι ιδιαιτέρως επιτυχής αφού το σχήμα και οι διαστάσεις των κρυστάλλων υδροξυαπατίτη που αναπτύχθηκαν παρουσία χιτοζάνης και αργινίνης είναι παρόμοια με τους κρυστάλλους που απαντώνται στον υδροξυαπατίτη του φυσικού οστού. Αποτελούνται από πλακόμορφους κρυστάλλους με μέση τιμή μήκους 30 nm και μέση τιμή πάχους 5 nm. Τα ικριώματα ΗΑp που προέκυψαν έπειτα από διασύνδεση με γλουταραλδεΰδη και γενιπίνη εμφανίζουν εξαιρετικό εσωτερικό πορώδες δίκτυο αποτελούμενο τόσο από μακροπόρους όσο και μικροπόρους διασυνδεδεμένους μεταξύ τους και εμφανώς βελτιωμένες μηχανικές ιδιότητες. Αντίθετα τα ικριώματα στα οποία προστέθηκαν πηκτικοί παράγοντες εμφανίζουν μόνο μακροπορώδες και χάνουν αμέσως το σχήμα τους σε υδατικό περιβάλλον. 9

10 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [1] Ratner B.D., Hoffman A.S., Schoen F.J., Lemons J.E., Biomaterials science: an introduction to materials in medicine, 3 rd edition, Academic press, (2004). [2] Yamomoto A., Honna R., Sumita M., Hanawa T., Cytotoxicity evaluation of ceramics particles of different sizes and shapes, J. Biomed. Mater. Res., 68(A): (2004). [3] Hsu F.Y., Chueh S.C., Wang Y.J., Microspheres of hydroxyapatite / reconstituted collagen as supports for osteoblast cell growth, J. Biomaterials, 20: (1999). [4] Koutsopoulos S., Synthesis and characterization of hydroxyapatite crystals: A review study on the analytical methods, J. Biomed. Mater. Res., 62(4): (2002). [5] Zhang R., Ma P.X., Poly(a-hydroxyl acids) / hydroxyapatite porous composite for bonetissue engineering. Preparation and morphology, J. Biomed. Mater. Res., 44: (1999). [6] Blokhuis T.J., Chris Arts J.J., Bioactive and osteoinductive bone graft substitutes: Definitions, facts and myths, J. Injury, 42: (2011). [7] LeGeros R.Z., Biphasic calcium phosphate bioceramics: preparation, properties and applications, J. Mater, Science: Mater. In Med., 14: (2004). [8] Palmer L.C., Newcomb C. J., Kaltz S. R., Spoerke E.D., Stupp S. I., Chem. Rev. 108, (2008). [9] Gonzalez McQuire R., Chane-Ching J.Y., Vignaud E., Lebugle A., Mann S., Synthesis and characterization of amino acid functionalized hydroxyapatite nanorods, J. Mater. Chem., 14: (2004). [10] Jack K.S., Vizcarra T.G., Trau M., Characterization and surface properties of amino acid modified, carbonate containing hydroxyapatite particles, J. Langmuir, 23: (2007). [11] Rosseeva E.V., Golovanova O.A., Frank Kamenetskaya O.V., The influence of amino acids on the formation of nanocrystalline hydroxyapatite, J. Glass Phys. Chem., 33: (2007). [12] Thein-Han W.W., Saikhun J., Pholpramoo C., Misra R.D.K., Kitiyanant Y., Chitosangelatin scaffolds for tissue engineering: Physico-chemical properties and biological response of buffalo embryonic stem cells and transfectant of GFP-buffalo embryonic stem cells, Acta Biomaterialia, 5: (2009). [13] Mali S., Misra R.D.K., Somani M.C., Karjalainen L.P., Biomimetic nanostructured coatings on nano-grained / ultrafine-grained substrate: Microstructure, surface adhesion strength, and biosolubility, Materials Science & Engineering C, 29: (2009). [14] Zhang Y., Zhang M., Three-dimensional macroporous calcium phosphate bioceramics with nested chitosan sponges for load-bearing bone implants, Wiley Periodicals, 61:1-8 (2002). [15] Thein-Han W.W., Misra R.D.K., Biomimetic chitosan-nanohydroxyapatite composite scaffolds for bone tissue engineering, Acta Biomaterialia, 5: (2009). [16] Zhao F., Grayson W.L., Ma T., Bunnell B., Lu W.W., Effects of hydroxyapatite in 3-D chitosan-gelatin polymer network on human mesenchymal stem cell construct development, Biomaterials, 27: (2006). [17] Khor E., Lim L.Y., Implantable applications of chitin and chitosan, Biomaterials, 24: (2003). 10

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Α.Μ. Νέτσου 1, Ε. Χουντουλέση 1, Μ.Περράκη 2, Α.Ντζιούνη 1, Κ. Κορδάτος 1 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ 2 Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΙΚΡΙΩΜΑΤΩΝ ΝΑΝΟΫΔΡΟΞΥΑΠΑΤΙΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΛΥΟΦΙΛΙΩΣΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΙΚΡΙΩΜΑΤΩΝ ΝΑΝΟΫΔΡΟΞΥΑΠΑΤΙΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΛΥΟΦΙΛΙΩΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΙΚΡΙΩΜΑΤΩΝ ΝΑΝΟΫΔΡΟΞΥΑΠΑΤΙΤΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΛΥΟΦΙΛΙΩΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ν. Κεφαλά, Α. Βασιλάκης, Λ. Ζουμπουλάκης Εργαστηριακή Μονάδα Προηγμένων και Συνθέτων Υλικών, Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας

E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας Τίτλος Παραδοτέου: Πειράματα σε κλίνες άμμου Κατάσταση Παραδοτέου: Σε εξέλιξη 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην Ε.Ε.4 πραγματοποιήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ

ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 5. ΝΕΟ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΒΙΟΫΛΙΚΟ ΒΙΟΠΟΛΥΜΕΡΩΝ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΩΝ ΜΕ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Σπαθής Ά.,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «Βιο-μιμητικά, βιο-διασπώμενα νανο-σύνθετα και μη τοξικά προϊόντα για βελτιωτικές επεμβάσεις σε δομικά υλικά» Αναστασία Βεργανελάκη, Υπ. Διδάκτωρ Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ. Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΟΜΗ ΞΥΛΟΥ» ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ Δρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΣΥΣΤΑΣΗ ΞΥΛΟΥ ΣΕ ΔΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 Λ. Ναλµπαντιάν Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών ιεργασιών, ΕΚΕΤΑ, Τ.Θ. 361, 57001, Θέρµη,Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ

ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΥΛΙΚΑ (BIOMINERALS, BIOLOGICAL CERAMICS) -NACRE (μαργαρο, σεντεφι) -OΣΤΑ -ΔΟΝΤΙΑ -ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΝΕΣ ΠΥΡΙΤΙΟΥ -ΦΕΡΡΙΤΙΝΗ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΟΣΩΜΑΤΑ Nacre (μαργαρο, σεντεφι) 95% Ανοργανη φαση=ανθρακικο

Διαβάστε περισσότερα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα

Αιωρήματα & Γαλακτώματα Αιωρήματα & Γαλακτώματα Εαρινό εξάμηνο Ακ. Έτους 2014-15 Μάθημα 2ο 25 February 2015 Αιωρήματα Γαλακτώματα 1 Παρασκευή αιωρημάτων Οι μέθοδοι παρασκευής αιωρημάτων κατατάσσονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία

Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Ευαισθητοποιημένη χημειοφωταύγεια με νανοδομημένους καταλύτες - Προοπτικές εφαρμογής της μεθόδου στην αναλυτική χημεία Δρ Κυριάκος Παπαδόπουλος Ερευνητής Α Ινστιτούτο Φυσικοχημείας ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ε.Ε.) 5

ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ε.Ε.) 5 ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ε.Ε.) 5 Μοντελοποίηση της ροής σε ένα πόρο μεταβλητής γεωμετρίας και σε τρισδιάστατα δίκτυα παρουσία νερού ή οργανικής φάσης Ε.Ε. 5.1. : Μοντελοποίηση της ροής σε ένα πόρο απλής και μεταβλητής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Αδαµαντία Ε. Παγανά,, Στυλιανή. Σκλαρή, Ευστάθιος Σ. Κικκινίδης,, Βασίλειος Τ. Ζασπάλης Εργαστήριο Ανόργανων Υλικών, Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϋλικά. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών. Εισαγωγή

Βιοϋλικά. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών. Εισαγωγή Βιοϋλικά Ενότητα 1: Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Περιεχόμενα ενότητας Λίγα λόγια για τα βιοϋλικά Ορισμός Είδη βιοϋλικών και εφαρμογές τους Ιδιότητες, λειτουργίες και

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο 2014-2015 Διαλέξεις κάθε Τρίτη 13-15 μ.μ. και Παρασκευή 11-13

Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο 2014-2015 Διαλέξεις κάθε Τρίτη 13-15 μ.μ. και Παρασκευή 11-13 Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο 2014-2015 Διαλέξεις κάθε Τρίτη 13-15 μ.μ. και Παρασκευή 11-13 Ισιδώρα Παπασιδέρη, Καθηγήτρια...για περισσότερα... http://kyttariki.biol.uoa.gr, ttp://multimedia.biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΡΩΔΟΥΣ ΔΟΜΗΣ ΠΟΛΥΟΛΕΦΙΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΙΜΩΝ ΜΗ-ΥΦΑΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ, Πάτρα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΡΩΔΟΥΣ ΔΟΜΗΣ ΠΟΛΥΟΛΕΦΙΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΙΜΩΝ ΜΗ-ΥΦΑΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ. ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ, Πάτρα ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΡΩΔΟΥΣ ΔΟΜΗΣ ΠΟΛΥΟΛΕΦΙΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΙΜΩΝ ΜΗ-ΥΦΑΣΜΕΝΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Ε. Μοσχοπούλου 1,2, Ι. Μπούνος 1, Θ. Ιωαννίδης 1, Γ. Βογιατζής 1 1 ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ, Πάτρα 2 Τμήμα Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Χημείας Υλικών Γεράσιμος Αρματάς ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX ΖΕΟΛΙΘΟΙ Οι ζεόλιθοι (από το ζέω και λίθος) είναι μικροπορώδη, κρυσταλλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΘ.Π.ΒΑΛΑΒΑΝΙΔΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΥΠΕΡΥΘΡΟΥ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΩΝ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ-ΟΡΑΤΟΥ, RΑΜΑΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ Τμήμα Χημείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το συζυγές οξύ της ΝΗ 3 είναι: α. ΝΗ 2 - β.νa

Διαβάστε περισσότερα

Nanocellulose / Νανοκυτταρίνη

Nanocellulose / Νανοκυτταρίνη Nanocellulose / Νανοκυτταρίνη Παρουσίαση ενός καινοτομικού προϊόντος με εξαιρετικές έως απίστευτες μελλοντικές προοπτικές τον 21 ο αιώνα! του Γεωργίου Μαντάνη, Καθηγητή ΤΕΙ/Θ Courtesy: Prof. Arthur Ragauskas,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ ΔΥΣΔΙΑΛΥΤΩΝ ΑΛΑΤΩΝ ΣΕ ΚΛΙΝΕΣ ΑΜΜΟΥ

ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ ΔΥΣΔΙΑΛΥΤΩΝ ΑΛΑΤΩΝ ΣΕ ΚΛΙΝΕΣ ΑΜΜΟΥ ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ ΔΥΣΔΙΑΛΥΤΩΝ ΑΛΑΤΩΝ ΣΕ ΚΛΙΝΕΣ ΑΜΜΟΥ Ε. Παυλάκου, Β. Συγγούνη, Χ. Παρασκευά Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Πατρών, Τ.Κ 26504, Πάτρα ΙΤΕ/ΙΕΧΜΗ, Σταδίου, Πλατάνι, Τ.Κ 26504, Πάτρα ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΙΚΟΥ ΧΟΝ ΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΧΟΝ ΡΙΝΟΥ ΟΣΤΟΥ ΣΕ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΚΕΦΑΛΕΣ ΜΗΡΙΑΙΟΥ ΟΣΤΟΥ ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΙΚΟΥ ΧΟΝ ΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΧΟΝ ΡΙΝΟΥ ΟΣΤΟΥ ΣΕ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΚΕΦΑΛΕΣ ΜΗΡΙΑΙΟΥ ΟΣΤΟΥ ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΑΡΘΡΙΚΟΥ ΧΟΝ ΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΧΟΝ ΡΙΝΟΥ ΟΣΤΟΥ ΣΕ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΚΕΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΚΕΦΑΛΕΣ ΜΗΡΙΑΙΟΥ ΟΣΤΟΥ ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ RAMAN Μάρθα Ζ. Βαρδάκη 1, ιονύσιος Ι. Παπαχρήστου 2, Παναγιώτης Μέγας 3, Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο

Φροντιστήρια ΕΠΙΓΝΩΣΗ Αγ. Δημητρίου 2015. Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου. ΘΕΜΑ 1 ο Προτεινόμενα θέματα τελικών εξετάσεων Χημεία Α Λυκείου ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1 έως 1.5 να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.1 Τα ισότοπα άτομα: α. έχουν ίδιο αριθμό νετρονίων β. έχουν την ίδια μάζα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΡΟΜΕΤΑΛΛΙΚΑ 3d-4f ΛΑΝΘΑΝΙ ΙΚΑ ΥΒΡΙ ΙΚΑ MOF ΥΛΙΚΑ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ

ΕΤΕΡΟΜΕΤΑΛΛΙΚΑ 3d-4f ΛΑΝΘΑΝΙ ΙΚΑ ΥΒΡΙ ΙΚΑ MOF ΥΛΙΚΑ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ ΕΤΕΡΟΜΕΤΑΛΛΙΚΑ 3d-4f ΛΑΝΘΑΝΙ ΙΚΑ ΥΒΡΙ ΙΚΑ MOF ΥΛΙΚΑ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ Κ. Γαβριήλ, Ρ. Τεκίδου, Α. Σαλίφογλου Τµήµα Χηµικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο, 54124 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου

Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Χηµεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφή απαντήσεων: 'Αρης Ασλανίδης Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της οθόνης για την πλοήγηση μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικοί παράγοντες. και η επίδρασή τους στους ζωντανούς οργανισμούς

Περιβαλλοντικοί παράγοντες. και η επίδρασή τους στους ζωντανούς οργανισμούς Περιβαλλοντικοί παράγοντες και η επίδρασή τους στους ζωντανούς οργανισμούς Νερό Ολοι οι οργανισμοί αποτελούνται κατά μεγάλο ποσοστό από νερό ανεξάρτητα από το εάν ζουν σε χερσαία ή υδατικά περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Πολυμερή: Σύνθεση του Nylon 6,10

Πολυμερή: Σύνθεση του Nylon 6,10 10 Πολυμερή: Σύνθεση του Nylon 6,10 Στόχος της άσκησης: Η κατανόηση της δομής των πολυμερών. Η εξοικείωση με την βασική ιδέα του πολυμερισμού συμπύκνωσης. Ο χειρισμός των αντιδραστηρίων στον πολυμερισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ

ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΜΑΘΗΜΑ: Τεχνολογία Μετρήσεων ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Αν. Καθ. Δρ Μαρία Α. Γούλα ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική και θεωρητική μελέτη της χημικής απόθεσης από ατμό χαλκού και αλουμινίου από αμιδικές πρόδρομες ενώσεις. Ιωάννης Γ.

Πειραματική και θεωρητική μελέτη της χημικής απόθεσης από ατμό χαλκού και αλουμινίου από αμιδικές πρόδρομες ενώσεις. Ιωάννης Γ. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΙ Πειραματική και θεωρητική μελέτη της χημικής απόθεσης από ατμό χαλκού και αλουμινίου από αμιδικές πρόδρομες ενώσεις Ιωάννης Γ. Αβιζιώτης ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες IΣTOΛOΓIA H ιστολογία κλάδος της ιατρικής που µελετά > υφή βιολογικού υλικού και τους τρόπους που τα επιµέρους συστατικά στοιχεία σχετίζονται µεταξύ τους δοµικά & λειτουργικά Tα δείγµατα του βιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΥΛΛΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

ΔΙΑΦΥΛΛΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΦΥΛΛΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΔΙΑΦΥΛΛΙΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Επειδή ο ρυθμός ανάπτυξης του φυτού μερικές φορές είναι μεγαλύτερος από την ικανότητα των ριζών να απορροφούν και να μεταφέρουν θρεπτικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΑΝΟΫΛΙΚΩΝ ZnO ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑÏΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΑΝΟΫΛΙΚΩΝ ZnO ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑÏΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΔΡΟΘΕΡΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΑΝΟΫΛΙΚΩΝ ZnO ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑÏΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Σ. Ταμπακάκη 1, Π. Γεωργίου 1, Θ. Αργυρόπουλος 2, Γ.Β. Γλένης 2, Λ. Ζουμπουλάκης 1 * 1 Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 1.2 Στο μόριο του CH C CH=CH 2 υπάρχουν:

Μονάδες 5. 1.2 Στο μόριο του CH C CH=CH 2 υπάρχουν: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 31 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση

Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας ΙΙ - Εργαστήριο Θερμοδυναμικής & Φαινομένων Μεταφοράς Πιλοτική Μονάδα Ανακύκλωσης Πολυμερών με Επιλεκτική Διάλυση/Ανακαταβύθιση Γεωργία Παππά,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓENIKA Θερµική κατεργασία είναι σύνολο διεργασιών που περιλαµβάνει τη θέρµανση και ψύξη µεταλλικού προϊόντος σε στερεά κατάσταση και σε καθορισµένες θερµοκρασιακές και χρονικές συνθήκες.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΝΑΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΣΕ ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΝΑΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΣΕ ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΝΑΠΟΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΣΕ ΕΝΑΛΛΑΚΤΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Π. Κλεπετσάνης 1,2, I. Xh. Malollari 3, M. Bakalli 3, E. Shehu 3, Π. Κουτσούκος 1,4 1. ΙΤΕ/ΕΙΧΗΜΥΘ, Τ.Θ. 1414, 26500 ΠΑΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437

ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437 1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 4-6 ΙΟΥΝΙΟΥ, 215. ΕΝΖΥΜΙΚΗ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΧΛΩΡΟΠΡΟΠΑΝΟΛΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΑΚΤΗΡΙΟ PSEUDOMONAS PUTIDA DSM437 Κ. Κόντη, Δ. Μαμμά, Δ. Κέκος Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών

Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Μηχανική και Ανάπτυξη Διεργασιών Κωστής Μαγουλάς, Καθηγητής Επαμεινώνδας Βουτσάς, Επ. Καθηγητής 7ο Εξάμηνο, Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ . ΟΡΙΣΜΟΣ Οι διαχωρισμοί είναι οι πιο συχνά παρατηρούμενες διεργασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Eur. Ing. Δρ. Φ. Σκιττίδης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xvii 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 1 1.1 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ 1 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ 5 2ο

Διαβάστε περισσότερα

Α Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Αθήνας 1ος Πειραματικός Διαγωνισμός Γυμνασίων στις Φυσικές Επιστήμες 2015 Πειραματίζομαι Ερευνώ και Ανακαλύπτω

Α Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Αθήνας 1ος Πειραματικός Διαγωνισμός Γυμνασίων στις Φυσικές Επιστήμες 2015 Πειραματίζομαι Ερευνώ και Ανακαλύπτω Α Δ/νση Δ/θμιας Εκπ/σης Αθήνας 1ος Πειραματικός Διαγωνισμός Γυμνασίων στις Φυσικές Επιστήμες 2015 Πειραματίζομαι Ερευνώ και Ανακαλύπτω Η Μαρία και ο Γιάννης είναι μέλη ερευνητικής ομάδας που υποστηρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου

Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων. Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Απαντήσεις Λύσεις σε Θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων Μάθημα: Χημεία Α Λυκείου Στο παρών παρουσιάζουμε απαντήσεις σε επιλεγμένα Θέματα της Τράπεζας θεμάτων. Το αρχείο αυτό τις επόμενες ημέρες σταδιακά θα

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής. Φυσική του Σκελετού Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Φυσική του Σκελετού Τα οστά πραγματοποιούν τουλάχιστον έξι λειτουργίες στο ανθρώπινο σώμα: 1. Υποστήριξη 2. Κίνηση 3. Προστασία διαφόρων οργάνων 4. Αποθήκευση χημικών ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΕΝΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ ΣΕ ΑΛΛΑΝΤΙΚΑ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΩΓΙΚΑ ΣΥΖΕΥΓΜΕΝΟΥ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ - ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΑΖΑΣ

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΕΝΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ ΣΕ ΑΛΛΑΝΤΙΚΑ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΩΓΙΚΑ ΣΥΖΕΥΓΜΕΝΟΥ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ - ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΑΖΑΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΕΝΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ ΣΕ ΑΛΛΑΝΤΙΚΑ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΑΓΩΓΙΚΑ ΣΥΖΕΥΓΜΕΝΟΥ ΠΛΑΣΜΑΤΟΣ - ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΑΖΑΣ Ι. Σαρακατσιάνος Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ- ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ- ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΡΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΩΝ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΩΝ- ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Ευδοκία Πατρικιάδου, Λώρη Ναλμπαντιάν, Βασίλης Ζασπάλης Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών Διεργασιών ΙΤΧΗΔ/ΕΚΕΤΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 7 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϋλικά. Ενότητα 5: Πρωτεΐνες, Κύτταρα, Ιστοί Αλληλεπίδραση με Βιοϋλικά. Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών

Βιοϋλικά. Ενότητα 5: Πρωτεΐνες, Κύτταρα, Ιστοί Αλληλεπίδραση με Βιοϋλικά. Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Βιοϋλικά Ενότητα 5: Πρωτεΐνες, Κύτταρα, Ιστοί Αλληλεπίδραση με Βιοϋλικά Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Περιεχόμενα ενότητας Πρωτεΐνες Δομή και είδη Λειτουργίες πρωτεϊνών

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

3002 Προσθήκη βρωµίου στο φουµαρικό οξύ προς mesoδιβρωµοηλεκτρικό

3002 Προσθήκη βρωµίου στο φουµαρικό οξύ προς mesoδιβρωµοηλεκτρικό 32 Προσθήκη βρωµίου στο φουµαρικό οξύ προς mesoδιβρωµοηλεκτρικό όξύ H HOOC COOH H Br 2 HOOC H Br Br H COOH C 4 H 4 O 4 (116.1) (159.8) C 4 H 4 Br 2 O 4 (275.9) Βιβλιογραφία A. M. McKenzie, J. Chem. Soc.,

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΜΟΡΙΑ ΚΙΝΟΛΙΝΟΝΩΝ-ΦΑΙΝΟΛΙΚΩΝ ΟΞΕΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΔΡΑΣΗ

ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΜΟΡΙΑ ΚΙΝΟΛΙΝΟΝΩΝ-ΦΑΙΝΟΛΙΚΩΝ ΟΞΕΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΔΡΑΣΗ ΥΒΡΙΔΙΚΑ ΜΟΡΙΑ ΚΙΝΟΛΙΝΟΝΩΝ-ΦΑΙΝΟΛΙΚΩΝ ΟΞΕΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΔΡΑΣΗ Π. Γενναίου, Μ. Ρουσσάκη, Α. Δέτση Εργαστήριο Οργανικής Χημείας, Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Ηρώων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΝΟΘΕΙΑΣ ΣΕ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΑΛΟΗΣ ΓΑΡΥΦΑΛΛΙΔΗ Ι. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΝΟΘΕΙΑΣ ΣΕ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΑΛΟΗΣ ΓΑΡΥΦΑΛΛΙΔΗ Ι. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΕΛΕΓΧΟΣ ΝΟΘΕΙΑΣ ΣΕ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΑΛΟΗΣ ΓΑΡΥΦΑΛΛΙΔΗ Ι. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Τμήματα του φύλλου του φυτού της αλόης φλοιός υποφλοιώδης χιτώνας (sap) στρώμα κόλλας (latex) Συστατικά της αλόης Σάκχαρα Ανθρακινόνες Βιταμίνες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ HPLC

ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ HPLC ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ HPLC ΥΓΡΗ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ (HPLC) ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΗΛΗ / ΣΤΑΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Επίπεδη, μήκους 3-25 cm και διαμέτρου 0,5-5 mm. Μικροπορώδη σωματίδια πηκτής διοξειδίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρηµένη Ανόργανη Χηµεία Εργαστηριακές Ασκήσεις ΑΣΚΗΣΗ 8

Προχωρηµένη Ανόργανη Χηµεία Εργαστηριακές Ασκήσεις ΑΣΚΗΣΗ 8 Κ. Κορδάτος Λέκτορας Ε.Μ.Π. Προχωρηµένη Ανόργανη Χηµεία Εργαστηριακές Ασκήσεις ΑΣΚΗΣΗ 8 ΤΕΧΝΙΚΗ SOL-GEL Υ ΡΟΛΥΣΗ ΤΟΥ Si(OCH 2 CH 3 ) 4 ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΩΝ XEROGELS SOL-GEL PROCESS HYDROLYSIS OF

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Θερινό εξάμηνο 2011 Ο ρόλος του νερού στο φυτό Βασικότερο συστατικό των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι μέτρησης μηχανικών ιδιοτήτων κυττάρων και μοντέλα κυτταρικής μηχανικής συμπεριφοράς

Μέθοδοι μέτρησης μηχανικών ιδιοτήτων κυττάρων και μοντέλα κυτταρικής μηχανικής συμπεριφοράς ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μέθοδοι μέτρησης μηχανικών ιδιοτήτων κυττάρων και μοντέλα κυτταρικής μηχανικής συμπεριφοράς Πετρόπουλος Ηλίας Σωτηρόπουλος Εμμανουήλ Μέθοδοι μέτρησης των μηχανικών ιδιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών

Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστήριο Συνθέτων Υλικών Εργαστηριακή Άσκηση 03 ΔΟΚΙΜΕΣ(TEST) ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ Διδάσκων Δρ Κατσιρόπουλος Χρήστος Τμήμα Μηχανολογίας ΑΤΕΙ Πατρών 2014-15 1 Καταστροφικές μέθοδοι 1. Τεχνική διάλυσης της μήτρας

Διαβάστε περισσότερα

Autonomous movement of platinum-loaded stomatocytes

Autonomous movement of platinum-loaded stomatocytes Autonomous movement of platinum-loaded stomatocytes Daniela A. Wilson, Roeland J. M. Nolte and Jan C. M. van Hest, NATURE CHEMISTRY, advance paper ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΓΚΙΑΔΑΚΗΣ 364 ΣΤΟΧΟΣ Στη φύση υπάρχει μια συνεχής

Διαβάστε περισσότερα

Συντήρηση των Τροφίµων µε Προθήκη Σακχάρου

Συντήρηση των Τροφίµων µε Προθήκη Σακχάρου Συντήρηση των Τροφίµων µε Προθήκη Σακχάρου Ορισµός Η συντήρηση µε προσθήκη σακχάρου οφείλεται στην αύξηση της ωσµωτικής πιέσεως και µείωση της ενεργότητος ύδατος µε αποµάκρυνση ή δέσµευση το νερού ώστε

Διαβάστε περισσότερα

1 ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΤΙΚΗ ΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΩΝ ΝΑΝΟΪΝΩΝ ΜΕ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΟΜΩΝ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΙΣΤΩΝ

1 ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΤΙΚΗ ΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΩΝ ΝΑΝΟΪΝΩΝ ΜΕ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΟΜΩΝ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΙΣΤΩΝ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΤΙΚΗ ΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΩΝ ΝΑΝΟΪΝΩΝ ΜΕ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΟΜΩΝ ΓΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΤΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΙΣΤΩΝ 2 Κατασκευή ευθυγραμμισμένων νανοϊνών με τη μέθοδο της ηλεκτροστατικής ινοποίησης Πλεονεκτήματα: Εύκολη

Διαβάστε περισσότερα

Ύλη ένατου µαθήµατος. Οπτικό µικροσκόπιο, Ηλεκτρονική µικροσκοπία σάρωσης, Ηλεκτρονική µικροσκοπία διέλευσης.

Ύλη ένατου µαθήµατος. Οπτικό µικροσκόπιο, Ηλεκτρονική µικροσκοπία σάρωσης, Ηλεκτρονική µικροσκοπία διέλευσης. ιάλεξη 9 η Ύλη ένατου µαθήµατος Οπτικό µικροσκόπιο, Ηλεκτρονική µικροσκοπία σάρωσης, Ηλεκτρονική µικροσκοπία διέλευσης. Μέθοδοι µικροσκοπικής ανάλυσης των υλικών Οπτική µικροσκοπία (Optical microscopy)

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 28: Βιομόρια-λιπίδια

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 28: Βιομόρια-λιπίδια Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 28: Βιομόρια-λιπίδια 1. Γενικά Λιπίδια: οργανικά μόρια που απαντούν στη φύση και απομονώνονται κατά την εκχύληση κυττάρων ή ιστών με άπολους οργανικούς διαλύτες Δύο γενικές κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Ι 2 Κατηγορίες Υλικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Παραδείγματα Το πεντάγωνο των υλικών Κατηγορίες υλικών 1 Ορυκτά Μέταλλα Φυσικές πηγές Υλικάπουβγαίνουναπότηγημεεξόρυξηήσκάψιμοή

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Στερεών στις Πρωτεΐνες

Φυσική Στερεών στις Πρωτεΐνες Φυσική Στερεών στις Πρωτεΐνες Νίκος Απ. Παπανδρέου Τ.Ε.Ι. Πειραιά Φεβρουάριος 2010 Ένα ελικοϊδές μονοπάτι Χημική δομή μίας πρωτεΐνης Μήκος αλυσίδας ~30 έως ~1000 αµινοξέα Συνολικός αριθµός ατόµων έως ~

Διαβάστε περισσότερα

Λ.Χ. Μαργαρίτης ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ, ΜΕΡΟΣ A. http://kyttariki.biol.uoa.gr. Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο.

Λ.Χ. Μαργαρίτης ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ, ΜΕΡΟΣ A. http://kyttariki.biol.uoa.gr. Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο. Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο. ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ, ΜΕΡΟΣ A Λ.Χ. Μαργαρίτης...για περισσότερα... http://kyttariki.biol.uoa.gr Ηλεκτρονική μικροσκοπία Φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Για τους διαγωνιζόµενους Αγαπητοί µαθητές και µαθήτριες, κατ αρχήν σας συγχαίρουµε για την εξαιρετική επίδοσή σας στην α φάση του 17 ου Πανελλήνιου Μαθητικού ιαγωνισµού Χηµείας, βάσει των αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό

3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό 3033 Σύνθεση του ακετυλενοδικαρβοξυλικού οξέος από το µεσοδιβρωµοηλεκτρικό οξύ HOOC H Br Br H COOH KOH HOOC COOH C 4 H 4 Br 2 O 4 C 4 H 2 O 4 (275.9) (56.1) (114.1) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών

Εισαγωγή. 1.1 Ο κόσμος των υλικών Εισαγωγή 1 1 Εισαγωγή Βατάλης Αργύρης 1.1 Ο κόσμος των υλικών Tα υλικά αποτελούν μέρος της βάσης όλων των τεχνολογικών εξελίξεων. Όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες και το επίπεδο ζωής επηρεάζονται σε μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων.

Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. Εύρεση mol και συγκέντρωση από αριθμητικά δεδομένα Επανάληψη προηγούμενων τάξεων. A. Εύρεση συγκέντρωσης c. A. Δίνονται τα mol της διαλυμένης ουσίας και ο όγκος του διαλύματος: n C, C σε Μ, V σε λίτρα.

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

3. ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

3. ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 3. ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίσουμε με τη βοήθεια πειραμάτων τη χημική αντίδραση της εξουδετέρωσης Να ορίζουμε τη χημική αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

β. [Η 3 Ο + ] > 10-7 Μ γ. [ΟΗ _ ] < [Η 3 Ο + ]

β. [Η 3 Ο + ] > 10-7 Μ γ. [ΟΗ _ ] < [Η 3 Ο + ] ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΟΒΣΚΙΤΩΝ LA1-XSRXFEO3 ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΙΚΗ ΒΟΛΤΑΜΕΤΡΙΑ. 54124, Θεσσαλονίκη

ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΟΒΣΚΙΤΩΝ LA1-XSRXFEO3 ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΙΚΗ ΒΟΛΤΑΜΕΤΡΙΑ. 54124, Θεσσαλονίκη ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΟΒΣΚΙΤΩΝ LA1-XSRXFEO3 ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΙΚΗ ΒΟΛΤΑΜΕΤΡΙΑ Χαριτίνη Ματσούκα 1, Βασίλης Ζασπάλης 1,2, Λώρη Ναλμπαντιάν 1, i 1 Εργαστήριο Ανόργανων

Διαβάστε περισσότερα

ΟKΤΑΕΔΡΙΚΑ ΜΟΡΙΑΚΑ ΚΟΣΚΙΝΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΟΞΕΙΔΙΑ ΤΟΥ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ : ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ

ΟKΤΑΕΔΡΙΚΑ ΜΟΡΙΑΚΑ ΚΟΣΚΙΝΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΟΞΕΙΔΙΑ ΤΟΥ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ : ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΟKΤΑΕΔΡΙΚΑ ΜΟΡΙΑΚΑ ΚΟΣΚΙΝΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΟΞΕΙΔΙΑ ΤΟΥ ΜΑΓΓΑΝΙΟΥ : ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ E. Πατρικιάδου, Χ. Γκεμεντζόγλου, Α.Δελημήτης, και Λ.Ναλμπαντιάν Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών Διεργασιών (ΙΤΧΗΔ) / Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης Οργανική Χημεία Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης 1. Καρβοξυλικά οξέα Σημαντικά ακυλο (-COR) παράγωγα Πλήθος καρβοξυλικών ενώσεων στη φύση, π.χ. οξικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ «ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΜΟΧΗΜΙΚΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΟΥ Η2

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ «ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΜΟΧΗΜΙΚΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΟΥ Η2 ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΟΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ «ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΜΟΧΗΜΙΚΗ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΟΥ Η2 Παρασκευή Νέσση 1, Γιώργος Κόγιας 2, Βασίλης Ζασπάλης 1,2, Λώρη Ναλμπαντιάν

Διαβάστε περισσότερα

μιας χημικής ουσίας. Θα πρέπει όμως η ουσία να μπορεί να χρησιμοποιηθεί κλινικά. Το 99m Tc ένας από τους πιο διαδεδομένους ιχνηθέτες

μιας χημικής ουσίας. Θα πρέπει όμως η ουσία να μπορεί να χρησιμοποιηθεί κλινικά. Το 99m Tc ένας από τους πιο διαδεδομένους ιχνηθέτες Ιδιότητες ραδιοφαρμάκου Ασφαλής χορήγηση ραδιοφαρμάκου Ασφάλεια για τον ασθενή και μη τοξικότητα για τον οργανισμό. Η ποσότητα της χημικής ουσίας που χορηγείται για να έχουμε την επιθυμητήδόσηναείναιμικρήώστεναμηνέχουμεπρόβληματοξικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΑΔΡΑΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΑΔΡΑΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΑΔΡΑΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Παρασκευή κονιάματος ή σκυροδέματος με καθορισμένες ιδιότητες και αντοχές : Ανάμιξη των συστατικών με απαιτούμενη ποσότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 2... 3... ΜΟΝΑΔΕΣ:

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 2... 3... ΜΟΝΑΔΕΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:..... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2..... 3..... ΜΟΝΑΔΕΣ: ΜΕΡΟΣ Α Κυτταρική ανάπτυξη και διάχυση ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ Διάχυση: Με τον όρο διάχυση, γενικά, χαρακτηρίζουμε την τάση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ε. Πουλάκης, Α. Ζέρβα, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η φωτοκαταλυτική επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΡΟΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του Γεωργίου Π. Νίνη «Η Θεωρία Ομάδων και

Διαβάστε περισσότερα