Τό πρωταρχικό, δηλώνει ὁ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τό πρωταρχικό, δηλώνει ὁ"

Transcript

1 Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΛΑΤΡΕΙΑΣ l Τοῦ Ἐπισκόπου Διοκλείας Κάλλιστου Καθηγητῆ Πανεπιστημίου Ὀξφόρδης l Μετάφραση: Ἀνδρέας Ἀθ. Στυλιανίδης Τό πρωταρχικό, δηλώνει ὁ ἐπίσκοπος Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος ( ), «εἶναι νά στέκεσαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ μέ τόν νοῦ στήν καρδιά καί νά συνεχίζεις νά στέκεσαι ἐνώπιόν του ἀδιάλειπτα, μέρα καί νύχτα, μέχρι τό τέλος τῆς ζωῆς σου». 1 Σ αὐτόν τόν συνοπτικό, ἀλλά εὐρείας σημασίας ὁρισμό τῆς λατρείας ὁ ἐπίσκοπος Θεοφάνης ὑπογραμμίζει τρία πράγματα: Πρῶτον, τή βαθύτερη οὐσία τῆς λατρείας: πού εἶναι νά στέκεσαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Δεύτερον, τίς ἱκανότητες, τίς ὁποῖες χρειάζεται ὁ ἄνθρωπος γιά τή λατρεία: μέ τό νοῦ στήν καρδιά. Τρίτον, τόν χρόνο, πού εἶναι κατάλληλος γιά τή λατρεία: ἀδιάλειπτα, νύκτα καί ἡμέρα, μέχρι τό τέλος τῆς ζωῆς μας. Πρῶτα, λοιπόν, λατρεύω ἤ προσεύχομαι, σημαίνει στέκομαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Σημειῶστε ἀμέσως τήν εὐρύτητα τοῦ ὁρισμοῦ τοῦ ἐπισκόπου Θεοφάνους. Προσεύχομαι δέν σημαίνει κατ ἀνάγκη ζητῶ κάτι ἀπό τόν Θεό. Δέν συνεπάγεται ἀκόμη ὅτι μιλῶ καθόλου μέ τόν Θεό, διότι συχνά ἡ βαθύτερη καί ἡ πιό δυνατή ἀπ ὅλες τίς προσευχές εἶναι ἁπλῶς νά περιμένεις τόν Θεό ἐν σιωπῇ. Ὅμως εἴτε λατρεύω μέ λόγια, μέ συμβολικές καί μυστηριακές πράξεις ἤ ἐν σιωπῇ, πάντοτε ἡ I κυρίαρχη στάση μας εἶναι ἡ ἴδια: στέκομαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Στέκομαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ: αὐτό ὑπονοεῖ ὅτι ἡ λατρεία εἶναι μιά συνάντηση μεταξύ προσώπων. Ὁ σκοπός τῆς λατρείας δέν εἶναι νά διεγείρει ἁπλῶς συναισθήματα καί νά προκαλέσει κατάλληλες ἠθικές στάσεις, ἀλλά νά εἰσαγάγει σέ μιά ἄμεση καί προσωπική σχέση μέ τόν Θεό, τήν Ἁγία Τριάδα. «Ὅπως ἕνας φίλος μιλᾶ στόν φίλο του», γράφει ὁ Ἅγιος Συμεών ὁ νέος Θεολόγος ( ), «ὁ ἄνθρωπος μιλᾶ στόν Θεό καί μέ τόλμη στέκεται ἐνώπιον τοῦ προσώπου αὐτοῦ πού οἰκεῖ φῶς ἀπρόσιτον». 2 Ἐδῶ ὁ Ἅγιος Συμεών ὑποδεικνύει μέ συντομία τούς δύο πόλους τῆς χριστιανικῆς λατρείας, τίς δύο ἀντίθετες ὄψεις αὐτῆς τῆς προσωπικῆς σχέσης: Ὁ Θεός «οἰκεῖ φῶς ἀπρόσιτον», ἀλλά ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά προσεγγίσει «μέ τόλμη» καί νά μιλήσει σ αὐτόν «ὅπως ἕνας φίλος μιλᾶ στόn φίλο του». Ὁ Θεός εἶναι ἐπέκεινα πάντων, ἀπείρως μακριά, ἄγνωστος, «ὁ πλήρως Ἄλλος», mysterium tremendum et fascinosum. Ἀλλά αὐτός ὁ ὑπερβατικός Θεός εἶναι ταυτόχρονα κατεξοχήν πλησίον, γύρω μας καί μέσα μας, «πανταχοῦ παρών καί τά πάντα πληρῶν» (ὀρθόδοξη προσευχή στό Ἅγιο Πνεῦμα). Kατά τά μνημειώδη λόγια τοῦ Νικολάου Καβάσιλα (περ περ. 1391) ὁ Θεός εἶναι «πιό εὐγενής ἀπό ὁποιονδήποτε πατέρα, περισσότερο «ἕνα κομμάτι» ἀπό μᾶς, παρά ὁποιοδήποτε ἄλλο μέλος μας, πιό ἀναγκαῖο 38 Eνατενίσεις

2 σέ μᾶς ἀπό τήν ἴδια τήν καρδιά μας». 3 Στή λατρεία, λοιπόν, ὁ Χριστιανός στέκεται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, τηρῶντας μιάν ἁπλῆ στάση, μέ συνείδηση τῆς «ἐγγύτητας, ἀλλά καί τῆς ἑτερότητας τοῦ Αἰώνιου», γιά νά χρησιμοποιήσω μία φράση τῆς Evelyn Underhill. 4 Ὅταν προσεύχεται ὁ πιστός, αἰσθάνεται, τόσο τή χάρη, ὅσο καί τήν κρίση τοῦ Θεοῦ, τόσο τήν ἀγαθότητα, ὅσο καί τήν αὐστηρότητά του. 5 Στό τέλος τῆς ἐπίγειας ζωῆς του στέκεται πάντοτε μεταξύ βεβαιότητας καί δέους, ὅπως λέει ὁ στάρετς Ἀμβρόσιος τῆς Ὄπτινα ( ): «μεταξύ ἐλπίδας καί φόβου». Αὐτή ἡ διπλῆ στάση εἶναι ἐντυπωσιακά ἐμφανής στήν ὀρθόδοξη λατρεία, ἡ ὁποία στίς καλύτερες στιγμές της πάντοτε κατόρθωνε νά συνδυάζει τίς δύο ἰδιότητες τοῦ μυστηρίου καί τῆς ἀπουσίας τῶν τύπων, «... τόσο βαθιά νοιώθοντας τό μυστήριο τοῦ Ὑπερβατικοῦ, ἀλλά καί τόσο παιδιάστικη στή γεμάτη ἐμπιστοσύνη προσέγγισή της». 6 Ἡ Evelyn Underhill σημειώνει καί τά δύο χαρακτηριστικά στήν ἀναφορά της γιά μιά ὀρθόδοξη Λειτουργία πού παρακολούθησε στίς 30 Ἰουνίου 1935: «Τό πρωινό αὐτό ἦταν τόσο παράξενο. Μιά βρώμικη καί ἄθλια αἴθουσα ἱεραποστολῆς τῶν Πρεσβυτεριανῶν, μέ θορύβους, πάνω ἀπό ἕνα γκαράζ, ὅπου οἱ Ρῶσοι εἶχαν τὴν ἄδεια μιά φορά τό δεκαπενθήμερο νά τελοῦν τή Θεία Λειτουργία. Ἕνα πολύ ψηλό σταθερό εἰκονοστάσι καί μερικές καινούργιες εἰκόνες. Δάπεδο ἀκάθαρτο γιά νά γονατίζεις καί μιά μορφή κατά μῆκος τοῦ τοίχου... Καί μέσα σ αὐτό δύο ἐξαίσιοι γέροντες ἱερεῖς κι ἕνας διάκονος, σύννεφα θυμιάματος καί, στήν Ἀναφορά, μιά ἐντύπωση τοῦ ὑπερφυσικοῦ πού συνέτριβε».. 7 Κατ ἐπανάληψη στά λειτουργικά κείμενα τῆς Χριστιανικῆς Ἀνατολῆς αὐτά τά ἀντικρουόμενα αἰσθήματα τῆς ἐλπίδας καί τοῦ φόβου, τῆς ἐμπιστοσύνης καί τοῦ δέους, βρίσκονται τό ἕνα κοντά στό ἄλλο. Τά Τίμια Δῶρα εἶναι «τά ζωοποιά καί φοβερά μυστήρια». Ὁ λαός καλεῖται νά προσεγγίσει τό Ἅγιο Ποτήριο μέ τά λόγια «μετά φόβου Θεοῦ, πίστεως καί ἀγάπης προσέλθετε». Ὁ φόβος καί ἡ ἀγαπῶσα πίστη πᾶνε μαζί. Σέ μιά προσευχή πρό τῆς Θείας Κοινωνίας, πού συνέθεσε ὁ Ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος, λέμε: «Χαίρων τε καί τρέμων ἅμα τοῦ πυρός μεταλαμβάνω, Χόρτος ὤν καί, ξένον θαῦμα! δοροσιζόμενος ἀφράστως, ὡσπεροῦν ἡ βάτος πάλαι, ἡ ἀφλέκτως καιομένη». «Χαίρων τε καί τρέμων ἅμα»: τέτοια ἀκριβῶς πρέπει νά εἶναι ἡ στάση μας καθώς στεκόμαστε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ: Ἡ λατρεία μας πρέπει νά σφραγίζεται μέ μιά ζωντανή αἴσθηση σεβασμοῦ καί ἐνδοιασμοῦ, ἀφοῦ εἶναι «φοβερόν τό ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας Θεοῦ ζῶντος». Καί ταυτόχρονα ἀπό μιά αἴσθηση συμπαθοῦς ἁπλότητος, ἀφοῦ ὁ ζωντανός Θεός εἶναι ὁ ἀδελφός καί φίλος μας. Ὅταν προσφέρουμε τή λατρεία μας, εἴμαστε δοῦλοι μπροστά στόν θρόνο τοῦ Βασιλιᾶ τῶν οὐρανῶν καί παιδιά, πού νοιώθουν εὐτυχισμένα στό σπίτι τοῦ Πατέρα τους. Γιά τόν Ἅγιο Συμεών τόν Νέο Θεολόγο ἀναφέρεται ὅτι ποτέ δέν κοινώνησε, χωρίς νά χύσει δάκρυα: κι αὐτά ἦταν κάποτε δάκρυα μετάνοιας, καθώς συναισθανόταν τήν ἀναξιότητά του «χόρτος ὤν»- καί κάποτε δάκρυα χαρᾶς, καθώς ἀναλογιζόταν τήν ἐλεήμονα διάθεση τοῦ Θεοῦ. «Ἐκεῖνοι πού ἔχουν γευτεῖ τό χάρισμα τοῦ Πνεύματος», γράφεται στίς Ὁμιλίες τοῦ Ἁγίου Μακαρίου (4ος -5ος αἰώνας), «νοιώθουν δύο πράγματα ταυτόχρονα: ἀπό τή μιά χαρά καί παρηγορία, ἀπό τήν ἄλλη τρόμο καί πένθος». 8 Καί τά δύο αὐτά συναισθήματα πρέπει νά χαρακτηρίζουν τίς προσευχές μας, ἂν θέλουμε νά σ τ ε κ ό μ α - στε καλῶς ἐ ν ώ π ι ο ν τῆς Θείας Πα ρ ο υ - σίας. Eνατενίσεις 39

3 Κατά δεύτερο λόγο, προσεύχομαι ἢ λατρεύω σημαίνει στέκομαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ μέ τόν νοῦ στήν καρδιά. Σημαίνει στέκομαι μέ τόν νοῦ, ἀφοῦ εἴμαστε λογικά δημιουργήματα αὐτό πού ὁ Κλήμης Ἀλεξανδρεύς ὁρίζει «λογικά πρόβατα»- καί κατά συνέπεια ἡ λατρεία μας πρέπει νά εἶναι λογική λατρεία, πού προϋποθέτει τή δική μας κατανόηση καί τίς δικές μας διανοητικές δυνάμεις. Ἐφόσον, ὅμως, ὁ ἄνθρωπος εἶναι κάτι περισσότερο ἀπό τίς λογικές του ἱκανότητες, ἡ προσευχή μας δέν πρέπει νά παραμένει μόνο μιά δραστηριότητα τοῦ νοῦ, ἀλλά πρέπει νά γίνει μιά δραστηριότητα τοῦ νού στήν καρδιά. Ἡ «καρδιά», σ αὐτή τή συνάφεια πρέπει νά νοηθεῖ μέ τή σημιτική καί βιβλική της σημασία, πού δηλώνει ὄχι ἁπλῶς τά συναισθήματα καί τίς συμπάθειες, ἀλλά καί τήν πληρότητα τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου: αὐτή εἶναι τό πρωταρχικό κέντρο τῆς ὕπαρξης τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται ὡς «πνευματικό ὑποκείμενο». Στή λατρεία μας, λοιπόν, ὁ νοῦς πρέπει νά ἑνωθεῖ μέ τήν καρδιά: τό μυαλό καί οἱ λογικές ἱκανότητες μέ κανένα τρόπο δέν ἀπορρίπτονται, ἀφοῦ εἶναι δωρεά τοῦ Θεοῦ, ἀλλά πρέπει νά ἐνσωματωθοῦν σ ὅλα τά ἄλλα στρώματα τῆς προσωπιότητάς μας. Ἡ ἐμπειρία, πού ἔχουμε γιά τόν Θεό, γιά ν ἀναφέρουμε πάλι τὴν Evelyn Underhill, «ἐκτείνεται ἀπό τόν χῶρο τῆς συνείδησης γιά νά μεταμορφώσει σέ ὁλόκληρη λατρευτική πράξη τά βαθιά ἐνστικτώδη ἐπίπεδα τοῦ μυαλοῦ». 9 «Μέ τόν νοῦ στήν καρδιά». Στήν ὅλη λατρευτική πράξη πρέπει νά στεκόμαστε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ μέ ὁλόκληρο τόν ἄνθρωπο: μέ τή συνειδητή διάνοια, βέβαια, ἀλλά ἐπίσης μέ τά ὑποσυνείδητα ἔνστικτα, μέ τά συναισθήματα καί τά αἰσθήματα, μέ τήν αἰσθητική μας ἱκανότητα καί μέ ὅμοιο τρόπο μέ τήν ἱκανότητα τῆς ἐνορατικῆς κατανόησης καί τῆς ἄμεσης πνευματικῆς γνώσης, ἡ ὁποία ὑπερβαίνει κατά πολύ τήν ἀσυνάρτητη λογική. Ὅλα αὐτά ἔχουν ρόλο νά παίξουν στήν προσευχή μας. Ὅπως ἔχει καί ὁ δικός μας φυσικός καί ὑλικός ὀργανισμός, τό σῶμα μας. «Ἡ σάρκα ἐπίσης μεταμορφώνεται», γράφει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς ( ) «μαζί μέ τήν ψυχή, αὐτό ὑψώνεται πρός τά ἄνω κι ἀπολαμβάνει τή θεία κοινωνία καί γίνεται τό βασίλειο καί ὁ χῶρος κατοικίας τοῦ Θεοῦ». 10 II Πῶς ἡ «ὅλη πράξη» ἔρχεται εἰς πέρας; Στή λατρεία μας ὀφείλουμε ἐκ πρώτης ὄψεως, νά χρησιμοποιοῦμε λόγια. Καί τά λόγια αὐτά πρέπει νά ἔχουν μιά κυριολεκτική σημασία, πού συλλαμβάνεται ἀπό τόν νοῦ. Πολύ περισσότερο ὅμως ἀπό τήν κυριολεκτική σημασία τῶν λόγων σχετίζεται μέ τήν πράξη τῆς λατρείας. Πέρα καί κάτω ἀπό τήν κυριολεκτική σημασία, ὁρισμένες συλλαβές καί φράσεις εἶναι πλούσιες σέ συνειρμούς καί ἀποχρώσεις, κι ἔχουν τή δική τους δύναμη καί ποίηση. Στήν προσευχή μας πρέπει νά χρησιμοποιοῦμε λόγια ὄχι ἁπλῶς κυριολεκτικά, ἀλλά μέ ὄμορφο τρόπο. Λατρεύουμε, ἐπιπλέον, ὄχι μέσω λέξεων μόνο, ἀλλά μέ μιά ποικιλία ἄλλων τρόπων: μέσω τῆς μουσικῆς, μέσω τῆς λαμπρότητας τῶν ἱερατικῶν ἀμφίων, μέσω τῆς εὐκρίνειας τοῦ ἱεροῦ χώρου στόν σχεδιασμό τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ οἰκοδομήματος, μέσω συμβολικῶν πράξεων, ὅπως τῆς πρόσληψης ὅλων τῶν μεγάλων «ἀρχετύπων», ὅλων τῶν βασικῶν συστατικῶν τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς, ὅπως τοῦ νεροῦ, τοῦ οἴνου καί τοῦ ἄρτου, τῆς φωτιᾶς καί τοῦ ἐλαίου. Μέ τήν κυριολεκτική χρήση, πού κάνουμε στά λόγια, φτάνουμε στή νόηση. Μέ τή βοήθεια τῆς ποίησης καί τῆς μουσικῆς, τῆς τέχνης, τοῦ συμβόλου καὶ τῆς λατρευτικῆς πράξης φτάνουμε σέ ὅλα τά στρώματα τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας. Ἡ μιά ὄψη τῆς λατρείας εἶναι τό ἴδιο οὐσιαστική, ὅπως καί ἡ ἄλλη. Ἂν τά λόγια μας δέν ἔχουν κυριολεκτική σημασία-ἢ ἂν τά προφέρουμε μέ τέτοιο τρόπο, ὥστε τό νόημα νά εἶναι ἀκατανόητο- τότε ἡ λατρεία μας θά ἐκφυλιστεῖ σέ μαγεία καί δεισιδαιμονία, δέν θά εἶναι ἄξια πιά τῶν λογικῶν προβάτων. Ἄν, ἀπό τήν ἄλλη, ἡ λατρεία μας γίνεται ἀποκλειστικά μέσω λόγων, ἑρμηνεύεται κυριολεκτικά καί λογικά, θά εἶναι ἴσως πραγματική λατρεία τοῦ νοῦ, ἀλλά δέν θά εἶναι ἀκόμη λατρεία τοῦ νοῦ στήν καρδιά. Ἴσως θά εἶναι ἐντυπωσιακά σαφής, λογική καί συστηματική, ἀλλά θά ἀπέχει πολύ ἀπό τό νά εἶναι ἡ προσευχή τοῦ ὅλου ἀνθρώπου. Αὐτό εἶναι ἕνα σημεῖο, πού πολλοί μεταρρυθμιστές τῆς Λειτουργίας σήμερα εἶναι ἀνάγκη νά ἔχουν ὑπόψη τους. Ἡ λατρεία εἶναι κάτι περισσότερο ἀπό ἕνας τύπος δακήρυξης μέσω τοῦ προφορικοῦ λόγου καί ἡ λειτουργική σύναξη κάτι περισσότερο ἀπό μιά δημόσια συνάντηση μέ ὁμιλίες καί ἀνακοινώσεις. Συχνά ὑποστηρίζεται ὅτι τά σύμβολα καί 40 Eνατενίσεις

4 ἀντικείμενα, πού χρησιμοποιοῦνται στήν παραδοσιακή χριστιανική λατρεία, καί ὁ τύπος ὀμορφιᾶς, πού παραθέτει, ἔχουν ξεπεραστεῖ καί δέν σχετίζονται μέ τόν σύγχρονο κόσμο. Τά σύμβολα αὐτά, ὑποστηρίζεται, προῆλθαν ἀπό τόν γεωργικό τρόπο ζωῆς, καί σέ ἀρκετές περιπτώσεις δέν εἶναι πιά κατάλληλα γιά ἕνα ἀστικό καί βιομηχανικό περιβάλλον. Γιατί πρέπει νά λατρεύουμε τόν Θεό μ ἕνα κερί κι ἕνα θυμιατό στό χέρι, καί ὄχι μ ἕνα στηθοσκόπιο ἢ ἕνα τρυπάνι; Δέν περιορίζουμε τή λατρεία μας σ ἕνα συγκεκριμένο τύπο προσώπου καί δέν ἀποκλείουμε τούς ὑπόλοιπους; Στήν ἄποψη αὐτή ἕνας Ὀρθόδοξος θ ἀπαντοῦσε ὅτι οἱ πράξεις καί τά σύμβολα, πού χρησιμοποιεῖ στή λατρεία, κατέχουν μιά οἰκουμενική σημασία: παρά τό ὅτι ἡ Θεία Λειτουργία ἔχει ἐκφραστεῖ ἐξωτερικά ἀπό τίς κοινωνικές καί καλλιτεχνικές συνθῆκες συγκεκριμένων ἐποχῶν γιά παράδειγμα, ἀπό τό τελετουργικό τῆς βυζαντινῆς αὐλῆς- ἐντούτοις στή βαθύτερη οὐσία της ὑπερβαίνει τούς περιορισμούς αὐτούς, καί μιλᾶ στή θεμελιώδη κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου, εἴτε παλαιοῦ, εἴτε σύγχρονου, ἀνατολικοῦ ἢ δυτικοῦ. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στήν προσευχή της χρησιμοποιεῖ τίς πρωταρχικές πραγματικότητες τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης, ὅπως τό ψωμί καί τό νερό, τό φῶς καί τή φωτιά. Ἂν οἱ ἄνθρωποι σ ἕνα ἀστικό καί τεχνολογικό περιβάλλον δέν βρίσκουν πιά τίς πρωταρχικές αὐτές πραγματικότητες νά ἔχουν νόημα, τότε δέν εἶναι αὐτό μιά τρομακτική κατηγορία γιά τό ἐπιτηδευμένο καί τό φαντασιῶδες τοῦ σύγχρονου «πολιτισμοῦ»; Πιθανῶς αὐτό, πού χρειάζεται, δέν εἶναι ἀλλαγή στά σύμβολα, ἀλλά ἐντός μας μιά κάθαρση τῶν θυρῶν τῆς δικῆς μας ἀντίληψης. Σ αὐτή τή συνάφεια ὁ Ὀρθόδοξος ἴσως αἰσθανθεῖ κάπως ἐνισχυμένος ἀπό τήν τρέχουσα δυτική μανία γιά τίς εἰκόνες. Ἐντυπωσιακοί ἀριθμοί «μοντέρνων ἀνθρώπων», πού μολονότι ὅλοι βρίσκονται ἐκτός ὁποιασδήποτε Ἐκκλησίας καί δέν φαίνονται νά ἐνδιαφέρονται καθόλου γιά σύγχρονες λειτουργικές μεταρρυθμίσεις, ἐντούτοις ἑλκύονται ὑπερβολικά ἀπό τίς ὀρθόδοξες εἰκόνες. Πρόκειται γιά κάτι παράδοξο, πού κεντρίζει τήν περιέργεια, τό ἂν δηλαδή σέ μιά ἐποχή τεχνολογίας καί ἐκκοσμίκευσης, θά ἑλκύονταν μέ τόν ἴδιο τρόπο ἂν ἡ ἁγιογραφία «ἐκσυγχρονιζόταν». Γιά ἕνα Ὀρθόδοξο Χριστιανό εἶναι ὕψιστης σημασίας τό ὅτι ἡ λατρευτική πράξη πρέπει νά ἐκφράζει τή χαρά καί ὀμορφιά τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν. Χωρίς τή διάσταση τῆς ὀμορφιᾶς, ἡ λατρεία μας ποτέ δέν θά ἐπιτύγχανε νά γίνει προσευχή μέ τή βαθύτατή της ἔννοια, προσευχή τῆς καρδιᾶς, ὅπως καί τοῦ νοῦ. Ἡ χαρά αὐτή καί ἡ ὀμορφιά τῆς Βασιλείας δέν μπορεῖ νά ἀναπτυχθεῖ σωστά μέ ἀφηρημένα ἐπιχειρήματα καί λογικές ἐπεξηγήσεις: αὐτά πρέπει νά βιωθοῦν, ὄχι νά γίνουν ἀντικείμενα συζήτησης. Καί πάνω ἀπ ὅλα εἶναι μέσω συμβολικῶν καί λατρευτικῶν πράξεων μέσω τῆς καύσης τοῦ θυμιάματος, μέσω τοῦ φωτισμοῦ μιᾶς λαμπάδας ἢ ἑνός κεριοῦ μπροστά σέ μιά εἰκόνα- πού αὐτή ἡ ζῶσα ἐμπειρία καθίσταται δυνατή. Αὐτές οἱ συμβολικές πράξεις ἐκφράζουν, πολύ καλύτερα ἀπό ὅποια λόγια, τήν ὅλη μας στάση ἔναντι τοῦ Θεοῦ, ὅλη μας τήν ἀγάπη καί προσκύνηση. Καί χωρίς τέτοιες πράξεις ἡ λατρεία μας θά ἦταν μουντή καί φτωχική. Γιατί προσφέρουμε θυμίαμα καί ἀνάβουμε κεριά; Γιατί κάνουμε μετάνοιες ἤ τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ; Ἄν προσπαθήσουμε νά δώσουμε μιά ἐξήγηση μέ λόγια, ξέρουμε πολύ καλά ὅτι αὐτή ἀποδίδει μόνο ἕνα μέρος τῆς ἀλήθειας. Κι αὐτό βέβαια εἶναι ὁ λόγος τῆς συμβολικῆς πράξης. Ἄν ὁ ποιητής μποροῦσε νά ἐκφράσει σέ καθαρό πεζό λόγο αὐτά, πού ἔχει πεῖ στήν ποίησή του, ἄν ὁ καλλιτέχνης ἤ ὁ μουσικός μποροῦσαν νά ἐκφράσουν αὐτό, πού ἔχουν πεῖ στόν πίνακα ἤ τόν ἦχο, τότε δέν θά ὑπῆρχε καμιά ἀνάγκη γιά τό ποίημα ἤ τή ζωγραφιά ἤ τή συμφωνία. Τό καθένα ὑπάρχει, ἐπειδή ἐκφράζει κάτι, πού δέν μπορεῖ νά ἐκφραστεῖ μέ κανένα ἄλλο τρόπο. Ἔτσι συμβαίνει καί μέ τή λατρεία. Ἄν ἦταν δυνατό νά ποῦμε μέ λόγια γιατί ἀνάβουμε κεριά καὶ καῖμε θυμίαμα, τότε θά ἤμασταν εὐχαριστημένοι μέ τή λογική ἐξήγηση καί θά ἐγκαταλείπαμε τή συμβολική πράξη ἐντελῶς. Ὅλη ἡ ἀξία τοῦ συμβόλου στή λατρεία ἔγκειται στό ὅτι αὐτή ἐκφράζει κάτι πού δέν μπορεῖ νά εἰπωθεῖ μέσω μόνο τῆς ὁμιλίας, τό ὁποῖο φτάνει σ ἕνα τμῆμα τῆς ὕπαρξής μας πού δέν μπορεῖ νά προσεγγισθεῖ μέ λογικά ἐπιχειρήματα. Τό σύμβολο εἶναι ἀπό τή μιά πιό ἁπλό καί προσιτό πιό βαθιά στήν καρδιά τῆς προσωπικότητας. Στά καθαρά πραγματικό ἐπίπεδο ὅλη ἡ ὀμορφιά κι ὁ συμβολισμός στή λατρεία μας Eνατενίσεις 41

5 εἶναι μή ἀναγκαῖα κι ἄχρηστα. Μποροῦμε νά χρησιμοποιήσουμε φυτίλια ἀέρος, ἀντί θυμίαμα, φωτισμό «νέον» ἀντί κεριά. Ἀλλά ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνα πραγματιστικό καί χρησιμοθηρικό ζῶο, κι ἐκεῖνοι πού κοιτάζουν πιό βαθιά στή φύση του γρήγορα θά ἐκτιμήσουν πόσο χρειάζεται αὐτή ἡ «ἀχρείαστη» ὀμορφιά. Ὅπως ἔχει πεῖ πολύ σωστά ὁ πρωτοπρεσβύτερος Ἀλέξανδρος: «ἡ λειτουργία εἶναι, πρίν ἀπό κάθε τι ἄλλο, ἡ χαρούμενη σύναξη ἐκείνων πού πρόκειται νά συναντήσουν τόν ἀναστημένο Κύριο καί νά εἰσέλθουν μαζί Του στόν νυμφικό θάλαμο. Καί εἶναι ἀκριβῶς αὐτή ἡ χαρά τῆς προσδοκίας κι αὐτή ἡ προσδοκία τῆς χαρᾶς, πού ἐκφράζονται στούς ὕμνους καί τίς τελετές, στά ἄμφια καί τό θυμίασμα, στήν ὅλη «ὀμορφιά» τῆς λειτουργίας, ἡ ὁποία τόσο συχνά ἔχει ἀπορριφθεῖ ὡς μή ἀναγκαία κι ἀκόμα ἐφάμαρτη. Μή ἀναγκαία εἶναι, πράγματι, ἐπειδή βρισκόμαστε πέρα ἀπ τίς κατηγορίες τοῦ «ἀναγκαίου». Ἡ ὀμορφιά ποτέ δέν εἶναι «ἀναγκαία», «λειτουργική» ἤ «χρήσιμη». Κι ὅταν, ἀναμένοντας κάποιον, πού ἀγαποῦμε, βάζουμε ἕνα ὄμορφο τραπεζομάντηλο στό τραπέζι καί τό στολίζουμε μέ κεριά καί λουλούδια, τά κάνουμε ὅλα αὐτά, ὄχι ἀπό ἀνάγκη, ἀλλά ἀπό ἀγάπη. Καί ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἀγάπη, προσδοκία καί χαρά. Εἶναι ὁ οὐρανός ἐπί γῆς, σύμφωνα μέ τήν Ὀρθόδοξή μας παράδοση. Εἶναι ἡ χαρά τῆς ἀνακτημένης παιδικότητας, αὐτῆς τῆς ἐλεύθερης, ἀπροϋπόθετης κι ἀνυστερόβουλης χαρᾶς, ἡ ὁποία καί μόνη εἶναι ἱκανή νά μεταμορφώσει τόν κόσμο. Στή δική μας ὥριμη, σοβαρή εὐσέβεια ἀναζητοῦμε ὁρισμούς καί αἰτιολογήσεις, κι αὐτά εἶναι ριζωμένα στόν φόβο. Φόβο διαφθορᾶς, παρέκκλισης καί παγανιστικῶν ἐπιδράσεων, καί τί δέν φοβόμαστε. Ἀλλά «ἐκεῖνος πού φοβᾶται δέν εἶναι τέλειος στήν ἀγάπη» (Α Ἰω. 4:18). Ὅσο οἱ Χριστιανοί ἀγαποῦν τή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καί δέν τή συζητᾶνε ἁπλῶς, θά τήν «ἀντιπροσωπεύουν», καί θά τήν συμβολίζουν μέ τήν τέχνη καί τήν ὀμορφιά. Κι ὁ ἱερουργός τοῦ Μυστηρίου τῆς χαρᾶς θά ἐμφανίζεται μέ ὄμορφο φαιλόνιο, ἐπειδή εἶναι ντυμένος τή δόξα τῆς Βασιλείας, ἐπειδή ἀκόμα καί στή μορφή τοῦ ἀνθρώπου ὁ Θεός ἐμφανίζεται ἐν δόξῃ. «Στήν Εὐχαριστία στεκόμαστε στήν παρουσία τοῦ Χριστοῦ, καί, ὅπως ὁ Μωϋσῆς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, πρέπει νά καλυπτόμαστε ἀπό τή δόξα Του». 11 «Ἡ ὀμορφιά θά σώσει τόν κόσμο», εἶπε ὁ Ντοστογιέφσκυ. Πρωταρχική λειτουργία τῆς λατρείας εἶναι νά φανερώσει τή σώζουσα δύναμη αὐτῆς τῆς θείας ὀμορφιᾶς. Ὅταν οἱ ἀπεσταλμένοι τοῦ πρίγκιπα Βλαδίμηρου τοῦ Κιέβου κερδήθηκαν στήν Ὀρθόδοξη Πίστη, ἐκεῖνο πού τούς μετέστρεψε δέν ἦταν, οὔτε τά λόγια, οὔτε τά λογικά ἐπιχειρήματα, ἀλλά ἡ ὀμορφιά τῆς Θείας Λειτουργίας, πού παρακολούθησαν στήν Κωνσταντινούπολη: «Δέν μποροῦμε νά ξεχάσουμε αὐτή τήν ὀμορφιά», εἶπαν, ὅταν ἐπέστρεψαν στήν πατρίδα τους. 12 «Σέ τί συνίσταται ἡ Προσευχή σας»; ρώτησε μιάν ἀπό τίς μετανοοῦσες του ὁ Ἅγιος Ἰωάννης τοῦ Σταυροῦ, κι αὐτή ἀπάντησε: Στή μελέτη τῆς ὀμορφιᾶς τοῦ Θεοῦ καί στήν εὐφροσύνη ἀπό τό γεγονός ὅτι Αὐτός ἔχει τέτοια ὀμορφιά». 13 Τέτοια εἶναι ἡ φύση τῆς λατρείας. Προσευχόμαστε καί λατρεύουμε σημαίνει συλλαμβάνουμε τήν πνευματική ὀμορφιά τῆς οὐράνιας Βασιλείας. Ἐκφράζουμε αὐτή τήν ὀμορφιά τό ἴδιο μέ λόγια, μέ τήν ποίηση καί τή μουσική, μέ τήν τέχνη καί μέ συμβολικές πράξεις καί μέ τήν ὅλη μας ζωή. Καί μέ τόν τρόπο αὐτό ἐπεκτείνουμε τή θεία ὀμορφιά στόν κόσμο γύρω μας, μετασχηματίζοντας και μεταμορφώνοντας τήν πεσμένη δημιουργία. III Παραμένει τό τρίτο σημεῖο στόν ὁρισμό τοῦ ἐπισκόπου Θεοφάνους: λατρεύω σημαίνει στέκομαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ἀδιαλείπτως, νύκτα καί ἠμέρα, μέχρι τό τέλος τῆς ζωῆς μου. «Ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε», ἐπιμένει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος (Α Θεσ. 5:17). 14 Ἡ προσευχή καί ἡ λατρεία δέν πρέπει νά εἶναι ἁπλῶς μιά δραστηριότητα ἀνάμεσα στίς ἄλλες, ἀλλά ἡ δραστηριότητα ὁλόκληρης τῆς ὕπαρξής μας. Κάθε τι, πού κάνουμε, γίνεται ὑπό τό βλέμμα τοῦ Θεοῦ: ἡ στάση ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, λοιπόν, δέν πρέπει νά περιορίζεται σέ εἰδικές χρονικές περιόδους, ἢ χώρους, στίς περιπτώσεις ὅπου «ἀναπέμπουμε τίς προσευχές μας» στό σπίτι ἤ ὅταν «ἐκκλησιαζόμαστε», ἀλλά πρέπει νά εἶναι μιά στάση περιεκτική τῶν πάντων, ἡ ὁποία ἀγκαλιάζει κάθε ἀντικείμενο καί κάθε στιγμή. Πρέπει νά ἐπιδιώκουμε νά μεταβάλλουμε ὁλόκληρη τήν ὕπαρξή μας σέ μία συνεχιζόμενη πράξη λατρείας, μιάν ἀδιάκοπη δοξολογία. 42 Eνατενίσεις

6 Τίποτα δέν πρέπει ν ἀπορρίπτεται ὡς ἀδιόρθωτα κοσμικό, ὡς ἀνίκανο νά μεταβληθεῖ σέ λατρεία. «Χριστιανός», παρατηρεῖ δίκαια ὁ πατήρ Σμέμαν, «εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὁπουδήποτε κοιτάζει, βρίσκει παντοῦ τό Χριστό κι εὐφραίνεται ἐν Αὐτῷ». 15 Ὅπως λέει ἕνα ἀρχαῖο λόγιο τοῦ Ἰησοῦ, «σήκωσε τήν πέτρα καί θά μέ βρεῖς. Σχίσε τό ξύλο καί θά εἶμαι ἐκεῖ. «Ὅπως τό θέτει ὁ George Herbert στό ποίημά του Τό Ἐλιξήριο: Δίδαξε με, Θεέ μου καί Βασιλιά, Σ ὅλα τά πράγματα Ἐσένα νά βλέπω Καί κάθε πρᾶγμα, Νά τό κάνω γιά χάρη Σου... Ἕνας ἄνθρωπος πού κοιτάζει στόν καθρέφτη Μπορεῖ νά σταματήσει τό μάτι του σ αὐτόν Ἤ, ἄν τοῦ ἀρέσει, περνᾶ μέσ ἀπό αὐτόν Καί τότε φαίνεται ὁ οὐρανός. Ὅλα μποροῦν νά μετάσχουν σέ Σένα: Τίποτε δέν μπορεῖ νά ἔχει τόσο νόημα, Τό ὁποῖο μέ τή χροιά αὐτή (γιά χάρη Σου) Δέ θά γίνει λαμπρό καί καθαρό... «Μπορεῖς νά πάρεις τόση πολλή χαρά στά ἔργα τοῦ Πατέρα σου»; ρωτᾶ ὁ Thomas Traherne. «Εἶναι ὁ ἴδιος σέ κάθε τι. Μερικά πράγματα εἶναι μικρά ἀπ ἔξω καί ἀκατέργαστα καί κοινά: Ὅμως θυμοῦμαι τήν Ὥρα, πού ἡ Σκόνη τῶν Δρόμων ἦταν τόσο πολύτιμη, ὅπως τό Χρυσάφι στά Παιδικά μου μάτια, καί τώρα εἶναι πιό πολύτιμα στό μάτι τοῦ λόγου». 16 Λατρεύω σημαίνει βλέπω τό Θεό σέ κάθε τι, ἀγκαλιάζω ὁλόκληρο τόν κόσμο καί τόν προσφέρω μέ χαρά ὁλόκληρο πίσω στόν Θεό. Ἡ προσευχή καί ἡ λατρεία πρέπει νά συνεχίζονται «ἀδιάλειπτα, νύχτα καί ἡμέρα», μέ τήν ἔννοια ὅτι πρέπει ν ἀποτελοῦν μέρος τῆς ὕπαρξής μας, ὅχι ἁπλῶς κάτι, πού κάνουμε, ἤ λέμε, ἤ σκεφτόμαστε, ἀλλά κάτι, πού εἴμαστε. «Totus non tam orans quam oratio factus», «ὄχι τόσο ἕνας ἄνθρωπος, πού προσευχήθηκε, ὅσο ἕνας, πού ὁλοκληρωτικά στράφηκε στήν προσευχή». 17 Αὐτό λέχθηκε γιά τόν ἅγιο Φραγκίσκο τῆς Ἀσσίζης καί τό ἴδιο θά μποροῦσε νά λεχθεῖ γιά κάθε χριστιανό πιστό. «Στον τεράστιο ναό, πού εἶναι τό σύμπαν τοῦ Θεοῦ», γράφει ὁ Παῦλος Εὐδοκίμωφ, «κάθε ἄνθρωπος, εἴτε μορφωμένος, εἴτε χειρωνάκτης, καλεῖται νά ἐνεργεῖ ὡς ἱερέας τῆς ὅλης του ζωῆς νά παίρνει ὅ,τι εἶναι ἀνθρώπινο, καί νά τό μετατρέπει σέ προσφορά καί δοξολογικό ὕμνο». 18 Καί σ ἄλλο σημεῖο ὁ ἴδιος συγγραφέας σημειώνει: «Στίς κατακόμβες ἡ εἰκόνα πού ἐπανέρχεται πιό συχνά, εἶναι ἡ μορφή μιᾶς προσευχόμενης γυναίκας, ἡ Orans (Δεομένη). Παριστάνει τή μόνη ἀληθινή στάση τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. Δέν εἶναι ἀρκετό νά κάνουμε προσευχή: πρέπει νά γίνουμε προσευχή, πρέπει νά εἴμαστε προσευχή προσευχή ἐνσαρκωμένη. Δέν εἶναι ἀρκετό νά ἔχουμε στιγμές αἴνου. Ὁλόκληρη ἡ ζωή μας, κάθε πράξη καί χειρονομία, ἀκόμα καί χαμόγελο, πρέπει νά γίνει λατρευτικός ὕμνος, προσφορά προσευχῆς. Πρέπει νά προσφέρουμε, ὄχι αὐτό, πού ἔχουμε, ἀλλά αὐτό πού εἴμαστε.» 19 ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1. Igumen Chariton, The Art of Prayer, London 1966, Συμεών Νέος Θεολόγος, Θεολογικά, Γνωστικά καί Πρακτικά Κεφάλαια, 2,9, Sources Chetiennes 51, Νικόλαος Καβάσιλας, Ἡ ἐν Χριστῷ Ζωή, 4, PG 150, 620 BΨ 4. Evelyn Underhill, Worship, London, 1962, Ψαλμ. 100 (101):1 Ρωμ. 11:22 6. Evelyn Underhill, Worship, Charles Williams (Ed.), The Letters of Evelyn Underhill, Worship, London, 1943, Κώδικας Vaticanus Graecus 694, φ.149r 9. Evelyn Underhill, Worship, Γρηγόριος Παλαμᾶς, Υπέρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, I 9, J. Meyendorf (Ed.), Τόμ.1, London 1959, Alexander Schmemann, The World as Sacrament, London 1966, Ἀπό τήν Ἔκθεση στό Russian Primary Chronicle, Cambridge, Mass. 1953, Evelyn Underhill, Worship, Γιά τή χρήση τοῦ κειμένου αὐτοῦ στήν Ὀρθόδοξη Μυστική Θεολογία βλ. Kallistoς Timothy Ware, Pray Without Ceasing : The Ideas of Continual Prayer in Eastern Monasticism, Eastern Churches Review 2 (1969) Alexander Schmemann, The World as Sacrament, Thomas Traherne, Centuries of Meditations i Thomas of Celano, Legenda, II Paul Evdokimov, Le Sacerdoce Universal des Laics dans la Tradition Orientale, L.A. Elchinger (Ed.), L Eglise en Dialogue, Paris 1962, Paul Evdokimov, Sacrament de l Amour. Le Mystère Conjugal à la Tradition Orthodoxe, Paris 1962,83 Eνατενίσεις 43

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας):

ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Γι αυτό και εμείς, ενωμένοι με τους Αγγέλους και τους αγίους, διακηρύττουμε τη δόξα σου αναφωνώντας και λέγοντας (ψάλλοντας): ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 99. Παρ ότι η δεύτερη ευχή είναι συγκροτημένη με το προοίμιό της, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με άλλα προοίμια, ιδιαίτερα με εκείνα που σε περίληψη περιγράφουν το Μυστήριο της Σωτηρίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο.

ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ. Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. 107. Ο Κύριος να είναι μαζί σας. Και με το πνεύμα σου. ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Ας υψώσουμε τις καρδιές μας. Είναι στραμμένες προς τον Κύριο. Ας ευχαριστήσουμε τον Κύριο τον Θεό μας. Άξιο και δίκαιο. Ακολουθεί το

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς...ἡ ὀρθόδοξη εἰκόνα εἶναι καρπός τῆς ἀποκαλυπτικῆς ἐμπειρίας τῶν θεουμένων ἁγίων. Εἶναι γνωστόν ὅτι οἱ ἅγιοι, ὅταν φθάνουν στήν θέωση καί τήν θεωρία τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού

ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού ΠΡΟΟΙΜΙΟ ΚΟΙΝΟ 1 Η αποκατάσταση των πάντων διά του Ιησού Χριστού 72. Το προοίμιο που ακολουθεί χρησιμοποιείται στις Λειτουργίες που είτε δεν Θεέ παντοδύναμε και αιώνιε, Δι αυτού ευδόκησες να αποκαταστήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15

Κάιν καί Ἄβελ. ΜΑΘΗΜΑ 3ο. Γένεσις 4,1-15 ΜΑΘΗΜΑ 3ο Γένεσις 4,1-15 Κάιν καί Ἄβελ Σέ κάποιους ναούς -ἴσως τό ἔχετε δεῖ- εἶναι ζωγραφισμένο πάνω ἀπό τήν Ὡραία Πύλη ἕνα μεγάλο μάτι. Ξέρετε γιατί; Γιά νά μᾶς θυμίζει μιά μεγάλη ἀλήθεια, ὅτι ὁ Θεός

Διαβάστε περισσότερα

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους

Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Μιά βραδυά στήν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους Ἅγιε Γέροντα, ἄρχισα μέ φωνή χαμηλή, αὐτόν τόν καιρό μέ κατέλαβε πολύ δυνατά μιά ἐπιθυμία. Πιστεύω πώς ὁ Θεός τήν ἔχει φυτεύσει. Θέλω νά καθαριστῶ. Βλέπω μέσα μου

Διαβάστε περισσότερα

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους

β. εκφράζουν αλήθειες για τον Χριστό, τη Θεοτόκο, την Αγία Τριάδα, τους αγίους ΜΑΘΗΜΑ 30 Ο 31 Ο ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να συμπληρώσετε την πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε με συντομία την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή ΜΑΘΗΜΑ 6 Ο ΠΟΙΗΣΩΜΕΝ ΑΝΘΡΩΠΟΝ... Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, κατά τη διδασκαλία του Χριστιανισμού, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ. Στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου μετάφραση: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Δύο Σε μια σπουδαία αρχαία πόλη που την έλεγαν Ουρούκ, ζούσε ένας νεαρός βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές. Πατέρας του Γκιλγκαμές ήταν ο βασιλιάς Λουγκαλμπάντα και μητέρα του η

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ. (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013)

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ. (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013) ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013) Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης - Λέκτορας 8η Εβδοµάδα Η Φιλοσοφία της Παιδείας στην ορθόδοξη

Διαβάστε περισσότερα

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του

* * * Ὁ πατέρας μου ἀπό τίς ἐπιστολές του Εἰς μνημόσυνον...ὁ πατέρας μου διακρινόταν ἐπίσης ἀπό εὐλάβεια, μέ ὅλη τήν σημασία τῆς λέξεως. Σεβόταν ἀπόλυτα τόν Θεό, σεβόταν τούς Κληρικούς, δέν ὁμιλοῦσε ποτέ ἐναντίον τους, οὔτε συμμετεῖχε σέ συζητήσεις

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Θά γίνεις νονός / νονά;

Θά γίνεις νονός / νονά; ΟIΚΟΥΜΕΝΙΚOΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕIΟΝ IΕΡA ΜΗΤΡOΠΟΛΙΣ ΡΕΘYΜΝΗΣ ΚΑI ΑYΛΟΠΟΤAΜΟΥ Θά γίνεις νονός / νονά; Συγχαρητήρια! Πῆρες μιά πολύ ὄμορφη ἀπόφαση! Καί εἶναι τόσο ὄμορφη, γιατί ἔχεις νά προσφέρεις κάτι πολύτιμο στή

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει:

Σε παρακαλούμε, λοιπόν, Κύριε: το ίδιο Πανάγιο Πνεύμα ας ευδοκήσει να αγιάσει τα δώρα αυτά, 118. Ενώνει τα χέρια, τα επιθέτει στα Δώρα και λέει: ΤΕΤΑΡΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ 116. Το προοίμιο της παρακάτω Ευχαριστιακής ευχής δεν επιτρέπεται να αντικατασταθεί με άλλο, διότι συνολικά παρουσιάζει σε περίληψη την ιστορία της σωτηρίας μας. Ο Κύριος να είναι μαζί

Διαβάστε περισσότερα

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -16 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η Ανάσταση Του Χριστού (κεφ.11) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν οι μαθητές,

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ἀβραάμ - Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ

Ὁ Ἀβραάμ - Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ ΜΑΘΗΜΑ 8ο Γένεσις κεφ. 12-22 Ὁ Ἀβραάμ - Ἡ θυσία τοῦ Ἰσαάκ Μετά τή σύγχυση τῶν γλωσσῶν πού ἔπαθαν, παιδιά, οἱ ἄνθρωποι ὅταν ἔχτιζαν τόν πύργο τῆς Βαβέλ, σκορπίστηκαν σ ὅλη τή γῆ. Στά διάφορα μέρη ὅπου ἐγκαταστάθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2009 Το σπίτι του Θεού Με αχνό το φως που µπαίνει στ Άγιο Βήµα και ξεθάρρεψε στου τέµπλου τις εικόνες πόσα χρώµατα ξεσπάνε κύµα

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές.

1. Η Αγία Γραφή λέει ότι ο Χριστός είναι η μόνη δυνατότητα σωτηρίας. 2. Ο Θεός φανερώνεται στην Παλαιά Διαθήκη πάντα με κεραυνούς και αστραπές. ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο Η ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη λέξη «σωστό»

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 1: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016

Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 1 Πανήγυρη Αγίου Γεωργίου 2016 Αγαπητοί μου Αδελφοί, λίγες ημέρες μετά από τη λαμπρή πανήγυρη της Ανάστασης του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από πνευματική χαρά εορτάζουμε σήμερα τον Μεγαλομάρτυρα Άγιο Γεώργιο,

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγίου ΣΙΛΟΥΑΝΟΥ τοῦ Ἀθωνίτου. «Ἐγώ τούς ἐμέ φιλοῦντας ἀγαπῶ, τούς δέ δοξάζοντάς με δοξάσω», λέγει ὁ Κύριος (πρβλ. Παρ. η 17, Α Βασιλ. β 30).

Ἁγίου ΣΙΛΟΥΑΝΟΥ τοῦ Ἀθωνίτου. «Ἐγώ τούς ἐμέ φιλοῦντας ἀγαπῶ, τούς δέ δοξάζοντάς με δοξάσω», λέγει ὁ Κύριος (πρβλ. Παρ. η 17, Α Βασιλ. β 30). για τους Αγίους Ἁγίου ΣΙΛΟΥΑΝΟΥ τοῦ Ἀθωνίτου «Ἐγώ τούς ἐμέ φιλοῦντας ἀγαπῶ, τούς δέ δοξάζοντάς με δοξάσω», λέγει ὁ Κύριος (πρβλ. Παρ. η 17, Α Βασιλ. β 30). Ὁ Θεός δοξάζεται μέ τούς Ἁγίους Του καί οἱ Ἅγιοι

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο

Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Πώς να μελετάμε τη Βίβλο του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Πώς να μελετάμε τη Βίβλο Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Η Ουράνια Γλώσσα. (The heavenly language)

Η Ουράνια Γλώσσα. (The heavenly language) Η Ουράνια Γλώσσα (The heavenly language) 'Εχετε ταξιδέψει ποτέ σε μιά χώρα, όπου η γλώσσα είναι διαφορετική από τη δική σας; Μπορεί να μάθετε λίγο τη γλώσσα και ακόμα να είστε σε θέση να καταλαβαίνετε

Διαβάστε περισσότερα

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις.

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα. σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Να λες στη γυναίκα σου ότι την αγαπάς και να της το δείχνεις. Επιμέλεια: Βασιλική Σωτηριάδη Θεού πλάσμα είναι η γυναίκα. Με την αποστροφή σου δεν προσβάλλεις εκείνην, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της

Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της Η δημιουργία του ανθρώπου Θεϊκή προέλευση του ανθρώπου Είπε ο Θεός: «Ας δημιουργήσουμε τον άνθρωπο σύμφωνα με την εικόνα τη δική μας κι έτσι που να μπορεί να μας μοιάσει κι ας εξουσιάζει τα ψάρια της θάλασσας,

Διαβάστε περισσότερα

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15 Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας Διδ. Εν. 15 α) Η εξάπλωση της Εκκλησίας Μετά την Πεντηκοστή, η νέα πραγματικότητα που δημιουργείται στον κόσμο, η Εκκλησία, ζει και κινείται σε μια

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας

Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας Μαθημα 2. Το νοημα και η εξελιξη της χριστιανικης Λατρειας ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τον ορισμό της «λατρείας» και να εξηγούν το νόημα και το θεμέλιό της. 2. Εξηγούν τα χαρακτηριστικά της ορθόδοξης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή

Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Επιτυχημένη Χριστιανική Ζωή Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από

Διαβάστε περισσότερα

ατηρηθῆ ἡ ἐσωτερική ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας, ὅταν χάνεται ἡ ἀποκαλυπτική ἀλήθεια (δόγμα) καί ἡ ἀσκητική - νηπτική προϋπόθεση βιώσεως καί διατηρήσεως τοῦ

ατηρηθῆ ἡ ἐσωτερική ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας, ὅταν χάνεται ἡ ἀποκαλυπτική ἀλήθεια (δόγμα) καί ἡ ἀσκητική - νηπτική προϋπόθεση βιώσεως καί διατηρήσεως τοῦ Παλαιά καί νέα Ρώμη Μετά τήν Πεντηκοστή ἐπεκτάθηκε ἡ Ἐκκλησία σέ ὅλον τόν κόσμο καί μέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου διαρθρώθηκε σέ τοπικές Ἐκκλησίες σέ μιά ἑνότητα, κατά τόν εὐχαριστιακό λόγο «μελίζεται καί διαμερίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών Γυµνασίου - Λυκείου

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών Γυµνασίου - Λυκείου Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών Γυµνασίου - Λυκείου Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Κύριε των Δυνάμεων» Μπροστά σου αρχίζει η ζωή για σένα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης

Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή. Οδηγός μελέτης Πατήρ Αβραάμ Μάθημα - Τρία Η ζωή του Αβραάμ: Σύγχρονη εφαρμογή Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Άγιο Πνεύμα και Πνευματικότητα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Άγιο Πνεύμα και Πνευματικότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Άγιο Πνεύμα και Πνευματικότητα Όλοι λίγο πολύ έχουμε ακούσει τα λόγια: «Σε βαπτίζω στο όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος» είτε έχουμε βαπτιστεί είτε όχι (δείτε Ματθ. 28/κη

Διαβάστε περισσότερα

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος Τήν 11η τοῦ μηνός Μαΐου ἑορτάζει ἡ Εκκλησία μας τή μνήμη τῶν δύο ἰσαποστόλων ἁγίων Κυρίλλου καί Μεθοδίου, φωτιστῶν τῶν Σλαύων. Οἱ ἅγιοι αὐτοί ἔζησαν τόν ἔνατο μ. Χ. αἰ.,

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα. με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη ΜΑΘΗΜΑ 3 Ο Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΙΝΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε πρότασης τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ

Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ -ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΛΑΤΡΕΙΑ Δ.Ε. 13: «Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό. Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης» (σελίδες εγχειριδίου 69-76) Δ.Ε. 19: «Η μνήμη των Αγίων, αφορμή για

Διαβάστε περισσότερα

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά

Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά Αγάπη: όχι ευκαιρία για καλή πράξη, αλλά π. Αλέξανδρου Σμέμαν Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία αποχή κρέατος»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΓΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Ο Λάζαρος ήταν στενός φίλος του Χριστού. Κατοικούσε στη Βηθανία, 3 χλμ. περίπου ανατολικά της Ιερουσαλήμ και οι αδελφές του Μάρθα και Μαρία φιλοξένησαν

Διαβάστε περισσότερα

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 5 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Από τη μαγεία του παραμυθιού στην πλάνη της μαγείας (κεφ.35) Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς

Θεολογία γεγονότων. Ὅπως ἡ ἰατρική ἐπιστήμη μεταδίδεται ἀπό ἰατρούς σέ μαθητές, ἔτσι μεταδίδεται καί ἡ πνευματική ἰατρική ἐπιστήμη στούς Θεολογία γεγονότων Τά πάντα μέσα στήν Ἐκκλησία ἔχουν δογματικό καί ἀσκητικό χαρακτήρα, ἀφοῦ ἔχουν δημιουργηθῆ ἀπό ἁγίους Πατέρες, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἐμπειρίες τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί ὁδηγοῦν τούς πιστούς

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Πνευματολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς

Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς Ὁμιλίες εἰς προσκυνητὰς 1 20-06-83 Ὁ Ἀντίχριστος διά μέσου τῶν αἰώνων καί ὁ συνοδός τοῦ Ἀντιχρίστου [δ.29'] 2 14-09-83 Τό σημεῖον τοῦ Σταυροῦ καί τό σημεῖον τοῦ Ἀντιχρίστου [δ.28'] 3 05-11-83 Εὐαγγελιζόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον»

Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» Α Λυκείου - Θρησκευτικά Μαθημα 6. «Ποιησωμεν ανθρωπον» ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Να ερμηνεύουν θεολογικά τη φράση «κατ εικόνα και καθ ομοίωσιν». 2. Να διατυπώνουν το σκοπό δημιουργίας του ανθρώπου. 3. Να

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀδημονεῖ ὁ Φερνάζης. Ἀτυχία! Ἐκεῖ πού τό εἶχε θετικό μέ τόν «αρεῖο» ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀδημονεῖ ὁ Φερνάζης. Ἀτυχία! Ἐκεῖ πού τό εἶχε θετικό μέ τόν «αρεῖο» ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο)

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) 1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα Οι μαθητές/μαθήτριες να: - εξετάζουν το φαινόμενο της αθεΐας ως άρνηση/απόρριψη του Θεού, διακρίνουν την επίδραση της αθεΐας σε διαμόρφωση πεποιθήσε

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

Μια μικρή... μεγάλη καρδιά. ο Άγιος Ταρσίζιος

Μια μικρή... μεγάλη καρδιά. ο Άγιος Ταρσίζιος Μια μικρή... μεγάλη καρδιά ο Άγιος Ταρσίζιος Κατερίνα Διαμαντοπούλου-Τσιμούρη Μια μικρή... μεγάλη καρδιά ο Άγιος Ταρσίζιος Eικονογράφηση: π. Αναστάσιος Βασιλόπουλος Α εκδοση: Φεβρουάριος 2011 ISBN: 978-960-6719-89-9

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 5: Οι διαστάσεις της ηθικής. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 5: Οι διαστάσεις της ηθικής. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 5: Οι διαστάσεις της ηθικής ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ.

ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. Α. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ. ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ. Ο Σατανισμός διεθνώς θεωρείται ως . Είναι η λατρεία του Σατανά ο οποίος στις διάφορες μορφές του σατανισμού, δεν κατανοείται με ενιαίο τρόπο. Ο σατανισμός

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία

3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους. Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία 3 ο Δημοτικό Σχολείο Βροντάδου Χίου Οι Τρεις Ιεράρχες, η ζωή και το έργο τους Χίος, 29 Ιανουαρίου 2016 Εκπαιδευτικός: Κωσταρή Αντωνία Εισαγωγή Και οι τρεις γεννήθηκαν τον 4ο αιώνα μ.χ., στα Βυζαντινά Χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΦΩΤΟΔΟΤΕΣ» - Κορυδαλλών 10 Κάντζα Αττικής 153 51 Phone: 210 6658 551 - Email: fotodotes@yahoo.gr ΠΡΟΣΕΥΧΗ: Η ΠΗΓΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Β ΤΟΜΟΣ (Το πρακτικό μέρος) Συγγραφέας: Παπαδημητρακόπουλος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία

Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Τεχνικοί Όροι στην Θεολογία Μάθημα Δεύτερο από την σειρά Οικοδομώντας μία Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Ένα πρότυπο που παρέχει: το

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανικές Πρακτικές

Χριστιανικές Πρακτικές Χριστιανικές Πρακτικές του David Batty Οδηγός Μελέτης Έκδοση 5 Χριστιανικές Πρακτικές Οδηγός Μελέτης 5η έκδοση του David Batty Σημείωση: Τα εδάφια της Βίβλου όπου αυτά αναφέρονται, είναι από τη νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 of 5 14/4/2014 12:35 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 14-4-2014 Ερώτηση παρακίνησης: 1 Τα Χριστούγεννα η Εκκλησία γιορτάζει: τη Θεία Ενανθρώπηση τη Θεία Ευχαριστία τη Βάπτιση του Χριστού Ερώτηση παρακίνησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος

Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου. 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Ξεθεμέλιωμα τοῦ γάμου 'Αρχιμ. Δανιήλ 'Αεράκη, ἱεροκήρυκος Γιά τούς χριστιανούς ἕνας εἶναι ὁ θεσμός, πού θεμελιώνει τήν οἰκογένεια: Ὁ ἐκκλησιαστικός γάμος. Δύο νέοι ἑνώνουν τήν ἀγάπη τούς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ, Ι. Ἀγαπητέ μου Δημόνικε,

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ, Ι. Ἀγαπητέ μου Δημόνικε, 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ, Ι Ἀγαπητέ μου Δημόνικε, μέ πολλή χαρά πῆρα τό γράμμα σου προχτές, ὃπου μοῦ βάζεις ἕνα σωρό ἐρωτήματα σχετικά μέ τό αἰώνιο πρόβλημα τῆς ἀγάπης. Εἰλικρινά πελάγωσα μή ξέροντας πώς νά ξεκινήσω.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία

ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία ΔΕ 5. Ο Ευαγγελισμός της Μαρίας για τη γέννηση του Μεσσία Ευαγγελισμός Ευαγγελισμός είναι η ανακοίνωση στην Παναγία της καλής είδησης ότι θα γεννήσει τον Μεσσία, αυτόν που υποσχέθηκε ο Θεός και περίμενε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Πῶς νά εἰσέλθω στήν καρδιά;

Πῶς νά εἰσέλθω στήν καρδιά; Πῶς νά εἰσέλθω στήν καρδιά; Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Ware Πῶς νά εἰσέλθω στήν καρδιά; Μυστικές ἀναβάσεις στό ὄρος τοῦ Κυρίου Mετάφραση: Πολυξένη Τσαλίκη-Κιοσόγλου Ἐπιμέλεια ἔκδοσης: Βασίλης Ἀργυριάδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 11. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 36. ΔΕΥΤΕΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑ E34ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 12. ΔΟΓΜΑ ΚΑΙ ΖΩΗ 37. Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ 13. ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΞΙΕΣ 38. ΣΩΤΗΡΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΣ 14. ΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΥ 39. Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ 15. Η

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί.

Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Την περασμένη Κυριακή αρχίσαμε τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή με το Γάμο της Κανά, όπου το νερό μετατράπηκε σε κρασί. Το θαύμα αυτό μας δείχνει ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η περίοδος για αλλαγή στον άνθρωπο.

Διαβάστε περισσότερα

Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή

Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή Πρώτη φορά πῆγα στόν Βόρειο Λίβανο, διά τῆς Δαμασκοῦ τῆς Συρίας, τόν Φεβρουάριο τοῦ ἔτους 1988, γιά νά διδάξω στήν Μπελεμέντειο Θεολογική Σχολή «Ἅγιος Ἰωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

-17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ -17 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: «Θανάτου εορτάζουμε νέκρωσιν...» (κεφ.12) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ιερα Μητρόπολις Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2011 Ύμνος της ομάδας «Υπακοή» Σιγανά βαδίζεις πάντα σιωπηλή άγρυπνη ν ακούσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ:

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: ΜΑΘΗΜΑ 18 Ο ΟΙ ΑΓΙΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ: 1. Η αποκατάσταση της προσκύνησης των εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario

«Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή. 7 Iουλιου 2015. St. Catharine s, Ontario «Λέγοντας ναι στο Θεό και στην Ορθόδοξη Οικογένεια» Ομιλία του π. Χαραλάμπου Τζιντή ΚΛΗΡΙΚΟΛΑΪΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΤΟΡΟΝΤΟ 7 Iουλιου 2015 St. Catharine s, Ontario Στο μυστήριο του ιερού Βαπτίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων».

«Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». «Αν είσαι συ ο βασιλιάς των Ιουδαίων, σώσε τον εαυτό σου». Υπήρχε και μια επιγραφή από επάνω του: «Αυτός είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων». Ένας απ τους σταυρωμένους κακούργους τον βλαστημούσε λέγοντας: «Εσύ

Διαβάστε περισσότερα