Πτυχιακή Εργασία. Τάνια Μαρία Μάστορα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πτυχιακή Εργασία. Τάνια Μαρία Μάστορα"

Transcript

1

2 Εξερευνώντας τις Απόψεις των Φοιτητών Νοσηλευτικής για τον Εκφοβισμό το 2013: Μία Φαινομενολογική Μελέτη Πτυχιακή Εργασία Τάνια Μαρία Μάστορα Επιβλέπων: Dr. Στέφανος Μαντζούκας Σεπτέμβριος 2013 Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας & Πρόνοιας Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου

3 Στη φίλη μου Σοφία, που η περιπέτεια της υγείας της με έκανε να συνειδητοποιήσω την αγάπη μου για τη νοσηλευτική.

4 Ευχαριστίες Αρχικά, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα της πτυχιακής μου εργασίας, Επίκουρο Καθηγητή Dr. Στέφανο Μαντζούκα. Η καθοδήγησή του αποτελεί για εμένα ανεκτίμητη προσφορά. Τον ευχαριστώ ιδιαίτερα για τις πολύτιμες συμβουλές και την υπομονή που επέδειξε. Καθώς και τις γνώσεις που μου μεταλαμπάδευσε σε όλα τα έτη των προπτυχιακών σπουδών, οι οποίες αποτέλεσαν τη βάση αυτής της μελέτης. Χωρίς τη δική του συμβολή θα ήταν αδύνατη η ολοκλήρωση της παρούσας εργασίας. Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω την οικογένειά μου, τον αδερφό μου Αριστείδη, τη μητέρα μου Αγγελική και τον πατέρα μου Μανώλη, για την στήριξη και την κατανόησή τους καθ όλη τη διάρκεια των προπτυχιακών μου σπουδών.

5 Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή Εισαγωγή Η Συλλογιστική και οι Στόχοι της Πτυχιακής Εργασίας Η Συλλογιστική και οι Στόχοι της Πτυχιακής Εργασίας Βιβλιογραφική Ανασκόπηση Ορισμοί Εκφοβισμού Επισκόπηση-Επικράτηση του Εκφοβισμού Εκφοβισμός και η Διαχείριση του Εκφοβισμός στον Επαγγελματικό Χώρο Στόχοι και οι Επιπτώσεις του Εκφοβισμού Εκφοβισμός στο Νοσηλευτικό Επάγγελμα Εκφοβισμός στους Φοιτητές Νοσηλευτικής Αίτια Εκφοβισμού Μεθοδολογία Πρωτογενούς Έρευνας Μέθοδος Δείγμα Ηθικά Ζητήματα Συλλογή Δεδομένων Ανάλυση Δεδομένων i

6 5 Αποτελέσματα/Ευρήματα Θεματική Ενότητα 1: Η Ελλιπής Εκπαίδευση Θεματική Ενότητα 2: Σχέσεις Εξουσίας και Ανταγωνισμός Θεματική Ενότητα 3: Ανάθεση μη Νοσηλευτικών Αρμοδιοτήτων Συζήτηση Συζήτηση Συμπεράσματα Συμπεράσματα Περιορισμοί της Έρευνας και Προτάσεις για το Μέλλον Περιορισμοί της Έρευνας Προτάσεις για το Μέλλον ii

7 Περίληψη Εισαγωγή: Ο εκφοβισμός αποτελεί ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα όχι μόνο για τους νοσηλευτές αλλά και για τους φοιτητές νοσηλευτικής κατά τη διάρκεια της πρακτικής τους άσκησης. Ως αποτέλεσμα δημιουργεί προβλήματα όχι μόνο σε προσωπικό επίπεδο αλλά και σε ομαδικό καθώς επηρεάζει ολόκληρη την ομάδα φροντίδας αλλά και τους ασθενείς. Σκοπός: Η εξερεύνηση των απόψεων των φοιτητών νοσηλευτικής του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Ηπείρου σχετικά με τον εκφοβισμό στην πρακτική τους άσκησης κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους Είναι σημαντικό να διερευνηθεί ο εκφοβισμός στο πλαίσιο των προ-εγγεγραμένων νοσηλευτών καθώς η γνώση τέτοιων συμπεριφορών έχει την ικανότητα ευαισθητοποίησης των ακαδημαϊκών αλλά και των ηγετών της νοσηλευτικής σχετικά με το θέμα. Επιπλέον, θα μπορούσε να δημιουργήσει καλύτερο υποστηρικτικό δίκτυο καθιστώντας ευκολότερο στους φοιτητές το να αναφέρουν τέτοιες συμπεριφορές. Μέθοδος: Διενεργήθηκε ποιοτική μελέτη με τη χρήση της φαινομενολογικής προσέγγισης. Η δειγματοληψία ήταν σκόπιμη και το δείγμα αποτέλεσαν 8 φοιτήτριες-τες νοσηλευτικής. Πραγματοποιήθηκαν 8 ημι-δομημένες συνεντεύξεις. Η διαδικασία επιτεύχθηκε σύμφωνα με τις αρχές του σχετικιστικού αντιληπτικού περιγράμματος. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα ανέδειξαν ότι ο εκφοβισμός σύμφωνα με τις απόψεις των φοιτητών σχετίζεται με την ελλιπή εκπαίδευση των νοσηλευτών, τις σχέσεις εξουσίας και ανταγωνισμού που επικρατούν στο νοσηλευτικό επάγγελμα και την ανάθεση μη νοσηλευτικών αρμοδιοτήτων στους φοιτητές κατά την πρακτική τους άσκηση στα δύο νοσοκομεία. Συμπεράσματα: Οι ερωτηθέντες σαφώς χρειάζονται εκπαίδευση για τον εκφοβισμό και τις μεθόδους πρόληψης του καθώς iii

8 και την επιβολή πολιτικών στήριξης όταν δημιουργούνται αντίστοιχα επεισόδια. Σκόπιμο θα ήταν να υπάρξει διαχωρισμός ρόλων μεταξύ νοσηλευτών και βοηθών νοσηλευτών καθώς ο μη διαχωρισμός τους δημιουργεί πολλά προβλήματα και αντιπαραθέσεις στην καθημερινή άσκηση της κλινικής νοσηλευτικής. Επιπλέον, κρίνεται επιτακτική η δημιουργία ενός πρωτοκόλλου που να ορίζει τον ρόλο του φοιτητή νοσηλευτικής κατά την πρακτική, έτσι ώστε να αποφεύγεται η ανάθεση μη νοσηλευτικών αρμοδιοτήτων. Συνεπώς, πρέπει να αναπτυχθούν πολιτικές προκειμένου να διευθετηθεί το θέμα του εκφοβισμού κατά το πρόγραμμα της πρακτικής άσκησης. iv

9 Α ΜΕΡΟΣ

10 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1 Εισαγωγή 1.1 Εισαγωγή Ο εκφοβισμός αποτελεί το θέμα μελέτης της παρούσας εργασίας. Αρχικά, στο πρώτο μέρος της εργασίας γίνεται μια βιβλιογραφική ανασκόπηση με σκοπό να παρουσιαστούν ορισμοί του εκφοβισμού, η επισκόπηση και η επικράτηση του εκφοβισμού, οι στόχοι και οι επιπτώσεις και η διαχείριση του. Επιπλέον, παρουσιάζεται ο επαγγελματικός εκφοβισμός, ο εκφοβισμός στο νοσηλευτικό επάγγελμα και τους φοιτητές νοσηλευτικής και τέλος τα αίτια εκφοβιστικών συμπεριφορών έτσι όπως παρουσιάζονται σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία. Εν συνεχεία, στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται η μέθοδος της έρευνας που πραγματοποιήθηκε στους φοιτητές νοσηλευτικής για την συλλογή και ανάλυση των απόψεων των φοιτητών σχετικά με τον εκφοβισμό. Εν κατακλείδι, συζητούνται και συγκρίνονται τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας με διεθνείς έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί στο παρελθόν. 2

11 Κεφάλαιο 2 Η Συλλογιστική και οι Στόχοι της Πτυχιακής Εργασίας 2.1 Η Συλλογιστική και οι Στόχοι της Πτυχιακής Εργασίας 2.1 Η Συλλογιστική και οι Στόχοι της Πτυχιακής Εργασίας Ο εκφοβισμός στο χώρο εργασίας ή πλάγια/οριζόντια βία, είναι ένα διεθνές πρόβλημα για τη νοσηλευτική όπως αποδεικνύεται από έρευνες που έχουν διεξαχθεί στον Καναδά, το Ηνωμένο Βασίλειο, στις ΗΠΑ, στην Αυστραλία, στη Νέα Ζηλανδία, στο Πακιστάν και την Τουρκία (Johnson, 2009: Yildirim & Yildirim, 2007). Παρά την ύπαρξη λίγων μελετών σχετικών με τoν εκφοβισμό στον τομέα της νοσηλευτικής εκπαίδευσης έως σήμερα, όσες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί αποδεικνύουν την ύπαρξη του στον κλινικό χώρο (Clarke, 2012). Δυστυχώς, ελάχιστες έρευνες έχουν διεξαχθεί σχετικά με το ότι η νοσηλευτική «τρώει τα παιδιά της» (Thomas & Burk, 2009). Η πρακτική άσκηση κατά τη διάρκεια του ογδόου εξαμήνου των προπτυχιακών σπουδών νοσηλευτικής αποτελεί ένα μεταβατικό διάστημα για τους φοιτητές νοσηλευτικής. Ο εκφοβισμός στον εργασιακό χώρο είναι ένα κομμάτι το οποίο δεν έχει διερευνηθεί στην Ελλάδα. 3

12 Η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο να καταγράψει και να εξερευνήσει τις απόψεις των φοιτητών νοσηλευτικής του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος Ηπείρου στα Ιωάννινα. Επιπροσθέτως, να εκτιμηθεί η συχνότητα και οι μορφές εκφοβισμού που βιώνουν οι φοιτητές της νοσηλευτικής, καθώς και οι παράγοντες που τις προκαλούν. Επιπλέον, να κατανοήσει και να ερμηνεύσει τη μοναδικότητας της ανθρώπινης σκέψης των φοιτητών νοσηλευτικής σχετικά με τον εκφοβισμό. Αυτό ελπίζουμε, θα επιτρέψει τη συνειδητοποίηση της σοβαρότητας του προβλήματος του εκφοβισμού και θα μας ενημερώσει σχετικά με το πώς θα μπορούσαμε να ασχοληθούμε με το θέμα (Μαντζούκας, 1999). 4

13 Κεφάλαιο 3 Βιβλιογραφική Ανασκόπηση 3.1 Ορισμοί Εκφοβισμού 3.2 Επισκόπηση-Επικράτηση του Εκφοβισμού 3.3 Εκφοβισμός και η Διαχείριση του 3.4 Εκφοβισμός στον Επαγγελματικό Χώρο 3.5 Στόχοι και οι Επιπτώσεις του Εκφοβισμού 3.6 Εκφοβισμός στο Νοσηλευτικό Επάγγελμα 3.7 Εκφοβισμός στους Φοιτητές Νοσηλευτικής 3.8 Αίτια Εκφοβισμού 3.1 Ορισμοί Εκφοβισμού Ο εκφοβισμός (bullying) και οι όροι που έχουν σχέση με την θυματοποίηση, την παρενόχληση και την υποτίμηση είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστούν ως συγκεκριμένες συμπεριφορές. Αυτή η δυσκολία προκύπτει από τη συμπεριφορά καθώς και την ίδια τη λεπτότητα των δράσεων. Η αναγνώριση τέτοιων συμπεριφορών θεωρείται πως εξαρτάται από το άτομο 5

14 και οι συνέπειες που μπορεί να έχει το θύμα, μπορεί να εξαρτώνται από την συναισθηματική υγεία του κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή. Παρά ταύτα, υπάρχουν αρκετοί ορισμοί για τον εκφοβισμό. Σύμφωνα με το αγγλικό λεξικό της Οξφόρδης (1990) και τη Συμβουλευτική Συνδιαλλαγής και Διαιτησίας (ACAS) (2009) ο εκφοβισμός είναι πράξεις οι οποίες σκοπό έχουν να βλάψουν ή να εκφοβίσουν ένα αδύναμο άτομο (Cooper & Curzio, 2012). Άλλοι ορισμοί περιλαμβάνουν τη σκόπιμη χρήση της επιθετικότητας και την πρόκληση του σωματικού πόνου, των συναισθηματικών διαταραχών, τον συνδυασμό και των δύο αυτών ή ακόμη και τον κοινωνικό αποκλεισμό και την ανισότητα των σχέσεων εξουσίας μεταξύ του θύτη και του θύματος. Οι σχέσεις αυτές μπορούν να συνδέονται με το ρατσισμό, όπως είναι οι σχέσεις δασκάλου-μαθητή που εμπεριέχουν την κυριαρχία ενός ατόμου πάνω σε ένα άλλο (Cooper & Curzio, 2012). Ως εκφοβισμός θεωρείται η επαναλαμβανόμενη, σκόπιμη, ενσυνείδητη πρόκληση βλάβης ή φόβου σε κάποιον. Ο εκφοβισμός χωρίζεται σε σωματικό, λεκτικό ή ψυχολογικό με κοινό χαρακτηριστικό την υπεροχή θύτη κατά του θύματος. Μπορεί να περιλαμβάνει απειλές για χρήση βίας ή την πραγμάτωση αυτής, όπως και λεκτική επιθετικότητα και κοινωνικό αποκλεισμό. Περιλαμβάνει επίσης, την επαναλαμβανόμενη αρνητική ή τη μοχθηρή συμπεριφορά κατά τη διάρκεια μια χρονικής περιόδου και την πρόθεση για πρόκληση βλάβης. Επιπλέον, τη διαφορά ισχύος και δύναμης θύματος και θύτη, με τον θύτη πάντα να υπερισχύει και να έχει ως σκοπό να σπάσει τη θέληση του θύματος να υπερασπιστεί τον εαυτό του (Μακρή-Μπότσαρη, 2010: Stevenson et al., 2006). Ο εκφοβισμός διακρίνεται σε άμεσο και έμμεσο. Ο άμεσος εκφοβισμός, ιδιαίτερα ο σωματικός προκαλεί ορατές βλάβες που είναι εύκολο να διαπιστωθούν. Αντίθετα, ο έμμεσος εκφοβισμός είναι ύπουλος και δύσκολα αντιληπτός. Δύναται να περιλαμβάνει την χειραγώγηση και τη διάλυση φιλικών σχέσεων, τη σκόπιμη περιθωριοποίηση ενός ατόμου, την απομόνωση και την αδιαφορία προς κάποιον ή την αποστολή μηνυμάτων, πολλές φορές και ανώνυμων (Μακρή-Μπότσαρη, 2010). Οι ορισμοί αυτοί σαφώς συνδέονται και με τη συμπεριφορά της παιδικής ηλικίας αλλά μπορούν να συσχετιστούν επίσης με ενήλικες που αναφέρουν ότι είναι θύματα αντίστοιχων 6

15 συμπεριφορών εκφοβισμού (Cooper & Curzio, 2012: Hendershot et al., 2006). 3.2 Επισκόπηση-Επικράτηση του Εκφοβισμού Ο εκφοβισμός (bullying) έχει αποδειχθεί παγκοσμίως ότι έχει ανησυχητικές επιπτώσεις σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Συνδέεται με τη βία στο σχολικό και κοινωνικό πλαίσιο και προβληματίζει τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και τους ερευνητές (Μακρή-Μπότσαρη, 2010). Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) σε έρευνα του σε μαθητές ηλικίας από 11 έως 15 ετών, ανέδειξε πως είχαν υποστεί εκφοβιστικές συμπεριφορές σε ποσοστό από 9% έως 73%. Ο εκφοβισμός έχει τις ρίζες του συνήθως κατά τη διάρκεια της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και στην αρχή της δευτεροβάθμιας και εξελίσσετε στη συνέχεια σε συμπεριφορές παρενόχλησης και βίας στις διαπροσωπικές σχέσεις. Η χρόνια έκθεση στον εκφοβισμό συνδέεται με ακαδημαϊκές, κοινωνικές και ψυχοσωματικές συνέπειες (Μακρή-Μπότσαρη, 2010). Ο εκφοβισμός κατά την παιδική ηλικία έχει οδηγήσει πλήθος παιδιών στην απόγνωση, μέχρι και στην αυτοκτονία, έχοντας ψυχολογικά προβλήματα (Μακρή-Μπότσαρη, 2010). Πλέον, αποτελεί ένα μεγάλο πρόβλημα στα σχολεία, στους χώρους εργασίας, αλλά και στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ωστόσο, παρά την ύπαρξη λίγων δημοσιεύσεων που μελετούν τον εκφοβισμό δεν υπήρχε καμία ειδικά για τους προπτυχιακούς φοιτητές (Cooper & Curzio, 2012). Ο εκφοβισμός έχει οικονομικά, υλικά, συναισθηματικά ή κοινωνικά αίτια εξάρτηση ενός ατόμου από κάποιο άλλο. Στον εργασιακό χώρο, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει τόσο η ιδιοσυγκρασία του ατόμου όσο και τα χαρακτηριστικά του οργανισμού στον οποίο εργάζεται. Αποτελεί ένα κοινωνικό φαινόμενο το οποίο έχει τις ρίζες του στην οικογένεια (Φώτης & Καλοκαιρινού-Αναγνωστοπούλου, 2010). Θεωρείται ότι τα άτομα που εκφοβίζουν αναπτύσσουν μια διαταραχή προσωπικότητας, χωρίς να υπάρχει ψυχιατρική διάγνωση, κατά την οποία αναπτύσσουν άμυνες για να καλύ- 7

16 ψουν συμπεριφορές παρενόχλησης και κακοποίησης που έχουν δεχθεί από το ίδιο το στενό συγγενικό τους περιβάλλον. Αυτές τις αμυντικές τεχνικές τις χρησιμοποιούν συχνά και σε διάφορες πτυχές της κοινωνικής τους ζωής προκειμένου να έχουν και να διατηρούν τον έλεγχο των καταστάσεων. Τέλος, οι θύτες των εκφοβιστικών συμπεριφορών τείνουν να είναι άτομα με επιθετικές τάσεις, ανασφαλείς, ανεπαρκείς και με χαμηλή αυτοεκτίμηση (Φώτης & Καλοκαιρινού-Αναγνωστοπούλου,2010). Το 1987, ο Cox προειδοποίησε για την αρνητική φύση της λεκτικής κακοποίησης στο νοσηλευτικό επάγγελμα στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ). Το πρόβλημα όμως δεν έχει απαλειφθεί. Μια πρόσφατη έρευνα στο προσωπικό του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) της Αγγλίας αναφέρει ότι το 21% του προσωπικού πρώτης γραμμής έχει υποστεί καταστάσεις εκφοβισμού. Συγκεκριμένα, κατά το 2009, το 17% του βρετανικού προσωπικού του NHS ανέφερε ότι έχει υποστεί κακοποίηση είτε από τον διευθυντή τους είτε από τους άλλους συναδέλφους, καθώς και ποσοστό του 2% ανέφερε σωματική βία από το προσωπικό. Παρά το γεγονός ότι τα δεδομένα που προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο δείχνουν ότι οι τιμές εκφοβισμού παραμένουν αμετάβλητες κατά το πέρας των τελευταίων χρόνων πρόσφατες έρευνες σε Αυστραλία και Καναδά μας μεταφέρουν μία διαφορετική εικόνα, αναδεικνύοντας τη συχνότητα συγκρούσεων μεταξύ συναδέλφων να έχει ανοδικές τιμές (Farrell & Shafiei, 2012). Πρόσφατη έρευνα σε κολέγιο ιατρών και χειρουργών του Πακιστάν έδειξε ότι ο εκφοβισμός αποτελεί τον κανόνα και όχι την εξαίρεση στην εκπαίδευση τους. Το 80% των εκπαιδευόμενων ψυχιατρικής ήταν τουλάχιστον μια φορά θύμα ανάλογης συμπεριφοράς τον τελευταίο χρόνο. Οι συνηθέστερες συμπεριφορές ήταν οι επίμονες προσπάθειες να μειώσουν και να υπονομεύσουν την εργασία του εκπαιδευόμενου ή να ταπεινώσουν τον εκπαιδευόμενο μπροστά σε συναδέλφους. Άλλες ιατρικές ομάδες περιλαμβάνουν φοιτητές ιατρικής, νοσηλευτές και άλλες ειδικότητες (Coverdale et al, 2009). Μερικοί φοιτητές ανέφεραν πως απειλούνται ή τους τιμωρούν με σωματική βλάβη όπως χτυπήματα, χαστούκια ή κλωτσιές. Επιπλέον, ότι τους ζητούνταν από τους ανώτερους να επιτελέσουν προσωπικές τους υπηρεσίες, όπως τα ψώνια ή babysitting. Λιγότεροι, ανέφεραν 8

17 πως υπέστησαν άσχημη συμπεριφορά λόγω φύλου, όπως χαμηλότερης αξιολόγησης. Σημαντικό εύρημα αυτής της μελέτης είναι ότι ανέδειξε πως τα μεγαλύτερα ποσοστά θυτών σε νοσοκομεία ήταν μέλη του Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) (Coverdale et al, 2009). Επιπλέον, έρευνα σε Πανεπιστήμιο φυσιοθεραπευτών σε τελειόφοιτους προπτυχιακούς φοιτητές του Ηνωμένου Βασιλείου μελέτησε την επικράτηση του εκφοβισμού στους φοιτητές. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα το 25% των φοιτητών ανέφεραν τουλάχιστον ένα περιστατικό κάποιας συμπεριφοράς εκφοβισμού. Οι θύτες του εκφοβισμού ήταν τις περισσότερες φορές είτε κλινικοί είτε εκπαιδευτικοί σε ποσοστό 62%. Οι πλειοψηφία των φοιτητών δεν έκανε αναφορά του συμβάντος και αυτή ήταν σε ποσοστό ανάλογο του 84% (Stubbs & Soundy, 2013). Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Ιατρικό Κολλέγιο Lahore αναδείχθηκε ότι περισσότεροι από τους μισούς φοιτητές, ποσοστό 70% είχαν βιώσει κάποια μορφή εκφοβισμού τους τελευταίους 6 μήνες των σπουδών τους. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι το 70% των φοιτητών που ήταν θύματα εκφοβισμού ήταν γυναίκες. Το 67% των φοιτητών ανέφεραν ότι αντιμετωπίζουν ένα επεισόδιο εκφοβισμού τουλάχιστον μία φορά το μήνα, το 26% λιγότερο από μία φορά το μήνα και το 7% τουλάχιστον μία φορά σε μια εβδομάδα. Οι πιο κοινές μορφές αναφέρθηκε πως ήταν η λεκτική κακοποίηση και οι χειρονομίες (όπως γκριμάτσες). Οι συμπεριφορές αυτές ήταν συνοδευόμενες από συμπεριφορές άγνοιας ή αποκλεισμού. Μετά από τις συμπεριφορές αυτές οι φοιτητές είχαν αισθήματα μοναξιάς ή λύπης. Οι γνώσεις που είχαν οι ερωτηθέντες σχετικά με τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υποστήριξης στο κολέγιο τους, συνδέονταν με τις εμπειρίες τους (Mukhtar et al., 2010). 3.3 Εκφοβισμός και η Διαχείριση του Όσον αφορά τον εκφοβισμό στην παιδική και μετέπειτα στην εφηβική ηλικία η χρήση της βιβλιοθεραπείας για την αντιμετώπιση των πειραγμάτων και του εκφοβισμού στην παιδική ηλικία αποτελεί ένα καινοτόμο σχέδιο παρέμβασης για τους σχολικούς νοσηλευτές και θα 9

18 πρέπει να εξετάζεται για την επίτευξη ενός υγιούς σχολικού περιβάλλοντος. Τα παιδικά βιβλία δύναται να χρησιμεύσουν ως μια μοναδική ευκαιρία για τους γονείς, τους δασκάλους και τα παιδιά. Η βοήθεια που μπορεί να επιτευχθεί μέσω της βιβλιοθεραπείας ώστε να επιλυθούν τα προβλήματα αποτελείται από τρία στάδια, το στάδιο της αναγνώρισης, το στάδιο της κάθαρσης και το στάδιο της διορατικότητας. Τα στάδια αυτά είναι κατάλληλα για την αντιμετώπιση των ευαισθησιών, των πειραγμάτων και του εκφοβισμού (Gregory & Vessey, 2004). Στη νοσηλευτική, η πρόληψη του εκφοβισμού εξαρτάται από τις αποτελεσματικές στρατηγικές των ηγετών της νοσηλευτικής. Οι οργανωτικές συνέπειες για τους εργαζόμενους επηρεάζονται από τις συμπεριφορές των ηγετών. Ως αποτέλεσμα της συμπεριφοράς τους έρχεται ο τρόπος που διαχειρίζονται το πλαίσιο και το περιεχόμενο της εργασίας. Σε έρευνα στον γενικό τομέα της διαχείρισης αναδείχτηκε ότι η ηγεσία, ιδιαίτερα η αρνητική ή το μη έχον υποστήριξη στυλ ηγεσίας, είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την επικράτηση του εκφοβισμού στο χώρο εργασίας (Coverdale et al., 2009). Γνωρίζουμε λίγες πληροφορίες σχετικά με το πώς η λεκτική κακοποίηση ή η παρενόχληση ενεργοποιείται και πως θα μπορούσε να προληφθεί. Η πρωτογενής πρόληψη θα μπορούσε να επιτευχθεί με τις εξής μεθόδους, την παροχή εκπαιδευτικών υλικών και την εκπαίδευση δεξιοτήτων επικοινωνίας για όλους όσους αντιμετωπίζουν συμπεριφορές εκφοβισμού. Επιπροσθέτως, την εκπαίδευση για την κατάχρηση, τις διακρίσεις και την παρενόχληση στον εργασιακό χώρο και πως αυτά δύναται να αντιμετωπισθούν και να αποφευχθούν. Μπορούν να παρουσιάζονται στα προγράμματα σπουδών. Τέτοιες πρωτοβουλίες θα πρέπει να προωθούνται χωρίς καμία απόκλιση γλώσσας, και με την κουλτούρα της συλλογικότητας και του σεβασμού προς όλους (Coverdale et al., 2009). Σε δευτεροβάθμιο επίπεδο η πρόληψη βασίζεται σε ένα ποσοστό σε σαφείς μηχανισμούς υποβολής εκθέσεων για κάθε περιστατικό κατάχρησης ή διάκρισης, έτσι ώστε να αντιμετωπισθεί όσον το δυνατόν πιο γρήγορα. Επίσης, μέτρα όπως ο απολογισμός και η υποστηρικτική παροχή συμβουλών πρέπει να στοχεύουν στην ανακούφιση των ψυχολογικά οδυνηρών συνεπειών. Η εστίαση στον επαγγελματισμό και την εκπαίδευση θα βοηθήσει στην εξάλειψη 10

19 τέτοιων συμπεριφορών (Coverdale et al., 2009). Πολλοί οργανισμοί όπως το NHS αλλά και πανεπιστήμια βρίσκονται στη διαδικασία της επανεξέταση των πολιτικών τους. Μέχρι σήμερα το νομοσχέδιο έχει λάβει μια σειρά από παρουσιάσεις από το Κοινοβούλιο. Επιπλέον, η Εθνική Υπηρεσία Υγείας χρησιμοποιεί έρευνες ικανοποίησης του προσωπικού με σκοπό την επανεξέταση του εκφοβισμού και της παρενόχλησης (Cooper & Curzio, 2012). 3.4 Εκφοβισμός στον Επαγγελματικό Χώρο Η πρώτη αναφορά στην παρενόχληση έγινε πριν από 30 χρόνια. Για συμπεριφορές που σχετίζονται με τον εκφοβισμού στο χώρο εργασίας τα τελευταία χρόνια έχουν δοθεί πολλές ετικέτες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται λέξεις όπως η διαπροσωπική επιθετικότητα, οι καταστροφικές διαπροσωπικές συγκρούσεις, η παρενόχληση, η συναισθηματική κακοποίηση, το mobbing, η κακοποίηση στο χώρο εργασίας, η θυματοποίηση στο χώρο εργασίας, η λεκτική κακοποίηση ή αναφέρεται σε καταστάσεις κατά τις οποίες ένα άτομο συνεχώς αισθάνεται ότι του υποβάλλονται με αρνητικό τρόπο και του είναι δύσκολο να αμυνθεί. Αυτές οι συμπεριφορές έχουν αντίκτυπο στην γενικότερη ευημερία του (Fitzpatrick et al., 2010: Lutgen-Sandvik & Tracy, 2012: Palaz, 2011). Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε ότι στη νοσηλευτική βιβλιογραφία οι όροι «επιθετικότητα», «οριζόντια βία» και «εκφοβισμός» θεωρούνται πολύ συχνά ταυτόσημοι και χρησιμοποιούνται εναλλακτικά για την περιγραφή του ίδιου φαινομένου (Johnson, 2009: Corney, 2008: Roberts et al., 2009). Στην κοινωνία μας σήμερα παρατηρείται μια σταθερή αύξηση των βίαιων συμπεριφορών σε όλες τις πτυχές της ζωής μας. Δυστυχώς, ο επαγγελματικός χώρος δεν αποτελεί εξαίρεση. Στην Αμερική έχει υπολογιστεί ότι περίπου 54 εκατομμύρια πολιτών έχουν βιώσει εκφοβισμό στο χώρο εργασίας τους (Mintz-Binder & Calkins, 2012). Ο εκφοβισμός στον επαγγελματικό χώρο είναι η επιθετική συμπεριφορά με εκδικητικές, μνησικακίες, κακόβουλες ή εξευτελιστικές προσπάθειες που έχουν ως στόχο να υποβιβάσουν ένα άτομο ή μια ομάδα εργαζομένων. Τέτοιου είδους επίμονες και αρνητικές επιθέσεις 11

20 πάνω στην προσωπική ή επαγγελματική απόδοση είναι συνήθως αδικαιολόγητες, άλογες και μη προβλέψιμες (Mary Van Dievel, 2013). Το προσωπικό της υγειονομικής περίθαλψης είναι μία από τις επαγγελματικές ομάδες που υποφέρει την υψηλότερη έκθεση σε πηγές επαγγελματικού άγχους, όπως είναι η επιθετικότητα από συναδέλφους και ανωτέρους (Waschgler et al., 2013). Για την ανθρωποκεντρική φροντίδα απαιτούνται καλές εργασιακές σχέσεις μεταξύ των νοσηλευτών, των άλλων επαγγελματιών υγείας, των διαχειριστών, των ασθενών και των οικογενειών τους. Δυστυχώς, οι σχέσεις αυτές μπορούν να καταστραφούν από άσχημες συμπεριφορές επικοινωνίας όπως είναι ο εκφοβισμός. Ο εκφοβισμός στον επαγγελματικό χώρο είναι στενά συνδεδεμένος με την οριζόντια βία. Ωστόσο, σε αντίθεση με την οριζόντια βία υπάρχει μια πραγματική ή υποτιθέμενη διαφορά ισχύος μεταξύ ηθικού αυτουργού και παραλήπτη (Vessey et al., 2009). Παρά το γεγονός ότι ο εκφοβισμός είναι παρόμοιος με την παρενόχληση, διαφέρει από την άποψη του στόχου. Με τον εκφοβισμό, ο καθένας μπορεί να είναι ένας πιθανός στόχος, ενώ η παρενόχληση είναι γενικά συνδεδεμένη με την έννοια της διαφοράς, που οφείλεται στο φύλο, τη φυλή, την εθνικότητα, την ηλικία ή την αναπηρία. Παρά την έλλειψη εννοιολογικής σαφήνειας, η παρενόχληση γενικά χρησιμοποιείται ως γενικός όρος τόσο στην βιβλιογραφία και από τους επαγγελματίες της νοσηλευτικής για να περιγράψει τη βία που αντιμετωπίζουν στον εργασιακό χώρο (Vessey et al., 2009). Τα άτομα που εκφοβίζουν μειώνουν συστηματικά το άτομο-στόχο τους, για να διαβρώσουν την όποια υποστήριξη αυτό μπορεί να αναζητήσει αργότερα. Τα άτομα αυτά δυσφημούν το στόχο στους άλλους: τους συναδέλφους, τη διοίκηση, τους εκπροσώπους των συνδικάτων, το τμήμα ανθρωπίνου δυναμικού κλπ. (Mary Van Dievel, 2013). Η ηθική παρενόχληση αποτελεί την ευρύτερη εμπλοκή της ομάδας στον εκφοβισμό. Η διοίκηση και τα συνδικάτα αποσύρουν την υποστήριξή τους και τελικά συμμετέχουν στην επίθεση εναντίον του στόχου, με τον ίδιο ενθουσιασμό του αρχικού εκφοβιστή. Οι συνάδελφοι φοβούμενοι για τον εαυτό τους είτε κοιτάνε από την άλλη μεριά είτε συμμετέχουν ενεργά. Η ομάδα τίθεται ενάντια στο άτομο (Mary Van Dievel, 2013). 12

21 3.5 Στόχοι και οι Επιπτώσεις του Εκφοβισμού Ο εργασιακός εκφοβισμός έχει αποδειχθεί ότι σχετίζεται με εκδηλώσεις άγχους, κατάθλιψης, και επιθετικότητας. Επίσης, τα θύματα μπορεί να εμφανίζουν αϋπνία, μελαγχολία και απάθεια, με γνωστικές επιπτώσεις (προβλήματα συγκέντρωσης), έλλειψη αυτοπεποίθησης και πρωτοβουλιών. Επιπλέον, συνάδει με τη μείωση της εργασιακής ικανοποίησης, την επικίνδυνη συμπεριφορά και τα ατυχήματα, την αύξηση της λήψης καπνού και αλκοόλ, τις κακές διατροφικές συνήθειες, τις γαστρεντερικές ανησυχίες, την ελλιπή συγκέντρωση, την απόσυρση που μπορεί να οδηγεί και σε απομόνωση. Όσοι αποτελούν θύματα εκφοβισμού είναι περισσότερο ανήσυχοι ή νευρωτικοί. Τέλος, συνδέεται με αρνητικές επιπτώσεις στην προσωπική αλλά και την οικογενειακή ζωή και μη ανεκτή πίεση στις σχέσεις (Mary Van Dievel, 2013: Hutchinson et al., 2008). Υπάρχουν αναφορές που υποστηρίζουν ότι ο εκφοβισμός επηρεάζει τις επιδόσεις και την αποτελεσματικότητα της παραγωγής. Η εχθρότητα που προέρχεται από το χώρο εργασίας και ο εκφοβισμός μεταξύ των νοσηλευτών μπορεί να συμβάλει στην πρόκληση ιατρικών λαθών, την μη ικανοποίηση του ασθενούς καθώς και την αύξηση του κόστους της υγειονομικής περίθαλψης (Stelmaschuk, 2010). Ως εκ τούτου, συνδέεται με την αντικατάσταση έμπειρων επαγγελματιών. Ο Murray (2008) ανέφερε ότι ο εκφοβισμός στον νοσηλευτικό χώρο εργασίας μπορεί να κοστίσει πάνω από δολαρίων. Ο Sperry (2009) υπολόγισε ότι το ένα τρίτο των αποζημίωση των εργαζομένων σχετίζονται με την παρενόχληση και/ ή το mobbing (Mintz-Binder & Calkins, 2012). Στους φοιτητές η συμπεριφορά του νταή μπορεί να λάβει πολλές μορφές και μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ευημερία τους. Τέτοιες συμπεριφορές θα πρέπει να αντιμετωπιστούν από τα πανεπιστήμια, τα ιδρύματα Εθνικής Υπηρεσίας Υγείας και από τους ερευνητές (Stubbs & Soundy, 2013). Σύμφωνα με μελέτες ο εκφοβισμός επηρεάζει όλους τους νοσηλευτές και ειδικότερα τους άνδρες νοσηλευτές, οι οποίοι αποτελούν τη μειοψηφία σε ένα επάγγελμα που στελεχώνεται κυρίως από γυναίκες, αποτελώντας στόχο τέτοιων συμπεριφορών. Ειδικότερα, οι περισσότερες συμπεριφορές λεκτικού εκφοβισμού προέρχονται από τις γυναίκες νοσηλεύτριες με τους άνδρες να αποτελούν έναν εύκολο στόχο (Φώτης & 13

22 Καλοκαιρινού-Αναγνωστοπούλου, 2010). 3.6 Εκφοβισμός στο Νοσηλευτικό Επάγγελμα Είναι σαφές ότι η οριζόντια βία υπάρχει σήμερα στον τομέα της νοσηλείας και επηρεάζει τη νοσηλευτική σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Ο εκφοβισμού στο χώρο εργασίας είναι ένα σοβαρό πρόβλημα που επηρεάζει τη νοσηλευτική. Όταν η ένταση είναι αυξημένη κατά τη φροντίδα των ασθενών, το νοσηλευτικό προσωπικό δεν είναι σε θέση να δείξει τον καλύτερο εαυτό του και το αποτέλεσμα είναι συχνά η κακή φροντίδα των ασθενών (Woelfle & McCaffrey, 2007: Murray, 2009). Η νοσηλευτική, αποτελεί επάγγελμα το οποίο υπόκειται επιθετικές συμπεριφορές από τους ασθενείς και τις οικογένειες τους. Όμως, περισσότερο ανησυχητική γι αυτούς είναι η επιθετικότητα που δέχονται από τους συναδέλφους τους (May & Grubbs, 2002: Farrell, 2001). Πολλοί νοσηλευτές βιώνουν ένα εχθρικό περιβάλλον εργασίας, στο οποίο επικρατούν προσβλητικά σχόλια, επίμονη κριτική, προσωπική κακοποίηση, ή ακόμα και σωματική κακοποίηση και απειλές, τόσο στον δημόσιο όσο και ιδιωτικό τομέα απασχόλησης (Einarsen, 2010). Ο εκφοβισμός στον επαγγελματικό χώρο συνεχίζεται στο περιβάλλον της υγειονομικής περίθαλψης, επηρεάζει αρνητικά την παραγωγικότητας των νέων νοσηλευτών, τις γνωστικές απαιτήσεις και την ικανότητα τους να χειριστούν ή να διαχειριστούν το φόρτο εργασίας τους (Berry et al., 2012) Η Αμερικανική Ένωση Νοσηλευτών αναφέρει ότι ο εκφοβισμός έχει τρεις μορφές: (1) τις προσωπικές επιθέσεις (2) τη διάβρωση των επαγγελματικών αρμοδιοτήτων και (3) την επίθεση μέσω της εργασίας που ανατίθεται και την άρνησης της ορθής διαδικασίας (ANA, 2012). Είναι σημαντικό να μην βρεθεί όχι μόνο ένας σαφής ορισμός του εκφοβισμού στο χώρο εργασίας, αλλά ο καλύτερος δυνατός τρόπος για τη μέτρησή του (Karpinski et al., 2012). Ο εκφοβισμός και η παρενόχληση στον εργασιακό χώρο δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Ωστόσο, παρατηρείται επιδημία εκφοβισμού στον τομέα της υγείας. Η εργασία στον τομέα της υγείας, 14

23 όπως είναι το νοσηλευτικό επάγγελμα απαιτεί ένα μεγάλο βαθμό προσωπικής συμμετοχής που σημαίνει την αντίληψη και την έκφραση των συναισθημάτων και τη δημιουργία προσωπικών σχέσεων. Σε μεγάλο βαθμό βρίσκεται και το επίπεδο της προσωπικής συμμετοχής και της διαθεσιμότητας περισσότερων προσωπικών πληροφοριών (Palaz, 2011: Clarke et al., 2012). Αυτό το γεγονός προσφέρει το έδαφος για περισσότερες δυνατότητες επιθετικών συμπεριφορών. Επίσης, στον κλάδο της υγείας, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί ή να αξιολογήσουν αντικειμενικά και αυτή η έλλειψη αντικειμενικότητας προσφέρει μια μεγάλη ευκαιρία για την ανάπτυξη επιθετικών συμπεριφορών. Οπότε, παρά το γεγονός ότι οι νοσηλευτές συχνά είναι αντιμέτωποι με τον εκφοβισμό και την παρενόχλησης στο εργασιακό τους περιβάλλον, είναι απρόθυμοι να διαμαρτυρηθούν επειδή έχουν την τάση να αποδέχονται τέτοιες συμπεριφορές ως ένα «μέρος της δουλειάς» (Palaz, 2011). Οι επαγγελματίες υγείας έχουν αναγνωριστεί ως ομάδα υψηλού κινδύνου αναφορικά με την επιθετικότητα στον χώρο εργασίας τους. Με τους νοσηλευτές να κατατάσσονται σε υψηλή θέση στη λίστα με τους πιο διαδεδομένους στόχους εκφοβισμού. Σημαντικό είναι να επισημάνουμε ότι οι νοσηλευτές διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο επιθετικής συμπεριφοράς από τους συναδέλφους και τους γιατρούς (Rowe & Sherlock, 2005: Woodrow & Guest, 2008). Οι επιθετικές συμπεριφορές στον εργασιακό χώρο έχουν σημαντικές επιπτώσεις για το προσωπικό, τους ασθενείς καθώς και για τη φήμη των νοσοκομείων (Farrell & Shafiei, 2012 : Mintz-Binder & Calkins, 2012). Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία η επικράτηση του εκφοβισμού και της παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο στον τομέα της υγείας είναι ένα γνωστό πρόβλημα. Επίσης, ο κίνδυνος να υποστεί κάποιος ψυχολογική βία μεταξύ των νοσηλευτών είναι τρεις φορές υψηλότερος από ό, τι σε άλλες επαγγελματικές ομάδες (Palaz, 2011). Η παροχή ενός ασφαλούς περιβάλλοντος εργασίας, στο οποίο οι νοσηλευτές θα μπορούν να εργάζονται χωρίς φόβο ή την απειλή της επιθετικότητας αναγνωρίζεται ως ένα παγκόσμιας κρισιμότητας ζήτημα για τους οργανισμούς υγείας (Hutchinson et al., 2008). Επιπλέον, οι αυξανόμενες αναφορές εκφοβισμού στο χώρο εργασίας απειλούν την υγεία 15

24 και την ευημερία των νοσηλευτών, ειδικά στους πρόσφατα απόφοιτους νοσηλευτικής που εισέρχονται στο επάγγελμα (Laschinger et al., 2012). Η έκθεση στον εκφοβισμό στο νοσηλευτικό επάγγελμα έχει συσχετιστεί με την κατάθλιψη και το άγχος, την απόσυρση και την αποφυγή κατά την εργασία, τη διακοπή της σταδιοδρομίας και τη μειωμένη ικανότητα στην εργασία και αποτελεί μια διεφθαρμένη συμπεριφορά (Hutchinson et al., 2009) Σε μια προσπάθεια να εξηγηθεί γιατί κάποια άτομα είτε γίνονται στόχοι είτε συμμετέχουν σε εκφοβιστικές συμπεριφορές παρατηρήθηκε πως υπάρχουν παράγοντες-κίνητρα που μπορεί να υπάρχουν και μπορούν να τις προκαλέσουν. Επιπλέον, υπάρχουν διαφορές προσωπικότητας που οδηγούν σε συγκρούσεις με βάση διαμάχες για την κατάκτηση της εξουσίας. Οι διαπροσωπικές συγκρούσεις είναι υπεύθυνες για την έναρξη του εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον. Τέτοιες συμπεριφορές όπως προαναφέραμε μπορούν να επιλυθούν μέσω της χάραξης πολιτικών, της εκπαίδευσης, της πρόληψης και διαμεσολάβησης (Hutchinson et al., 2009). Οι πράξεις μιας ομάδας εκφοβισμού έχουν αναγνωριστεί ως μια κοινή μορφή κακοποίησης στον εργασιακό χώρο και συχνά αναφέρονται ως mobbing. Το mobbing έχει περιγραφεί ως η διαδικασία με την οποία μια ομάδα εργασίας-συμμορία δρα επάνω σε ένα συνάδελφο με μια μορφή επιθετικότητας ή υπερβολικής σύγκρουσης. Ωστόσο, υπάρχουν λίγες μελέτες που εξετάζουν την μηχανισμούς που επιτρέπουν πράξεις εκφοβισμού (Hutchinson et al., 2009). Υπάρχει και η εναλλακτική οπτική που προσδιορίζει παράγοντες που δημιουργούν και διαιωνίζουν τις συμπεριφορές εκφοβισμού. Αυτές προσδιορίζουν ότι ο εκφοβισμός προκύπτει από τις ελλείψεις σχεδιασμού, την υπερβολική πίεση κατά την εργασία και τις οργανωτικές αλλαγές και την αναδιάρθρωση. Εικάζεται ότι οι παράγοντες αυτοί οδηγούν σε αναπόφευκτες πιέσεις που ενθαρρύνουν άθελά τους τα άτομα να διαπράξουν πράξεις κακοποίησης. Όμως, τα επιχειρήματα αυτά προσφέρουν μία περιορισμένη εικόνα ως προς το τι θα μπορούσε να παρακινήσει την εκφοβιστική συμπεριφορά (Hutchinson et al., 2009). 16

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Η σχολική βία και εκφοβισμός δεν είναι φαινόμενα άγνωστα στο ελληνικό σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας

Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Σχολικός εκφοβισμός(bullying). Η περίπτωση της ΔΔΕ Α Αθήνας Χιόνη Μαρία, MSc Προαγωγής & Αγωγής Υγείας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ. Δ. Ε. Α Αθήνας Αθήνα, 25/11/2014 Χαρακτηριστικά σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος

ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Νικολάου Ζωή Α.Μ. 6763 Επιβλέπων καθηγητής: Στράνης Δημήτριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα μελέτη αναφέρεται στην σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων και κατά πόσο αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός

Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός Cyber bullying ή ηλεκτρονικός εκφοβισμός Μια νέα μορφή εφηβικής παραβατικότητας και τρόποι αντιμετώπισης Θώμη Τσομπανίδου, εκπ/κός ΠΕ 05 Υπεύθυνη Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων ΔΔΕ Αρκαδίας Σχολικός εκφοβισμός(school

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση

Γλωσσάρι Το γλωσσάρι του MATURE Ανδραγωγική Άτομα μεγαλύτερης ηλικίας Δεξιότητες Δέσμευση Γλωσσάρι Η ομάδα MATURE διαθέτει σημαντική εμπειρία στη διαχείριση και υλοποίηση Ευρωπαϊκών προγραμμάτων και γνωρίζει ότι τα ζητήματα επικοινωνίας ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας

Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας Βία + Εκφοβισμός στο σχολείο συζήτηση με αφορμή την ημέρα αντιμετώπισης της ενδοσχολικής βίας 6 Μαρτίου 2013 Τελευταίο Θρανίο Καθηγητές Εν Δράσει Κόσμος Χωρίς Πολέμους και Βία ΟΜΟΦΟΒΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ

ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΒΙΑ ΟΜΙΛΗΤΕΣ ΔΗΜ. ΠΟΤΕΤΣΙΑΝΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤ. ΣΥΝ. στο Ι.Π.Α ΠΑΝΤΕΙΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΡΙΑ ΣΑΜΟΛΗ ΔΝΤΡΙΑ ΕΚΠ/ΡΙΩΝ ΧΟΥΡΔΑΚΗ ΡΙΖΟΠΟΥΛΟΥ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΤΕΠΑΕΣ ΠΑΤΡΑΣ 1 Σύστ. Προσκόπων Βύρωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους.

Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. Βία και επιθετική συμπεριφορά από τους εφήβους. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόβλημα: Κατά την έρευνα αυτή θα εξεταστεί κατά το πόσο οι έφηβοι εκδηλώνονται με βίαιη κ επιθετική συμπεριφορά. Υπόθεση: Υποθέτω ότι οι έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοσχολική Βία. Εργασία του τμήματος Β 5 του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μπαλαμούτσου Μαγδαληνή

Ενδοσχολική Βία. Εργασία του τμήματος Β 5 του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μπαλαμούτσου Μαγδαληνή Ενδοσχολική Βία Εργασία του τμήματος Β 5 του 6ου Γυμνασίου Ηρακλείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μπαλαμούτσου Μαγδαληνή Ορισμός Πώς μεταφράζεται ο όρος Bullying ; Σχολικός Εκφοβισμός Τι σημαίνει ο όρος Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό;

Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Πώς θα καταλάβω ότι ένας μαθητής υφίσταται εκφοβισμό; Αν δεν δείτε το περιστατικό να λαμβάνει χώρα μπροστά σας, τότε κάποια βοηθητικά σημάδια μπορεί να είναι τα εξής: s s s s s s s s s s s Απροθυμία του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα

Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα Εισαγωγή Συμπεριφορικοί παράγοντες στα προβλήματα της σχέσης του ζευγαριού Συμπεριφορικές παρεμβάσεις Συμπεράσματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συμπεριφορική θεραπεία ζεύγους συνδέεται με ορισμένες τεχνικές οι οποίες βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24)

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΕΡΕΥΝΑ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ: : ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ FS-ICU (24) ΠΩΣ ΔΟΥΛΕΥΟΥΜΕ; Οι απόψεις σας για την πρόσφατη εισαγωγή του μέλους της οικογενείας σας στην

Διαβάστε περισσότερα

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ Μια µατιά στην διαχείριση µ η χ ρ η του χρόνου η ημέρα είναι ατελείωτη, για εκείνον που γνωρίζει πώς να την εκτιμά και να την εκμεταλλεύεται GOETHE H επιτυχία είναι μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Ευρωπαϊκή Εκστρατεία για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία 2014-2015 Hilton Park, Λευκωσία,10/09/2015 Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Η έρευνα διεξήχθη από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο»

«Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» «Εθισμός και εξάρτηση από το διαδίκτυο» Σχολείο: Γενικό Λύκειο Παραλίας Τάξη: Α 4 Σχ.Έτος:2012 Ομάδα: 4 η Μέλη υποομάδας: 1.Κοντοπούλου Σωτηρία 2.Μπαζάρογλου Γεωργία 3.Μπόμπου Μαρία 4.Φιλιποππούλου Αγγελική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING)

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ (CYBERBULLYING) ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΗΛΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕ19 Ζητούμενο η θετική στάση... Λοιπον σήµερα ο µπαµπάς θα σε προστατέψει απο τον ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σχολικός Σύμβουλος: Ανδρέας Ν. Ζεργιώτης Αχαρνές, Ιανουάριος 2013 Έρευνα Ε.Κ.Κ.Ε. : Νεανική Βία μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΚΦΟΒΙΣΜOΣ ΑΣΚΗΣΗ ΒΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους»

ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους» ΤΙΤΛΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις των εργασιακών σχέσεων Ανάπτυξη δεξιοτήτων χειρισµού τους» Σύντοµη περιγραφή Μέσα στο τρέχον εργασιακό περιβάλλον, κάτω από συνθήκες διαρκούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΟΜΑΔΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ ΛΟΝΤΙΟ ΛΥΚΙΟ ΠΤΗΣΙΩΝ ΟΜΔ ΝΝΤΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΚΦΟΙΣΜΟ ΡΩΤΗΜΤΟΛΟΙΟ ΔΙΡΥΝΗΣΗΣ 009-00 Μια από τις πρώτες δράσεις της Ομάδας νάντια στο Σχολικό κφοβισμό σχεδόν μόλις αυτή συστάθηκε ήταν η εκπόνηση ενός ερωτηματολογίου

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων. Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Διοίκηση ανθρωπίνων Πόρων Ενότητα 10: Ασφάλεια εργαζομένων Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών EU Kids Online II: Ευρήματα Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Το πρόγραμμα EU Kids Online II Το θεματικό δίκτυο EU Kids Online II: Enhancing Knowledge Regarding European Children

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45

ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ. Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007. ώρα 9.30-14.45 ΗΜΕΡΙΔΑ Η ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Παρασκευή 23 Νοεμβρίου 2007 ώρα 9.30-14.45 Αμφιθέατρο «Ι. Δρακόπουλος» Κεντρικό κτήριο Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) ΟΡΓΑΝΩΣΗ Συμβουλευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ Ο σχολικός εκφοβισμός είναι η επιθετική εκείνη συμπεριφορά που είναι εσκεμμένη, απρόκλητη, και επαναλαμβανόμενη, αποτελει κατάχρηση εξουσίας και εμπεριέχει

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Ψυχολογίας Α.Π.Θ. Χριστίνα Αθανασιάδου, λέκτορας

Το Τμήμα Ψυχολογίας Α.Π.Θ. Χριστίνα Αθανασιάδου, λέκτορας Το Τμήμα Ψυχολογίας Α.Π.Θ. Χριστίνα Αθανασιάδου, λέκτορας Σημαντικά στοιχεία Το μεγαλύτερο ποσοστό των ψυχολόγων αυτοαπασχολείται. Οι ευκαιρίες απασχόλησης για όσους/ες δεν έχουν μεταπτυχιακή εξειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΕΤΕ ΕΙΝΑΙ:

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΕΤΕ ΕΙΝΑΙ: Θέμα Διαλόγου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ MENTORING ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ» Συντονιστής: Ιωσήφ Φραγκούλης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας απόψεις, προτάσεις, καλές πρακτικές που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ. Negative feelings management ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ Negative feelings management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα για την Διαχείριση Αρνητικών Συναισθημάτων είναι μα πλήρης, αυτόνομη και ολοκληρωμένη εκπαιδευτική ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία

Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος. MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Κορδερά Ειρήνη Ψυχολόγος MSc Ψυχολογία Υγείας MSc Ψυχολογία Παιδιού & Εφήβου Συστημική Ψυχοθεραπεία Πώς καταλαβαίνουμε ότι μια πράξη συνιστά εκφοβισμό; Το σύνηθες πείραγμα των παιδιών μεταξύ τους. Οι περιστασιακοί

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοσχολική βία - Σχολικός εκφοβισμός και ηλεκτρονικά μέσα

Ενδοσχολική βία - Σχολικός εκφοβισμός και ηλεκτρονικά μέσα 24 ο ΓΕΛ Αθηνων Σχ.Έτος 2012-2013 Τμήμα Α3 Ερευνητική εργασία - Project Ενδοσχολική βία - Σχολικός εκφοβισμός και ηλεκτρονικά μέσα Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός της έρευνας μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 26/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Ενότητα: Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΙΤΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανισότητα μεταξύ όλων των εργαζομένων

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM).

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή στη θεραπεία είναι πράξη θάρρους Οι πρώτες καταγραφές συμμετοχής νοσούντων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, PROLEPSIS Η ΑΝΑΓΚΗ Η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Προβληματικής συμπεριφοράς στο σχολείο και την οικογένεια

Διαχείριση Προβληματικής συμπεριφοράς στο σχολείο και την οικογένεια Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Διαχείριση Προβληματικής συμπεριφοράς στο σχολείο και την οικογένεια Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων

Δικαιώματα των Θυμάτων. Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Δικαιώματα των Θυμάτων Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων Η εμπορία ανθρώπων παραβιάζει τα δικαιώματα και επηρεάζει τις ζωές αμέτρητων ανθρώπων τόσο στην Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα