ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ"

Transcript

1 ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΟΦΗΣ Ι. ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ - ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΑΘΗΝΑ, ΜΑΡΤΙΟΣ

2 2

3 ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΟΦΗΣ Ι. ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ 3

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διαφαινόμενη εξάντληση των ενεργειακών αποθεμάτων των συμβατικών καυσίμων του πλανήτη μας (άνθρακας, φυσικό αέριο, πετρέλαιο, σχάσιμα υλικά) σε συνδυασμό με την διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας, αλλά και την βαθμιαία επιδείνωση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, οδήγησε τις σύγχρονες κοινωνίες να στραφούν αφενός σε τεχνικές εξοικονόμησης και ορθολογικής χρήσης της ενέργειας, αφετέρου στην αξιοποίηση των ήπιων ή Ανανεώσιμων Μορφών Ενέργειας (ΑΠΕ). Οι από αρχαιοτάτων χρόνων γνωστές ενεργειακές πηγές αποτελούν ανεξάντλητα (ανανεώσιμα) ενεργειακά αποθέματα, ενώ η χρήση τους είναι φιλική (ήπια) προς το περιβάλλον. Ως Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ορίζονται οι ακόλουθες πηγές ενέργειας: Ηλιακή Ενέργεια Αιολική Ενέργεια Βιομάζα Υδροηλεκτρική Ενέργεια Γεωθερμία Ενέργεια της Θάλασσας (παλιρροιακά κύματα ) Οι διασκέψεις κορυφής στο Ρίο το 1992 και στο Γιοχάνεσμπουργκ είχαν ως κύριο θέμα το μέλλον του πλανήτη μας και την βιώσιμη ανάπτυξη. Οι στόχοι αυτοί που αφορούν βασικά στη συνέχιση της ζωής στον πλανήτη μας δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς ριζικές αλλαγές στη δομή του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος. Ταυτόχρονα η «Ατζέντα 21» που εστερνίστηκε ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, καλεί για νέες πολιτικές και νέα προγράμματα που θα στοχεύουν στην αύξηση της συνεισφοράς των ενεργειακών συστημάτων που είναι περιβαλλοντικά ασφαλή, αξιόπιστα και χαμηλού οικονομικού κόστους. Ιδιαίτερα αναφέρονται τα ενεργειακά συστήματα που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την ελάττωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, και την αποδοτικότερη χρήση της ενέργειας, της μεταφοράς της, της διανομής της και της τελικής χρήσης της. Η ποιοτική και ποσοτική ανάλυση των ΑΠΕ με όρους περιβαλλοντικούς, οικονομικούς και θερμοδυναμικούς αποτελεί ένα μεγάλο μέρος τού περιεχομένου των σημειώσεων. Η αναφορά σε ειδικά κεφάλαια στην εξέργεια και την Ανάλυση Κύκλου Ζωής προσφέρει την δυνατότητα συμψηφισμού της αποδοτικότητας των ενεργειακών συστημάτων και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προκύπτουν με την χρήση τους. Χριστοφής Ι. Κορωναίος Επισκέπτης Καθηγητής Εθνικο Μετσοβιο Πολυτεχνειο Διεπιστημονικο - Διατμηματικο Προγραμμα Μεταπτυχιακων Σπουδων (Δ.Π.Μ.Σ.) «Περιβαλλον και Αναπτυξη» Μάρτιος

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ i ΕΙΣΑΓΩΓΗ vi 1. Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ Ενεργειακό σκηνικό Το μέλλον της ενέργειας Πηγές ενέργειας Ενέργεια και Ευρωπαϊκή Ένωση Η κατάσταση της ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι ενδογενείς πόροι Το περιβάλλον αποτελείται Παρέμβαση στην προσφορά Παρέμβαση στη ζήτηση Λευκή Βίβλος για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Η αιολική αγορά στην Ευρώπη Η ευρωπαϊκή στρατηγική και το σχέδιο δράσης για τις ΑΠΕ Εκστρατεία απογείωσης των ΑΠΕ Θέσεις εργασίας στην Ε.Ε. και ΑΠΕ Ευρωπαϊκή στρατηγική για ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού Το Ενεργειακό σύστημα στην Ελλάδα Εγκατεστημένη ισχύς παραγωγής εθνικού διασυνδεδεμένου συστήματος Φυσικό Αέριο Ανανεώσιμες πηγές Εξέλιξη θεσμικού πλαισίου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας Πρόσφατες εξελίξεις στο θεσμικό περίγυρο των ΑΠΕ Υδροηλεκτρικά έργα ΔΕΗ Υδροηλεκτρικά έργα εκτός ΔΕΗ Υβριδικά σχήματα Η ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Η σύσταση του ηλιακού φάσματος Οι συμβατικές ηλιακές ακτινοβολίες Ηλιακή Ακτινοβολία Βασικά χαρακτηριστικά Η ακτινοβολία του ενός ήλιου και ηλιακά γεωμετρικά χαρακτηριστικά Γεωμετρικά στοιχεία του Φ/Β πλαισίου Η διακύμανση της ηλιακής ακτινοβολίας Εξάρτηση από τη θολότητα και τη συννεφιά Αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας Παθητικά Συστήματα Θέρμανσης Συλλογή της Ηλιακής Ενέργειας Διαφανή στοιχεία του κτιρίου Αδιαφανή στοιχεία Προθέρμανση του αερισμού των κτιρίων Το θερμοκήπιο ως συλλεκτικό σύστημα Αποθήκευση της θερμικής ενέργειας Συστήματα άμεσης αποθήκευσης Συστήματα έμμεσης αποθήκευσης Συστήματα τοίχου μάζας Συστήματα αποθήκευσης Διατήρηση της θερμότητας Μείωση των απωλειών από το κέλυφος του κτιρίου Μείωση των απωλειών λόγω διείσδυσης του αέρα Διανομή της θερμότητας 78 5

6 2.4.2 Φωτοχημικές μέθοδοι μετατροπής Φωτοθερμικές μέθοδοι μετατροπής Επίπεδοι συλλέκτες Επίπεδος συλλέκτης με αποθήκη θερμότητας Ηλιακό θερμοσίφωνο Συγκεντρωτικοί συλλέκτες και καθοδηγούμενα συστήματα Συλλογή ενέργειας και συγκεντρωτικά συστήματα Φωτοηλεκτρικές μέθοδοι μετατροπής Η ενέργεια από ηλιακές κυψέλες Οι πρώτες φωτοβολταϊκές εφαρμογές Η εξέλιξη της απόδοσης και του κόστους των ηλιακών στοιχείων Συνοπτική παρουσίαση και λειτουργία των μερών ενός Φ/Β στοιχείου Τα ηλιακά στοιχεία Μετατρέποντας το ηλιακό φως σε ηλεκτρισμό Ελεύθερα ηλεκτρόνια και οπές Οι ενεργειακές ζώνες στους ημιαγωγούς Επανασύνδεση και διέγερση των φορέων Οι ημιαγωγοί προσμίξεων Η ένωση p - n και η δίοδος των ημιαγωγών Τα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά των Φ/Β στοιχείων Πρώτη προσέγγιση Ο συντελεστής πλήρωσης Δεύτερη προσέγγιση Η αποδοτική λειτουργία των Φ/Β στοιχείων σταθερές συνθήκες Η απόδοση του Φ/Β πλαισίου Η επίδραση της θερμοκρασίας και της ρύπανσης Η ισχύς αιχμής του Φ/Β πλαισίου Φωτοβολταϊκά πανέλα και συστοιχίες Οι απώλειες στα Φ/Β συστήματα Αυτόνομα συστήματα Η συγκρότηση του συστήματος Ο σχεδιασμός του συστήματος Βασικές επιλογές και προϋποθέσεις Η αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας Η ανάγκη για αποθήκευση Οι συσσωρευτές μολύβδου Η χωρητικότητα των συσσωρευτών Δομή, διάρκεια ζωής και κόστος Ρυθμιστές, μετατροπείς και αντιστροφείς (Inverter) Αγροτικές και βιοτεχνικές εφαρμογές Αγροτικά θερμοκήπια Αγροτικά ηλιακά θερμοκήπια Ηλιακή Ξήρανση Μέθοδοι ηλιακής ξήρανσης Τύποι ηλιακών ξηραντηρίων Αποξηραμένα προϊόντα Υπολογισμός θερμικού φορτίου συμβατικού ξηραντηρίου Βιομηχανικές εφαρμογές Παραγωγή ηλεκτρισμού 132 6

7 Θερμοδυναμικοί μηχανικοί κύκλοι Χρήση θερμοδυναμικού κύκλου Stirling στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Φωτο-θερμοηλεκτρική μετατροπή Οικονομοτεχνικά στοιχεία σύγκρισης Εφαρμογές για ψύξη και άντληση Αφαλάτωση Θερμικές διεργασίες Ακαριαία απόσταξη πολλαπλών βαθμίδων (Multi-Stage Flash Distillation) Απόσταξη πολλαπλής επίδρασης (Multiple Effect Distillation) Απόσταξη με συμπίεση ατμών (Vapor Compression Distillation) Διεργασίες μεμβρανών Ηλεκτροδιάλυση Αντίστροφη Όσμωση Άλλες διεργασίες ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Η πηγή του ανέμου Η επίδραση του ύψους και της τραχύτητας του εδάφους Επεξεργασία και Αξιολόγηση του Αιολικού Δυναμικού: Στατιστική περιγραφή Η ισχύς του ανέμου Συντελεστές Ισχύος Χαρακτηριστικά των ανεμογεννητριών Τμήματα και Λειτουργία Ανεμογεννητριών Περιγραφή πτερυγίων Ο μηχανισμός κίνησης της ανεμογεννήτριας δεξιά και αριστερά Επιλογή Ανεμογεννητριών Λόγοι για επιλογή μεγάλου Στροβίλου Λόγοι για τους μικρότερους στροβίλους Οριζόντιος ή κατακόρυφος άξονας Τοποθέτηση του δρομέα ανάντη ή κατάντη του ανέμου Αριθμός πτερυγίων Χωροθέτηση Ανεμογεννητριών - Επιλογή Θέσης Συνθήκες Αέρα Επιλογή Θέσης Παραγωγή ηλεκτρισμού Η κατάσταση στην ευρώπη και στην Ελλάδα Η κατάσταση στην Ευρώπη Η κατάσταση στην Ελλάδα Κόστος ίδρυσης της Αιολικής Εγκατάστασης Σταθερό Κόστος Συντήρησης και Λειτουργίας Μεταβλητό Κόστος Συντήρησης και Λειτουργίας: Έσοδα Λειτουργίας Αιολικού Σταθμού: Κόστος Αγοράς Ανεμογεννήτριας: Περιβαλλοντικές επίπτώσεις Εισαγωγικά 189 7

8 Οπτικές επιπτώσεις Θόρυβος Χρήση γης Επιπτώσεις στα πουλιά Ηλεκτρομαγνητικές παρεμβολές Αντανακλάσεις Κατανάλωση ενέργειας Ενεργειακό ισοζύγιο Επαγγελματικά ατυχήματα 193 Πρόσθετες Αναφορές ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι υδροηλεκτρικές μονάδες Κατάταξη των υδροηλεκτρικών σταθμών Το Υδροδυναμικό της Ελλάδας Η Ενέργεια της Θάλασσας Η θερμική ενέργεια των ωκεανών Η ενέργεια των κυμάτων Η ενέργεια των παλιρροιών ΒΙΟΜΑΖΑ Αξιοποίηση Κτηνοτροφικά Απόβλητα Δασική Βιομάζα Γεωργικά Παραπροϊόντα Αστικά Απορρίμματα ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Σχηματισμός γεωθερμικών πεδίων Ενεργειακές βαθμίδες και τύποι γεωθερμικών πεδίων Χρήσεις της γεωθερμίας Η γεωθερμία στον κόσμο H γεωθερμία στην Ελλάδα Η ΕΞΕΡΓΕΙΑ Εισαγωγή και ορισμός της έννοιας της εξέργειας Ενέργεια, ύλη και ποιότητα Μαθηματικός υπολογισμός της εξέργειας Υπολογισμός για ένα θερμοδυναμικό σύστημα Εξεργειακό περιεχόμενο των υλικών Φορείς εξέργειας Παγκόσμια και τοπικά περιβαλλοντικά πρότυπα Η εξέργεια και η εκτίμηση των πρώτων υλών Η εξέργεια ως όρος για τις φυσικές επιστήμες Εξέργεια των πηγών ενέργειας Παγκόσμιο εμπόριο και ροή εξέργειας Διαφορές ανάμεσα στην περιγραφή της εξέργειας και της ενέργειας Η εξέργεια και άλλες μετρήσεις Η ενεργειακή ανάλυση Η έννοια της αποδοτικότητας Η έννοια της απόδοσης στις μετατροπές ενέργειας Εξέργεια και οικολογικά συστήματα 251 8

9 7.8.1 Υπόθεση Υποστήριξη της υπόθεσης Συσχέτιση με άλλες θεωρίες οικοσυστημάτων Εξέργεια και πληροφορία 254 Πρόσθετες Αναφορές Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΚΛΟΥ ΖΩΗΣ Εισαγωγή-Ορισμός της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής (Α.Κ.Ζ.) Η Α.Κ.Ζ. και η οικογένεια προτύπων ISO Στάδια κύκλου ζωής Μεθοδολογία Προσδιορισμός του σκοπού και του αντικειμένου της μελέτης Ο Σκοπός της μελέτης Το Αντικείμενο της Α.Κ.Ζ Η Λειτουργική μονάδα Ποιότητα δεδομένων Δείκτες ποιότητας δεδομένων Απογραφή δεδομένων κύκλου ζωής ( Inventory Analysis ) Καθορισμός και οριοθέτηση συστήματος Διαγράμματα ροής διεργασίας Εκτίμηση Επιπτώσεων Ταξινόμηση Χαρακτηρισμός Αξιολόγηση Κατηγορίες επιπτώσεων Τρόποι ποσοτικοποίησης των επιπτώσεων Χρήση της ενέργειας Εκτίμηση Βελτιώσεων (Improvement Assessment) ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ Εισαγωγή Γενικά χαρακτηριστικά Τοπογραφία - Μορφολογία του νησιού Κλιματολογικές συνθήκες Πληθυσμός Απασχόληση Ενεργειακό σκηνικό Δωδεκανήσων Κατανάλωση Ενέργειας Εναλλακτικές λύσεις Μοντέλο υπολογισμού ηλεκτρικής κατανάλωσης στο μέλλον Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Αυτόνομοι σταθμοί ισχύος Η Πάτμος και η κάλυψη μελλοντικών ενεργειακών αναγκών Εκτίμηση μελλοντικών αναγκών Ηλεκτρικό ρεύμα Θέρμανση νερού Πόσιμο νερό Σύστημα Φωτοβολταϊκά Επιφάνεια Συλλογής Εγκατάσταση Διάταξη των πλαισίων Μονάδα μετατροπής συνεχούς ρεύματος σε εναλλασσόμενο (Inverter) 309 9

10 Μονάδες αποθήκευσης ενέργειας (Μπαταρίες) Φωτοθερμικά (Ηλιακά Θερμοσίφωνα) Συλλεκτικές επιφάνειες Ηλιακή Απόσταξη Περιγραφή και λειτουργία του συστήματος Ισοζύγια Ενέργειας Υπολογισμοί Συμπεράσματα Εγκατάσταση Διάταξη των αποστακτήρων ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ Εισαγωγή Αξιολόγηση συνολικής επένδυσης Εκτίμηση κόστους λειτουργίας συμβατικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Εκτίμηση κόστους των επιμέρους ενεργειακών συστημάτων προς εφαρμογή Κόστος φωτοβολταϊκού συστήματος Κόστος φωτοθερμικού συστήματος (Ηλιακά Θερμοσίφωνα) Εφαρμογή της μεθόδου Άμεσα συμπεράσματα Βελτιστοποίηση Σύστημα θέρμανσης νερού Φωτοβολταϊκό σύστημα Αξιολόγηση συστήματος ηλιακής αφαλάτωσης Εκτίμηση κόστους και χρόνου απόσβεσης του συστήματος Υλικοτεχνική ανάλυση Κοινωνικές επιπτώσεις Περιβαλλοντικά οφέλη από τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας Αποφυγή ατμοσφαιρικής ρύπανσης Αποφυγή μόλυνσης των θαλασσών, του εδάφους και θερμικής μόλυνσης Υπολογισμός ετήσιων ρύπων συμβατικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος Παρενέργειες Ηλιακοί Συλλέκτες Φωτοβολταϊκά Συστήματα Η αποδοχή των ηλιακών συστημάτων 362 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ - ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ 363 Παράρτημα 1 Αιολική 366 Παράρτημα 2 Μονάδες

11 2. Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΗΜΕΡΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ 2.1 Ενεργειακό σκηνικό Η παραγωγή ενέργειας ανά τον κόσμο, είναι ένα ζήτημα σύνθετο και πολυμορφικό, το οποίο απαιτεί λεπτή και προσεκτική διαχείριση. Περιλαμβάνει πολλές πτυχές και συνδυάζει υψίστης σημασίας παραμέτρους, όπως οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής φύσεως. Η γη είναι μια τεράστια αποθήκη ενέργειας και ως τέτοια, μπορεί να εξεταστεί σαν ένα αυτόνομο ενεργειακό σύστημα, το οποίο έχει τη δυνατότητα να αντλεί και ταυτόχρονα να παράγει ενέργεια. Η ταχύτητα της, όσον αφορά την τροχιά της γύρω από τον ήλιο, είναι m/s, και η κινητική ενέργεια που αντιστοιχεί σε αυτή είναι περίπου 2, J. Επιπρόσθετα η γη περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της με μια γωνιακή ταχύτητα περίπου 7, rad/s, προσδίδοντας μια επιπλέον κινητική ενέργεια της τάξης των 2, J. Το απαιτούμενο έργο ώστε να «απομακρυνθεί» η γη σε άπειρη απόσταση από τον ήλιο, ενάντια στη βαρυτική έλξη, είναι περίπου 5, J, ενώ το απαιτούμενο έργο ώστε να απομακρυνθεί η γη από το φεγγάρι είναι της τάξης των J. Αυτές είναι κάποιες εξωτερικές συνθήκες του πλανήτη αναφερόμενες σε ενεργειακές μονάδες. Είναι αρκετά δύσκολο να βγει αξιόπιστο συμπέρασμα για το περιεχόμενο της ενέργειας που περικλείεται σε όλο τον πλανήτη. Η κινητική ενέργεια της μοριακής κίνησης, για παράδειγμα, είναι της τάξης των J. Αυτό προσαυξάνεται από το ποσό των J λόγω της θερμικής ενέργειας στο εσωτερικό της γης, αναφερόμενη σε μια μέση θερμοκρασία επιφάνειας 287 K. Τα υλικά που σχηματίζουν τη γη περικλείουν πρόσθετη ενέργεια εξαιτίας της θερμοκρασίας στην οποία αυτά βρίσκονται. Περίπου J αντιστοιχούν σε κινητική ενέργεια ατμοσφαιρικής και ωκεανικής περιστροφής, ενώ η δυναμική ενέργεια εξαιτίας της απώλειας ύψους, με σημείο αναφοράς τη στάθμη της θάλασσας, είναι περίπου J, λαμβάνοντας υπόψη μεταβολές της πυκνότητας του φλοιού. Ακόμα μεγαλύτερα ποσά περιέχονται σε χημικές και πυρηνικές «αποθήκες». Τα συνθετικά του άνθρακα αποτελούν παράδειγμα της χημικής ενέργειας. Από τα νεότερα χρόνια της γης, η απολίθωση του βιολογικού υλικού έχει δημιουργήσει κοιτάσματα κάρβουνου, πετρελαίου και φυσικού αερίου για τα οποία υπάρχει πεποίθηση ότι μπορούν να ανακτηθούν τουλάχιστον J σε μια μορφή κατάλληλη για χρήσεις καύσης. Η πυρηνική ενέργεια μπορεί να απελευθερωθεί σε μεγάλες ποσότητες από πυρηνικές αντιδράσεις, όπως διάσπαση βαρέων πυρήνων ή σύντηξη ελαφρότερων. Εκτός από τα αυθορμήτως διασπόμενα πυρηνικά ισότοπα στο φλοιό της γης, που απελευθερώνουν περίπου J ανά έτος, ένα αρχικό ποσό ενέργειας πρέπει να προσδοθεί ώστε να προχωρήσουν οι διεργασίες απελευθέρωσης ενέργειας λόγω διάσπασης και σύντηξης. Εγκαταστάσεις για εκρηκτική απελευθέρωση πυρηνικής ενέργειας που περιλαμβάνουν και τους δύο τύπους διεργασιών έχουν αναπτυχθεί για στρατιωτικούς σκοπούς. Παρόλα αυτά υποστηρίζεται ότι μόνο η διεργασία διάσπασης, μέχρι τώρα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για συστήματα ελεγχόμενης παροχής ενέργειας και μαζί με τις προβλεπόμενες βελτιώσεις της τεχνολογίας, οι ανακτόμενοι πόροι πυρηνικών καυσίμων εκτιμώνται να είναι της τάξης των J. Διεργασίες μετατροπής ενέργειας που χρησιμοποιούν διάφορα υλικά της γης μπορούν να θεωρηθούν μη αντιστρεπτές διεργασίες, αν και μια αντιστρεπτή διεργασία είναι θεωρητικά πιθανή. Οι όροι «χρήση ενέργειας», «καταναλισκόμενη ενέργεια», «χρησιμοποιούμενοι ενεργειακοί πόροι» κλπ, που χρησιμοποιούνται ευρέως σε άρθρα με ενεργειακό περιεχόμενο όπως και στην καθημερινή γλώσσα, είναι κατά μια έννοια ανακριβείς εκφράσεις, με μεταφορικό περιεχόμενο, οι οποίες περιγράφουν διεργασίες μετατροπής ενέργειας. Τέτοιες διεργασίες σχετίζονται τις περισσότερες φορές με μια αύξηση της εντροπίας. Η εντροπία είναι μια 11

12 ιδιότητα ενός συστήματος που ποσοτικοποιεί την ποιότητα της ενέργειας που περικλείεται σε αυτό. Το σύστημα θα μπορούσε να είναι για παράδειγμα, μια ποσότητα καυσίμου, μια αέρια μάζα σε κίνηση ή όλο το σύστημα γη-ατμόσφαιρα. Η αλλαγή εντροπίας για μια διεργασία που μεταφέρει ένα σύστημα από μια κατάσταση 1 σε μια κατάσταση 2 ορίζεται ως: T ΔS = 2 T 1 dq T όπου η μεταβολή είναι συνεχής και απειροστή και κατά την οποία ένα πόσο θερμότητας dq μεταφέρεται από μια δεξαμενή θερμοκρασίας T στο σύστημα. Οι «φανταστικές» δεξαμενές μπορεί να μην υπάρχουν στην πραγματική διεργασία, όμως οι αρχικές και τελικές καταστάσεις του συστήματος πρέπει να είναι απόλυτα καθορισμένες (T 1,T 2 ) έτσι ώστε να είναι απευθείας εφαρμόσιμο. Η μετατροπή διάφορων μορφών ενέργειας, όπως ηλεκτρική ή μηχανική, μεταξύ άλλων, μπορεί αρχικά να μην συνοδεύεται από αλλαγή εντροπίας, αλλά κάποιο τμήμα της ενέργειας μετατρέπεται πάντα σε θερμότητα. Οι ενεργειακές διεργασίες, χαρακτηριστικό των ανθρώπινων ενεργειών στη γη, μπορεί να περιλαμβάνουν μια σειρά διαδοχικών μετατροπών, που συνήθως τελειώνουν με τη μετατροπή όλης της ενέργειας σε κάποια μορφή θερμότητας. Αυτή ακτινοβολείτε στο διάστημα ή απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα. 1.1) (Σ 12 Σχήμα 1.1: Διάγραμμα ροής ενέργειας στη γη. Αποθηκευμένη ενέργεια οποιασδήποτε μορφής, που μπορεί να μετατραπεί σε θερμότητα η οποία τελικά χάνεται στο διάστημα, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως «μη-ανανεώσιμος ενεργειακός πόρος». Ο όρος «ανανεώσιμος ενεργειακός πόρος» χρησιμοποιείται για ροές ενέργειας οι οποίες αναπληρώνονται την ίδια ώρα που χρησιμοποιούνται. Η κύρια

13 ανανεώσιμη πηγή ενέργειας είναι έτσι η ηλιακή ακτινοβολία η οποία εμποδίζεται από τη γη, αφού αυτή επανακτινοβολεί στο διάστημα ένα ποσό θερμότητας ίσο με το ποσό της ηλιακής ακτινοβολίας που προσλαμβάνει. Το να χρησιμοποιηθεί η ηλιακή ενέργεια σημαίνει ως εκ τούτου μετατροπή σε θερμότητα με κατάλληλο τρόπο για τον άνθρωπο. Τέτοια χρήση μπορεί να περιλαμβάνει καθυστέρηση στην επιστροφή της θερμότητας, είτε λόγω ανθρώπινης ανάμιξης, είτε λόγω φυσικής διεργασίας. Για αυτό το λόγο αποθήκες ενέργειας, οι οποίες αποτελούν τμήμα φυσικής διεργασίας μετατροπής ηλιακής ενέργειας σε επανακτινοβολία θερμότητας, θεωρούνται επίσης «ανανεώσιμοι» ενεργειακοί πόροι. Η «ανανεώσιμη ενέργεια» δεν είναι απόλυτα ορισμένη εδώ και μπορεί να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνει οποιαδήποτε δεξαμενή ενέργειας, η οποία συμπληρώνεται με ποσά συγκρίσιμα με τα ποσά ενέργειας που χάνονται. Το ποσό της ηλιακής ενέργειας που φτάνει στη γη (από προσπίπτουσα ακτινοβολία, απορρόφηση και επανάκλαση) είναι περίπου 5, J ανά έτος. Οι ροές ενέργειας εκτός ηλιακής προέλευσης, οι οποίες εμφανίζονται στην επιφάνεια της γης είναι ποσοτικά πολύ μικρότερες. Για παράδειγμα, η ροή θερμότητας από το εσωτερικό της γης είναι περίπου 9, J ανά έτος, ενώ η ενέργεια που χάνεται λόγω της επιβράδυνσης της περιστροφής της γης (λόγω παλιρροιακής έλξης από άλλες μάζες του ηλιακού συστήματος) είναι της τάξης των J ανά έτος. Πάντως οι δυσκολίες που αντιμετωπίζονται μέχρι να γίνει διαθέσιμη η ενέργεια στην απαιτούμενη ποσότητα και μορφή που χρειάζεται ο άνθρωπος, συνιστούν το ενεργειακό πρόβλημα. Στο σχ. 1.1 [1] παρουσιάζεται ένα διάγραμμα ροής ενέργειας στη γη. 2.2 Το μέλλον της ενέργειας Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά των πρόσφατων μελετών, είναι η μεγάλη και συνεχώς αυξανόμενη διαφορά ανάμεσα στα επίπεδα της κατανάλωσης ενέργειας στις χώρες που πρωτοπορούν σε αυτόν τον τομέα και στο μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού που αρκείται στη χαμηλή κατανάλωση ενέργειας. Αυτό δεν ισχύει μόνο για τη χρήση ενέργειας, αλλά και για την πρόσβαση σε έναν αριθμό άλλων πόρων. Φυσικά, η χρήση ενέργειας και η εξάντληση των πόρων δεν αποτελούν τους πρωταρχικούς στόχους μιας κοινωνίας. Τα αληθινά οφέλη ίσως είναι δύσκολο να προσδιοριστούν, αφού εξαρτώνται από κριτήρια αξιολόγησης, τα οποία είναι ποιοτικής, υποκειμενικής και χρονικά εξαρτώμενης φύσεως. Στην προσπάθεια για αξιολόγηση του βιοτικού επιπέδου με ποσοτικούς όρους, τα οφέλη συνήθως αντικαθιστώνται από ένα μέτρο της δραστηριότητας, όπως το ακαθάριστο εθνικό προϊόν (Α.Ε.Π.), το οποίο είναι το σύνολο του πλεονάσματος της αξίας που προστίθεται, σε νομισματικές μονάδες, σε όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες που ανταλλάσσονται μέσα σε μια κοινωνία. Τότε θα υποθέταμε, ότι το τίμημα που είναι διατεθειμένοι ή αναγκασμένοι να πληρώσουν οι άνθρωποι για αγαθά και υπηρεσίες είναι ένα μέτρο της αξίας αυτών των αγαθών και υπηρεσιών και συνεπώς το σύνολό τους είναι ένα μέτρο του πόσο καλά ζουν αυτοί οι άνθρωποι κατά μέσο όρο. Παρόλα αυτά, υπάρχουν διάφοροι λόγοι, για τους οποίους κάτι τέτοιο δεν θεωρείται ακριβής υπόθεση. Ένας λόγος είναι ότι τα συστήματα αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται σε διαφορετικές κοινωνίες είναι διαφορετικά, οπότε μια σύγκριση αξιών εκφρασμένη σε νομισματικές μονάδες ίσως είναι άνευ σημασίας. Ένας άλλος λόγος είναι, ότι οι δραστηριότητες που συνεισφέρουν στο Α.Ε.Π., δεν βελτιώνουν όλες απαραίτητα και το βιοτικό επίπεδο και επίσης, ότι οι μη υλικές αξίες της ζωής σπάνια υπολογίζονται στο Α.Ε.Π. Αυτό το επιχείρημα ισχύει και για κατανάλωση ενέργειας πάνω από τις βασικές απαιτήσεις διατροφής. Στο βαθμό που η χρήση ενέργειας συσχετίζεται με καθαρά ορισμένα οφέλη, αναρωτιέται κανείς ποιο είναι το ελάχιστο στην κατανάλωση ενέργειας που θα προσφέρει κάποιο κέρδος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει ένα καλά ορισμένο φυσικό όριο, π.χ. στην εξόρυξη ενός στοιχείου από ένα συστατικό που βρίσκεται σε μικρές ποσότητες μέσα σε ένα είδος πετρώματος. Οι χημικοί δεσμοί του συστατικού, δηλαδή η φυσική ενέργεια που απαιτείται για την απελευθέρωσή του από το πέτρωμα που το περιέχει, είναι οι ελάχιστες 13

14 ενεργειακές απαιτήσεις για την εξόρυξη του επιθυμητού στοιχείου. Παρόλα αυτά, μπορεί να χρειαστούν πολύ μεγαλύτερα ποσά ενέργειας στην πράξη, ανάλογα με τη διαδικασία που θα χρησιμοποιηθεί. Το τελικό κέρδος είναι το ίδιο, όμως το ποσό ενέργειας που καταναλώθηκε είναι συνάρτηση του επιπέδου της τεχνολογίας και του αν καταβάλλεται προσπάθεια για αποτελεσματική χρήση της ενέργειας. Το σθένος με το οποίο επιδιώκεται η αποτελεσματική χρήση ενέργειας σε μια κοινωνία εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα και το σχετικό κόστος της. Σήμερα, συναντώνται ακόμη και υπερδιπλάσιες διαφορές στα ποσά ενέργειας που χρησιμοποιούνται από διαφορετικές χώρες για την παραγωγή μιας πρόσθετης μονάδας Α.Ε.Π.. Παρόλα αυτά, είναι αδιαμφισβήτητο ότι ένας αριθμός καινοτομιών στο μακρινό, αλλά και στο κοντινό παρελθόν, που αύξησαν τις ενεργειακές απαιτήσεις, είχαν επίσης και όφελος για τα άτομα και τις κοινωνίες. Ορισμένες από αυτές τις καινοτομίες, π.χ. στον αγροτικό τομέα, επιτεύχθηκαν στον αγώνα για την εξασφάλιση επαρκών προμηθειών τροφής για τους αυξανόμενους πληθυσμούς. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα οφέλη που συσχετίζονται με αυξημένη δραστηριότητα και αυξημένη χρήση ενέργειας μπορούν να χαρακτηριστούν συλλογικής φύσεως. Σε άλλες περιπτώσεις, οι καινοτομίες επιτεύχθηκαν από ή για μια μικρή ομάδα ανθρώπων στην εξουσία, με συγκεκριμένο σκοπό τη διατήρηση ή διεύρυνση της θέσης τους. Πολλές από αυτές τις καινοτομίες είχαν αρχικά στρατιωτικό σκοπό, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις διαμορφώνονταν για να εξυπηρετήσουν μια ευρύτερη έκταση κοινωνικών συμφερόντων. Από την πλευρά των ισχυρών, η τάση της χρήσης ενέργειας ιστορικά ήταν και παρέμεινε αυξητική. Τα μέσα εφαρμογής των δραστηριοτήτων που είναι υπεύθυνες για την αυξημένη χρήση ενέργειας, όπως πρόσβαση σε εξειδικευμένες γνώσεις και κατοχή επενδυτικού κεφαλαίου, καθώς και ο έλεγχος της ανάπτυξης, βρίσκονται στα χέρια των ισχυρών ή ορισμένων από αυτούς, λόγω της φυσικής και οικονομικής τους δύναμης. Διαφορετικές κοινωνίες οργανώνονται ποικιλοτρόπως, ανάλογα με την κατανομή της εξουσίας και τη στρωμάτωση του βιοτικού επιπέδου. Η εξουσία συνήθως διαχωρίζεται με ένα σύνθετο τρόπο, όπου εμπεριέχονται από τη μία οι αρχές της δημοκρατίας ή της δικτατορίας και από την άλλη ένας αριθμός από απόλυτες λειτουργίες ελέγχου, που σχετίζονται με την επιρροή στην ανθρώπινη συμπεριφορά και τις ανθρώπινες σχέσεις. Αυτές εξαρτώνται από το είδος της οικονομικής οργάνωσης, των πνευματικών και ιδεολογικών δογμάτων, καθώς και από τις επιλογές στην τεχνολογία. Η αναγνώριση της ρητής και απόλυτης εξουσίας των ισχυρών μπορεί να γίνει όχι μόνο μέσα σε μια κοινωνία σε κάποια χρονική στιγμή, αλλά μέσω της περιγραφής της σχέσης ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνίες ή έθνη, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια μιας περιόδου στην οποία συναναστρέφονται επαρκώς. Ιστορικά, η μεταφορά του πολιτισμού και της τεχνολογίας από τα ισχυρά κράτη σε ένα μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων περιστασιακά λάμβανε χώρα όταν οι τελευταίοι κατάφερναν να ανατρέψουν τους πρώτους και να καταλάβουν τις εγκαταστάσεις τους, παρόλο που σε πολλές περιπτώσεις η συσσωρευμένη γνώση απλά χάνονταν. Από την άλλη, οι συχνές κατακτήσεις και αποικήσεις των λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών από τα ισχυρά κράτη, οδήγησε περιστασιακά αλλά όχι συστηματικά στη μεταφορά του πολιτισμού και της τεχνολογίας. Σε πολλές τέτοιες περιπτώσεις, εισάγονταν στους μικτούς πληθυσμούς (αυτόχθονες και αποίκους) των αποικισμένων περιοχών, μια διαφοροποίηση στην εξουσία και στο βιοτικό επίπεδο, που δεν ήταν πλέον δεκτά στο ισχυρό έθνος. Ως αποτέλεσμα αυτής της ανάπτυξης, η διαφορά της κατάστασης ανάμεσα στις περισσότερο και λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές, σύμφωνα με τη χρήση ενέργειας και τη γενική πρόσβαση στις καινοτομίες, δείχνει να συνεχίζει να διευρύνεται, ιδίως κατά τους τελευταίους αιώνες της βιομηχανοποίησης. Οι σχέσεις εξουσίας στις περισσότερες περιόδους του αποικισμού βασίστηκαν στη διαφορά στο τεχνολογικό επίπεδο ανάμεσα σε διαφορετικές περιοχές. Παρόλα αυτά, οι σχέσεις εξουσίας διατηρήθηκαν σε πολλές περιπτώσεις, λόγω της εγκαθίδρυσης οικονομικής εξάρτησης, παρά την εγκατάλειψη της ιδέας της αποικίας. 14

15 Για την εκτίμηση της εξέλιξης της συνολικής χρήσης ενέργειας στο κοντινό μέλλον, μόνο η ανάπτυξη στο βιομηχανοποιημένο μέρος του κόσμου είναι σημαντική, εξαιτίας του κυρίαρχου μεριδίου της στη συνολική χρήση ενέργειας. Στο όχι τόσο μακρινό μέλλον όμως, ο αποφασιστικός παράγοντας θα είναι, το αν το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, που τώρα χρησιμοποιεί μικρά ποσά ενέργειας, θα συνεχίσει έτσι ή θα αυξήσει τη χρήση της, είτε προσπαθώντας να αντιγράψει το είδος της ανάπτυξης των βιομηχανοποιημένων εθνών, είτε ακολουθώντας εναλλακτικούς δρόμους προς την πρόοδο. Και στις δύο περιπτώσεις, η απόσταση ανάμεσα στα επίπεδα των κρατών με περισσότερη και λιγότερη κατανάλωση ενέργειας μπορεί να διευρυνθεί ή να περιοριστεί. Για τις βιομηχανοποιημένες περιοχές, η αυξημένη έμφαση στη διατήρηση της ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε μια μείωση στη συνολική χρήση της, παρά τις μελλοντικές καινοτομίες που θα αυξήσουν τη ζήτηση για ενέργεια. Δεν εισέρχονται όλες οι εφευρέσεις στην παραγωγή και δεν εφαρμόζονται όλες οι προτεινόμενες καινοτομίες. Συνεπώς, η κατεύθυνση της τεχνολογίας και της ενεργειακής χρήσης βασίζεται σε κάποιο βαθμό σε μια σειρά επιλογών, που γίνονται μέσα στην ιεραρχία της αποφασιστικής εξουσίας που περιγράφεται παραπάνω. Ίσως τότε γεννηθούν ερωτήματα, όπως, αν η κατανάλωση ενέργειας θα πρέπει να αυξάνεται όποτε είναι αυτό δυνατό, με γνώμονα τους διαθέσιμους πόρους και την πορεία της οικονομίας. Αυτός είναι ένας τρόπος να τεθεί από την αντίστροφη το πρόβλημα του, αν η παροχή ή η ζήτηση ενέργειας θα πρέπει να καθορίζει το ρυθμό της κατανάλωσής της. Έτσι κι αλλιώς, η χρήση ενέργειας είναι μόνο μια «παρενέργεια» που συνοδεύει την επιδίωξη των πρωταρχικών στόχων. Η σχετικότητα του ερωτήματος βρίσκεται στην τάση για προτίμηση λύσεων, οι οποίες είναι δαπανηρές όσον αφορά στους φτηνούς και άφθονους πόρους, ακόμη και αν η τεχνολογία μπορεί να πετύχει τους ίδιους στόχους με λιγότερο δαπανηρές διαδικασίες και παρόλο που οι μακροπρόθεσμες μελέτες προτείνουν τις λιγότερο δαπανηρές λύσεις ως επωφελείς για την κοινωνία. Στην ουσία, αυτή είναι μια πρόκληση για την οικονομική θεωρία, υπονοώντας ότι οι περισσότερες οικονομικές μελέτες του παρόντος, αλλά και του παρελθόντος, είναι περιορισμένης αντίληψης και ότι η εφαρμογή της οικονομικής αξιολόγησης, αν όχι των ίδιων των οικονομικών θεωριών, θα πρέπει να διαμορφωθεί ώστε να μεγιστοποιηθούν τα μακροπρόθεσμα κοινωνικά οφέλη. Συχνά εκφράστηκαν στο παρελθόν προβλέψεις έλλειψης πρώτων υλών και καυσίμων, μόνο και μόνο για να αναιρεθούν από ανακαλύψεις καινούριων πόρων, νέες τεχνικές εξόρυξης κλπ. Αυτό μπορεί να μην ισχύει για τις προειδοποιήσεις επί του παρόντος. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, οι ανακαλύψεις νέων πόρων, συμπεριλαμβανομένων των στερεών καυσίμων, δε συμβαδίζουν με το ρυθμό της αυξανόμενης προσπάθειας για ευημερία και της διάθεσης για αύξηση των τιμών (αυτό εκτιμάται ότι εν μέρει αντανακλά τις δυσκολίες της εξόρυξης και του καθαρισμού των πόρων). Επιπλέον, η διαπίστωση ότι η περιβαλλοντική επίδραση της εξόρυξης και χρήσης πόρων μπορεί να θέσει απόλυτα όρια για την κατανάλωση ενεργειακών πηγών, όπως τα συμβατικά καύσιμα, έδωσε επιπλέον βαρύτητα στις προειδοποιήσεις για όρια στην κατανάλωση ενέργειας και στη χρήση των υλικών. Συγκεκριμένα είδη περιβαλλοντικών παρενεργειών μπορούν να συγκρατηθούν κάτω από καθορισμένα όρια με ένα αντίστοιχο κόστος και επομένως με μια μειωμένη οικονομική απόδοση της δραστηριότητας υπό εξέταση, αλλά υπάρχουν και είδη περιβαλλοντικής επίδρασης, που είναι αναπόφευκτα. Ένα παράδειγμα είναι ίσως η κλιματική αλλαγή που μπορεί να προκληθεί από μια αύξηση στο ατμοσφαιρικό διοξείδιο του άνθρακα, που προέρχεται από την καύση στερεών καυσίμων. Ο σύγχρονος άνθρωπος είναι υπεύθυνος περίπου για το 5 % του κύκλου του ατμοσφαιρικού άνθρακα και αυτή η συνεισφορά μπορεί να μειωθεί είτε με μείωση της καύσης των στερεών καυσίμων, είτε με την εφαρμογή μιας ανταγωνιστικής ενεργειακής διαδικασίας που θα ανακουφίσει σε μεγάλο βαθμό την ατμόσφαιρα από το διοξείδιο του άνθρακα. Οι περιβαλλοντικές παρενέργειες της μετατροπής της ενέργειας βασισμένης σε πόρους εκτός των στερεών καυσίμων είναι επί του παρόντος το αντικείμενο πολλών ερευνών. Η σύγχρονη γνώση είναι καθαρά ανεπαρκής για να συνηγορήσει στην αύξηση της κατανάλωσης 15

16 ενέργειας, η οποία βασίζεται σε οποιοδήποτε συνδυασμό ενεργειακών πηγών, που θεωρούνται ότι είναι ή μπορούν να γίνουν διαθέσιμες. Πρέπει επομένως να δοθεί έμφαση στις μελέτες της συνολικής επίδρασης κάθε προγράμματος μετατροπής ενέργειας που χρησιμοποιείται ή σχεδιάζεται. Θα άξιζε τον κόπο αν καταβαλλόταν ουσιαστική προσπάθεια για την εύρεση και την εφαρμογή ιδεών που θα μείωναν το ποσό της ενέργειας που χρειάζεται για την παροχή των επιθυμητών υπηρεσιών και ίσως έτσι να αναθεωρηθεί ποιες από αυτές συνδέονται με καθαρά οφέλη για την ανθρωπότητα και ποιες είναι απλά διατήρηση των συνηθειών με μηδαμινό ή ανύπαρκτο όφελος. Το ζήτημα περιορισμού της ανάπτυξης ξεκαθάρισε τη διάκριση ανάμεσα σε δύο πιθανές προσεγγίσεις. Η μία είναι η επιβολή ενός εθελοντικού περιορισμού στην εκμετάλλευση των πόρων, έτσι ώστε η περαιτέρω ανάπτυξη να βασίζεται σε λεπτομερείς μελέτες της συνολικής επίδρασης και να είναι προσεκτικά σχεδιασμένη με στόχο την εξασφάλιση μιας περισσότερο δίκαιης τοπικής κατανομής των κερδών. Λόγω της σημερινής έλλειψης ισότητας, η πρώτη προτεραιότητα μπορεί να είναι η επανακατανομή των πόρων που ήδη χρησιμοποιούνται, υπονοώντας μια μείωση στα ποσά των πόρων που διατίθενται στις πιο ανεπτυγμένες χώρες. Η άλλη προσέγγιση είναι ο «εξαναγκασμός» της ανάπτυξης όσο είναι δυνατό, μέχρι να εμποδιστεί από περιοριστικούς παράγοντες, που δεν υπόκεινται στον έλεγχο της ανθρωπότητας. Ορισμένοι πιστεύουν ότι αν ακολουθηθεί αυτή η προσέγγιση, παράγοντες που τώρα θεωρούνται ως περιοριστικοί θα εξαφανιστούν ως αποτέλεσμα της βελτιωμένης τεχνολογίας. Είναι προφανές ότι οι κίνδυνοι της δεύτερης προσέγγισης είναι μεγαλύτεροι από αυτούς που σχετίζονται με την πρώτη. Έχουν επίσης υποβληθεί και μικτές απόψεις όπως, από τη μία η αναγνώριση ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται κοντά στα ανώτατα όρια της εκμετάλλευσης των πόρων πάνω στη γη και από την άλλη η υπεράσπιση της υπόθεσης ότι είναι σημαντικό για την ευημερία του ανθρώπου να βρίσκεται σε μια καμπύλη ανάπτυξης, να εξερευνεί και να γνωρίζει καινούργιες, ανεξερεύνητες περιοχές, ώστε να αφυπνίζονται οι κατακτητικές του τάσεις. Το λογικό βήμα που συνηγορεί σε αυτήν την προσέγγιση είναι η εξερεύνηση και εκμετάλλευση του διαστήματος. Η δημιουργία αποικιών στο διάστημα, η εκμετάλλευση πρώτων υλών από το φεγγάρι, τους αστεροειδείς και τους πλανήτες, η υιοθέτηση των λιγότερο απαιτητικών σε ενέργεια διαδικασιών παραγωγής σε μη ατμοσφαιρικό περιβάλλον, καθώς και η διαθεσιμότητα της ηλιακής ακτινοβολίας χωρίς τη διαφοροποίηση και την εξασθένιση που προκαλείται από την ατμόσφαιρα της γης, είναι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη. Επίσης, βιομηχανικές διεργασίες που ρυπαίνουν το περιβάλλον θα μπορούν να πραγματοποιούνται σε απομακρυσμένες περιοχές στο διάστημα, συμπεριλαμβανομένης και της μετατροπής ενέργειας από πηγές μη αποδεκτές στη γη. Η ενέργεια τότε θα εκπέμπονταν στη γη με τη μορφή ακτινοβολίας μικροκυμάτων. Η φιλοσοφία πίσω από αυτήν την προσέγγιση, τουλάχιστον όπως ερμηνεύεται παραπάνω, θα ωφελούσε μία μικρή ομάδα ανθρώπων και πιθανότατα θα αύξανε το κενό ανάμεσα στους περισσότερο και λιγότερο προνομιούχους, όπως και στους αποικισμούς των νεότερων χρόνων. Ο άνθρωπος των παλαιότερων χρόνων μπορούσε να προκαλέσει διαταραχή στο περιβάλλον μόνο σε μια απολύτως τοπική κλίμακα. Παρόλα αυτά, το εκτεταμένο κάψιμο των δασών, π.χ. για γεωργική εκμετάλλευση του εδάφους, η οποία θα εγκαταλείπονταν αργότερα λόγω μείωσης της σοδειάς εξαιτίας της υπερεκμετάλλευσης της γης, μπορεί να έχει συντελέσει στη δημιουργία των σύγχρονων έρημων περιοχών στα χαμηλά υψόμετρα. Αυτό είναι ήδη ένα σημαντικό παράδειγμα μιας κλιματικής αλλαγής, που προέρχεται πιθανότατα από τον άνθρωπο. Πρόσφατα, ο άνθρωπος έφτασε σε ένα τεχνολογικό υπόβαθρο που του επιτρέπει να μετατρέπει ενέργεια με ρυθμούς που μπορούν να διατηρηθούν σταθερά σε υψηλά επίπεδα και οι οποίοι είναι πια συγκρίσιμοι με την ενεργειακή ροή ηλιακής προελεύσεως, που είναι υπεύθυνη για το κλίμα. Η μέση θερμική ροή ανθρωπογενούς προελεύσεως (π.χ. συμβατικά καύσιμα) σε μια βιομηχανική και αστική περιοχή όπως το Λος Άντζελες (περίπου m 2 ) υπολογίστηκε το 1970 στα 7 W/m 2. Η παγκόσμια μέση τιμή το 1970 ήταν 0,015 W/m 2 και η μέση ηλιακή ροή 16

17 που απορροφάται από την ατμόσφαιρα της γης είναι 240 W/m 2. Ως σύγκριση, μια πυρκαγιά, η οποία θα έκαιγε μια περιοχή γόνιμου και τροπικού δάσους μέσα σε μια εβδομάδα, θα απελευθέρωνε μια θερμική ροή περίπου W/m 2. Κι όμως η μέση θερμική ροή από πυρκαγιές σε δάση, σε όλες τις περιοχές του κόσμου είναι μικρότερη από τη μέση θερμική ροή ανθρωπογενούς προελεύσεως. Το πυρηνικό οπλοστάσιο που δημιουργήθηκε τα τελευταία 30 χρόνια βρίσκεται στην περιοχή των μεγατόνων, με το μεγαλύτερο νούμερο να αντιστοιχεί περίπου σε 4, J. Εάν όλα αυτά τα όπλα πυροδοτούνταν μέσα σε μια περίοδο 24 ωρών, η μέση ροή ενέργειας θα ήταν W και αν ο στόχος είχε έκταση m 2, η μέση θερμική ροή θα ήταν W/m 2. Τα καταστροφικά αποτελέσματα δε θα γίνονταν αντιληπτά σε όσους θα ήταν άμεσα συνδεδεμένοι με την εξαπόλυση ενέργειας. Η ραδιενεργή μόλυνση του περιβάλλοντος θα προκαλούσε επιπλέον θανάτους και αποσύνθεση και θα εγκαθιστούσε κι άλλους μηχανισμούς κλιματικής διαταραχής (π.χ. καταστροφή της στρατοσφαιρικής ασπίδας του όζοντος). Εν ολίγοις, ο άνθρωπος είναι ικανός να τελειώσει πολύ απότομα την ιστορία του πάνω στη γη και πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός σε κάθε του ενέργεια, έτσι ώστε να μη βλάψει το ίδιο του το μέλλον. 2.3 Πηγές ενέργειας Σε παγκόσμιο επίπεδο, η κατανάλωση ενέργειας αυξάνεται ταχύρυθμα κατά 15% στη δεκαετία Αναμένεται ακόμη ταχύτερη αύξηση μεταξύ 2000 και Τα ορυκτά καύσιμα (άνθρακας, φυσικό αέριο και πετρέλαιο) καταλαμβάνουν περίπου το 80% της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας. Η παγκόσμια κατανάλωση ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε ανάλογα με την συνολική κατανάλωση ενέργειας κατά τη διάρκεια της δεκαετίες του 90. Μέχρι το 2020 αναμένεται ότι η χρήση ορυκτών καυσίμων θα αυξηθεί με υψηλότερο ρυθμό από ό,τι η συνολική κατανάλωση. Τα ορυκτά καύσιμα προσφέρουν πολλά πλεονεκτήματα. Είναι σχετικά φθηνή η εξόρυξή τους, εύκολη η χρήση τους και είναι ευρέως διαθέσιμα. Η υποδομή για την παροχή τους υπάρχει ήδη. Οι κλάδοι εφοδιασμού με ορυκτά καύσιμα είναι καλά οργανωμένοι και η προσφορά τους καλύπτει τα περισσότερα μέρη της υφηλίου. Έχουν ωστόσο δύο κύρια μειονεκτήματα. Πρώτον, κατά την καύση τους εκπέμπονται ρύποι και θερμοκηπιακά αέρια που προξενούν κλιματική αλλαγή. Δεύτερον, χώρες που δεν διαθέτουν επαρκή αποθέματα ορυκτών καυσίμων κυρίως πετρέλαιο αντιμετωπίζουν αυξανόμενους κινδύνους ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού τους. Η εξάρτηση από τις αλλαγές και το αυξανόμενο ποσοστό εισαγωγών είναι δυνατό να οδηγήσουν σε ανησυχίες σχετικά με κίνδυνο να διακοπεί ή να καταστεί δύσκολος ο εφοδιασμός. Ωστόσο, η ασφάλεια του εφοδιασμού δεν πρέπει να θεωρηθεί απλώς και μόνον ως ζήτημα μείωσης της εξάρτησης από τις εισαγωγές ή ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής. Η ασφάλεια του εφοδιασμού απαιτεί ευρύ φάσμα πρωτοβουλιών άσκησης πολιτικής που να αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στην διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και των τεχνολογιών, χωρίς ωστόσο να παραγνωρίζεται το γεωπολιτικό πλαίσιο και οι συνέπειές του. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διατυπώσει σε άλλα έγγραφα τις ιδέες της σχετικά με την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων, συγκεκριμένα στην Πράσινη Βίβλο σχετικά με την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού (2000)1 και στην ανακοίνωσή της σχετικά με την ενεργειακή συνεργασία με τις αναπτυσσόμενες χώρες (2002). Ως υποκατάστατο των ορυκτών καυσίμων, οι ανανεώσιμες πηγές μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Οι ανανεώσιμες πηγές παρέχουν επίσης τη δυνατότητα βελτίωσης της ασφάλειας του εφοδιασμού, επειδή ενισχύουν τη διαφοροποίηση της παραγωγής ενέργειας. Τα επιχειρήματα υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ενισχύονται λόγω των θετικών τους αποτελεσμάτων στην προστασία της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και στην δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και επιχειρήσεων πολλές εκ των οποίων σε αγροτικές περιοχές. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχουν κύρια χαρακτηριστικά το ότι είναι ανεξάντλητες (αστείρευτες), άφθονες, περιβαλλοντικά καθαρότερες. Από την άλλη όμως, είναι αραιές 17

18 μορφές ενέργειας και μέχρι στιγμής τουλάχιστον με υψηλό κόστος ανά μονάδα παραγόμενης ενέργειας. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν η ηλιακή ενέργεια, με τη στενότερη σημασία του όρου, η αιολική ενέργεια, η βιομάζα, η γεωθερμία, η ενέργεια της θάλασσας και η υδραυλική ενέργεια. Είναι οι πρώτες πηγές ενέργειας που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος και μέχρι τις αρχές του προηγούμενου αιώνα σχεδόν αποκλειστικά, οπότε και στράφηκε στην έντονη χρήση του άνθρακα και των υδρογονανθράκων. Οι συμβατικές μορφές ενέργειας καλύπτουν σήμερα το μεγαλύτερο ποσοστό κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας όλων σχεδόν των χωρών και θα εξακολουθήσουν να καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό για αρκετές δεκαετίες ακόμα. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν οι άνθρακες, οι υδρογονάνθρακες (υγροί και αέριοι) και τα ορυκτά ουρανίου. Είναι πυκνές μορφές ενέργειας (σε σχέση με τις ανανεώσιμες), καλύπτουν πλήθος εφαρμογών, αλλά έχουν αρκετές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Στον πίν 1.1 παρουσιάζονται συγκριτικά τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα ανανεώσιμων και μη πηγών. Πίνακας 1.1: Διαθέσιμες πηγές ενέργειας. Ανανεώσιμες 1. Ηλιακή Ακτινοβολία 2. Άνεμος 3. Βιομάζα 4. Υδροϊσχύς 5. Ενέργειες της θάλασσας Κύματα Παλίρροια Θερμοκρασιακή διαφορά 6. Γεωθερμία Ανεξάντλητες (Ανανεώσιμες) Άφθονες Περιβαλλοντικά καθαρότερες Πλεονεκτήματα Μη ανανεώσιμες 1. Στερεά καύσιμα Λιθάνθρακας Γαιάνθρακας Λιγνίτης Τύρφη 2. Υδρογονάνθρακες Πετρέλαιο Αργό Πετρέλαιο πισσούχων άμμων Πετρέλαιο πισσούχων σχιστόλιθων Φυσικό αέριο, υγρά φυσικού αερίου 3. Ουράνιο Ουράνιο 238 Μειονεκτήματα Πυκνές μορφές ενέργειας Με πλήθος εφαρμογών 18

19 Αραιές μορφές ενέργειας Εξαντλήσιμες Υψηλό κόστος ανά μονάδα παραγόμενης ενέργειας Αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον Ασυνεχείς κ.α κατά περίπτωση Όμως μια σφαιρική αποτίμηση του κεφαλαίου Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, απαιτεί την πιο λεπτομερή αξιολόγηση των πλεονεκτημάτων αλλά και των μειονεκτημάτων τους στον ενδεχόμενο χώρο εφαρμογής τους. Μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις δυνατότητες και τους περιορισμούς αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, είναι η ακόλουθη: i. Εξ ορισμού ανανεώσιμη πηγή ενέργειας σημαίνει ανεξάντλητη πηγή ενέργειας σε αντίθεση με το σύνολο των συμβατικών καυσίμων, των οποίων τα βεβαιωμένα αποθέματα του πλανήτη μας αναμένεται να εξαντληθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα. ii. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν μια καθαρή μορφή ενέργειας, ήπια προς το περιβάλλον. Η χρήση τους δεν επιβαρύνει τα οικοσυστήματα των περιοχών εγκατάστασης και παράλληλα αντικαθιστά ιδιαίτερα ρυπογόνες πηγές ενέργειας, όπως ο άνθρακας, το πετρέλαιο και την πυρηνική ενέργεια. Τα σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα των περισσότερων ανεπτυγμένων χωρών καθιστούν τις ΑΠΕ ιδιαίτερα ελκυστικές σε σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα μια αντικειμενική προσέγγιση του θέματος, απαιτεί την εξέταση και των κύριων μειονεκτημάτων που αποδίδονται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ώστε να αποκτήσουμε μια πλέον ολοκληρωμένη εικόνα: i. Στην περίπτωση της αιολικής ενέργειας η χαμηλή ροή αξιοποιήσιμης κινητικής ενέργειας του ανέμου (W/m 2 ) η οποία και την κατατάσσει στις "αραιές" μορφές ενέργειας. Τυπικές τιμές ροής της αξιοποιούμενης αιολικής ισχύος κυμαίνονται μεταξύ 200 W/m 2 και 400 W/m 2. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την χρήση είτε μεγάλου αριθμού ανεμογεννητριών είτε την χρήση μηχανών μεγάλων διαστάσεων, για την παραγωγή της επιθυμητής ποσότητας ενέργειας. Σήμερα καταβάλλονται προσπάθειες αύξησης της συγκέντρωσης ισχύος των αιολικών μηχανών, οι οποίες σε επιλεγμένες περιπτώσεις πλησιάζουν ή και υπερβαίνουν τα 500 W/m 2. ii. iii. iv. H αδυναμία ακριβούς πρόβλεψης της κατάστασης της ατμόσφαιρας, της ακτινοβολίας δηλαδή, της ταχύτητας και της διεύθυνσης των ανέμων. Το γεγονός αυτό μας υποχρεώνει να χρησιμοποιούμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κυρίως σαν εφεδρικές πηγές ενέργειας σε συνδυασμό πάντοτε με κάποια άλλη πηγή ενέργειας (π.χ. σύνδεση με ηλεκτρικό δίκτυο, παράλληλη λειτουργία με μονάδες Diesel κλπ). Σε περίπτωση διασύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο η παραγόμενη ενέργεια δεν πληρεί πάντοτε τις τεχνικές απαιτήσεις του δικτύου με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητη η τοποθέτηση αυτοματισμών ελέγχου, μηχανημάτων ρύθμισης τάσεως και συχνότητας, καθώς και ελέγχου της άεργης ισχύος. Σε περιπτώσεις αυτόνομων μονάδων είναι απαραίτητη η ύπαρξη συστημάτων αποθήκευσης της παραγόμενης ενέργειας, σε μια προσπάθεια να έχουμε συγχρονισμό της ζήτησης και της διαθέσιμης ενέργειας. Το γεγονός αυτό συνεπάγεται αυξημένο αρχικό κόστος (λόγω της προσθήκης του συστήματος αποθήκευσης ενέργειας) και βέβαια επιπλέον απώλειες ενέργειας κατά τις φάσεις μετατροπής και αποθήκευσης καθώς και αυξημένες υποχρεώσεις συντήρησης και εξασφάλισης της ομαλής λειτουργίας. 19

20 v. Τέλος θα πρέπει να επισημανθεί το σχετικά υψηλό κόστος της αρχικής επένδυσης για την εγκατάσταση μιας μονάδας παραγωγής ενέργειας με ΑΠΕ. Στο σημείο αυτό πρέπει να προσθέσουμε ότι η συνεχής εξέλιξη της τεχνολογίας, ο ανταγωνισμός μεταξύ των κατασκευαστών έχει τα τελευταία χρόνια συμπιέσει σημαντικά τις τιμές των ΑΠΕ, κυρίως των ανεμογεννητριών. Ποικιλομορφία των εφαρμογών Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά των ΑΠΕ είναι οι μεγάλες περιφερειακές διακυμάνσεις. Η ηλιακή ενέργεια ποικίλλει σημαντικά όσον αφορά την τιμή της ετήσιας μέσης ηλιακής ακτινοβολίας. Σε τροπικές περιοχές, η τιμή της είναι 3 φορές μεγαλύτερη από εκείνης των εύκρατων περιοχών. Η γεωθερμική ενέργεια και τα μικρά υδροηλεκτρικά είναι ακόμα εντονότερα σε εντοποιότητα. Ενώ οι πηγές βιομάζας είναι ευρέως διαθέσιμες, η χρήση του εδάφους και οι κλιματικές διαφορές έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικές διαφορές στην κλίμακα και στον τύπο της εφαρμογής (καύση, αεριοποίηση, κ.α.). Η αιολική ενέργεια είναι επίσης ευρέως διαδεδομένη αλλά τα αιολικά συστήματα διαφέρουν ουσιαστικά και από περιφέρεια σε περιφέρεια αλλά και εντός της ίδιας περιφέρειας, καθώς ακόμα και μικρές διακυμάνσεις στην ταχύτητα του ανέμου μπορούν να έχουν επίδραση στην ενεργειακή παραγωγή. Ως αποτέλεσμα, οι δυνατότητες των ΑΠΕ τείνουν να διαφοροποιηθούν γεωγραφικά. Επιπλέον, υπάρχει ποικιλομορφία στις τεχνολογικές μεθόδους εκμετάλλευσής τους, ενώ ορισμένες τεχνολογίες είναι περισσότερο εξελιγμένες και «ώριμες» για χρήση μεγάλης κλίμακας, άλλες θεωρούνται ευνοϊκές για τοπική αξιοποίηση, κ.λ.π.. Επομένως, η κατανόηση της προόδου και των μελλοντικών δυνατοτήτων απαιτεί μεγάλη προσοχή στις ίδιες τις τεχνολογίες. Στον πίνακα 1.2 αναφέρονται οι κυριότερες μορφές Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και οι πιο διαδεδομένες επιλογές αξιοποίησής τους. Πίνακας 1.2: Παγκοσμίως εκμεταλλεύσιμες μορφές ΑΠΕ Τεχνικά Πηγή Εκμεταλλεύσιμη Επιλογές ενεργειακών μετατροπών (TWh/έτος) Ηλιακή Ενέργεια Φωτοβολταϊκά, σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος, ηλιακοί θερμοσίφωνες Αιολική Ενέργεια Μεγάλης και μικρής κλίμακας σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ισχύος, αντλίες νερού Ενέργεια κυμάτων Μεγάλος αριθμός εφαρμογών Ενέργεια παλίρροιας >3.500 Φράγματα, εκμετάλλευση παλιρροιακών κυμάτων Γεωθερμία Hot dry rock, magma, υδροθερμία, Geopressed Βιομάζα Καύση, αεριοποίηση, πυρόλυση, χώνευση, βιοκαύσιμα για παραγωγή θερμότητας-ηλεκτρισμού Ωστόσο, παρά τις μεγάλες δυνατότητες αξιοποίησής τους, οι ΑΠΕ καλύπτουν μονάχα ένα μικρό μέρος από τις σύγχρονες ενεργειακές ανάγκες της ανθρωπότητας σε ηλεκτρική ενέργεια (Πίνακας 1.3), η οποία και αποτελεί τη συνηθέστερη μορφή ενέργειας, μαζί με την ενέργεια για μετακινήσεις και θέρμανση. Έτσι, το μεγαλύτερο ποσοστό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από την καύση ορυκτών καυσίμων (στερεών, υγρών, αερίων). Πίνακας 1.3: Παγκόσμια Εγκατεστημένη Ηλεκτροπαραγωγός Ισχύς Πηγή Εγκατεστημένη Ετήσια Παραγόμενη Ενέργεια Ισχύς (MW) (TWh/έτος) Βιομάζα Αιολική Ενέργεια Γεωθερμία Μικρά Υδροηλεκτρικά Ηλιακά Φωτοβολταϊκά

21 Ηλιακά Θερμικά 350 0,2 Συνολικά (ΑΠΕ) ,2 Παρ όλη την κλίμακα της δυναμικής, η τωρινή συνεισφορά των ανανεώσιμων πηγών ενέργεια είναι μέτρια. Οι ΑΠΕ υπολογίζεται ότι προμηθεύουν περίπου 17% της παγκόσμιας ενέργειας, η περισσότερη από την οποία προέρχεται από μεγάλες υδροηλεκτρικές μονάδες και την παραδοσιακή χρήση βιομάζας και αγροτικών αποβλήτων στις αναπτυσσόμενες χώρες αυτές όμως καταναλώνουν το 18% του ηλεκτρισμού και το 14% της πρωτογενούς παραγωγής αντίστοιχα. Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όπως η αιολική, η ηλιακή και οι «νέες μορφές» βιομάζας (ενεργειακά φυτά, κ.α.) συνεισφέρουν σημαντικά λιγότερο γύρω στο 3% του ηλεκτρισμού και στο 2% της πρωτογενούς παραγωγής. Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα για την ανάπτυξη των ΑΠΕ είναι το κόστος τους (Σχήμα 1.2). Πολλές τεχνολογίες είναι στις μέρες μας ελάχιστα ή και σημαντικά ακριβότερες από την μικρού κόστους εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων. Σχήμα 1.2: Σχετικό κόστος ΑΠΕ και συμβατικών μορφών ενέργειας Σύμφωνα με μελέτη του 1999, το μέσο κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού στην Ευρώπη κυμαίνεται από σε /kwh. Το χαμηλότερο ειδικό κόστος το έχουν οι σταθμοί παραγωγής συνδυασμένου κύκλου με αέρια καύσιμα. Όμως, ο ηλεκτρισμός που παράγεται από την αιολική και την πυρηνική ενέργεια κοστίζει ουσιαστικά το ίδιο: μεταξύ 0.03 και 0.08 /kwh. Αυτό δείχνει τη σχετική σπουδαιότητα που έχει αποκτήσει η αιολική ενέργεια τα τελευταία χρόνια ως σοβαρός ανταγωνιστής -και από άποψη κόστους- της πυρηνικής ενέργειας και της ενέργειας από ορυκτά καύσιμα (βλ. διάγραμμα 1.2.4). 21

22 Σχήμα 1.3: Κόστος για διάφορες τεχνολογίες ηλεκτροπαραγωγής Είναι λοιπόν προτιμότερο, από κάθε άποψη, ο άνθρωπος να βασιστεί είτε στις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, είτε στην πυρηνική σύντηξη, είτε σε συνδυασμό των δύο, έτσι ώστε να μη βρεθεί μπροστά σε μια δραματική μείωση του πληθυσμού του. Παρόλα αυτά, προς το παρόν, δεν είναι σαφές κατά πόσο η δεύτερη λύση είναι εφικτή και πρακτικώς εφαρμόσιμη σε συστήματα ελεγχόμενης παροχής ενέργειας. Κατά συνέπεια εμφανίζεται ως επείγουσα η ανάγκη για επέκταση της ήδη γνωστής, αρκετά περιορισμένης πάντως, τεχνολογίας εκμετάλλευσης ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων. Είναι αλήθεια πως τα περισσότερα συστήματα που χρησιμοποιούν τέτοιες μορφές ενέργειας απαιτούν πρόσθετη ενέργεια από μη ανανεώσιμες πηγές, έτσι ώστε να εξομαλύνονται διαφορές στην παραγωγή. Φυσικά, εφόσον η πυρηνική σύντηξη καταλήξει σε τεχνικώς βιώσιμη λύση, θα πρέπει να γίνει έρευνα σε βάθος για το πόσο καλά μπορούν να συνδυαστούν τα πλεονεκτήματά της, με τα αντίστοιχα των ανανεώσιμων μορφών και φυσικά να επιτευχθεί ο βέλτιστος συνδυασμός των δύο. Από τα πρώτα χρόνια της εμφάνισης του ανθρώπου στη γη, η περίοδος κατά την οποία χρησιμοποιήθηκαν μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (φυσικά καύσιμα), είναι αμελητέα. Η κατακόρυφη γραμμή στο έτος μηδέν (παρόν) στο σχήμα 1.2 αντιπροσωπεύει τέτοιες πηγές ενέργειας και αν ακόμα η μέση ισχύς ανά κάτοικο, καθώς και το μέγεθος του πληθυσμού παρέμενε σταθερό, τότε οι παρούσες υποθέσεις για τους μέγιστα ανακτόμενους μηανανεώσιμους ενεργειακούς πόρους (ορυκτά, ισότοπα, κλπ) δεν θα επέτρεπαν να επεκταθεί η περίοδος αυτή πέρα από την κατακόρυφη γραμμή του σχήματος 1.4 [2]. 22

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ

Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη κάλυψης ηλεκτρικών αναγκών νησιού με χρήση ΑΠΕ Σπουδαστές: ΤΣΟΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΙΩΤΗ ΣΟΦΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: ΒΕΡΝΑΔΟΣ ΠΕΤΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Εφαρμογές Α.Π.Ε. σε Κτίρια και Οικιστικά Σύνολα Μαρία Κίκηρα, ΚΑΠΕ - Τμήμα Κτιρίων Αρχιτέκτων MSc Αναφορές: RES Dissemination, DG

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στα site: ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες Μορφές Ενέργειας

Ήπιες Μορφές Ενέργειας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ενότητα 1: Εισαγωγή Καββαδίας Κ.Α. Τμήμα Μηχανολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής

Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Πηγές ενέργειας - Πηγές ζωής Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2014 Παράγει ενέργεια το σώμα μας; Πράγματι, το σώμα μας παράγει ενέργεια! Για να είμαστε πιο ακριβείς, παίρνουμε ενέργεια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια

Ανάπτυξη τεχνολογιών για την Εξοικονόμηση Ενέργειας στα κτίρια ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ και ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΓΓΕΤ με ενσωματωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Με τον όρο Ηλιακή Ενέργεια χαρακτηρίζουμε το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Το φως και η θερμότητα που ακτινοβολούνται, απορροφούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΔΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚΔΟΣΗ 2.0 30.10.2009 Α. Πεδίο Εφαρμογής Ο Οδηγός Αξιολόγησης εφαρμόζεται κατά την αξιολόγηση αιτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εργασία από παιδιά του Στ 2 2013-2014 Φυσικές Επιστήμες Ηλιακή Ενέργεια Ηλιακή είναι η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο. Για να μπορέσουμε να την εκμεταλλευτούμε στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ο ΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ Ο ΗΓΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚ ΟΣΗ 1.0 20.12.2007 Α. Πεδίο Εφαρµογής Ο Οδηγός Αξιολόγησης εφαρµόζεται κατά την αξιολόγηση αιτήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Χριστίνα Αδαλόγλου Βαγγέλης Μαρκούδης Ευαγγελία Σκρέκα Γιώργος Στρακίδης Σωτήρης Τσολακίδης

Χριστίνα Αδαλόγλου Βαγγέλης Μαρκούδης Ευαγγελία Σκρέκα Γιώργος Στρακίδης Σωτήρης Τσολακίδης Χριστίνα Αδαλόγλου Βαγγέλης Μαρκούδης Ευαγγελία Σκρέκα Γιώργος Στρακίδης Σωτήρης Τσολακίδης Οι ανεπανόρθωτες καταστροφές που έχουν πλήξει τον πλανήτη μας, έχουν δημιουργήσει την καθυστερημένη άλλα αδιαμφισβήτητα

Διαβάστε περισσότερα

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη!

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη! Η ιαδραστική Τηλεδιάσκεψη στην Υπηρεσία του Σύγχρονου Σχολείου Πρόγραµµα Οδυσσέας 1 ος Κύκλος 2009 «Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗΜΕΣ & ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Λάζαρος Λαφτσής Παναγιώτης Μιχαηλίδης

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗΜΕΣ & ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Λάζαρος Λαφτσής Παναγιώτης Μιχαηλίδης ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗΜΕΣ & ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Λάζαρος Λαφτσής Παναγιώτης Μιχαηλίδης ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ηλιακή ονομάζουμε την ενέργεια που μας δίνει ο ήλιος. Μερικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ; Η ενέργεια υπάρχει παντού παρόλο που δεν μπορούμε να την δούμε. Αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της από τα αποτελέσματα της.

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ

Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Περιβαλλοντική Διάσταση των Τεχνολογιών ΑΠΕ Ομιλητές: Ι. Νικολετάτος Σ. Τεντζεράκης, Ε. Τζέν ΚΑΠΕ ΑΠΕ και Περιβάλλον Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι ΑΠΕ προκαλούν συγκριτικά τη μικρότερη δυνατή περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής`

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής` ΕΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΕΚ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ Εισηγητής: Γκαβαλιάς Βασίλειος,διπλ μηχανολόγος μηχανικός ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Βασικότερα τμήματα ενός Φ/Β συστήματος Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030!

Πρόβλεψηγια 70-80% ωςτο 2030! ΕυρωπαϊκήΕνεργειακήΠολιτική Λ. Γούτα Χηµικός Μηχανικός ΣύµβουλοςΕνέργειας, Περιβάλλοντος &Ανάπτυξης Υποψήφια Βουλευτής Ν, Α Θεσ/νίκης, 2007 1 Ενέργεια και Περιβάλλον : υο προκλήσεις Οι αλλαγές των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ΗΜΗΤΡΗΣΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ 3 March 2009 Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1/35

ρ. ΗΜΗΤΡΗΣΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ 3 March 2009 Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1/35 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΦΑΛΑΤΩΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΧΩΡΟ ρ. ΗΜΗΤΡΗΣΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Τµήµα Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων & Γεωργικής Μηχανικής ΙεράΟδός 75, 11855 Αθήνα e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Ενότητα 1: Ενεργειακές Πηγές & Αποθέματα Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.

ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. ΥΔΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. EEN HELLAS S.A. (EDF( group) ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΒΡΙΔΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ, ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΙΣΧΥΟΣ 100MW 90,1MW Αιολικά Πάρκα 100 MW Aνάστροφο Αντλησιοταμιευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ Η μέση συνδυασμένη θερμοκρασία εδάφους ωκεανού τον Ιούλιο 2010 ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού

Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας Διεύθυνση Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Τίτλος: Ελληνικές προτεραιότητες στο τομέα Ενέργειας στο πλαίσιο της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης Αλίκη Παππά Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Συντελεστής ισχύος C p σαν συνάρτηση της ποσοστιαίας μείωσης της ταχύτητας του ανέμου (v 0 -v 1 )/v 0

Συντελεστής ισχύος C p σαν συνάρτηση της ποσοστιαίας μείωσης της ταχύτητας του ανέμου (v 0 -v 1 )/v 0 Συντελεστής ισχύος C p σαν συνάρτηση της ποσοστιαίας μείωσης της ταχύτητας του ανέμου (v 0 -v 1 )/v 0 19 ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ Ταχύτητα έναρξης λειτουργίας: Παραγόμενη ισχύς = 0 Ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010

ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΜΠΙΤΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ ΑΕΜ 7424 ΕΤΟΣ 2009-2010 Γενικά αιολική ενέργεια ονομάζεται ηενέργεια που παράγεται από την εκμετάλλευση του πνέοντος ανέμου. Ηενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακοίΣυλλέκτες Γιάννης Κατσίγιαννης Ηλιακοίσυλλέκτες Ο ηλιακός συλλέκτης είναι ένα σύστηµα που ζεσταίνει συνήθως νερό ή αέρα χρησιµοποιώντας την ηλιακή ακτινοβολία Συνήθως εξυπηρετεί ανάγκες θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας

Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Oι σύγχρονες δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας Συμβατικές πηγές ενέργειας Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε ενεργειακές πηγές, όπως ο λιγνίτης (Πτολεμαΐδα, Μεγαλόπολη). Βρίσκεται στη 2η θέση στα λιγνιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα ΑΠΕ, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Οµάδα ΑΠΕ, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αφαλάτωση µε ΑΠΕ: εφαρµογές στη Μεσόγειο Καθ. Γιώργος ΠΑΠΑ ΑΚΗΣ, ρ. ηµήτρης ΜΑΝΩΛΑΚΟΣ Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών AQUA 2010 22-23 Οκτωβρίου 2010 οµή Παρουσίασης 1. Εισαγωγή-Η αφαλάτωση παγκοσµίως 2.

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc Αρχές ενεργειακού σχεδιασμού κτηρίων Αξιοποίηση των τοπικών περιβαλλοντικών πηγών και τους νόμους ανταλλαγής ενέργειας κατά τον αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης

Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του. Θόδωρος. Τσετσέρης Το γεωθερμικό πεδίο της Μήλου και προοπτικές ανάπτυξης του 21 Ιουνίου, 2008 Θόδωρος. Τσετσέρης Τι είναι η Γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια δημιουργείται από την αποθηκευμένη θερμότητα στο εσωτερικό της

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Αν δεν πιστεύετε τις στατιστικές, κοιτάξτε το πορτοφόλι σας. Πάνω από τη µισή ενέργεια που χρειάζεται ένα σπίτι, καταναλώνεται για τις ανάγκες της θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Προβλήματα και προοπτικές Π. Μουρούζης Υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Κέρκυρας Ενέργεια: το κλειδί της ευημερίας αλλά και η αιτία των πολέμων 2/40 Πώς ένας άρχοντας απολάμβανε

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ 23 Ιουνίου 21 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Χωρίς όραμα για το μέλλον Χωρίς όραμα και σοβαρή αναπτυξιακή προοπτική για τα φωτοβολταϊκά, αλλά και για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, είναι δυστυχώς το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Πώς μπορείτε να επωφεληθείτε Η εξοικονόμηση ενέργειας στην βιομηχανική παραγωγή αποτελεί θέμα ιδιαίτερης αξίας. Βασική επιδίωξη και πρωταρχικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΕΚΠΟΜΠΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ CO 2 ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Γιάννης Βουρδουµπάς Μελετητής-Σύµβουλος Μηχανικός Ελ. Βενιζέλου 107 Β 73132 Χανιά, Κρήτης e-mail: gboyrd@tee.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πρόβληµα των εκποµπών

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα

Φωτοβολταϊκά συστήματα Φωτοβολταϊκά συστήματα από την Progressive Energy 1 Ήλιος! Μια τεράστια μονάδα αδιάκοπης παραγωγής ενέργειας! Δωρεάν ενέργεια, άμεσα εκμεταλλεύσιμη που πάει καθημερινά χαμένη! Γιατί δεν την αξιοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά

Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Ενεργειακή Επανάσταση 2010: με μια ματιά Στοιχεία και αριθμοί Στην παρούσα 3 η έκδοση της Ενεργειακής Επανάστασης παρουσιάζεται ένα πιο φιλόδοξο και προοδευτικό σενάριο σε σχέση με τις προηγούμενες δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ - ΝΟΜΟΣ 2244/94 : Ρύθµιση θεµάτων Ηλεκτροπαραγωγής από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας, από Συµβατικά Καύσιµα και άλλες διατάξεις Oί ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) - αιολική, ηλιακή, γεωθερµία,

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Σειρά Πληροφοριακού και εκπαιδευτικού υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης 10 11 - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή και τη συντήρηση έργων Α.Π.Ε. με έμφαση στις δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον

Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Ενεργειακή αποδοτικότητα στο δομημένο περιβάλλον Εξοικονόμηση Ενέργειας Στα Κτίρια Πάρος 15 Οκτωβρίου 2012 Ελπίδα Πολυχρόνη Μηχανολόγος Μηχανικός M.Sc.

Διαβάστε περισσότερα

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας

Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας 1 Ο Διεθνές Συνέδριο «BIOSOL 2011» Εσπερίδα: «ΑΠΕ: Συνεργασία Έρευνας και Βιομηχανίας» Χανιά 16/9/2011 Η Κατάσταση των ΑΠΕ στην Κρήτη: Δυνατότητες Περιφερειακής Καινοτομίας Δρ. Ν. Ζωγραφάκης Περιφέρεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών

Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών Τεχνολογία Ψυχρών Υλικών ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΨΥΧΡΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΝΗΣΙΔΑΣ Πηγή: LBNL HEAT ISLAND GROUP Αγροτική Εμπορικό περιοχή κέντρο Περιαστική περιοχή (κατοικίες)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Ενέργεια Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας

Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Οι προοπτικές της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας Έκθεση της ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ (Photovoltaic Technology Research Advisory Council, PV-TRAC). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

Εκατομμύρια σε κίνδυνο

Εκατομμύρια σε κίνδυνο Οπλανήτηςφλέγεται Εκατομμύρια σε κίνδυνο Μελέτη Stern και Tufts Η αδράνεια θα επιφέρει απώλειες έως 20% τουπαγκόσμιουαεπ Μόλις 1% του παγκόσμιου ΑΕΠ για δράσεις αποτροπής Κόστος καταπολέμησης κλιματικής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά

1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ. 1.1 Γενικά 1. ΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ 1.1 Γενικά Ο τοµέας της ενέργειας συνιστά σηµαντικό παράγοντα ανάπτυξης της Ελληνικής οικονοµίας. Η σηµερινή περίοδος αποτελεί τµήµα µίας µακράς µεταβατικής φάσης προς την «οικονοµία χαµηλού

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα