Σ το χωριό Χρύσω Ευρυτανίας το

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σ το χωριό Χρύσω Ευρυτανίας το"

Transcript

1 XRYSIOTIKA NEA f :58 ÂÏ Κωδικός: 4683 NOMO EYPYTANIA. A PAºøN. A PO OTAMOY ÕÁÚ Ê P appleùôappleô ÏÔ. ºOYPNA Ú Ó ÙÛ.BINIANH M ÚÔÌ Ù ºÔ ÚÓ. A EPANTIøN AÁ. ËÌ ÙÚÈÔ ÊÓË XPY ø.kthmeniøn KÚ ÓÙË KÂÚ ÛÔ ÒÚÈ AÁ. TÚÈ B ÓÈ ÓË. ºÚ ÁÎ ÛÙ K ÚappleÂÓ ÛÈ. ºPA KI TA. KAP ENH IOY. OTAMIA ÏÂÈÛÔ Ú 8. Ú ÎÏÂÈÔ ΔËÏ-Fax: TPIMHNIAIO ENHMEPΩTIKO ΔEΛTIO TOY ΣYΛΛOΓOY TΩN AΠANTAXOY XPYΣIΩTΩN EYPYTANIAΣ H ΠANAΓIA ÂÚ Ô Ô A ñ ŒÙÔ 11Ô ñ AÚÈıÌfi Ê ÏÏÔ 43 ñ ÎÙÒ ÚÈÔ - Ô Ì ÚÈÔ - ÂÎ Ì ÚÈÔ POY OY MÂÁ. XˆÚÈfi ÚÔ Ûfi. OMNI TA ÔÌÓ ÛÙ HMO BINIANH E PA: KEPA OXøPI A IO HMHTPIO -BINIANH AºNH-KEPA OXøPI KPENTH -MAYPOMATA-XPY ø ΚΑΠΕΤΑΝ ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΧΡΥΣΙΩΤΗΣ (Σπυρίδων Γ. Τσιλιγιάννης) Σ το χωριό Χρύσω Ευρυτανίας το 1910 γεννήθηκε ο Σπύρος Τσιλιγιάννης. Το τρίτο αγόρι ενός φτωχού ανθρώπου, ο οποίος είχε την ατυχία να πεθάνει νωρίς και να μείνουν ορφανά. Ο μικρός Σπύρος ήταν πολύ μικρός και δεν θυμόταν τον πατέρα του. Η μάνα του άρχισε ένα αγώνα σκληρό για να μεγαλώσει τα παιδιά της. Ο Σπύρος πήγε σχολείο και ήταν αριστούχος μαθητής. Οξεία αντίληψη, ταχύτητα νου και καλό παιδί. Το 1922 ήλθε από την Αμερική ο Κώστας Χ. Μούτσελος και έβαλε ένα κουστούμι για βραβείο στον καλύτερο μαθητή. Φυσικά το κέρδισε ο Σπύρος. Όταν τελείωσε το δημοτικό, τον πήρε ο θείος μου, που ήταν τότε οικότροφος στο ιδιωτικό Σχολείο «Δραγάτσειο» της Αθήνας (Γυμνάσιο). Ο Δ/ντής Δραγάτσης ήθελε ένα έξυπνο παιδί για δουλειές του Σχολείου και να φοιτεί και στο νυκτερινό σχολείο. Ήταν η πιο πετυχημένη επιλογή. Έτσι ο Σπύρος βρίσκεται στην Αθήνα και δουλεύει και σπουδάζει. Ήλθε η ώρα να πάει στρατιώτης και υπηρέτησε την πατρίδα. Άνοιξε ένα καφενείο στην οδό Βουλής και εργαζόταν. Ήλθε ο πόλεμος του 1940 και κλήθηκε στρατιώτης. Είχε πλέον το βαθμό του λοχία και βρίσκεται γρήγορα στα Αλβανικά βουνά. Πολέμησε σκληρά σ όλες τις μάχες και είδε να σκοτώνεται μπροστά του ο αγαπημένος του φίλος και συμμαχητής του Γιάννης Δέπος από το Κερασοχώρι, λοχίας των ευζώνων, υπάλληλος της τράπεζας στην Θεσσαλονίκη. Από τον βαρύ χειμώνα παθαίνει κρυοπαγήματα και χάνει τα δάκτυλα των ποδιών του. Προτάθηκε για ανθυπολοχαγός αλλά δεν το θέλησε. Γύρισε μετά τον πόλεμο και συνέχισε την εργασία του. Φαίνεται ότι είχε οργανωθεί στο Κ.Κ.Ε. και πρέπει, όπως αποδείχθηκε αργότερα, να γνώριζε Συνεχίζουμε τη δημοσίευση λαογραφικών στοιχείων για τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο. Ô Ì ÚÈÔ ÛappleÔÚ, ÂÈÚfiÁÚ ÊÔ ÙÔ 1346 applefi ÙË ªÔÓ μ ÙÔapple Ô, Á.ŸÚÔ. Νοέμβριος Ο Νοέμβριος είναι ο ενδέκατος μήνας του ημερολογίου μας. Το όνομά του È «ª ÚÔÛÎÔ ÊË Â» Âapple ÏÂÎÙÔ ÛÒÌ ÙÔ, ÔÈ ÛˆÌ ÙÔÊ Ï Î ÙÔ ÕÚË. ÔÁÚ ÊÈÎ ÌËÓÒÓ Ô Ì ÚÈÔ - ÂÎ Ì ÚÈÔ προέρχεται από το λατινικό November, (από το novem, που σημαίνει εννέα, γιατί πριν από την μεταρρύθμιση του Ιουλίου Καίσαρα το 46 π.χ. ήταν ο έννατος μήνας στο ρωμαϊκό ημερολόγιο και το έτος άρχιζε τον Μάρτιο, αργότερα προστέθηκαν ο Ιανουάριος και Φεβρουάριος). Για τους αρχαίους Έλληνες ο Νοέμβριος ήταν ο 5ος μήνας του αττικού έτους και είχε το όνομα «Μαιμακτηρίων» από την γιορτή «Μαιμακτήρια» που τελούνταν προς τιμή του «Διός Μαιμάκτου», θεού των ανέμων και των καταιγίδων. Οι Αρχαίοι Έλληνες έκαναν γιορτή προς τιμήν του για να εξασφαλίσουν με προσευχές την ευμένειά του, ώστε να μην είναι ο καιρός απειλητικός και επικίνδυνος. Πολλές είναι οι λαϊκές ονομασίες προσωπικά τον Άρη. Το Μάρτη μήνα του 1942 εμφανίζεται στο χωριό μια βροχερή νύχτα και ήλθε στο σπίτι μας. Επειδή τότε είχαν αρχίσει οι ληστείες, μετά από αναγνώριση από τον αδελφό του που βρισκόταν στο σπίτι μας, αφού ήταν μόνος και είχαμε τρία όπλα, άνοιξε η πόρτα και πράγματι ήταν ο Σπύρος. Δεν ανοίξαμε αμέσως γιατί αυτός που τον ρώτησε ποιος είναι, απάντησε: «Ο Σπύρος Τσιλιγιάννης», θεωρήθηκε σαν παγίδα επειδή ήξεραν ότι ο αδελφός του βρισκόταν στο σπίτι μας. Τον καλωσόρισαν όλοι και χάρηκαν για τον ερχομό του, γιατί κανείς δεν τον περίμενε. Ήταν βρεγμένος μέχρι το κόκκαλο. Άλλαξε, έφαγε και στην ερώτηση, πώς και ήλθε, απάντησε: «Είναι μεγάλη πείνα στην Αθήνα και ήλθα να καλλιεργήσουμε τα χωράφια μας». Είχε και δυο κιλά βελόνες για να φτιάξει καλύβα. Όπως αποδείχθηκε αργότερα ήταν μια δικαιολογία για τον ερχομό του στο χωριό. Έμεινε μέχρι αρχές Ιουνίου Έτυχε τότε να τραυματιστεί ο Παναγιώτης Αυγέρης, ελαφρά στο χέρι με ένα μικρό πιστόλι. Ήλθε από τους πρώτους και το πιστόλι το έβαλε στην τσέπη του. Σε λίγες μέρες φεύγει από το χωριό για να γυρίσει στην Αθήνα. Φάνηκε αργότερα ότι η φυγή του δεν ήταν η πείνα, αφού οικογένεια δεν είχε, ήταν έξυπνος άνθρωπος και είχε καφενείο. Έτσι φεύγοντας από το χωριό δεν πήγε στην Αθήνα, αλλά στην πρώτη κρυφή ομάδα του Άρη. Γιατί, όταν εμφανίστηκε ο Άρης, ένας από τους άνδρες του ήταν ο Σπύρος. Φαίνεται ότι τα είχαν κανονίσει από την Αθήνα. Παίρνει το ψευδώνυμο «Λευτέρης Χρυσιώτης» και πολλοί αντάρτες τον αποκαλούσαν και «κοκκινογένη», γιατί τα γένια του ήταν κόκκινα σκούρα καίτοι ήταν ξανθός. Αρχίζει λοιπόν την δράση από την αρχή της αντίστασης. Είχε άραγε δίκιο που ο Άρης τον εμπι- Ó ÂÈ ÛÙË ÛÂÏ. 4 του Νοεμβρίου, που οφείλονται σε μετεωρολογικά φαινόμενα, σε διάφορες ενέργειες των γεωργών και των κτηνοτρόφων και σε θρησκευτικές γιορτές που υπάρχουν στη διάρκειά του. Ετσι ο Νοέμβριος λέγεται: Νοέμβρης, Νιόμβρης, παραλλαγές του Νοέμβριος, Βροχάρης, για τις πολλές βροχές, Μπρουμάρης από την πρωινή πάχνη, Σκιγιάτης, από τη σκιά τη νύχτα, γιατί αυτή την εποχή η γη σκιάζεται περισσότερο από ό,τι τους άλλους μήνες, Χαμένος, για τον πολύ μικρό χρόνο δουλειάς που αφήνει η ημέρα του μιας και είναι σε διάρκεια από τις μικρότερες του έτους, ενώ οι νύχτες του από τις μεγαλύτερες. «Μικρές οι μέρες του σποριά κι ατέλειωτες οι νύχτες» (Γ. Δροσίνης) Ó ÂÈ ÛÙË ÛÂÏ. 3 Το Διοικητικό Συμβούλιο εύχεται από καρδιάς ο καινούργιος χρόνος να φέρει στις οικογένειές σας και στον κάθε ένα προσωπικά υγεία, ευτυχία και προκοπή. Πέρα όμως από τις τυπικές ευχές για τον καινούργιο χρόνο και επειδή είμαστε σε μια κρίσιμη χρονιά, όπου αναδεικνύονται οι άρχοντες της τοπικής αυτοδιοίκησης, ευχόμαστε στους νυν και στους υποψήφιους πολιτικούς να λειτουργήσουν με σύνεση, με συνεργασία και με περισσότερο σεβασμό στις κοινωνικές αξίες. Ας οδηγηθούν καθ όλη τη διάρκεια του 2006 με σωστά βήματα και ας φροντίσουν να περπατάμε κι εμείς οι Χρυσιώτες και οι Αγιοδημητριώτες με πιο σταθερά βήματα σ ένα δρόμο ασφαλή και ασφαλτοστρωμένο. Καλή χρονιά Το Δ. Σ. του Συλλόγου ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΧΡΥΣΙΩΤΩΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ «Η ΠΑΝΑΓΙΑ» Αθήνα, Φεβρουάριος 2006 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Προς τους συγχωριανούς - φίλους και υποστηρικτές του Συλλόγου μας Το Δ. Σ. του Συλλόγου τηρώντας την παράδοση διοργανώνει και φέτος τον ετήσιο χορό του στην Αθήνα και στη Λαμία. Με χαρά σας προσκαλούμε στην Αθήνα το Σάββατο 18 Mαρτίου 2006 στο κοσμικό κέντρο «ΟΜΟΡΦΗ ΝΥΧΤΑ» (Ζήνωνος 5 στο Γαλάτσι τηλ ), με πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα, λαϊκά, έντεχνα, νησιώτικα αλλά κυρίως δημοτικά τραγούδια. Ώρα προσέλευσης 9:30 μ.μ. Τιμή πρόσκλησης: 28,00 Εκτός από το πλούσιο μενού στην τιμή περιλαμβάνεται κρασί βαρελίσιο λευκό ή κόκκινο, μπύρα Amstel και αναψυκτικά με απεριόριστη κατανάλωση. Πληροφορίες Χαλκιά Βασιλική τηλ Επίσης θα είναι ιδιαίτερη χαρά για μας να συνδιασκεδάσουμε και στη χοροεσπερίδα που γίνεται στη ΛΑΜΙΑ το Σάββατο 25 Φεβρουαρίου 2006 στην ταβέρνα Φώφη στην Αγία Μαρίνα Η ορχήστρα θα μας διασκεδάσει με λαϊκά, ρεμπέτικα και δημοτικά τραγούδια. Ώρα προσέλευσης 8:30 μ.μ. Τιμή πρόσκλησης 15,00. Το κρασί δωρεάν. Πληροφορίες: Ράμμος Ηλίας τηλ Και στους δυο χορούς θα μας συνοδεύσουν ορχήστρες με πλούσιο δημοτικό πρόγραμμα για να διασκεδάσουμε όπως εμείς οι Χρυσιώτες ξέρουμε. Επιθυμούμε να σας βρούμε συμπαραστάτες στις εκδηλώσεις μας γιατί ο στόχος μας είναι να δώσουμε στους Χρυσιώτες, στις οικογένειες, στους φίλους και στους γνωστούς τους την ευκαιρία να βρεθούν στον ίδιο χώρο, στο ίδιο τραπέζι να πουν τα νέα τους πίνοντας ένα ποτήρι κρασί, αλλά κυρίως γιατί πιστεύουμε ότι πρέπει να κρατήσουμε το θεσμό του Συλλόγου ζωντανό. Σας περιμένουμε για γλέντι, χορό - διασκέδαση. Να είστε όλοι εκεί. Μετά τιμής Το Δ. Σ. των Απανταχού Χρυσιωτών Ευρυτανίας

2 XRYSIOTIKA NEA f :58 ÂÏ 2 2 Κείμενο: Γιώργος Κιούσης Φωτ: Κώστας Κολλημένος Απόσπασμα άρθρου από το περιοδικό «Γεωτρόπιο» της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία» Εικόνες της λήθης Ρημαγμένο σκηνικό, νεκρό. Μισογκρεμισμένες εικόνες της λήθης, χορταριασμένη η κλίμακα που συνδέει με το παρελθόν. Σιωπές που φυλακίστηκαν πίσω από τα κλειστά παράθυρα και τις σφαλισμένες πόρτες. Ενα γερμένο δέντρο στην αυλή λες και θρηνεί πλάι στη μισογκρεμισμένη αυλόπορτα. Ίσκιοι που παίζουν κρυφτό στα χαλάσματα. Εκείνη πήρε την απόφαση, πέρασε το κατώφλι. Άπλωσε το χέρι στον τοίχο που την καλωσόρισε ύστερα από χρόνια. Μια βοήθεια για να ανεβεί εκεί όπου κάποτε δεν λογάριαζε τα σκαλιά. Μέτρησε τους βηματισμούς και τα χρόνια που πέρασαν σφαλιστά. Επέστρεψε για να μαζέψει τα λιθάρια, να τα βάλει σε τάξη, να ξαναζωντανέψει τις εικόνες μιας ζωής. Και έπειτα, αποκαμωμένη, να ξαποστάσει στην πέτρινη πεζούλα και ν αγναντέψει μακριά... Αφέντρα και κυρά Ζαλικωμένη το ψωμοτύρι της ημέρας. Μάτια καθάρια σε κοιτούν κι εσύ αφήνεσαι να σε διαπερνά η αγιότητά τους. Αφέντρα του Σύμπαντος, μάνα, γιαγιά, κυρά του σπιτιού, γερή σαν τη βελανιδιά που υψώθηκε, μοίρασε τον ίσκιο και την αγκαλιά της στα ζωντανά. Τη γνωρίζουν οι στράτες, της μιλούν τ' αγρίμια, τη συντροφεύουν οι ερημιές του δάσους και τα πετρωμένα χωράφια. Τα χρόνια ζωγράφισαν το πρόσωπο, άσπρισαν τα μαλλιά σαν τα χιονισμένα βουνά από απέναντι, που κατεβάζουν το φρέσκο αεράκι από ψηλά. Πίσω από το βλέμμα της ο καημός για το χρόνο που τρέχει, που κυλά σαν το νερό ˆ ÛÙ ÕÁÚ Ê στη ρεματιά. Εκείνη μετρά τα χρόνια της με τους κελαηδισμούς του αηδονιού, τα παιχνιδίσματα του κορυδαλλού, τα φτερουγίσματα του κότσυφα και τα σπαθίσματα του χελιδονιού. Ανοιξη, καλοκαίρι, εκείνη εκεί, φορτωμένη έγνοιες και σκοτούρες Σκληρός ο χρόνος Αυλάκωσαν οι ρυτίδες το πρόσωπο, τα χρόνια πελέκησαν της νιότης την ικμάδα. Θυμόσοφος ατενίζει τα μελλούμενα, με το μυαλό στο παρελθόν. Πόσες αντάρες και φουρτούνες δεν πέρασαν από τη ζωή που όρθια στάθηκε και πάλεψε το θεριό. Σκληρός ο χρόνος, καταφερτζής, άρπαξε αυτό που ήθελε. Εκείνος, δραπέτης των καιρών, γυρίζει πίσω τις ώρες, πάει το νου σε τόπους ξάστερους και φωτεινούς. Εκεί που η χίμαιρα βασιλεύει και η αθωότητα. «Σεβάσμιε γέροντα», σε καιρούς απόκοσμους και βλάσφημους, που μια φούχτα ματαιόσπουδοι κοάζουν στα βαλτόνερα, αχ πόσο μας ζεσταίνει το βλέμμα σου! Πυγολαμπίδα στην ψυχή μας, αγιογραφία στο μανουάλι μας. Ρακοκάζανο Η συνταγή είναι απλή: τα τσάμπουρα βράζουν και ο ατμός που παράγεται περνάει από το μέρος του σωλήνα όπου ψύχεται, υγροποιείται και συλλέγεται. Ο ρακιτζής όμως εκεί, αγρυπνά πάνω από το ρακοκάζανο. Μέχρι να πάει στο ρακαριο και από εκεί στο ρακοπότηρο, έχει δρόμο η ιστορία. Σε ορισμένα μέρη μαζί με τα στέμφυλα τοποθετούν και σπόρους ή εκχύλισμα από γλυκάνισο, κούμαρα ή άλλους καρπούς. Το υγροποιημένο προϊόν, μέσω βρύσης στον πυθμένα της δεξαμενής, συγκεντρώνεται σε δοχείο. Οι παραγωγοί με ειδικά όργανα μέτρησης, και φυσικά χάρη στη συσσωρευμένη εμπειρία τους, διαιρούν το απόσταγμα στην κεφαλή -το λεγόμενο πρωτοράκι, που έχει υψηλούς βαθμούς αλκοόλης-, στην καρδιά και στην ουρά, που είναι σε χαμηλότερα από τα επιθυμητά επίπεδα. Οι κεφαλές και οι ουρές ξαναμπαίνουν στον αποστακτήρα με την επόμενη παρτίδα. Κανόνας απαράβατος, η σχολαστική καθαριότητα του βραστήρα πριν και μετά την απόσταξη, αλλά και κάθε άλλου εργαλείου που έρχεται σε επαφή με τα τσίπουρα ή το τελικό προϊόν. Άγιο μου τσιπουράκι... μè ÏÈÔapple ÚÔ Û ÛË ÁÚ ÊÈÒÙÈÎÔ Û Ó Í ÚÈ Κυριακή πρωΐ 8 Γενάρη, είμαι καλεσμένη από τον φίλο και συμπατριώτη Κώστα Μπουμπουρή στην παρουσίαση του 4ου βιβλίου με τίτλο «Αγραφιώτικο συναξάρι». Η εκδήλωση είναι στο «Πολιτεία Τένις Κλαμπ» στα βόρεια προάστια της Αθήνας, μακρινή η απόσταση για πολλούς. Φτάνω καθυστερημένα. σχεδόν τελευταία. Η ζεστή αίθουσα είναι γεμάτη κόσμο. Με δυσκολία εντοπίζω το συγγραφέα. Είναι περιτριγυρισμένος από φίλους - συγγενείς - Μαραθιώτες - Αγραφιώτες - Ευρυτάνες αλλά εκείνο που μου κάνει εντύπωση μέσα στους καλεσμένους είναι που βλέπω τόσους πολλούς συγγενείς μου. Γιατί τόσοι Χαλκαίοι σ αυτή την εκδήλωση; Τι σχέση μπορεί να έχει αυτό το βιβλίο με μας; Αφού ευχήθηκα τα δέοντα στον κάθε ένα, κάθομαι στο τραπέζι μου γεμάτη περιέργεια, ανοίγω το βιβλίο και αρχίζω να διαβάζω. Αγραφιώτικο συναξάρι του Κώστα Μπουμπουρή Αφιερώνεται σ όλους τους ξεσπιτωμένους μετανάστες Αγραφιώτες και τους ξωμάχους που καρτερικά επιμένουν να φυλάνε τις δικές τους Θερμοπύλες εκεί στα ξεχασμένα Αγραφοχώρια. Τα σχόλια στην επόμενη σελίδα του Νέστορα Μάτσα με εντυπωσιάζουν ακόμη πιο πολύ και βιαστικά μπαίνω στην ανάγνωση του βιβλίου. «Ο μεταλλικός» και γνώριμος αχός του σφυριού πάνω στ αμόνι ακουγόταν από αρκετά μακριά. Ο ρυθμός του δε χανόταν παρά την μακρόσυρτη βοή που δημιουργούσαν τα θολωμένα νερά του φουσκωμένου Αγραφιώτη, παραδίπλα. Πυρωμένο το σίδερο απ τη φωτιά, υπάκουε και λύγιζε στη θέληση και την πίεση των σύνεργων του σιδερά. Είχε παραδοθεί πλέον στην κατακόκκινη λάβα και στ ανελέητο σφυροκόπημα με τη γύφτικη βαριοπούλα, παίρνοντας καθαρά το τελικό σχήμα ενός υνιού γι αλέτρι. Μαζί του όμως είχε αποκάμει και η κυρα-κούλα, που αρκετές ώρες τώρα ανοιγοκλείνει ρυθμικά με τα δυο της χέρια τους ξύλινους μοχλούς του φυσερού πάνω απ τ αναμμένα κάρβουνα. Είχε βγάλει και την άσπρη της βαμβακέλα* απ το κεφάλι, που σπάνια αποχωριζόταν, και την έριξε στον ώμο της, αφού ο ιδρώτας με τη μουντζούρα απειλούσαν να της αλλάξουν το χρώμα. Τα μεγάλα της μάτια, ανήσυχα και λίγο θλιμμένα, όλο φλόγα κοιτούσαν ερευνητικά μια τ αμόνι και μια το σίδερο, ώσπου ν ακούσει το τσιτσίρισμά του μέσα στην αφλόγιστη ενέργεια του νερού στο διπλανό γκαζοντενεκέ, για να τελειώσει μαζί του και το μαρτύριο του φυσερού. Το αργό σιγοτράγουδο του Αντρία αντικαταστάθηκε τώρα μ ένα πλατύ χαμόγελο ικανοποίησης για τη δημιουργία του, όπως ο ποιητής στην πυρωμένη στιγμή της έμπνευσής του». H ÁÏ ÎÈ appleïâ Ú ÙË ˆ H Ê ÚÌ Rammos ÂÎÙÂÏ apple Ú ÁÁÂÏ Â ÁÂÓÂıÏ ˆÓ, Á ̈Ó, Î.Ï.apple. TÔ ÚÙ ˆÁÚ ÊÈÎ, apple ÁˆÙ, ÁÏ Î Ì ÙËÓ Î Ï ÙÂÚË appleôèfiùëù ZAXAPO A TEIA A/ºOI PAMMOY K Ù ÛÙ Ì Ù Ì : Ï. ÚÎÔ ÙËÏ: TÚÔ Ì Ó 4 ÙËÏ: ÙÚfiÎÏÔ 45 ÙËÏ: EP A THPIO-KATA THMA: K ÚappleÂÓËÛ Ô 20 Ì ÙËÏ: Ο κόσμος όλος έχει χαθεί από γύρω μου. Εικόνες άλλες ξεπηδάνε μπροστά μου. Το καμίνι του παππού ίδιο με το καμίνι του μπαρμπ Αντριά, ο γνώριμος αχός του σφυριού πάνω στ αμόνι, το σφύριγμα του αέρα που έβγαινε από το φυσερό για το άναμμα της φωτιάς το τσιτσίρισμα του πυρωμένου σίδερου καθώς έμπαινε στο νερό να κρυώσει για να τριφτεί αφού είχε ήδη πάρει το τελικό σχήμα. Πάνω απ όλους αυτούς τους ήχους κάτι πιο δυνατό. κάτι πιο μεγάλο έρχεται στ αυτιά μου. Οι δοξαριές του βιβλίου με νοσταλγικά τραγούδια. Ολοζώντανα τα γλέντια που κάναμε τα καλοκαίρια στη Χρύσω με τον μπαρμπα Αντριά να παίζει το βιολί του και να τραγουδάει: Και θαρθώ να σ έβρω βράδυ φράχτη-φράχτη-φράχτη-φράχτη Για το Αγραφιώτικο Συναξάρι μίλησε ο μεγάλος δάσκαλος Σαράντος Καργάκος, η παλαίμαχος δημοσιογράφος Σοφία Μαλτέζου και ο εικαστικός Λουκάς Λουκάκης που επιμελήθηκε το βιβλίο. Το λόγο τέλος πήρε ο Κώστας Μπουμπουρής και αναφερόμενος στο «Αγραφιώτικο συναξάρι» είπε: είναι αφιερωμένο σ αυτούς που στη δεκαετία του 70 και ίσως και πιο νωρίς πήραν των ομματιών τους, άφησαν τα γονικά χώματα αγανακτισμένοι από τη φτώχεια και απελπισμένοι από την εγκληματική εγκατάλειψη έγιναν μετανάστες στην ίδια τους την πατρίδα για κάτι καλύτερο. Ο Αντριάς είναι ισόβειος περιπλανόμενος μετανάστης, είναι ο ήρωας του διηγήματος στο πρόσωπο του οποίου αντικατοπτρίζεται και ταυτίζεται ο κάθε ξεσπιτωμένος και ξεριζωμένος Αγραφιώτης ξωμάχος. Σελίδες απο το Αγραφιώτικο συναξάρι διάβασε ο δημοσιογράφος Ηλίας Προβόπουλος. Το Αγραφιώτικο συναξάρι του Κώστα Μπουμπουρή διατίθεται στην Αθήνα από το βιβλιοπωλείο «Ναυτίλος» (Χαριλάου Τρικούπη 28) και στο Καρπενήσι από το Βιβλιοπωλείο του Τρίκα. Όποιος άλλος ενδιαφέρεται να αποκτήσει το βιβλίο να επικοινωνήσει με το συγγραφέα στα τηλέφωνα και Βάσω Χαλκιά MOYPTO HMHTPIO HÏÂÎÙÚÔÏÔÁÈÎ ÂÁÎ Ù ÛÙ ÛÂÈ EappleÈÛΠËÏÂÎÙÚÈÎÒÓ ÂÈ ÒÓ TËÏ: KAP ENH I ΧΡΥΣΙΩΤΗ Μην ξεχνάς τη γενέτειρά σου. Με την πρώτη ευκαιρία προσπάθησε να βρεθείς κοντά της.

3 XRYSIOTIKA NEA f :58 ÂÏ 3 Ó ÂÈ applefi ÙËÓ 1Ë ÛÂÏ. Σαραντάμερου η μέρα, καλημέρα, καλησπέρα. Επίσης λέγεται και Σποριάς, Σπαρτός, Σπαρτής, Σπορέας, Σποριάρης, Νιαοτής, επειδή είναι κυρίως ο μήνας της σποράς των δημητριακών και των οσπρίων. «- Νoέμβρη μήνα σπείρε, και δεν θα μετανιώσεις» «- Νoέμβρη όργωμα κι ελιές, δεν απoλείπoυν oι δoυλειές». Μεσοσπορίτης, επειδή οι αγρότες σε πολλές περιοχές της πατρίδας μας βρίσκονται στη μέση της σποράς, με σπαρμένα τα μισά χωράφια τους, έχοντας αρχίσει από τον Οκτώβριο, που και αυτός ονομάζεται Σποριάς. Παχνιατής, για το κλείσιμο πια των ζώων στο παχνί. Ανακατωμένος, για τις ακατάστατες καιρικές συνθήκες του. Αϊστράτηγος, Αϊ - Ταξιάρχης, Αρχαγγελίτης ή Αϊ-Στράτης από την γιορτή των Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ. Αγιομηνάς, από τη μεγάλη γιορτή του Άγιου Μηνά, για τους τσοπάνηδες. Αϊ Φιλιππιάτης, από την γιορτή του Αγίου Φιλίππου, κατ εξοχήν προστάτη των γεωργών. Αη Αντριάς από την γιορτή του Αποστόλου Ανδρέα. Μεθυστής και Κρασομηνάς, γιατί τον μήνα αυτόν ανοίγουν τα καινούργια κρασιά. Στη διάρκεια του Νοεμβρίου το κρύο αρχίζει να δυναμώνει. Αυτή τη μεταβολή του καιρού τη «μηνάει» ο Άγιος Μηνάς, που γιορτάζει στις 11 Νοεμβρίου. «Αϊ Μηνάς εμήνυσε του πάππου του χειμώνα, έρχομαι δεν έρχομαι και τ Αϊ Φιλίππου αυτού είμαι». Το κρύο δυναμώνει περισσότερο του Αγίου Φιλίππου (14 Νοεμβρίου) «Τ' Αι Φιλίππου την ημέρα ό,τι καιρός βρεθεί εκείνος κυριεύει όλο τον μήνα» και κάνουν την εμφάνισή τους τα πρώτα χιόνια «Τ Αι Μηνά εμήνυσα, τ Αϊ Φιλίππου φίλησα τα βουνά και ζύγωσα ÔÁÚ ÊÈÎ ÌËÓÒÓ Ô Ì ÚÈÔ - ÂÎ Ì ÚÈÔ κι αυτού κοντά τ Αϊ Νικόλα να με καλοδεχθείτε» και τελικά «αντρειεύει» του Αγίου Ανδρέα (30 Νοεμβρίου). «Του Αϊ-Ντριός, αντρειεύει το κρύο». Το πρώτο 15θήμερο του Νοεμβρίου, η δύση της Πούλιας σηματοδοτεί την ορμητική έλευση του χειμώνα και προειδοποιεί τους αγρότες για το τέλος της σποράς, και από την άλλη πλευρά τους κτηνοτρόφους να κατεβούν με τα κοπάδια τους πιο χαμηλά, στα χειμαδιά τους, για να ξεχειμωνιάσουν. «Στις δεκαεφτά ή στις δεκαοχτώ πέφτει η Πούλια στο γιαλό και πίσω παραγγέλνει: Μηδέ στανίτσα στα βουνά, μήτε γιωργός στους κάμπους». Με βάση την Πούλια ο λαός προσδιόριζε την ώρα κατά τη διάρκεια της νύχτας και έτσι κανόνιζε τις δουλειές του. Ήταν το «νυχτερινό του ρολόι». Επίσης εξέταζαν την δύση της Πούλιας στις 18 Νοεμβρίου και αν βασίλευε η Πούλια στεγνή, θα είχανε χρονιά με μαλακό καιρό, αν όμως βασίλευε βροχερή, θα είχανε χρονιά με άσχημο καιρό, το ίδιο έκαναν και με τον ήλιο στις 14 Νοεμβρίου, αν δηλαδή έδυε γρηγορότερα απ' την ώρα που ανατέλλει, ο χειμώνας δεν θα είναι άγριος. Δεκέμβριος Δεκέμβριoς, Χριστoύ Γέννηση και o καλός μας Χρόνoς. Ο Δεκέμβριος είναι ο δωδέκατος και τελευταίος μήνας του ημερολογίου μας. Το όνομά του προέρχεται από το λατινικό decem που σημαίνει δέκα, γιατί πριν από την μεταρρύθμιση του Ιουλίου Καίσαρα, το 46 π. Χ., ήταν ο δέκατος μήνας στο ρωμαϊκό ημερολόγιο και το έτος άρχιζε τον Μάρτιο, αργότερα προστέθηκαν ο Ιανουάριος και Φεβρουάριος. Στο Αττικό ημερολόγιο ήταν ο έβδομος μήνας και ονομαζόταν Ποσειδαιών ή Ποσειδών, προς τιμήν του θεού της θάλασσας Ποσειδώνα, ο οποίος αυτό τον μήνα, σύμφωνα με τις δοξασίες των αρχαίων Αθηναίων, με την τρίαινά του συντάρασσε τις θάλασσες και προκαλούσε μεγάλες τρικυμίες, όταν θύμωνε μαζί τους, γεγονός που φοβόταν ιδιαίτερα για τα ταξίδια τους οι ναυτικοί. Τον Δεκέμβριο τον συναντάμε και με τα παρακάτω ονόματα: Χριστουγεννάρης, ή Χριστουγεννάς, εξαιτίας της μεγάλης γιορτής των Χριστουγέννων και Άσπρος, Ασπρομηνάς ή Χιονιάς γιατί κατά την διάρκειά του έχουμε αρκετά χιόνια, Νικολοβάρβαρα, γιατί στις 4 γιορτάζουμε τη γιορτή της Αγίας Βαρβάρας και στις 6 του Αγίου Νικολάου. Τέσσερα είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του Δεκεμβρίου. Το κρύο, το τέλος της σποράς, η μικρή διάρκεια της ημέρας του και οι πολλές γιορτές που υπάρχουν στη διάρκειά του. Το κρύο στην πατρίδα μας αρχίζει από τις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου και μπαίνουμε για τα καλά στην περίοδο του χειμώνα. Το κρύο συνδέεται με τρεις κυρίως γιορτές στην αρχή του Δεκέμβρη: της Αγίας Βαρβάρας, του Αγίου Σάββα και του Αϊ-Νικόλα. Παλιότερα στα ορεινά μέρη οι κάτοικοι έπρεπε να έχουν προμηθευτεί τα απαραίτητα για την ζωή τους και την ζωή των ζώων τους (ξύλα, άχυρα, αλεύρι), για να μην τους βρει απροετοίμαστους ο βαρύς χειμώνας. Η λαϊκή σοφία του λαού μας αποτυπώνεται θαυμάσια μέσα από τις παρακάτω παροιμίες. «Βαρβάρα βαρβαρώνει, Αϊ-Σάββας σαβανώνει, Αϊ-Νικόλας παραχώνει». «Δεκέμβρη με τα κρύα σoυ, πώς θα ξεχειμωνιάσω». «Μπρός πίσω τoυ Χριστoύ, τα Νικoλoβάρβαρα είναι βαρύς χειμώνας». «Ο Αϊ Νικόλας έρχεται τα χιόνια φορτωμένος». «Ο Αϊ Νικόλας ασπρίζει τα γένια του». «Τα Νικολοβάρβαρα τσαχάλα στα μάρμαρα». «Αγία Βαρβάρα γέννησε (το χιόνι) Αϊ Σάββας το δέχτει κι Αϊ Νικόλας έτρεξε να πάει να το βαφτίσει» «Αγία Βαρβάρα γέννησε κι ο Σάββας απεκάθη κι ο Άη Νικόλας έδραμε να πα να το βαφτίσει». «Αγία Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας απλοήθη: Μαζώχτε ξύλα κι άχερα και σύρτε και στο μύλο τί άγιο Νικολός έρχεται τα χιόνια φορτωμένος». Το χιόνι και ο χειμώνας ήταν και είναι ευπρόσδεκτα για να είναι η επόμενη καλλιεργητική περίοδος εύφορη. «Τo χιόνι τoυ Δεκέμβρη, χρυσάφι τoυ καλoκαιριoύ.» «Χριστούγεννα και Φώτα χιονισμένα καλοσημαδιά για τα σπαρμένα» «Χαρά στα Γέννα τα στεγνά τα Φώτα χιονισμένα και η λαμπρή βρεχούμενη τ' αμπάρια γεμισμένα». «Χειμωνιάτικη γέννα, καλoκαιρινή χαρά». Το δεύτερο χαρακτηριστικό του Δεκεμβρίου είναι το τέλος της σποράς. Είναι ο τρίτος κατά σειρά μήνας που πραγματοποιείται η σπορά των αγροτικών προϊόντων και κυρίως των δημητριακών. Μετά την σπορά του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου ό,τι έχει απομείνει σπέρνεται τώρα. Η σπορά τον Δεκέμβρη θέλει ιδιαίτερη προσοχή και ο αγρότης δεν πρέπει να ρίχνει το σπόρο ούτε πολύ αραιά ούτε και πολύ πυκνά, γιατί το χώμα είναι αρκετά ποτισμένο από τη βροχή κι έτσι δεν υπάρχει φόβος μήπως δε φυτρώσει μέρος του σπόρου ή μήπως δεν τραφεί αυτός που θα φυτρώσει. «Δεκέμβρης, δίκιος σπόρος». «Δεκέμβρη, δίκια σπέρνε». Το τρίτο χαρακτηριστικό του Δεκεμβρίου είναι η μικρή διάρκεια της ημέρας και η μεγάλη διάρκεια της νύχτας. Ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας με τις μεγαλύτερες νύκτες. Από τις 12 Δεκεμβρίου, του Αγίου Σπυρίδωνος, αρχίζει σιγά σιγά να μεγαλώνει η ημέρα. «Απ του αγίου Σπυρίδωνα μεγαλώνει η μέρα κατά ένα σπυρί» λέει ο λαός μας «Του Δεκέμβρη η μέρα, καλημέρα-καλησπέρα». Παλιότερα οι κάτοικοι των χωριών της πατρίδας μας για να περνούν τις ατελείωτες βραδινές ώρες συγκεντρώνονταν στα σπίτια και γύρω από το αναμμένο τζάκι διηγούνταν διάφορες ιστορίες, μύθους, παραμύθια και διασκέδαζαν με ανέκδοτα και αινίγματα, ÁÔ ÛÙÔ Πάνω στη Χρύσω στο χωριό το 2005 εμαζευτήκαμε εμείς όλοι οι 15. Αιμοραγούμε, παίζουμε, γελάμε, τραγουδάμε και κάθε μέρα σπίτι μας χαράματα γυρνάμε. Για να παίξουμε παλέρμο, αναπτήρα και χαρτιά όλοι μεσημέρι στις βρύσες μαζευόμαστε παιδιά. Τι πράγμα κι αυτό φέτος, τι τσιγάρο και ποτό, τρελαθήκαμε σου λέω, όλοι μέσα στο χορό. Σήκω σήκω Ναταλία, να μας πεις την αμαρτία, να ξεσηκωθεί η πλατεία, για να γίνει φασαρία. Έλα χτύπα τα ποτήρια, όλη η παρέα πάνω, τραγουδάμε και γελάμε, τι μας νοιάζει τι κοιτάνε; Όπα όπα όπα όπα έτσι έτσι και ωραία τραγουδάει η αγαπούλα και γελάμε όλοι παρέα. Αχ! τελείωσε το πανηγύρι, ρε παιχτούρες φύγατ όλοι; πάλι οι τρεις μας αγκαλίτσα, τελευταία βδομαδίτσα. Thanks το μόνο που θα πω και αλλιώς ευχαριστώ, πάλι νιώσαμε παιδιά, άπε και του χρόνου πια. Στα αγαπημένα μας φιλαράκια απ το χωριό, ευχόμαστε κάθε χρόνο και καλύτερα. Η νεολαία του χωριού 3 τραγούδαγαν και έτρωγαν πίτες και ξηρούς καρπούς με συνοδεία το νέο κρασί ή το τσίπουρο. «Το τραγούδι τον τρύγο, το παραμύθι τον Δεκέμβρη» «Τo Δεκέμβρη παραμύθι και τoν τρυγητή τραγoύδι». Το τέταρτο χαρακτηριστικό του είναι ότι ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας με τις περισσότερες εορτές, που τηρούνται οι αργίες τους με ευλάβεια. Η μεγαλύτερη βέβαια γιορτή του Δεκεμβρίου είναι τα Χριστούγεννα, που συνοδεύονταν παλιότερα, πέρα από τις λατρευτικές ενέργειες και από πολλές εργασίες, όπως η καθαριότητα του σπιτιού, τα χοιροσφάγια, η παρασκευή των λουκάνικων, το ράψιμο των ρούχων, η παρασκευή του Χριστόψωμου κ.α. Γρηγόρης Τριανταφύλλου E ATMI EI ANTO TY OY AYTOKINHTøN O YXPONH ANA IøTH T Á ÙÔ 42 KÔÏÈ ÙÛÔ Aı Ó TËÏ: Y O KATA KEYH Yapple ı ÓÔ Î Ù ÛΠËÌ. M ÓÙ B ÛÈÏÂ Ô 5 N. E Ú Ù Ó Ì TËÏ: & METAºOPE AMIA KAP ENH IOY XÚ. M ÚÔ ÏË Aı Ó : OÚÊ ˆ 192B ÈÁ ψ ΔËÏ: Ì : È. Ù. È ÓÔÎÏ Ô ΔËÏ: & K ÚappleÂÓ ÛÈ: ËÚÈ ÙËÏ: graphic arts EΘNIKH H ΠPΩTH AΣΦAΛIΣTIKH BAΣIΛIKH XAΛKIA Aσφαλιστικός Σύμβουλος A.E.E.Γ.A. H EΘNIKH ETAIPIA TOY OMIΛOY THΣ EΘNIKHΣ TPAΠEZAΣ THΣ EΛΛAΔOΣ A.E. Kαρπενήσι: Tηλ Kιν Œ Ô Ì ÙËÓ Î Ï ÙÂÚË Ï ÛË ÁÈ ÙËÓ Î ÔÛË ÙÔ ÂÓÙ appleô Û Ã ÌËÏfiÙÂÚÔ ÎfiÛÙÔ, Î Ï ÙÂÚË ÂÌÊ ÓÈÛË Î È ÁÚ ÁÔÚË apple Ú ÔÛË Î fiûâè - Ú ÊÈÎ Δ Ó ÚÈÛÙ K ÚappleÔ Ë Παραλαμβάνουμε την ύλη του εντύπου σας με κούριερ, fax, ή ταχυδρομικά. Αναλαμβάνουμε όλη τη διαδικασία έκδοσης του εντύπου σας, τις διορθώσεις καθώς και την ταχυδρόμησή του. Εφημερίδες Περιοδικά Βιβλία Ημερολόγια Διαφημιστικά έντυπα Κάρτες Προσκλητήρια È ÏÏfiÁÔ Î È ÁÈ ÂÊËÌÂÚ Â, È Ï appleâúèô ÈÎ ÎappleÙˆÛË 20% Αγ. Γεωργίου 25 & Πετρούπολης Ίλιον Τηλ.-Fax:

4 XRYSIOTIKA NEA f :58 ÂÏ 4 4 Ó ÂÈ appleô ÙËÓ ÛÂÏ. 1 στεύτηκε; Αυτό αποδείχθηκε αργότερα από την όλη δράση του, όπως θα δούμε παρακάτω. Διακρίνοντας τις ικανότητές του τον θεωρεί έμπιστο, από τα πρωτοπαλίκαρα και ικανό στις διαπραγματεύσεις και στη μάχη που ήταν ατρόμητος. Μένει στη Φθιώτιδα, παίρνει μέρος και στην οργάνωση και σε μάχες. Όταν παρουσιάστηκε διχογνωμία στην περιοχή Καροπλέσι - Κλειτσό για οργανωτικά το Λευτέρη έστειλε ο Άρης. Παίρνει μέρος σε όλες τις μάχες της Ρούμελης και τον στέλνει ο Άρης στις πιο δύσκολες περιπτώσεις. Δεν ήταν ένας απλός αντάρτης, αλλά βαθμοφόρος «καπετάνιος». Κανείς και ποτέ δεν τον κατηγόρησε για οτιδήποτε στην ιστορία του. Για την τιμιότητά του θα αναφέρω το εξής που γνωρίζω προσωπικά. Όταν βρέθηκε στο αρχηγείο στο Κερασοχώρι, πήρε ένα άλογο δανεικό και ήλθε να δει τη μάνα του. Στη σέλα υπήρχε ένα καναβίδι τυλιγμένο όμορφα. Ο αδελφός του το ζήτησε να του το δώσει για να δένει το μηλό (παράσιτο του έλατου) γιατί ήταν λεπτό, μικρό και κατάλληλο. Του το αρνήθηκε λέγοντας: «Αυτό ανήκει στον ιδιοκτήτη του αλόγου και δεν το κάνω». Δεν το έδωσε αυτό το ασήμαντο πράγμα. Δείχνει την τιμιότητα και το χαρακτήρα του. Όλα τα βιβλία που γράφτηκαν για τον Άρη, όλα τον αναφέρουν σε πολλές αποστολές και μάχες. (Παπαγκόγκου, φοβερά ντοκουμέντα, Άρης ο αρχηγός των ατάκτων, Καραθάνου που γράφει για την πορεία του Άρη προς Αλβανία και την αυτοκτονία του κ.λπ.). Μπορεί ο καθένας να τα διαβάσει και να μάθει ποιος ήταν. Πάντα ήταν κοντά στον Άρη και τελευταία στην Ταξιαρχία Ρούμελης. Και φτάνουμε στην τελευταία περίοδο, μετά το κίνημα των Αθηνών. Θέλω να δώσω στοιχεία που δεν έχουν γραφεί όλα, για να συμπληρωθεί η προσωπικότητά του και η δράση του, για να δείτε παρακάτω τον άδικο χαμό του από κείνους που υπηρέτησε πιστά σαν ιδεολόγος και μαχητής. Μετά το λόγο του Άρη στη Λαμία και την αναχώρησή του στη Σπερχειάδα, διαφωνώντας με τη γραμμή του κόμματος, άρχισαν να τον πλαισιώνουν μόνο τα παλιά πιστά στελέχη της αντίστασης. Ο Πελοπίδας, ο Θάνος, ο Τζαβέλλας και ανάμεσά τους πρώτος ο Λευτέρης. Δεν έμεινε στα ψηλά μπαλκόνια της Λαμίας, αλλά πιστός στον αρχηγό του, που λάτρευε κι εκείνος τον εκτιμούσε πολύ για την πίστη του, την ευθύτητά του και την αντίληψή του, σε όλα. Μετά την εντολή να φύγει για την Αλβανία τον ακολουθεί. Στο βιβλίο του Καραθάνου, που Ì ª ÚÔÛÎÔ ÊË ˆÓ ÛÙÔ μâïô È. ήταν μαζί, βλέπει κανείς την όλη δράση του στην πορεία. Ήταν ένας από τους εμπίστους του αρχηγού και πάντα τον έστελνε στις πιο επικίνδυνες αποστολές. Κατά την πορεία προς Νεράιδα (Σπινάσα) βρήκε δυο χωριανούς και ο Άρης έστειλε σημείωμα να τον ακολουθήσουν ο Γρίβας κι ο Αβραάμ, να συναντηθούν στην Μπελοκομίτη. Δεν πήγαν. Δεν με ενδιαφέρει η γραμμένη ιστορία του, αλλά αυτά που δεν έχουν γραφεί. Περνούν Τρίκαλα, Μέτσοβο, φτάνουν στην Κρύα Βρύση χωρίς να βρουν ποτέ το περίφημο χαρτί για την Αλβανία που θα έμεινε ένοπλος και παραπόδα ο Άρης (βλέπε Καραθάνος). Όταν και η Αλβανία δεν τον δεχόταν σαν πολιτικό φυγάδα, αποφάσισε να γυρίσει στη Ρούμελη. Άρχισε η κάθοδος με πολλές περιπέτειες και μάχες μέχρι το Μυριόφυλλο. Διατάσσει το Λευτέρη ο Άρης, να πάρει άνδρες και να προχωρήσει, να περάσει τον Αχελώο και να βγει στο απέναντι βουνό, στον αυχένα να τον περιμένει. Έτσι ο Λευτέρης πέρασε χωρίς να πέσει στην ενέδρα. Μετά την αυτοκτονία του Άρη και αφού έσμιξε με τους άλλους, Πελοπίδα κ.λπ. συνέχισαν την πορεία προς Νότο. Εδώ κάνω μια παρένθεση: «Η εφημερίδα Απογευματινή έγραφε το 1954 τα ιστορικά γεγονότα της εποχής εκείνης που τα διάβαζα. Ταξίδευα νύχτα με το θεσσαλικό τρένο και μπήκα στο Δεμερχή για Τρίκαλα. Είδα, στο άδειο σχεδόν τρένο (11μ.μ. η ώρα), ένα μικρόσωμο γεροντάκι να φοράει κοντόκαπα. Νομίζοντας ότι είναι Αγραφιώτης τσοπάνης κάπου στον κάμπο (χειμαδιά) έκατσα δίπλα του και τον ρώτησα από που είναι, παίρνοντας την απάντηση από τα Τρίκαλα, από το Μυριόφυλλο. Έτσι άρπαξα την ευκαιρία να τον ρωτήσω. Και επειδή τον είδα κάπως φοβισμένο, για να τον θαρρέψω του είπα: «Σε ρωτώ γιατί θέλω να μάθω αφού είμαι χωριανός του Λευτέρη». Τον είδα να χαμογελά, να παίρνει θάρρος και να μου λέει τα γεγονότα. Να η διήγησή του: «Εγώ μένω έξω από το χωριό και όταν πέρασε ο Λευτέρης με πήρε για οδηγό. Όταν φθάσαμε στον Αχελώο ήταν ακόμη μέρα, του είπα ότι θα γυρίσω γιατί φοβάμαι το ποτάμι. Μου είπε δεν μπορείς να γυρίσεις ώσπου να ρθούν και οι άλλοι. Θα σε περάσουμε εμείς. Και πραγματικά πέρασα χωρίς να βραχώ, με πέρασαν στους ώμους τους. Βγήκαμε στο διάσελο, αλλά στο σούρωπο ακούσαμε να γίνεται πίσω μάχη. Απορούσε σαν ντόπιος πως κατέβηκαν τη δύσβατη πλαγιά νύχτα και το ποτάμι χωρίς να πάθει κανείς τίποτε. Την άλλη μέρα, τη νύχτα που έσμιξαν όλοι μαζί - πλην του Άρη, που αυτοκτόνησε, πήραν το δρόμο της καθόδου και με άφησαν να επιστρέψω». Έκρυψαν την τσάντα με το αρχείο το προσωπικό του Άρη, ο Πελοπίδας που το είχε, ο Λευτέρης και ο Καπλάνης (Γκούβας από το Καρπενήσι). Αρχίζει μια καινούρια περιπέτεια, ο Καραθάνος, ξεκόβει με δυο Ρουμελιώτες και άλλους Τρικαλινούς. Ο Λευτέρης δεν ξέρω πως κατέβηκε μέχρι το χωριό. Πολλά κυκλοφορούσαν, ο αδελφός του, που μπορεί να ήξερε δεν έλεγε, αλλά αναμασούσε αυτά που λεγόταν. Τον ρώτησα πολλές φορές να ÕÚË Ì ÓÙ ÚÙ ÙÔ ÛÙÚ ÙËÁ Ô. ΚΑΠΕΤΑΝ ΛΕΥΤΕ (Σπυρίδων Γ. μου πει, τι του διηγήθηκε ο Λευτέρης και δεν μου έλεγε. Κάποτε σαν «προφήτης» του είπα: «Θέλω Ηλία να τα ξέρω, γιατί τον εκτέλεσαν οι ίδιοι και κάποτε μπορούν να τον βγάλουν και προδότη για να τον υπερασπιστώ». Και να τώρα ήλθε η ώρα μετά από αυτά που έγραψε για τον θάνατό του ο Τάσος Λευτεριάς στο βιβλίο του και θα τα παραθέσω ατόφια παρακάτω. Εκείνο που είναι εξακριβωμένο είναι ότι ήλθε από το ποταμό Γαβρενίτη. Να πώς έμαθα την αλήθεια. Ένας εξάδελφός του ο Πέτρος Τσιλιγιάννης κατοικούσε έξω από το χωριό κοντά στο Γαβρενίτη. Σ αυτόν πρωτοφάνηκε και θα γράψω αυτά που είπε. Αλλά όπως είπα παραπάνω, ο αδελφός του απέφευγε να μιλήσει και άφηνε να κυκλοφορούν όχι σωστά, αλλά «αρβύλα». Ο Πέτρος είχε φύγει μετά τους σεισμούς και ερχόταν να μείνει καλοκαίρι στον ξάδελφό του. Μία χρονιά μάλωσαν και την επομένη έμεινε σε άλλο συγγενή του. Εγώ προσπάθησα να τους συμβιβάσω και ξέσπασε: «Θυμάσαι πέρυσι που τον ρωτούσες για το Σπύρο και τον επέπληξα. Σου έλεγε ψέματα και όχι την αλήθεια. Πράγματι έτσι έγινε, Ó ÂÈ ÛÙË ÛÂÏ. 5 OÈÎÔ ÔÌÈÎ ÂÚÁ Û Â ÈÒÚÁÔ T. M ÓÙ K Ú ÙÛ TËÏ: MÈÏÙÈ Ë ÂÔ ˆÚfiappleÔ ÏÔ MË ÓÈÎfi TÔappleÔÁÚ ÊÔ TËÏ: , K ÚappleÂÓ ÛÈ ñ , Aı Ó ˆÏÔ ÓÙ È È ÌÂÚ ÛÌ Ù GUS KOSTOPANAGIOTIS Riverside Drive Danville, VA 24540

5 XRYSIOTIKA NEA f :58 ÂÏ 5 ιος ΕΡΗΣ ΧΡΥΣΙΩΤΗΣ Τσιλιγιάννης) Ú ÌÂ ÙÔ ÂappleÈÙÂÏÂ Ô ÙÔ. Ó ÂÈ apple ÙË ÛÂÏ. 4 αλλά εγώ νόμισα ότι τον εμπόδιζε να πει την αλήθεια». Και άρχισε να μου λέει τα εξής: «Είδα έναν άνθρωπο να ανεβαίνει το ποτάμι. Σφύριξε και φωνάζοντας, Πέτρο κατέβα κάτω. Επειδή φάνηκε γνωστός χωρίς να τον γνωρίσω από μακριά, κατέβηκα και βλέπω το Σπύρο. Χαιρετηθήκαμε και τον ρώτησα που πηγαίνει. Εκείνος μου απάντησε στο χωριό, εγώ δεν έβλαψα κανένα. Επειδή εκείνες τις μέρες είχε αυτοκτονήσει ο Άρης και όλα ήταν ανάστατα, κυκλοφορώντας διάφορα νέα, που έφεραν και τον Λευτέρη σκοτωμένο, όλα ήταν δύσκολα. Του πρότεινα να τον κρύψω γιατί του είπα θα σε συλλάβουν αμέσως, ας αφήσουμε κάποιον χρόνο να δούμε. Έτσι χωρίς να γνωρίζει κανένας άλλος τον έκρυψα και του πήγαινα κρυφά φαγητό. Την Κυριακή μου είπε να πάω στο χωριό να μάθω κανένα νέο, μήπως βρω και καμιά εφημερίδα. Μου είπε να μην πω σε κανέναν τίποτε. Βρήκα και τον αδελφό του, προσπάθησα να μάθω και γύρισα. Συνέχισα και την άλλη Κυριακή με ξανάστειλε. Αυτή τη φορά μου είπε να το αποκαλύψω μόνο σ αυτόν. Έτσι ξαναπήγα προσπαθώντας να μάθω νέα και ρώτηξα τον αδελφό του και μου είπε: «δεν ξέρω τίποτε άλλο, μια εφημερίδα έγραψε ότι σκοτώθηκε». Τότε του είπα ότι ο Σπύρος είναι εδώ στο τάδε μέρος και μπορείς να πας να τον δεις, δεν θα πεις σε κανένα ούτε στη μάνα του. Αυτή είναι η αλήθεια για τον ερχομό του». Τον ρώτησα που έμεινε το χειμώνα και που κρύβονταν μέχρι τον Αύγουστο του Υπήρχαν διάφορες ιστορίες αλλά δεν είναι αληθινές. Συνέχισε και μου είπε: «Λένε ότι κρύβονταν στο Λάκκο την ημέρα και το βράδυ σε δικιά μας καλύβα. Αυτό ήταν επικίνδυνο γιατί η πρώτη υποψία που θα υπήρχε θα είμαστε εμείς. Το χειμώνα κρυβόταν στον Καΐπη. (Ο Καΐπης έμενε στην εξοχή πολύ μακριά από το χωριό μόνος του, ήταν κουφός, με τη γυναίκα του και το γιο του). Ήταν πράγματι μία πετυχημένη εκλογή αφού δέχτηκε και ήταν εχέμυθος. Την ημέρα έμενε στην καλύβα με τα γίδια, στον τσάρκο με τα κατσίκια (ήταν χειμώνας). Την άνοιξη άρχισε να κινείται έξω και το έμαθαν και οι πρώτοι έμπιστοι. Ο υπεύθυνος του κόμματος και στο συνοικισμό Γούρδεσι ο Καρακώστας, ο Χαράλαμπος, ο Χρήστος. Τον Μάιο ήλθε πάνω από το χωριό και το έμαθαν κι άλλοι έμπιστοι, ο Κουτσουγιώργος κ.λπ. Μέχρι τον Αύγουστο κρυβόταν στην στρούγγα του αδελφού του. (Άρχισε να κυκλοφορεί ότι ο Λευτέρης πρέπει να είναι στην περιοχή). Είχε πάρει και δύο φορές επαφή με το γραφείο του Καρπενησίου. Στις 16 Αυγούστου 1946, το μεσημέρι, κατέβηκε στο χωριό με τον Γαρύφαλλο, αφήνοντας παρατηρητήριο δύο, τον Ζούκωφ και έναν Καβαδία. Η ομάδα αποτελούνταν από τέσσερις άνδρες. Κάλεσε το χωριό, μίλησε, είπε ότι είναι χωριανός, γνωρίζει ότι έχουν όπλα, δεν τα παίρνω να τα δώσετε στην Αστυνομία αλλιώς όταν θα ξανάρθω θα τα πάρω, κηρύσσω την έναρξη του δεύτερου αντάρτικου, είπε στον αντιπρόεδρο να πάρει την αστυνομία και να το ανακοινώσει. Πέρασε από το σπίτι να δει τη γιαγιά, ένιωθε υποχρέωση γιατί τον βοήθησαν μικρό (πατέρα αποκαλούσε το θείο μου που τον πήγε στην Αθήνα καίτοι δεν είχαν μεγάλη διαφορά ηλικίας). Τον ακολούθησαν δύο παιδιά παλαιοί ελασίτες, ο Γιάννης (Κατσαπρόκης) και ο Κώστας (Νέστορας). Ξαναεπέστρεψε στις 9 Σεπτεμβρίου 1946 βράδυ, τον είχαν ακολουθήσει ο Χρήστος και άλλοι δύο, ήταν όλοι οκτώ. Μίλησε στο χωριό, πήρε όπλα και πήρε μαζί του τον αντιπρόεδρο και έφυγε για τον Άγιο Δημήτριο, βρήκε και τον Πρόεδρο που δούλευε στο Λάμπρο Χειλά, πέρασε τα Γάβρενα, συνάντησε το Γραμματέα Σταύρο, μίλησε, του έδωσε και τα υπόλοιπα όπλα και ανέβηκε στου Προσηλιάκου. Στη θέση Καραγκούνα συναντήθηκε με το μπάρμπα-σπύρο, που ερχόταν απ τα Καμάρια και του έδωσε τον Πρόεδρο και Αντιπρόεδρο να τους οδηγήσει στο χωριό. Ο χρόνος περνούσε, η ομάδα μεγάλωνε, έγινε και ο Κορόζης υπαρχηγός (δεν γράφω λεπτομέρειες) και έκανε την πρώτη κρούση στο τμήμα Κερασοχωρίου μια μέρα που έλειπε ο αστυνόμος στην Κρέντη, χτυπώντας τον όταν ερχόταν, από το Καραούλι. Πήρε μαζί του ένα χωροφύλακα και το Σταύρο Δέπο, ανέβηκε στα Λακώματα τους άφησε αλλά να κατεβούν να κοιμηθούν στη Χρύσω. Το τμήμα μεγάλωνε, όλη η Ευρυτανία πλην Καρπενησίου έμεινε στην εξουσία του. Έτσι δημιούργησε το τάγμα Ευρυτανίας, το οποίο και διοικούσε. Το 1947 άρχισαν οι πρώτες δυνατές μάχες, στην Καθάρα, στο Καυκί, στη Μολόχα και αλλού, στον Άϊ-Βλάση είχε και πολλές απώλειες. Τότε ήλθε και ο Μάρκος στην Ευρυτανία με το τάγμα του Σοφιανού. Έγιναν μάχες στις ράχες Τυμφρηστού και αλλού. Μετά την παράδοση του αρχείου του Άρη και επειδή τον θεωρούσε ο Γούσιας, γενικός της Στερεάς, «αρειανό», τον συκοφάντησε και τον απήλλαξε από τη Διοίκηση του Τάγματος, ρίχνοντας δικές του αποτυχίες στους άλλους. Τον έκανε απλό, αλλά εκείνος πιστός στην ιδεολογία του και στους αγώνες δεν διαμαρτυρήθηκε. Το αποτέλεσμα ήταν να εκτελέσει τέτοιους αγωνιστές σαν τον Λευτέρη, τον Καπλάνη και άλλους πολλούς. Το θάνατο του παλικαριού τον περιγράφει ο Τάσος Λευτεριάς στο βιβλίο του και θα το παραθέσουμε ατόφιο όπως το γράφει: Στην επιμελητεία Η δολοφονία του Λευτέρη Χρυσιώτη «Αρχίζοντας λοιπόν εγώ την οργάνωση της επιμελητείας στη Στερεά καταπιάστηκα αμέσως με το περιμάζεμα δεκάδων εγκατελειμένων φορτηγών ζώων, που είχαν μείνει χωρίς σαμάρι και περιφερόταν ελεύθερα στα χωράφια της περιοχής. Ζήτησα να μου αποσπάσουν για βοηθό μου τον Λευτέρη Χρυσιώτη, που είχε καθαιρεθεί από το Γούσια μαζί με το Γιώργη Κουτρούκη από τις διοικήσεις των ταγμάτων τους, γιατί δεν κάλυψαν, όπως ισχυρίστηκε ο αρχηγός, τον Γούσια στην πορεία του στη θέση Γιδοβούνι της Δωρίδος. Ένα βράδυ λοιπόν, τον Δεκέμβρη 1947, είχαμε ξαπλώσει για ύπνο σε ένα δωμάτιο, που ήταν μια βάση επιμελητείας στο χωριό Δάφνη και την ώρα του ύπνου μπήκε στο δωμάτιο ο Κώστας Χοντρός, που δούλευε στην επιμελητεία επικεφαλής και ξύπνησε το Λευτέρη και τον πήρε έξω. Εγώ ξαφνιάστηκα και περίμενα να γυρίσει, χωρίς, όμως να συμβεί αυτό. Είχε επιβεβαιωθεί η υποψία μου. Το πρωί που ρώτησα το Χοντρό τι έγινε ο Λευτέρης μου είπε ότι τον πήραν δύο αντάρτες που είχαν έρθει γι αυτό το σκοπό από την έδρα του Γενικού Στρατηγείου. Είδα το Γούσια και έμαθα ότι τον σκότωσε γιατί ήταν πράκτορας ενός βουλευτή της Ευρυτανίας... Κατάλαβα πως οι εκκαθαρίσεις συνεχίζονταν και έπρεπε να χω το νου μου για κάθε ενδεχόμενο. Δεν μου έφυγε από το μυαλό η χειρονομία που είχε κάνει ο Γούσιας όταν χτυπούσε το χέρι δείχνοντάς μου το πιστόλι στη μέση του. Ίσως να ρωτήσει κάποιος ποιος ήταν ο Λευτέρης Χρυσιώτης, για τον οποίο γίνεται λόγος. Ήταν ένας από τους πρώτους αντάρτες της Ευρυτανίας στην περίοδο της Εθνικής Αντίστασης. Τσιλιγιάννης το πραγματικό του επίθετο, από το χωριό Χρύσω της Ευρυτανίας, γι αυτό είχε το ψευδώνυμο Χρυσιώτης. Μικρό παιδί στα 20 χρόνια του πήρε το ντουφέκι κατά του κατακτητή και πολέμησε όλα τα χρόνια στον Ε.Λ.Α.Σ. για μια καλύτερη ζωή, σ αυτόν και τους ομοίους του. Μετά το τέλος και την απελευθέρωση με τον τρόπο που έγινε, μαζί με άλλους ακολούθησε τον Άρη στο καινούργιο κίνημα, όπως το χε ονομάσει. Από τους πρώτους και στο Δημοκρατικό Στρατό στα τμήματα του αρχηγείου Ρούμελης στην αρχή του αγώνα. Σ αυτό το στάδιο, όπως αναλυτικά αναφέρει ο Γιώργης Κουτρούκης στο βιβλίο του, δεν τον άφησαν να συνεχίσει τον αγώνα, που είχε διακόψει όχι από δική του ευθύνη. Γλύτωσε από όλες τις μάχες κατά του κατακτητή και τώρα ύπουλα τον δολοφόνησε εκείνος, που πίστευε πως τον καθοδηγούσε για την ολοκλήρωση των ονείρων του. Τον δολοφόνησε και δικαιολόγησε την πράξη του λασπώνοντας και τη μνήμη του. Ήταν ένας απλός αγωνιστής που άξιζε καλύτερη τύχη, όμως ο Γούσιας του στέρησε τη δυνατότητα ακόμα και να παλαίψει από τη θέση του Ταγματάρχη που κατείχε στο Δ.Σ., σαν απλός επιμελητής χωρίς καμιά διαμαρτυρία γιατι οι φιλοδοξίες του δεν ήσαν για διοικητική θέση, μα για νίκη του αγώνα που είχε πιστέψει. Πρέπει να αποκατασταθεί η μνήμη του και να δοθεί το όνομά του άσπιλο και τίμιο όπως το χε ο ίδιος με τον αγώνα του τιμήσει. Η τύψη στη συνείδηση βάραινε, ή καλύτερα υπολογίζοντας ότι κάποτε θα ανακαλυπτόταν το έγκλημά του, φρόντισε να το καλύψει με ντοκουμέντα που τον δικαιολογούσαν. Γι αυτό στο βιβλίο του αναφέρει ότι ήταν απόφαση της 2ης Συνδιάσκεψης κι ακόμα επικαλείται δημοσίευμα του Βλαντά στο περιοδικό Δημοκρατικός Στρατός, φύλλο 2 του Ο Βλαντάς βγήκε στο βουνό το Γενάρη του 1948 και συναντήθηκε με το Γούσια, ο οποίος του είχε διηγηθεί την περίπτωση του Χρυσιώτη και τον είχε πείσει για το γεγονός του παραπτώματός του. Δεν χρειαζόταν προσπάθεια γι αυτό, γιατί ο Βλαντάς στην ψυχολογία και στις προθέσεις του Γούσια για τέτοιου τύπου εγκλήματα, τον συναγωνιζόταν επάξια. Εγώ τον είχα συναντήσει τον Βλαντά στο Μακρυκάμπι Φθιώτιδας όταν βγήκε 20 Δεκέμβρη στο βουνό και πριν καλά-καλά φθάσει πρόφτασε και έδωσε στοιχεία για δυο αξιωματικούς, που είχαν βγει στο βουνό, τον Γ. Μποτσίνη και τον Κουμάδη, ότι ήταν πράκτορες και τους έθεσαν υπό κράτηση με το δικαιολογητικό ότι ο Μποτσίνης στην Αθήνα κρυβόταν στο σπίτι ενός παπά. Αυτό ήταν το έγκλημά του και σε συνέχεια αυτό βάραινε και το συνοδό του. Με appleâù Ó - ÚÌ (μ Û ÏË ÚÈfi ÔÏÔ ). ÕÚË ÛÙÔ μâïô È. πολλές δυσκολίες τον απάλλαξαν από τις κατηγορίες όταν πια ο Βλαντάς είχε φύγει για το Γενικό Αρχηγείο του Δ.Σ.Ε. Είναι χαρακτηριστική περίπτωση της λαϊκής παροιμίας «ρωτήστε και τον αδελφό μου τον ψεύτη» (Τάσος Λευτεριάς). Συνιστώ να διαβάσετε και το βιβλίο του Γ. Κουτρούκη «Εν ψυχρώ» (εκδόσεις Καπόπουλος). Από όλα τα παραπάνω βγαίνει ότι ένας γνήσιος ιδεολόγος, αγωνιστής για τις ιδέες του, για την πατρίδα και την Αντίσταση, έδωσε όλες του τις δυνάμεις για να υποστεί την ατίμωση και το θάνατο από αυτούς, που αντί να τον ανταμείψουν, του αφήρεσαν τη ζωή και ακόμη περισσότερο ατίμωσαν την μνήμη του. Αν ήταν δυνατόν αυτός ο άνθρωπος, αυτός ο αγωνιστής, να ήταν προδότης. Θα πρέπει νομίζουμε εφ όσον υπάρχουν ζωντανοί συναγωνιστές του να τον αποκαταστήσουν, ή όποιοι άλλοι σήμερα αρμόδιοι. Θα είναι ένα μνημόσυνο στη μνήμη του, συμπληρώνει από το θάνατό του 58 ολόκληρα χρόνια. Ας το ελπίσουμε... Χαρ. Μπετχαβάς

6 XRYSIOTIKA NEA f :58 ÂÏ 6 6 ÏÈÂ Ì Ù applefi ÙÔÓ ËÌÂÚ ÛÈÔ Ù appleô ÙˆÓ ıëóòó Πάει δρόμος στα Αγραφα! Τα Αγραφα της Ευρυτανίας χάνουν το πανευρωπαϊκό ρεκόρ τους, ως η περιοχή χωρίς ασφαλτοστρωμένο δρόμο (!), καθώς μόλις πριν από λίγο καιρό δημοπρατήθηκε το πρώτο τμήμα του, από τον Κρέντη ως τη Βαρβαριάδα, και αναμένεται σύντομα να αρχίσουν οι πολυπόθητες εργασίες. Γι' αυτό το έργο οι Αγραφιώτες αγωνίστηκαν από τη λήξη του Εμφυλίου και δώθε, κερδίζοντας μόνο τα ταξίματα των πολιτευτών, μολονότι η Ευρυτανία είχε πάντα ανθρώπους της σε υψηλά κυβερνητικά πόστα. Τίποτα δεν άλλαξε και ο επικίνδυνος χωματόδρομος τυραννούσε ανθρώπους και μέσα μεταφοράς. Μόνο τα τελευταία χρόνια και χάρη στην επαγρύπνηση του δημάρχου ΔÔ ÌÂÁ Ï ÙÂÚÔ apple ÙÚÈÓÔ ÁÂÊ ÚÈ Ι Το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων θα «πνιγεί» από τα νερά του Αράχθου. Για χατίρι της ΔΕΗ και της... ανάπτυξης «... Δεν μπορείς να ρίχνεις το Ραντεβού με την ψηφιακή ιστορία μας ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΟΝΑΣ όταν μας μιλούν για τα εγκαίνια μουσείων νέων τεχνολογιών, εκθέσεων διαδραστικής σύγχρονης Τέχνης για παιδιά ή για ψηφιακά περιβάλλοντα εικονικής αναπαράστασης με θέμα την πολιτιστική κληρονομιά, η σκέψη μας ταξιδεύει σε μακρι-νούς τόπους, όπου όλα αυτά λαμβάνουν χώρα. Να όμως που και αυτός ο κανόνας έχει την εξαίρεσή του. Από τον Σεπτέμβριο του 2005, η ψηφιακή τεχνολογία και η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά συνυπάρχουν μέσα από το πρόγραμμα περιφερειακής ανάπτυξης STELLART (Στερεά - Ελλάδα - ΑRT), που επιμελήθηκε ο Οργανισμός Ψηφιακού Πολιτισμού ΑΛΑΣ, υπό τη καλλιτεχνική διεύθυνση του Γιάννη Σκου- Αγράφων Χρήστου Μπούρα, η βατότητα διατηρείται ικανοποιητική, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Η είδηση για τη δημοπράτηση χαροποίησε όλους τους Αγραφιώτες, αλλά μετά από τόσα οι επιφυλάξεις μέχρι την ολοκλήρωση του έργου διατηρούνται ακέραιες. Ιδιαίτερη είναι η χαρά των ηλικιωμένων, που χρόνια περιμένουν το θαύμα! Ομως, ένας από εκείνους που δεν θα δει το δρόμο να φτάνει στα Αγραφα, είναι ο Σωτήρης Χόντος, ο πατέρας των γνωστών επιχειρηματιών αδελφών. Πλήρης ημερών ο γέροντας που διατέλεσε για πολλά χρόνια πρόεδρος της τέως Κοινότητας Αγράφων, έσβησε πριν από λίγο καιρό στα 91 του χρόνια, ικανοποιημένος επειδή το έργο για το οποίο αγωνίστηκε τόσα χρόνια, μπήκε επιτέλους μπροστά. Πρακτικά, ο δρόμος των Αγράφων έχει ξεκινήσει. Μένει να εγκατασταθεί το σχετικό εργοτάξιο, να προλάβει τον χειμώνα και τα έργα να προχωρήσουν απρόσκοπτα την ερχόμενη άνοιξη. Με τον προσήκοντα, βεβαίως, σεβασμό προς τον μοναδικό τόπο και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του. Εφημ. Ελευθεροτυπία μεγαλύτερο πέτρινο τόξο των Βαλκανίων για ένα "δήθεν" έργο, αμφίβολης αποτελεσματικότητας. Δεν το κατάφερε τόσους αιώνες ο Αραχθος, δεν κατάφεραν ούτε οι Γερμανοί όταν οπισθοχωρώντας έβαλαν δυναμίτες. Και στο κάτω κάτω το έχουν πληρώσει (με γρόσια καταγεγραμμένα) οι κάτοικοι των γύρω χωριών. Δεν σας ανήκει, κύριοι της ΔΕΗ!» (Γιάννης Ντρενογιάννης - ) ρογιάννη. Σε κάθε έναν από τους νομούς της Στερεάς δημιουργήθηκε ένα κέντρο εικονικής αναπαράστασης STELLART, προβάλλοντας μνημεία που καλύπτουν τις σημαντικότερες ιστορικές περιόδους, από τη Μυκηναϊκή μέχρι και την Επανάσταση του Χρησιμο-ποιήθηκαν διαφορετικές τεχνικές (βίντεο, κινούμενα σχέδια, ειδικές κατασκευές) μέσω των οποίων επιτυγχάνεται και η συμμετοχή του επισκέπτη, ο οποίος μπορεί να παρεμβαίνει. Στη Φραγκίστα Ευρυτανίας, γνωστή για τα βυθισμένα γεφύρια, το κέντρο λειτουργεί ως τεράστιο ενυδρείο. Πατώντας πάνω σε βότσαλα, οι επισκέπτες ενεργοποιούν θρύλους και στοιχειωμένα γεφύρια. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε: Ιστοσελίδα του προγράμματος: STELLART Φραγκίστας, Δήμος Φραγκίστας, Εφημ. METRORAMA Επιμέλεια Γρηγόρης Τριανταφύλλου ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΓΡΑΝΙΤΣΙΩΤΩΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ Ο ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΜΙΧΑΗΛ Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών Π. Π.ΓΈΡΜΑΝΟΥ 136 Τ.Κ ΒΥΡΩΝΑΣ ΤΗΛ , Βύρωνας 02/11/2005 Την Κυριακή 16 Οκτωβρίου έγιναν τα Θυρανοίξια του νεόκτιστου Ιερού Ναού του Νεομάρτυρα Μιχαήλ στο Μοναστήρι της Ζωοδ. Πηγής στο Βύρωνα. Από νωρίς το απόγευμα άρχισε να καταφτάνει ο κόσμος, συγχωριανοί, συμπατριώτες, κάτοικοι της γύρω περιοχής. Στις 5,20 το απόγευμα κατέφτασε το μαύρο αυτοκίνητο του Μητροπολίτη Καισαριανής, Βύρωνα και Υμηττού κ.κ. Δανιήλ. Κατερχόμενος ο Μητροπολίτης κατευθύνθηκε προς το εκκλησάκι μας, όπου τον περίμεναν περί τους δέκα ιερείς. Μεταξύ των ιερέων της υποδοχής διακρίναμε το συγχωριανό μας πατέρα Δημήτριο Σκόνδρα, ο οποίος ποτέ δεν λείπει από τις εκδηλώσεις μας, τον πατέρα Νικόδημο και φυσικά τον πατέρα Ζαχαρία. Μετά την υποδοχή άρχισε ο αγιασμός και η τελετή των θυρανοιξίων της εκκλησίας μας. Στη συνέχεια εισήλθαν στον Ιερό Ναό, πρώτος ο Μητροπολίτης με τους ιερείς και ακολούθησε ο κόσμος. Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν ο Δήμαρχος κ. Νίκος Χαρδαλιάς, η αντιδήμαρχος κ. Αντωνοπούλου, ο πρόεδρος του Συλλόγου Απεραντίων κ. Σεραφείμ Σκάνδαλος και φυσικά σύσσωμο το Δ. Σ. της Αδελφότητας. Οι ψαλμοί που ακολούθησαν ήταν αφιερωμένοι στον Άγιο μας. Η Ευρυτανία και η Γρανίτσα ακούγονταν συνεχώς και ρίγη συγκίνησης και υπερηφάνειας πλημμύριζαν τις καρδιές όλων. Ακολούθησε η ομιλία του προέδρου της Αδελφότητας κ. Φούκα της οποίας παραθέτουμε αποσπάσματα. Σεβασμιώτατε, Σεβαστοί ιερείς, κ. Δήμαρχε, κυρίες και κύριοι Αισθήματα ιερής συγκίνησης διακατέχουν σήμερα τα μέλη του Δ. Σ. της Αδελφότητας Γρανιτσιωτων. Για όλους εμάς τους κύριους συντελεστές της ανέγερσης του μικρού αλλά ωραίου αυτού ναού, αποτελεί υψίστη ικανοποίηση και εκπλήρωση ιερού χρέους προς τον Άγιο μας που είχε μείνει σχεδόν 30 χρόνια χωρίς το δικό του σπίτι, προς τους συγχωριανούς μας που είχαν την ιδέα ανέγερσης του πρώτου ναϊδρίου το έτος 1956 που ως γνωστόν είχε κατεδαφιστεί, αλλά και προς την κοινωνία του χωριού μας και γενικότερα της Ευρυτανίας που επί τόσα χρόνια ήταν με την απορία ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους και την αδικία φωλιασμένη στην ψυχή τους. Σεβασμιώτατε, ο Σύλλογός μας ιδρύθηκε το έτος 1954 και στα 51 αυτά χρόνια της διαδρομής του επιτέλεσε σπουδαίο πολιτιστικό και κοινωνικό έργο για το οποίο μάλιστα το έτος 1975 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών. Πρωταρχικός στόχος και σκοπός του παραμένει πάντα η ανάπτυξη μεταξύ των μελών του σταθερών και ποικίλων πολιτιστικών σχέσεων, κοινωνικού κυρίως χαρακτήρα με τη διοργάνωση διαφόρων εκδηλώσεων ή τη δημιουργία χώρων επικοινωνίας και κοινωνικών επαφών. Ενας τέτοιος χώρος είναι και το εκκλησάκι μας αυτό. Σίγουρα θ' αποτελέσει στο μέλλον τη σταθερή σχέση ανάμεσα τόσο στα μέλη του όσο και στους τοπικούς συλλόγους των χωριών της Ευρυτανίας που έδρα τους είναι η Αθήνα. Οι διάφορες τελετές που θα τελούνται στην εκκλησία μας, όπως θείες λειτουργίες, μνημόσυνα κλπ, θα φέρουν κοντά τους ανθρώπους, όχι μόνο μεταξύ τους αλλά και κοντά στις θείες διδαχές και τα νάματα της θρησκείας μας. Και με τον τρόπο αυτό φιλοδοξούμε να βάλουμε και μες ένα μικρό λιθαράκι στον κοινωνικό ENøMENH E I O OI A AMIA 4Ô ÏÌ. Ì - Ù Ï Ì TËÏ: Fax: K A º E - A A K T O ø E I O H PO IA ÚËÁfiÚË M ÚÔ ÏË K appleúô & fiïˆóô 19 Ì TËÏ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οκτώβριος - Δεκέμβριος ς 2005 ιστό για ένα καλλίτερο και ευτυχέστερο κόσμο. Από τη θέση αυτή και εκ μέρους όλων των μελών του Δ. Σ. της Αδελφότητας θέλω να απευθύνω ένα μεγάλο και θερμό ευχαριστώ σε όλους όσοι συνέβαλαν με οποιοδήποτε τρόπο στη δημιουργία του ιερού αυτού έργου. Και πρώτα σε Σας Σεβασμιώτατε που είχατε την καλοσύνη να δώσετε τη συγκατάθεσή σας και να συγκατανεύσετε στην παραχώρηση της θέσης στην οποία κτίστηκε η εκκλησία μας. Στον πατέρα Ζαχαρία για την αμέριστη και ειλικρινή συμπαράστασή του σε όλες τις φάσεις του δύσκολου έργου μας αλλά και για τη συνεχή ενθάρρυνσή μας στις όποιες δυσκολίες αντιμετωπίζαμε. Στο Δήμαρχο Βύρωνα κ. Νίκο Χαρδαλιά για την ουσιαστική από την πρώτη στιγμή βοήθειά του, τόσο οικονομική, όσο και ηθική στήριξή του, και κυρίως, στη θεμελίωση του Ιερού Ναού, στην επίστρωση του αύλιου χώρου, στην εκτέλεση των πάσης φύσεως χωματουργικών εργασιών αλλά και για τη δενδροφύτευση περιμετρικά ολόκληρου του τσιμεντοστρωμένου χώρου. Στους επώνυμους και ανώνυμους συγχωριανούς, συμπατριώτες και φίλους οι οποίοι προσέφεραν ο καθένας ανάλογα με την οικονομική του δύναμη είτε σε χρήμα είτε σε είδος. Και τέλος ιδιαίτερα ευχαριστούμε τον Αγιο μας τον Νεομάρτυρα Μιχαήλ που μας αξίωσε, εμείς να είμαστε εκείνοι που με τη θεία χάρη του να μεριμνήσουμε για την επανίδρυση του οίκου του και να έχουμε τη χαρά και την ευτυχία ν' απολαμβάνουμε την ολοκλήρωσή του, ικανοποιώντας προσδοκίες και οράματα πολλών συγχωριανών και φίλων μας και κυρίως να ελαφρύνουμε την ψυχή εκείνων που έφυγαν με τον καημό και το παράπονο χωρίς να δουν και ν' απολαύσουν αυτό που εμείς σήμερα ζούμε. Ο Μητροπολίτης κ. κ. Δανιήλ απαντώντας τόνισε τη σημασία που έχει η ίδρυση ενός Ιερού Ναού, ο οποίος συγκεντρώνει τους πιστούς και εδραιώνει τη θρησκευτική συνείδηση. Συνεχάρη όλους τους συντελεστές της ανοικοδόμησης του Ιερού Ναού και έδωσε την πατρική ευχή του και την ευλογία του προς το Δ. Σ. της Αδελφότητας καθώς και σε όλους όσοι συνέβαλαν με οποιοδήποτε τρόπο στο όλο έργο. Ιδιαίτερη έκπληξη αποτέλεσε για όλους μας η αναπάντεχη χειροτονία ενός νέου παιδιού σε μοναχό ιερωμένο. Η χειροτονία αυτή, πρώτη που γίνεται στην εκκλησία μας, και μάλιστα συγχρόνως με τα θυρανοίξια, έδωσε ιδιαίτερο χρώμα στην όλη τελετή και γέμισε υπερηφάνεια τους παρευρισκομένους συγχωριανούς μας. Η τελετή τελείωσε με δείπνο που δόθηκε από το Δ. Σ. της Αδελφότητας προς τιμήν του Μητροπολίτη κ.κ. Δανιήλ στην τραπεζαρία της Μονής. Για το Διοικητικό Συμβούλιο Ο πρόεδρος Ο Γραμματέας Κων. Φούκας Αλεξ. Καρδαμπίκης Z ÚÔappleÏ ÛÙÂ Ô KÒÛÙ. K Ú Ó Î AÌappleÂÏÒÓ ÚÈÛ TËÏ:  fiì ÛÙ apple Ú ÁÁÂÏ Â TÔ ÚÙ -ÁÏ Î -apple ÁˆÙ ŸÏ apple Ú ÁˆÁ Ì XPY IøTIKA NEA Iδιοκτησία: Σύλλογος Xρυσιωτών Eυρυτανίας H ΠANAΓIA Eκδότης: Τριανταφύλλου ΓρηΓ ρηγόρης Κλεισούρας 8, Ν. Ηράκλειο Τηλ.-Fax: Συντακτική επιτροπή: Kαραθάνου Iωάννα Φ., Kρυστάλλη Aλεξάνδρα Ι., Mπετχαβάς Xαράλαμπος Δ., Καρανίκας Αντώνης Συνδρομή ετήσια: 5 Ηλεκτρονική Σχεδίαση Εντύπου - Εκτύπωση: AÚÈÛÙ K ÚappleÔ Ë Eκδόσεις - Γραφικές τέχνες Αγ. Γεωργίου 25 & Πετρουπόλεως Ίλιον (N. Λιόσια) Tηλ - Fαx:

7 XRYSIOTIKA NEA f :58 ÂÏ 7 K ÔÈÓˆÓÈÎ Γάμοι Στις 10 Δεκεμβρίου 2005 στον Ιερό Ναό Παναγίας Ελευθερώτριας έγιναν οι γάμοι του Στέργιου Πετράκη και της Μάρθας Παναγάκου. Τους ευχόμαστε να ζήσουν ευτυχισμένοι και καλούς απογόνους. Έγιναν οι γάμοι του συγχωριανού μας Στυλιανού Ι. Μαρούλη με την εκλεκτή του Σωτηρία Δάμπαση από το Λιανοκλάδι. Τους ευχόμαστε να ζήσουν ευτυχισμένοι και καλούς απογόνους. Θάνατοι Απεβίωσε στο Καλεσμένο και ετάφη στη γενέτειρά του Χρύσω ο Γεώργιος Θ. Καρανίκας, παρουσία πλήθους συγγενών και φίλων. Απεβίωσε στο Καρπενήσι και ετάφη στη γενέτειρά της Χρύσω η Ευαγγελία Σ. Καρανίκα, παρουσία πλήθους συγγενών και φίλων. Τους οικείους τους συλλυπούμεθα θερμά. Μνημόσυνα Τελέστηκε μνημόσυνο για τον αείμνηστο Γιάννη Κ. Καράνη για ένα χρόνο μετά το θάνατό του. Τελέστηκε μνημόσυνο για τον Σταύρο Μούτσελο στον Άγιο Δημήτριο. Τελέστηκε μνημόσυνο για την Πηνελόπη Αρκουμάνη στον Άγιο Δημήτριο. Τελέστηκε μνημόσυνο 40ήμερο για τον αείμνηστο Γιώργο Καρανίκα στη Χρύσω. Ο Θεός ας τους αναπαύσει. Προσφορές Ο συγχωριανός μας Κώστας Μέρος προσέφερε στον Ιερό Ναό Κοίμησης της Θεοτόκου Χρύσως (Παναγία) διακόσια ευρώ (200) με τη συμπλήρωση έτους από το θάνατο της αγαπημένης και αξέχαστης συζύγου του Αικατερίνης και αντί μνημοσύνου. Ο Παναγιώτης Γ. Ζαγκότσης προσέφερε στο Σύλλογο 300 δολάρια στη μνήμη των γονέων του. Ο Χαράλαμπος Μπετχαβάς και η Ουρανία Κρυστάλλη προσέφεραν στο Σύλλογό μας, αντί στεφάνου 100 ευρώ για την αγαπημένη τους ξαδέλφη Κούλα Σ. Νικοπούλου, το γένος Δημητρίου Μπακόλα. Δεν λέγαμε ότι θα μας φύγει τόσο νέα. Ο Θεός ας την αναπαύσει. Επιτυχίες Με επιτυχία πέρασε στις πανελλήνιες εξετάσεις και εισήχθη στο ΤΕΙ Πληροφορικής Λαμίας ο Γιώργος Δ. Καρανίκας. Του ευχόμαστε καλή πρόοδο. appleèûùôï appleô Ï ÌÂ ΗΠΑ Αγαπητοί Χρυσιώτες Κατ αρχήν συγχαρητήρια για τις μεγάλες προσπάθειες που κάνετε και για το ενδιαφέρον που δείχνετε για το χωριό σας. Ο Σύλλογός σας και η τοπική εφημερίδα συνεισφέρουν ένα θεάρεστο έργο. Πρώτον η ενημέρωση για τα νέα του χωριού σας. Δεύτερον η συσπείρωση σε διάφορες εκδηλώσεις και το αντάμωμα όλων των συντοπιτών σας. Τρίτον παλιές ιστορίες και γεγονότα που συνέβησαν πριν και μετά τον πόλεμο. Από μικρός άκουγα πάρα πολλά να διηγούνται οι παλιοί, σαν να τα βλέπω τώρα στην εφημερίδα σας σαν κινηματογραφική ταινία περνάνε από το μυαλό μου και τα ξαναθυμάμαι. Εξ άλλου είναι καλά να γράφονται αυτά, γιατί όπως λέει ο λαός μας να μην χάνονται, να τα θυμούνται οι παλιοί και να τα μαθαίνουν οι νέοι. Και πάλι σας συγχαίρω όλους σας που εργάζεσθε για το δύσκολο αλλά θεάρεστο έργο που προσφέρετε στον τόπο σας. Με την ευκαιρία σας στέλνω τη συνδρομή μου, σας στέλνω ένα μικρό ποσό στη μνήμη των γονιών μου. Κατ αρχήν να ζητήσω συγνώμη και την κατανόηση των αναγνωστών της εφημερίδας σας, για μερικές απόψεις μου που θα γράψω. Εξάλλου είμαι σίγουρος ότι αγγίζουν πολλούς από εσάς, διότι κάποιοι έχουν χάσει τον έναν ή και τους δύο γονείς των. Το συχνά-πυκνά που ακούγεται και λέγεται ότι με το πέρασμα του χρόνου ξεχνιούνται να μου επιτρέψετε να διαφωνήσω, απεναντίας στενοχωρούμαι, γιατί κάθε τόσο τους θυμάσαι, όλα τα προσφιλή σου πρόσωπα, όπως είναι η μάνα και ο πατέρας. Θέλω να ευχαριστήσω τα «Χρυσιώτικα Νέα» για τα καλά τους λόγια που γράψανε για τους γονείς μου. Να μου επιτρέψετε και ένα μεγάλο ευχαριστώ στους αδελφούς Τακαίους από το Καρπενήσι διότι κατά την νοσηλεία του πατέρα μου στο Νοσοκομείο, οι Τακαίοι ήταν πάντα παρόντες. Είναι αλήθεια ότι όσες φορές τηλεφωνούσα στο Νοσοκομείο, κάποιος Τάκης θα ήτανε εκεί, ο ένας έφευγε και ο άλλος ερχότανε, πάντα όταν τους χρειαζόσουνα αυτούς έβρισκες. Γι αυτό τους ευχαριστώ πάρα πολύ. Με εκτίμηση Παναγιώτης Γ. Ζαγκότσης Σημείωση: Ο Παναγιώτης Ζαγκότσης κατάγεται από τον Άγιο Δημήτριο. Είναι εγκατεστημένος στην Αμερική, έχει δική του επιχείρηση και καλή οικογένεια. Από το γράμμα του και τις πράξεις του φαίνεται ότι είναι αληθινός άνθρωπος, απλόχερος, χωρίς φανφάρες, αφού έστειλε 300 δολάρια για το Σύλλογο και το ονομάζει μικρό ποσό και 300 δολάρια να φάνε και να πιούνε οι χωριανοί μας. Πράγματι έγιναν δύο γλέντια-φαγητό στα καταστήματα του χωριού και όλοι τον ευχαριστούν και του εύχονται πάντα πρόοδο και καλή επάνοδο στην πατρίδα, γιατί τέτοιους ανθρώπους τους χρειάζεται. Του έστειλα κάτι που ήθελε και του έγραψα και επιστολή. Ευχόμαστε να είναι πάντα καλά, υγεία και προκοπή. Ευχαριστούμε για όλα. Χ. Δ.Μ. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τα παιδιά λένε τα πιο κάτω κάλαντα: Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά ψηλή μου δεντρολιβανιά (*) κι αρχή καλός μας χρόνος εκκλησιά με τ άγιο θόλο (*) Άγιος Βασίλης έρχεται και δεν μας καταδέχεται (*) από την Καισαρεία συ είσ αρχόντισσα κυρία (*) Βαστάει πένα και χαρτί ζαχαροκάρυο ζυμωτή (*) χαρτί και καλαμάρι δες και με το παληκάρι (*) Έκθεση Ζωγραφικής Πραγματοποιήθηκε από τις 23 Νοεμβρίου έως τις 3 Δεκαμβρίου, στο Πνευματικό κέντρο του Δήμου Αθηναίων, έκθεση ζωγραφικής με τίτλο «Βυζαντινές μνήμες», του Ευρυτάνα ζωγράφου Θανάση Μπακογιώργου. Την έκθεση διοργάνωσε η Εταιρεία Ευρυτάνων Επιστημόνων. Ο Θανάσης Μπακογιώργος γεννήθηκε το 1942 στη Μαυρομάτα Ευρυτανίας. Από το 1974 ζει στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε σκηνογραφία και διακόσμηση στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας με δάσκαλό του τον Β. Βασιλειάδη. Το 1975 δημιούργησε το Κέντρο Τέχνης και Λόγου «Πανσέληνος», που επί δώδεκα χρόνια ανέπτυξε αξιόλογη εκθεσιακή δραστηριότητα με καλλιτέχνες τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό, κυρίως από τον χώρο των Βαλκανίων. Έκανε είκοσι ατομικές εκθέσεις και έλαβε μέρος σε πολλές ομαδικές. Έργα του υπάρχουν σε πολλές ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το καλαμάρι έγραφε η μοίρα μου τι μ έγραφε (*) και το χαρτί ομίλη άσπρε μου χρυσέ μου ήλιε (*) Το περιεχόμενο των στίχων είναι πράγματι ασυνάρτητο και δεν βγαίνει νόημα. Ειδικά με τους στίχους που σημειώνονται με αστερίσκο, δεν κολλάνε σε νόημα με τους άλλους στίχους. Να λοιπόν η εξήγηση. Στα χρόνια του μεσαίωνα οι φτωχοί άνθρωποι δεν είχαν το δικαίωμα να μιλούν στους αριστοκράτες. Μόνο στις γιορτές μπορούσαν Δ Δ 7 οι φτωχοί να πάνε στα σπίτια των αρχόντων να τους πούνε τα κάλαντα. Ένας φτωχός νεαρός ήταν ερωτευμένος με κάποια αρχόντισσα. Έτσι σκέφτηκε να πάει να της πει τα κάλαντα φτιάχνοντας ένα δικό του ποίημα που θα έχει ένα στίχο απ τα κάλαντα κι ένα δικό του, που θα εκφράζει τα αισθήματά του στην αρχόντισσα χωρίς να αντιληφθούν τίποτα οι γονείς της. Την αποκαλεί ψηλή δενδρολιβανιά. Επειδή φορούσε κωνικό καπέλο με το τούλι στην κορυφή την παρομοιάζει με εκκλησία με τον άγιο θόλο. Της λέει ότι δεν τον καταδέχεται, γιατί είν αρχόντισσα κυρία. Την λέει ζαχαροκάρυο ζυμωτή, δηλαδή γλυκιά μου και την παρακαλεί να του ρίξει μια ματιά, δες και με το παληκάρι. Τα βάζει με τη μοίρα του που είναι φτωχός η μοίρα μου τι μ έγραφε και τελειώνει μ ενα κοπλιμέντο άσπρε μου χρυσέ μου ήλιε. Τι λέτε; Μετά απ αυτή την εξήγηση, δεν βγαίνει νόημα; Γιάννης Κ. Καρπούζης ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ ΤΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΧΩΡΙΟ ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΕΤΕ ΠΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΙ ΖΟΥΣΕ Ο ΕΥΡΥΤΑΝΑΣ ΣΤO ΠAΡΕΛΘΟΝ Τηλέφωνα συνεννόησης Ημέρες Ωρες Λειτουργίας: Παρασκευή Σάββατο - Κυριακή και αργίες από 1/10 έως 31/ και από 1/6 έως 30/9

8 XRYSIOTIKA NEA f :58 ÂÏ 8 8 Από τις ασχολίες της γυναίκας στην Ευρυτανία Υ φαντική είναι μια πανάρχαια και πανανθρώπινη τέχνη και η καλή επίδοση σ' αυτήν ήταν αρετή των γυναικών. ξύλα που συνδέονται χαμηλά με τέσσερα χοντρά σανίδια και με άλλα τέσσερα στην κορυφή τους. Το νήμα, το στημόνι, στερεώνεται Ο γυρισμός του καρουλιού κι ο χτύπος του χτενιού μου πουλιά θα φέρουν του δάσους και γλάρους του πελάγου... Όπως η υφαντική, έτσι και το κέντημα για το στολισμό του σπιτιού ή της φορεσιάς εκφράζει το χαρακτήρα και τη νοοτροπία των κατοίκων, καθώς διαμορφώνονται από τις γεωγραφικές, τις κοινωνικές και τις οικονομικές συνθήκες της κάθε περιοχής. Στην Ευρυτανία υπάρχουν χωριά που πλέκουν ή κεντούν και οι άντρες (Λάσπη, Άμπλιανη, κ.α.). (Στην Άμπλιανη, λόγω της αφθονίας των προβατίσιων μαλλιών έγνεθαν περισσότερο οι άντρες και γι' αυτό τους έλεγαν "ροκάδες"). Τα κεντήματα των κατοίκων της περιοχής μας, που ζουν γενικά σε μια κλειστή κοινωνία, διακρίνονται για τη μεγάλη απλότητα στο υλικό, το χρώμα και το σχέδιο. Αδράχτι και ρόκα κρατάει η νιόνυφη όταν πρωτομπαίνει στο σπίτι της, κι ο αργαλειός είναι το απαραίτητο εργαλείο σε κάθε νοικοκυριό της παραδοσιακής κοινωνίας. Η άξια κόρη :...με τα ποδάρια ύφαινε και με τα χέρια γνέθει, με το μικρό της δάχτυλο περνάει τη σαΐτα... Για να φτάσει το μαλλί, το βαμβάκι, το λινάρι, το μετάξι στον αργαλειό, πρέπει να προηγηθεί μια μακριά διαδικασία. Με το μαλλί υφαίνουν τις "κουρελούδες", τα ''τσόλια'', τις κουβέρτες, αλλά και κάπες, σκουτιά, τορβάδες. Τα πρόβατα κουρεύονται την άνοιξη, το μαλλί ζεματίζεται, πλένεται στη βρύση ή το ποτάμι, στεγνώνεται, λαναρίζεται. (Στο Καρπενήσι υπήρχε μέχρι τελευταία λαναριστήριο). Ύστερα γίνεται η διαλογή, αφού το πιο καλό βγαίνει από τη ράχη του ζώου. Ακολουθεί το γνέσιμο στη ρόκα και ο αργαλειός, που φτιάχνονταν από τέσσερα σε παράλληλες σειρές. Ένα άλλο νήμα, το υφάδι, ξετυλίγεται από τη σαΐτα, καθώς η υφάντρα την κινεί ανάμεσα στα στημόνια. Βασικό ρόλο στη σχεδιαστική και τη χρωματική ποικιλία των υφαντών παίζει το υφάδι... Όπως και στ' άλλα είδη της χειροτεχνίας, οι πρώτες ύλες που βρίσκονται επί τόπου πιο εύκολα, οι κλιματολογικές συνθήκες, ο χαρακτήρας των κατοίκων, δίνουν ένα ξεχωριστό "ύφος" στα προϊόντα της κάθε περιοχής. Παλιότερα, δεν υπήρχε νοικοκυριό στην Ευρυτανία που να μην έχει όλα τα εργαλεία της ύφανσης, και που να μην καυχιέται για τα αριστουργήματα της υφάντρας του σπιτιού του... Πολλά απ' αυτά τα έργα τέχνης κοσμούν ακόμα σήμερα τα σύγχρονα σπίτια της περιοχής. Όλα τ αστέρια μάζωξα και τη χρυσή σελήνη στον αργαλειό μου τ άπλωσα και στο φαντό μου πάνω. Οι μπογιές (τα χρώματα) που χρησιμοποιούσαν παλιά Οι χρωστικές ιδιότητες των φυτών ήταν γνωστές απ τους αρχαιότατους χρόνους για τα ζωηρά και αναλλοίωτα χρώματα πού έδιναν. Με τις φλούδες του σκλήθρου έβαφαν μαύρα τα μάλλινα και τα βαμβακερά νήματα και υφάσματα. Το κόκκινο βάφονταν με ξυνολάπατο και με το ριζάρι («ριζαρίσιο»). Η χύτρα (χορτάρι που φυτρώνει στα χοντροχώραφα), έδινε το κίτρινο χρώμα, ο δε πίνος που βγαίνει απ τα πρόβια μαλλιά, ανακατεμένος με γαλαζόπετρα έδινε το μπλε χρώμα. Τα τσόφλια απ τα χλωρά καρύδια και η καπνιά του φούρνου έβαφαν καφέ. Οι φλούδες απ το κρεμμύδι έδιναν το μηλί χρώμα και η μολόχα το πράσινο. Τα δέρματα στα ταμπακαριά κατεργάζονταν και βάφονταν με καρπούς βελανιδιάς, με φύλλα σκίνου και το κικίδι. Τα μυστικά της χρησιμοποίησης όλων αυτών των παρασκευασμάτων περνούσαν απ τους γονιούς στα παιδιά κι απ τα παιδιά στα εγγόνια, με μια θρησκευτική προσήλωση σε κάθε τι που το επέβαλε η μακρόχρονη δοκιμή και η παράδοση. Όσο και να προοδέψει ο τεχνικός πολιτισμός, δεν μπορεί να πείσει εύκολα το γέροντα του τόπου μας πως αυτά που έμαθε να παρασκευάζει απ τους παλιότερους, δεν είναι αποτελεσματικότερα. (Από το site του πολιτιστικού συλλόγου Καρπενησίου Η Χρύσω μας είναι από τα πιο όμορφα χωριά της Ευρυτανίας, αν όχι της Ελλάδας. Με φυσικές ομορφιές, με ευχάριστο και υγιεινό κλίμα, με άφθονα τρεχούμενα και παγωμένα νερά, με φιλόξενους κατοίκους. Επισκεφτείτε το, για ν απολαύσετε τη φυσική ομορφιά, για να ξεκουραστείτε και να ηρεμήσετε. Λειτουργεί ο πρόσφατα ανακαινισμένος κοινοτικός ξενώνας με 13 κρεβάτια. KAºE M AP æh TAPIA O E ATO TÔ ÓÂfiÎÙÈÛÙÔ Î ÊÂÓÂ Ô ÙÔ ÈÒÚÁÔ M ÚÔ ÏË ÛÙÔ ˆÚÈfi Ì appleúôûê ÚÂÈ apple Ú apple ÙÔÓ Î Ê Î È ÙÔ ÙÛ appleô ÚÔ Î È ÂÎÏÂÎÙÔ ÌÂ Â Î È Ê ÁËÙfi ÙË ÒÚ. ŒÙÛÈ Ô Î ıâ ÂappleÈÛÎ appleùë ÙÔ ˆÚÈÔ Î È fiappleôèô ÏÏÔ ÂappleÈı ÌÂ, ÌappleÔÚÂ Ó ÚÂÈ apple ÚÔ Ô Ê ÁËÙfi fiïâ ÙÈ Ì ÚÂ Û Ó ÂÛÙfi Î È ÊÈÏÈÎfi appleâúè ÏÏÔÓ. O ÈÒÚÁÔ, ÌÔÁÂÏ ÛÙfi Î È Î ÏfiÎ Ú Ô, Â Ó È apple ÓÙ ÙÔÈÌÔ Ó Ì appleô  ıâ. ΔËÏ.: Παράκληση Όπως γνωρίζετε, τα Χρυσιώτικα Νέα είναι μια μικρή τοπική εφημερίδα και δεν έχει τα μέσα να πληροφορείται όσα συμβαίνουν, ευχάριστα ή δυσάρεστα, στους αγαπητούς μας συντοπίτες. Γι αυτό σας παρακαλούμε να μας ενημερώνετε, αν θέλετε να δημοσιεύουμε, ό,τι ευχάριστο ή δυσάρεστο σας συνέβη (Γεννήσεις-Θάνατοι, Μνημόσυνα, Επιτυχίες, Αποφοιτήσεις από σχολές, Διάφορες διακρίσεις κ.λπ.). Επίσης να μας ενημερώνετε για την αλλαγή της διεύθυνσής σας, ώστε να παίρνετε την εφημερίδα μας. Οι μοναδικοί οικονομικοί πόροι του Συλλόγου και της εφημερίδας μας είναι οι συνδρομές σας. Μην τις ξεχνάτε. Μπορείτε να τις στέλνετε στον ταμία του Συλλόγου κ. Αυγέρη Παναγιώτη Ιουλιανού 77 Αθήνα 10439

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ» «Στερνή μου γνώμη, να σε είχα πρώτα», λέει ο σοφός λαός μας. Και πόσο δίκιο έχει, μονολογεί ο Κωνσταντής,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Λεμεσός 1995-1998 2 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ 3 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ένα τρελό αστέρι Εκείνη τη νύχτα του Μάη ο ουρανός ήταν ολοκάθαρος. Μια απαλή ομίχλη θόλωνε το φως των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Ελισάβετ Κουκουμάκα ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Φώτης 2. Μαμά 3. Δεσποινίς Σούλα 4. Οφθαλμίατρος 5. Μπαμπάς 6. Πετράκης 7. Παιδί της

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:M. Maillot; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ

ÌÂ ÌÂ Ù Ê ÛÈÎ Ê ÈÓfiÌÂÓ Εισαγωγικό Μάθημα 1 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Ύλη και ενέργεια Σ αυτό και στο επόμενο μάθημα, θα κάνουμε μια γενική αναφορά στα αντικείμενα μελέτης δύο βασικών φυσικών επιστημών, της φυσικής και της χημείας.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικανική Γεωργική Σχολή Εκδηλώσεις του Συλλόγου Φίλων

Αμερικανική Γεωργική Σχολή Εκδηλώσεις του Συλλόγου Φίλων Αμερικανική Γεωργική Σχολή Εκδηλώσεις του Συλλόγου Φίλων προς υποστήριξη του Προγράμματος Υποτροφιών 2009-2010 Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 12:30 μ.μ. Μπάρμπεκιου Γουρουνόπουλου Οι φίλοι της Σχολής απολαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΗ» Ένα δωδεκάχρονο

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία από τα παιδιά της. Α 1 τάξης

Εργασία από τα παιδιά της. Α 1 τάξης Εργασία από τα παιδιά της Α 1 τάξης Τετάρτη, 15 του Μάη Χθες πέρασα μια όμορφη μέρα. Το πρωί ξύπνησα και ετοιμάστηκα για το σχολείο. Φόρεσα τη στολή μου, έφαγα το πρόγευμά μου και ξεκίνησα για το σχολείο.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΝώεκαιο Κατακλυσμός Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Byron Unger; Lazarus Διασκευή:M. Maillot; Tammy S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα. Οδηγίες ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΑΞΗ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ 19/05/2013 Χρόνος: 1 ώρα Οδηγίες 1. Έλεγξε ότι το γραπτό που έχεις μπροστά σου αποτελείται από τις σελίδες 1-11. 2. Όλες τις

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ»

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» 2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» Δεν είχε καλά χαράξει και η κυρία Μαίρη άνοιξε το μαγαζί. Πέταξε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου

Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου Παραδοσιακά τραγούδια στον κύκλο του χρόνου ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Λαγκαδινού Νεκταρία, Καθηγήτρια Μουσικής Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλοι οι μαθητές της Α τάξης του Δημοτικού Σχολείου Λουτρών Μυτιλήνης.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΔΕΣΥΠΡΗ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σχέδια εργασίας Ευέλικτη ζώνη Εικονογράφηση Ντανιέλα Σταματιάδη για μαθητές Νηπιαγωγείου και Α Δημοτικού ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Διασύνδεση των μαθημάτων μέσα από τις

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

>ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΕΟΚΑ 1955-59 ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ

>ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΕΟΚΑ 1955-59 ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ >ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ ΕΟΚΑ 1955-59 ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΧΩΡΙ ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΌΤΕΡΑ ΚΡΗΣΦΎΓΕΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΊΗΣΕ Ο ΗΡΟΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΖΕΝΤΙΟΥ TOΝ ΚΑΙΡΟ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α, ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗ Μ ΚΑΡΔΙΑ ΧΩΡΙΟΥ, ΔΙΠΛΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα

5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα 5 η Ενότητα: Συζητώντας την εργασία και το επάγγελμα Γλώσσα Β Γυμνασίου Απαντήσεις στις ερωτήσεις του Τετραδίου Εργασιών σχ. βιβλίο (σ.σ. 40-47) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες

Μπορεί να υπάρχει ρατσισμός στου κόσμου τις πατρίδες Όμως εγώ θα αντιδρώ γιατί έχω ελπίδες Συμμετοχή στην εκδήλωση «Ο πλούτος της διαφορετικότητας» Στις 20-4-2013 μαθητές του γ/σίου Ν. Αλικαρνασσού πραγματοποίησαν στην πλατεία Ελευθερίας διάφορες δράσεις στα πλαίσια του προγράμματος με θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ Στην Αττική οι Αρβανίτες κατοικούσαν στο μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου. Ουσιαστικά την ελληνική γλώσσα την διατηρήσαν οι κλειστές ελληνικές κοινωνίες των Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Αφού έχουµε γνωρίσει ορισµένους από τους φίλους µας του Γαλάτες, πάµε τώρα να δούµε γιατί στο χωριό τους σήµερα ακούγονται φωνές.

Αφού έχουµε γνωρίσει ορισµένους από τους φίλους µας του Γαλάτες, πάµε τώρα να δούµε γιατί στο χωριό τους σήµερα ακούγονται φωνές. Βρισκόµαστε στη Γαλατία το 50 π.χ. Όλη η Γαλατία βρίσκεται υπό ρωµαϊκή κατοχή εκτός από ένα χωριό ανυπόταχτων γαλάτων το οποίο αντιστέκεται ακόµη και θα αντιστέκεται για πάντα στους εισβολείς. Στο χωριό

Διαβάστε περισσότερα

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου

Η φίλη μας η ανακύκλωση. Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Η φίλη μας η ανακύκλωση Ειδική έκδοση για τους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Στην όμορφη πολιτεία με το γαλάζιο ουρανό μια μικρή παρέα από σκουπίδια συναντήθηκε για να κουβεντιάσει το μέλλον της. Ο Αλουμίνης,

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

εικαστικό ημερολόγιό μου Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

εικαστικό ημερολόγιό μου Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Όνομα: Τάξη: χολείο: εικαστικό ημερολόγιό Το μου Για τη σχολική χρονιά 2014-2015 ΥΥΓ Δ ΛΤΜΥ ΔΥΘΥΝΗ ΔΗΜΤΗ ΔΥΗ ήλιος πατέρας µητέρα αδερφός εγώ αλωσόρισες φίλε μου στη 2η έκδοση του εικαστικού ημερολογίου

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô;

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; È Ô ÌÂ Ó È Ï Ô; Τι έκανε ο καθένας; ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; Συγγραφέας Εικονογράφος Μεταφραστής Διορθωτής Βιβλιοδέτης Τυπογράφος Εκδότης È Ó ÊÙÈ ÍÂÈ Ó ÙÚ appleâ È Διάλεξε ένα αντικείμενο και φτιάξε

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Όταν η μαμά έχει στομία

Όταν η μαμά έχει στομία Coloplast Όταν η μαμά έχει στομία Μια αληθινή ιστορία ζωής Εισαγωγή Αυτό το φυλλάδιο γράφτηκε από την Tina η οποία έχει κάνει επέμβαση στομίας. Η επέμβαση έγινε το 1994, τη στιγμή που ο γιος της ήταν ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô;

ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; È Ô ÌÂ Ó È Ï Ô; ÔÈÔÈ Ô ÏÂ Ó ÁÈ Ó Á ÓÂÈ ÙÔ È Ï Ô; Τι έκανε ο καθένας; Συγγραφέας Εικονογράφος Μεταφραστής Διορθωτής Βιβλιοδέτης Τυπογράφος Εκδότης Ο Charles Fuge είναι άγγλος συγγραφέας και έγραψε στα αγγλικά.

Διαβάστε περισσότερα