ΚΥΚΛΟΣ 3 ος ΜΕΤΑΜΑΡΞΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ [119]

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΥΚΛΟΣ 3 ος ΜΕΤΑΜΑΡΞΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ [119]"

Transcript

1 ΚΥΚΛΟΣ 3 ος ΜΕΤΑΜΑΡΞΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ [119]

2 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 η Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΓΚΡΙ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ -Η ζωή και το έργο του Antonio Negri -Εργατισμός (από τον εργάτη-μάζα στον κοινωνικό εργάτη) -Αυτοκρατορία & Πλήθος -Κομμουνισμός (*Βλ. και αυτοβιογραφική συνέντευξή του με τον τίτλο Η ζωή μου, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2002) 1. Από τη ζωή του -Ο Negri γεννήθηκε το 1933 στην Πάδοβα. -Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 συμμετέχει στην εκδοτική ομάδα των Κόκκινων Τετραδίων. -Διδάσκει Θεωρία του κράτους στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβα. -Στα ο ιταλικός εργατισμός διασπάται (Lotta Continua και Potere Operaio) Ο Negri συμμετέχει στην ίδρυση της ομάδας Potere Operaio. * Για το ιδεολογικό στίγμα των οργανώσεων: Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σσ / Το 1973, μετά τη διάλυση της Potere Operaio συμμετέχει στην Autonomia Operaia Organizzata. *Για την αυτονομία: Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σσ **Για τον υποθηκευμένο μέλλον αυτών των ομάδων: Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σ To 1979 συλλαμβάνεται ως θεωρητικός εγκέφαλος των Ερυθρών Ταξιαρχιών. -Το 1983, εκλεγόμενος βουλευτής με το Ριζοσπαστικό Κόμμα αποφυλακίζεται και διαφεύγει στο Παρίσι, όπου θα διατελέσει καθηγητής Φιλοσοφίας σε πανεπιστημιακά ιδρύματα της Γαλλίας. -Το 1990 συμμετέχει στην έκδοση του περιοδικού Futur Antérieur, η έκδοση του οποίου θα συνεχιστεί μέχρι το Το 1997 επιστρέφει με δική του πρωτοβουλία στη Ρώμη και φυλακίζεται και πάλι για να εκτίσει το υπόλοιπο της ποινής του, η οποία μειώνεται από 30 σε 13 χρόνια. -Το 2000 εκδίδεται με τη συμμετοχή του το περιοδικό Multitudes. -Στη συνέχεια τίθεται σε ιδιότυπο καθεστώς κράτησης. -Το 2001 επιτρέπεται να κυκλοφορεί ελεύθερος από τις 7 πμ. ως τις 7 μμ., οπότε και επιστρέφει στο σπίτι του. 2.Από τα έργα του μαθήματα για τον Λένιν * Για τον εκσυγχρονισμό του λενινισμού: Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σσ Υπέρβαση του διχασμού μαζικού κινήματος-πολιτικής πρωτοπορίας μέσα από το πρίσμα της αντιεξουσίας Ο Marx πέραν του Marx Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη *Για τη διάκριση εργάτη-μάζας και κοινωνικού εργάτη, Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σσ Η άγρια ανωμαλία Η συντάσσουσα εξουσία. Δοκίμια στις εναλλακτικές της νεωτερικότητας Η εργασία του Διονύσου (από κοινού με τον Michael Hardt) Αυτοκρατορία (από κοινού με τον Michael Hardt) Πλήθος (από κοινού με τον Michael Hardt) Commonwealth (από κοινού με τον Michael Hardt) 3.Ιδεολογικές επιρροές Από την άποψη των κλασικών φιλοσοφικών πηγών, ο Negri κινείται στη γραμμή Machiavelli-Spinoza-Marx. Από τους στοχαστές του 20 ου αιώνα ιδιαίτερη επιρροή στη [120]

3 σκέψη του Negri άσκησε ο Foucault. Αυτές οι ιδεολογικές επιρροές ενισχύονται από κινήματα όπως αυτό του εργατισμού στην Ιταλία, αλλά και τα σχετικά πρόσφατα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης. [121]

4 Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Οξύνεται η αλληλεξάρτηση των οικονομιών και κοινωνιών μέσα στο παγκόσμιο σύστημα. 2. Ο βιομηχανικός εκσυγχρονισμός έχει φτάσει στο τέλος του. 3. Ο μεταεκσυγχρονισμός συνεπάγεται μετατόπιση από τη βιομηχανία στον τομέα των υπηρεσιών σε τέτοιο βαθμό και με τέτοιο τρόπο, ώστε καθίσταται δυσδιάκριτη και η διαφορά μεταξύ βιομηχανικών προϊόντων και υπηρεσιών. 4. Παρατηρούνται δύο δρόμοι εκσυγχρονισμού. Και οι δύο δρόμοι καταδεικνύουν μετατόπιση της απασχόλησης από τη βιομηχανία προς τις υπηρεσίες, ωστόσο: -η πρώτη οδός προσεγγίζει στο πρότυπο μιας οικονομίας υπηρεσιών (ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Καναδάς) -η δεύτερη οδός αναδεικνύει ένα βιομηχανικό-πληροφορικό πρότυπο, στο πλαίσιο του οποίου η βιομηχανική δραστηριότητα δεν απαξιώνεται με εξίσου γοργούς ρυθμούς, όπως σε εκείνο της οικονομίας υπηρεσιών, ενώ η διαδικασία της πληροφορικοποίησης εντάσσεται στην ήδη υπάρχουσα βιομηχανική παραγωγή. (Ιαπωνία, Γερμανία) 5. Δεν υπάρχει γραμμική μετάβαση από μια μορφή παραγωγής στην άλλη. Μπορούμε να κάνουμε λόγο για υβριδική, σύνθετη οικονομία. 6. Παρατηρείται μετάβαση από το φορντικό στο τογιοτικό μοντέλο οργάνωσης της εργασίας, που σημαίνει συνεχή και ταχεία αλληλόδραση μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης. 7. Μπορούμε να μιλούμε, πλέον, για άυλη εργασία, δεδομένου ότι πολλά από τα παραγόμενα προϊόντα προέρχονται από τον τομέα των υπηρεσιών. «Σήμερα η παραγωγικότητα, ο πλούτος και η δημιουργία κοινωνικών πλεονασμάτων παίρνουν τη μορφή της συνεργατικής αλληλόδρασης μέσα από γλωσσικά, επικοινωνιακά και συναισθηματικά δίκτυα. Με αυτόν τον τρόπο, κατά την έκφραση των δημιουργικών της ενεργειών, η άυλη εργασία φαίνεται να παρέχει τη δυνατότητα για ένα είδος αυθόρμητου και στοιχειώδους κομμουνισμού.» (σ.397) 8. Παρατηρείται αποκέντρωση και απεδαφικοποίηση της παραγωγής και οργάνωσή της με οριζόντια-δικτυακή μορφή. 9. Η φυγόκεντρος κίνηση της παραγωγής αντισταθμίζεται από την κεντρομόλο κίνηση του ελέγχου. 10. Η παγκόσμια υποδομή της πληροφορίας μπορεί να θεωρηθεί συνδυασμός ενός δημοκρατικού μηχανισμού (χαρακτηριστικό παράδειγμα κατά Negri το Internet) και ενός ολιγοπωλιακού μηχανισμού: «Τα δίκτυα της νέας υποδομής της πληροφορίας αποτελούν μια υβριδική σύνθεση αυτών των δύο μοντέλων.» (σ.403) [122]

5 ΙΙ. ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΟΣ-ΚΡΑΤΟΣ & ΤΟΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ -Από τον ιμπεριαλισμό στην Αυτοκρατορία «Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά, εδώ που τα λέμε, ούτε και κανένα άλλο εθνικό κράτος δεν μπορεί να αποτελέσει το κέντρο ενός ιμπεριαλιστικού σχεδίου. Ο ιμπεριαλισμός έχει ξοφλήσει. Κανένα έθνος δεν πρόκειται να ηγηθεί του κόσμου με τον τρόπο που ηγήθηκαν τα ευρωπαϊκά έθνη κατά τους νεότερους χρόνους.» (σσ.16-17) Ο Λένιν, σύμφωνα με τον Negri, υπήρξε εκείνος ο μαρξιστής της θεωρίας και της πράξης, που κατόρθωσε να δει πέρα από τη νεωτερικότητα, «μπόρεσε να διαβλέψει τη μετάβαση σε ένα νέο κεφαλαιοκρατικό στάδιο, πέραν του ιμπεριαλιστικού, και να επισημάνει τον τόπο (ή μάλλον τον μη-τόπο) της αναδυόμενης αυτοκρατορικής κυριαρχίας.» (σ.314) «[Ο Λένιν] φαντάστηκε μιαν αναγκαία και γραμμική πορεία μετάβασης από τις πρώτες μορφές του νεότερου ευρωπαϊκού κράτους στο εθνικό κράτος και εν συνεχεία στο ιμπεριαλιστικό κράτος. [ ] Διέκρινε [όμως] με θαυμαστή ενάργεια την κεντρομόλο δυναμική του ιμπεριαλισμού, η οποία σταδιακά υπέσκαπτε τη διάκριση μεταξύ του έσω και του έξω της κεφαλαιοκρατικής ανάπτυξης. Η οπτική που υιοθέτησε η Luxemburg στην κριτική του ιμπεριαλισμού ήταν ριζωμένη στο έξω, δηλαδή στις αντιστάσεις που μπορούσαν να επανοργανώσουν τις μη κεφαλαιοκρατικές αξίες χρήσης του πλήθους, τόσο στις κυρίαρχες όσο και στις εξαρτημένες χώρες. Ιδωμένες από τη σκοπιά του Λένιν, εντούτοις, η θεώρηση και η οπτική της Luxemburg δεν ευσταθούν. Οι επιβεβλημένοι από την ιμπεριαλιστική πολιτική δομικοί μετασχηματισμοί τείνουν να εξαλείψουν κάθε δυνατότητα εξωτερικής ύπαρξης, τόσο στις κυρίαρχες όσο και στις εξαρτημένες χώρες. Η οπτική της κριτικής έπρεπε να τοποθετηθεί όχι εκτός, αλλά στο εσωτερικό της κρίσης, που διέπει τη νεωτερική κυριαρχία.» (σ.315) Με τρόπο ανάλογο αυτού με τον οποίο ο Machiavelli ανέλυσε και συνέβαλε στην κρίση της μεσαιωνικής τάξης, κινείται ο Λένιν μελετώντας και συμβάλλοντας στην κρίση του ιμπεριαλισμού: Αυτές είναι οι δύο εναλλακτικές που λανθάνουν στο έργο του Λένιν: είτε παγκόσμια κομμουνιστική επανάσταση είτε Αυτοκρατορία. (σ.317) Οι ελλείποντες τόμοι του Κεφαλαίου *Από τις σημειώσεις του Marx για το Κεφάλαιο προκύπτει ότι ο Marx σχεδίαζε να γράψει τρεις τόμους που δε γράφτηκαν ποτέ: έναν για το μισθό, έναν για το κράτος και έναν για την παγκόσμια αγορά. Όπως προσφυώς σημειώνει ο Negri, «ο τόμος σχετικά με το κράτος δεν μπορούσε να γραφτεί πριν υλοποιηθεί η παγκόσμια αγορά.» (σ.318) Τώρα είναι πλέον η ώρα για να αποπειραθεί κανείς τη συγγραφή μιας επαναστατικής κριτικής της Αυτοκρατορίας. (σ.318) Τώρα που, καθώς ολοκληρώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο, ο καπιταλισμός έρχεται πλέον απευθείας αντιμέτωπος με το πλήθος, χωρίς δηλαδή τη διαλεκτική των διαμεσολαβήσεων: «[Η] διαλεκτική, η μάλλον η επιστήμη του ορίου και της οργάνωσής του, εξανεμίζεται.» (σ.320) «Σήμερα είναι ίσως επιτέλους δυνατόν (αν ακόμη νιώθει κανείς την ανάγκη να το κάνει) να συντάξουμε τους δύο ελλείποντες τόμους του Κεφαλαίου.»(σ.318) -Οι ισχυρές κυβερνήσεις παρήλθαν ανεπιστρεπτί «Οι ισχυρές κυβερνήσεις παρήλθαν ανεπιστρεπτί» είναι η πολεμική ιαχή που ακούγεται από συντηρητικούς και φιλελεύθερους σε όλη την Αυτοκρατορία. [ ] Όταν οι αμύντορες της παγκοσμιοποίησης του κεφαλαίου φωνάζουν εναντίον της ισχυρής κυβέρνησης, δεν είναι μόνον υποκριτές αλλά και αγνώμονες. [ ] Κάθε πρωί όταν ξυπνάνε, οι κεφαλαιοκράτες και οι ανά [123]

6 τον κόσμο εκπρόσωποί τους, αντί να διαβάζουν τα αναθέματα εναντίον της ισχυρής κυβέρνησης στη Wall Street Journal, θα έπρεπε να γονυπετούν και να δοξάζουν το Θεό για την ύπαρξή της! Τώρα που οι πιο ακραίοι συντηρητικοί αντίπαλοι της ισχυρής κυβέρνησης έχουν συντριβεί υπό το βάρος του παράδοξου της θέσης τους, εμείς θέλουμε να σηκώσουμε τα λάβαρά τους από εκεί που τα άφησαν να πέσουν, μέσα στη λάσπη. Τώρα είναι η σειρά μας να φωνάξουμε: «Οι ισχυρές κυβερνήσεις παρήλθαν ανεπιστρεπτί!» Γιατί θα έπρεπε αυτό το σύνθημα να είναι αποκλειστική ιδιοκτησία των συντηρητικών; Ασφαλώς έχοντας σφυρηλατηθεί μέσα στον ταξικό αγώνα, γνωρίζουμε καλά ότι η ισχυρή κυβέρνηση έχει λειτουργήσει, εκτός των άλλων, ως ένα όργανο για την ανακατανομή του κοινωνικού πλούτου και ότι, υπό την πίεση του αγώνα της εργατικής τάξης, απέβη χρήσιμη στη μάχη για την ισότητα και τη δημοκρατία. Σήμερα, όμως, αυτοί οι καιροί έχουν παρέλθει. Στην αυτοκρατορική μετανεωτερικότητα, η ισχυρή κυβέρνηση έχει γίνει απλώς το δεσποτικό μέσο για την κυριάρχηση και την ολοκληρωτική παραγωγή της υποκειμενικότητας. Η ισχυρή κυβέρνηση διευθύνει τη μεγάλη ορχήστρα των υποκειμενικοτήτων που έχουν πλέον εκπέσει σε εμπορεύματα. [ ] Ορισμένοι ίσως αντιτείνουν ότι κάποια μορφή ελέγχου εξακολουθεί να είναι απαραίτητη και στο παραγωγικό βιοπολιτικό σύμπαν, και ότι, αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, θα έπρεπε να επιδιώκουμε όχι να καταστρέψουμε την ισχυρή κυβέρνηση, αλλά να παρέμβουμε στις μορφές ελέγχου της. Πρέπει να θέσουμε ένα τέρμα σε αυτές τις ψευδαισθήσεις που τόσα χρόνια έχουν ταλανίσει τη σοσιαλιστική και κομμουνιστική παράδοση! Απεναντίας, από τη σκοπιά του πλήθους και της επιδίωξής του για αυτόνομη αυτοκυβέρνηση, πρέπει να θέσουμε ένα τέρμα στη συνεχή επανάληψη του ιδίου, για την οποία και ο Marx θρηνούσε 150 χρόνια πριν, όταν είπε ότι όλες οι επαναστάσεις το μόνο που κατόρθωσαν ήταν να τελειοποιήσουν το κράτος αντί να το καταλύσουν. [ ] Είστε μόνο μια δράκα αναρχικών, θα κραυγάσει τελικά εναντίον μας ο νέος Πλάτωνας. Αυτό δεν αληθεύει. Θα ήμασταν αναρχικοί αν δε μιλούσαμε [ ] από τη σκοπιά μιας υλικότητας συγκροτημένης στα δίκτυα της παραγωγικής συνεργασίας, με άλλα λόγια, αν δεν υιοθετούσαμε την προοπτική μιας ανθρωπότητας που κατασκευάζεται παραγωγικά, που συγκροτείται μέσω του κοινού ονόματος της ελευθερίας. Όχι δεν είμαστε αναρχικοί, αλλά κομμουνιστές που έχουν δει πόση καταστολή και πόσον όλεθρο απεργάστηκαν οι φιλελεύθερες και σοσιαλιστικές ισχυρές κυβερνήσεις. (σσ ) - Η παρακμή της κυριαρχίας των εθνών κρατών δε σημαίνει και εξάλειψη κάθε μορφής κυριαρχίας «Η βασική μας υπόθεση είναι ότι η κυριαρχία έχει λάβει μια νέα μορφή, συντιθέμενη από μια σειρά εθνικών και υπερεθνικών οργανισμών τους οποίους διέπει μία και η αυτή εξουσιαστική λογική. Αυτή η νεοφανής, παγκόσμια μορφή κυριαρχίας είναι ό, τι εμείς ονομάζουμε Αυτοκρατορία.» - Η Αυτοκρατορία εκτός τοπικών ορίων: «Δεν εγκαθιστά κάποιο εδαφικό κέντρο εξουσίας, ούτε εξαρτάται από αμετακίνητα σύνορα και φραγμούς.» «Η έννοια της Αυτοκρατορίας διακρίνεται κατά βάση από την έλλειψη συνόρων η εξουσία της Αυτοκρατορίας δεν έχει όρια.» [124]

7 - Η Αυτοκρατορία εμφανίζεται ως καθεστώς εκτός και άνευ χρονικών ορίων στις παρυφές ενός τέλους της Ιστορίας. (βλ. αναφορά του Negri στον Fukuyama) «Η ιστορία των ιμπεριαλιστικών, διιμπεριαλιστικών και αντιιμπεριαλιστικών πολέμων έχει λήξει. Το πέρας αυτής της ιστορίας σημάδεψε την κατίσχυση της ειρήνης. Ή, ορθότερα, έχουμε εισέλθει στην εποχή των ελασσόνων και εσωτερικών συρράξεων. Κάθε αυτοκρατορικός πόλεμος είναι ένας εμφύλιος πόλεμος, μια ενέργεια αστυνόμευσης [ ].(σσ.258,260) Μέσα σε αυτόν τον εξομαλυμένο χώρο της Αυτοκρατορίας, δεν υπάρχει κανένας τόπος εξουσίας η εξουσία βρίσκεται παντού και πουθενά. Η αυτοκρατορία είναι μια ου-τοπία, ή ορθότερα ένας μη-τόπος.» (σ.260) - Η ρευστότητα των υποκειμένων εντός της Αυτοκρατορίας «Η παραγωγή υποκειμενικότητας στην αυτοκρατορική κοινωνία τείνει να μην περιορίζεται σε συγκεκριμένους τόπους. [ ] Η αοριστία του τόπου παραγωγής αντιστοιχεί στην ακαθοριστία της μορφής των παραγόμενων υποκειμενικοτήτων. Κατά συνέπεια, οι αυτοκρατορικοί κοινωνικοί θεσμοί ίσως μπορεί να θεωρηθούν σε μια ρευστή διαδικασία γένεσης και φθοράς της υποκειμενικότητας.» (σ.269) Ο Negri διακρίνει τρεις φάσεις όσον αφορά τη σχέση κράτους-κεφαλαίου: 1 η φάση: 18 ος -19 ος αιώνας με ήπιες μορφές παρέμβασης από την πλευρά του κράτους 2 η φάση: 19 ος -20 ος αιώνας με δυναμική παρέμβαση των εθνικών κρατών προς προστασία των συμφερόντων του συνολικού κοινωνικού κεφαλαίου έναντι των μεμονωμένων κεφαλαιοκρατών 3 η φάση: οι μεγάλες πολυεθνικές εξουσίες έχουν ουσιαστικά υπερκεράσει τη δικαιοδοσία και εξουσία των εθνικών κρατών και το πολιτικό, χωρίς να εξαφανίζεται, χάνει την αυτονομία του. «Η πολιτική δεν εξαφανίζεται εκείνο που εξαφανίζεται είναι οποιαδήποτε έννοια αυτονομίας του πολιτικού. [ ] Και σήμερα μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι οι παραδοσιακές μορφές αντίστασης, όπως οι θεσμοθετημένες εργατικές οργανώσεις που αναπτύχθηκαν κατά το μεγαλύτερο διάστημα του 19 ου και του 20 ου αιώνα, έχουν αρχίσει να αποδυναμώνονται. Και πάλι πρέπει να επινοηθεί ένας νέος τύπος αντίστασης. Τέλος, η παρακμή των παραδοσιακών σφαιρών της πολιτικής και της αντίστασης συμπληρώνεται από το μετασχηματισμό του δημοκρατικού κράτους, ούτως ώστε οι λειτουργίες του να έχουν ενσωματωθεί σε μηχανισμούς προστάγματος στο πλανητικό επίπεδο των υπερεθνικών εταιρειών. [ ] Μόλις αναγνωρίσουμε την παρακμή του παραδοσιακού εθνικού συνταγματικού συστήματος, πρέπει να διερευνήσουμε πώς η εξουσία θεσμοθετείται σε ένα υπερεθνικό επίπεδο -με άλλα λόγια, πώς αρχίζει να διαμορφώνεται το πολίτευμα της Αυτοκρατορίας.» (σσ ) [125]

8 -Πυραμιδοειδής δομή της παγκόσμιας εξουσίας ΗΠΑ Αναπτυγμένα εθνικά κράτη-διεθνείς οργανισμοί Ετερογενές σύνολο συνασπισμών Δίκτυα υπερεθνικών εταιρειών Γενικό σύνολο εθνικών κρατών [φίλτρα ροής πλανητικού ελέγχου] Ομάδες εκπροσώπησης λαϊκών συμφερόντων [Εξαρτημένα] εθνικά κράτη Το εθνικό κράτος εκπροσωπεί το Λαό, που εκπροσωπεί το πλήθος Μη κυβερνητικές οργανώσεις Ένα υποσύνολο ΜΚΟ προωθούν τη βιοεξουσία πέραν της πολιτικής [τριχοειδείς απολήξεις των εξουσιαστικών δικτύων/ ευρεία βάση της πυραμίδας εξουσίας] -Σύμφωνα με τον Negri η σύγχρονη Αυτοκρατορία δεν έχει Ρώμη, δεν έχει κέντρο. Παρουσιάζει μια υβριδική μορφή πολιτεύματος, αναστροφή του μοντέλου του Πολύβιου- που συνιστά ουσιαστικά συνδυασμό των κακών μορφών διακυβέρνησης (τυραννίδα, ολιγαρχία, συντεχνίες). -Το υβριδικό πολίτευμα της μετανεωτερικής Αυτοκρατορίας, όπου πραγματώνεται η μετάβαση από το πειθαρχικό στο ελεγκτικό παράδειγμα της διακυβέρνησης, στηρίζεται στο μηχανισμό του θεάματος: «Το θέαμα αφανίζει κάθε συλλογική μορφή κοινωνικότητας - ατομικοποιώντας τα κοινωνικά δρώντα υποκείμενα μέσα στα χωριστά τους αυτοκινούμενα οχήματα και μπροστά στις χωριστές τους βιντεοθόνες- και ταυτόχρονα επιβάλλει μια νέα μαζική κοινωνικότητα, μια νέα ομοιομορφία δράσης και σκέψης. Σε αυτό το θεαματικό πεδίο, οι παραδοσιακές μορφές αγώνα για το πολίτευμα γίνονται αδιανόητες. [ ] [Ο] φόβος είναι, [όπως ήδη έχει διαπιστώσει ο Hobbes], ο πρωταρχικός μηχανισμός ελέγχου που σφραγίζει την κοινωνία του θεάματος. [ ] Φαίνεται ωσάν να μην έχει απομείνει κανένας τόπος για να ορθώσει κανείς το ανάστημά του, καμιά δυνατότητα να έχει αποτέλεσμα μια ενδεχόμενη αντίσταση, παρεκτός μια αδυσώπητη μηχανή εξουσίας. Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε τη δύναμη του θεάματος και την αδυναμία των παραδοσιακών μορφών αγώνα, η ιστορία όμως δεν τελειώνει εδώ. Καθώς οι παλιές εστίες και μορφές αγώνα παρακμάζουν, εμφανίζονται νέες και ισχυρότερες. Το θέαμα της αυτοκρατορικής τάξης πραγμάτων δεν είναι ένας απόρθητος κόσμος, αλλά ουσιαστικά ανοίγεται στο πραγματικό ενδεχόμενο της ανατροπής του και νέων δυνατοτήτων επανάστασης.» (σ.433) -Για τον Negri, το τέλος της Ευρώπης σηματοδοτεί από τη δεκαετία του 1960 το τέλος της λειτουργίας της διαλεκτικής και του υπερβατικού λόγου: «Όχι πια η διαλεκτική αλλά η άρνηση, η αντίσταση, η βία και η θετική κατάφαση του Είναι [126]

9 σημάδευαν τη σχέση μεταξύ της κρίσης στην πραγματικότητα και της κατάλληλης απάντησης.» (σ.500) Με αυτούς τους όρους, η σχέση Αυτοκρατορίας και πλήθους διαγράφεται πλέον ως εξής: «Το πλήθος έχει εσωτερικοποιήσει την έλλειψη θέσης και καθορισμένου χρόνου είναι ευκίνητο και ευέλικτο, και εκλαμβάνει το μέλλον μόνον ως μια ολότητα δυνατοτήτων οι οποίες διακλαδίζονται προς κάθε κατεύθυνση. Το επερχόμενο αυτοκρατορικό σύμπαν, τυφλό στο νόημα, έχει γεμίσει από την πολυποίκιλη ολότητα της παραγωγής της υποκειμενικότητας. Η παρακμή δεν είναι πλέον ένα μελλοντικό πεπρωμένο, αλλά η παρούσα πραγματικότητα της Αυτοκρατορίας.» (σσ ) -Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις του Negri για την επιρροή της Αμερικής και των σειρήνων της στη Σοβιετική Ένωση και σε ηγετικές φυσιογνωμίες του κομμουνιστικού κινήματος όπως ο Λένιν και ο Gramsci. Κατά τον Negri, η γοητεία του αμερικανισμού δεν άφησε ανεπηρέαστο το στρατόπεδο του κρατικού σοσιαλισμού. (σσ ) *Οι επισημάνσεις για τον αμερικανισμό δεν πρέπει να οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το κέντρο της Αυτοκρατορίας είναι δήθεν οι ΗΠΑ. Η Αυτοκρατορία δεν έχει κέντρο, δεν έχει τόπο. **Στην περίοδο της μετανεωτερικότητας και της Αυτοκρατορίας επέρχεται «μια πραγματική σύγκλιση των σφαιρών που άλλοτε διακρίνονταν ως βάση και εποικοδόμημα», ενώ ταυτόχρονα «οι διακρίσεις που διέπουν τις κεντρικές κατηγορίες της πολιτικής οικονομίας τείνουν να απολέσουν τη σαφήνειά τους.» (σ.509) [127]

10 ΙΙΙ. ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΫΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ/ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ-ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ. ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΡΓΑΤΗ-ΜΑΖΑ στον ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΕΡΓΑΤΗ -Ο ρόλος της βιομηχανικής εργασίας υποχωρεί και στο προσκήνιο έρχεται η επικοινωνιακή, συνεργατική και συναισθηματική εργασία. -Ο Negri διακρίνει τις εξής φάσεις στη διαμόρφωση της εργατικής μαχητικότητας: 1. Φάση της βιομηχανικής παραγωγής: επαγγελματίας-υπερεξειδικευμένος εργάτηςεργατικό συνδικάτο και κόμμα-προφυλακή 2. Φάση φορντισμού & ταιηλορισμού: μαζικός εργάτης 3. Φάση μετα-φορντισμού: κοινωνικός εργάτης/ άυλη εργατική δύναμη «Πράγματι δεν είναι δοσμένο ότι η πιο δυνατή εργατική τάξη πρέπει νάναι εκείνη των μεγάλων εργοστασίων, σε εισαγωγικά. Μπορεί κάλλιστα νάναι, και είναι, εκείνη που κυριαρχεί πάνω στους μηχανισμούς της αναπαραγωγής της με τόση δύναμη ώστε να καταφέρνει να υπερκαθορίζει τις διαδικασίες παραγωγής ή να εκφράζει αντι-εξουσία σε σχέση μ αυτές.» (Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σ.128) *Βλ. και Η εργασία του Διονύσου, σσ.16-18/ [128]

11 IV.ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟ-ΕΞΟΥΣΙΑ Η Αυτοκρατορία συνιστά την παραδειγματική μορφή βιοεξουσίας. Δεν ασκεί εξουσία μόνον επί του εδάφους και επί ενός πληθυσμού, αλλά πάνω στην ίδια την ανθρώπινη φύση. ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΟΤΗΤΑ Εξερχόμενη από τη Σοβιετική Επανάσταση του 1917 και τον πρώτο μεγάλο διιμπεριαλιστικό πόλεμο, ήταν σαφές ότι η κεφαλαιοκρατική ανάπτυξη δεν μπορούσε να συνεχιστεί όπως πριν. Υπήρχαν [ ] δύο σαφείς εναλλακτικές επιλογές: είτε μιας παγκόσμιας κομμουνιστικής ανάπτυξης είτε ενός μετασχηματισμού του κεφαλαιοκρατικού ιμπεριαλισμού προς την κατεύθυνση της Αυτοκρατορίας. Η ΚΕΦΑΛΑΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ή ΠΩΣ ΔΙΟΙΚΕΙΤΑΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ Από την πειθαρχική εξουσία του παλαιού καθεστώτος στη βιοεξουσία της σύγχρονης κοινωνίας ελέγχου. ( κατάσταση αυτόβουλης αλλοτρίωσης ) Στην Αυτοκρατορία και στο καθεστώς βιοεξουσίας που αυτή εγκαθιδρύει, η οικονομική παραγωγή και η πολιτική συγκρότηση τείνουν ολοένα και περισσότερο να ταυτιστούν. (σ.72) -Από την υπερβατικότητα της κυριαρχίας στην εμμένεια της κυβερνητικότητας: η πειθαρχία δεν επιβάλλεται πλέον άνωθεν, αλλά εμμενώς με σύγχρονες αδιόρατες και μη τοπικά εντοπίσιμες μορφές κοινωνικού ελέγχου -Οι νέες υποκειμενικότητες είναι υβριδικού και ευέλικτου χαρακτήρα. -Από τον αυλακωμένο, σαφώς οριοθετημένο κόσμο του ιμπεριαλισμού μεταβαίνουμε προς τον εξομαλυμένο κόσμο της Αυτοκρατορίας: δεν υπάρχουν πλέον σαφείς οριοθετήσεις Α!, Β! και Γ! κόσμου: «Κάθε έθνος και κάθε περιοχή περιέχει σε διαφορετικές αναλογίες αυτό που προηγουμένως νοούνταν ως Πρώτος και Τρίτος Κόσμος, κέντρο και περιφέρεια, Βορράς και Νότος. Η γεωγραφία της άνισης ανάπτυξης και οι γραμμές της διαίρεσης και της ιεράρχησης δε συμπίπτουν πλέον με αμετακίνητα εθνικά ή διεθνή σύνορα, αλλά με ρευστές υπο- και υπερεθνικές οριοθετήσεις.» (σ.447) -Συνιστά μοιραίο σφάλμα η νοσταλγία για τις εξουσίες του εθνικού κράτους: «[Α]κόμη κι αν το έθνος εξακολουθούσε να αποτελεί ένα αποτελεσματικό όπλο, κουβαλάει μαζί του μια ολόκληρη σειρά κατασταλτικών δομών και ιδεολογιών, και οποιαδήποτε στρατηγική βασίζεται σε αυτό θα έπρεπε να απορριφθεί γι αυτόν και μόνο το λόγο.» (σ.449) -Οι αρχές της αυτοκρατορικής διοίκησης: εργαλειακή πολυλειτουργικότητα διαδικαστική αυτονομία, ετερογένεια, τοπική αποτελεσματικότητα. -Το αυτοκρατορικό πρόσταγμα διασφαλίζεται πλέον όχι διαμέσου της πειθαρχίας, αλλά διαμέσου του βιοπολιτικού ελέγχου, που έχει ως στόχο να ελέγχει χωρίς να καταστρέφει τις παραγωγικές δυνάμεις του πλήθους. -Το υβριδικό πολίτευμα της μετανεωτερικής Αυτοκρατορίας, όπου πραγματώνεται η μετάβαση από το πειθαρχικό στο ελεγκτικό παράδειγμα της διακυβέρνησης, στηρίζεται στο μηχανισμό του θεάματος: «Το θέαμα αφανίζει κάθε συλλογική μορφή κοινωνικότητας - ατομικοποιώντας τα κοινωνικά δρώντα υποκείμενα μέσα στα χωριστά [129]

12 τους αυτοκινούμενα οχήματα και μπροστά στις χωριστές τους βιντεοθόνες- και ταυτόχρονα επιβάλλει μια νέα μαζική κοινωνικότητα, μια νέα ομοιομορφία δράσης και σκέψης. Σε αυτό το θεαματικό πεδίο, οι παραδοσιακές μορφές αγώνα για το πολίτευμα γίνονται αδιανόητες. [ ] [Ο] φόβος είναι, [όπως ήδη έχει διαπιστώσει ο Hobbes], ο πρωταρχικός μηχανισμός ελέγχου που σφραγίζει την κοινωνία του θεάματος. [ ] Φαίνεται ωσάν να μην έχει απομείνει κανένας τόπος για να ορθώσει κανείς το ανάστημά του, καμιά δυνατότητα να έχει αποτέλεσμα μια ενδεχόμενη αντίσταση, παρεκτός μια αδυσώπητη μηχανή εξουσίας. Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε τη δύναμη του θεάματος και την αδυναμία των παραδοσιακών μορφών αγώνα, η ιστορία όμως δεν τελειώνει εδώ. Καθώς οι παλιές εστίες και μορφές αγώνα παρακμάζουν, εμφανίζονται νέες και ισχυρότερες. Το θέαμα της αυτοκρατορικής τάξης πραγμάτων δεν είναι ένας απόρθητος κόσμος, αλλά ουσιαστικά ανοίγεται στο πραγματικό ενδεχόμενο της ανατροπής του και νέων δυνατοτήτων επανάστασης.» (σ.433) [130]

13 V. ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΤΟ ΣΤΟ ΠΛΗΘΟΣ: ΠΛΗΘΟΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ Οι δημιουργικές δυνάμεις του πλήθους που συντηρούν την Αυτοκρατορία είναι σε θέση να οικοδομήσουν και την αντι-αυτοκρατορία. «Η παραγωγή υποκειμενικότητας στην αυτοκρατορική κοινωνία τείνει να μην περιορίζεται σε συγκεκριμένους τόπους. [ ] Η αοριστία του τόπου παραγωγής αντιστοιχεί στην ακαθοριστία της μορφής των παραγόμενων υποκειμενικοτήτων. Κατά συνέπεια, οι αυτοκρατορικοί κοινωνικοί θεσμοί ίσως μπορεί να θεωρηθούν σε μια ρευστή διαδικασία γένεσης και φθοράς της υποκειμενικότητας.» (σ.269) -Η εξομάλυνση του κοινωνικού χώρου δε σημαίνει και άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και του ανταγωνισμού: ο φόβος της φτώχιας και η ανησυχία για το μέλλον πυροδοτούν τον αγώνα ανάμεσα στους φτωχούς για εργασία και επιβίωση. Τι είναι το πλήθος; Προς ένα νέο επαναστατικό υποκείμενο; Φτωχοί και προλετάριοι VOGELFREI Vogelfrei, ελεύθερο πουλί, είναι ο όρος που χρησιμοποίησε ο Marx για να περιγράψει το προλεταριάτο, το οποίο στις απαρχές της νεωτερικότητας, στις απαρχές της νεωτερικότητας, στις διαδικασίες της πρωταρχικής συσσώρευσης απελευθερώθηκε διττά: καταρχάς απελευθερώθηκε από την επ αυτού κυριότητα του αφέντη [ ]και κατά δεύτερον, απελευθερώθηκε από τα μέσα παραγωγής, αποχωρίστηκε από τη γη, μη έχοντας πλέον τίποτα να πουλήσει, παρεκτός την προσωπική του εργατική δύναμη. [ ] Το κυρίαρχο ρεύμα της μαρξιστικής παράδοσης, εντούτοις, απεχθανόταν πάντα τους φτωχούς, ακριβώς επειδή ήταν ελεύθεροι σαν πουλιά, επειδή ήταν άτρωτοι από την πειθαρχία του εργοστασίου και την πειθαρχία που ήταν απαραίτητη για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού. (σσ ) Το Vogelfrei είναι ένας άγγελος ή ένας ατίθασος δαίμονας. Και εδώ, στη μετανεωτερικότητα, έπειτα από τόσες προσπάθειες να μεταμορφώσουν τους φτωχούς σε προλετάριους και τους προλετάριους σε στρατό απελευθέρωσης (με την έννοια του στρατού να βαρύνει κατά πολύ έναντι της έννοιας της απελευθέρωσης), αναδύεται και πάλι στο εκτυφλωτικό φως της ημέρας το πλήθος, το κοινό όνομα των φτωχών. (σ.219) Η ανακάλυψη της μετανεωτερικότητας συνίστατο στην επαναπρόταση του φτωχού στο κέντρο του πολιτικού και παραγωγικού πεδίου. (σ.220) ΑΝΤΙ-ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ Θεμελιώδης προϋπόθεση κάθε πολιτικής θεωρίας του κομμουνισμού Ωθώντας το εθνικό κράτος προς την κατάργησή του και ως εκ τούτου υπερβαίνοντας τους φραγμούς που αυτό είχε θέσει, η ταξική διαπάλη προτείνει τη συγκρότηση της Αυτοκρατορίας ως κατεξοχήν πεδίου ανάλυσης και σύγκρουσης. Χωρίς αυτόν το φραγμό, συνεπώς, η κατάσταση της διαπάλης είναι απολύτως ανοιχτή. Το κεφάλαιο και η εργασία αντιπαρατίθενται σε ευθέως ανταγωνιστική μορφή. Αυτή είναι η θεμελιώδης προϋπόθεση κάθε πολιτικής θεωρίας του κομμουνισμού. (σ.320) -Αντίσταση στην Αυτοκρατορία σημαίνει εναλλακτική πρόταση σε παγκόσμιο επίπεδο. *Βλ. το ιστορικό ανάλογο στην εποχή της νεωτερικότητας που αποτέλεσε η Παρισινή Κομμούνα για τον κομμουνισμό του Marx. [131]

14 Επίκληση του σχεδίου αμφισβήτησης που διατύπωσε ο Αυγουστίνος εναντίον της παρακμάζουσας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και στην προοπτική μιας καθολικής παγκόσμιας κοινότητας. (Σε αντίθεση, ωστόσο, προς το υπερβατικό αυγουστίνειο τέλος, αυτό που προτείνει ο Negri «είναι και παραμένει απολύτως εμμενές.») Υπενθύμιση της υπέρβασης της διάκρισης έσω/ έξω: αδύνατη οποιαδήποτε εξωτερικότητα μεταξύ κοινωνικής και οικονομικής παραγωγής. Θεμελιώδες πολιτικό πρόβλημα: η απροσδιοριστία του εχθρού Μια πλειάδα πολιτικών επιστημόνων, εκφραστών μιας ορισμένης παράδοσης, υποστήριξαν ότι το πρόβλημα δεν είναι γιατί εξεγείρεται ο λαός, αλλά γιατί δεν το κάνει. Ή μάλλον, όπως λένε ο Deleuze και ο Guattari, «το θεμελιακό πρόβλημα της πολιτικής φιλοσοφίας εξακολουθεί να είναι εκείνο που διέβλεψε ο Spinoza (και το ανακάλυψε εκ νέου ο Wilhelm Reich): Γιατί οι άνθρωποι μάχονται για τη δουλεία τους τόσο πεισματικά, ωσάν να μάχονται για τη σωτηρία τους;» Το κύριο ερώτημα της πολιτικής φιλοσοφίας σήμερα δεν είναι αν ή για ποιο λόγο θα υπάρξει αντίσταση και εξέγερση, αλλά μάλλον πώς θα προσδιοριστεί ο εχθρός εναντίον του οποίου θα εκδηλωθεί αυτή η εξέγερση. (σσ ) *Υποστηρίζοντας τη διάχυση της εξουσίας σήμερα σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μην είναι πλέον δυνατός ο προσδιορισμός του τόπου της, άρα και του στόχου εναντίον του οποίου πρέπει να κατευθυνθούν οι αγώνες του πλήθους, ο Negri επιμένει, πάντως, με ένα πνεύμα αισιοδοξίας που δυσκολεύομαι να παρακολουθήσω, ότι «εξακολουθούμε να αντιστεκόμαστε και να αγωνιζόμαστε». (σ.288) Ο τρόπος της αντίστασης και του αγώνα, που αντιστοιχεί στην εποχή της Αυτοκρατορίας, δεν είναι το σαμποτάζ της πειθαρχικής εποχής, αλλά η αποσκίρτηση. Δεν είναι η μετωπική ή διαλεκτική αντιπαράθεση της νεωτερικότητας, αλλά ενδεχομένως μια πλάγια ή διαγώνια στάση. (σ.289 κ.επ.) «Η αποσκίρτηση* και η έξοδος είναι μια κραταιά μορφή ταξικού αγώνα, στο πλαίσιο και εναντίον της αυτοκρατορικής μετανεωτερικότητας. [ ] Αυτό που χρειαζόμαστε, ωστόσο, είναι κάτι πολύ περισσότερο. Χρειαζόμαστε μια δύναμη ικανή όχι μόνο να οργανώνει τις καταστρεπτικές ικανότητες του πλήθους, αλλά και να συγκροτήσει μέσα από τις επιθυμίες του πλήθους μια εναλλακτική πρόταση. Η αντι- Αυτοκρατορία πρέπει προσέτι να είναι ένα νέο παγκόσμιο όραμα, ένας νέος τρόπος ζωής μέσα στον κόσμο.» (σσ ) * Ισχυρότερο παράδειγμα αποσκίρτησης και εξόδου: πτώση του Τείχους του Βερολίνου και η κατάρρευση του σοβιετικού συνασπισμού. Το πλήθος εναντίον της Αυτοκρατορίας Ποιο το υποκείμενο της εργασίας και της εξέγερσης; Πρέπει να αντιληφθούμε ότι το ίδιο το υποκείμενο της εργασίας και της εξέγερσης έχει αλλάξει ριζικά. Η σύνθεση του προλεταριάτου έχει μεταβληθεί και κατά συνέπεια το ίδιο πρέπει να συμβεί και με την εικόνα που έχουμε γι αυτό. Από εννοιολογική σκοπιά εννοούμε τον όρο προλεταριάτο ως μια ευρεία κατηγορία η οποία περιλαμβάνει όλους εκείνους που η εργασία τους γίνεται έμμεσα ή άμεσα αντικείμενο εκμετάλλευσης και υπόκειται στα κεφαλαιοκρατικά πρότυπα παραγωγής και αναπαραγωγής. (σ.87) Οι αγώνες σήμερα: [132]

15 -Στην υπέρμετρα εξυμνημένη εποχή της επικοινωνίας, οι αγώνες έχουν σχεδόν χάσει τη μεταδοτικότητά τους. (σ.89) -Ό,τι έχασαν οι αγώνες σε έκταση, το έχουν κερδίσει σε ένταση, από την άποψη ότι σήμερα τίθενται προβλήματα υπερεθνικού χαρακτήρα. -Σήμερα δεν έχουμε να κάνουμε με ένα νέο κύμα διεθνών αγώνων, αλλά με την ανάδυση νέας ποιότητας κοινωνικών κινημάτων με παγκόσμια εμβέλεια και βιοπολιτικό χαρακτήρα υπέρβαση της διάκρισης οικονομικού και πολιτικού αγώνα. -Από την εποχή του τυφλοπόντικα του Marx σε αυτή του φιδιού: «Ο Marx προσπάθησε να κατανοήσει τη συνέχεια του κύκλου των προλεταριακών αγώνων που αναδύονταν στη Ευρώπη του 19 ου αιώνα παρομοιάζοντάς τους με τα υπόγεια λαγούμια που σκάβει ένας τυφλοπόντικας. [ ] Λοιπόν έχουμε την υποψία ότι αυτός ο γεροτυφλοπόντικας του Marx εν τέλει ψόφησε. Νομίζουμε ότι, στην πραγματικότητα, με το σύγχρονο πέρασμα στην Αυτοκρατορία, οι δομημένες στοές του τυφλοπόντικα έχουν αντικατασταθεί από τις απεριόριστες κυματοειδείς κινήσεις του φιδιού. Τα βάθη του νεωτερικού κόσμου και τα υπόγεια περάσματά του, στη μετανεωτερικότητα έχουν γίνει όλα επιφανειακά. Οι σημερινοί αγώνες γλιστρούν όλοι αθόρυβα πάνω σε αυτά τα επιφανειακά, αυτοκρατορικά τοπία. [ ] Η Αυτοκρατορία παρουσιάζει έναν επιφανειακό κόσμο, το δυνητικό κέντρο του οποίου μπορεί να προσεγγιστεί αμέσως από οποιοδήποτε σημείο της επιφάνειας. [Σε αντίθεση προς την εποχή των παραδοσιακών επαναστατικών αγώνων], οι οφιοειδείς αγώνες, των οποίων γινόμαστε μάρτυρες σήμερα, δε διαθέτουν κάποια σαφή επαναστατική τακτική, ή, ίσως και να είναι ακατανόητοι από την άποψη της τακτικής. [Ί]σως δεν είναι πλέον χρήσιμο να επιμένουμε στη διάκριση μεταξύ στρατηγικής και τακτικής. Στη συγκρότηση της Αυτοκρατορίας δεν υπάρχει πλέον ένα έξω από την εξουσία και έτσι δεν υπάρχουν πλέον ασθενείς κρίκοι [όπως την εποχή του ιμπεριαλισμού]. [Τ]ο δυνητικό κέντρο της Αυτοκρατορίας μπορεί να δεχθεί επίθεση από κάθε σημείο. Ως εκ τούτου η μέριμνα της παλιάς επαναστατικής σχολής σχετικά με την τακτική είναι εντελώς παρωχημένη η μόνη δυνατή στρατηγική για τους αγώνες είναι εκείνη μιας συντακτικής αντίπαλης δύναμης, η οποία αναδύεται μέσα στους κόλπους της ίδιας της Αυτοκρατορίας.» (σσ.93-95) -Η συμβολική του δικέφαλου αετού: η αυτοκρατορική εξουσία και το πολυφωνικό πλήθος: «Σήμερα ένα μανιφέστο, ένας πολιτικός λόγος, πρέπει να φιλοδοξεί να εκπληρώσει μια σπινοζική προφητική αποστολή, την αποστολή μιας εμμενούς επιθυμίας η οποία οργανώνει το πλήθος. Δεν υπάρχει εν τέλει εδώ κανένας ντετερμινισμός ή ουτοπία: πρόκειται μάλλον για ένα ριζοσπαστικό αντίπαλο δέος, θεμελιωμένο οντολογικά όχι σε κάποιο vide pour le futur, αλλά στην πραγματική δραστηριότητα του πλήθους, τη δημιουργία του, την παραγωγή και τη δύναμή του -μια υλιστική τελεολογία.» (σ.104) Διαλεκτική & Πλήθος [Η] δύναμη της διαλεκτικής, η οποία φαντάζεται το συλλογικό ως σχηματιζόμενο δια της μεσολάβησης μάλλον παρά δια της σύστασης, έχει καταλυθεί οριστικά. Η κατασκευή της ιστορίας υπ αυτήν την έννοια είναι η κατασκευή της ζωής και του πλήθους. [σ.535] [133]

16 -Η συγκρότηση του πλήθους σε υποκείμενο/ posse [=το δύνασθαι της μεταβολής του πλήθους σε υποκείμενο] * «Θέλουμε να μιλήσουμε για posse και όχι για res-publica, γιατί το κοινό και η δραστηριότητα των μοναδικοτήτων που το συνθέτουν υπερβαίνουν κάθε αντικείμενο (res) και είναι συνταγματικά αδύνατον να περιχαρακωθούν σε αυτό.» [σ.539] -Η αμηχανία του Negri και του Hardt μπροστά στην ανάγκη της πρότασης για ένα νέο επαναστατικό υποκείμενο αποτυπώνεται στις τελευταίες γραμμές του έργου τους, και λίγο πριν την εικαστική αναφορά στον κομμουνισμό του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης: Έτσι αρχίζει να εμφανίζεται στην παγκόσμια σκηνή η οργάνωση του πλήθους ως πολιτικού υποκειμένου, ως posse. Το πλήθος είναι η βιοπολιτική οργάνωση. [ ] Το μόνο συμβάν που μένει ακόμη να συντελεστεί είναι η οικοδόμηση, ή μάλλον η ανταρσία, μιας ισχυρής οργάνωσης. Η γενετική αλυσίδα σχηματίζεται και εδραιώνεται στην οντολογία, η σκαλωσιά συνεχώς ανεγείρεται και ανανεώνεται από τη συνεργατική παραγωγικότητα, και έτσι περιμένουμε μόνο την ωρίμανση της πολιτικής ανάπτυξης του posse. Δεν έχουμε να προσφέρουμε κάποιο μοντέλο γι αυτό το συμβάν. Μόνο το πλήθος μέσα από τον έμπρακτο πειραματισμό του θα προσφέρει τα μοντέλα και θα καθορίσει πότε και πώς το δυνατό θα γίνει πραγματικό. [σ.543] [134]

17 VI.ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ ΣΤΟΝ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟ -Ο σχηματισμός της Αυτοκρατορίας ως απάντησης στον προλεταριακό διεθνισμό (Αντιμετώπιση της Αυτοκρατορίας με τρόπο ανάλογο αυτού που ο Marx αντιμετώπιζε τον καπιταλισμό στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο) «Η οικοδόμηση της Αυτοκρατορίας αποτελεί ένα βήμα προόδου στην προσπάθεια να απαλλαγούμε από κάθε αίσθημα νοσταλγίας για τις προγενέστερες εξουσιαστικές δομές και να απορρίψουμε οποιαδήποτε πολιτική στρατηγική συνεπάγεται την επάνοδο σε εκείνη την παλιά τάξη πραγμάτων, όπως, λόγου χάριν, την παλινόρθωση του εθνικού κράτους ως προστατευτικού μηχανισμού έναντι του παγκόσμιου κεφαλαίου. Υποστηρίζουμε ότι η Αυτοκρατορία είναι καλύτερη, με τον ίδιο τρόπο που ο Marx επιμένει ότι η κεφαλαιοκρατία είναι καλύτερη από τις μορφές κοινωνίας και τους τρόπους παραγωγής που είχαν προηγηθεί. [ ] Κατά τον ίδιο τρόπο και εμείς σήμερα μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι η Αυτοκρατορία καταργεί τα βάναυσα καθεστώτα της νεωτερικής εξουσίας και ταυτόχρονα αυξάνει τις δυνατότητες της απελευθέρωσης.»(σ.75) -Ενάντια στην αριστερή στρατηγική αντίστασης στην παγκοσμιοποίηση και υπεράσπισης της τοπικότητας: «να πάψουμε άπαξ δια παντός να αναζητούμε ένα έξω» (σ.78), «να αποβάλουμε κάθε άτοπη νοσταλγία για την belle époque αυτής της νεωτερικότητας.» (σ.79) -Από μια τελεολογική ντετερμινιστική φιλοσοφία της Ιστορίας σε μια φιλοσοφία της Επιθυμίας και της Πράξης, δηλαδή της συντακτικής δύναμης του πλήθους. «Μια κάποιου είδους τελεολογία κατασκευάζεται μόνον κατόπιν εορτής, post festum.» (σ.86) ***Να προσεχθεί στην ανάλυση του Negri το παντού και ανά πάσα στιγμή δυνατό της εξέγερσης: από άποψη στενά και άκαμπτα μαρξιστική θα μπορ5ούσε να χαρακτηριστεί σα μια έκρηξη υποκειμενισμού και βολονταρισμού. Ο ίδιος ο Negri, ωστόσο, επιχειρεί να θεμελιώσει αυτή τη θέση του στην ίδια την αντικειμενική βάση του καπιταλισμού και, ειδικότερα στη μετάβαση από την ιμπεριαλιστική στην Αυτοκρατορική περίοδο του παγκόσμιου καπιταλισμού. «Με την πραγματική υπαγωγή της κοινωνίας στο κεφάλαιο, οι κοινωνικοί ανταγωνισμοί μπορούν να εκραγούν ανά πάσα στιγμή και σε κάθε όρο της επικοινωνιακής παραγωγής και ανταλλαγής. [ ] Η κρίση και η παρακμή δεν είναι ένα κρυφό θεμέλιο ούτε ένα δυσοίωνο μέλλον, αλλά μια εναργής και κατάδηλη πραγματικότητα, ένα διαρκώς αναμενόμενο συμβάν, μια διαρκώς παρούσα λανθάνουσα κατάσταση.» (σ.510) «Το βάσανο της ύπαρξης δεν κατορθώνει να αρθρωθεί, να γίνει συνειδητό και να ιδρύσει ένα σημείο εξέγερσης.» (σ.511) «Στην Αυτοκρατορία η φθορά εδρεύει παντού.» (σ.514) -Το χρέος μας είναι να ερευνήσουμε με ποιον τρόπο εν τέλει η φθορά μπορεί να αναγκαστεί να δώσει το προβάδισμα στη γένεση. (σ.518) [135]

18 -Το πλαίσιο της ανάλυσης του Negri επανέρχεται και σε αυτή την τελευταία ενότητα μέσα σε ένα κλίμα αισιοδοξίας για το πλήθος και τις δυνατότητές του: «Η Αυτοκρατορία δημιουργεί μεγαλύτερες δυνατότητες για επανάσταση απ ό,τι τα εξουσιαστικά καθεστώτα της νεωτερικότητας [ ].» [σ.519] «Μακράν του να έχουν ηττηθεί, οι επαναστάσεις του 20 ου αιώνα έχουν η καθεμιά τους προαγάγει και μεταβάλει τους όρους της ταξικής διαπάλης, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις μιας νέας πολιτικής υποκειμενικότητας, ενός στασιαστικού πλήθους εναντιούμενου στην αυτοκρατορική εξουσία.» [σ.520] «Η συγκρότηση της Αυτοκρατορίας δεν είναι το αίτιο, αλλά το αιτιατό της ανόδου αυτών των νέων δυνάμεων.» [σ.521] «Η τελεολογία του πλήθους είναι θεουργική συνίσταται στη δυνατότητά του να κατευθύνει τις τεχνολογίες και την παραγωγή αποσκοπώντας στη δική του χαρά και την αύξηση της δύναμής του.» [σ.523] [136]

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ.

Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ. Σύνοψη του Βιβλίου: Δημήτρης Κωτσάκης. Η ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ. Ταξικές αντιθέσεις και ηγεμονία στον κοινωνικό χώρο. Εκδόσεις των ξένων. Θεσσαλονίκη, 2016. Τα κείμενα που υπάρχουν στο βιβλίο είναι σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εικόνες... Χάρτες και πίνακες... Ευχαριστίες... Σημειώσεις και συμβάσεις...

Περιεχόμενα. Εικόνες... Χάρτες και πίνακες... Ευχαριστίες... Σημειώσεις και συμβάσεις... Περιεχόμενα Εικόνες......................................................... Χάρτες και πίνακες............................................... Ευχαριστίες.....................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΙΤΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Η παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει την παραδοσιακή διεθνή κατάσταση. Σαρωτικές αλλαγές, οικονομικές και κοινωνικές συντελούνται ήδη, η ροή των γεγονότων έχει επιταχυνθεί και η πολυπλοκότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 2.4 Το σοσιαλιστικό σύστημα ή η σχεδιασμένη οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK

ISBN: Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK ISBN: 978-960-8386-63-1 Copyright: Δημήτρης Τζιώτης, Εκδόσεις ΚΕΡΚΥΡΑ ΕΠΕ - economia BUSINESS TANK Σχεδιασμός: Σοφία Κανελλοπούλου Διόρθωση: Κατερίνα Μοσχανδρέου Παραγωγή - κεντρική διάθεση: Βλαχάβα 6-8,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Mea culpa (?) Γιώργος Η. Οικονομάκης

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Mea culpa (?) Γιώργος Η. Οικονομάκης MEA CULPA (?) του Γιώργου Η. Οικονομάκη Κύριε Διευθυντή. Μέχρι τη στιγμή που γράφω το σημείωμα τούτο γνωρίζω ότι για μια, τουλάχιστο, διατύπωση - θέση του τελευταίου άρθρου μου στο περιοδικό έγινα αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ανοιχτές συζητήσεις συναντήσεις και συγκρούσεις στην πόλη* Ο χώρος των κοινών και της κρίσης

ανοιχτές συζητήσεις συναντήσεις και συγκρούσεις στην πόλη* Ο χώρος των κοινών και της κρίσης ανοιχτές συζητήσεις συναντήσεις και συγκρούσεις στην πόλη* 17 Ιουνίου 2013 Ο χώρος των κοινών και της κρίσης Δημήτρης Κωτσάκης Η έννοια του κοινού: κοινωνικός χώρος και τρόπος επικοινωνίας 1 Το θέμα μου

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014

Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014 Τάσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές και υποδοχή από την εκπαιδευτική κοινότητα ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 5 ο Συνέδριο EduPolicies Αθήνα, Σεπτέμβριος 2014 Η διεθνής βιβλιογραφία διαπιστώνει την αντιπαράθεση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική*

Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική* 2 Περί της έννοιας της άρνησης στη διαλεκτική* Πιστεύω, σ αυτό είμαστε όλοι σύμφωνοι, ότι ο προσδιορισμός του περιεχομένου της παρούσης ιστορικής περιόδου και, ειδικά, η ανάπτυξη του ύστερου καπιταλισμού

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 8: Η Σχολή της Φρανκφούρτης και η Κριτική Θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

http://engymo.wordpress.com/ ΕΚΑ ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΓΜΑ ΣΗΜΕΡΑ 1. Μονάχα η συνειδητή χειραφετητική δραστηριότητα του προλεταριάτου µπορεί να οδηγήσει στην ανατροπή του καπιταλισµού και στη

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η πλατφόρμα πολιτικών θέσεων μας βοηθάει όχι μόνο να αποσαφηνίσουμε τις προτάσεις μας για μια αταξική-ακρατική κοινωνία, αλλά μας βοηθάει στο να

Αυτή η πλατφόρμα πολιτικών θέσεων μας βοηθάει όχι μόνο να αποσαφηνίσουμε τις προτάσεις μας για μια αταξική-ακρατική κοινωνία, αλλά μας βοηθάει στο να Επειδή βρισκόμαστε σε μια εποχή σύγχυσης όπου οι λέξεις έχουν χάσει το νόημα τους θα πρέπει να επανακαθορίσουμε και να επανανοηματοδοτήσουμε το τι είναι Επανάσταση. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΑΖΙΩΤΗ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Πόσο νεωτερικό είναι το ελληνικό κράτος; H αντιφατική πορεία από τον βαλκανικό περίγυρο στο ευρωπαϊκό περιβάλλον * Greece: a modern state? Trajectories from the Balkan milieu to the European

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εκπαιδευτικές απόψεις στο πλαίσιο του Κριτικού Μαρξισμού

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εκπαιδευτικές απόψεις στο πλαίσιο του Κριτικού Μαρξισμού Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εκπαιδευτικές απόψεις στο πλαίσιο του Κριτικού Μαρξισμού Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 11ο (σελ. 253 274) 2 Οι Συνδυαστικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13 - Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης

Ενότητα 13 - Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης Ενότητα 13 - Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης Ιστορία Γ Γυμνασίου Απεικόνιση των γεγονότων στην Haymarket Square Σικάγο - Μάιος 1886 Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Θεωρίες τις Αναπαραγωγής: : Bowles & Gintis Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 6ο (σελ. 136 150) Διαφοροποιημένες κατευθύνσεις στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 3. Η παραγωγή του Συντάγματος και των συνταγματικών κανόνων Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Μία από τις πιο επαναστατικές ιδέες των καιρών μας, υπήρξε η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Μία από τις πιο επαναστατικές ιδέες των καιρών μας, υπήρξε η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Φίλες και φίλοι, Μία από τις πιο επαναστατικές ιδέες των καιρών μας, υπήρξε η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Με την έννοια την Άμεσης Δημοκρατίας. Της δυνατότητας δηλαδή οι πολίτες να βρίσκονται στο κέντρο της λήψης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ

ΓΙΑΤΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑΤΙ Ο ΚΕΥΝΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ Ernest Mandel Το λυκόφως του μονεταρισμού Ernest Mandel Γιατί ο Κέυνς δεν είναι η απάντηση Το Λυκόφως του Μονεταρισμού (1992) Καθώς οι καταστροφικές συνέπειες των πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες)

ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) ΓΕΝEΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Κοινωνίες αγροτικού τύπου (παραδοσιακές, στατικές κοινωνίες) Αξίες αδιαµφισβήτητες από γενιά σε γενιά Οι σχέσεις καθορισµένες από ήθη και έθιµα Εξωτερική ηθική Κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Το ζήτημα του κράτους

Το ζήτημα του κράτους 1. Η θέση του Λένιν Κράτος & Επανάσταση (1917) Το ζήτημα του κράτους 1. Πραγματολογικά δεδομένα του κειμένου -Το έργο γράφεται ανάμεσα στον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο του 1917, στηριγμένο σε υλικό που

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη

ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Άντον Πάννεκουκ ηµόσια ιδιοκτησία και Κοινοκτηµοσύνη Πηγή:http://sites.google.com/site/syrizaorizontia/in-thenews/ademosieutastaellenikaarthratouantonpanekouk ( ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Western Socialist,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.5 Αναρχισμός 4.5 ΑΝΑΡΧΙΣΜΟΣ 1/13 Αναρχισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ H ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ H ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΚΠΑ Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης ΠΜΣ Πολιτική Επιστήμη και Κοινωνιολογία Δημήτρης Κωτσάκης 12-12-2012 Μαρξ και Μαρξισμός ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ H ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Ο Μαρξ είναι ένας από τους

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Για την έννοια του συλλογικού εργάτη Ηλίας Ιωακείμογλου

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Για την έννοια του συλλογικού εργάτη Ηλίας Ιωακείμογλου του Ηλία Ιωακείμογλου Στα δύο προηγούμενα τεύχη των θέσεων ο αναγνώστης μπόρεσε ίσως να παρακολουθήσει μία προσπάθεια προσέγγισης και χρήσης της Εννοίας συλλογικός εργάτης. Ο στόχος αυτής της προσπάθειας

Διαβάστε περισσότερα

της εργασίας, της εμφάνισης της ατομικής ιδιοκτησίας και της διάσπασης

της εργασίας, της εμφάνισης της ατομικής ιδιοκτησίας και της διάσπασης 1 ΚΡΑΤΟΣ Το Κράτος είναι βασικός θεσμός στο πολιτικό σύστημα της ταξικής κοινωνίας, μέσω του οποίου διοικείται η κοινωνία και προστατεύεται η οικονομική και κοινωνική δομή της. Στις ταξικά ανταγωνιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος...21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγικές Έννοιες... 25 1.1 Η Οικονομική Επιστήμη και οι Σχολές Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Λεωνιδας ΚυρΚος. Η δυναμική της ανανέωσης

Λεωνιδας ΚυρΚος. Η δυναμική της ανανέωσης Λεωνιδας ΚυρΚος Η δυναμική της ανανέωσης Τα BIBΛIA TOY ΤΖον Λε Καρε ςtiς EKδOςEIς KAςTANIωTH * Κι ο κλήρος έπεσε στον ςμάιλι, μυθιστόρημα, 2008 ο εντιμότατος μαθητής, μυθιστόρημα, 2009 οι άνθρωποι του

Διαβάστε περισσότερα

Η εποχή του Ναπολέοντα ( ) και το Συνέδριο της Βιέννης (1815)

Η εποχή του Ναπολέοντα ( ) και το Συνέδριο της Βιέννης (1815) Η εποχή του Ναπολέοντα (1799 1815) και το Συνέδριο της Βιέννης (1815) 1799 1804: Πρώτος Ύπατος «ένας ισχυρός λαϊκός ηγέτης που δεν ήταν βασιλιάς» Ο Ναπολέων «σώζει» το Διευθυντήριο Μάρτιος 1797: οι πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο 2.3 Η γένεση της οικονομικής σκέψης (Ξενοφών, Αριστοτέλης) 2.3 Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Οργάνωση Εργασία - Τεχνολογία. Εισαγωγή του συγγραφέα... 21

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Οργάνωση Εργασία - Τεχνολογία. Εισαγωγή του συγγραφέα... 21 Βιομηχανική Κοινωνιολογία και Βιομηχανικές Σχέσεις 9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ 1ο ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Οργάνωση Εργασία - Τεχνολογία Πρόλογος Καθηγητή Βασίλη Φίλια... 17 Εισαγωγή του συγγραφέα... 21 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. Πόλεμοι λιγότερο φονικοί, βία παντού

Φάσμα. προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. Πόλεμοι λιγότερο φονικοί, βία παντού σύγχρονο Φάσμα προπαρασκευή για Α.Ε.Ι. & Τ.Ε.Ι. μαθητικό φροντιστήριο 25ης Μαρτίου 111 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 20 990-210 50 27 990 25ης Μαρτίου 74 - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ - 210 50 50 658-210 50 60 845 Γραβιάς 85 -

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση 21 θέσεων του Λένιν.

Εισήγηση 21 θέσεων του Λένιν. Εισήγηση 21 θέσεων του Λένιν. 1. Όλη η προπαγάνδα και η αναταραχή, πρέπει να φέρουν έναν πραγματικά κομμουνιστικό χαρακτήρα και σύμφωνα με το πρόγραμμα και τις αποφάσεις της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Όλα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης

Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση Δρ. Κωνσταντίνος Αδαμίδης Πολυεπίπεδη διακυβέρνηση -Η έννοια της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης επιχειρεί να συλλάβει τις περίπλοκες σχέσεις ανάμεσα στα διάφορα κυβερνητικά επίπεδα.

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας»

«Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση. την πολιτική μας» ΝΑΝΤΙΑ Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Βουλευτής ΠΑΣΟΚ ΝΟΜΟΥ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ Αθήνα, 04/05/11 «Να συνειδητοποιήσουμε την πραγματικότητα και να διαμορφώσουμε σε νέα βάση την πολιτική μας» Είναι, πλέον, δεδομένο ότι η Ενωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 1 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας

Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας Μήνυμα για την παγκόσμια μέρα της Γυναίκας «Μπροστά στην 8η Μάρτη, η ΚΕ του ΚΚΕ χαιρετίζει τις γυναίκες του λαού στη χώρα μας και σε όλο τον κόσμο, έχοντας τη σκέψη της στο δρόμο που άνοιξε για την ισοτιμία

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου 125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου Ιστορία και εξέλιξη του Τμήματος Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας αποτελεί οργανική εξέλιξη του πρώτου στην ιστορία Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης στη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. B Γυμνασίου. Η παράγραφος

Νεοελληνική Γλώσσα. B Γυμνασίου. Η παράγραφος Νεοελληνική Γλώσσα B Γυμνασίου Η παράγραφος Η παράγραφος σχηματίζεται από προτάσεις που συνδέονται νοηματικά. Η πρόταση είναι η μικρότερη μονάδα της παραγράφου. Κάθε πρόταση δίνει ορισμένες πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης

Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης Αθήνα, 09/03/2011 ΑΡΘΡΟ της Αικ. Ζαφείρη Καμπίτση Επιτ. Γεν. Διευθυντού ΟΑΕΕ Τ. Προέδρου Δ.Σ ΤΑΠΟΤΕ ΘΕΜΑ : Εργασιακά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα της γυναίκας εν μέσω οικονομικής κρίσης Ι. Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 2 ο. Το ιστορικό πλαίσιο

Μαθημα 2 ο. Το ιστορικό πλαίσιο Μαθημα 2 ο Το ιστορικό πλαίσιο Πως, μέσα από ποιες δομές, διαδικασίες και συσχετισμούς, τα κράτη και οι άλλοι δρώντες στο παγκόσμιο σύστημα διαχειρίζονται μεγάλα προβλήματα, και επιχειρούν να διασφαλίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Αγαπητοί συμμαθητές, στο κείμενό του, ο Θ. Π. Λιανός μας πληροφορεί πως παρά την έρευνα που κάνει πάνω στο θέμα της παγκοσμιοποίησης, δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ MAIN OPPOSITION LEADER, PRESIDENT OF NEW DEMOCRACY PARTY

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ MAIN OPPOSITION LEADER, PRESIDENT OF NEW DEMOCRACY PARTY THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ MAIN OPPOSITION LEADER, PRESIDENT OF NEW DEMOCRACY PARTY AT THE WORLD IN 2017 GALA DINNER ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 1 THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη 1. Κοινωνική ιάρθρωση, διαστρωµάτωση, ταξική σύνθεση Ερώτηση ανάπτυξης Nα προσδιορίσετε τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

[30] Marx-Engels, Collected Works, ο.π., vol.10, p Από τα πρακτικά της συνάντησης για την κεντρική διεύθυνση [της Κομμουνιστικής Λίγκας]

[30] Marx-Engels, Collected Works, ο.π., vol.10, p Από τα πρακτικά της συνάντησης για την κεντρική διεύθυνση [της Κομμουνιστικής Λίγκας] Β) Από τους Ταξικούς αγώνες στη Γαλλία στην 18 η Brumaire του Λουδοβίκου Βοναπάρτη «Οι επαναστάσεις είναι οι ατμομηχανές της ιστορίας» 41 Γιατί η περίοδος 1848-1852 αποτελεί ορόσημο στην ιστορία των ιδεών

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Χαιρετισµός κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην Ηµερίδα που διοργανώνει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο µε θέµα: «Οικονοµία Επιχειρηµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί)

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) 1. υπενθυµίζοντας ότι η ανθρωπότητα και η φύση βρίσκονται σε κίνδυνο κι ότι, πιο συγκεκριµένα, οι αρνητικές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

25 1. « , ) , , ) «

25 1. « , ) , , ) « ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τρίτη 27 Μαΐου 2014 ΚΕΙΜΕΝΟ: Όταν µιλούµε για µάζα, εννοούµε µικρό ή µεγάλο πλήθος ανθρώπων, το οποίο υφίσταται µιαν αλλαγή, ψυχική και πνευµατική, από αφορµές συνήθως τυφλής συναισθηµατικής

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Διεθνές Συνέδριο για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο Ξενοδοχείο Grand Resort Lagonissi (Αίθουσα Grand Hall) 1-3/6/2007

2 ο Διεθνές Συνέδριο για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο Ξενοδοχείο Grand Resort Lagonissi (Αίθουσα Grand Hall) 1-3/6/2007 2 ο Διεθνές Συνέδριο για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο Ξενοδοχείο Grand Resort Lagonissi (Αίθουσα Grand Hall) 1-3/6/2007 Διεθνής ανταγωνιστικότητα και διείσδυση της ευρυζωνικότητας στην οικονομία και κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική Ένωση Λιθογράφων Μισθωτών Γραφικών Τεχνών Τύπου-Χάρτου-Μ.Μ.Ε. & Συναφών Επαγγελμάτων. Ανακοίνωση

Πανελλαδική Ένωση Λιθογράφων Μισθωτών Γραφικών Τεχνών Τύπου-Χάρτου-Μ.Μ.Ε. & Συναφών Επαγγελμάτων. Ανακοίνωση Πανελλαδική Ένωση Λιθογράφων Μισθωτών Γραφικών Τεχνών Τύπου-Χάρτου-Μ.Μ.Ε. & Συναφών Επαγγελμάτων Αριστοτέλους 11 15, 6ος ορ. Αθήνα, τηλ: 210 5223756, fax: 210 5223721 Ανακοίνωση Ήρθε η ώρα να μπει ένα

Διαβάστε περισσότερα

{jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ. το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009)

{jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ. το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009) {jfalternative}251 content There are no translations available.{/jfalternative} ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ το 79ο φύλλο (Ιανουάριος 2009) της Μηνιαίας Πανελλαδικής Αναρχικής Εφημερίδας ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Υπεράσπιση του Λειτουργικού Πανεπιστημίου της Ιφιγένειας Καμτσίδου*

Η Υπεράσπιση του Λειτουργικού Πανεπιστημίου της Ιφιγένειας Καμτσίδου* Η Υπεράσπιση του Λειτουργικού Πανεπιστημίου της Ιφιγένειας Καμτσίδου* Το λειτουργικό πρότυπο του πανεπιστημίου, το οποίο είναι προσανατολισμένο ως εκπαιδευτική δομή στην εξυπηρέτηση των αναγκών της κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα