ΚΥΚΛΟΣ 3 ος ΜΕΤΑΜΑΡΞΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ [119]

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΥΚΛΟΣ 3 ος ΜΕΤΑΜΑΡΞΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ [119]"

Transcript

1 ΚΥΚΛΟΣ 3 ος ΜΕΤΑΜΑΡΞΙΣΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΥ [119]

2 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 η Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΓΚΡΙ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ -Η ζωή και το έργο του Antonio Negri -Εργατισμός (από τον εργάτη-μάζα στον κοινωνικό εργάτη) -Αυτοκρατορία & Πλήθος -Κομμουνισμός (*Βλ. και αυτοβιογραφική συνέντευξή του με τον τίτλο Η ζωή μου, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2002) 1. Από τη ζωή του -Ο Negri γεννήθηκε το 1933 στην Πάδοβα. -Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 συμμετέχει στην εκδοτική ομάδα των Κόκκινων Τετραδίων. -Διδάσκει Θεωρία του κράτους στο Πανεπιστήμιο της Πάδοβα. -Στα ο ιταλικός εργατισμός διασπάται (Lotta Continua και Potere Operaio) Ο Negri συμμετέχει στην ίδρυση της ομάδας Potere Operaio. * Για το ιδεολογικό στίγμα των οργανώσεων: Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σσ / Το 1973, μετά τη διάλυση της Potere Operaio συμμετέχει στην Autonomia Operaia Organizzata. *Για την αυτονομία: Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σσ **Για τον υποθηκευμένο μέλλον αυτών των ομάδων: Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σ To 1979 συλλαμβάνεται ως θεωρητικός εγκέφαλος των Ερυθρών Ταξιαρχιών. -Το 1983, εκλεγόμενος βουλευτής με το Ριζοσπαστικό Κόμμα αποφυλακίζεται και διαφεύγει στο Παρίσι, όπου θα διατελέσει καθηγητής Φιλοσοφίας σε πανεπιστημιακά ιδρύματα της Γαλλίας. -Το 1990 συμμετέχει στην έκδοση του περιοδικού Futur Antérieur, η έκδοση του οποίου θα συνεχιστεί μέχρι το Το 1997 επιστρέφει με δική του πρωτοβουλία στη Ρώμη και φυλακίζεται και πάλι για να εκτίσει το υπόλοιπο της ποινής του, η οποία μειώνεται από 30 σε 13 χρόνια. -Το 2000 εκδίδεται με τη συμμετοχή του το περιοδικό Multitudes. -Στη συνέχεια τίθεται σε ιδιότυπο καθεστώς κράτησης. -Το 2001 επιτρέπεται να κυκλοφορεί ελεύθερος από τις 7 πμ. ως τις 7 μμ., οπότε και επιστρέφει στο σπίτι του. 2.Από τα έργα του μαθήματα για τον Λένιν * Για τον εκσυγχρονισμό του λενινισμού: Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σσ Υπέρβαση του διχασμού μαζικού κινήματος-πολιτικής πρωτοπορίας μέσα από το πρίσμα της αντιεξουσίας Ο Marx πέραν του Marx Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη *Για τη διάκριση εργάτη-μάζας και κοινωνικού εργάτη, Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σσ Η άγρια ανωμαλία Η συντάσσουσα εξουσία. Δοκίμια στις εναλλακτικές της νεωτερικότητας Η εργασία του Διονύσου (από κοινού με τον Michael Hardt) Αυτοκρατορία (από κοινού με τον Michael Hardt) Πλήθος (από κοινού με τον Michael Hardt) Commonwealth (από κοινού με τον Michael Hardt) 3.Ιδεολογικές επιρροές Από την άποψη των κλασικών φιλοσοφικών πηγών, ο Negri κινείται στη γραμμή Machiavelli-Spinoza-Marx. Από τους στοχαστές του 20 ου αιώνα ιδιαίτερη επιρροή στη [120]

3 σκέψη του Negri άσκησε ο Foucault. Αυτές οι ιδεολογικές επιρροές ενισχύονται από κινήματα όπως αυτό του εργατισμού στην Ιταλία, αλλά και τα σχετικά πρόσφατα κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης. [121]

4 Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. Οξύνεται η αλληλεξάρτηση των οικονομιών και κοινωνιών μέσα στο παγκόσμιο σύστημα. 2. Ο βιομηχανικός εκσυγχρονισμός έχει φτάσει στο τέλος του. 3. Ο μεταεκσυγχρονισμός συνεπάγεται μετατόπιση από τη βιομηχανία στον τομέα των υπηρεσιών σε τέτοιο βαθμό και με τέτοιο τρόπο, ώστε καθίσταται δυσδιάκριτη και η διαφορά μεταξύ βιομηχανικών προϊόντων και υπηρεσιών. 4. Παρατηρούνται δύο δρόμοι εκσυγχρονισμού. Και οι δύο δρόμοι καταδεικνύουν μετατόπιση της απασχόλησης από τη βιομηχανία προς τις υπηρεσίες, ωστόσο: -η πρώτη οδός προσεγγίζει στο πρότυπο μιας οικονομίας υπηρεσιών (ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Καναδάς) -η δεύτερη οδός αναδεικνύει ένα βιομηχανικό-πληροφορικό πρότυπο, στο πλαίσιο του οποίου η βιομηχανική δραστηριότητα δεν απαξιώνεται με εξίσου γοργούς ρυθμούς, όπως σε εκείνο της οικονομίας υπηρεσιών, ενώ η διαδικασία της πληροφορικοποίησης εντάσσεται στην ήδη υπάρχουσα βιομηχανική παραγωγή. (Ιαπωνία, Γερμανία) 5. Δεν υπάρχει γραμμική μετάβαση από μια μορφή παραγωγής στην άλλη. Μπορούμε να κάνουμε λόγο για υβριδική, σύνθετη οικονομία. 6. Παρατηρείται μετάβαση από το φορντικό στο τογιοτικό μοντέλο οργάνωσης της εργασίας, που σημαίνει συνεχή και ταχεία αλληλόδραση μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης. 7. Μπορούμε να μιλούμε, πλέον, για άυλη εργασία, δεδομένου ότι πολλά από τα παραγόμενα προϊόντα προέρχονται από τον τομέα των υπηρεσιών. «Σήμερα η παραγωγικότητα, ο πλούτος και η δημιουργία κοινωνικών πλεονασμάτων παίρνουν τη μορφή της συνεργατικής αλληλόδρασης μέσα από γλωσσικά, επικοινωνιακά και συναισθηματικά δίκτυα. Με αυτόν τον τρόπο, κατά την έκφραση των δημιουργικών της ενεργειών, η άυλη εργασία φαίνεται να παρέχει τη δυνατότητα για ένα είδος αυθόρμητου και στοιχειώδους κομμουνισμού.» (σ.397) 8. Παρατηρείται αποκέντρωση και απεδαφικοποίηση της παραγωγής και οργάνωσή της με οριζόντια-δικτυακή μορφή. 9. Η φυγόκεντρος κίνηση της παραγωγής αντισταθμίζεται από την κεντρομόλο κίνηση του ελέγχου. 10. Η παγκόσμια υποδομή της πληροφορίας μπορεί να θεωρηθεί συνδυασμός ενός δημοκρατικού μηχανισμού (χαρακτηριστικό παράδειγμα κατά Negri το Internet) και ενός ολιγοπωλιακού μηχανισμού: «Τα δίκτυα της νέας υποδομής της πληροφορίας αποτελούν μια υβριδική σύνθεση αυτών των δύο μοντέλων.» (σ.403) [122]

5 ΙΙ. ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΟΣ-ΚΡΑΤΟΣ & ΤΟΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ -Από τον ιμπεριαλισμό στην Αυτοκρατορία «Ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά, εδώ που τα λέμε, ούτε και κανένα άλλο εθνικό κράτος δεν μπορεί να αποτελέσει το κέντρο ενός ιμπεριαλιστικού σχεδίου. Ο ιμπεριαλισμός έχει ξοφλήσει. Κανένα έθνος δεν πρόκειται να ηγηθεί του κόσμου με τον τρόπο που ηγήθηκαν τα ευρωπαϊκά έθνη κατά τους νεότερους χρόνους.» (σσ.16-17) Ο Λένιν, σύμφωνα με τον Negri, υπήρξε εκείνος ο μαρξιστής της θεωρίας και της πράξης, που κατόρθωσε να δει πέρα από τη νεωτερικότητα, «μπόρεσε να διαβλέψει τη μετάβαση σε ένα νέο κεφαλαιοκρατικό στάδιο, πέραν του ιμπεριαλιστικού, και να επισημάνει τον τόπο (ή μάλλον τον μη-τόπο) της αναδυόμενης αυτοκρατορικής κυριαρχίας.» (σ.314) «[Ο Λένιν] φαντάστηκε μιαν αναγκαία και γραμμική πορεία μετάβασης από τις πρώτες μορφές του νεότερου ευρωπαϊκού κράτους στο εθνικό κράτος και εν συνεχεία στο ιμπεριαλιστικό κράτος. [ ] Διέκρινε [όμως] με θαυμαστή ενάργεια την κεντρομόλο δυναμική του ιμπεριαλισμού, η οποία σταδιακά υπέσκαπτε τη διάκριση μεταξύ του έσω και του έξω της κεφαλαιοκρατικής ανάπτυξης. Η οπτική που υιοθέτησε η Luxemburg στην κριτική του ιμπεριαλισμού ήταν ριζωμένη στο έξω, δηλαδή στις αντιστάσεις που μπορούσαν να επανοργανώσουν τις μη κεφαλαιοκρατικές αξίες χρήσης του πλήθους, τόσο στις κυρίαρχες όσο και στις εξαρτημένες χώρες. Ιδωμένες από τη σκοπιά του Λένιν, εντούτοις, η θεώρηση και η οπτική της Luxemburg δεν ευσταθούν. Οι επιβεβλημένοι από την ιμπεριαλιστική πολιτική δομικοί μετασχηματισμοί τείνουν να εξαλείψουν κάθε δυνατότητα εξωτερικής ύπαρξης, τόσο στις κυρίαρχες όσο και στις εξαρτημένες χώρες. Η οπτική της κριτικής έπρεπε να τοποθετηθεί όχι εκτός, αλλά στο εσωτερικό της κρίσης, που διέπει τη νεωτερική κυριαρχία.» (σ.315) Με τρόπο ανάλογο αυτού με τον οποίο ο Machiavelli ανέλυσε και συνέβαλε στην κρίση της μεσαιωνικής τάξης, κινείται ο Λένιν μελετώντας και συμβάλλοντας στην κρίση του ιμπεριαλισμού: Αυτές είναι οι δύο εναλλακτικές που λανθάνουν στο έργο του Λένιν: είτε παγκόσμια κομμουνιστική επανάσταση είτε Αυτοκρατορία. (σ.317) Οι ελλείποντες τόμοι του Κεφαλαίου *Από τις σημειώσεις του Marx για το Κεφάλαιο προκύπτει ότι ο Marx σχεδίαζε να γράψει τρεις τόμους που δε γράφτηκαν ποτέ: έναν για το μισθό, έναν για το κράτος και έναν για την παγκόσμια αγορά. Όπως προσφυώς σημειώνει ο Negri, «ο τόμος σχετικά με το κράτος δεν μπορούσε να γραφτεί πριν υλοποιηθεί η παγκόσμια αγορά.» (σ.318) Τώρα είναι πλέον η ώρα για να αποπειραθεί κανείς τη συγγραφή μιας επαναστατικής κριτικής της Αυτοκρατορίας. (σ.318) Τώρα που, καθώς ολοκληρώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο, ο καπιταλισμός έρχεται πλέον απευθείας αντιμέτωπος με το πλήθος, χωρίς δηλαδή τη διαλεκτική των διαμεσολαβήσεων: «[Η] διαλεκτική, η μάλλον η επιστήμη του ορίου και της οργάνωσής του, εξανεμίζεται.» (σ.320) «Σήμερα είναι ίσως επιτέλους δυνατόν (αν ακόμη νιώθει κανείς την ανάγκη να το κάνει) να συντάξουμε τους δύο ελλείποντες τόμους του Κεφαλαίου.»(σ.318) -Οι ισχυρές κυβερνήσεις παρήλθαν ανεπιστρεπτί «Οι ισχυρές κυβερνήσεις παρήλθαν ανεπιστρεπτί» είναι η πολεμική ιαχή που ακούγεται από συντηρητικούς και φιλελεύθερους σε όλη την Αυτοκρατορία. [ ] Όταν οι αμύντορες της παγκοσμιοποίησης του κεφαλαίου φωνάζουν εναντίον της ισχυρής κυβέρνησης, δεν είναι μόνον υποκριτές αλλά και αγνώμονες. [ ] Κάθε πρωί όταν ξυπνάνε, οι κεφαλαιοκράτες και οι ανά [123]

6 τον κόσμο εκπρόσωποί τους, αντί να διαβάζουν τα αναθέματα εναντίον της ισχυρής κυβέρνησης στη Wall Street Journal, θα έπρεπε να γονυπετούν και να δοξάζουν το Θεό για την ύπαρξή της! Τώρα που οι πιο ακραίοι συντηρητικοί αντίπαλοι της ισχυρής κυβέρνησης έχουν συντριβεί υπό το βάρος του παράδοξου της θέσης τους, εμείς θέλουμε να σηκώσουμε τα λάβαρά τους από εκεί που τα άφησαν να πέσουν, μέσα στη λάσπη. Τώρα είναι η σειρά μας να φωνάξουμε: «Οι ισχυρές κυβερνήσεις παρήλθαν ανεπιστρεπτί!» Γιατί θα έπρεπε αυτό το σύνθημα να είναι αποκλειστική ιδιοκτησία των συντηρητικών; Ασφαλώς έχοντας σφυρηλατηθεί μέσα στον ταξικό αγώνα, γνωρίζουμε καλά ότι η ισχυρή κυβέρνηση έχει λειτουργήσει, εκτός των άλλων, ως ένα όργανο για την ανακατανομή του κοινωνικού πλούτου και ότι, υπό την πίεση του αγώνα της εργατικής τάξης, απέβη χρήσιμη στη μάχη για την ισότητα και τη δημοκρατία. Σήμερα, όμως, αυτοί οι καιροί έχουν παρέλθει. Στην αυτοκρατορική μετανεωτερικότητα, η ισχυρή κυβέρνηση έχει γίνει απλώς το δεσποτικό μέσο για την κυριάρχηση και την ολοκληρωτική παραγωγή της υποκειμενικότητας. Η ισχυρή κυβέρνηση διευθύνει τη μεγάλη ορχήστρα των υποκειμενικοτήτων που έχουν πλέον εκπέσει σε εμπορεύματα. [ ] Ορισμένοι ίσως αντιτείνουν ότι κάποια μορφή ελέγχου εξακολουθεί να είναι απαραίτητη και στο παραγωγικό βιοπολιτικό σύμπαν, και ότι, αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, θα έπρεπε να επιδιώκουμε όχι να καταστρέψουμε την ισχυρή κυβέρνηση, αλλά να παρέμβουμε στις μορφές ελέγχου της. Πρέπει να θέσουμε ένα τέρμα σε αυτές τις ψευδαισθήσεις που τόσα χρόνια έχουν ταλανίσει τη σοσιαλιστική και κομμουνιστική παράδοση! Απεναντίας, από τη σκοπιά του πλήθους και της επιδίωξής του για αυτόνομη αυτοκυβέρνηση, πρέπει να θέσουμε ένα τέρμα στη συνεχή επανάληψη του ιδίου, για την οποία και ο Marx θρηνούσε 150 χρόνια πριν, όταν είπε ότι όλες οι επαναστάσεις το μόνο που κατόρθωσαν ήταν να τελειοποιήσουν το κράτος αντί να το καταλύσουν. [ ] Είστε μόνο μια δράκα αναρχικών, θα κραυγάσει τελικά εναντίον μας ο νέος Πλάτωνας. Αυτό δεν αληθεύει. Θα ήμασταν αναρχικοί αν δε μιλούσαμε [ ] από τη σκοπιά μιας υλικότητας συγκροτημένης στα δίκτυα της παραγωγικής συνεργασίας, με άλλα λόγια, αν δεν υιοθετούσαμε την προοπτική μιας ανθρωπότητας που κατασκευάζεται παραγωγικά, που συγκροτείται μέσω του κοινού ονόματος της ελευθερίας. Όχι δεν είμαστε αναρχικοί, αλλά κομμουνιστές που έχουν δει πόση καταστολή και πόσον όλεθρο απεργάστηκαν οι φιλελεύθερες και σοσιαλιστικές ισχυρές κυβερνήσεις. (σσ ) - Η παρακμή της κυριαρχίας των εθνών κρατών δε σημαίνει και εξάλειψη κάθε μορφής κυριαρχίας «Η βασική μας υπόθεση είναι ότι η κυριαρχία έχει λάβει μια νέα μορφή, συντιθέμενη από μια σειρά εθνικών και υπερεθνικών οργανισμών τους οποίους διέπει μία και η αυτή εξουσιαστική λογική. Αυτή η νεοφανής, παγκόσμια μορφή κυριαρχίας είναι ό, τι εμείς ονομάζουμε Αυτοκρατορία.» - Η Αυτοκρατορία εκτός τοπικών ορίων: «Δεν εγκαθιστά κάποιο εδαφικό κέντρο εξουσίας, ούτε εξαρτάται από αμετακίνητα σύνορα και φραγμούς.» «Η έννοια της Αυτοκρατορίας διακρίνεται κατά βάση από την έλλειψη συνόρων η εξουσία της Αυτοκρατορίας δεν έχει όρια.» [124]

7 - Η Αυτοκρατορία εμφανίζεται ως καθεστώς εκτός και άνευ χρονικών ορίων στις παρυφές ενός τέλους της Ιστορίας. (βλ. αναφορά του Negri στον Fukuyama) «Η ιστορία των ιμπεριαλιστικών, διιμπεριαλιστικών και αντιιμπεριαλιστικών πολέμων έχει λήξει. Το πέρας αυτής της ιστορίας σημάδεψε την κατίσχυση της ειρήνης. Ή, ορθότερα, έχουμε εισέλθει στην εποχή των ελασσόνων και εσωτερικών συρράξεων. Κάθε αυτοκρατορικός πόλεμος είναι ένας εμφύλιος πόλεμος, μια ενέργεια αστυνόμευσης [ ].(σσ.258,260) Μέσα σε αυτόν τον εξομαλυμένο χώρο της Αυτοκρατορίας, δεν υπάρχει κανένας τόπος εξουσίας η εξουσία βρίσκεται παντού και πουθενά. Η αυτοκρατορία είναι μια ου-τοπία, ή ορθότερα ένας μη-τόπος.» (σ.260) - Η ρευστότητα των υποκειμένων εντός της Αυτοκρατορίας «Η παραγωγή υποκειμενικότητας στην αυτοκρατορική κοινωνία τείνει να μην περιορίζεται σε συγκεκριμένους τόπους. [ ] Η αοριστία του τόπου παραγωγής αντιστοιχεί στην ακαθοριστία της μορφής των παραγόμενων υποκειμενικοτήτων. Κατά συνέπεια, οι αυτοκρατορικοί κοινωνικοί θεσμοί ίσως μπορεί να θεωρηθούν σε μια ρευστή διαδικασία γένεσης και φθοράς της υποκειμενικότητας.» (σ.269) Ο Negri διακρίνει τρεις φάσεις όσον αφορά τη σχέση κράτους-κεφαλαίου: 1 η φάση: 18 ος -19 ος αιώνας με ήπιες μορφές παρέμβασης από την πλευρά του κράτους 2 η φάση: 19 ος -20 ος αιώνας με δυναμική παρέμβαση των εθνικών κρατών προς προστασία των συμφερόντων του συνολικού κοινωνικού κεφαλαίου έναντι των μεμονωμένων κεφαλαιοκρατών 3 η φάση: οι μεγάλες πολυεθνικές εξουσίες έχουν ουσιαστικά υπερκεράσει τη δικαιοδοσία και εξουσία των εθνικών κρατών και το πολιτικό, χωρίς να εξαφανίζεται, χάνει την αυτονομία του. «Η πολιτική δεν εξαφανίζεται εκείνο που εξαφανίζεται είναι οποιαδήποτε έννοια αυτονομίας του πολιτικού. [ ] Και σήμερα μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι οι παραδοσιακές μορφές αντίστασης, όπως οι θεσμοθετημένες εργατικές οργανώσεις που αναπτύχθηκαν κατά το μεγαλύτερο διάστημα του 19 ου και του 20 ου αιώνα, έχουν αρχίσει να αποδυναμώνονται. Και πάλι πρέπει να επινοηθεί ένας νέος τύπος αντίστασης. Τέλος, η παρακμή των παραδοσιακών σφαιρών της πολιτικής και της αντίστασης συμπληρώνεται από το μετασχηματισμό του δημοκρατικού κράτους, ούτως ώστε οι λειτουργίες του να έχουν ενσωματωθεί σε μηχανισμούς προστάγματος στο πλανητικό επίπεδο των υπερεθνικών εταιρειών. [ ] Μόλις αναγνωρίσουμε την παρακμή του παραδοσιακού εθνικού συνταγματικού συστήματος, πρέπει να διερευνήσουμε πώς η εξουσία θεσμοθετείται σε ένα υπερεθνικό επίπεδο -με άλλα λόγια, πώς αρχίζει να διαμορφώνεται το πολίτευμα της Αυτοκρατορίας.» (σσ ) [125]

8 -Πυραμιδοειδής δομή της παγκόσμιας εξουσίας ΗΠΑ Αναπτυγμένα εθνικά κράτη-διεθνείς οργανισμοί Ετερογενές σύνολο συνασπισμών Δίκτυα υπερεθνικών εταιρειών Γενικό σύνολο εθνικών κρατών [φίλτρα ροής πλανητικού ελέγχου] Ομάδες εκπροσώπησης λαϊκών συμφερόντων [Εξαρτημένα] εθνικά κράτη Το εθνικό κράτος εκπροσωπεί το Λαό, που εκπροσωπεί το πλήθος Μη κυβερνητικές οργανώσεις Ένα υποσύνολο ΜΚΟ προωθούν τη βιοεξουσία πέραν της πολιτικής [τριχοειδείς απολήξεις των εξουσιαστικών δικτύων/ ευρεία βάση της πυραμίδας εξουσίας] -Σύμφωνα με τον Negri η σύγχρονη Αυτοκρατορία δεν έχει Ρώμη, δεν έχει κέντρο. Παρουσιάζει μια υβριδική μορφή πολιτεύματος, αναστροφή του μοντέλου του Πολύβιου- που συνιστά ουσιαστικά συνδυασμό των κακών μορφών διακυβέρνησης (τυραννίδα, ολιγαρχία, συντεχνίες). -Το υβριδικό πολίτευμα της μετανεωτερικής Αυτοκρατορίας, όπου πραγματώνεται η μετάβαση από το πειθαρχικό στο ελεγκτικό παράδειγμα της διακυβέρνησης, στηρίζεται στο μηχανισμό του θεάματος: «Το θέαμα αφανίζει κάθε συλλογική μορφή κοινωνικότητας - ατομικοποιώντας τα κοινωνικά δρώντα υποκείμενα μέσα στα χωριστά τους αυτοκινούμενα οχήματα και μπροστά στις χωριστές τους βιντεοθόνες- και ταυτόχρονα επιβάλλει μια νέα μαζική κοινωνικότητα, μια νέα ομοιομορφία δράσης και σκέψης. Σε αυτό το θεαματικό πεδίο, οι παραδοσιακές μορφές αγώνα για το πολίτευμα γίνονται αδιανόητες. [ ] [Ο] φόβος είναι, [όπως ήδη έχει διαπιστώσει ο Hobbes], ο πρωταρχικός μηχανισμός ελέγχου που σφραγίζει την κοινωνία του θεάματος. [ ] Φαίνεται ωσάν να μην έχει απομείνει κανένας τόπος για να ορθώσει κανείς το ανάστημά του, καμιά δυνατότητα να έχει αποτέλεσμα μια ενδεχόμενη αντίσταση, παρεκτός μια αδυσώπητη μηχανή εξουσίας. Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε τη δύναμη του θεάματος και την αδυναμία των παραδοσιακών μορφών αγώνα, η ιστορία όμως δεν τελειώνει εδώ. Καθώς οι παλιές εστίες και μορφές αγώνα παρακμάζουν, εμφανίζονται νέες και ισχυρότερες. Το θέαμα της αυτοκρατορικής τάξης πραγμάτων δεν είναι ένας απόρθητος κόσμος, αλλά ουσιαστικά ανοίγεται στο πραγματικό ενδεχόμενο της ανατροπής του και νέων δυνατοτήτων επανάστασης.» (σ.433) -Για τον Negri, το τέλος της Ευρώπης σηματοδοτεί από τη δεκαετία του 1960 το τέλος της λειτουργίας της διαλεκτικής και του υπερβατικού λόγου: «Όχι πια η διαλεκτική αλλά η άρνηση, η αντίσταση, η βία και η θετική κατάφαση του Είναι [126]

9 σημάδευαν τη σχέση μεταξύ της κρίσης στην πραγματικότητα και της κατάλληλης απάντησης.» (σ.500) Με αυτούς τους όρους, η σχέση Αυτοκρατορίας και πλήθους διαγράφεται πλέον ως εξής: «Το πλήθος έχει εσωτερικοποιήσει την έλλειψη θέσης και καθορισμένου χρόνου είναι ευκίνητο και ευέλικτο, και εκλαμβάνει το μέλλον μόνον ως μια ολότητα δυνατοτήτων οι οποίες διακλαδίζονται προς κάθε κατεύθυνση. Το επερχόμενο αυτοκρατορικό σύμπαν, τυφλό στο νόημα, έχει γεμίσει από την πολυποίκιλη ολότητα της παραγωγής της υποκειμενικότητας. Η παρακμή δεν είναι πλέον ένα μελλοντικό πεπρωμένο, αλλά η παρούσα πραγματικότητα της Αυτοκρατορίας.» (σσ ) -Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις του Negri για την επιρροή της Αμερικής και των σειρήνων της στη Σοβιετική Ένωση και σε ηγετικές φυσιογνωμίες του κομμουνιστικού κινήματος όπως ο Λένιν και ο Gramsci. Κατά τον Negri, η γοητεία του αμερικανισμού δεν άφησε ανεπηρέαστο το στρατόπεδο του κρατικού σοσιαλισμού. (σσ ) *Οι επισημάνσεις για τον αμερικανισμό δεν πρέπει να οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το κέντρο της Αυτοκρατορίας είναι δήθεν οι ΗΠΑ. Η Αυτοκρατορία δεν έχει κέντρο, δεν έχει τόπο. **Στην περίοδο της μετανεωτερικότητας και της Αυτοκρατορίας επέρχεται «μια πραγματική σύγκλιση των σφαιρών που άλλοτε διακρίνονταν ως βάση και εποικοδόμημα», ενώ ταυτόχρονα «οι διακρίσεις που διέπουν τις κεντρικές κατηγορίες της πολιτικής οικονομίας τείνουν να απολέσουν τη σαφήνειά τους.» (σ.509) [127]

10 ΙΙΙ. ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΫΛΗ ΕΡΓΑΣΙΑ/ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ-ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ. ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΡΓΑΤΗ-ΜΑΖΑ στον ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΕΡΓΑΤΗ -Ο ρόλος της βιομηχανικής εργασίας υποχωρεί και στο προσκήνιο έρχεται η επικοινωνιακή, συνεργατική και συναισθηματική εργασία. -Ο Negri διακρίνει τις εξής φάσεις στη διαμόρφωση της εργατικής μαχητικότητας: 1. Φάση της βιομηχανικής παραγωγής: επαγγελματίας-υπερεξειδικευμένος εργάτηςεργατικό συνδικάτο και κόμμα-προφυλακή 2. Φάση φορντισμού & ταιηλορισμού: μαζικός εργάτης 3. Φάση μετα-φορντισμού: κοινωνικός εργάτης/ άυλη εργατική δύναμη «Πράγματι δεν είναι δοσμένο ότι η πιο δυνατή εργατική τάξη πρέπει νάναι εκείνη των μεγάλων εργοστασίων, σε εισαγωγικά. Μπορεί κάλλιστα νάναι, και είναι, εκείνη που κυριαρχεί πάνω στους μηχανισμούς της αναπαραγωγής της με τόση δύναμη ώστε να καταφέρνει να υπερκαθορίζει τις διαδικασίες παραγωγής ή να εκφράζει αντι-εξουσία σε σχέση μ αυτές.» (Από τον εργάτη μάζα στον κοινωνικό εργάτη, σ.128) *Βλ. και Η εργασία του Διονύσου, σσ.16-18/ [128]

11 IV.ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟ-ΕΞΟΥΣΙΑ Η Αυτοκρατορία συνιστά την παραδειγματική μορφή βιοεξουσίας. Δεν ασκεί εξουσία μόνον επί του εδάφους και επί ενός πληθυσμού, αλλά πάνω στην ίδια την ανθρώπινη φύση. ΠΕΙΘΑΡΧΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΟΤΗΤΑ Εξερχόμενη από τη Σοβιετική Επανάσταση του 1917 και τον πρώτο μεγάλο διιμπεριαλιστικό πόλεμο, ήταν σαφές ότι η κεφαλαιοκρατική ανάπτυξη δεν μπορούσε να συνεχιστεί όπως πριν. Υπήρχαν [ ] δύο σαφείς εναλλακτικές επιλογές: είτε μιας παγκόσμιας κομμουνιστικής ανάπτυξης είτε ενός μετασχηματισμού του κεφαλαιοκρατικού ιμπεριαλισμού προς την κατεύθυνση της Αυτοκρατορίας. Η ΚΕΦΑΛΑΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ή ΠΩΣ ΔΙΟΙΚΕΙΤΑΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ Από την πειθαρχική εξουσία του παλαιού καθεστώτος στη βιοεξουσία της σύγχρονης κοινωνίας ελέγχου. ( κατάσταση αυτόβουλης αλλοτρίωσης ) Στην Αυτοκρατορία και στο καθεστώς βιοεξουσίας που αυτή εγκαθιδρύει, η οικονομική παραγωγή και η πολιτική συγκρότηση τείνουν ολοένα και περισσότερο να ταυτιστούν. (σ.72) -Από την υπερβατικότητα της κυριαρχίας στην εμμένεια της κυβερνητικότητας: η πειθαρχία δεν επιβάλλεται πλέον άνωθεν, αλλά εμμενώς με σύγχρονες αδιόρατες και μη τοπικά εντοπίσιμες μορφές κοινωνικού ελέγχου -Οι νέες υποκειμενικότητες είναι υβριδικού και ευέλικτου χαρακτήρα. -Από τον αυλακωμένο, σαφώς οριοθετημένο κόσμο του ιμπεριαλισμού μεταβαίνουμε προς τον εξομαλυμένο κόσμο της Αυτοκρατορίας: δεν υπάρχουν πλέον σαφείς οριοθετήσεις Α!, Β! και Γ! κόσμου: «Κάθε έθνος και κάθε περιοχή περιέχει σε διαφορετικές αναλογίες αυτό που προηγουμένως νοούνταν ως Πρώτος και Τρίτος Κόσμος, κέντρο και περιφέρεια, Βορράς και Νότος. Η γεωγραφία της άνισης ανάπτυξης και οι γραμμές της διαίρεσης και της ιεράρχησης δε συμπίπτουν πλέον με αμετακίνητα εθνικά ή διεθνή σύνορα, αλλά με ρευστές υπο- και υπερεθνικές οριοθετήσεις.» (σ.447) -Συνιστά μοιραίο σφάλμα η νοσταλγία για τις εξουσίες του εθνικού κράτους: «[Α]κόμη κι αν το έθνος εξακολουθούσε να αποτελεί ένα αποτελεσματικό όπλο, κουβαλάει μαζί του μια ολόκληρη σειρά κατασταλτικών δομών και ιδεολογιών, και οποιαδήποτε στρατηγική βασίζεται σε αυτό θα έπρεπε να απορριφθεί γι αυτόν και μόνο το λόγο.» (σ.449) -Οι αρχές της αυτοκρατορικής διοίκησης: εργαλειακή πολυλειτουργικότητα διαδικαστική αυτονομία, ετερογένεια, τοπική αποτελεσματικότητα. -Το αυτοκρατορικό πρόσταγμα διασφαλίζεται πλέον όχι διαμέσου της πειθαρχίας, αλλά διαμέσου του βιοπολιτικού ελέγχου, που έχει ως στόχο να ελέγχει χωρίς να καταστρέφει τις παραγωγικές δυνάμεις του πλήθους. -Το υβριδικό πολίτευμα της μετανεωτερικής Αυτοκρατορίας, όπου πραγματώνεται η μετάβαση από το πειθαρχικό στο ελεγκτικό παράδειγμα της διακυβέρνησης, στηρίζεται στο μηχανισμό του θεάματος: «Το θέαμα αφανίζει κάθε συλλογική μορφή κοινωνικότητας - ατομικοποιώντας τα κοινωνικά δρώντα υποκείμενα μέσα στα χωριστά [129]

12 τους αυτοκινούμενα οχήματα και μπροστά στις χωριστές τους βιντεοθόνες- και ταυτόχρονα επιβάλλει μια νέα μαζική κοινωνικότητα, μια νέα ομοιομορφία δράσης και σκέψης. Σε αυτό το θεαματικό πεδίο, οι παραδοσιακές μορφές αγώνα για το πολίτευμα γίνονται αδιανόητες. [ ] [Ο] φόβος είναι, [όπως ήδη έχει διαπιστώσει ο Hobbes], ο πρωταρχικός μηχανισμός ελέγχου που σφραγίζει την κοινωνία του θεάματος. [ ] Φαίνεται ωσάν να μην έχει απομείνει κανένας τόπος για να ορθώσει κανείς το ανάστημά του, καμιά δυνατότητα να έχει αποτέλεσμα μια ενδεχόμενη αντίσταση, παρεκτός μια αδυσώπητη μηχανή εξουσίας. Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε τη δύναμη του θεάματος και την αδυναμία των παραδοσιακών μορφών αγώνα, η ιστορία όμως δεν τελειώνει εδώ. Καθώς οι παλιές εστίες και μορφές αγώνα παρακμάζουν, εμφανίζονται νέες και ισχυρότερες. Το θέαμα της αυτοκρατορικής τάξης πραγμάτων δεν είναι ένας απόρθητος κόσμος, αλλά ουσιαστικά ανοίγεται στο πραγματικό ενδεχόμενο της ανατροπής του και νέων δυνατοτήτων επανάστασης.» (σ.433) [130]

13 V. ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΤΟ ΣΤΟ ΠΛΗΘΟΣ: ΠΛΗΘΟΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ Οι δημιουργικές δυνάμεις του πλήθους που συντηρούν την Αυτοκρατορία είναι σε θέση να οικοδομήσουν και την αντι-αυτοκρατορία. «Η παραγωγή υποκειμενικότητας στην αυτοκρατορική κοινωνία τείνει να μην περιορίζεται σε συγκεκριμένους τόπους. [ ] Η αοριστία του τόπου παραγωγής αντιστοιχεί στην ακαθοριστία της μορφής των παραγόμενων υποκειμενικοτήτων. Κατά συνέπεια, οι αυτοκρατορικοί κοινωνικοί θεσμοί ίσως μπορεί να θεωρηθούν σε μια ρευστή διαδικασία γένεσης και φθοράς της υποκειμενικότητας.» (σ.269) -Η εξομάλυνση του κοινωνικού χώρου δε σημαίνει και άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και του ανταγωνισμού: ο φόβος της φτώχιας και η ανησυχία για το μέλλον πυροδοτούν τον αγώνα ανάμεσα στους φτωχούς για εργασία και επιβίωση. Τι είναι το πλήθος; Προς ένα νέο επαναστατικό υποκείμενο; Φτωχοί και προλετάριοι VOGELFREI Vogelfrei, ελεύθερο πουλί, είναι ο όρος που χρησιμοποίησε ο Marx για να περιγράψει το προλεταριάτο, το οποίο στις απαρχές της νεωτερικότητας, στις απαρχές της νεωτερικότητας, στις διαδικασίες της πρωταρχικής συσσώρευσης απελευθερώθηκε διττά: καταρχάς απελευθερώθηκε από την επ αυτού κυριότητα του αφέντη [ ]και κατά δεύτερον, απελευθερώθηκε από τα μέσα παραγωγής, αποχωρίστηκε από τη γη, μη έχοντας πλέον τίποτα να πουλήσει, παρεκτός την προσωπική του εργατική δύναμη. [ ] Το κυρίαρχο ρεύμα της μαρξιστικής παράδοσης, εντούτοις, απεχθανόταν πάντα τους φτωχούς, ακριβώς επειδή ήταν ελεύθεροι σαν πουλιά, επειδή ήταν άτρωτοι από την πειθαρχία του εργοστασίου και την πειθαρχία που ήταν απαραίτητη για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού. (σσ ) Το Vogelfrei είναι ένας άγγελος ή ένας ατίθασος δαίμονας. Και εδώ, στη μετανεωτερικότητα, έπειτα από τόσες προσπάθειες να μεταμορφώσουν τους φτωχούς σε προλετάριους και τους προλετάριους σε στρατό απελευθέρωσης (με την έννοια του στρατού να βαρύνει κατά πολύ έναντι της έννοιας της απελευθέρωσης), αναδύεται και πάλι στο εκτυφλωτικό φως της ημέρας το πλήθος, το κοινό όνομα των φτωχών. (σ.219) Η ανακάλυψη της μετανεωτερικότητας συνίστατο στην επαναπρόταση του φτωχού στο κέντρο του πολιτικού και παραγωγικού πεδίου. (σ.220) ΑΝΤΙ-ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ Θεμελιώδης προϋπόθεση κάθε πολιτικής θεωρίας του κομμουνισμού Ωθώντας το εθνικό κράτος προς την κατάργησή του και ως εκ τούτου υπερβαίνοντας τους φραγμούς που αυτό είχε θέσει, η ταξική διαπάλη προτείνει τη συγκρότηση της Αυτοκρατορίας ως κατεξοχήν πεδίου ανάλυσης και σύγκρουσης. Χωρίς αυτόν το φραγμό, συνεπώς, η κατάσταση της διαπάλης είναι απολύτως ανοιχτή. Το κεφάλαιο και η εργασία αντιπαρατίθενται σε ευθέως ανταγωνιστική μορφή. Αυτή είναι η θεμελιώδης προϋπόθεση κάθε πολιτικής θεωρίας του κομμουνισμού. (σ.320) -Αντίσταση στην Αυτοκρατορία σημαίνει εναλλακτική πρόταση σε παγκόσμιο επίπεδο. *Βλ. το ιστορικό ανάλογο στην εποχή της νεωτερικότητας που αποτέλεσε η Παρισινή Κομμούνα για τον κομμουνισμό του Marx. [131]

14 Επίκληση του σχεδίου αμφισβήτησης που διατύπωσε ο Αυγουστίνος εναντίον της παρακμάζουσας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και στην προοπτική μιας καθολικής παγκόσμιας κοινότητας. (Σε αντίθεση, ωστόσο, προς το υπερβατικό αυγουστίνειο τέλος, αυτό που προτείνει ο Negri «είναι και παραμένει απολύτως εμμενές.») Υπενθύμιση της υπέρβασης της διάκρισης έσω/ έξω: αδύνατη οποιαδήποτε εξωτερικότητα μεταξύ κοινωνικής και οικονομικής παραγωγής. Θεμελιώδες πολιτικό πρόβλημα: η απροσδιοριστία του εχθρού Μια πλειάδα πολιτικών επιστημόνων, εκφραστών μιας ορισμένης παράδοσης, υποστήριξαν ότι το πρόβλημα δεν είναι γιατί εξεγείρεται ο λαός, αλλά γιατί δεν το κάνει. Ή μάλλον, όπως λένε ο Deleuze και ο Guattari, «το θεμελιακό πρόβλημα της πολιτικής φιλοσοφίας εξακολουθεί να είναι εκείνο που διέβλεψε ο Spinoza (και το ανακάλυψε εκ νέου ο Wilhelm Reich): Γιατί οι άνθρωποι μάχονται για τη δουλεία τους τόσο πεισματικά, ωσάν να μάχονται για τη σωτηρία τους;» Το κύριο ερώτημα της πολιτικής φιλοσοφίας σήμερα δεν είναι αν ή για ποιο λόγο θα υπάρξει αντίσταση και εξέγερση, αλλά μάλλον πώς θα προσδιοριστεί ο εχθρός εναντίον του οποίου θα εκδηλωθεί αυτή η εξέγερση. (σσ ) *Υποστηρίζοντας τη διάχυση της εξουσίας σήμερα σε τέτοιο βαθμό, ώστε να μην είναι πλέον δυνατός ο προσδιορισμός του τόπου της, άρα και του στόχου εναντίον του οποίου πρέπει να κατευθυνθούν οι αγώνες του πλήθους, ο Negri επιμένει, πάντως, με ένα πνεύμα αισιοδοξίας που δυσκολεύομαι να παρακολουθήσω, ότι «εξακολουθούμε να αντιστεκόμαστε και να αγωνιζόμαστε». (σ.288) Ο τρόπος της αντίστασης και του αγώνα, που αντιστοιχεί στην εποχή της Αυτοκρατορίας, δεν είναι το σαμποτάζ της πειθαρχικής εποχής, αλλά η αποσκίρτηση. Δεν είναι η μετωπική ή διαλεκτική αντιπαράθεση της νεωτερικότητας, αλλά ενδεχομένως μια πλάγια ή διαγώνια στάση. (σ.289 κ.επ.) «Η αποσκίρτηση* και η έξοδος είναι μια κραταιά μορφή ταξικού αγώνα, στο πλαίσιο και εναντίον της αυτοκρατορικής μετανεωτερικότητας. [ ] Αυτό που χρειαζόμαστε, ωστόσο, είναι κάτι πολύ περισσότερο. Χρειαζόμαστε μια δύναμη ικανή όχι μόνο να οργανώνει τις καταστρεπτικές ικανότητες του πλήθους, αλλά και να συγκροτήσει μέσα από τις επιθυμίες του πλήθους μια εναλλακτική πρόταση. Η αντι- Αυτοκρατορία πρέπει προσέτι να είναι ένα νέο παγκόσμιο όραμα, ένας νέος τρόπος ζωής μέσα στον κόσμο.» (σσ ) * Ισχυρότερο παράδειγμα αποσκίρτησης και εξόδου: πτώση του Τείχους του Βερολίνου και η κατάρρευση του σοβιετικού συνασπισμού. Το πλήθος εναντίον της Αυτοκρατορίας Ποιο το υποκείμενο της εργασίας και της εξέγερσης; Πρέπει να αντιληφθούμε ότι το ίδιο το υποκείμενο της εργασίας και της εξέγερσης έχει αλλάξει ριζικά. Η σύνθεση του προλεταριάτου έχει μεταβληθεί και κατά συνέπεια το ίδιο πρέπει να συμβεί και με την εικόνα που έχουμε γι αυτό. Από εννοιολογική σκοπιά εννοούμε τον όρο προλεταριάτο ως μια ευρεία κατηγορία η οποία περιλαμβάνει όλους εκείνους που η εργασία τους γίνεται έμμεσα ή άμεσα αντικείμενο εκμετάλλευσης και υπόκειται στα κεφαλαιοκρατικά πρότυπα παραγωγής και αναπαραγωγής. (σ.87) Οι αγώνες σήμερα: [132]

15 -Στην υπέρμετρα εξυμνημένη εποχή της επικοινωνίας, οι αγώνες έχουν σχεδόν χάσει τη μεταδοτικότητά τους. (σ.89) -Ό,τι έχασαν οι αγώνες σε έκταση, το έχουν κερδίσει σε ένταση, από την άποψη ότι σήμερα τίθενται προβλήματα υπερεθνικού χαρακτήρα. -Σήμερα δεν έχουμε να κάνουμε με ένα νέο κύμα διεθνών αγώνων, αλλά με την ανάδυση νέας ποιότητας κοινωνικών κινημάτων με παγκόσμια εμβέλεια και βιοπολιτικό χαρακτήρα υπέρβαση της διάκρισης οικονομικού και πολιτικού αγώνα. -Από την εποχή του τυφλοπόντικα του Marx σε αυτή του φιδιού: «Ο Marx προσπάθησε να κατανοήσει τη συνέχεια του κύκλου των προλεταριακών αγώνων που αναδύονταν στη Ευρώπη του 19 ου αιώνα παρομοιάζοντάς τους με τα υπόγεια λαγούμια που σκάβει ένας τυφλοπόντικας. [ ] Λοιπόν έχουμε την υποψία ότι αυτός ο γεροτυφλοπόντικας του Marx εν τέλει ψόφησε. Νομίζουμε ότι, στην πραγματικότητα, με το σύγχρονο πέρασμα στην Αυτοκρατορία, οι δομημένες στοές του τυφλοπόντικα έχουν αντικατασταθεί από τις απεριόριστες κυματοειδείς κινήσεις του φιδιού. Τα βάθη του νεωτερικού κόσμου και τα υπόγεια περάσματά του, στη μετανεωτερικότητα έχουν γίνει όλα επιφανειακά. Οι σημερινοί αγώνες γλιστρούν όλοι αθόρυβα πάνω σε αυτά τα επιφανειακά, αυτοκρατορικά τοπία. [ ] Η Αυτοκρατορία παρουσιάζει έναν επιφανειακό κόσμο, το δυνητικό κέντρο του οποίου μπορεί να προσεγγιστεί αμέσως από οποιοδήποτε σημείο της επιφάνειας. [Σε αντίθεση προς την εποχή των παραδοσιακών επαναστατικών αγώνων], οι οφιοειδείς αγώνες, των οποίων γινόμαστε μάρτυρες σήμερα, δε διαθέτουν κάποια σαφή επαναστατική τακτική, ή, ίσως και να είναι ακατανόητοι από την άποψη της τακτικής. [Ί]σως δεν είναι πλέον χρήσιμο να επιμένουμε στη διάκριση μεταξύ στρατηγικής και τακτικής. Στη συγκρότηση της Αυτοκρατορίας δεν υπάρχει πλέον ένα έξω από την εξουσία και έτσι δεν υπάρχουν πλέον ασθενείς κρίκοι [όπως την εποχή του ιμπεριαλισμού]. [Τ]ο δυνητικό κέντρο της Αυτοκρατορίας μπορεί να δεχθεί επίθεση από κάθε σημείο. Ως εκ τούτου η μέριμνα της παλιάς επαναστατικής σχολής σχετικά με την τακτική είναι εντελώς παρωχημένη η μόνη δυνατή στρατηγική για τους αγώνες είναι εκείνη μιας συντακτικής αντίπαλης δύναμης, η οποία αναδύεται μέσα στους κόλπους της ίδιας της Αυτοκρατορίας.» (σσ.93-95) -Η συμβολική του δικέφαλου αετού: η αυτοκρατορική εξουσία και το πολυφωνικό πλήθος: «Σήμερα ένα μανιφέστο, ένας πολιτικός λόγος, πρέπει να φιλοδοξεί να εκπληρώσει μια σπινοζική προφητική αποστολή, την αποστολή μιας εμμενούς επιθυμίας η οποία οργανώνει το πλήθος. Δεν υπάρχει εν τέλει εδώ κανένας ντετερμινισμός ή ουτοπία: πρόκειται μάλλον για ένα ριζοσπαστικό αντίπαλο δέος, θεμελιωμένο οντολογικά όχι σε κάποιο vide pour le futur, αλλά στην πραγματική δραστηριότητα του πλήθους, τη δημιουργία του, την παραγωγή και τη δύναμή του -μια υλιστική τελεολογία.» (σ.104) Διαλεκτική & Πλήθος [Η] δύναμη της διαλεκτικής, η οποία φαντάζεται το συλλογικό ως σχηματιζόμενο δια της μεσολάβησης μάλλον παρά δια της σύστασης, έχει καταλυθεί οριστικά. Η κατασκευή της ιστορίας υπ αυτήν την έννοια είναι η κατασκευή της ζωής και του πλήθους. [σ.535] [133]

16 -Η συγκρότηση του πλήθους σε υποκείμενο/ posse [=το δύνασθαι της μεταβολής του πλήθους σε υποκείμενο] * «Θέλουμε να μιλήσουμε για posse και όχι για res-publica, γιατί το κοινό και η δραστηριότητα των μοναδικοτήτων που το συνθέτουν υπερβαίνουν κάθε αντικείμενο (res) και είναι συνταγματικά αδύνατον να περιχαρακωθούν σε αυτό.» [σ.539] -Η αμηχανία του Negri και του Hardt μπροστά στην ανάγκη της πρότασης για ένα νέο επαναστατικό υποκείμενο αποτυπώνεται στις τελευταίες γραμμές του έργου τους, και λίγο πριν την εικαστική αναφορά στον κομμουνισμό του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης: Έτσι αρχίζει να εμφανίζεται στην παγκόσμια σκηνή η οργάνωση του πλήθους ως πολιτικού υποκειμένου, ως posse. Το πλήθος είναι η βιοπολιτική οργάνωση. [ ] Το μόνο συμβάν που μένει ακόμη να συντελεστεί είναι η οικοδόμηση, ή μάλλον η ανταρσία, μιας ισχυρής οργάνωσης. Η γενετική αλυσίδα σχηματίζεται και εδραιώνεται στην οντολογία, η σκαλωσιά συνεχώς ανεγείρεται και ανανεώνεται από τη συνεργατική παραγωγικότητα, και έτσι περιμένουμε μόνο την ωρίμανση της πολιτικής ανάπτυξης του posse. Δεν έχουμε να προσφέρουμε κάποιο μοντέλο γι αυτό το συμβάν. Μόνο το πλήθος μέσα από τον έμπρακτο πειραματισμό του θα προσφέρει τα μοντέλα και θα καθορίσει πότε και πώς το δυνατό θα γίνει πραγματικό. [σ.543] [134]

17 VI.ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟ ΣΤΟΝ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟ -Ο σχηματισμός της Αυτοκρατορίας ως απάντησης στον προλεταριακό διεθνισμό (Αντιμετώπιση της Αυτοκρατορίας με τρόπο ανάλογο αυτού που ο Marx αντιμετώπιζε τον καπιταλισμό στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο) «Η οικοδόμηση της Αυτοκρατορίας αποτελεί ένα βήμα προόδου στην προσπάθεια να απαλλαγούμε από κάθε αίσθημα νοσταλγίας για τις προγενέστερες εξουσιαστικές δομές και να απορρίψουμε οποιαδήποτε πολιτική στρατηγική συνεπάγεται την επάνοδο σε εκείνη την παλιά τάξη πραγμάτων, όπως, λόγου χάριν, την παλινόρθωση του εθνικού κράτους ως προστατευτικού μηχανισμού έναντι του παγκόσμιου κεφαλαίου. Υποστηρίζουμε ότι η Αυτοκρατορία είναι καλύτερη, με τον ίδιο τρόπο που ο Marx επιμένει ότι η κεφαλαιοκρατία είναι καλύτερη από τις μορφές κοινωνίας και τους τρόπους παραγωγής που είχαν προηγηθεί. [ ] Κατά τον ίδιο τρόπο και εμείς σήμερα μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι η Αυτοκρατορία καταργεί τα βάναυσα καθεστώτα της νεωτερικής εξουσίας και ταυτόχρονα αυξάνει τις δυνατότητες της απελευθέρωσης.»(σ.75) -Ενάντια στην αριστερή στρατηγική αντίστασης στην παγκοσμιοποίηση και υπεράσπισης της τοπικότητας: «να πάψουμε άπαξ δια παντός να αναζητούμε ένα έξω» (σ.78), «να αποβάλουμε κάθε άτοπη νοσταλγία για την belle époque αυτής της νεωτερικότητας.» (σ.79) -Από μια τελεολογική ντετερμινιστική φιλοσοφία της Ιστορίας σε μια φιλοσοφία της Επιθυμίας και της Πράξης, δηλαδή της συντακτικής δύναμης του πλήθους. «Μια κάποιου είδους τελεολογία κατασκευάζεται μόνον κατόπιν εορτής, post festum.» (σ.86) ***Να προσεχθεί στην ανάλυση του Negri το παντού και ανά πάσα στιγμή δυνατό της εξέγερσης: από άποψη στενά και άκαμπτα μαρξιστική θα μπορ5ούσε να χαρακτηριστεί σα μια έκρηξη υποκειμενισμού και βολονταρισμού. Ο ίδιος ο Negri, ωστόσο, επιχειρεί να θεμελιώσει αυτή τη θέση του στην ίδια την αντικειμενική βάση του καπιταλισμού και, ειδικότερα στη μετάβαση από την ιμπεριαλιστική στην Αυτοκρατορική περίοδο του παγκόσμιου καπιταλισμού. «Με την πραγματική υπαγωγή της κοινωνίας στο κεφάλαιο, οι κοινωνικοί ανταγωνισμοί μπορούν να εκραγούν ανά πάσα στιγμή και σε κάθε όρο της επικοινωνιακής παραγωγής και ανταλλαγής. [ ] Η κρίση και η παρακμή δεν είναι ένα κρυφό θεμέλιο ούτε ένα δυσοίωνο μέλλον, αλλά μια εναργής και κατάδηλη πραγματικότητα, ένα διαρκώς αναμενόμενο συμβάν, μια διαρκώς παρούσα λανθάνουσα κατάσταση.» (σ.510) «Το βάσανο της ύπαρξης δεν κατορθώνει να αρθρωθεί, να γίνει συνειδητό και να ιδρύσει ένα σημείο εξέγερσης.» (σ.511) «Στην Αυτοκρατορία η φθορά εδρεύει παντού.» (σ.514) -Το χρέος μας είναι να ερευνήσουμε με ποιον τρόπο εν τέλει η φθορά μπορεί να αναγκαστεί να δώσει το προβάδισμα στη γένεση. (σ.518) [135]

18 -Το πλαίσιο της ανάλυσης του Negri επανέρχεται και σε αυτή την τελευταία ενότητα μέσα σε ένα κλίμα αισιοδοξίας για το πλήθος και τις δυνατότητές του: «Η Αυτοκρατορία δημιουργεί μεγαλύτερες δυνατότητες για επανάσταση απ ό,τι τα εξουσιαστικά καθεστώτα της νεωτερικότητας [ ].» [σ.519] «Μακράν του να έχουν ηττηθεί, οι επαναστάσεις του 20 ου αιώνα έχουν η καθεμιά τους προαγάγει και μεταβάλει τους όρους της ταξικής διαπάλης, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις μιας νέας πολιτικής υποκειμενικότητας, ενός στασιαστικού πλήθους εναντιούμενου στην αυτοκρατορική εξουσία.» [σ.520] «Η συγκρότηση της Αυτοκρατορίας δεν είναι το αίτιο, αλλά το αιτιατό της ανόδου αυτών των νέων δυνάμεων.» [σ.521] «Η τελεολογία του πλήθους είναι θεουργική συνίσταται στη δυνατότητά του να κατευθύνει τις τεχνολογίες και την παραγωγή αποσκοπώντας στη δική του χαρά και την αύξηση της δύναμής του.» [σ.523] [136]

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ανοιχτές συζητήσεις συναντήσεις και συγκρούσεις στην πόλη* Ο χώρος των κοινών και της κρίσης

ανοιχτές συζητήσεις συναντήσεις και συγκρούσεις στην πόλη* Ο χώρος των κοινών και της κρίσης ανοιχτές συζητήσεις συναντήσεις και συγκρούσεις στην πόλη* 17 Ιουνίου 2013 Ο χώρος των κοινών και της κρίσης Δημήτρης Κωτσάκης Η έννοια του κοινού: κοινωνικός χώρος και τρόπος επικοινωνίας 1 Το θέμα μου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ H Διοικητική Μεταρρύθμιση του Κράτους και της Αυτοδιοίκησης αποτελεί σήμερα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάπτυξη της χώρας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 3: Το Περιφερειακό Πρόβλημα (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΚΕΙΜΕΝΟ Η Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ανομίας Θα αρχίσω από μιαν αναδρομή. Οι έννοιες του «Λαού» και της «Κοινωνίας» δεν είναι ούτε διϊστορικές ούτε αυτονόητες. Αποκρυσταλλώθηκαν από τη νεωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 2 ο. Το ιστορικό πλαίσιο

Μαθημα 2 ο. Το ιστορικό πλαίσιο Μαθημα 2 ο Το ιστορικό πλαίσιο Πως, μέσα από ποιες δομές, διαδικασίες και συσχετισμούς, τα κράτη και οι άλλοι δρώντες στο παγκόσμιο σύστημα διαχειρίζονται μεγάλα προβλήματα, και επιχειρούν να διασφαλίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής

Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία. Σωτήρης Χτούρης, Καθηγητής Σε τι αναφέρεται το μάθημα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθημα: ΚΟΙΝ107 Κλασική Κοινωνιολογική Θεωρία Σωτήρης Χτούρης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά

Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Δημόσια, Ιδιωτικά & κοινά Π. Κουτρολίκου Ξανακερδίζοντας της πόλη μας / Reclaiming the city Δημόσια Σφαίρα Δήμος Δημόσιος Χώρος Ο ορισμός του δήμου αποτελεί μια συνεχιζόμενη πάλη ανάμεσα σε πολιτικές «από

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Αν παρατηρήσουμε από κοντά τις δύο αυτές πολιτειακές κρίσεις, θα μπορούμε να κάνουμε τις εξής διαπιστώσεις:

ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Αν παρατηρήσουμε από κοντά τις δύο αυτές πολιτειακές κρίσεις, θα μπορούμε να κάνουμε τις εξής διαπιστώσεις: Του Δημήτρη Κυπριώτη ΠΕΡΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Ο 20 Ος αιώνας σημαδεύτηκε από 2 μεγάλες κρίσεις του πολιτειακού συστήματος -Την κρίση της Καπιταλιστικής δημοκρατίας, που κατέληξε στην τραγωδία του Β ΠΠ και, -Στην

Διαβάστε περισσότερα

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία».

κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } Σχολή της Φρανκφούρτης: η έννοια της «µαζικής κουλτούρας» και της«πολιτιστική βιοµηχανία». } η«µαζική κουλτούρα» δεν είναι η κουλτούρα που προέρχεται από τις µάζες, αλλά αυτή που προορίζεται για αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Αποκέντρωση και Ελευθερία

Αποκέντρωση και Ελευθερία Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Αποκέντρωση και Ελευθερία I Μία από τις πιο θεµελιώδεις συνεισφορές του Hayek στην κοινωνική θεωρία ήταν ότι διέγνωσε ορθά και µε διορατικότητα τον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Για τη δημοκρατία έγιναν κινήματα, εξεγέρσεις, επαναστάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι. διώχθηκαν, βασανίστηκαν άνθρωποι και τιμήθηκαν τυραννοκτόνοι. Αποτέλεσε όχι μόνο το σκοπό κοινωνικών και

Διαβάστε περισσότερα

UNICONFLICTS in spaces of crisis

UNICONFLICTS in spaces of crisis 11-14 Ιουνίου 2015, Θεσσαλονίκη Στην Αρχιτεκτονική του ΑΠΘ Διεθνής Ανοιχτή Συνάντηση UNICONFLICTS in spaces of crisis κριτικές προσεγγίσεις εντός, εναντίον και πέρα του Πανεπιστημίου την εποχή της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης 2.1.1 Αγροτική κοινωνία Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν από

2.1 Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης 2.1.1 Αγροτική κοινωνία Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν από ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ---ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΩΡΕΣ: 4 2.1 Από την αγροτική κοινωνία στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης 2.1.1 Αγροτική κοινωνία Αγροτικές ονομάζονται οι κοινωνίες που ζουν

Διαβάστε περισσότερα

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1.1 Δραστηριότητες Γνωριμία & συνεργασία των μελών της ομάδας γνωριμίας & σ. 19 συνεργασίας των εκπαιδευομένων ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.1 (Ανά

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΛΕΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΛΕΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΛΕΣΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΡΧΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Εισαγωγή Το ακόλουθο κείμενο αποτελεί κάλεσμα της πρωτοβουλίας για τη συγκρότηση αναρχικής πολιτικής οργάνωσης. Η πρωτοβουλία αποτελείται από τις συλλογικότητες:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

«Στρατηγικό σχέδιο: Εργαλείο οικοδόμησης και αξιοποίησης της ταυτότητας μιας πόλης /ενός τόπου»

«Στρατηγικό σχέδιο: Εργαλείο οικοδόμησης και αξιοποίησης της ταυτότητας μιας πόλης /ενός τόπου» «Στρατηγικό σχέδιο: Εργαλείο οικοδόμησης και αξιοποίησης της ταυτότητας μιας πόλης /ενός τόπου» Κώστας Μοχιανάκης, Προϊστάμενος Τμήματος Πληροφορικής Δήμου Ηρακλείου. Η ανάγκη για ταυτότητα στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ B Η ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ 1. Ιστορική εξέλιξη της Χωροταξίας Η Χωροταξία στην Ελλάδα αρχίζει να εμφανίζεται ως ιδιαίτερος κλάδος (discipline) μεταπολεμικά, στις αρχές του δεύτερου μισού

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα