«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ"

Transcript

1 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 195 «ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κανελλοπούλου Ελένη Μαθηματικός / δασκάλα Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπ/σης Αθηνών Στούμπα Αρτεμησία Χημικός / Καθ. Πληροφορικής Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπ/σης Αθηνών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Την τελευταία δεκαετία η τεχνολογική εξέλιξη έχει ωθήσει την ανάπτυξη περιβαλλόντων μάθησης μαθηματικών, τα οποία απευθύνονται σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Καταβάλλεται προσπάθεια να υιοθετούνται δομητιστικές προσεγγίσεις, καθώς έτσι ενισχύεται η οικοδόμηση λογικών εννοιών σε ανώτερα γνωστικά επίπεδα με την ανακάλυψη νέων σχέσεων και νοητικών κατασκευών. Αντικείμενο του παρόντος άρθρου αποτελεί η θεωρητική τεκμηρίωση και αναλυτική παρουσίαση της πολυμεσικής εφαρμογής «Παιχνίδια με τους αριθμούς», η οποία στοχεύει αφενός στην καλλιέργεια πρωτοβουλιακής, συνεργατικής και διαθεματικής προσέγγισης της μάθησης, αφετέρου στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της βιωματικής δράσης του μαθητή, μέσα από ανάλογες δραστηριότητες και σχέδια εργασίας (projects). Μέσα από μία περιπετειώδη πορεία, η οποία εμπεριέχει πλάνες, λάθη, αντιφάσεις και ανασκευές, εμπλέκεται ο υπολογιστής με τα μαθηματικά και τα μαθηματικά με το παιχνίδι. Σε ένα πλαίσιο αυθεντικό, ολικό, διαθεματικό, με έντονες γνωστικές συγκρούσεις και ένα περιβάλλον ομαδοσυνεργατικό, οι μαθητές ύστερα από ένα πλέγμα αλληλεπιδράσεων, κινητοποιούνται και χτίζουν ιδέες, παραστάσεις, σχήματα και νοητικά μαθηματικά μοντέλα. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Εκπαιδευτικό λογισμικό, μαθηματικά, νηπιαγωγείο, Α δημοτικού, βιωματική μάθηση, δομητισμός, ομαδοσυνεργατικό, διαθεματικότητα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάπτυξη των Νέων Τεχνολογιών και η διείσδυση της Πληροφορικής στις ανθρώπινες δραστηριότητες, ο ταχύς ρυθμός των τεχνολογικών αλλαγών, η γρήγορη παλαίωση των γνώσεων, η πολυπλοκότητα και η αίσθηση ρευστότητας των πάντων, καθώς και η διόγκωση του πλήθους «γνώσεων» και πληροφοριών με τις οποίες κατακλύζεται ο σύγχρονος άνθρωπος απαιτούν: Σφαιρική μόρφωση και υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισης, ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της ικανότητας σύνθεσης των ερεθισμάτων και εμπειριών που τον κατακλύζουν, ευελιξία και προσαρμοστικότητα στις νέες εξελίξεις, αποφυγή του δογματισμού και της στατικότητας μέσα από παραδοχή της πολυσήμαντης πραγματικότητας (Ράπτης & Ράπτη, 2001). Tα μαθηματικά στην εξέλιξή τους θα μπορούσαμε να τα παραστήσουμε σαν ένα ρυάκι, που τρέχει ασταμάτητα και διακλαδίζεται κάτω από ορισμένες πιέσεις, χάρη

2 196 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ στις οποίες συνεχώς μεταβάλλεται η πορεία του: Νέες θεωρίες, νέες έννοιες δημιουργούν όλη αυτή την ασταμάτητη ροή, ενώ οι διάφορες μεταλλαγές, στις οποίες υπόκεινται, είναι φυσικό να επιδρούν και στα μαθηματικά που διδάσκονται στο σχολείο (Πατρώνης & Σπανός, 1996). Στη σημερινή εποχή η γνώση παύει να είναι αυτοσκοπός. Η παρούσα κατάσταση επιζητά όχι τον άνθρωπο γνώστη, αλλά το χειριστή της γνώσης, αντίληψη η οποία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της μεταμοντέρνας εποχής. Η επεξεργασία και εκμετάλλευση πληροφοριών του κυβερνοχώρου προσδιορίζει την ποσότητα της γνώσης σύμφωνα με την λογική των υπολογιστών. Έτσι απονομιμοποιείται η γνώση ως αλήθεια και έρχεται στο προσκήνιο η γνώση ως χρήση και πρακτική. Aν έτσι έχουν τα πράγματα τότε «... το αληθινό αφετηριακό σημείο του σύμπαντος της επιστήμης πρέπει να αναζητηθεί μέσα στον κόσμο της δράσης και όχι στον κόσμο της αντίληψης...» τονίζει ο Piaget.(1960) H σκέψη σχετίζεται με την δράση γιατί έρχεται να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα προσαρμοσμένη σε αυτήν και όχι να την αναπαραστήσει. (Virtual School, The sciences of education on line, 1998) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Οι διαπιστώσεις που προαναφέραμε, θεωρούμε πως έχουν ιδιαίτερη σημασία στη Διδακτική των Μαθηματικών, αλλά και γενικότερα στη θεωρία της Διδασκαλίας, εφόσον υποδεικνύουν την παραδοχή της ερμηνευτικής ως πιθανής συνιστώσας, για την συγκρότηση ενός νέου παραδειγματικού πλαισίου. Μέσα σε αυτό μπορεί να ανθίσει μια εκπαίδευση χωρίς «αλήθειες» αλλά με μια συνεχή διαπραγμάτευση και επανακαθορισμό εννοιών, με ερμηνεία των εμπειριών και διευθέτησή τους, με ενεργητική δραστηριότητα επί των πραγμάτων, με ενίσχυση του πλουραλισμού και σεβασμό της διαφοράς σε όλα τα επίπεδα, με οικοδόμηση της γνώσης στη βάση της προηγούμενης εμπειρίας (Drivers, 1986, Ράπτης & Ράπτη, 2001). Γίνεται επομένως φανερή η σχέση της μεταμοντέρνας φιλοσοφίας με το δομητισμό και κυρίως με την ριζοσπαστική εκδοχή του. Ο δομητισμός ως θεωρία γνώσης, στην οποία κύρια στηριχτήκαμε για την παραγωγή της πολυμεσικής εφαρμογής μας, ισχυρίζεται ότι το νόημα δεν είναι εγγενές στα πράγματα, αλλά κατασκευάζεται ερμηνεύοντας την εμπειρία, η γνώση είναι δυναμική - ενεργητική και δεν υφίσταται ανεξαρτήτως του γνωρίζοντος υποκειμένου, η μάθηση είναι φυσική συνέπεια της πρακτικής επίδοσης, η διδασκαλία είναι διαπραγματευτική κατασκευή εννοιών, η σκέψη και η αντίληψη είναι αδιαχώριστες, η λύση προβλημάτων και η κατανόηση αποτελούν κεντρικές διαδικασίες της γνώσης. (Virtual School, The sciences of education on line, 1998) Οι θεωρίες που συνέβαλαν στη θεώρηση της μάθησης ως μιας υποκειμενικής και ενεργού διαδικασίας «κτισίματος» νοημάτων του αναπτυσσόμενου ατόμου, μέσα από μια αλληλεπίδραση με τον περιβάλλον του, είναι αυτές που εισήγαγαν και την έννοια των γνωστικών σχημάτων και συνετέλεσαν στην κατάρριψη της αντίληψης της μάθησης ως μιας διαδικασίας μετάδοσης γνώσεων ή μιας παρουσίασης των δομών ενός γνωστικού αντικειμένου (Ράπτης & Ράπτη, 2001). Η οικοδόμηση της γνώσης παρουσιάζεται ως μια διαδικασία «αυτοαναφερόμενη» κατά την οποία τα γνωστικά σχήματα φέρονται στο προσκήνιο και διευθετούνται σε σχέση με το πόσο ταιριάζουν

3 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 197 με την εμπειρία του ατόμου (Driver, 1985,). Πρωταρχικές αξίες της δομητιστικής μάθησης, η συνεργατικότητα, η παραγωγικότητα, ο στοχασμός, η ενεργός συμμετοχή και η συνάφεια, η σχετικότητα και ο πλουραλισμός. (Piaget, Vygotsky, Lebow, 1993) Χαρακτηριστικό της θεωρητικής προσέγγισης της μάθησης που περιγράφουμε, είναι η ενιαιοποιητική τάση της, το να βλέπει δηλαδή την διαδικασία κατά τρόπο ολιστικό, διαδικασία που δεν απομονώνει την μάθηση από το πλαίσιο στο οποίο λαμβάνει χώρα.(vygotsky, Ράπτης & Ράπτη, 2001) Για το λόγο αυτό, προσπαθώντας να κάνουμε μία ολιστική αξιοποίηση των σημαντικότερων θεωριών μάθησης, λαμβάνοντας υπόψη ότι στοιχεία ακόμη και αντίθετων προσεγγίσεων είναι δυνατό να συνυπάρχουν στα σύνθετα προγράμματα εκπαιδευτικού λογισμικού, θεωρήσαμε σκόπιμο να αξιοποιήσουμε και στοιχεία από τη θεωρία του συμπεριφορισμού όπως: η νομιμοποίηση του δικαιώματος στο «λάθος» μέσα από διαδικασίες δοκιμής και πλάνης, η αποτελεσματικότητα της άμεσης αξιολόγησης και της θετικής ενίσχυσης, καθώς και η σημασία της αίσθησης επιτυχίας σε ένα κλίμα παιχνιδιού. (Skinner, 1954, Ράπτης & Ράπτη 2001, Κολιάδης, 1996) Όσον αφορά τους στόχους μάθησης αποδεχόμαστε τα πορίσματα της γνωστικής ψυχολογίας, που αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην επίγνωση διαδικασιών μάθησης (μεταγνώση), στην κατανόηση της άποψης των άλλων και στις ικανότητες επίλυσης προβλημάτων ενώ δίνουμε λιγότερη έμφαση σε γνωστικούς στόχους που καθορίζονται από τη Διδακτική των επιστημών (Ραβάνης 1999). Κυριαρχούν θεωρήσεις που επιχειρούν να κάνουν τη μετάβαση από την Κοινωνία της Πληροφορίας στη Δημιουργική Κοινωνία (Next Generation Forum Report, Δημητρακοπούλου 2002). Η πολυμεσική εφαρμογή που θα περιγράψουμε, βασίζεται στο παιχνίδι, θεωρώντας το ως ολοκληρωμένη μαθησιακή εμπειρία που εντάσσεται σε ένα κοινωνικό πλαίσιο και εγγράφεται μέσα σε δραστηριότητες που λαμβάνουν τη μορφή συνθετικών εργασιών ( projects). To παιχνίδι, στην περίπτωση αυτή είναι ενσωματωμένο στην τυπική μάθηση, ενώ η μάθηση γίνεται ένα πιο εστιασμένο μέρος του παιχνιδιού. (Papert 1993, Shade 1994, Δημητρακοπούλου 2002) Οι Piaget και Vygotsky θεωρούν εξάλλου το παιδικό παιχνίδι αναγκαία συνθήκη για την νοητική ανάπτυξη του παιδιού. Ο Piaget επισημαίνει πως ο ρόλος του είναι πολύπλευρος και καθορίζεται από το στάδιο ανάπτυξης στο οποίο βρίσκεται το παιδί. Είτε γίνεται «μεσολαβητής αφομοίωσης» κατά την αισθησιοκινητική φάση, είτε αντιδιαστέλλει τα πράγματα από τις έννοιες που τα περιβάλλουν, (περίοδος συμβολικής σκέψης), οπότε το παιχνίδι γίνεται συμβολικό. Το συμβολικό παιχνίδι βοηθά το παιδί να απαγκιστρωθεί από το παρόν και το συγκεκριμένο, γεγονός το οποίο βοηθά στην ανάπτυξη της υποθετικής και αφηρημένης σκέψης, καθώς επίσης συμβάλλει και στην κατανόηση συμβόλων όπως είναι τα γράμματα και οι αριθμοί. (Piaget, 1951, Ματσαγγούρας, 1998) Το παιχνίδι προσφέρει διέξοδο στην πνευματική καταπόνηση που προκαλεί η διαρκής προσπάθεια προσαρμογής των νοητικών σχημάτων στα δεδομένα της πραγματικότητας, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί και τρόπο έκφρασης της συναισθηματικής ζωής και μέσο εκτόνωσης του άγχους και της ψυχικής υπερέντασης, η οποία είναι φυσικό επακόλουθο της εξελικτικής πορείας του ανθρώπου.(wall, 1975) Ο κόσμος που κατασκευάζει το παιδί στο παιχνίδι του, είναι στα μέτρα του εγώ του και αυτό

4 198 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ακριβώς το γεγονός του προκαλεί ανακούφιση και επιφέρει συναισθηματική ισορροπία.( Τσιαντζή, 1996) Τις δυνατότητες συμβολής του παιχνιδιού στην ανάπτυξη τόσο της σκέψης όσο και της γλώσσας αναγνωρίζει οvygotsky σε όλες τις μορφές παιχνιδιού. Η ενεργός χρήση των πραγμάτων συνιστά μία διαδικασία διερεύνησης της πραγματικότητας που έχει αναπτυξιακή σημασία. Ακόμη μεγαλύτερη όμως, είναι η αναπτυξιακή συμβολή του κοινωνικού παιχνιδιού με τους ρόλους και τους κανόνες που διαμορφώνουν ένα πλαίσιο επικοινωνίας. Το πλαίσιο αυτό εύκολα μετατρέπεται σε «ζώνη επικείμενης ανάπτυξης», κατά την οποία διαμεσολαβείται η μάθηση και προωθείται η ανάπτυξη σε ένα κλίμα συνεργασίας και συντονισμού. (Vygotsky, μτφρ. Βοσνιάδου 1997, Ματσαγγούρας 1998) ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Παιχνίδια με τους αριθμούς» αφορά στην οικοδόμηση των πρώτων Μαθηματικών εννοιών με τη βοήθεια του υπολογιστή. Δημιουργήθηκε σε περιβάλλον προγραμματισμού Visual Βasic και απευθύνεται στους μαθητές Νηπιαγωγείου και Α τάξης του Δημοτικού, ενώ αποσκοπεί στον εμπλουτισμό της διδασκαλίας των αριθμών με παραδοσιακά μέσα και υλικά, καθώς και στην αποτελεσματική ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην επίτευξη γνωστικών, συναισθηματικών και ψυχοκινητικών μαθησιακών στόχων. Απώτερος σκοπός του λογισμικού, είναι να βοηθήσει τα παιδιά μέσα από βιωματικές καταστάσεις να επεκτείνουν τις πρώτες μαθηματικές γνώσεις τους και να εφαρμόζουν οικείες μαθηματικές δομές σε νέες καταστάσεις. Να επεξεργάζονται και να αξιοποιούν νέα δεδομένα, να συγκρίνουν και να μετασχηματίζουν απλές σχέσεις και διαδικασίες με τη δοκιμή και τον έλεγχο. Να επινοούν προβλήματα και να τα επιλύουν αξιοποιώντας τη σύγχρονη τεχνολογία. (Αναφορά στο Δ.Ε.Ε.Π.Σ. 2002) Προϋποθέσεις: Το παιδί είναι ικανό να κατακτήσει την έννοια του αριθμού, όταν βεβαιωθεί πως ένα σύνολο παραμένει αμετάβλητο όπως κι αν γίνει η διάταξη των στοιχείων του, όταν δηλαδή οικοδομήσει ένα σύστημα λογικών εννοιών αντιστρέψιμων. (Βιβλίο δασκάλου Α δημοτικού 1996) Οι δραστηριότητες των παιδιών με τα αντικείμενα, η λεκτική διατύπωση αυτών των δραστηριοτήτων και η αναπαράσταση αυτών με ιχνογράφημα, αποτελούν επίσης αναγκαίες προϋποθέσεις για την κατανόηση των πράξεων και για την αποδέσμευση των παιδιών από το συγκεκριμένο. Χρόνος εφαρμογής: Το λογισμικό, με την καθοδήγηση του δασκάλου / νηπιαγωγού, μπορεί να «τρέχει» παράλληλα με το αναλυτικό πρόγραμμα του νηπιαγωγείου και της Α τάξης του δημοτικού, είτε στα πλαίσια του προγράμματος της ευέλικτης ζώνης και του ολοήμερου σχολείου. Οι διδακτικές ενέργειες διατρέχουν τις εξής φάσεις: Αισθητοποίηση του αριθμού Απεικόνιση των αντικειμένων Γραφή του αριθμού Ανάλυση σύνθεση του αριθμού

5 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 199 Βιωματική εμπέδωση Αυτοαξιολόγηση Στις περισσότερες από τις δραστηριότητες που προτείνουμε: Τα προβλήματα παρουσιάζονται με τη μορφή κάποιου παιχνιδιού ή με τη μορφή κάποιας ιστορίας από τις εμπειρίες του παιδιού. Έχει προηγηθεί η λύση του προβλήματος με απλά υλικά μέσα στην τάξη, ακολουθεί η συμβολική της παρουσίαση και έπεται η επεξεργασία και εμπέδωση μέσω του λογισμικού. Η μεθοδολογία διαπνέεται από αρχές που: Ευνοούν την ενεργητική συμμετοχή του μαθητή στην οικοδόμηση μιας νέας έννοιας και στη σύσταση μιας νέας σχέσης. Εναρμονίζονται προς τον ατομικό ρυθμό εργασίας του μαθητή. Αντιστρατεύονται το μηχανικό τρόπο μάθησης και το βερμπαλισμό. Καλλιεργούν τη συνεργασία, την επικοινωνία και περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Δημιουργούν χάρη στην παιγνιώδη μορφή που παίρνει η διδασκαλία μέσα στην τάξη μια ατμόσφαιρα χαράς και αισιοδοξίας και κάνουν τη μάθηση ελκυστική (Βιβλίο δασκάλου Α δημοτικού, 1996). Ειδικότερα: Με την εισαγωγή των Νέων Τεχνολογιών, το μάθημα των μαθηματικών προσλαμβάνει εργαστηριακό χαρακτήρα. Αλλάζει η διάταξη και οι δομές της επικοινωνίας καθώς και οι κοινωνικές σχέσεις μέσα στην τάξη, όπως αλλάζει - λόγω της διαμεσολάβησης του ίδιου του υπολογιστή - και ο ρόλος του δασκάλου. Έχοντας συνείδηση της πολυπλοκότητας του κοινωνικού πλαισίου μέσα στο οποίο ζει και αναπτύσσεται το παιδί, κάνουμε προσπάθεια να αξιοποιήσουμε τις εμπειρίες του και να καλλιεργήσουμε τις κοινωνικές του δεξιότητες. Προτιμούμε οι μαθητές να εργάζονται σε μικρές ομάδες (2-3 ατόμων), να μιλούν την δική τους γλώσσα ανταλλάσσοντας γνώσεις και ιδέες. Έτσι, μέσα από κοινωνιογνωστικές συγκρούσεις και γνωστικές ανισορροπίες, έχουν την ευκαιρία να αλληλεπιδράσουν, να πειραματιστούν, να χτίσουν τα ατομικά τους δομήματα σκέψης, καθώς και να εμπεδώσουν αφηρημένες έννοιες που έχουν ήδη κατακτήσει, βιώνοντας μέσα από παιχνίδια, κόσμους γεμάτους χρώματα, μουσική και παραμύθια. Στο λογισμικό που σχεδιάσαμε, περιλαμβάνονται δραστηριότητες δημιουργίας και έκφρασης. Δώσαμε ευκαιρίες στους μικρούς χρήστες να αναπτύξουν και να εκφράσουν ιδέες και συναισθήματα μέσα από τη δραματοποίηση, τη σύνθεση, τα εικαστικά. Ενεργοποιούνται έτσι οι φυσικές ικανότητες των παιδιών, κινητοποιείται η φαντασία τους, ενθαρρύνεται η έκφραση, καλλιεργείται η αισθητική τους ικανότητα και ευαισθησία, ενώ παράλληλα απελευθερώνεται η δημιουργικότητά τους (στόχοι συναισθηματικοί). Συχνά πολλές από τις δραστηριότητες εμπλέκονται και αλληλοσυμπληρώνονται. Η μουσική μπορεί να οδηγήσει σε κίνηση, σε εικαστική δημιουργία, ή σε δραματοποίηση (στόχοι ψυχοκινητικοί). Το παιδί με αφορμή τα μαθηματικά, αναπτύσσει ενδιαφέρον για την τέχνη, εκφράζεται, επικοινωνεί, ανακαλύπτει τις δυνατότητές του, μοιράζεται τους φόβους και τις ανησυχίες, μαθαίνει για τον εαυτό του και τον κόσμο, εκτονώνεται, απελευθερώνεται (Αναφορά στο Δ.Ε.Ε.Π.Σ., 2002).

6 200 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Βέβαια, σημαντικό πρόβλημα στη διδασκαλία των Μαθηματικών παραμένει η πορεία προς τη συνειδητότητα. Πώς δηλαδή το παιδί θα μπορέσει να αναστοχαστεί πάνω στις ίδιες του τις γνωστικές δομές και διεργασίες. Η λειτουργία διαμεσολάβησης που θα παίξει αντισταθμιστικό ρόλο, είναι η συμβολική αναπαράσταση. Είδη συμβολικής αναπαράστασης της παιδικής νοητικής δραστηριότητας αποτελούν το συμβολικό παιχνίδι και ο μύθος (παραμύθι). Το πλαίσιο του μύθου αποδεικνύεται κατάλληλο για να αναπαραστήσει μαθηματικά προβλήματα και έννοιες καθώς έχουμε να κάνουμε με μια ηλικία όπου κάθε γνωριμία, κάθε γνώση, είναι γεμάτη με μια έντονη συναισθηματική φόρτιση, μνήμες και παιχνίδια αμφίδρομα του φανταστικού με το πραγματικό, της συνείδησης με το ασυνείδητο (Πατρώνης & Σπανός, 1996). Όπως η μικρή Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, ύστερα από ακρόαση παραμυθιών και μέσα από δραστηριότητες που περιέχουν ζωγραφική και ηχογράφηση παραμυθιού, επιχειρούμε μέσα από την πολυμεσική μας εφαρμογή, τα παιδιά να εξοικειωθούν με απλές βασικές λειτουργίες του υπολογιστή και να έρθουν σε πρώτη επαφή με βασικές έννοιες, όπως αυτή της αποθήκευσης, εμπλουτίζοντας παράλληλα την έκφραση και το λεξιλόγιό τους. Σε εικονικούς κόσμους χρωμάτων και παιδικών τραγουδιών, δρώντας συνειδητά, οι μικροί μας χρήστες αναγνωρίζουν αριθμητικά σύμβολα, αντιστοιχούν τα λεκτικά σύμβολα των αριθμών με πλήθος ομοειδών αντικειμένων που συνθέτουν μια εικόνα, κάνουν πρακτική εξάσκηση στις μαθηματικές πράξεις πρόσθεση και αφαίρεση με σύνολα, ενώ παράλληλα αισθητοποιούν τις πράξεις αυτές με ζωγραφιές. Σε κάθε περίπτωση, αναζητούμε την εποχή της συνειδητότητας όπου το παιδί σκέφτεται για ό,τι έχει κάνει (αναστοχαστική σκέψη), πράγμα το οποίο έχει ως αποτέλεσμα να επιζητεί, συνειδητά πια, τη σύνθεση σε ολότητες, να στρέφεται προς τις κοινές ρίζες διαφορετικών εννοιών και να επιχειρεί να φτιάξει γέφυρες ανάμεσά τους (μεταγνώση) (Πατρώνης & Σπανός, 1996). Το ενδιαφέρον των παιδιών να γνωρίσουν τον κόσμο αποτελεί το κίνητρο για μάθηση. Μέσα σε ένα πλούσιο σε ερεθίσματα περιβάλλον, εξερευνούν με τις αισθήσεις, δημιουργούν ιδέες και δομούν αβίαστα τη γνώση. Στο σχεδιασμό της εφαρμογής μας προσπαθήσαμε να λάβουμε υπόψη την ατομικότητα κάθε παιδιού, τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες του. Θελήσαμε να δώσουμε προτεραιότητα στην ενεργητική, βιωματική και συνεργατική μάθηση. Για το λόγο αυτό, επιδιώξαμε να δώσουμε στους μικρούς χρήστες την ευκαιρία να αναζητούν, να αιτιολογούν, να ασκούν την κριτική τους σκέψη με τη λήψη αποφάσεων και τη λύση προβλημάτων. Μέλημά μας, τα παιδιά στηριζόμενα σε προηγούμενες εμπειρίες και γνώσεις να προβληματιστούν, να κάνουν απλές υποθέσεις και να καταλήξουν σε σχετικά συμπεράσματα. Με δραστηριότητες-παιχνίδια προσεγγίζουν την επίτευξη σημαντικών στόχων που αφορούν και στο γνωστικό τομέα, μερικοί από τους οποίους είναι: η διάκριση μεγέθους των αντικειμένων και την ταξινόμησή τους με βάση αυτό το χαρακτηριστικό, η κατανόηση της έννοιας της διατήρησης ποσοτικής (αριθμητικής) σχέσης μεταξύ ομάδων αντικειμένων (έστω κι αν μεταβάλλεται το μήκος ή η πυκνότητα σειρών), η απόδοση του πληθικού αριθμού συνόλων, η διάταξη συνόλων κατά αύξουσα σειρά πληθαρίθμων, η κατανόηση της αντίστροφης αρίθμησης, ο εμπλουτισμός του λεξιλογίου με λέξεις που συνδέονται με τα μαθηματικά. Διαδικασίες παρατήρησης και περιγραφής, σύγκρισης, ταξινόμησης, αντιστοίχησης και σειροθέτησης, συντελούν στη σταδιακή οικοδόμηση της έννοιας του αριθμού (Piaget,

7 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ , Παρασκευόπουλος, 1987). Αναδεικνύοντας το παιχνίδι ως τον πυρήνα του όλου προγράμματος και ενσωματώνοντας την αξιολόγηση με τη μορφή αυτοαξιολόγησης μέσα στο πρόγραμμα, επιτρέψαμε στα παιδιά να κάνουν λάθη και να τα αξιοποιούν ανάλογα ενισχύοντας την αίσθηση αξιοσύνης και την αυτοαντίληψη (Bandura 1988, Κολιάδης, 1997). Ενιαιοποιώντας τη γνώση, μέσα από ένα πρίσμα διαθεματικό, θελήσαμε να διαπλέξουμε τα μαθηματικά με τη γλώσσα, την αισθητική αγωγή, τη μουσική, τη ρυθμική κίνηση και το θεατρικό παιχνίδι. Είδαμε πώς εμπνέονται τα παιδιά στην οικοδόμηση σύνθετων λογικο-μαθηματικών εννοιών όταν μέσα από μία περιπετειώδη πορεία η οποία εμπεριέχει πλάνες, λάθη, αντιφάσεις και ανασκευές, εμπλέκεται το παιχνίδι με τα μαθηματικά και ο υπολογιστής με τα μαθηματικά. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Το πολυμεσικό λογισμικό «Παιχνίδια με τους αριθμούς» αποτελείται από 16 ανεξάρτητα modules τα οποία συνεργάζονται μεταξύ τους έτσι ώστε να δίνουν την αίσθηση ενός ενιαίου περιβάλλοντος. Συνολικά περιέχει 60 φόρμες καθεμιά από τις οποίες λειτουργικά μπορεί να αντιστοιχεί σε περισσότερες από μια «οθόνες», καθώς ενώ για παράδειγμα μπορεί αρχικά κάποια να παρουσιάζεται ως φόρμα αφήγησης, κατόπιν - χρησιμοποιώντας ενεργά στοιχεία της εικόνας -μετατρέπεται σε φόρμα δραστηριότητας, ενώ μια φόρμα δραστηριότητας πιθανόν να μεταλλάσσεται σε καινούργια άσκηση ή σε οθόνη επιβράβευσης. Ο σχεδιασμός της διεπαφής θεωρούμε πως είναι κεφαλαιώδους σημασίας σε κάθε εκπαιδευτικό λογισμικό ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή αξιοποίηση, τόσο των δυνατοτήτων του λογισμικού αυτού καθεαυτού, όσο και των ικανοτήτων μάθησης του χρήστη. Σημαντικό είναι να προσαρμόζεται στις ανάγκες του χρήστη και όχι το αντίστροφο, προκειμένου να είναι εύχρηστο και λειτουργικό (Μακράκης, 2000). Όλα τα παραπάνω αποκτούν ειδική βαρύτητα όταν το λογισμικό απευθύνεται σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Για το λόγο αυτό, στην εφαρμογή μας φροντίσαμε τα σύμβολα, τα εικονίδια και τα κουμπιά να είναι διαισθητικά ώστε να αντιλαμβάνεται το παιδί εύκολα τη σημασία τους, ενώ το περιβάλλον της διεπαφής προσπαθήσαμε να είναι απλό και φιλικό ώστε να προκαλεί ευχάριστη διάθεση και τα παιδιά να θέλουν να το χρησιμοποιήσουν ξανά. Η πλοήγηση δίνει ελευθερία, λαμβάνει όμως υπόψη και τις δυνατότητες του μικρού χρήστη, ώστε αυτός να μη «χάνεται» όταν απουσιάζει εντελώς η καθοδήγηση. Δεδομένου ότι τα παιδιά στα οποία απευθυνόμαστε κάνουν τα πρώτα βήματα στην κατάκτηση του γραπτού λόγου, κωδικοποιήσαμε την παρεχόμενη πληροφορία, την ανάδραση και τα μηνύματα του συστήματος με εικόνες και ήχο και προτιμήσαμε οι ενέργειες αλληλεπίδρασης να περιορίζονται σε απλές κινήσεις του ποντικιού. Στη φάση της αξιολόγησης το λογισμικό βοηθάει το παιδί να βρει και να διορθώσει το «λάθος», με συμβολισμούς που είναι ξεκάθαροι και δεν το πληγώνουν, ενώ η βοήθεια (εκεί όπου η σωστή λύση δεν προκύπτει μέσα από ένα πολύ μικρό αριθμό συνδυασμών), είναι απεριόριστες φορές διαθέσιμη για να μη δίνεται η αίσθηση ότι δεν κατόρθωσε το παιδί μόνο του να φθάσει στο σωστό αποτέλεσμα. Το λογισμικό ξεκινάει με μια εισαγωγική κάρτα με μουσική και κινούμενη - αλλά και αλληλεπιδρώσα με την κίνηση του ποντικιού εικόνα (εικόνα 1). Τα εικονίδια

8 202 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - σκέψεις του αρκούδου Έκτορα - οδηγούν σε τρεις κατασκευαστικές δραστηριότητες, όπου με απλές κινήσεις, ο μικρός χρήστης μπορεί να συνθέσει εικόνες ή ψηφιδωτό μεταβάλλοντας σε μέγεθος και μετακινώντας εικονίδια, ώστε να εξοικειωθεί με τεχνικές όπως «σέρνω και αφήνω», «κάνω κλικ», ή «περνάω από πάνω» και έννοιες όπως «αναζήτηση βοήθειας» και «αποθήκευση σε δίσκο», όλες με τη μορφή παιχνιδιού Εικόνα 1. Στιγμιότυπα από την εισαγωγική φόρμα Ο Έκτορας οδηγεί σε μια κεντρική οθόνη επιλογών από όπου οι μικροί χρήστες καλούν την εφαρμογή που κάθε φορά εξυπηρετεί τους διδακτικούς στόχους που έχουν τεθεί (εικόνα 2): Εικόνα 2: Αριστερά η κεντρική οθόνη επιλογών, δεξιά μια οθόνη από τα «μικρά μεγάλα ψαράκια». Η εφαρμογή «μικρά μεγάλα ψάρια» έχει ως στόχο να βοηθήσει τα παιδιά να διακρίνουν το μέγεθος των αντικειμένων και να τα ταξινομούν με βάση αυτό το χαρακτηριστικό. Οι εικόνες ζωντανεύουν όταν τοποθετηθούν σωστά (εικόνα 2), ενώ ακολουθεί μια ελεύθερη κατασκευή η οποία όχι μόνο λειτουργεί σαν παιχνίδι, αλλά και διευρύνει την έννοια της κατάταξης ομοειδών αντικειμένων, τα οποία όταν συνδυαστούν δίνουν μια ποικιλία καινούργιων σχηματισμών. Στην εφαρμογή «1-2-3 πάμε!» κάθε αριθμός εισάγεται με ζωγραφιά και τραγούδι, ενώ ενεργές εικόνες-πλήκτρα οδηγούν σε ποικίλες δραστηριότητες

9 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 203 (αντιστοίχηση, κατασκευές, παζλ, παιχνίδι της θάλασσας). Στόχος των δραστηριοτήτων είναι μεταξύ άλλων, η απόδοση από τους μαθητές του πληθικού αριθμού συνόλων μέχρι 10 στοιχείων. Στην εφαρμογή «Μια βόλτα στο αγρόκτημα», μέσα από μια απλή ιστορία - παραμύθι, γίνεται η αντίστροφη παρουσίαση των αριθμών από το 5 ως το 1, με στόχο την προετοιμασία των παιδιών για την πράξη της αφαίρεσης. Κατά τη διάρκεια της αφήγησης, εμφανίζονται δραστηριότητες (ζωγραφικής και γραφής των αριθμών, επιλογής ή συλλογής στοιχείων-αντικειμένων από την εικόνα) οι οποίες προτρέπουν τα παιδιά για ενεργή συμμετοχή. Στην εφαρμογή «Τα καλτσάκια του Έκτορα» τα παιδιά καλούνται να υπολογίσουν το πλήθος των αντικειμένων που λείπουν από την εικόνα και να τα ζωγραφίσουν. Στην εφαρμογή «Τα τρία λυκάκια και ο Ρούνι», γίνεται αφήγηση του γνωστού παραμυθιού του Τριβιζά και προβολή αντίστοιχης εικονογράφησης από τα παιδιά. Ακολουθούν δραστηριότητες που περιέχουν ζωγραφική και ηχογράφηση παραμυθιού από την ομάδα παιδιών που «τρέχουν» το πρόγραμμα, με δυνατότητα αποθήκευσης στο δίσκο ή στη δισκέτα και μετέπειτα δραματοποίησή του. Η συνεργασία και η αλληλεπίδραση πέρα από τα μέλη της ομάδας μπορεί να επεκταθεί και μεταξύ μελών διαφορετικών ομάδων. Στο παιχνίδι «Γύρω-γύρω όλοι ο χορός των αριθμών» οι αριθμοί «χορεύουν» σε κυκλική κίνηση ενώ ακούγεται το γνωστό παιδικό τραγουδάκι «Μανόλης». Τα παιδιά καλούνται να αναγνωρίζουν το σύμβολο του αριθμού, που τους ζητείται κάθε φορά και να το φέρνουν στη μέση. Ο χρήστης μπορεί να καταχωρήσει το όνομά του (ηχητικά) στην αρχή του παιχνιδιού οπότε στο τέλος το παιχνίδι τον καλεί με το όνομα του να γίνει αυτός «Μανόλης». Η εφαρμογή «Γράμματα και αριθμοί» είναι μια δραστηριότητα αντιστοίχησης των λεκτικών συμβόλων των αριθμών με πλήθος ομοειδών αντικειμένων που συνθέτουν μια εικόνα. Το παιδί μπορεί να κάνει όσες δοκιμές θέλει. Το σύστημα, το οποίο αλλάζει το χρώμα και το μέγεθος των λεκτικών συμβόλων των αριθμών που δεν έχουν τοποθετηθεί σωστά, με την επιστροφή του «λάθους» συμβόλου, επαναφέρει το μέγεθος και το χρώμα του. Η εφαρμογή «Τα μπαλόνια με τους αριθμούς» είναι μια πρακτική εξάσκηση στις μαθηματικές πράξεις πρόσθεση και αφαίρεση με σύνολα και παράλληλη αισθητοποίησή τους. Δυο βοηθητικές οθόνες με κίνηση και ήχο πλαισιώνουν την εφαρμογή. Η πρώτη παρέχει βοήθεια στην αναγνώριση των συμβόλων των αριθμών, ενώ η δεύτερη δίνει την δυνατότητα στον μαθητή να ζητάει ξανά και ξανά καινούργια άσκηση πρόσθεσης ή αφαίρεσης όταν ολοκληρώνει επιτυχώς την προηγούμενη. Εδώ αναφέρουμε ότι οι πληθάριθμοι των προς ένωση (πρόσθεση) ή διαχωρισμό (αφαίρεση) συνόλων, επιλέγονται «τυχαία» από το πρόγραμμα ώστε να μην υπάρχει επαναληπτικότητα και προβλεψιμότητα, αλλά και να δίνονται όλοι οι δυνατοί συνδυασμοί πρόσθεσης αριθμών με άθροισμα από 0 έως δέκα, και αφαίρεσης αριθμών από 0 έως δέκα με θετική διαφορά Το σύστημα καθοδηγεί τον χρήστη στην πρόσθεση και στην αφαίρεση με ερωτήσεις που κάνουν οι μικροί ήρωες της εικόνας, αν εκείνος κάνει λάθος. Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία του, δε δώσαμε βοήθεια κλειστού τύπου (που

10 204 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ αναγκαστικά θα περιοριζόταν σε συγκεκριμένο αριθμό διευκολύνσεων από το σύστημα στον χρήστη), αλλά του δώσαμε τα αριθμητήρια με τα οποία μπορεί να μετράει τα αντικείμενα όσες φορές θέλει. Επίσης έχει την δυνατότητα να πηγαινοέρχεται ανάμεσα στην αρχική φόρμα με τα μπαλόνια και την φόρμα της πράξης που βρίσκεται, ώστε να παίρνει όσες βοήθειες χρειαστεί (ρωτώντας με κλικ τα μπαλόνια ). Τέλος με την εφαρμογή «Παζλοκατασκευή» τα παιδιά ασκούνται στη σύνθεση εικόνας με τη συναρμολόγηση κομματιών παζλ και μικρών αντικειμένων που μπορούν να σύρουν σε όποια θέση θέλουν στην εικόνα που θα συνθέσουν. Παράλληλα μπορούν να διαλέξουν μουσική από το μουσικό κουτί όπου τα τραγούδια αντιστοιχίζονται με αριθμητικά και λεκτικά σύμβολα. ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ «ΕΥΕΛΙΚΤΗ» ΣΚΟΠΙΑ Καταλήγοντας, επισημαίνουμε τη δυναμική της χρήσης του λογισμικού πέρα από τα μαθηματικά, και στα πλαίσια: Του Γλωσσικού μαθήματος (αφήγηση των παραμυθιών «Μια βόλτα στο αγρόκτημα», «Τα 3 γουρουνάκια και ο Ρούνι» και ανακατασκευή της ιστορίας από τα παιδιά, ηχογράφηση και επεξεργασία λαθών του προφορικού λόγου. Αναγνώριση ύστερα από ανάγνωση, των λεκτικών συμβόλων των αριθμών στο παιχνίδι «γράμματα και αριθμοί»), Της Θεατρικής Αγωγής (δραματοποίηση του παραμυθιού «Τα 3 λυκάκια») Το παραμύθι μπορεί να γίνει και μια αφορμή για συζήτηση πάνω στα μηνύματα που το πλαισιώνουν καθώς τα στερεότυπα ανατρέπονται και η φιλία θριαμβεύει. Της Αισθητικής Αγωγής και των Τεχνικών (συναρμολόγηση παζλ, κατασκευές, ζωγραφική με υπολογιστή, ανάμειξη χρωμάτων), Της Μουσικής Αγωγής (συνδυασμός αντιστοίχηση τραγουδιών με αριθμούς και επιλογή τους από το μουσικό κουτί, σύνθεση μουσικού κομματιού από νότεςσύμβολα) Της Ρυθμικής Κίνησης (δραματοποίηση του παιχνιδιού «Ο χορός των αριθμών» από την δασκάλα και τους μαθητές) Της χρήσης του Υπολογιστή (απόκτηση βασικών δεξιοτήτων και κατάκτηση σημαντικών εννοιών, όπως της αποθήκευσης και της ανάκτησης πληροφορίας από αρχείο) Με αυτόν τον τρόπο θεωρούμε πως δίνουμε τη δυνατότητα να αξιοποιηθεί το λογισμικό «Παιχνίδια με τους αριθμούς» στην εκπαιδευτική διαδικασία, μέσα από ένα διαθεματικό πρίσμα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Κατά την τελευταία δεκαετία η τεχνολογική εξέλιξη έχει ωθήσει σημαντικά την ανάπτυξη νέων περιβαλλόντων μάθησης που απευθύνονται σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Η ανάλυση των γενικών τάσεων που ακολουθούνται στο σχεδιασμό τους αλλά και ο προσδιορισμός ειδικών προσεγγίσεων γίνεται μέσα από την εξέταση κεντρικών ερωτημάτων όπως: Ποιοι οι βασικοί στόχοι για την αξιοποίησή τους, ποιες οι αρχές μάθησης στις οποίες βασίζονται, ποιες οι αρχές

11 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 σχεδιασμού και ποια τα χαρακτηριστικά τους, ποιου τύπου δραστηριότητες και συνθήκες χρήσης προάγουν, ποιες οι διαφορές τους από τα συμβατικά μέσα και υλικά. (Δημητρακοπούλου, 2002). Προσπαθώντας να απαντήσουμε στα παραπάνω ερωτήματα, σχεδιάσαμε την πολυμεσική εφαρμογή «Παιχνίδια με τους αριθμούς» - η περιγραφή και θεωρητική υποστήριξη της οποίας αποτελεί και το αντικείμενο του παρόντος άρθρου - και ασχοληθήκαμε κύρια με την αξιοποίησή της μέσα στα δρώμενα της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Στόχος μας η καλλιέργεια πρωτοβουλιακής, συνεργατικής και διαθεματικής προσέγγισης της μάθησης αλλά και η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, της συλλογικής προσπάθειας και της βιωματικής δράσης του μαθητή, μέσα από ανάλογες δραστηριότητες και σχέδια εργασίας (projects). Υιοθετώντας δομητιστικές προσεγγίσεις, ιδιαίτερα την καθοδηγούμενη διερευνητική μάθηση, προσπαθήσαμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να δραστηριοποιούνται και να οικοδομούν νέα γνώση σε ανώτερα γνωστικά επίπεδα με την ανακάλυψη νέων σχέσεων και νοητικών κατασκευών. Μέσα από διεπιφάνειες συμβατές με τις ιδέες και την εμπειρία των παιδιών και συνεπείς με τις επιστημονικές θεωρίες, καθώς και την εφαρμογή μοντέλων επαγωγικο-απαγωγικής, διαδικαστικής και διερευνητικής στρατηγικής της διδασκαλίας και της μάθησης, προσπαθήσαμε να προσφέρουμε ένα πλαίσιο αυθεντικό, ολικό, διαθεματικό, με έντονες γνωστικές συγκρούσεις, σε ένα περιβάλλον ομαδοσυνεργατικό, όπου οι μαθητές ύστερα από ένα πλέγμα αλληλεπιδράσεων, κινητοποιούνται μέσω της δραστηριότητας και χτίζουν με τρόπο οσμωτικό ιδέες, παραστάσεις, σχήματα και νοητικά μοντέλα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Annual Report of Next Generation Forum Bandura A. (1988): Self- efficasy conception of anxiety Anxiety Research, 1, p Driver R. (1985), Guesne, E. and Tiberghien. A. (eds), Children s ideas in science, Open University Press, Milton Keynes, pp Lebow D. (1993): Constructivist values for instructional systems design: Five principles toward a new mindset. Educational Technology Research and Development p.41 Papert S. (1993): The children s Machine: Rethinking School in the Age of Computer Basic Books, HarperCollings Publishers Inc., New York Piaget J.(1951) : La formation du symbole chez l enfant, Delachaux & Niestlé, 1949 αγγλ. μτφρ. Play, Dreams and Immitation in Childhood, Norton, 1951 Piaget J.(1952) : La genése du nombre chez l enfant, Delachaux & Niestlé, 1941 αγγλ. μτφρ The child s conception of number, έκδ. Routledge-Kegan-Paul Piaget J.(1960) : Le developpement de perceptions, Presses Université de France αγγλ. Μτφρ. The mechanisms of perception Routledge, 1969 Shade D. & B.C. Davies (1994) Integrate, Don t Isolate! Computers in the early Childhood Curicullum. Eric Digest, Clearninghouse on Elementary and Early Childhood Education, , Dec 1994 Skinner B.F.,(1954) The science of learning and the art of teaching, στο Harvard Education Revue, vol. 24, p

12 206 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Tilker H.A.(1975) Development Psychology Today New York, CRM Books, p.218,287, 288 Virtual School, The sciences of education Online, (Τόμος 2, τεύχη 2-3) (Copyright Virtual School 1998) μτφρ. Νάστος Γ. κ. ά. Επιμέλεια Θ. Ανθογαλίδου (Μάρτιος 2001) Vygotsky L.S. (1981),The genesis of Higher Mental Functions, In V. Wertsch (ed). The consept of activity in Soviet Psychology, Armonk, New York Vygotsky LS.(1978) Mind in Society, Cambridge: Harvard University Press μετάφρ «Νους στην Κοινωνία», Σ. Βοσνιάδου Aθήνα, Gutenberg, (1997) σελ Wall W.D.(1975) Constructive Education for Children, Paris, UNESCO Press, p Δημητρακοπούλου Α. (2002: Τάσεις ανάπτυξης τεχνολογικών περιβαλλόντων μάθησης για μικρά παιδιά (σελ.1, 8) Κολιάδης Ε. (1996): Θεωρίες Μάθησης και Εκπαιδευτική Πράξη Αθήνα, τ. Α σ Κολιάδης Ε. (1997): Θεωρίες Μάθησης και εκπαιδευτική Πράξη Αθήνα, τ.β σ Μαθηματικά Α Δημοτικού: (Βιβλίο για το Δάσκαλο) (σελ. 5-7, 73,118) Ο.Ε.Δ.Β. Αθήνα Μακράκης Β. (2000): Υπερμέσα στην εκπαίδευση Μία κοινωνικο-εποικοδομιστική προσέγγιση εκδ. Μεταίχμιο Αθήνα, σ. 98,115 Ματσαγγούρας Η. (1998): Η σχολική τάξη, Αθήνα, σ Παρασκευόπουλος Ι. (1987): Εξελικτική Ψυχολογία, Αθήνα, τ.γ, σ.50-62, Πατρώνης Τάσος & Σπανός Δημήτρης (1996): Σύγχρονες Θεωρήσεις και Έρευνες στη Μαθηματική Παιδεία εκδ. Γ.Α. Πνευματικού, Αθήνα σελ.65, 87 Ραβάνης Κ. (1999): Οι Φυσικές επιστήμες στην προσχολική εκπαίδευση-διδακτική και Γνωστική προσέγγιση Τυπωθήτω, Γ. Δαρδανός, σ.350 Ράπτης Α. & Ράπτη Α. (2001): Μάθηση και Διδασκαλία στην εποχή της πληροφορίας, Αθήνα, τ. Α,σ.25,63, 128, , τ. Β,σ.144 Τσιαντζή Μ. (1996): Αγωγή της Προσχολικής Ηλικίας, Αθήνα, Gutenberg, σ.73 Υπ.Ε.Π.Θ.-Π.Ι. (2002), Αναφορά στο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης, Αθήνα σ.311 Υπ.Ε.Π.Θ.-Π.Ι. (2002), Αναφορά στο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο, Αθήνα, σ

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 207 «ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κανελλοπούλου Ελένη Μαθηματικός / δασκάλα Μεταπτυχιακή φοιτήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά.

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τουαλέτα, υγιεινή, πρωινό. Πρωινή προσευχή, ημερολόγιο, αναφορά στο θέμα εβδομάδας. Πρόκειται για τη θεματική

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Νηπιαγωγείο «Le Petit La Salle» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Νηπιαγωγείου Κολέγιο «ΔΕΛΑΣΑΛ» Νηπιαγωγείο «Le Petit La Salle» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint 20 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1139 Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint Μ. Μπέση1, Λ. Παππά2 1Σχολική Σύμβουλος Νηπιαγωγών, 43η εκπ. Περιφέρεια Άρτας, marinabesi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙ.ΜΕ.ΠΑ. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΛΕΜΟΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Θέμα Εργασίας ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

«Ακτίνες: Εκπαιδευτικό πολυμεσικό περιβάλλον για την ειδική εκπαίδευση»,

«Ακτίνες: Εκπαιδευτικό πολυμεσικό περιβάλλον για την ειδική εκπαίδευση», «Ακτίνες: Εκπαιδευτικό πολυμεσικό περιβάλλον για την ειδική εκπαίδευση» Μαρία Καραβελάκη, Ανέτα Λούμου 1. Αναλύτρια Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων INTE*LEARN, Αγν. Στρατιώτη 46, Καλλιθέα mkaravelaki@intelearn.gr

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφορισμός

Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφορισμός Θεωρίες Μάθησης και ΤΠΕ Συμπεριφορισμός 3 ο Κεφάλαιο Κόμης, Β. (2004), Εισαγωγή στις Εφαρμογές των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση, Αθήνα, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών 1/46 Σκοπός Μπιχεβιορισμός Η συνοπτική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τρίγωνα - Είδη τριγώνων ως προς τις γωνίες και τις πλευρές - Ύψη τριγώνου

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τρίγωνα - Είδη τριγώνων ως προς τις γωνίες και τις πλευρές - Ύψη τριγώνου ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Τρίγωνα - Είδη τριγώνων ως προς τις γωνίες και τις πλευρές - Ύψη τριγώνου Κανέλλα Κούτση ΚΣΕ 7ο

Διαβάστε περισσότερα

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία

EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία EDUS265 Εκπαιδευτική Τεχνολογία Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy 2004-2006 CARDET 1 Απόψεις Γιατί οι ορισμοί ενός κλάδου είναι σημαντικοί; Πώς θα ορίζατε τον όρο «Τεχνολογία»; Πώς θα ορίζατε

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr

Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση. Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα. Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας. bantonog@yahoo.gr Όμιλος Παραμύθι και Αφήγηση Βασιλική Αντωνογιάννη Δασκάλα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Φλώρινας bantonog@yahoo.gr Εισαγωγή Τίτλος: «Παραμύθι και Αφήγηση» Υλοποίηση: στο πλαίσιο του νέου θεσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

«Το φθινόπωρο μέσα από έργα τέχνης»

«Το φθινόπωρο μέσα από έργα τέχνης» «Το φθινόπωρο μέσα από έργα τέχνης» Θεοδωρίδου Άννα 1, Μυλωνάκη Γεωργία 2, Ορούτζογλου Δήμητρα 3, Καμάρη Ελένη 4, Κολικίδου-Κυριακίδου Ελένη 5 Νηπιαγωγός, Νηπιαγωγείου Ωραίου Ξάνθης anna70theo@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή

Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Η παραγωγή και η χρήση εκπαιδευτικού λογισμικού ως διδακτική επιλογή Κ. Ραβάνης Νέες τεχνολογίες και εκπαίδευση Η μεγάλη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και οι υψηλές ταχύτητες πρόσβασης στις πληροφορίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

«Μουσικές» ΤΠΕ. Ελένη Αργυρού Μορφή Καθηγήτρια Μουσικής Β Περιφερειακό Γυμνάσιο Λευκωσίας

«Μουσικές» ΤΠΕ. Ελένη Αργυρού Μορφή Καθηγήτρια Μουσικής Β Περιφερειακό Γυμνάσιο Λευκωσίας «Μουσικές» ΤΠΕ Ελένη Αργυρού Μορφή Καθηγήτρια Μουσικής Β Περιφερειακό Γυμνάσιο Λευκωσίας Περιεχόμενα Εισαγωγή Περιγραφή και Πρόσθετη αξία των ΤΠΕ Φάση Α - Προετοιμασία Φάση Β - Εφαρμογή Φάση Γ - Αναστοχασμός

Διαβάστε περισσότερα

EDUCATIONAL APPS Εκπαιδευτικές εφαρμογές για tablets για παιδιά 3 έως 7 ετών

EDUCATIONAL APPS Εκπαιδευτικές εφαρμογές για tablets για παιδιά 3 έως 7 ετών EDUCATIONAL APPS Εκπαιδευτικές εφαρμογές για tablets για παιδιά 3 έως 7 ετών Μαρία Καραβελάκη Αναλύτρια Εκπαιδευτικών Συστημάτων Διευθύνουσα Σύμβουλος INTE*LEARN 4o Συνέδριο InfoCom Apps 2014 Αθήνα 12

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014. Γ -Δ εξάμηνο

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014. Γ -Δ εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Ημερομηνία 1-9-2014 2-9-2014 3-9-2014 4-9-2014 5-9-2014 Κινητική αγωγή και μάθηση ΠΕΥ 200

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

One Laptop Per Child

One Laptop Per Child One Laptop Per Child Παρουσίαση του μαθητικού υπολογιστή Αν. Καθηγητής Τσινάκος Αύγουστος, Προϊστάμενος, Τμ. Βιομηχανικής Πληροφορικής TEI Kαβάλας tsinakos@teikav.edu.gr Γιατί μας αφορά ή όλη προσπάθεια?

Διαβάστε περισσότερα

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση

Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκπαίδευση από Απόσταση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Π Α Ι Α Γ Ω Γ Ι Κ Ο Τ Μ Η Μ Α Η Μ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Σ Μ Ε Τ Α Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Τ Η Ν Ε Κ Π Α Ι Ε Υ Σ Η Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

«Δημιουργία Ψηφιακών Διαθεματικών Εφαρμογών Συνεργατικά από Μαθητές στα Πλαίσια του Μαθήματος Πληροφορικής στο Λύκειο»

«Δημιουργία Ψηφιακών Διαθεματικών Εφαρμογών Συνεργατικά από Μαθητές στα Πλαίσια του Μαθήματος Πληροφορικής στο Λύκειο» 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Δημιουργία Ψηφιακών Διαθεματικών Εφαρμογών Συνεργατικά από Μαθητές στα Πλαίσια του Μαθήματος Πληροφορικής στο Λύκειο» Χριστίνα Τίκβα 1, Αθανάσιος Πέρδος

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς «Εφαρμογές Υπολογιστών» Β ή Γ Γενικού Λυκείου Λαμβάνοντας υπόψη το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) του μαθήματος, το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Πληροφορικής του Γυμνασίου αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου»

ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΚΣΕ ΚΕΚ ΕΥΡΩΪ ΕΑ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ιδακτικό Σενάριο για το Νηπιαγωγείο Μέσα Συγκοινωνίας και Μεταφοράς «Ταξίδι ταξιδάκι µου» ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 1 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Τα µέσα συγκοινωνίας και µεταφοράς» (Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ, Άξονας Προτεραιότητας 2, Μέτρο 2.1 ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Ερωτήσεις Αυτοµατοποιηµένου Μέρους Πιστοποίησης Επιµορφωτών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) Περιγραφή του περιεχομένου της ενότητας. Α/Α ΣΤΟΧΟΙ (επιθυμητές γνώσεις-δεξιότητες-ικανότ ητες) ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ (Τίτλοι) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΩΝ (περιγραφή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ενδεικτικά σε ώρες) Το Πρόγραμμα πιστοποιήθηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΨΗΦΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ MOODLE Ζωή-Ελένη Σταθάκη, Ευαγγελία Παυλάτου Τομέας Χημικών Επιστημών, Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό»

«Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό» «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» «Μαθαίνοντας τα μέρη του Υπολογιστή στο Δημοτικό» Γίδας Γεώργιος Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 3ο Πιλοτικό Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Το Φως» Παναγιωτάκης Χαράλαμπος 1, Βενιώτη Ανθή 2 1 Καθηγητής, Φυσικός, 2 ο Γενικό Λύκειο Αγ. Νικολάου Κρήτης xaralpan@gmail.com 2 Καθηγήτρια, Φυσικός,

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα