Θοδωρής Πιτικάρης, Ιωάννης Τσαγκατάκης, Μιχάλης Νικητάκης, Γιώργος Παπαδουράκης Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θοδωρής Πιτικάρης, Ιωάννης Τσαγκατάκης, Μιχάλης Νικητάκης, Γιώργος Παπαδουράκης Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ"

Transcript

1 11ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ Θοδωρής Πιτικάρης, Ιωάννης Τσαγκατάκης, Μιχάλης Νικητάκης, Γιώργος Παπαδουράκης Α. Τ. Ε. Ι ΚΡΗΤΗΣ Theodoris Pitikaris, John Tsagatakis, Michael Nikitakis, George Papadourakis Technological Educational Institute of Crete Ψηφιακές βιβλιοθήκες: ανάκτηση πληροφοριών με neural network Digital libraries: information retrieval with neural network ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την επιστήμη της βιβλιοθηκονομίας, είναι η διαχείριση του συνεχούς αυξανόμενου όγκου πληροφορίας που συγκεντρώνεται στις ψηφιακές βιβλιοθήκες. Οι νέες τεχνολογίες ψηφιοποίησης και παροχής πληροφορίας επηρεάζουν την λειτουργία και την οργάνωση των βιβλιοθηκών. Βασικός στόχος των βιβλιοθηκών δεν είναι μόνο η ανάπτυξη και η διατήρηση έντυπων και ηλεκτρονικών συλλογών αλλά η δυνατότητα παροχής και ανάκτηση πληροφοριών από αυτές. Πέραν από τις κλασικές μεθόδους αναζήτησης και ανάκτησης έχουν αρχίσει να κάνουν την εμφάνιση τους εξελιγμένες εφαρμογές βασισμένες στα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα. Τα νευρωνικά δίκτυα είναι μια μορφή τεχνητής νοημοσύνης, μια προσομοίωση της ανθρώπινης νόησης. Η εφαρμογή τους στο χώρο της βιβλιοθηκονομίας έχει ως στόχο την αναζήτηση ανάκτηση και παρουσίαση πληροφοριών, με τρόπο τέτοιο που να παρουσιάζει με ακρίβεια την σχετικότητα τους ως προς το ζητούμενο θέμα και μάλιστα να συσχετίζει φορείς πληροφορίας που πιθανά να μην αναφέρονται απευθείας στο θέμα αλλά να παρουσιάζουν νοηματική ενότητα με αυτό. Λέξεις κλειδιά: ( ψηφιακές βιβλιοθήκες, νευρωνικά δίκτυα, ανάκτηση πληροφοριών) ABSTRACT With the enormous increase in recent years in the number of text databases available on-line, and the consequent need for better techniques to access this information, there has been a strong resurgence of interest in the research done in the area of information retrieval (IR). Evolving from neuro-biological insights, neural network technology gives a computer system an amazing capacity to actually learn from input data. Artificial neural _ 219

2 ΠΕΜΠΤΗ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2002 networks have provided solutions to problems normally requiring human observation and thought processes. Relevance feedback is a process where users identify relevant documents in an initial list of retrieved documents, and the system then creates a new query based on those sample relevant documents. Keywords: (digital libraries, neural network, information retrieval) Εισαγωγή Η εξέλιξη της επιστήμης των υπολογιστών και της πληροφόρησης προσέφερε στις βιβλιοθήκες νέα εργαλεία στην παραγωγή και διανομή πληροφορίας και γνώσης. Οι βιβλιοθήκες κάτω από αυτές τις συνθήκες βρίσκονται σε μια διαρκή αλλαγή τόσο σε διοικητικό όσο και λειτουργικό πεδίο. Η ψηφιοποίηση των συλλογών(έγγραφα, χάρτες, φωτογραφίες κτλ)τους και η διάθεσης τους μέσα από τον παγκόσμιο ιστό δημιουργεί νέα δεδομένα στην διαχείριση του κύκλου ζωής της πληροφορίας (παραγωγή, περιγραφή, πρόσβαση, ανάκτηση). Η ψηφιακή βιβλιοθήκη είναι ένα σύνολο υπηρεσιών που περιλαμβάνει την πρόσκτηση, την αποθήκευση, την πρόσβαση και διακίνηση πληροφορίας υλικού που είναι σε ψηφιακή μορφή. Το πλεονέκτημα μιας ψηφιακής βιβλιοθήκης δεν είναι μόνο η οργάνωση των πληροφοριών αλλά η εξασφάλιση εύκολης και ακριβής πρόσβασης σε αυτές. Η ανάγκη πληροφοριών (τι πραγματικά θέλει ο χρήστης),η εξαγωγή πληροφορίας, το φιλτράρισμα πληροφοριών(ακρίβεια δεδομένων μέσα από μεγάλο όγκο πληροφοριών ο χρήστης ανακτά αυτά που πραγματικά των ενδιαφέρουν) η διαλειτουργικότητα, η ταξινόμηση πληροφοριών, η αναπαράσταση πληροφορίας, η αξιολόγηση, είναι προβλήματα τα οποία ζητούν άμεσες λύσεις [2]. Την τελευταία δεκαετία με την αύξηση της παραγωγής πληροφόρησης η ακριβή και ταχεία πρόσβαση στις πληροφορίες γίνεται δυσκολότερη,τα γνωστά εργαλεία ανάκτησης πληροφοριών καθίστανται αδύναμα και αναποτελεσματικά με αποτέλεσμα ένα μεγάλος αριθμός πληροφοριών να μένει αναξιοποίητος ενώ ταυτόχρονα απαιτείται περισσότερος χρόνος για την αξιολόγηση τους Η ανάκτηση πληροφοριών στο κέντρο του ενδιαφέροντος Η ανάκτηση Πληροφοριών (information retrieval) εξετάζει την αντιπροσώπευση, την αποθήκευση, την οργάνωση και την πρόσβαση στα στοιχεία πληροφοριών. Η αντιπροσώπευση και η οργάνωση των στοιχείων πληροφοριών πρέπει να παρέχουν στο χρήστη την εύκολη πρόσβαση στις πληροφορίες για τις οποίες ενδιαφέρεται [13]. Η ανάκτηση στοιχείων πληροφοριών στα πλαίσια ενός συστήματος IR αποτελείται κυρίως από τον καθορισμό των εγγράφων μιας συλλογής τα όποια περιέχουν τις λέξεις κλει- 220

3 11ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ διά στην ερώτηση του χρήστη τα οποία δεν είναι αρκετά για την κάλυψη των πληροφοριακών τους αναγκών. Στην πραγματικότητα ο χρήστης ενός συστήματος ανάκτηση πληροφοριών ανησυχεί περισσότερο με την ανάκτηση των πληροφοριών για ένα συγκεκριμένο θέμα από ότι με την ανάκτηση του στοιχείου που ικανοποιεί μια δεδομένη ερώτηση. Μια γλώσσα ανάκτησης στοιχείων στοχεύει στην ανάκτηση όλων των αντικειμένων που ικανοποιούν τους σαφώς καθορισμένους όρους όπως εκείνοι εμφανίζονται σε μια αλγοριθμική έκφραση [14]. Ο χρήστης ενός συστήματος ανάκτησης πληροφοριών πρέπει να μεταφράσει την πληροφοριακή του ανάγκη σε μια ερώτηση στην γλώσσα που παρέχεται από το σύστημα. Αυτό μεταφράζεται ως ένα σύνολο λέξεων που μεταβιβάζουν την σημασιολογίας της πληροφοριακής ερώτησης. Ένα σύστημα (1R) θα πρέπει να ερμηνεύει το περιεχόμενο ενός στοιχείου πληροφορίας που υπάρχει σε συλλογή κειμένων με βάση την σχετικότητα στην ερώτηση του χρήστη. Αυτή η ερμηνεία περιλαμβάνει την εξαγωγή των συντακτικών και σημασιολογικών πληροφοριών από ένα σύνολο εγγράφων και την χρησιμοποίηση αυτών των πληροφοριών που ταιριάζουν στην πληροφοριακή ανάγκη. Κατά συνέπεια η έννοια σχετική είναι στο κέντρο της ανάκτησης πληροφοριών. Στην πραγματικότητα στόχος ενός συστήματος ανάκτησης πληροφοριών είναι να ανακτηθούν όλα τα έγγραφα που είναι σχετικά με μία ερώτηση χρηστών ανακτώντας όσο το δυνατόν λιγότερα άσχετα έγγραφα[13]. Βιβλιοθήκες και συστήματα ανάκτησης πληροφοριών Οι βιβλιοθήκες ήταν μεταξύ των πρώτων που υιοθέτησαν τα συστήματα IR για τις πληροφορίες. Η πρώτη γενιά τέτοιων συστημάτων αφορούσε την αυτοματοποίηση του δελτίοκαταλόγου και επέτρεψαν την αναζήτηση με βάση τον συγγραφέα, τίτλο. Στην δεύτερη γενιά η ανάγκη για αποτελεσματικότερη αναζήτηση επέτρεψε την χρήση και την εξαγωγή αποτελεσμάτων με λέξεις κλειδιά. Σήμερα η εστίαση των ερευνών στρέφεται στην βελτίωση των γραφικών διεπαφών, στα χαρακτηριστικά γνωρίσματα υπερκειμένων που βασίζονται σε αρχιτεκτονικές ανοικτών συστημάτων. Εξετάζοντας τις μηχανές αναζήτησης διαπιστώνεται ότι συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τους δείκτες των βιβλιοθηκονόμων. Πρέπει όμωςνα σημειωθεί ότι πολλά πράγματα έχουν αλλάξει σήμερα Καταρχάς η πρόσβαση στις πληροφορίες έγινε φτηνότερη ενώ υπάρχει καθολική πρόσβαση σ αυτές ανά πάσα στιγμή και από οποιοδήποτε σημείο κυρίως μέσω του διαδικτύου [1]. Τα προβλήματα πάντως δεν παύουν να υπάρχουν καταρχάς οι άνθρωποι βρίσκουν ακόμα δύσκολο το πώς να ψάχνουν και να βρίσκουν τις πληροφορίες που τους ενδιαφέρουν επομένως η ανάπτυξη τεχνικών που θα επιτρέπουν ανάκτηση υψηλή ποιότητας είναι το 221

4 ΠΕΜΠΤΗ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2002 ενα βήμα και δεύτερο η ποιότητα του στόχου ανάκτηση επηρεάζεται πολύ από την αλληλεπίδραση χρηστών με το σύστημα. Ειδικότερα στο πρόβλημα της πολυγλωσσία των ψηφιακών στοιχείων που εμφανίζονται θα πρέπει να υιοθετηθούν αρχιτεκτονικές που σέβονται τη γλωσσική και πολιτιστική ποικιλομορφία. Η πολυγλωσσία είναι μια πτυχή του ευρύτερου ζητήματος της πολυπολιτισμικότητας, που περιλαμβάνει, παραδείγματος χάριν: [5] τρόπος με τον οποίο οι ημερομηνίες αντιπροσωπεύονται στα διαφορετικά ημερολόγια, Η κατεύθυνση στην οποία το κείμενο παρουσιάζεται και διαβάζεται, Πολιτιστικές υποδηλώσεις ορισμένων εικονιδίων και εικονογραμμάτων. To interface των πληροφοριακών συστημάτων θα πρέπει να είναι σε θέση να χειριστεί αιτήματα σε φυσική γλώσσα χωρίς αυτό να μειώνει την συνολική απόδοση του συστήματος. Ενα άλλο θέμα που προκύπτει είναι ότι θα πρέπει το οπτικό αποτέλεσμα της αναζήτησης να όινεται με τέτοιο τρόπο ώστε να υπάρχει ξεκάθαρη αναπαράσταση της σχετικότητας μεταξύ του θέματος αναζήτησης και των αποτελεσμάτων που εμφανίζονται οςτα συστήματα IR πρέπει να μπορούν να παρέχουν την δυνατότητα να χειριστούν κείμενα των οποίων η σημασιολογία δεν προέρχεται ή δεν συμφωνεί με τις προβλέψεις τυποποιημένων και ελεγχόμενων λεξιλογίων, ώστε να μπορεί να διευρύνει την εξαγωγή αποτελεσμάτων από έγγραφα τα οποία δεν περιέχουν άμεσες αναφορές προς το ζητούμενο θέμα (link Compaq) Κατά συνέπεια μια καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς των χρηστών έχει επιπτώσεις στο σχεδιασμό και την επέκταση νέων τεχνικών ανάκτησης πληροφοριών. Απο τα παραπάνω γίνεται προφανές ότι η αύξηση του όγκου πληροφοριών δεν προκάλεσε μόνο προβλήματα αποθήκευσης, άλλα αφήνει ακόμα άλυτο το θέμα της βέλτιστης ανάκτησης. Σκοπός μας είναι να δοθεί μια πλήρη κάλυψη των σημαντικότερων ιδεών που έχουν εμφανιστεί για την αυτοματοποιημένη ανάκτηση πληροφοριών στην ψηφιακή εποχή άλλα συγχρόνως παρουσιάζεται μια μέθοδο ανάκτησης που στηρίζεται σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και ειδικότερα στα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα (ΤΝΔ) Neural network Η διαδικασία της ανάκτησης _ Για την περιγραφή τηςδιαδικασίας της ανάκτησης είναι απαραίτητο να καθοριστεί η βάση δεδομένων κειμένων και συγκεκριμένα α) τα έγγραφα που χρησιμοποιούνται β) οι διαδικασίες που εκτελούνται στο κείμενο γ) το πρότυπο κειμένων δηλ η μορφή κειμένων και ποια στοιχεία μπορούν να ανακτηθούν (2). 222

5 11ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ Μόλις καθοριστεί η λογική άποψη κειμένων ορίζεται ένας δείκτης κειμένου ο οποίος ορίζει την δομή των πληροφοριών και επιτρέπει την γρήγορη ανάκτηση των δεδομένων. Πολλές φορές η ερωτήσεις των χρηστών είναι ανεπαρκής με αποτέλεσμα οι κακώς διατυπωμένες ερωτήσεις να οδηγούν σε φτωχή ανάκτηση. Σε ένα συμβατικό σύστημα ανάκτησης πληροφοριών το καταχωρημένο κείμενο προσδιορίζεται από τα σύνολα λέξεων κλειδιών τα οποία ονομάζονται όροι ευρετηρίων (ίndex terms). Τα αιτήματα για τις πληροφορίες εκφράζεται ως συνάρτηση των λογικών πράξεων (and, not, or) και των όρων αναζήτησης. Οι όροι που χαρακτηρίζουν το καταχωρημένο κείμενο μπορούν να σημανθούν χειροκίνητα από το εκπαιδευμένο προσωπικό ή εναλλακτικά, με χρήση αυτόματων μεθόδων δημιουργίας ευρετηρίων. Στα πλήρη συστήματα ανάκτησης κειμένου αποφεύγεται η ανάλυση περιεχομένου (indexing) με την χρησιμοποίηση των λέξεων που βρίσκονται στο σώμα των εγγραφών για τον προσδιορισμό του νοηματικού περιεχομένου [23]. Όλες οι υπάρχουσες προσεγγίσεις στην ανάκτηση κειμένων είναι βασισμένες στους σχετικούς όρους που βρίσκονται στο κείμενο. Σε μια τυπική προσέγγιση προσδιορίζονται οι μεμονωμένες λέξεις που εμφανίζονται στα έγγραφα. Στην πιο απλή περίπτωση το αίτημα αναζήτησης αποτελείται από ένα όρο αναζήτησης, δηλαδή μια ακολουθία αλφαριθμητικών χαρακτήρων. Σε πιο πολύπλοκες περιπτώσεις το αίτημα αναζήτησης αποτελείται από πολλούς όρους αναζήτησης οι οποίοι συνδέονται με λογικού ς τελεστές. Σε αυτέςτις περιπτώσεις πέραν από την εφαρμογή του αλγόριθμου (substring δοκιμή) για κάθε όρο, πραγματοποιείται και το πρόσθετο βήμα εφαρμογής των λογικών τελεστών στα αποτελέσματα του αρχικού αλγόριθμου [22]. Ο χρόνος αναζήτησης είναι γραμμικός ως προς το μέγεθος των εγγράφων, αλλά εκθετικός ως προςτο μέγεθος της συμβολο σειράς αναζήτησης. Ο αλγόριθμοςγια τη substring δοκιμής είναι ο ακόλουθος: "Συγκρίνονται οι χαρακτήρεςτηςσυμβολοσειράςαναζήτησης με τους αντίστοιχους χαρακτήρεςτου εγγράφου. Εάν δεν υπάρχει το επιθυμητό αποτέλεσμα της εύρεσηςτου συγκεκριμένου substring, μετατοπίζεται η συμβολοσειρά αναζήτησης κατά μία θέση προς τα δεξιά και συνεχίζεται η ίδια διαδικασία έως ότου είτε βρεθεί η συμβολοσειρά είτε τελειώσει το τέλος έγγραφο". Ο παραπάνω αλγόριθμος αν και είναι απλός και σχετικά ακριβείς στην εφαρμογή του δεν είναι αρκετά γρήγορος [23]. Μια άλλη προσέγγιση της ανάκτηση κειμένων είναι τα "αρχεία υπογραφών". Σε αυτήν την μέθοδο, κάθε έγγραφο παράγει μια συμβολοσειρά δυαδικών ψηφίων ("υπογραφή"), χρησιμοποιώντας hashing στις λέξεις του κατά την κωδικοποίηση τους. Οι προκύπτουσες υπογραφές εγγράφων καταχωρούνται διαδοχικά σε ένα χωριστό αρχείο (αρ- 223

6 ΠΕΜΠΤΗ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2002 χείο υπογραφών) το οποίο είναι πολύ μικρότερο από το αρχικό κείμενο, και μπορεί να επεξεργαστεί πολύ γρηγορότερα. Το βασικό πλεονέκτημα των αρχείων υπογραφών είναι η μεγάλη ταχύτητα με την οποία πραγματοποιείται η επεξεργασία τους. Εντούτοις, το μέγεθος αρχείων υπογραφών είναι ανάλογο προς το μέγεθος των κειμένων και αυτό αποτελεί πρόβλημα για τις ογκώδεις συλλογές κειμένων όπως τις ψηφιακές βιβλιοθήκες. Τα αρχεία υπογραφών περιέχουν τους σχετικούς όρους από τα έγγραφα. Τέτοιοι κομματιασμένοι όροι καλούνται υπογραφές και τα αρχεία που τους περιέχουν είναι αρχεία υπογραφών. Υπάρχουν πολύ τρόποι ώστε να εξαχθούν οι υπογραφές από τα έγγραφα Οι τρεις βασικές μέθοδοι είναι 1 )WS (υπογραφέςτου Word), 2)Sc (κωδικοποίηση), Π.Χ. (συμπίεση BitBlock) και 3)RL (συμπίεση RunLength). Εως τώρα η μέθοδος των «αρχείων υπογραφών» έχει εφαρμοστεί σε μικρές βάσεις κειμένων οι οποίες δεν είναι πάντα αντιπροσωπευτικές. Αντίθετα μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εφαρμογή της παραπάνω μεθόδου σε μεγάλες βάσης κειμένων όπως είναι μια ψηφιακή βιβλιοθήκη [25]. Μια άλλη μέθοδο ανάκτησης κειμένου είναι αυτή της αντιστροφής στην οποία κάθε έγγραφο μπορεί να αντιπροσωπευθεί από ένα κατάλογο (keywords - λέξεις κλειδιά) τα οποία περιγράφουν το περιεχόμενο του εγγράφου για την ανάκτήσης του [27]. Η γρήγορη ανάκτηση μπορεί να επιτευχθεί με την εξέταση των λέξεων κλειδιών στο κείμενο. Οι λέξεις κλειδιά καταχωρούνται, αλφαβητικά, στο "αρχείο ευρετηρίων", για κάθε λέξη κλειδί διατηρούμε έναν κατάλογο δεικτών. Αναζήτηση κειμένων στο διαδίκτυο Ο παγκόσμιος ιστός εξελίσσεται σε μια καθολική αποθήκη της ανθρώπινης γνώσης και του πολιτισμού καθιστώντας αναγκαία την περιγραφή των πληροφοριών (καταλογογράφηση) που υπάρχουν στους πόρους του διαδικτύου. Τα metadata δεν είναι πλήρης στοιχεία αλλά είναι ένα είδος συντροφικού ταξιδιώτη μια πυξίδα, που περιγράφουν την πληροφορία που υπάρχει σε κάθε ψηφιακό αντικείμενο ( έγγραφο, εικόνα, βίντεο, ήχος). Τα μεταδεδομένα είναι πληροφορίες κατανοητές από τους υπολογιστέςτου διαδικτύου άλλα αόρατες για τον τελικό χρήστη, υπό την έννοια ότι δεν έχουν καμιά επίδραση στην οπτική εμφάνιση της σελίδας [19]. Η σημασία ενός συστήματος IR Η σημασία ενός συστήματος πληροφοριών IR είναι να παρέχει α) Αυξημένες δυνατό- 224

7 11ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ τητες πρόσβασης β) ανεξαρτησία στην χρήσης των πληροφοριακών πόρων γ)να επιτρέπει επεκτάσεις ώστε οι ιδιαίτερες ανάγκες μιας δεδομένης εφαρμογής να μπορούν να προσαρμοστούν. Όλα τα παραπάνω αυτοματοποιημένα συστήματα ^αποτελούν χρήσιμα εργαλεία στην προσπάθεια μας να διαχειριστούμε την πληροφορία, όμως χαρακτηρίζονται από ελλείψεις ακρίβειας και επιδόσεων Πάνω σε αυτά τα προβλήματα οι τεχνολογίες των ΤΝΔ έχουν να προτείνουν κάποιες λύσεις οι οποίες φαίνονται να ανταποκρίνονται στις προκλήσεις που προκύπτουν στην ψηφιακή εποχή [14]. Τι είναι τα Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα ΤΝΔ Οι άνθρωποι δεν είναι πιο γρήγοροι ούτε πιο ακριβείς από τους υπολογιστές. Οι σημερινοί υπολογιστές φαίνονται πολύ πιο ικανοί στο να εκτελούν πολύπλοκες αριθμητικές και λογικές πράξεις. Σε πολλούς όμως τομείς η ανθρώπινη ικανότητα υπερτερεί κατά πολύ των δυνατοτήτων των μηχανών. Για παράδειγμα οι άνθρωποι αναγνωρίζουν πολύ πιο εύκολα αντικείμενα και κατανοούν τις σχέσεις μεταξύ τους μέσα στο φυσικό περιβάλλον, έστω κι αν αυτά είναι παραμορφωμένα ή δεν είναι ορατά εξ ολοκλήρου. Η ικανότητα της μάθησης μέσω εμπειρίας είναι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της ανθρώπινης νοημοσύνης. Επιπλέον η ανθρώπινη μνήμη μπορεί να αποθηκεύσει μεγάλη ποσότητα πληροφοριών και έχει την δυνατότητα να βρίσκει συσχετιζόμενες πληροφορίες μέσα σ αυτή χωρίς μεγάλη προσπάθεια. Αντίθετα οι υπολογιστές έχουν την δυνατότητα να απομνημονεύουν τεράστιες ποσότητες πληροφοριών, αλλά είναι δύσκολο να κάνουν αυτή την γνώση ένα αποτελεσματικό μέρος των δραστηριοτήτων τους. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος και οι υπολογιστές λειτουργούν εντελώς διαφορετικά. Οι άνθρωποι είναι πιο έξυπνοι από τους υπολογιστές επειδή ο εγκέφαλος τους χρησιμοποιεί μια βασική υπολογιστική αρχιτεκτονική η οποία είναι πιο κατάλληλη για την αντιμετώπιση της φυσική επεξεργασίας πληροφοριών. Ο εγκέφαλος είναι ένας απίστευτα δυνατός υπολογιστής. Μόνο το περίβλημα του περιέχει πάνω από εκατομμύρια νευρώνες. Από κάθε νευρώνα ξεκινούν χιλιάδες ίνες οι οποίες συναντούν ίνες από άλλος νευρώνες σε σημεία που αποκαλούνται συνάψεις. Πιστεύεται ότι η μνήμη και η γνώση αποθηκεύονται στις συνάψεις αυτές και όχι σε συγκεκριμένους νευρώνες. Κάθε νευρώνας στέλνει σήματα διέγερσης ή αποδιεγερσής σε άλλους νευρώνες. Η κατάσταση ενεργοποίησης ενός νευρώνα εξαρτάται από τα σήματα διέγερσης ή αποδιέργεσης που λαμβάνει από τους νευρώνες με τους οποίους συνδέεται. Ο συνδυασμός του τεράστιου αυτού αριθμού απλών υπολογιστικών στοιχείων (νευρώνες) δίνει ένα πολύ ισχυρό επακόλουθο. 225

8 ΠΕΜΠΤΗ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2002 Το τεχνητό νευρωνικό δίκτυο σχεδιάστηκε ώστε να αντιγράψει τα χαρακτηριστικά και τις λειτουργίες των βιολογικών νευρώνων του ανθρώπινου εγκεφάλου. Πρόκειται για ένα σύστημα επεξεργασίας πληροφορίας σχεδιασμένο με βάση την λογική συνδεσμολογία των νευρώνων του ανθρώπινου εγκεφάλου. Αποτελείται από ένα μεγάλο αριθμό πολλαπλά διασυνδεόμενων επεξεργαστών (νευρώνες) που εργάζονται σε πλήρη συμφωνία μεταξύ τους, και εκτελούν διάφορους υπολογισμούς πάνω σε δεδομένα εισόδου, τα τμήματα αυτά συνδέονται μεταξύ τους με αμφίδρομα κανάλια επεξεργασίας που μεταφέρουν κωδικοποιημένες πληροφορίες με την μορφή αριθμών Τα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα διέπονται από κανόνες εκπαίδευσης που προσαρμόζονται με βάση τα πρότυπα των τιμών εισόδου και έχουν την δυνατότητα μάθησης μέσα από τα παραδείγματα(καταχώρηση εμπειρικής γνώσης) και παράσχουν λύσεις στα προβλήματα που απαιτούν την ανθρώπινη παρατήρηση και σκέψη (διαθέσιμη γνώση για χρήση). Πώς λειτουργεί ένα τεχνητό νευρωνικό δίκτυο Ένα γενικό πλαίσιο λειτουργίας των ΤΝΔ Σε ένα ΤΝΔ υπάρχουν τα εξής τμήματα Ένα σύνολο επεξεργαστικών μονάδων Το πρώτο στάδιο του ορισμού ενός ΤΝΔ είναι ο καθορισμός ενός συνόλου από επεξεργαστικές μονάδες. Σε ένα δίκτυο μια επεξεργαστική μονάδα είναι ένας τεχνητός νευρώνας με περιορισμένη μνήμη και επεξεργαστική ισχύ. Στο σχήμα 1 οι νευρώνες παριστάνονται γραφικά με κύκλους. Κάθε τεχνητός νευρώνας δέχεται εισόδουςαπό νευρώνες με τους οποίους συνδέεται και υπολογίζει μια τιμή εξόδου σαν συνάρτηση των ει- 226

9 11ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ σόδων του, την οποία την διοχετεύει με την σειρά του σε άλλους νευρώνες με τους οποίους επικοινωνεί. Το σύστημα λειτουργεί παράλληλα και πολλές μονάδες έχουν δυνατότητα να πραγματοποιούν ταυτόχρονα τους υπολογισμούς τους. Υπάρχουν τρεις κατηγορίες μονάδων : μονάδες εισόδου οι οποίες λαμβάνουν τα δεδομένα εισόδου από εξωτερικές πηγές, μονάδες εξόδου οι οποίες στέλνουν τα αποτελέσματα εκτός συστήματος και κρυμμένες μονάδες. Οι κρυμμένες μονάδες δεν είναι ορατές στον εξωτερικό κόσμο και οι είσοδοι τους καθώς και οι έξοδοι τους βρίσκονται εντόςτου Τ.Ν.Δ. Κατάσταση ενεργοποίησης Είναι χρήσιμο να κατανοήσουμε την επεξεργασία στο ΤΝΔ σαν μία εξέλιξη στο χρόνο μιας μορφής ενεργοποίησηςτου συνόλου των μονάδων. Η ενεργοποίηση αυτή aj(t) κάποιος μονάδας (uj) αντιπροσωπεύει την κατάσταση της στην χρονική στιγμή (t). Διαφορετικές υποθέσεις για την τιμή ενεργοποίησης που μπορεί να έχει μια μονάδα γίνονται από διάφορα μοντέλα ΤΝΔ μοντέλα που υπάρχουν. Οι τιμές αυτές μπορεί να είναι συνεχείς και διακριτές. Εάν είναι συνεχείςτότε μπορεί να είναι φραγμένες ή μη φραγμένες. Εάν είναι διακριτές τότε μπορεί να είναι δυαδικές ή να παίρνουν τιμές από ένα μικρό σύνολο τιμών. Διαφορετικές υποθέσεις για τιςτιμές ενεργοποίησης οδηγούν σε μοντέλα με λίγο διαφορετικά χαρακτηριστικά. Συνάρτηση εισόδου εξόδου Οι μονάδες αλληλοεπιδρούνται μεταβιβάζοντας και λαμβάνοντας και λαμβάνοντς σήματα απο γειτονικές μονάδες. Η ισχύς των σημάτων και κατά συνέπεια ο βαθμός αλληλοεπίδρασης καθορίζεται απο τον βαθμό ενεργοποίησης κάθε μονάδας uj αντιστοιχεί μια συνάρτηση εξόδου fj η οποία μετασχηματίζει την παρούσα κατάσταση aj (t) της μονάδας σε ένα σήμα εξόδου oj(t)=fj [aj (t)] Σε μερικά μοντέλα το σήμα εξόδου είναι το ίδιο με την κατά- 227

10 ΠΕΜΠΤΗ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2002 στάση ενεργοποίησηςτης μονάδας δηλ F(χ)=χ. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η F(x)= x είναι κάποια οριακή συνάρτηση (threshold function) Κατά αυτό τον τρόπο, μία μονάδα επηρεάζει μια γειτονικήςτης, μόνο όταν η τιμή ενεργοποίησης της είναι μεγαλύτερη από μια προκαθορισμένη τιμή. Πρότυπο συνδέσεων μεταξύ μονάδων Οι μονάδες συνδέοντα ι μέσω του πρότυπου σύνδεσηςτο οποίο αποτελείτην γνώση του συστήματος και καθορίζει πώς θα ανταποκριθεί το σύστημα σε μια τυχαία είσοδο. Γενικά η κατάσταση ενεργοποίησης δίνεται από την εξίσωση: όπου wjk είναι οι συντελεστές βαρών των εισόδων της μονάδας uj και θj είναι ένα εσωτερικό όριο που χαρακτηρίζει την ίδια την μονάδα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η αναπαράσταση του προτύπου σύνδεσης καθορίζεται από τον προσδιορισμό του συντελεστή βάρους κάθε σύνδεσης του δικτύου. Θετική τιμή ενός συντελεστή βάρους αναπαριστά μια είσοδο διέγερσης και αρνητική τιμή αναπαριστά μια είσοδο αποδιέγερσης. Ο συντελεστής wjk είναι θετικός εάν η μονάδα UK διεγείρει την μονάδα uj, αρνητικός αν την αποδιεργείρει και μηδέν αν η μονάδα UK δεν συνδέετε με την μονάδα uj. Η απόλυτη τιμή του συντελεστή βάρους wjk καθορίζει την ισχύ της σύνδεσης. Τοπολογία δικτύου Συνήθως οι μονάδεςτου δικτύου διατάσσονται σε ξεχωριστές δομές οι οποίες καλούνται «στρώματα»(layer). Τα πρωταρχικά μοντέλα αποτελούνται από ένα απλό στρώμα όπου κάθε είσοδος του δικτύου συνδέεται με όλες τις μονάδες του στρώματος αυτού.οι πληροφορίες ρέουν δια μέσω του στρώματος α πό τις εισόδους και στις εξόδους χωρίς ανάδραση των εξόδων. Τα μοντέλα αυτής της κλάσης ονομάζονται feed-forward μοντέλα. Στα δίκτυα πολλαπλών στρωμάτων τα μεσαία στρώματα ονομάζονται κρυμμένα (hidden layers) και αποτελούνται από κρυμμένες μονάδες. Έχουν εισαχθεί επίσης μοντέλα τα οποία χρησιμοποιούν την έννοια των feed-backward συνδέσεων. Τα δίκτυα αυτά (ανάδρασης) βελτιώνουν την διαδικασία εκπαίδευσης και μάθησης του δικτύου τροφοδοτώντας προςτα πίσω αποτελέσματα (σφάλματα) από το επόμενο στρώμα σε ένα προηγούμενο. 228

11 11ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ Κανόνας μάθησης Ο κανόνας μάθησης είναι ο τρόπος εύρεσηςτων σωστών συντελεστών βαρών έτσι ώστε οι σωστές μορφές ενεργοποίησης να δημιουργηθούν κάτω από κατάλληλες συνθήκες Για να αλλάξουμε την δομή επεξεργασίας ή της γνώσης σε ένα ΤΝΔ χρειάζεται να τροποποιήσουμε το πρότυπο συνδέσεων. Οι αλλαγές αυτές μπορούν να γίνουν με τους εξής τρόπους: 1) ανάπτυξη καινούργιων συνδέσμων 2)Αφαίρεση παλιών συνδέσμων. Γιατί να χρησιμοποιούμε Νευρωνικά δίκτυα. Τα νευρωνικά δίκτυα με την δυνατότητα τους να εξάγουν έννοιες-αποτελέσματα από περίπλοκα ή ανακριβή στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να εξάγουν πρότυπα και να ανιχνεύσουν τάσεις που είναι σύνθετες να παρατηρηθούν από άλλα υπολογιστικά συστήματα. Τα πλεονεκτήματα ενός νευρωνικού δικτύου είναι 1. Προσαρμοσμένη μάθηση (supervised -associative learning) Το ΤΝΔ εκτελεί εργασίες βασισμένο σε δεδομένα (ζεύγη εισόδων-εξόδων) που έχουν δοθεί κατά την εκπαίδευση του. 2. Αυτοοργάνωση (self-organization) Όπου μια ομάδα εξόδου εκπαιδεύεται για να ανταποκρίνεται σε ομάδες προτύπων που 229

12 ΠΕΜΠΤΗ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2002 υπάρχουν στην είσοδο. Εδώ σε σχέση με την προσαρμοσμένη μάθηση δεν υπάρχουν εκ των προτέρων καθορισμένα σύνολα κατηγοριών στα οποία θα ταξινομηθούν τα πρότυπα άλλα αναπτύσσει την δική του αναπαράσταση στα ερεθίσματα εισόδου. 3. Λειτου ργία σε π ραγματι κό χρόνο Οι υπολογισμοί ενός ΤΝΔ μπορούν να εκτελεστούν παράλληλα, ενώ συγχρόνως παρουσιάζουν ανοχή στην διαστρέβλωση εικόνων-ηρότύπων(π.χ αμφισημία λέξεων ) Δυνατότητα γενίκευσης 4. Δυνατότητα διόρθωση λαθών Μερική καταστροφή του δικτύου έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση τηςταχύτητας επεξεργασίας. Τα μερικώς κατεστραμμένα νευρωνικά δίκτυα είναι σε θέση να αναδιατάσσουν τις διεργασίες επεξεργασίας του δικτύου διοχετεύοντας όλη τη διαδικασία επεξεργασίας πληροφοριών στο υγιέςτμήμα του νευρωνικού δικτύου. Μειονεκτήματα Οι γνώσεις πάνω στο τρόπο που ο ανθρώπινος εγκέφαλος εκπαιδεύεται για να επεξεργαστεί πληροφορίες είναι ακόμα συγκεχυμένες και οι θεωρίες αφθονούν Οι μαθηματικές θεωρίες που χρησιμοποιούνται είναι ακόμα υπό ανάπτυξη και δεν μπορούν να εγγυηθούν την απόδοση ενός νευρωνικού δικτύου. LATENT SEMANTIC ANALYSIS Ένας αλγόριθμος τεχνητών νευρωνικών δικτύων που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ο LSA (Latent Semantic Analysis), ανήκει στην κατηγορία τον Self organized Networks (δίκτυο αυτοεπίβλεψης) [21 ] και χρησιμοποιείται για την εξαγωγή του περιεχομένου του κειμένου και την παραγωγή μιας περίληψης για αυτό. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι ότι δεν κάνει χρήση λεξικών ή γραμματικών κανόνων. Σε αντίθεση με τις κλασικές μεθόδους που βασίζονται στην καταμέτρηση των όμοιων λέξεων του κειμένου. Ο LSA βασίζεται στην μέτρηση της νοηματική συσχέτισης η οποία αντανακλάται στην νοηματική ομοιότητα μεταξύ συνώνυμων, ουσιαστικών, επιθέτων και άλλων μερών του λόγου τα οποία τείνουν να χρησιμοποιηθούν κατά παρόμοιο τρόπο. Επιπρόσθετα η αυτοματοποίηση της όλη διαδικασίας, επιτρέπει όχι μόνο την επεξεργασία μεγάλου όγκου κειμένων, αλλά δίδεται η δυνατότητα να εξεταστούν περαιτέρω πτυχές της δομής των κειμένων. Κάθε ενότητα αναπαρίσταται με ένα σταθμισμένο διάνυσμα της συχνότητας εμφάνισης όλων τον λέξεων της. Το διάνυσμα που προκύπτει αναπαριστά το νοηματικό περιεχόμενο της ενότητας σε ένα αφηρημένο διανυσματικό χώρο εννοιών. Με τη χρήση της 230

13 11ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ sigular value decomposition (SVD) [18] και λαμβάνοντας υπόψη μόνο της ανώτερες ιδιοτιμές που προκύπτουν επιτυγχάνεται από την μια δραστική μείωση της διαστασημότητας του χώρου εννοιών, πράγμα που έχει δραστικές επιδράσειςστουςαπαιτούμενους υπολογιστικούς χώρους ενώ παράλληλα αποκαλύπτεται μία αφαιρετική δομή η οποία συσχετίζει μεμονωμένες λέξεις με το νοηματικό περιεχόμενο στο οποίο εμφανίζονται. Η συσχέτιση ενισχύεται περαιτέρω μέσω μιας αυτοργανούμενης διαδικασία ομαδοποίησης με χρήση ενός Τ.Ν.Δ Kohonen ή με κάποιο άλλο αλγόριθμο ομαδοποίησης (clustering). Όταν μια ερώτηση τεθεί στο σύστημα αρκεί να μορφοποιηθεί ένα συμβατό διάνυσμα λέξεων και να βρεθούν οι ομάδες στις οποίες ταξινομείται αυτό το διάνυσμα. Συνήθως αυτό γίνεται με βάση τις αποστάσεις του ερωτήματος από τις ομάδες. Η αφαιρετική δομή που προκύπτει συσχετίζει μεμονωμένες λέξεις με το νοηματικό περιεχόμενο των κειμένων στις οποίες εμφανίζεται είτε ή ίδια είτε συγγενείς λέξεις. Δηλαδή είναι δυνατό να συσχετιστεί μια λέξη με μία ενότητα ακόμα και αν δεν εμφανίζεται εκεί. Τέτοιου είδους συσχετισμοί είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνουν με κλασικές στατιστικές μεθόδους επεξεργασίας φυσικής γλώσσας. Πρέπει να σημειωθεί ότι στη διαδικασία αυτή δεν λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες για την συντακτική δομή του κειμένου ή την σειρά εμφάνισης των λέξεων. Όσο μεγαλύτερο σε πλήθος και νοηματικό εύρος είναι η συλλογή κειμένων που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του μητρώο, τόσο πιο ισχυροί εννοιολογικοί συσχετισμοί αναπτύσσονται. Συμπεράσματα Ο Χώρος της βιβλιοθηκονομίας και της επιστήμηςτης πληροφόρησης έχει πολλά να κερδίσει από την χρήση των νευρωνικών δικτύων. Η δυνατότητα τους να μαθαίνουν μέσω παραδειγμάτων τα καθιστά ευέλικτα και αποτελεσματικά. Τα ΤΝΔ από την μια παρέχουν γρήγορη και λεπτομερή πρόσβαση στο υλικό και από την άλλη μπορούν να χρησιμοποιηθούν από απλούς χρήστες με ελάχιστες υλικοτεχνικές απαιτήσεις και δεξιότητες. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται ο ρόλος της βιβλιοθήκης διευκολύνοντας και υποστηρίζοντας τις ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες της ακαδημαϊκής κοινότητας. Το πιο ελπιδοφόρο από την πλευρά των νευρωνικών δικτύων είναι η πιθανότητα ότι κάποια μέρα «συνειδητά» δίκτυα θα κάνουν την εμφάνιση τους, δημιουργώντας συνθή- 231

14 ΠΕΜΠΤΗ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2002 κες αλληλοελέγχου σφαλμάτων μεταξύ τεχνίτης και ανθρώπινης εφυήας, άλλωστε πολλοί υποστηρίζουν ότι η συνείδηση είναι μια μηχανική ιδιότητα επομένως η αναπαράστασης της είναι ρεαλιστική. Ίσως από κάποιους η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης σε συστήματα ανάκτησης πληροφοριών να χαρακτηριστεί ως υπερβολικό επιχείρημα με αβέβαια αποτελέσματα, όμως στην πρόσκληση της ψηφιακής εποχής θα πρέπει να απαντήσουμε μα ανοικτό μυαλό και διάθεση για πειραματισμό Βιβλιογραφία 1) Blair D. and Maron Μ (1985) An evaluation of retrieval effectiveness for full-text document-retrieval system. Communications of ACM 28(3) ) Buckland, M.K(1991) Information as thing Journal of the American society for information science 42: ) Buckland, M.K(1997) What is a document. Journal of the American society for information science 48(9): ) Harter, S.P& Hert, C.A (1997) Evaluation of information retrieval systems: approaches, issues and methods. Annual review of information science and technology 32:3-5) Croft, B. Lucia T.(1989) Retrieving documents by plausible inference :an experimental study. Information processing and Management 25(6) ) Γ. Παπαδουράκης και Γ. Μπεμπής "Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα Ι", Τεχνικά Χρονικά Επιστημονική Έκδοση Τ.Ε.Ε.- Επιστημονική Περιοχή Β, V.11, Ν.3, ρρ.57-73, ) DAMERAU, F.j., 'Automated language processing 1, Annual Review of Information Science and Technology, 11, (1976). 8) SPARCK JONES, K. and KAY, M., Linguistics and Information Science, Academic Press. New York and London (1973). 9) MONTGOMERY, C.A., "Linguistics and information science", Journal of the American Society for Information Science, 23, (1972). 10) FARRADANE, J., RUSSELL, j.m. and YATES-MERCER, Α., "Problems in information retrieval. Logical jumps in the expression of information", Information Storage and Retrieval, 9, (1973). 11) COATES, E.J., "Some properties of relationships in the structure of indexing languages", Journal of Documentation, 29, (1973). 232

15 11ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ 12) GHOSE, Α. and DHAWLE, A.S., "Problems of thesaurus construction", journal of the American Society for Information Science, 28, ) LANCASTER, F.W., Information Retrieval Systems: Characteristics, Testing and Evaluation, Wiley, New York ( ) KOCH EN, M., Principles of Information Retrieval, Melville Publishing Co., Los Angeles, California (1974). 15)BOOKSTEIN, A. and SWANSON, D.R., "Probabilistic models for automatic indexing", journal of the American Society for Information Science, 25, (1974). 16) BELKIN, Ν.J., "Information concepts for information science", journal of Documentation, 34, (1978). 17) BARBER, A.S., BARRACLOUGH, E.D. and GRAY, W.A. "On-line information retrieval as a scientist's tool", Information Storage and Retrieval, 9, (1973). 18) W. Berry and Susan T. Dumais and Gavin W. O' Brien. Using Linear Algebra for Intelligent Information Retrieval.http://www.es.utk.edu/~berry/ (20/9/2002) 19) Dublin core metadata. URL: 20) Dushan Badal and Michael Davies. Retrieval of unstructured text. URL: 21) Scott C. Deerwester, Susan T. Dumais, Thomas K. Landauer, George W. Furnas, and Richard A. Harshman. Indexing by latent semantic analysis, journal of the American Society of Information Science, 41 (6): , ) Christos Faloutsos and Douglas W. Oard. A survey of information retrieval and filtering methods. Technical Report CS-TR-3514, ) Marcos Andre Goncalves, Robert K. France, Edward A. Fox, and Tamas E. Doszkocs. Marian: Searching and querying across heterogeneous federated digital libraries. URL: 24) Robert Hochman. Software reliability engineering: An evolutionary neural network approach. URL: 25) Timo Honkela. On the use of self-organizing map (som) in linguistic visualization. URL: 26) Panayiotis Zaphiris. User-centered evaluation of an on-line modern greek language course. URL: 233

16 ΠΕΜΠΤΗ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ) A. Jennings and H. Higuchi. A personal news service based on a user model neural network, URL: 28) Dik Lun Lee, Young Man Kim, and Gaurav Patel. Efficient signature file methods for text retrieval. Knowledge and Data Engineering, 7(3): , URL:http://citeseer.nj.nec.com/15285.html. 29) Liming Ren The. Fast search algorithms for weight-partitioned signature files. URL: 30) P. Zaphiris and et al. Participatory design of an online greek language course. URL:http://citeseer.nj.nec.com/ html. 31) Vienna University of Technology URL: 234

Ανάκτηση Πληροφορίας. Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς. Διάλεξη #03

Ανάκτηση Πληροφορίας. Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς. Διάλεξη #03 Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ανάκτηση Πληροφορίας Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς fmylonas@ionio.gr Διάλεξη #03 Βασικές έννοιες Ανάκτησης Πληροφορίας Δομή ενός συστήματος IR Αναζήτηση με keywords ευφυής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΦΥΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ. Ενότητα #12: Εισαγωγή στα Nευρωνικά Δίκτυα. Αναστάσιος Ντούνης Τμήμα Μηχανικών Αυτοματισμού Τ.Ε.

ΕΥΦΥΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ. Ενότητα #12: Εισαγωγή στα Nευρωνικά Δίκτυα. Αναστάσιος Ντούνης Τμήμα Μηχανικών Αυτοματισμού Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΕΥΦΥΗΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Ενότητα #12: Εισαγωγή στα Nευρωνικά Δίκτυα Αναστάσιος Ντούνης Τμήμα Μηχανικών Αυτοματισμού Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική 2. Τεχνητή νοημοσύνη

Πληροφορική 2. Τεχνητή νοημοσύνη Πληροφορική 2 Τεχνητή νοημοσύνη 1 2 Τι είναι τεχνητή νοημοσύνη; Τεχνητή νοημοσύνη (AI=Artificial Intelligence) είναι η μελέτη προγραμματισμένων συστημάτων τα οποία μπορούν να προσομοιώνουν μέχρι κάποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 1.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών 1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών Τα Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση καταχωρήσεων βιβλιοθηκών. Τα περιεχόμενα των βιβλιοθηκών αυτών είναι έντυπα έγγραφα, όπως βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα. "Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα" (Διαφάνειες), Α. Λύκας, Παν. Ιωαννίνων

Εισαγωγή στα Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα. Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα (Διαφάνειες), Α. Λύκας, Παν. Ιωαννίνων Εισαγωγή στα Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence) Ανάπτυξη μεθόδων και τεχνολογιών για την επίλυση προβλημάτων στα οποία ο άνθρωπος υπερέχει (?) του υπολογιστή Συλλογισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑ - ΛΕΞΕΙΣ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΤΡΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα & Περιβάλλον

Πληροφοριακά Συστήματα & Περιβάλλον ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Πληροφοριακά Συστήματα & Περιβάλλον Ενότητα 8: Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα Παναγιώτης Λεφάκης Δασολογίας & Φυσικού Περιβάλλοντος Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ. Σαράντος Καπιδάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ Σαράντος Καπιδάκης 0_CONT_Ω.indd iii τίτλος: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ συγγραφέας: Καπιδάκης Σαράντος 2014 Εκδόσεις Δίσιγμα Για την ελληνική γλώσσα σε όλον τον

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στις Συνεργασίες των Βιβλιοθηκών

Η Τεχνολογία στις Συνεργασίες των Βιβλιοθηκών Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής Δημοσίευσης Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Η Τεχνολογία στις Συνεργασίες των Βιβλιοθηκών Σαράντος Καπιδάκης sarantos@ionio.gr Ομοιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Δείχτες Επιτυχίας και Δείχτες Επάρκειας

Δείχτες Επιτυχίας και Δείχτες Επάρκειας Δείχτες Επιτυχίας και Δείχτες Επάρκειας Γ Τάξη Θεματικές Περιοχές: 1. Βασικές έννοιες της Πληροφορικής και της Επιστήμης Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 2. Υλικό / Αρχιτεκτονική Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 3. Λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις

Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Ανίχνευση απαιτήσεων χρηστών για υπηρεσίες ψηφιακών βιβλιοθηκών μέσα από ποιοτικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις Άγγελος Μητρέλης 1, Λεωνίδας Παπαχριστόπουλος 1, Γιάννης Τσάκωνας 1,2, Χρήστος Παπαθεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση Πληροφορίας

Ανάκτηση Πληροφορίας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 8: Λανθάνουσα Σημασιολογική Ανάλυση (Latent Semantic Analysis) Απόστολος Παπαδόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Μία μέθοδος προσομοίωσης ψηφιακών κυκλωμάτων Εξελικτικής Υπολογιστικής

Μία μέθοδος προσομοίωσης ψηφιακών κυκλωμάτων Εξελικτικής Υπολογιστικής Μία μέθοδος προσομοίωσης ψηφιακών κυκλωμάτων Εξελικτικής Υπολογιστικής Βασισμένο σε μια εργασία των Καζαρλή, Καλόμοιρου, Μαστοροκώστα, Μπαλουκτσή, Καλαϊτζή, Βαλαή, Πετρίδη Εισαγωγή Η Εξελικτική Υπολογιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Μάθημα 1 Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Τζανέτος Πομόνης ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Τι είναι οι Βάσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού «Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού Ηλίας Νίτσος Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, nitsos@lib.teithe.gr Αφροδίτη Μάλλιαρη Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής Βασικές Έννοιες Πληροφορικής 1. Τι είναι ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι οποιαδήποτε συσκευή μεγάλη ή μικρή που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορική ΙΙ Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Τμήμα Λογιστικής

Πληροφορική ΙΙ Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Ορισμός Βάσης Δεδομένων Σύστημα Διαχείρισης Βάσης Δεδομένων ΣΔΒΔ (DBMS) Χαρακτηριστικά προσέγγισης συστημάτων αρχειοθέτησης Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.)

ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS (M.I.S.) 2.1 Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Καθηγητής Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Γρ. 307 2310-891-578 kat@uom.gr ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Βάσεις Δεδομένων. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Βάσεις Δεδομένων Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Βάσεις Δεδομένων», 2015-2016 Κεφάλαιο 2: Περιβάλλον Βάσεων Δεδομένων Μοντέλα Δεδομένων 2.1

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

A ΕΠΑ.Λ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Εκπαιδευτικοί: ΓΑΛΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΟΥΣΟΥΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

A ΕΠΑ.Λ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Εκπαιδευτικοί: ΓΑΛΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΟΥΣΟΥΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ A ΕΠΑ.Λ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 5 η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Εκπαιδευτικοί: ΓΑΛΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΟΥΣΟΥΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ 1 Βάση Δεδομένων: Με το όρο Βάση Δεδομένων εννοούμε ένα σύνολο δεδομένων που είναι οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Διαδανεισμός, Πρωτόκολλο z39.50 Στρατηγικές αναζήτησης

Διαδανεισμός, Πρωτόκολλο z39.50 Στρατηγικές αναζήτησης Διαδανεισμός, Πρωτόκολλο z39.50 Στρατηγικές αναζήτησης Σεμινάρια Βιβλιοθηκονόμων ΕΠΕΑΕΚ 2000 Φίλιππος Τσιμπόγλου Διευθυντής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Κύπρου e-mail ftsimp@ucy.ac.cy 2 3 Πρωτόκολλο Z.3950

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμική Τεχνολογία. Πολυμέσα & Διαδίκτυο Παράμετροι Δικαίου Μέρος Α

Πολιτισμική Τεχνολογία. Πολυμέσα & Διαδίκτυο Παράμετροι Δικαίου Μέρος Α Πολιτισμική Τεχνολογία Πολυμέσα & Διαδίκτυο Παράμετροι Δικαίου Μέρος Α Δυνατότητες: Σύλληψη, συντήρηση, ανάδειξη Χρήση : Ψηφιακών βίντεο, ήχων, εικόνων, γραφικών παραστάσεων Οι συλλογές καθίστανται διαθέσιμες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 002: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Μηχανές αναζήτησης

ΕΠΛ 002: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Μηχανές αναζήτησης ΕΠΛ 002: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μηχανές αναζήτησης Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε για ποιον λόγο μας είναι απαραίτητες οι μηχανές αναζήτησης στον Παγκόσμιο Ιστό. Να περιγράψουμε κάποιους από τους

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Διαχείριση Γνώσης Knowledge Management Learning Objectives Ποιοί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα. Ενότητα 9: Πληροφοριακά Συστήματα Ορισμοί

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα. Ενότητα 9: Πληροφοριακά Συστήματα Ορισμοί Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Ενότητα 9: Πληροφοριακά Συστήματα Ορισμοί Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Τμήμα Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κωνσταντίνος Ταραμπάνης

Διαβάστε περισσότερα

IEEE Xplore, Institute of Electrical and Electronics Engineers Inc.

IEEE Xplore, Institute of Electrical and Electronics Engineers Inc. IEEE Xplore, Institute of Electrical and Electronics Engineers Inc. Μέσω της υπηρεσίας IEEE Xplore παρέχεται πρόσβαση στα περιεχόμενα, στις περιλήψεις και στα πλήρη κείμενα (full text) άρθρων από επιστημονικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα

Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Ανοικτά Ακαδηµα κά Μαθήµατα Ανάλυση Σχεδίαση Υλοποίηση Αξιολόγηση Ανάλυση: Πληροφορίες σχετικά µε τις ανάγκες της εκπαίδευσης Σχεδίαση: Καθορισµός χαρακτηριστικών του εκπαιδευτικού λογισµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών 44 Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τα βήματα που ακολουθούνται κατά την ανάπτυξη μιας εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS

Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Ψηφιακές πολύμεσες βιβλιοθήκες στο INTERNET - CHILIAS Αλεξάνδρα Παπάζογλου Ελληνοαμερικανικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα, Βιβλιοθήκη Κολλεγίου Αθηνών Η ανάπτυξη της τηλεπικοινωνιακής υποδομής σε συνδυασμό με τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. ΕΠΑΛ Σύμης Εφαρμογές πληροφορικής Ερωτήσεις επανάληψης

Κεφάλαιο 7. ΕΠΑΛ Σύμης Εφαρμογές πληροφορικής Ερωτήσεις επανάληψης ΕΠΑΛ Σύμης Εφαρμογές πληροφορικής Ερωτήσεις επανάληψης Κεφάλαιο 7 1. Σε τι διαφέρει ο Η/Υ από τις υπόλοιπες ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές; Που οφείλεται η δυνατότητά του να κάνει τόσο διαφορετικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Οντολογία Ψηφιακής Βιβλιοθήκης

Οντολογία Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Οντολογία Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Αντωνάκης Δημήτρης Μητρέλης Άγγελος Παπουτσής Κωνσταντίνος Θεόδωρος Σιώχος Βασίλειος Νοέμβριος 2006 Πάτρα Χρήση Οντολογιών Οι ψηφιακές βιβλιοθήκες με τη βοήθεια των οντολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικητάκης 1, Ανέστης Σίτας 2, Γιώργος Παπαδουράκης Ph.D 1, Θοδωρής Πιτηκάρης 3

Μιχαήλ Νικητάκης 1, Ανέστης Σίτας 2, Γιώργος Παπαδουράκης Ph.D 1, Θοδωρής Πιτηκάρης 3 Information literacy and the autonomous learner Μιχαήλ Νικητάκης 1, Ανέστης Σίτας 2, Γιώργος Παπαδουράκης Ph.D 1, Θοδωρής Πιτηκάρης 3 1) Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Κρήτης, nikit@lib.teiher.gr, r,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Μηχανικής Μάθησης στην επεξεργασία Τηλεπισκοπικών Δεδομένων. Δρ. Ε. Χάρου

Μέθοδοι Μηχανικής Μάθησης στην επεξεργασία Τηλεπισκοπικών Δεδομένων. Δρ. Ε. Χάρου Μέθοδοι Μηχανικής Μάθησης στην επεξεργασία Τηλεπισκοπικών Δεδομένων Δρ. Ε. Χάρου Πρόγραμμα υπολογιστικής ευφυίας Ινστιτούτο Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ exarou@iit.demokritos.gr Μηχανική

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του MOODLE από την οπτική γωνία του ιαχειριστή

Η χρήση του MOODLE από την οπτική γωνία του ιαχειριστή Ανοικτή και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση Χρησιµοποιώντας το Εκπαιδευτικό Περιβάλλον του MOODLE. Open and Distance Learning Using MOODLE Learning Environment Αθανάσιος Ι. Μάργαρης, Ευθύµιος. Κότσιαλος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας

ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας ΑΕΠΠ Ερωτήσεις θεωρίας Κεφάλαιο 1 1. Τα δεδομένα μπορούν να παρέχουν πληροφορίες όταν υποβάλλονται σε 2. Το πρόβλημα μεγιστοποίησης των κερδών μιας επιχείρησης είναι πρόβλημα 3. Για την επίλυση ενός προβλήματος

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού

Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού Το λογισμικό θησαυρών μπορεί να προορίζεται για έναν υπολογιστή ή για μεγάλο σύστημα, μπορεί να αφορά στην κατασκευή και συντήρηση του θησαυρού ή στην

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις εδοµένων & Πολυµέσα

Βάσεις εδοµένων & Πολυµέσα Βάσεις εδοµένων & Πολυµέσα Κουρέλης Στάθης Παρουσίαση πρακτικού µέρους 4ης εργασίας Καθηγητής: κ. Στυλιαράς Γ. Αθήνα - Απρίλιος 2009 Εισαγωγή Οι Βάσεις εδοµένων Πολυµέσων παρέχουν χαρακτηριστικά που επιτρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα

Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Εισαγωγή στα Πληροφοριακά Συστήματα Ενότητα 3: Η έννοια της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ - INFORMATION Κωνσταντίνος Ταραμπάνης Τμήμα Οργάνωσης & Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κωνσταντίνος Ταραμπάνης

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική Διεύρυνση Ερωτημάτων με τη Χρήση Θησαυρού: μια εμπειρική μελέτη

Εννοιολογική Διεύρυνση Ερωτημάτων με τη Χρήση Θησαυρού: μια εμπειρική μελέτη 19ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, 3-5 Νοεμβρίου 2010, Αθήνα Εννοιολογική Διεύρυνση Ερωτημάτων με τη Χρήση Θησαυρού: μια εμπειρική μελέτη Άννα Μάστορα (1) Μαρία Μονόπωλη (2) Σαράντος Καπιδάκης

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ 1 Λειτουργικές απαιτήσεις Το σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών στοχεύει στο να επιτρέπει την πλήρως ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων από υποψήφιους

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη & Σχεδίαση Λογισμικού (ΗΥ420)

Ανάπτυξη & Σχεδίαση Λογισμικού (ΗΥ420) Ανάπτυξη & Σχεδίαση Λογισμικού (ΗΥ420) Διάλεξη 8: Σχεδίαση Συστήματος Σχεδίαση Συστήματος 2 Διεργασία μετατροπής του προβλήματος σε λύση. Από το Τί στο Πώς. Σχέδιο: Λεπτομερής περιγραφή της λύσης. Λύση:

Διαβάστε περισσότερα

EBSCOhost Research Databases

EBSCOhost Research Databases Η EBSCOhost είναι ένα online σύστημα αναζήτησης σε έναν αριθμό βάσεων δεδομένων, στις οποίες είναι συμβεβλημένο κάθε φορά το ίδρυμα. Διαθέτει πολύγλωσσο περιβάλλον αλληλεπίδρασης (interface) με προεπιλεγμένη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα

Μαθησιακά Αντικείμενα Μαθησιακά Αντικείμενα Κλειώ Σγουροπούλου Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Περιεχόμενα 2 Μαθησιακά Αντικείμενα: Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι (ΑΕΠ) Open Educational Resources, δεδομένα, μεταδεδομένα, πρότυπα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον ΚΕΦΑΛΑΙΑ 3 και 9 ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ Δεδομένα αφαιρετική αναπαράσταση της πραγματικότητας και συνεπώς μία απλοποιημένη όψη της δηλαδή.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Βασίλειος Γ. Καμπουρλάζος Δρ. Ανέστης Γ. Χατζημιχαηλίδης

Δρ. Βασίλειος Γ. Καμπουρλάζος Δρ. Ανέστης Γ. Χατζημιχαηλίδης Μάθημα 4 ο Δρ. Ανέστης Γ. Χατζημιχαηλίδης Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε. ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2016-2017 Διευρυμένη Υπολογιστική Νοημοσύνη (ΥΝ) Επεκτάσεις της Κλασικής ΥΝ. Μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ Ενότητα: Αναγνώριση Διεργασίας - Προσαρμοστικός Έλεγχος (Process Identification) Αλαφοδήμος Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση Πληροφορίας

Ανάκτηση Πληροφορίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ανάκτηση Πληροφορίας Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς fmylonas@ionio.gr Διάλεξη #04 Εισαγωγή στα Μοντέλα Ανάκτησης Πληροφορίας Boolean Μοντέλο 1 Άδεια χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

STORAGE AREA NETWORK. Σπουδαστές: Δόση Νικολέτα Καρακούση Πελαγία 30/5/2014 1

STORAGE AREA NETWORK. Σπουδαστές: Δόση Νικολέτα Καρακούση Πελαγία 30/5/2014 1 STORAGE AREA NETWORK Σπουδαστές: Δόση Νικολέτα Καρακούση Πελαγία 30/5/2014 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΤΥΟ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (SAN) ΟΡΙΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (SAN) Οποιοδήποτε, υψηλής απόδοσης, δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων Δημητριάδης Σάββας Πληροφορικός, MSc. Συνεργάτης Έργου Το Ιδρυματικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Βάσεις Δεδομένων ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Τι είναι οι Βάσεις Δεδομένων; Σύστημα για αποθήκευση, μετάδοση

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικός Κατάλογος της Βιβλιοθήκης (OPAC)

Ηλεκτρονικός Κατάλογος της Βιβλιοθήκης (OPAC) Ο ηλεκτρονικός κατάλογος (OPAC) είναι το online σύστημα αναζήτησης στο αυτοματοποιημένο σύστημα της Βιβλιοθήκης (GEAC-ADVANCE), για την τοπική συλλογή της. Το περιβάλλον αλληλεπίδρασης (interface) είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ (Τμήματα Υπολογιστή) ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ:ΠΟΖΟΥΚΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κάθε ηλεκτρονικός υπολογιστής αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυείς Τεχνολογίες - Πράκτορες

Ευφυείς Τεχνολογίες - Πράκτορες Ευφυείς Τεχνολογίες - Πράκτορες Δημοσθένης Σταμάτης demos@it.teithe.gr www.it.teithe.gr/~demos Αντώνης Σιδηρόπουλος asidirop@gmail.com www.it.teithe.gr/~asidirop 1 Τάσεις με καθοριστικό ρόλο στην Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Κεφάλαιο 8 Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Αναπαράσταση Γνώσης Σύνολο συντακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

Ιόνιο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Μεταδεδομένα για Ψηφιακές Βιβλιοθήκες Γ. Δ. Μπώκος Μεταδεδομένα: Ο όρος Μεταδεδομένα: «Δεδομένα σχετικά με Δεδομένα» Αναλυτικότερα: «Το σύνολο όσων θα μπορούσε να πει κανείς για ένα πληροφοριακό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Μάθημα 9 Μεταδεδομένα Τζανέτος Πομόνης ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Τι είναι τα Μεταδεδομένα; Ο όρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΟ ΤΕΕ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΟ ΤΕΕ 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΥΡΕΤΗΡΙΑΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΙΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΟ ΤΕΕ Κατερίνα Τοράκη Στην εισήγηση αναπτύσσονται τα ζητήματα ορολογίας που προκύπτουν στις βιβλιοθήκες από

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων. Η ανάγκη Διαγράμματα ΟΣ Σύνολα Οντοτήτων-Συσχετίσεων Απεικονίσεις Επεκτάσεις

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων. Η ανάγκη Διαγράμματα ΟΣ Σύνολα Οντοτήτων-Συσχετίσεων Απεικονίσεις Επεκτάσεις Η ανάγκη Διαγράμματα ΟΣ Σύνολα Οντοτήτων-Συσχετίσεων Απεικονίσεις Επεκτάσεις Μοντέλα Δεδομένων Μοντέλο: αφαιρετική αναπαράσταση του πραγματικού κόσμου. Μοντέλα βασισμένα σε εγγραφές (record based models)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Μάθημα Βασικές Έννοιες - Ανάλυση Απαιτήσεων

Εισαγωγικό Μάθημα Βασικές Έννοιες - Ανάλυση Απαιτήσεων ..?????? Εργαστήριο ΒΑΣΕΙΣ????????? ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Βάσεων Δεδομένων?? ΙΙ Εισαγωγικό Μάθημα Βασικές Έννοιες - . Γενικά Τρόπος Διεξαγωγής Ορισμός: Βάση Δεδομένων (ΒΔ) είναι μια συλλογή από σχετιζόμενα αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι εξάσκησης της μνήμης και μέθοδοι καλυτέρευσης

Τρόποι εξάσκησης της μνήμης και μέθοδοι καλυτέρευσης Η μνήμη είναι μια νοητική ικανότητα με την οποία αποθηκεύουμε, αναγνωρίζουμε και ανακαλούμε, αλλά και αναπλάθουμε πληροφορίες ή εμπειρίες. Με άλλα λόγια, με τη μνήμη αποθηκεύουμε και διατηρούμε δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Μηχανική Μάθηση στο Σχολείο: Μια Προσέγγιση για την Εισαγωγή της Ενισχυτικής Μάθησης στην Τάξη

Η Μηχανική Μάθηση στο Σχολείο: Μια Προσέγγιση για την Εισαγωγή της Ενισχυτικής Μάθησης στην Τάξη 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Η Μηχανική Μάθηση στο Σχολείο: Μια Προσέγγιση για την Εισαγωγή της Ενισχυτικής Μάθησης στην Τάξη Σάββας Νικολαΐδης 1 ο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση πληροφοριακών συστηµάτων και υπηρεσιών πληροφόρησης

Αξιολόγηση πληροφοριακών συστηµάτων και υπηρεσιών πληροφόρησης Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό πρόγραµµα σπουδών στην Επιστήµη της Πληροφορίας Αξιολόγηση πληροφοριακών συστηµάτων και υπηρεσιών πληροφόρησης 2006 2007 Μελέτες χρηστών

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικός πολύγλωσσος θησαυρός : το μέλλον στην αυτοματοποιημένη ευρετηρίαση

Ηλεκτρονικός πολύγλωσσος θησαυρός : το μέλλον στην αυτοματοποιημένη ευρετηρίαση Ηλεκτρονικός πολύγλωσσος θησαυρός : το μέλλον στην αυτοματοποιημένη ευρετηρίαση Α. Βασιλείου Η διαδικασία καθώς και οι μέθοδοι βελτιστοποίησης των υπηρεσιών πληροφόρησης έχουν απασχολήσει επανειλημμένα

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Μάρτιος 2013 Μάιος 2013 Όνομα : Παπαχριστόπουλος Λεωνίδας

Αναφορά εργασιών για το τρίμηνο Μάρτιος 2013 Μάιος 2013 Όνομα : Παπαχριστόπουλος Λεωνίδας Στο πλαίσιο της πράξης «Αναβάθμιση και Εμπλουτισμός των Ψηφιακών Υπηρεσιών της Βιβλιοθήκης του Παντείου Πανεπιστημίου». Η Πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος Εννοιολογική χαρτογράφηση Τ. Α. Μικρόπουλος Οργάνωση γνώσης Η οργάνωση και η αναπαράσταση της γνώσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Η οργάνωση των εννοιών που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

Δομές Δεδομένων και Αλγόριθμοι

Δομές Δεδομένων και Αλγόριθμοι Δομές Δεδομένων και Αλγόριθμοι Χρήστος Γκόγκος ΤΕΙ Ηπείρου Χειμερινό Εξάμηνο 2014-2015 Παρουσίαση 19 Hashing - Κατακερματισμός 1 / 23 Πίνακες απευθείας πρόσβασης (Direct Access Tables) Οι πίνακες απευθείας

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές κωδικοποίησης. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 08-1

Αρχές κωδικοποίησης. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 08-1 Αρχές κωδικοποίησης Απαιτήσεις κωδικοποίησης Είδη κωδικοποίησης Κωδικοποίηση εντροπίας Διαφορική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση μετασχηματισμών Στρωματοποιημένη κωδικοποίηση Κβαντοποίηση διανυσμάτων Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ 1.1 Να δοθεί ο ορισμός του προβλήματος καθώς και τρία παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 4 Γνωστική ψυχολογία Οι πληροφορίες του περιβάλλοντος γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας από τον εγκέφαλο μέσω γνωστικών διαδικασιών (αντίληψη, μνήμη,

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Γνώσης. Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής

Συστήματα Γνώσης. Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θεωρητικό Κομμάτι Μαθήματος Ενότητα 2: Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Νίκος Βασιλειάδης, Αναπλ. Καθηγητής Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Δομές δεδομένων και ψηφιακή αναπαράσταση χωρικών φαινομένων

Δομές δεδομένων και ψηφιακή αναπαράσταση χωρικών φαινομένων Ενότητα 4 η Δομές δεδομένων και ψηφιακή αναπαράσταση χωρικών φαινομένων Βύρωνας Νάκος Καθηγητής Ε.Μ.Π. - bnakos@central.ntua.gr Bασίλης Κρασανάκης Υποψήφιος διδάκτορας Ε.Μ.Π. - krasvas@mail.ntua.gr Β.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού

Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού Ενότητα 3: Σύλληψη και ανάλυση απαιτήσεων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας 1 22 Λογισμικές εφαρμογές καταγραφής και αξιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Μαρίνος Θεμιστοκλέους Email: mthemist@unipi.gr Ανδρούτσου 150 Γραφείο 206 Τηλ. 210 414 2723 Ώρες Γραφείου: Δευτέρα 11-12 AM Πληροφοριακά Συστήματα (ΠΣ) Information Systems (IS) Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ ΣΕ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ ΣΕ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ ΣΕ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ: Κυκλικός Έλεγχος Πλεονασμού CRC codes Cyclic Redundancy Check codes Ο μηχανισμός ανίχνευσης σφαλμάτων στις επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητή Νοημοσύνη. TMHMA ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Εξάμηνο 5ο Οικονόμου Παναγιώτης & Ελπινίκη Παπαγεωργίου. Νευρωνικά Δίκτυα.

Τεχνητή Νοημοσύνη. TMHMA ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Εξάμηνο 5ο Οικονόμου Παναγιώτης & Ελπινίκη Παπαγεωργίου. Νευρωνικά Δίκτυα. Τεχνητή Νοημοσύνη. TMHMA ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Εξάμηνο 5ο Οικονόμου Παναγιώτης & Ελπινίκη Παπαγεωργίου. Νευρωνικά Δίκτυα. 1 ΤΕΧΝΗΤΑ ΝΕΥΡΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ Χαρακτηριστικά Είδη εκπαίδευσης Δίκτυα

Διαβάστε περισσότερα

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών

κεφάλαιο Βασικές Έννοιες Επιστήμη των Υπολογιστών κεφάλαιο 1 Βασικές Έννοιες Επιστήμη 9 1Εισαγωγή στις Αρχές της Επιστήμης των Η/Υ Στόχοι Στόχος του κεφαλαίου είναι οι μαθητές: να γνωρίσουν βασικές έννοιες και τομείς της Επιστήμης. Λέξεις κλειδιά Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο «Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού» Ενότητα. Επεξεργασία πινάκων

Εργαστήριο «Τεχνολογία Πολιτισμικού Λογισμικού» Ενότητα. Επεξεργασία πινάκων Ενότητα 4 Επεξεργασία πινάκων 36 37 4.1 Προσθήκη πεδίων Για να εισάγετε ένα πεδίο σε ένα πίνακα που υπάρχει ήδη στη βάση δεδομένων σας, βάζετε τον κέρσορα του ποντικιού στο πεδίο πάνω από το οποίο θέλετε

Διαβάστε περισσότερα

Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς

Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 25-6 Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς (λογικές πράξεις) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Εκτέλεση πράξεων

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστική Νοημοσύνη. Μάθημα 13: Αναδρομικά Δίκτυα - Recurrent Networks

Υπολογιστική Νοημοσύνη. Μάθημα 13: Αναδρομικά Δίκτυα - Recurrent Networks Υπολογιστική Νοημοσύνη Μάθημα 13: Αναδρομικά Δίκτυα - Recurrent Networks Γενικά Ένα νευρωνικό δίκτυο λέγεται αναδρομικό, εάν υπάρχει έστω και μια σύνδεση από έναν νευρώνα επιπέδου i προς έναν νευρώνα επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα

215 Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πάτρας

215 Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πάτρας 215 Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής Πάτρας Το Τμήμα ασχολείται με τη διδασκαλία και την έρευνα στην επιστήμη και τεχνολογία των υπολογιστών και τη μελέτη των εφαρμογών τους. Το Τμήμα ιδρύθηκε το 1980 (ως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκτέλεση πράξεων. Ψηφιακά Ηλεκτρονικά και Δυαδική Λογική. Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς. Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς

Εκτέλεση πράξεων. Ψηφιακά Ηλεκτρονικά και Δυαδική Λογική. Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς. Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 24-5 Πράξεις με δυαδικούς αριθμούς (λογικές πράξεις) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης ; Ποιες κατηγορίες

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 6. Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας

Μάθηµα 6. Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας Μάθηµα 6 122 Μεταδεδοµένα: : Η τυπολογία των σχηµάτων 123 Dublin Core: Τα στοιχεία δεδοµένων (1) Θέµα (Subject) Περιγραφή (Description) ηµιουργός (Creator( Creator) Τίτλος (Title) Εκδότης (Publisher( Publisher)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ E.M.I.R. - Energy Management & Intelligent Reporting

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ E.M.I.R. - Energy Management & Intelligent Reporting ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΕΛΤΙΣΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ E.M.I.R. - Energy Management & Intelligent Reporting Διαδικτυακό OLAP Σύστημα Λήψης Αποφάσεων και δημιουργίας έξυπνων προσαρμοστικών γραφημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

Δομή Ηλεκτρονικού υπολογιστή

Δομή Ηλεκτρονικού υπολογιστή Δομή Ηλεκτρονικού υπολογιστή Η κλασσική δομή του μοντέλου που πρότεινε το 1948 ο Von Neumann Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Είσοδος Αποθήκη Αποθήκη - Έξοδος Εντολών Δεδομένων Κλασσικό μοντέλο Von Neumann

Διαβάστε περισσότερα