Ανάπτυξη πιλοτικής εφαρμογής εικονικών ασθενών στην ελληνική ιατρική εκπαίδευση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάπτυξη πιλοτικής εφαρμογής εικονικών ασθενών στην ελληνική ιατρική εκπαίδευση"

Transcript

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2010, 27(5): Ανάπτυξη πιλοτικής εφαρμογής εικονικών ασθενών στην ελληνική ιατρική εκπαίδευση ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν ο σχεδιασμός και η υλοποίηση πιλοτικής εφαρμογής ψηφιακού εικονικού ασθενούς, σύμφωνα με τα τελευταία τεχνολογικά πρότυπα για προσομοιώσεις ηλεκτρονικών εικονικών ασθενών και τη χρήση τους στην (ηλεκτρονική) ιατρική εκπαίδευση/μάθηση. ΥΛΙΚΟ- ΜΕΘΟΔΟΣ Χρησιμοποιήθηκαν δύο προγράμματα συμπληρωματικά μεταξύ τους, το VUE και το OpenLabyrinth, που έχουν σχεδιαστεί για ανάπτυξη/υλοποίηση σεναρίων ιατρικής εκπαίδευσης. Η εφαρμογή στηρίζεται σε πρότυπα που προτείνονται από το διεθνή οργανισμό MedBiquitous, που συντονίζει διεθνώς την προσπάθεια για τη χρήση ελεύθερων και ανοικτών προτύπων στην ηλεκτρονική ιατρική εκπαίδευση. Το σενάριο του εικονικού ασθενούς της παρούσας εργασίας στηριζόταν στη στρατηγική της «εκμάθησης επικεντρωμένης στο πρόβλημα» (problem-based learning, PBL) και εφαρμόζεται σε καρδιολογικό θέμα (αντιμετώπιση θωρακικού άλγους). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Το αναπτυγμένο σενάριο επιτρέπει στον εκπαιδευόμενο να συνεργαστεί με έναν εικονικό ασθενή μέσα από πολλαπλές επαφές, προκειμένου να τον εξετάσει, να διαλέξει διαγνωστικές εξετάσεις και τρόπους διερεύνησης, να επιλέξει διαφορετικές προσεγγίσεις και να καταλήξει σε αποφάσεις σχετικά με την αντιμετώπιση του περιστατικού και τη θεραπεία του. Προσδόθηκε όσο το δυνατόν ρεαλιστικότερο περιεχόμενο, που ενισχύεται και με την προσθήκη οπτικοακουστικού υλικού. Έτσι, προσομοιάζει τις αληθινές συνθήκες στην ιατρική πραγματικότητα και παρέχει την ευκαιρία στο χρήστη/εκπαιδευόμενο να αποκτήσει κλινικές δεξιότητες μέσα από το σύστημα και τις επιλογές του σεναρίου. Η ολοκλήρωση της εκπαιδευτικής δραστηριότητας και η αξιολόγηση του εκπαιδευόμενου επιτυγχάνεται με την παρουσίαση της τελικής του βαθμολογίας (score), αλλά και την ανατροφοδότησή του με συγκεκριμένες αναφορές για την επίδοσή του. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η εφαρμογή του εικονικού ασθενούς προσφέρει την ευκαιρία στους εκπαιδευόμενους να εξασκηθούν στη λήψη αποφάσεων σε ένα ελεύθερο κινδύνου για την υγεία των ασθενών περιβάλλον. Το όλο σύστημα απλοποιεί το διαχειριστικό έργο της συσχέτισης της εκπαίδευσης και της αξιολόγησης της προόδου εκμάθησης, ενώ αποτελεί την ψηφιακή επέκταση του εργαστηρίου κλινικών δεξιοτήτων, εξοπλισμένου με προπλάσματα. Αν και η κλινική εμπειρία με πραγματικούς ασθενείς εξακολουθεί να είναι πρωταρχικής σημασίας, η εκπαίδευση με εικονικούς ασθενείς μπορεί να επεκτείνει τη συγκεκριμένη εμπειρία και να συμπληρώσει τα κενά, αφού επιτρέπει στους φοιτητές να εκπαιδεύονται με ένα συστηματικό, ασφαλή και «προστατευμένο» τρόπο με αποτελεσματικές μεθόδους εκπαίδευσης προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες τους και το επίπεδο της εμπειρίας τους. Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2010, 27(5): Ε. Ντάφλη, 1 Π.Δ. Μπαμίδης, 1 Ν. Ντόμπρος 2 1 Εργαστήριο Ιατρικής Πληροφορικής, Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 2 Α Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο «ΑΧΕΠΑ», Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη Pilot virtual patient application in Greek medical education Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Εικονικοί ασθενείς Εκμάθηση επικεντρωμένη στο πρόβλημα Ηλεκτρονική εκπαίδευση Θωρακικό άλγος Ιατρική εκπαίδευση Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Στο πρόγραμμα σπουδών των περισσοτέρων ιατρικών σχολών παραδοσιακά περιλαμβάνεται (α) η θεωρητική κατάρτιση των φοιτητών μέσα από μαθήματα θεωρητικών διαλέξεων και (β) η πρακτική τους άσκηση, αρχικά διαμέσου εργαστηριακών μαθημάτων και στη συνέχεια διαμέσου της κλινικής άσκησης. 1 Στόχος κάθε προγράμματος σπουδών Ιατρικής είναι η μετάδοση γνώσεων και η ανάπτυξη δεξιοτήτων, στάσεων και συμπεριφορών που θα οδηγήσουν τους πτυχιούχους Ιατρικής στην καλή άσκηση αυτής. Παραδοσιακά, η προπτυχιακή ιατρική εκπαίδευση χωρίζεται σε προκλινικά και κλινικά μαθήματα. Στα κλινικά μαθήματα επιδιώκεται η

2 804 Ε. ΝΤΑΦΛΗ και συν ανάπτυξη βασικών κλινικών δεξιοτήτων. Η ικανότητα επιτέλεσης βασικών κλινικών δεξιοτήτων αποτελεί ένα από τα κομμάτια του puzzle που συνθέτουν την καλή άσκηση της Ιατρικής σε όλα τα επίπεδα του συστήματος υγείας. Ωστόσο, σήμερα, οι περιορισμοί όσον αφορά στη διαθεσιμότητα των ασθενών και των κλινικών περιστατικών καθιστούν αναγκαία την αναζήτηση νεότερων μεθόδων διδασκαλίας. Είναι αναγκαίο να εφοδιαστούν οι νέοι, κυρίως, ιατροί με την απαραίτητη εμπειρία και τη γνώση διαγνωστικού και θεραπευτικού χειρισμού σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερου εύρους ποικιλία νόσων και περιστατικών. 2 Οι κλινικές δεξιότητες είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα στην ιατρική εκπαίδευση. Κάτω από κανονικές συνθήκες, οι συγκεκριμένες δεξιότητες γίνονται πραγματικά κατανοητές διαμέσου είτε της παρακολούθησης της κλινικής διαδικασίας είτε της συμμετοχής σε αυτή. Η ικανότητα της επίλυσης προβλημάτων, απαραίτητη στην ιατρική πρακτική, είναι κάτι περισσότερο από αποστήθιση γνώσης και κανόνων. είναι η ανάπτυξη ευέλικτων στρατηγικών που οδηγούν, μέσα από την ανάλυση και κάτω από καλά δομημένες καταστάσεις, στην παραγωγή λύσεων με νόημα. Η τυπική μορφή της επίλυσης προβλημάτων που διδάσκεται στις ιατρικές σχολές συχνά τείνει να είναι μια συγκεκριμένη περίπτωση, με καλά καθορισμένες παραμέτρους, που οδηγούν σε αναμενόμενα αποτελέσματα, με μία μόνο σωστή απάντηση. Δυστυχώς, οι φοιτητές που εκπαιδεύονται με αυτή τη μέθοδο δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένοι να αντιμετωπίζουν προβλήματα, στα οποία είναι αναγκαίο να μεταφέρουν τη γνώση τους σε νέους τομείς, μια ικανότητα που χρειάζεται να λειτουργεί επαρκώς στην ιατρική εκπαίδευση. 3 Οι συνεχώς αναπτυσσόμενες τεχνολογίες του διαδικτύου, των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής έχουν οδηγήσει σε εντυπωσιακά αμφίδρομες και πρωτότυπες μεθόδους επικοινωνίας κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. 4 Ηλεκτρονική μάθηση (ή αλλιώς e-learning) είναι ο τύπος της εκπαίδευσης, στον οποίο το μέσο της καθοδήγησης είναι η τεχνολογία των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Τα μαθήματα ηλεκτρονικής μάθησης είναι περισσότερο ευέλικτα και μπορούν να προσαρμοστούν στο εκπαιδευτικό και το εργασιακό πρόγραμμα των εκπαιδευομένων. Προσφέρεται, έτσι, η δυνατότητα να διακόψουν ή να επισκεφθούν και πάλι κάποιες περιοχές του μαθήματος. Επιπλέον, υπάρχει μεγαλύτερη δυνατότητα διάδρασης, που ωθείται κατά πρώτο λόγο από τον εκπαιδευόμενο και όχι από τον εκπαιδευτή, όπως συνήθως γίνεται με τις παραδοσιακές διαλέξεις. Επίσης, οι υπερσυνδέσεις και το επιπρόσθετο οπτικοακουστικό υλικό μπορούν να προωθηθούν άμεσα και στιγμιαία στο διδασκόμενο. Όλα αυτά δημιουργούν κάποια πρότυπα στην ποιότητα του εκπαιδευτικού υλικού και μπορούν να αντιπαρέλθουν με το κόστος και τις δυσκολίες μετακίνησης των εξειδικευμένων εκπαιδευτών, οι οποίοι θα έπρεπε να διδάσκουν σε τεράστιο αριθμό φοιτητών σε διάφορες περιοχές. 5 Στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής μάθησης, οι εφαρμογές εικονικών ασθενών προσφέρουν την ευκαιρία στους φοιτητές και στους εκπαιδευόμενους γενικότερα να εξασκηθούν στη λήψη αποφάσεων σε ένα περιβάλλον που δεν θέτει σε κίνδυνο την υγεία των ασθενών. Ως «εικονικός ασθενής» ορίζεται μια διαδραστική και βασισμένη σε πληροφοριακά συστήματα εξομοίωση πραγματικών κλινικών σεναρίων, με σκοπό την ιατρική εξάσκηση, την εκπαίδευση ή την αξιολόγηση. 6 Η δημιουργία και η ανάπτυξη των σεναρίων, και άλλων εφαρμογών, εικονικών ασθενών στηρίχθηκε στην ανάγκη για εκσυγχρονισμό της ιατρικής εκπαίδευσης και της διεύρυνσης των δυνατοτήτων απόκτησης συνδυασμού γνώσης και εμπειρίας από τους νέους ιατρούς. Οι «προσομοιωμένοι» ασθενείς αυξάνουν τη διαθεσιμότητα εκπαιδευτικών δυνατοτήτων για τους φοιτητές και τους άλλους εκπαιδευόμενους της Ιατρικής. Τους καθιστούν λιγότερο εξαρτημένους από τα πραγματικά περιστατικά, προκειμένου να μάθουν πώς να χειριστούν δύσκολες υποθέσεις, κάτι ωφέλιμο τόσο για τους ίδιους, καθώς δεν εξαρτώνται από την ύπαρξη διαθέσιμων ιατρικών περιστατικών, όσο και για τους ασθενείς, των οποίων η «ησυχία» δεν διαταράσσεται αλλά και οι οποίοι δεν διατρέχουν πλέον κίνδυνο από πιθανά λάθη των εκπαιδευομένων. Σε αντίθεση με τους πραγματικούς ασθενείς, οι εικονικοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν «κατ επίκληση», ανά πάσα στιγμή, και τα σενάριά τους είναι διαρκώς αναπαραγώγιμα, κάτι που επιτρέπει στο χρήστη να εξερευνήσει διαφορετικές επιλογές ή διαφορετικές διαγνωστικές και θεραπευτικές στρατηγικές. 6 Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν ο σχεδιασμός και η υλοποίηση μιας πρότυπης και πιλοτικής για τα ελληνικά δεδομένα εφαρμογής ψηφιακού εικονικού ασθενούς, σύμφωνα με τα τελευταία τεχνολογικά πρότυπα για προσομοιώσεις ηλεκτρονικών εικονικών ασθενών και τη χρήση τους στην (ηλεκτρονική) ελληνική ιατρική εκπαίδευση/μάθηση. Στις επόμενες ενότητες του παρόντος άρθρου παρουσιάζονται τα διαδοχικά στάδια σχεδιασμού της αρχιτεκτονικής του εικονικού ασθενούς και το αποτέλεσμα της υλοποίησης της εφαρμογής. ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Πρότυπο MedBiquitous Τα σενάρια εικονικών ασθενών κατά κανόνα είναι δύσκολα

3 ΕΙΚΟΝΙΚΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 805 τόσο στη δημιουργία τους, με υψηλό κόστος για το δημιουργό τους, όσο και για τη συνδιαλλαγή τους και την υιοθέτησή τους. Ιστορικά, αυτά τα χαρακτηριστικά έχουν περιορίσει τη χρηστικότητά τους και την ευρεία χρήση τους, παρά τη δυνατότητα που προσφέρουν για παροχή υψηλού επιπέδου μάθησης. Ένα πρότυπο που θα επιτρέπει την αλληλεπίδραση και τη συνεργασία ανάμεσα στα συστήματα θα προσέφερε την ευκαιρία της προώθησης, της ανάπτυξης και της καθιέρωσης τέτοιων συστημάτων στο χώρο της εκπαίδευσης, στον ευρύτερο χώρο της υγείας. Ένα τέτοιο πρότυπο είναι αυτό που αναπτύχθηκε με την πρωτοβουλία του oργανισμού MedBiquitous. 7 Η εφαρμογή του εικονικού ασθενούς της παρούσας εργασίας στηρίζεται στο πρότυπο που προτείνεται από τον οργανισμό MedBiquitous, το οποίο συντονίζει διεθνώς την προσπάθεια για τη χρήση ελεύθερων και ανοικτών προτύπων στην ιατρική εκπαίδευση. Έτσι, τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται στην ανάπτυξη του εικονικού ασθενούς ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της διαλειτουργικότητας, της προσβασιμότητας και της επαναχρησιμοποίησης του μαθησιακού περιεχομένου των σεναρίων των εικονικών ασθενών. Βασισμένο σε πρότυπα XML (extensible Markup Language) αρχείων και υπηρεσιών διαδικτύου (web services), το πρότυπο MVP (MedBiquitous Virtual Patient) έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να είναι ικανοποιητικά προσαρμόσιμο, προκειμένου να είναι σε θέση να υποστηρίξει ένα σύνολο διαφορετικών μορφών και χρήσεων. 8 Η αρχιτεκτονική του ΜVP που χρησιμοποιήθηκε στην παρούσα εργασία συνίσταται σε πέντε στοιχεία: Τα δεδομένα του εικονικού ασθενούς (virtual patient data, VPD). Το VPD παρέχει τα προσωπικά και τα κλινικά δεδομένα που σχετίζονται με το κλινικό σενάριο, το οποίο αναπαρίσταται. Το VPD ομοιάζει περισσότερο με ένα κλινικό κεφάλαιο, το οποίο διαιρείται σε τμήματα που ανταποκρίνονται στο ιατρικό ιστορικό, τη φυσική εξέταση, τα δεδομένα των εργαστηριακών και των ακτινολογικών εξετάσεων, τη διαδικασία και τα εξερχόμενα δεδομένα. Οι πόροι (πολυμεσικού) υλικού (media resources, MR). Περιλαμβάνουν όλες τις εικόνες, κινούμενα γραφικά και video, καθώς και ακουστικά αρχεία που σχετίζονται με τον εικονικό ασθενή κατά τη διάρκεια του αναπαριστάμενου εικονικού σεναρίου. Ο πλοηγός του εικονικού ασθενούς (virtual patient player, VPP). Αυτός παρουσιάζει τον εικονικό ασθενή στον εκπαιδευόμενο και επίσης συλλέγει και οργανώνει τα δεδομένα που εισάγει ο χρήστης (εικ. 1). 9 Σενάρια εκμάθησης, επικεντρωμένης στο πρόβλημα (problem-based learning, PBL) Τα πραγματικά προβλήματα στη ζωή σπάνια παραλληλίζονται με καλά δομημένα προβλήματα που διδάσκονται στις ιατρικές σχολές. Συνεπώς, η ικανότητα της επίλυσης παραδοσιακών σχολικών προβλημάτων δεν προσθέτει πολύ στην ανάπτυξη κριτικής ικανότητας από τους φοιτητές, κάτι που απαιτείται για την αντιμετώπιση της πραγματικής ζωής. Τα καλά δομημένα διαγνωστικά προβλήματα μέσα στα «αποστειρωμένα» περιβάλλοντά τους, στα οποία υπάρχει μόνο μία σωστή απάντηση, απλά διδάσκουν στους φοιτητές την επίλυση προβλημάτων, όχι όμως το πώς θα τα λύσουν. Στην πραγματική ζωή, σπάνια ακολουθούνται τα ίδια βήματα για να λυθούν προβλήματα. Η ακολουθία λύσεων που διδάσκεται στα τέλεια δομημένα προβλήματα, τα οποία διδάσκονται μέσα στις ακαδημαϊκές αίθουσες, είναι σπάνια δυνατόν να μεταφερθεί στην πραγματική ζωή. Στα πραγματικά προβλήματα παρουσιάζεται μια ποικιλία περιεχομένων, στόχων, λαθών και άγνωστων παραγόντων που επηρεάζουν το πώς πρέπει να προσεγγιστεί κάθε πρόβλημα. Για να είναι ορθά προετοιμασμένοι οι μελλοντικοί ιατροί πρέπει να εξασκηθούν στην επίλυση προβλημάτων που αντανακλούν τη ζωή έξω από την αίθουσα διδασκαλίας. Η ανάπτυξη αυτής της ικανότητας αποτελεί το στόχο της εκμάθησης που επικεντρώνεται στο πρόβλημα (PBL). 10 Στόχος της υλοποίησης του εικονικού ασθενούς ήταν να προσδοθεί ρεαλιστικό περιεχόμενο το οποίο ενισχύεται και με την προσθήκη οπτικοακουστικού υλικού που να προσομοιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο τις αληθινές συνθήκες της ιατρικής πραγματικότητας. Παρέχει έτσι την ευκαιρία στο χρήστη και εκπαιδευόμενο να αποκτήσει κλινικές δεξιότητες μέσα από ένα σύστημα που μπορεί να του διδάξει μέσα από μια σειρά επιλογών (όχι απαραίτητα μοναδικά ορισμένων). Για το λόγο αυτό Το μοντέλο παροχής των δεδομένων (data availability model, DAM). Αυτό επιτρέπει τον προσδιορισμό μιας αλληλουχίας για τη διαδοχική παροχή των δεδομένων, τα οποία κωδικοποιούνται στο VPD, αλλά και πώς αυτά τα δεδομένα αλληλοσυσχετίζονται με άλλα στοιχεία διαφόρων τύπων πολυμεσικού υλικού. Το μοντέλο αλληλεπίδρασης (activity model, AM). Το περιεχόμενο αυτό κωδικοποιεί πώς ο εκπαιδευόμενος θα μπορεί να αλληλεπιδράσει με τον εικονικό ασθενή. Ένας μεγάλος αριθμός διαφορετικών δραστηριοτήτων εκμάθησης μπορεί να υπάρξει με το ίδιο σύνολο δεδομένων του εικονικού ασθενούς. Έτσι, το στοιχείο AM κωδικοποιεί τις διαθέσιμες δραστηριότητες, οι οποίες συχνά περιλαμβάνουν και αφηγηματικό περιεχόμενο. Εικόνα 1. Απεικόνιση οθόνης από ένα στιγμιότυπο της εφαρμογής που αναπαριστά τη μέτρηση του σακχάρου του εικονικού ασθενούς.

4 806 Ε. ΝΤΑΦΛΗ και συν χρησιμοποιήθηκε η στρατηγική εκμάθησης PBL, κατά την οποία επίκεντρο γίνεται ο ίδιος ο εκπαιδευόμενος, ο οποίος λύνει προβλήματα, βασιζόμενος στις εμπειρίες του. Η επικεντρωμένη στο πρόβλημα εκμάθηση είναι μια στρατηγική εκμάθησης που έχει ως επίκεντρο τον εκπαιδευόμενο και στην οποία οι διδασκόμενοι λύνουν προβλήματα σε συνεργασία μεταξύ τους και βασιζόμενοι στις εμπειρίες τους. Επομένως, χαρακτηριστικά του PBL αποτελούν (α) τα δίχως περιορισμένο τέλος προβλήματα, (β) η συγκρότηση μικρών ομάδων (συν)εργασίας φοιτητών και (γ) η συνεργασία φοιτητών και διδασκόντων, οι οποίοι λαμβάνουν πλέον το ρόλο των συντονιστών της μάθησης. 11 Λογισμικό για την υλοποίηση του εικονικού ασθενούς Χρησιμοποιήθηκαν δύο προγράμματα, συμπληρωματικά μεταξύ τους, το VUE 11 και το OpenLabyrinth, 12 που έχουν σχεδιαστεί για τη χρήση τους στην εκπαίδευση. Το εκπαιδευτικό σενάριο της παρούσας εφαρμογής συνίσταται στα διαδοχικά βήματα της προσέγγισης ενός ασθενούς με θωρακικό άλγος. Αποτελείται από κόμβους, που αντιστοιχούν σε σελίδες παρουσίασης του εκπαιδευτικού σεναρίου και συνδέσεις, οι οποίες αφορούν σε αντίστοιχες διαθέσιμες επιλογές για το χρήστη κατά την εκτέλεση του κάθε εικονικού σεναρίου (εικ. 2). Το VUE αποτελεί ένα εργαλείο για τη σχεδίαση και την παρουσίαση μαθησιακού περιεχομένου καθώς και για τη διαχείριση δεδομένων, με έμφαση στη χρήση ψηφιακού περιεχομένου. Αυτό χρησιμοποιήθηκε για την οπτικοποίηση της δόμησης του περιεχομένου των σεναρίων των εικονικών ασθενών. Είναι το λογισμικό που χρησιμοποιήθηκε για το σχεδιασμό του «χάρτη» του εικονικού ασθενούς της εφαρμογής. Διατίθεται για ελεύθερη χρήση από τη δικτυακή σελίδα του πανεπιστήμιου Tufts. 12 Αρχικά, με τη χρήση του VUE έγινε η εισαγωγή των βασικών κόμβων του περιστατικού με την προσθήκη του ενός πρωτόλειου περιεχομένου (βασικής ιδέας) μέσα σε αυτούς και τη δημιουργία μιας κεντρικής ροής (μονοπατιού) του σεναρίου. Αυτό έγινε με τη χρήση των εργαλείων και του «καμβά μορφοποίησης» του χάρτη. Με το συγκεκριμένο τρόπο έγινε ο σχεδιασμός του κύριου μονοπατιού, που συμπεριλάμβανε την τοποθέτηση των βασικών βημάτων και την προσθήκη των ενδιάμεσων σωστών επιλογών. Από τη στιγμή που όλοι οι κόμβοι σχεδιάστηκαν, το επόμενο βήμα ήταν η δημιουργία σχέσεων μεταξύ των κόμβων αυτών με τη διασύνδεσή τους. Ενώ οι κόμβοι αντιπροσωπεύουν τις βασικές ιδέες, οι διασυνδέσεις (links) αντιπροσωπεύουν τις σχέσεις μεταξύ αυτών των ιδεών. Στη συνέχεια, προστέθηκε περιεχόμενο στους κόμβους και έγινε η τακτοποίηση των κόμβων και των συνδέσμων τους με τη χρήση των αντίστοιχων εργαλείων. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε το OpenLabyrinth, το οποίο αποτελεί ένα σύστημα online μοντελοποίησης δραστηριοτήτων που επιτρέπει στους χρήστες να δημιουργήσουν διαδραστικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, όπως εικονικούς ασθενείς, προσομοιώσεις, παιχνίδια, δαιδαλώδη μονοπάτια και αλγορίθμους. Ένας «λαβύρινθος» αποτελεί τη στοιχειώδη μονάδα μέσα στο σύστημα του OpenLabyrinth. Κάθε λαβύρινθος έχει μια σειρά από γενικές ιδιότητες, όπως τον τύπο (παιχνίδι, λαβύρινθος, αλγόριθμος κ.λπ.), τους δημιουργούς του, τους χρονομετρητές, την οπτική εμφάνιση, την ασφάλεια, τις βαθμολογίες και τους μετρητές (π.χ. φυσιολογικών) παραμέτρων κ.λπ. Μέσα σε κάθε λαβύρινθο υπάρχει μια σειρά από διασυνδεδεμένες σελίδες ή «κόμβους» που καθορίζουν τις επιλογές, οι οποίες είναι διαθέσιμες στο χρήστη, καθένας από τους οποίους μπορεί να εμπλουτιστεί με μια σειρά από χαρακτηριστικά και υπηρεσίες για την περαιτέρω οικοδόμηση της εμπειρίας του χρήστη. Οι κόμβοι (nodes) του «λαβυρίνθου» αποτελούν τη μονάδα της παρουσίασης στο χρήστη, συνήθως ιστοσελίδες, γύρω από τις οποίες είναι οργανωμένα όλα τα άλλα συστατικά του λαβυρίνθου. Οι κανόνες και οι λειτουργίες προσδιορίζουν τι θα παρουσιαστεί στο χρήστη σε κάθε δεδομένο κόμβο, ανάλογα τόσο με τις ιδιότητες του τρέχοντος κόμβου, όσο και με Εικόνα 2. Στιγμιότυπο από έναν κόμβο του εκπαιδευτικού σεναρίου με κάποιες από τις διαθέσιμες επιλογές. Στο δεξιό τμήμα της οθόνης παρουσιάζονται κατά σειρά από επάνω προς τα κάτω, πληροφορίες του περιστατικού, βαθμολογία, μετρητές.

5 ΕΙΚΟΝΙΚΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 807 τις αποκρίσεις του χρήστη σε προηγούμενους κόμβους (ιδίως όσον αφορά στις βαθμολογίες και στους μετρητές παραμέτρων). Οι κόμβοι ενός λαβυρίνθου είναι συνδεδεμένοι με μια σειρά από συνδέσμους (links) που εκφράζονται ως ζεύγη από αναγνωριστικά του κόμβου με μερικές πρόσθετες ιδιότητες, όπως επιλογές, εικόνες και εναλλακτικό κείμενο. 13 Στη συνέχεια, έγινε η εισαγωγή του αρχείου VUE στο Labyrinth και επεξεργασία του λαβυρίνθου του εικονικού ασθενούς. Μετά από την επεξεργασία των γενικών ιδιοτήτων ακολούθησε η επεξεργασία των κόμβων-σελίδων παρουσίασης. Δόθηκαν οι τίτλοι και το περιεχόμενο των κόμβων ενώ ρυθμίστηκαν οι μεταβολές των μετρητών και της βαθμολογίας. Τα επόμενα βήματα αφορούσαν στην επεξεργασία των συνδέσμων, στην εισαγωγή αρχείων πολυμέσων και οπτικοακουστικού υλικού, στην εισαγωγή των μετρητών των ζωτικών σημείων και, τέλος, στην ανατροφοδότηση με τις αναφορές επίδοσης. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Η εκπαιδευτική εφαρμογή που αναπτύχθηκε στην παρούσα εργασία βασίστηκε στα διαδοχικά βήματα προσέγγισης ασθενούς με οξύ θωρακικό άλγος και τη συνολική αντιμετώπισή του, από το πρωτοβάθμιο κέντρο όπου αρχικά παρουσιάζεται, ως και το νομαρχιακό νοσοκομείο, όπου γίνεται η τελική διερεύνηση και αντιμετώπιση του εικονικού αυτού ασθενούς, ο οποίος, όπως αποδεικνύεται, πάσχει από οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου. Ο ασθενής της εφαρμογής παρουσιάζεται στο πρωτοβάθμιο κέντρο υγείας με αναφερόμενο θωρακικό άλγος και γενικότερα συγκεκριμένη συμπτωματολογία και ιστορικό. Ο εκπαιδευόμενος που χειρίζεται την εφαρμογή καλείται να επιλέξει συγκεκριμένα στοιχεία του ιστορικού του, να τον εξετάσει και να λάβει τις σωστές αποφάσεις μέσα από μια σειρά προτιμώμενων επιλογών διαγνωστικής προσέγγισης και αντιμετώπισης του εικονικού αυτού περιστατικού. Η όλη προσπάθεια αντιμετώπισης θα πρέπει να ολοκληρωθεί βήμα προς βήμα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε ο χρήστης/εκπαιδευόμενος να επιτύχει τις σωστότερες κινήσεις με τα λιγότερα λάθη στην πορεία του μέσα από αυτό το σενάριο προκειμένου να επιτευχθεί η βέλτιστη βαθμολογία και η επίδοση, που του παρουσιάζεται στο τέλος. 14,15 Κατά την πορεία του σεναρίου, υπάρχει ένα σύνολο αποφάσεων και κινήσεων που προσφέρονται ως παράλληλες επιλογές κατά την πορεία εξέλιξής του, τις οποίες και πρέπει να αποφύγει ο χρήστης, καθ ότι αυτές αποτελούν τα πιθανά λάθη που θα μπορούσαν να παρουσιαστούν σε μια αντίστοιχη πραγματική περίπτωση. Σε κάθε σελίδα, τέλος, παρέχεται ένα συνοδευτικό αφηγηματικό περιεχόμενο, όσο το δυνατόν ρεαλιστικότερο. Το περιστατικό είναι εμπλουτισμένο επίσης με επιπρόσθετα χαρακτηριστικά, π.χ. κλινικές φωτογραφίες, video και ήχο. Βαθμολογίες και μετρητές μπορούν να μεταβούν προς τα πάνω ή προς τα κάτω, μονοπάτια μπορούν να οδηγούν σε αδιέξοδα και σειρά συγκεκριμένων (λανθασμένων) επιλογών μπορούν να οδηγήσουν στο τέλος της τρέχουσας δραστηριότητας (θάνατος ασθενούς), ενώ άλλες διαδρομές θα είναι επιτυχείς. Επομένως, όταν παίζεται ένας λαβύρινθος, ο χρήστης πρέπει να σκέφτεται προσεκτικά σχετικά με τις διαθέσιμες επιλογές, να ενημερώνεται για τυχόν αποτελέσματα από μετρητές και να ακολουθεί τις οδηγίες και τις υποδείξεις που έχουν δοθεί. Σε κάθε βήμα, μέσω της διεπαφής στο χρήστη, παρουσιάζονται τα παρακάτω στοιχεία: (α) Τίτλος. Κάθε κόμβος έχει έναν τίτλο, ο οποίος συνήθως εμφανίζεται στην κορυφή της σελίδας. (β) Μήνυμα. Συνήθως, περιγράφει τις συνέπειες της επιλογής που έχει υπάρξει για να έχει φθάσει ο χρήστης στον τρέχοντα κόμβο. Το μήνυμα μπορεί να αλλάξει ανάλογα με το τι κανόνες έχουν τεθεί, όταν σχεδιάστηκε ο συγκεκριμένος κόμβος. Για παράδειγμα, αν η βαθμολογία έφθασε στο μηδέν, μπορεί να ζητηθεί να αρχίσει εκ νέου η δραστηριότητα. (γ) Συνδεμένες επιλογές. Ο τρόπος για να «διασχίσει κάποιος το μονοπάτι» σε ένα λαβύρινθο είναι να επιλέγει τη μία σωστή από τις διαθέσιμες επιλογές. (δ) Επανεξέταση των μονοπατιών που επιλέχθηκαν. Είναι διαθέσιμη η όλη πορεία μέσα στο λαβύρινθο από τότε που άρχισε τη δραστηριότητά του. (ε) Διαθέσιμοι πόροι/πολυμέσα (media). Επειδή το OpenLabyrinth παρέχει σε κάθε κόμβο κώδικα HTML (HyperText Markup Language), κάθε στοιχείο πολυμεσικού υλικού που μπορεί να εμφανίζεται σε μια τυπική ιστοσελίδα μπορεί επίσης να εμφανίζεται στο OpenLabyrinth. (στ) Μετρητές. Για κάθε μετρητή που έχει δημιουργηθεί (π.χ. αρτηριακή πίεση, SpO 2, θερμοκρασία), εμφανίζεται ένα σημείωμα με το όνομα του μετρητή και την τρέχουσα τιμή μέτρησής του. Εάν ένας μετρητής έχει ρυθμιστεί ώστε να αλλάζει σε κάθε δεδομένη στιγμή, τότε μας δείχνει και την παρούσα τιμή του, όταν επιλεγεί. (ζ) Σύνδεσμος επαναφοράς. Τελειώνει αυτή την παρουσίαση και επαναφέρει το χρήστη στην επανεκκίνηση μιας νέας συνόδου μέσα στον ίδιο το λαβύρινθο (εικόνες 3, 4). Όπως κάθε εκπαιδευτικό πρόγραμμα, η περισσότερο χρήσιμη διεργασία της παρούσας εφαρμογής είναι η δυνατότητα που προσφέρει για ανατροφοδότηση στο χρήστη σχετικά με το επίπεδο της επίδοσής του και τις προτάσεις για τη βελτίωση της συγκεκριμένης επίδοσης στο μέλλον. Κάθε σύνοδος της εφαρμογής του λαβυρίνθου αποθηκεύεται και είναι διαθέσιμη στο συγγραφέα (συνήθως διδάσκοντα) ως μια εκτενής αναφορά. Μια σύνοδος αρχίζει κάθε φορά που κάποιος χρήστης πηγαίνει στον κόμβο εκκίνησης του λαβυρίνθου. Έτσι, καταγράφεται κάθε επιλογή κόμβου παράλληλα με το χρονομετρητή, τη βαθμολογία και τις τιμές των μετρητών σε εκείνο το σημείο. Ο τρέχων λαβύρινθος

6 808 Ε. ΝΤΑΦΛΗ και συν Εικόνα 3. Ακρόαση των καρδιακών τόνων του εικονικού ασθενούς με τη χρήση ακουστικού υλικού. Εικόνα 4. Στιγμιότυπο από τη διενέργεια υπερηχογραφήματος καρδιάς, με διαθέσιμες εικόνες και video, πριν λάβει την απόφαση ο εκπαιδευόμενος για την επόμενη κίνησή του. έχει οριστεί να παρέχει μια ανατροφοδοτική έκθεση και στο χρήστη/εκπαιδευόμενο. Συνεπώς, σε κάποιο σημείο θα παρουσιαστεί μια σύνδεση στο χρήστη που θα λέει «τέλος συνόδου δείτε την έκθεση». Αυτό θα αποτελεί το τέλος της τρέχουσας συνόδου και θα παρέχεται μια περιεκτική έκθεση όλης της διαδρομής και της επίδοσης. Κάθε αναφορά αποτελείται από έναν κατάλογο με τους κόμβους που έχουν επιλεχθεί (αναπαριστώντας το μονοπάτι του χρήστη στο λαβύρινθο), καθώς και την παρούσα βαθμολογία αλλά και το χρόνο που παρέμεινε ο χρήστης σε κάθε κόμβο (σε sec). Αυτό επιτρέπει τη δημιουργία ενός ιστογράμματος που αντιπροσωπεύει τη σκιαγράφηση της συνόδου. Οι τιμές και των τριών μετρητών (αρτηριακή πίεση, επίπεδο κορεσμού οξυγόνου και θερμοκρασία) καταγράφονται επίσης για κάθε στιγμή και διατίθενται ως γράφημα, που δείχνει έτσι την πορεία των ζωτικών σημείων του εικονικού ασθενούς στην πορεία της συνόδου. Τα συγκεκριμένα δεδομένα μπορούν να αποθηκευτούν σε ένα ψηφιακό αρχείο τύπου CSV για επιπλέον επεξεργασία και ανάλυση από άλλα λογισμικά (εικ. 5). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Στην παρούσα εργασία παρουσιάστηκε ο σχεδιασμός και η υλοποίηση πιλοτικού σεναρίου εικονικού ασθενούς για χρήση στην ελληνική ιατρική εκπαίδευση. Ο σχεδιασμός υψηλής ποιότητας, ρεαλιστικών σεναρίων εικονικών ασθενών, που να αντικατοπτρίζουν καταστάσεις της πραγματικής ζωής, είναι δύσκολος. Αυτή τη στιγμή, ο αριθμός των δια- Εικόνα 5. Τμήμα της έκθεσης ανατροφοδότησης για την επίδοση του εκπαιδευομένου, με αναφορά στους χρονομετρητές και σε κόμβους που επισκέφθηκε ο εκπαιδευόμενος, με διάκριση μεταξύ των σωστών και των λανθασμένων επιλογών.

7 ΕΙΚΟΝΙΚΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 809 θέσιμων σεναρίων εικονικών ασθενών ιδίως των δωρεάν διατιθέμενων στην ιατρική εκπαίδευση είναι χαμηλός και στην Ελλάδα σχεδόν ανύπαρκτος. Με την ανάπτυξη νεότερων μοντέλων, την ανταλλαγή γνώσης και τη δημιουργία «δεξαμενών» πηγών μέσα στην κοινότητα της ηλεκτρονικής εκπαίδευσης ο αριθμός αυτών θα αυξηθεί. Η όλη ανάπτυξη είναι σύμφωνη με τα τελευταία τεχνολογικά πρότυπα για προσομοιώσεις ηλεκτρονικών εικονικών ασθενών (MedBiquitous), κάτι που επιτρέπει την ανταλλαγή τους και την επαναχρησιμοποίησή τους και από προσομοιωτές άλλων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων συμβατών με το παρόν πρότυπο. Ενισχύεται, συνεπώς, η συνεργασία και η ανταλλαγή ψηφιακού εκπαιδευτικού υλικού μεταξύ εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (ιατρικών σχολών). Αυτό αποτελεί και το στόχο ενός ευρωπαϊκού δικτύου βέλτιστης πρακτικής με τίτλο meducator (ανταλλαγή και επαναστόχευση εκπαιδευτικού υλικού πολλαπλών μορφών στην ιατρική εκπαίδευση), 16 που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκειμένου να αναγνωρίσει και να συγκεντρώσει ένα σημαντικό σύνολο από εκπαιδευτικό υλικό σε διαφορετικές μορφές. Aπώτερος στόχος είναι να εξετάσει αν και σε ποιο βαθμό υπάρχοντα πρότυπα μπορούν να ανταποκριθούν σε όλες τις μορφές ιατρικού εκπαιδευτικού υλικού για την απρόσκοπτη ανεύρεση, ανταλλαγή, αναπροσαρμογή και επαναχρησιμοποίησή του μέσα από τη δημιουργία ενός ανοικτού αποθετηρίου ψηφιακού ιατρικού υλικού. Βέβαια, ένα απαραίτητο ζητούμενο και επόμενο βήμα αποτελεί η χρήση και η αξιολόγηση της εφαρμογής από διαφορετικές κατηγορίες εκπαιδευομένων αλλά και επαγγελματιών υγείας. Η αναλυτική αξιολόγηση βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ οι διεργασίες και οι αναλύσεις των αποτελεσμάτων αποτελούν το αμέσως επόμενο στάδιο. Αντικείμενο της αξιολόγησης αποτελούν η διεπαφή του χρήστη, το περιεχόμενο και το εκπαιδευτικό αποτέλεσμα. Συμπερασματικά, οι νέες τεχνολογίες έχουν οδηγήσει σε εντυπωσιακά πρωτότυπες και αμφίδρομες μεθόδους διδασκαλίας κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. 17,18 Αν και η κλινική εμπειρία με πραγματικούς ασθενείς εξακολουθεί να είναι πρωταρχικής σημασίας, η εκπαίδευση με εικονικούς ασθενείς μπορεί να επεκτείνει τη σχετική εμπειρία και να συμπληρώσει τα κενά. Θα συμπληρώσει έτσι την οποιαδήποτε υποδομή εργαστηρίων κλινικών δεξιοτήτων 19 και θα βοηθήσει με αυτόν τον τρόπο τους εκπαιδευόμενους να αποκτήσουν μεγαλύτερη εξοικείωση με την ιατρική θεωρία και την πρακτική. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Το έργο με τίτλο meducator: Ανταλλαγή και επαναστόχευση εκπαιδευτικού υλικού πολλαπλών μορφών στην ιατρική εκπαίδευση, χρηματοδοτούμενο από το πρόγραμμα econtentplus 2008, Γενική Διεύθυνση Κοινωνίας της Πληροφορίας και Μέσων Επικοινωνίας, Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ECP 2008EDU ). Το έργο με τίτλο WideMEDnet : Διευρυμένο μεσογειακό δίκτυο εκπαιδευτικών πόρων για ανώτατη και συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση, χρηματοδοτούμενο από την κοινοτική πρωτοβουλία INTERREG IIIB ARCHIMED. ABSTRACT Pilot virtual patient application in Greek medical education E. DAFLI, 1 P.D. BAMIDIS, 1 N. DOMBROS 2 1 Laboratory of Medical Informatics, Medical School, Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki, 2 First Clinic of Pathology, AHEPA General Hospital, Medical School, Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki, Greece Archives of Hellenic Medicine 2010, 27(5): OBJECTIVE The aim of this study was the design and implementation of a virtual patient (VP) system, according to the latest technological standards for electronic simulation, and to pilot its use in Greek electronic medical education. METHOD Two software programs, which were complementary to each other, were exploited, namely, VUE and OpenLabyrinth. Their application is based on standards proposed by MedBiquitous, an international organization that coordinates the use of free and open standards in medical education. The VP scenario is based on the strategy of problem based learning (PBL), and stems from a case of cardiological origin. RESULTS The scenario was developed to allow learners to collaborate with a virtual patient through multiple contacts, in order to conduct various different examinations and to investigate different approaches in order to reach treatment decisions. The realistic VP content was further enhanced by the incorporation of multimedia material, thereby simulating real healthcare conditions and targeting the acquisition of clinical skills. The educational activity using VP was completed by the assessment

8 810 Ε. ΝΤΑΦΛΗ και συν of each learner s performance, achieved by a scoring system, and the provision of feedback. CONCLUSIONS The implementation of the VP system provides users with the opportunity to practice diagnosis and decision making in a setting free of risk for the patient and the healthcare environment. This system can simplify the administrative effort associated with education and learning assessment. Although clinical experience with real patients remains a vital part of medical education, e-learning with virtual patients offers the means of extending this experience and compensating for practical deficiencies. Key words: Chest pain, e-learning, Medical education, Problem-based learning, Virtual patients Βιβλιογραφία 1. ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ. Διαθέσιμο: (πρόσβαση ) 2. KAROLINSKA INSTITUTET. Web-SP. Available at: lime.ki.se (retrieved ) 3. ANONYMOUS. Issues and news on learning and teaching in medicine, dentistry and veterinary medicine. The higher education academy, UK. Available at: (retrieved ) 4. BAMIDIS PD, KONSTANTINIDIS S, KALDOUDI E, BRATSAS C, NIKOLAID- OU M, KOUFOGIANNIS D ET AL. New approaches in teaching medical informatics to medical students. Proceedings of IEEE CBMS, Jyväskylä, Book of Abstracts, 2008: BROWN JS, ADLER RP. Minds on fire: Open education, the long tail, and learning 2.0. Educause Review 2008, 43: VIRTUAL PATIENTS. Wikipedia. Available at: org/wiki/virtual_patient#forms_of_virtual_patients (retrieved ) 7. CONRADI E, POULTON T, ROUND J. Teaching decision-making skills through inexpensive virtual scenarios. Proceedings of CATE, Beijing, Book of Abstracts, 2007: SMOOTHER V, GREEN P, ELAWAY R, DETMER DE. Sharing innovation: The case for technology standards in health professions education. Med Teach 2008, 30: AZAN B, SMOTHERS V. MedBiquitous virtual patient player specifications and description document. Version 0.46, Available at: (retrieved ) 10. VOLTZ DM. e-learning: The challenge for medicine. Packt Publishing, Birmingham, UK. Available at: (retrieved ) 11. DITCFIELD C. How do students make sense of their formative assessment opportunities available to inform their learning in a PBL-centred medical course. Proceedings of AMEE, Prague, Book of Abstracts, 2008: UNIVERSITY TUFTS. Visual understanding environment (VUE 2.0) manual, Available at: (retrieved ) 13. ELLAWAY R. Labyrinth user guide Available at: labyrinth.mvm.ed.ac.uk (retrieved ) 14. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ. Οδηγίες ορθής κλινικής πράξης και φαρμακοθεραπείας: Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και θεραπεία του εμφράγματος του μυοκαρδίου από τον κλινικό γιατρό. Διαθέσιμο: (πρόσβαση ) 15. SILBER S, ALBERTSON P, AVILÉS FF, CAMICI PG, COLOMBO A, HAMM C ET AL. Guidelines for percutaneous coronary interventions. Τhe Task Force for Percutaneous Coronary Interventions of the European Society of Cardiology. Eur Heart J 2005, 26: MEDUCATOR. Multi-type content repurposing and sharing in medical education. Available at: (retrieved ) 17. KAMEL BOULOS MN, WHEELER S. The emerging web 2.0 social software: An enabling suite of sociable technologies in health and health care education. Health Info Libr J 2007, 24: KONSTANTINIDIS S, BAMIDIS PD. E-Learning environments in medical education: How pervasive computing can influence the educational process. Proceedings of BCI, Sofia, Book of Abstracts, 2007: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ. Διαθέσιμο: (πρόσβαση ) Corresponding author: P.D. Bamidis, Laboratory of Medical Informatics, P.O. Box 323 Medical School of the Health Sciences Faculty, Aristotle University of Thessaloniki, GR Thessaloniki, Greece xxxxxxxxxxxxx

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται

Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κύκλος Εκπαίδευσης «Συστήματα Ηλεκτρονικής Μάθησης & Ηλεκτρονική Αξιολόγηση» Ηλεκτρονική Μάθηση & Συστήματα που τη διαχειρίζονται Κατερίνα Γεωργούλη ΤΕΙ Αθήνας Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε)

Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση (ΤΠΕ-Ε) Τεχνολογίες Μάθησης Learning Technologies 2015 Τι είναι; Πρόκειται για διεπιστημονική Κατεύθυνση σπουδών που εστιάζει στις Τεχνολογίες Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Το meducator στην Ουρολογία

Το meducator στην Ουρολογία Το meducator στην Ουρολογία Παναγιώτης Μπαµίδης Επίκ. Καθηγητής Πληροφορικής στην Ιατρική Εκπαίδευση Εργαστήριο Ιατρικής Πληροφορικής ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΑΠΘ bamidis@med.auth.gr http://www.meducator.net Η µοντέρνα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού

Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού Ψηφιακές Τεχνολογίες βασικά θεωρητικά ζητήματα με αναφορά στη διαδικασία σχεδιασμού N.Γιαννούτσου Εργαστήριο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας- ΦΠΨ-Φιλοσοφική σχολή http://etl.ppp.uoa.gr Τεχνολογίες για την ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΔ ΣΖ ΠΛΖΡΟΦΟΡΗΑ ΚΑΗ ΣΖ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΔΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΓΙΣΡΙΑΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΚΟΗΝΧΝΗΑ ΚΑΗ ΜΔΧΝ ΜΑΕΗΚΖ ΔΝΖΜΔΡΧΖ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΙΑ ΣΜΖΜΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση

Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Εφαρμογές της Πληροφορικής στην Εκπαίδευση Ενότητα # 3:Εκπαιδευτικό Λογισμικό και Ελληνικό Νηπιαγωγείο: Μια γενική επισκόπηση Θαρρενός Μπράτιτσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

e-εκπαιδευτησ gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού λογισμικού με τίτλο

e-εκπαιδευτησ gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού λογισμικού με τίτλο e-εκπαιδευτησ K. Γάκης 1 και Α. Παλιούρας 2 1 3ο ΣΕΚ Ανατ. Αττικής 2 Γενικό Λύκειο Αρτέμιδος gakis_kostas@yahoo.gr, arispaliouras@yahoo.gr Περίληψη Η παρούσα εισήγηση αφορά την παρουσίαση του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Σχολείο 2.0. Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος

Ψηφιακό Σχολείο 2.0. Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος Βασικές έννοιες Υποδομές H ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΟΥ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Δ. Τριάντης, Ι. Λεράκη, Α. Κιντώνη ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Συνέδριο «Διασφάλιση και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Εθνικό & Καποδιστρικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Εθνικό & Καποδιστρικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Εθνικό & Καποδιστρικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΣΙΜΠΑΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΞΗΝΤΑΡΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Κέντρο Λειτουργίας και Διαχείρισης Δικτύου ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Education and Culture: front-end evaluation of a virtual exhibition Σαπφώ Μορτάκη, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο & Ανοιχτό

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές Ηλεκτρονικής Μάθησης

Μορφές Ηλεκτρονικής Μάθησης Ηλεκτρονική Μάθηση Μορφές Ηλεκτρονικής Μάθησης Σύγχρονη Ηλεκτρονική Μάθηση Εικονική αίθουσα διδασκαλίας Τεχνολογίες Τηλεδιάσκεψης Ασύγχρονη Ηλεκτρονική Μάθηση Ηλεκτρονική Μάθηση σε Εξατομικευμένο Ρυθμό

Διαβάστε περισσότερα

Το Open Eclass ως Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης

Το Open Eclass ως Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης Θερινό Σχολείο, 14 20 Ιουλίου 2014 Το Open Eclass ως Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης Βάλια Τριπερίνα Γιώργος Φουρτούνης Μονάδα Αριστείας ΕΛ/ΛΑΚ ΤΕΙ Αθήνας Περιγραφή 2 Συστήματα διαχείρισης μάθησης Open eclass

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαστικές αρχές εκπαιδευτικού λογισμικού

Σχεδιαστικές αρχές εκπαιδευτικού λογισμικού Σχεδιαστικές αρχές εκπαιδευτικού λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, M.Sc. Αναλύτρια Εκπαιδευτικών Συστημάτων Διευθύνουσα Σύμβουλος, INTE*LEARN Θέματα παρουσίασης.. Γενικά για την εταιρία και την εμπειρία της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/ Γενικά Λειτουργεί αυτοδύναμα από το ακαδημαϊκό έτος 2003-4 Οδηγεί στην απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος

Διαβάστε περισσότερα

Ανταλλαγή, Τροποποίηση και Αναπροσαρμογή Εξειδικευμένου Εκπαιδευτικού Υλικού

Ανταλλαγή, Τροποποίηση και Αναπροσαρμογή Εξειδικευμένου Εκπαιδευτικού Υλικού VIII Κυθηραϊκές Ημέρες Σεπτέμβρης 2009 Ανταλλαγή, Τροποποίηση και Αναπροσαρμογή Εξειδικευμένου Εκπαιδευτικού Υλικού Ελένη Καλδούδη Επίκουρος Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικής Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης kaldoudi@med.duth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία και Ηλεκτρονική Υγεία:Προτάσεις για το όχι τόσο μακρινό μέλλον. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΗΣ Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας

Καινοτομία και Ηλεκτρονική Υγεία:Προτάσεις για το όχι τόσο μακρινό μέλλον. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΗΣ Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Καινοτομία και Ηλεκτρονική Υγεία:Προτάσεις για το όχι τόσο μακρινό μέλλον ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΗΣ Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Ηλεκτρονική Υγεία Τι είναι; Η πληροφορική Υγείας (healthcare

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικά Μαθήματα και Χώροι Συνεργασίας

Ηλεκτρονικά Μαθήματα και Χώροι Συνεργασίας Ηλεκτρονικά Μαθήματα και Χώροι Συνεργασίας Ημερίδα ΕΚΤ Αθήνα 29/10/2015 Κωνσταντίνος Τσιμπάνης k.tsibanis@noc.uoa.gr άδεια χρήσης Το παρόν υλικό υπόκειται σε άδεια χρήσης Creative Commons. χρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Δρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικά (πολυ)μέσα, σημασιολογικός ιστός & εξελίξεις τεχνολογιών διαδικτύου στην υπηρεσία της σύγχρονης οδοντιατρικής

Κοινωνικά (πολυ)μέσα, σημασιολογικός ιστός & εξελίξεις τεχνολογιών διαδικτύου στην υπηρεσία της σύγχρονης οδοντιατρικής Κοινωνικά (πολυ)μέσα, σημασιολογικός ιστός & εξελίξεις τεχνολογιών διαδικτύου στην υπηρεσία της σύγχρονης οδοντιατρικής Παναγιώτης Μπαμίδης Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής - Ιατρικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

στα ελληνικά ΑΕΙ Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet

στα ελληνικά ΑΕΙ Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet στα ελληνικά ΑΕΙ Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet Αναφορά Οριζόντια Υποστήριξη στα Ζητήματα Δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας Δρ. Παντελής Μπαλαούρας Ακαδημαϊκό Διαδίκτυο GUnet 2 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Συμπληρώνεται με ευθύνη του κάθε διδάσκοντος χωριστά για καθένα από τα εξαμηνιαία προ-ή και μετά-πτυχιακά μαθήματα Ι. ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

2. ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΕΙΣ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2008

2. ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΕΙΣ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2008 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών σας καλωσορίζει στο Πρόγραμμα Συμπληρωματικής εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης και συγκεκριμένα στο εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε Δρ. Μαρία Φραγκάκη Research areas in D.E: Macro level: Distance Education Systems & Theory Meso level: Management-Organization-Technologies Micro level:

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη των Τεχνολογιών και Υπηρεσιών του Παγκόσμιου Ιστού και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Oμάδα Ά

Εξέλιξη των Τεχνολογιών και Υπηρεσιών του Παγκόσμιου Ιστού και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση. Oμάδα Ά Εξέλιξη των Τεχνολογιών και Υπηρεσιών του Παγκόσμιου Ιστού και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Oμάδα Ά Εισαγωγή Η ολοένα και αυξανόμενη πρόοδος στις τεχνολογίες και υπηρεσίες του Παγκόσμιου Ιστού Web, διευκολύνει

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρμας Η πλατφόρμα eclass είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθημάτων και αποτελεί την πρόταση του Ακαδημαϊκού Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να:

Γνωστικοί στόχοι: Μετά το τέλος της πρακτικής, οι μαθητές πρέπει να μπορούν να: ΣΧΟΛΕΙΟ Με αφόρμηση τα ενημερωτικά σποτ του ιστότοπου http://www.saferinternet.gr οι μαθητές εντοπίζουν αρχικά τα κυριότερα προβλήματα που σχετίζονται με τη μη ορθή χρήση του Διαδικτύου. Στη συνέχεια αφού

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Στόχοι του Μαθήματος - Εισαγωγή

Δομή και Στόχοι του Μαθήματος - Εισαγωγή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Δομή και Στόχοι του Μαθήματος - Εισαγωγή Δομή και Στόχοι Μαθήματος Εισαγωγή Στόχοι του μαθήματος Δομή του μαθήματος Εργασία Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου SCinTE

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα διάγνωσης, υποβοήθησης και αξιολόγησης κατά την θεωρητική και εργαστηριακή εκπαίδευση φοιτητών με χρήση τεχνητής νοημοσύνης (StuDiAsE)

Σύστημα διάγνωσης, υποβοήθησης και αξιολόγησης κατά την θεωρητική και εργαστηριακή εκπαίδευση φοιτητών με χρήση τεχνητής νοημοσύνης (StuDiAsE) Ερευνητική ομάδα Σύστημα διάγνωσης, υποβοήθησης και αξιολόγησης κατά την θεωρητική και εργαστηριακή εκπαίδευση φοιτητών με χρήση τεχνητής νοημοσύνης (StuDiAsE) ΚΕΟ ΟΕΣ Μαρία Σαμαράκου Ιωάννης Γελεγένης

Διαβάστε περισσότερα

E-Learning-Projekt Spracherwerb des Neugriechischen Για τη διδακτική της νεοελληνικής γλώσσας στο Freie Universität Berlin

E-Learning-Projekt Spracherwerb des Neugriechischen Για τη διδακτική της νεοελληνικής γλώσσας στο Freie Universität Berlin E-Learning-Projekt Spracherwerb des Neugriechischen Για τη διδακτική της νεοελληνικής γλώσσας στο Freie Universität Berlin Bart Soethaert Λουκία Στέφου E-Learning στην Έδρα Νεοελληνικών Σπουδών Εκμάθηση

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch

Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Ησυνδυαστικήαναζήτηση& ο ρόλος της στην εκπαιδευτική διαδικασία: το παράδειγμα του Livesearch Κατερίνα Λενάκη, Πόπη Παπαδάκη, Γιάννης Κοσμάς Βιβλιοθήκη Πανεπιστήμιου Κρήτης 1 ο Επιστημονικό Συμπόσιο «Πληροφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Βρασίδας 2004-2008 CARDET

Χαράλαμπος Βρασίδας 2004-2008 CARDET Χαράλαμπος Βρασίδας 2004-2008 CARDET 1 Επιχειρήματα υπέρ της ένταξης της τεχνολογίας στη διδασκαλία Έχει εισβάλει σε όλες τις πτυχές της ζωής μας Είναι μέσο για οικονομική ανάπτυξη: αναπτύσσει δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Οι Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση: Ηλεκτρονική και ιαδικτυακή Μάθηση

Οι Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση: Ηλεκτρονική και ιαδικτυακή Μάθηση Οι Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση: Ηλεκτρονική και ιαδικτυακή Μάθηση Σταµάτης ηµοσθένης Τµήµα Πληροφορικής Α.ΤΕΙ Θεσσαλονίκης ΒΑΣΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΠΣ ΕΠΕΑΕΚ Πολλαπλές

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα

Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μάθηση σε νέα τεχνολογικά περιβάλλοντα Ενότητα 2: Εκπαίδευση με ΤΠΕ Βασιλική Μητροπούλου-Μούρκα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Context-aware και mhealth

Context-aware και mhealth ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Context-aware και mhealth ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Του Κουβαρά

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοπός του Προγράμματος

2. Σκοπός του Προγράμματος 1. Εισαγωγή Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών σας καλωσορίζει στα Προγράμματα εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης για Δημοσίους Υπαλλήλους και συγκεκριμένα στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα "Ανάπτυξη Διαπραγματευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες για την Υποστήριξη της Ιατρικής Εκπαίδευσης

Τεχνολογίες για την Υποστήριξη της Ιατρικής Εκπαίδευσης 2 ο Συνέδριο Εκπαίδευσης και Έρευνας της Ιατρικής Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 8-10 Μαΐου 2015 Τεχνολογίες για την Υποστήριξη της Ιατρικής Εκπαίδευσης Ελένη Καλδούδη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Ιατρικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση.

Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Δρ. Στυλιανός Μαυρομούστακος Εκτελεστικός Διευθυντής, Intercollege ECVET Expert Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Organic.Edunet Web portal

Organic.Edunet Web portal Σχεδιασµός Εκπαιδευτικών Σεναρίων µε τη Χρήση Νέων Τεχνολογιών και Εργαλείων Παγκόσµιου Ιστού Πέτρος Λαµέρας Ελληνογερµανική Αγωγή 29 Απριλίου 2010 Τοέργο Organic.Edunet Στόχος να αποκτήσουν εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση

Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση Καδδά Όλγα 1, Αργυρίου Γιώργος 2

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ψήφισμα Συμβουλίου Ευρωπαίων Οδοντιάτρων (CED) Mάιος 2013 Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Εξέλιξη Οδοντιάτρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση Το κείμενο που ακολουθεί είναι η ελληνική μετάφραση του ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΩΤΕΑΣ Η Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη Ευκαιριών Μάθησης. Αντώνης Κάφουρος Συντονιστής EUROGUIDANCE ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Εργασίας

ΠΛΩΤΕΑΣ Η Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη Ευκαιριών Μάθησης. Αντώνης Κάφουρος Συντονιστής EUROGUIDANCE ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Εργασίας ΠΛΩΤΕΑΣ Η Ευρωπαϊκή Δικτυακή Πύλη Ευκαιριών Μάθησης Αντώνης Κάφουρος Συντονιστής EUROGUIDANCE ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Εργασίας ΠΛΩΤΕΑΣ- Γενικές Πληροφορίες Portal on Learning Opportunities Throughout the EUropean

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...2 2. Αρχική σελίδα, Εισαγωγή & Περιβάλλον Συστήματος...3 2.1. Αρχική σελίδα εισαγωγής...3 2.2. Εισαγωγή στην Πλατφόρμα Τηλε-κατάρτισης...4

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικά και εργονοµικά χαρακτηριστικά των σχολικών εργαστηρίων Πληροφορικής. Μία µελέτη περίπτωσης.

Τεχνικά και εργονοµικά χαρακτηριστικά των σχολικών εργαστηρίων Πληροφορικής. Μία µελέτη περίπτωσης. 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο µε ιεθνή Συµµετοχή 145 Τεχνικά και εργονοµικά χαρακτηριστικά των σχολικών εργαστηρίων Πληροφορικής. Μία µελέτη περίπτωσης. Αθανάσιος Τζιµογιάννης 1 & Ευάγγελος Θεοδώρου 2 1 ιδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 637

8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 637 8ο Πανελλήνιο Συμποσιο Ωκεανογραφίας & Αλιείας 637 Υλοποιηση νεων τεχνολογιων (Web GIS, Application Servers) για τη δυναμικη προσβαση μεσω διαδικτυου στη βαση δεδομενων του Ελληνικου Εθνικου Κεντρου Ωκεανογραφικων

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού

«Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού «Ωρίων»: Online Πρόγραμμα Πληροφοριακού Γραμματισμού Ηλίας Νίτσος Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης, nitsos@lib.teithe.gr Αφροδίτη Μάλλιαρη Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

CARDISOFT. User Guide. StudentsWeb VERSION 1.1. [February] [2007] Cardisoft Ανώνυμη Εταιρία Παραγωγής Λογισμικού

CARDISOFT. User Guide. StudentsWeb VERSION 1.1. [February] [2007] Cardisoft Ανώνυμη Εταιρία Παραγωγής Λογισμικού Cardisoft Ανώνυμη Εταιρία Παραγωγής Λογισμικού Μοναστηρίου 60, 54627 Θεσσαλονίκη, Τηλ 2310 567840, Fax 2310 514220, www.cardisoft.gr CARDISOFT User Guide StudentsWeb VERSION 1.1 [February] [2007] Greece

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο -ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο -ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο -ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα αυτή στοχεύει στη διερεύνηση της επίδρασης μιας νέας μεθόδου διδασκαλίας και μάθησης -μέσα σε ένα περιβάλλον λογισμικού Η/Υ- στην ενίσχυση της εννοιολογικής μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR. Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014

Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR. Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014 Τι είναι η Ψηφιακή Υποδοµή DARIAH-GR Ελένη Κατσιαδάκη Ακαδηµία Αθηνών, 8 Απριλίου 2014 Η εισαγωγή της διαχείρισης της πληροφορίας και των ψηφιακών µεθόδων έρευνας στο πεδίο των ανθρωπιστικών επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Καινοτομία και Δημιουργικότητα

Ερευνητική Καινοτομία και Δημιουργικότητα Ερευνητική Καινοτομία και Δημιουργικότητα Ε Φ Α Ρ Μ Ο Γ Η E - E M P L O Y ER S Ο Μ Α Δ Α 9 M I D N I G H T _ E X P R E S S Σ Κ Ο Υ Λ Η Κ Α Ρ Η Α Ρ Ι Α Δ Ν Η Π Ο Λ Υ Μ Ε Ρ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης

Ένα Μοντέλο Διδασκαλίας Δεξιοτήτων στη Υυσική Αγωγή με Βάση την Κοινωνική Γνωστική Προσέγγιση Αυτο-Ρύθμισης της Μάθησης Πρακτικών Εφαρμογών Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό Τόμος 12 (1), 26-39 Δημοσιεύτηκε: Φεβρουάριος 2014 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 12 (1), 26-39 Released: February 2014

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Δελτίου Τύπου του Προγράμματος T Story

3 ο Δελτίου Τύπου του Προγράμματος T Story 3 ο Δελτίου Τύπου του Προγράμματος T Story Επίσημο Δελτίο Τύπου του Προγράμματος T Story Storytelling Applied to Training,χρηματοδοτούμενο από ό τη δράση «Κύρια Δραστηριότητα 3 Τεχνολογίες Πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση

Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Διδακτική της Πληροφορικής» Φλώρινα, 20-22 Απριλίου 2012 Μαθητές Δημοτικού Δημιουργούν Ψηφιακά Παιχνίδια στο Scratch για την Ανακύκλωση X. Τάτση 1, Α. Παπαδάκη 2 1 Νηπιαγωγός,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Προσωπικού. Κεφάλαιο 8

Εκπαίδευση Προσωπικού. Κεφάλαιο 8 Εκπαίδευση Προσωπικού Κεφάλαιο 8 Case study Η εταιρεία ΑΛΟΥΜΙΝ έχει προσωπικό 4000 ατόμων και παράγει μεταλλικά προϊόντα. Τα σχέδια και οι τιμές των προϊόντων της είναι ανάλογα με των ανταγωνιστών της.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο ρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήµιο Αιγαίου Τµήµα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα