1.1 H ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ A.-Φ. Xριστίδης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1.1 H ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ A.-Φ. Xριστίδης"

Transcript

1 1.1 H ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ A.-Φ. Xριστίδης H πιο προφανής όψη της συνάντησης της γλώσσας µε την ιστορία είναι, βέβαια, ο γλωσσικός δανεισµός, οι αλληλεπιδράσεις µεταξύ γλωσσών λόγω ιστορικών συγκυριών. Έτσι, η νεότερη ελληνική γλώσσα δανείστηκε δραστικά στη νεότερη ιστορία της από την τουρκική, την ιταλική (κυρίως από τη βενετσιάνικη διάλεκτο), τις γειτονικές σλαβικές γλώσσες, τη γαλλική, την αγγλική. ανείστηκε επίσης εν είδει «εσωτερικού δανεισµού» και από τις αρχαιότερες φάσεις της, ιδίως κατά τον 19ο αιώνα, στην πορεία για τη διαµόρφωση της εθνικής γλώσσας του νεότευκτου νεοελληνικού εθνικού κράτους. Oι δανεισµοί αυτοί δεν περιορίστηκαν στο λεξιλόγιο αλλά επηρέασαν ολόκληρο το σώµα της γλώσσας (µορφολογία, σύνταξη, σηµασία). [1] H πιο ενδιαφέρουσα όψη για το ζήτηµα της σχέσης γλώσσας και ιστορίας του φαινοµένου του δανεισµού είναι οι στάσεις απέναντι στο φαινόµενο. H δηµιουργία του νεοελληνικού εθνικού κράτους συνδέθηκε στον χώρο της γλώσσας µε την αρνητική αξιολόγηση των επιπτώσεων του δανεισµού της προεπαναστατικής περιόδου κυρίως των τουρκικών δανείων, για προφανείς λόγους. Το αποτέλεσµα ήταν να εξοβελιστούν τα δάνεια αυτά από τις «υψηλές» ποικιλίες της ελληνικής και να περιοριστούν όσα επέζησαν στις «χαµηλές», «οικείες» ποικιλίες. H ακριβώς αντίθετη αξιολογική στάση εκδηλώθηκε στον δανεισµό (άµεσο ή µεταφραστικό [2]) από δυτικές γλώσσες µε ιδιαίτερο γόητρο [3] όπως η γαλλική ή από αρχαιότερες φάσεις της ίδιας της ελληνικής. Και εδώ βέβαια εµπλέκεται και το γλωσσικό ζήτηµα και η µακρόχρονη προϊστορία του (βλ. Γλωσσικό ζήτηµα Η νεοελληνική γλώσσα µετά τη διγλωσσία). Aνάλογα φαινόµενα παρατηρούνται, βέβαια, και στην ιστορία άλλων γλωσσών, από τη στιγµή που αποκτούν τον χαρακτήρα εθνικών γλωσσών, συνδέονται δηλαδή µε εθνικές κρατικές οντότητες. Aλλά σε αυτό θα επανέλθουµε σε λίγο. Tο ενδιαφέρον της ύπαρξης αξιολογικών στάσεων στον χώρο του δανεισµού είναι ότι εικονογραφούν ένα γενικότερο χαρακτηριστικό της γλώσσας, συνδεδεµένο µε την ιστορικότητά της, την αξιακή της διάσταση. Oι γλωσσικές µορφές δεν αντανακλούν «ψυχρά», «ουδέτερα» νοητικά αποτυπώµατα αλλά θερµαίνονται από ιστορικά καθορισµένες αξιολογήσεις, που υπαγορεύουν σε σηµαντικό ποσοστό την πορεία τους µέσα στον χρόνο. Xαρακτηριστικό παράδειγµα η ιστορική πορεία των δανείων της νεότερης ελληνικής γλώσσας. Kαι όπως θα δούµε, αυτή η αξιακή διάσταση της γλώσσας συνδέεται µε τη βαθύτερη φύση της τη βαθύτερη ιστορική φύση της. Aξίζει να δούµε ένα ακόµη παράδειγµα γλωσσικής αλλαγής που συνδέεται χαρακτηριστικά µε αξιολογικές στάσεις. O αµερικανός γλωσσολόγος Labov παρατήρησε ότι η µετακίνηση του φωνήεντος [α] στη διάλεκτο του νησιού Martha s Vineyard, στις ακτές της Mασαχουσέτης σε µια πιο κεντρική, αρθρωτικά, θέση [ ] στις διφθόγγους [ay], [οw ] το right [rayt] λ.χ. γίνεται [r yt, "ρέιτ"] και το rout [rawt] γίνεται [r wt, "ρέουτ"] γενικεύτηκε από τους οµιλητές της

2 διαλέκτου του νησιού αυτού, από τη στιγµή που «αξιολογήθηκε» από τους ίδιους ως σύµβολο της νησιωτικής ταυτότητάς τους, διακριτικό της ιδιαιτερότητάς τους σε αντίστιξη µε τους οµιλητές της απέναντι ηπειρωτικής ακτής, µε τους οποίους υπήρχε και υπάρχει µια µακρά παράδοση αντιπαλότητας. Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον παράδειγµα φωνολογικής διαλεκτικής διαφοροποίησης που κινητοποιείται από κοινωνικοϊστορικές αξιολογικές παραµέτρους: αιτήµατα ταύτισης και διαφοροποίησης που αντανακλώνται στις γλωσσικές µορφές και στην ιστορική πορεία τους. Aκριβώς αυτή η διάσταση καθορίζει σε πολύ ευρύτερη κλίµακα την ίδια τη διάκριση γλώσσα-διάλεκτος. H διάκριση αυτή είναι, στην ουσία της, απόρροια ιστορικά καθορισµένων αξιολογήσεων. H κοινή νέα ελληνική βασίστηκε στην πελοποννησιακή διάλεκτο του 19ου αιώνα και ο λόγος είναι προφανής: ο ρόλος της «Παλαιάς Eλλάδας» στην επανάσταση. Aυτή η βασική ιστορική συγκυρία ήταν εκείνη που «αναβάθµισε» µε δραστικές, βέβαια, συµπληρώσεις και προσαρµογές τη διάλεκτο αυτή σε γλώσσα. Kαι η επίπτωση αυτής της αναβάθµισης ήταν η απαξίωση η αξιολογική υποβάθµιση των άλλων διαλέκτων, στον βαθµό που υστερούσαν, πλέον, σε συγκριτικά πλεονεκτήµατα κύρους και κοινωνικού γοήτρου. Tο αποτέλεσµα αυτής της ιστορικής απαξίωσης ήταν η βαθµιαία εγκατάλειψή τους από τους οµιλητές και η συνακόλουθη πορεία των νεοελληνικών διαλέκτων προς την εξαφάνισή τους. Γλώσσα, όπως έχει ειπωθεί χαρακτηριστικά, είναι µια διάλεκτος που διαθέτει στρατό, ναυτικό και σχολεία. Aλλά η αναβάθµιση µιας ηγεµονικής (για ιστορικούς λόγους) διαλέκτου σε γλώσσα, κοινή, πρότυπη [standard] γλώσσα, συνδέεται και µε µια άλλη ιστορική διάσταση: το αίτηµα της οµοιογένειας που χαρακτηρίζει το ιστορικό µόρφωµα που ονοµάζεται έθνος-κράτος. Kαι το αίτηµα της οµοιογένειας, που πριµοδοτεί τη δηµιουργία µιας ενιαίας εθνικής γλώσσας και απαξιώνει τη γλωσσική ποικιλοµορφία, δεν καθορίστηκε µόνον από το ιδεολογικό αίτηµα της εθνικής «καθαρότητας» και την υπεράσπιση της εθνικής ακεραιότητας, αλλά και από την κυρίαρχη κοινωνικοοικονοµική συγκρότηση των ευρωπαϊκών κρατών την πραγµατικότητα του ιστορικού καπιταλισµού. Mέσα σε αυτό το κοινωνικοοικονοµικό σχήµα η πολιτισµική και γλωσσική οµοιογένεια υπήρξε βασικός όρος για τη δηµιουργία ενός οµοιογενούς εργατικού δυναµικού στην υπηρεσία της µαζικής βιοµηχανοποιηµένης παραγωγής. Tο ενδιαφέρον, για το ζήτηµα που εξετάζουµε, είναι ότι το αίτηµα της οµοιογένειας γέννηµα σύνθετων κοινωνικοϊστορικών συγκυριών παράγει στάσεις απέναντι στη γλώσσα µε σαφείς επιπτώσεις στις ιστορικές τύχες της. Aξίζει να δούµε κάποια ακόµα παραδείγµατα που εικονογραφούν την αξιακή διάσταση της γλώσσας ως τεκµήριο διαπλοκής γλώσσας και ιστορίας. Tο πρώτο είναι εντελώς επίκαιρο και αφορά γλωσσικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή µας τη Bαλκανική. H διάλυση της Γιουγκοσλαβίας σήµανε τη δηµιουργία τριών τουλάχιστον κρατικών οντοτήτων, της Σερβίας, της Bοσνίας, της Kροατίας. H διάσπαση αυτή της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας σήµανε και τη «διάσπαση» της ενιαίας σερβοκροατικής γλώσσας. Oι ανάγκες συµβολικής ταύτισης και διαφοροποίησης των τριών νέων κρατών οδήγησαν σε στάσεις απέναντι στη γλώσσα που στοχεύουν στην ανάδειξη των διαφορών: οι ορθόδοξοι Σέρβοι τονίζουν (και µε τη διατήρηση του κυριλλικού αλφαβήτου) τον σλαβικό χαρακτήρα της σερβοκροατικής. Oι µουσουλµάνοι Bόσνιοι τονίζουν τα αραβοτουρκικά δάνεια της σερβοκροατικής και επιχειρούν να αναβιώσουν προφορές που είναι εγγύτερες σε αυτή την πηγή. Oι καθολικοί Kροάτες δίνουν έµφαση (και µε

3 τη χρήση του λατινικού αλφαβήτου) στα λατινογενή δάνεια της σερβοκροατικής. [4] Kαι οι τρεις λαοί υποστηρίζουν ότι µιλούν πια διαφορετικές γλώσσες, παρά το γεγονός ότι υπάρχει όπως και πριν απρόσκοπτη επικοινωνία. Aυτό που κυριαρχεί είναι το αίτηµα της διαφοροποίησης για λόγους ιστορικούς και σε αυτή την κατεύθυνση επιχειρείται να οδηγηθεί και το γλωσσικό εργαλείο. Tο ίδιο ισχύει και για τους Nορβηγούς και τους ανούς. Παρά το γεγονός ότι οι µεν κατανοούν τους δε, το αίσθηµα των οµιλητών τους είναι ότι νορβηγικά και σουηδικά αποτελούν διαφορετικές γλώσσες, καθώς συνδέονται µε διαφορετικές κρατικές οντότητες [5] και από ένα σηµείο και µετά µε διαφορετικές γραµµατειακές παραδόσεις (λογοτεχνία κλπ.). Tο τελευταίο παράδειγµα αφορά την ιστορία της ελληνικής γλώσσας. H ελληνική γλώσσα σε αντίθεση µε τη λατινική δεν διασπάστηκε σε ξεχωριστές γλώσσες (όπως συνέβη µε τη λατινική και τις νεολατινικές γλώσσες). H ιστορική ερµηνεία της διαφοράς θα πρέπει να αναζητηθεί στις διαφορετικές ιστορικές τύχες της ανατολικής και της δυτικής Pωµαϊκής Aυτοκρατορίας: η δεύτερη διαλύθηκε τον 5ο αιώνα µ.x. υποκύπτοντας στους γερµανούς επιδροµείς, ενώ η πρώτη επέζησε ως ελληνόφωνη οντότητα για χίλια ακόµη χρόνια. Aυτή η ιστορική συνέχεια διατήρησε τα γλωσσικά αισθήµατα συνέχειας, επικουρούµενη από τον αττικιστικό γλωσσικό κλασικισµό και τις βυζαντινές εκδοχές του. O κλασικισµός αυτός µε ερείσµατα τη διοίκηση, την εκκλησία, την εκπαίδευση του Bυζαντίου παρήγαγε στάσεις απέναντι στη γλώσσα που εγκαθιστούσαν το αίσθηµα της συνέχειας, παρά τις δραστικές αλλαγές της µεσαιωνικής και νεότερης ελληνικής. Kαι οι στάσεις αυτές επηρέαζαν σε κάποιο ποσοστό τις γλωσσικές εξελίξεις. Γλωσσικές περιοχές που αποκόπηκαν από την επιρροή των κέντρων όπου καλλιεργούνταν αυτές οι στάσεις παρουσιάζουν χαρακτηριστικές δραστικές αποκλίσεις, λ.χ. τα καππαδοκικά ή τα κατωιταλικά. Στη συζήτηση που προηγήθηκε, εξετάστηκαν µια σειρά από φαινόµενα που επιβεβαιώνουν ότι ο κρίσιµος χώρος στον οποίο διαδραµατίζεται η διαπλοκή γλώσσας και ιστορίας είναι η αξιακή διάσταση της γλώσσας, οι ιστορικές αξιολογήσεις των γλωσσικών τύπων και δοµών και όχι, απλά, οι γλωσσικοί τύποι και δοµές αυτές καθαυτές. Kαι η αξιακή διάσταση της γλώσσας συνδέεται συστατικά µε τη βαθύτερη φύση της τη βαθύτερη ιστορική φύση της. H βασική διαφορά µεταξύ της ανθρώπινης γλώσσας και πρωτογενέστερων συστηµάτων επικοινωνίας (π.χ. τα ζωικά συστήµατα επικοινωνίας) είναι ότι στην πρώτη η εµπειρία αποτυπώνεται γενικευτικά και αφαιρετικά. Όταν λέω σε κάποιον ώσε µου το µήλο, του λέω ουσιαστικά, «ώσε µου αυτόν τον εκπρόσωπο της κατηγορίας αντικειµένων που ονοµάζονται µήλα». Tο περιεχόµενο, µε άλλα λόγια, της λέξης µήλο το νόηµά της είναι µια κατηγορία, µια γενίκευση που προκύπτει αφαιρετικά, µέσα από τη νοητική επεξεργασία των εµπειρικών δεδοµένων. Eδώ ακριβώς στον γενικευτικό/ αφαιρετικό χαρακτήρα της γλώσσας βρίσκεται η ποιοτική ιδιαιτερότητά της σε σύγκριση µε άλλα συστήµατα επικοινωνίας στον χώρο του ζωικού βασιλείου. Ένα παράδειγµα µπορεί να βοηθήσει. Aς συγκρίνουµε το επιφώνηµα του πόνου ωχ! µε τη λέξη πόνος. Tα επιφωνήµατα είναι οριακές γλωσσικές µορφές που συγγενεύουν µε πρωτογενέστερα συστήµατα επικοινωνίας: αποτελούν αντιδράσεις σε άµεσα παρόντα ερεθίσµατα (πρβ. το γάβγισµα του σκύλου) και δεν έχουν σαφές σηµασιακό περιεχόµενο. Έτσι το επιφώνηµα ωχ! αποτελεί αντίδραση στο ερέθισµα του πόνου. Γι αυτό ακριβώς και τα αντίστοιχα επιφωνήµατα σε άλλες γλώσσες εµφανίζουν παρόµοια µορφή. H µορφή του επιφωνήµατος «υπαγορεύεται» από την εµπειρία µε την οποία συνδέεται και την οποία εκφράζει εν είδει αντίδρασης σε ερέθισµα. Σε αντίθεση µε το επιφώνηµα ωχ! η λέξη

4 πόνος δεν αποτελεί αντίδραση σε ερέθισµα µπορεί κανείς να την εκφωνήσει ανεξάρτητα από την εµπειρία του πόνου και έχει ένα σαφές σηµασιακό περιεχόµενο έχει νόηµα. Kαι το νόηµά της είναι, όπως και στην περίπτωση της λέξης µήλο ή κάθε άλλης λέξης, µια γενίκευση και αφαίρεση. Mε άλλα λόγια, η λέξη πόνος σε αντίθεση µε το επιφώνηµα ωχ! εκφράζει ένα είδος εµπειρίας και όχι µια απολύτως συγκεκριµένη, χρονικά εντοπισµένη εµπειρία. Aυτό ακριβώς επιτρέπει να χρησιµοποιούµε τη λέξη πόνος χωρίς να πονάµε. H γενικευτική και αφαιρετική φύση των νοηµάτων της ανθρώπινης γλώσσας σηµαίνει την υπέρβαση του πρωτογενούς σχήµατος ερέθισµα-αντίδραση που χαρακτηρίζει τα ζωικά συστήµατα επικοινωνίας τα πρωτογενή συστήµατα σήµανσης, κατά την ορολογία του ρώσου φυσιολόγου Pavlov. Kαι ο γενικευτικός και αφαιρετικός χαρακτήρας της ανθρώπινης γλώσσας εξηγεί γιατί η µορφική συγκρότηση των λέξεων των γλωσσικών σηµείων δεν «υπαγορεύεται» από αυτό το οποίο «σηµαίνουν», όπως συµβαίνει στην περίπτωση των επιφωνηµάτων (ή στην περίπτωση των ζωικών συστηµάτων επικοινωνίας). Aυτό που σηµαίνουν το νόηµά τους είναι µια γενικευτική και αφαιρετική ανάκλαση της εµπειρίας και όχι µια άµεση, βιωµατική σήµανσή της, µε τη µορφή αντίδρασης σε ερέθισµα. Γι αυτό και οι γλωσσικές µορφές µε τις οποίες σηµαίνονται τα νοήµατα τα σηµαίνοντα µε τα οποία εκφράζονται τα σηµαινόµενα κατά τη νεότερη ορολογία έχουν συµβατικό χαρακτήρα, µε την έννοια ότι δεν «κινητοποιούνται», δεν καθορίζονται από τα νοήµατα που εκφράζουν. Έτσι εξηγείται η ποικιλία των γλωσσικών µορφών για το ίδιο, βασικά, νόηµα: αδελφή, sister, soeur κλπ. Aυτή είναι η περίφηµη αρχή της αυθαιρεσίας του γλωσσικού σηµείου, [6] που συνδέεται µε το όνοµα του ιδρυτή της νεότερης γλωσσολογίας, του Ελβετού F. de Saussure. Kαι το «κλειδί» για την κατανόηση αυτής της δοµικής αρχής της γλώσσας είναι η συγκρότησή της στη βάση γενικεύσεων και αφαιρέσεων, στη βάση δηλαδή νοηµάτων. Aλλά ο γενικευτικός και αφαιρετικός χαρακτήρας της γλώσσας εξηγεί και µια άλλη συγγενή προς την «αυθαιρεσία» δοµική αρχή της: το γεγονός ότι οι γλωσσικές µορφές δεν έχουν ολιστικό αλλά αναλυτικό χαρακτήρα. Tο επιφώνηµα ωχ! έχει ολιστικό χαρακτήρα µε την έννοια ότι σηµαίνει «ολόκληρο» εν είδει αντίδρασης σε ερέθισµα τη βίωση µιας συγκεκριµένης εµπειρίας πόνου. H λέξη πόνος, αντίθετα, αναλύεται σε ελάχιστες µονάδες ήχου χωρίς νόηµα τα φωνήµατα, οι οποίες σε άλλους συνδυασµούς µπορούν να εκφράσουν άλλα νοήµατα, π.χ πόνος, νωπός (οι ίδιες µονάδες ήχου, αν εξαιρέσουµε τον τόνο) ή πόνος/ τόνος, όπου η εναλλαγή π/τ συνδέεται µε διαφορετικά νοήµατα. Aυτός ο αναλυτικός χαρακτήρας της γλώσσας η διπλή διάρθρωσή της από µονάδες ήχου χωρίς νόηµα, οι οποίες συνδυαζόµενες «παράγουν» τις µονάδες ήχου µε νόηµα τα µορφήµατα, είναι, βέβαια, συναρτηµένες µε το γεγονός ότι τα γλωσσικά περιεχόµενα τα νοήµατα είναι αναλυτικές ανακλάσεις της εµπειρίας δηλαδή γενικεύσεις και αφαιρέσεις και όχι ολιστικές αντιδράσεις σε ερεθίσµατα, όπως στα πρωτογενή συστήµατα σήµανσης. Aλλά πώς γεννήθηκαν τα νοήµατα οι γενικεύσεις και αφαιρέσεις που συγκροτούν τη γλώσσα; Όχι βέβαια µέσα από µια στοχαστική, «ακαδηµαϊκή» θεώρηση και ανάλυση της εµπειρίας, αλλά µέσα από την ενεργητική, ιστορική βίωσή της. Kαι τα τεκµήρια αυτής της ιστορικής βίωσης είναι «εγγεγραµµένα» στο ίδιο το «σώµα» της γλώσσας. Tο πρώτο τεκµήριο είναι η σκοπιµότητα των νοηµάτων, κάτι που προδίδεται και από την ίδια την καθηµερινή χρήση της λέξης νόηµα στην έκφραση λ.χ. τι νόηµα έχει αυτό; Γιατί δεν υπάρχει π.χ. µια λέξη µε την οποία να αναφερόµαστε γενικευτικά και αφαιρετικά, δεν υπάρχει άλλος τρόπος στο µεγάλο δάχτυλο του αριστερού µας ποδιού και στο δεξί µας αυτί; H απουσία µιας τέτοιας

5 λέξης και ενός τέτοιου νοήµατος οφείλεται, προφανώς, στην απουσία της σκοπιµότητας την οποία θα υπηρετούσε µια τέτοια γλωσσική σήµανση. Kαι η σκοπιµότητα είναι, βέβαια, γέννηµα της ιστορίας. Tο δεύτερο τεκµήριο είναι το φαινόµενο της µεταφοράς. Ένα παράδειγµα αρκεί: σκοτεινή µέρα/ σκοτεινές σκέψεις. Πώς προκύπτει η µεταφορική χρήση σκοτεινές σκέψεις; Aυτό που αναδεικνύεται στη µεταφορική χρήση είναι η συναισθηµατική «αύρα» που διαπερνά το νόηµα σκοτάδι η αρνητική, για προφανείς λόγους, αξιολόγηση του σκοταδιού η «αύρα» αυτή αφανής στην κυριολεκτική χρήση κυριαρχεί στη µεταφορική χρήση και κατ ουσίαν, τη δηµιουργεί. Aυτό που αποκαλύπτει αυτή η µεταφορική χρήση είναι ότι τα νοήµατα οι γενικευτικές και αφαιρετικές αυτές ανακλάσεις της εµπειρίας δεν είναι, όπως λέγαµε, «ψυχρά» νοητικά αποτυπώµατα αλλά νοητικά ιχνογραφήµατα που «θερµαίνονται» από τη θέρµη της ιστορικής βίωσης της εµπειρίας της ενεργητικής, ιστορικής σχέσης υποκειµένου και αντικειµένου. Kαι η «θέρµη» αυτή «εγγράφεται» στη συγκρότηση των λέξεων των γλωσσικών σηµείων. H µεταφορά αποκαλύπτει τη συστατική διαπλοκή νοήµατος και αισθήµατος, νοητικής «παράστασης» και της συναισθηµατικής «αύρας» που τη διαπερνά. Aυτό, λοιπόν, που ονοµάσαµε νωρίτερα αξιακή διάσταση της γλώσσας είναι, καταστατικά, παρόν στην ίδια τη «βαθύτερη» συγκρότηση της γλώσσας και αποτελεί το κατεξοχήν τεκµήριο της ιστορικότητάς της. Xωρίς την αναγνώριση αυτής της συστατικής ιστορικότητας του γλωσσικού φαινοµένου, η κατανόησή του είναι καταδικασµένη να µείνει λειψή και µερική. Bιβλιογραφία HOCK, H. H. & B. JOSEPH Language History, Language Change and Language Relationship. Βερολίνο & Νέα Υόρκη: Mouton de Gruyter. MARTINET, A Στοιχεία γενικής γλωσσολογίας. Mτφρ. A. Xαραλαµπόπουλος. Θεσσαλονίκη: Iνστιτούτο Nεοελληνικών Σπουδών. MILROY, L Social and interactional constraints on phonological change. Στο «Iσχυρές» και «ασθενείς» γλώσσες στην Eυρωπαϊκή Ένωση. Όψεις του γλωσσικού ηγεµονισµού (Πρακτικά διεθνούς συνεδρίου, Θεσσαλονίκη Μαρτίου 1997), επιµ. Α.-Φ. Χριστίδης, Θεσσαλονίκη: Kέντρο Eλληνικής Γλώσσας. SAUSSURE, F. DE Mαθήµατα γενικής γλωσσολογίας. Mτφρ. Φ.. Aποστολόπουλος. Aθήνα: Παπαζήσης. ΠΑΥΛΙ ΟΥ, Θ Eπίπεδα γλωσσικής ανάλυσης. Θεσσαλονίκη: Παρατηρητής. ΦΙΛΙΠΠΑΚΗ-WARBURTON, E Εισαγωγή στη θεωρητική γλωσσολογία. Αθήνα: Νεφέλη. XΡΙΣΤΙ ΗΣ, A.-Φ. Υπό έκδοση. Όψεις της γλώσσας. Aθήνα: Nήσος. [1]. Xαρακτηριστική περίπτωση δανεισµού που επηρέασε και τη µορφολογία όχι απλά το λεξιλόγιο της διαλέκτου είναι οι καππαδοκικές διάλεκτοι της Mικράς Aσίας. Eκεί οι διάλεκτοι εµφανίζουν µορφολογία «συγκολλητικού» τύπου, όπως και η τουρκική.

6 TOYPKIKH KAΠΠA OKIKH (Φερτεκι) EΝΙΚΟΣ Oνοµαστική kιz κορίτσι neka γυναίκα Γενική kιz-ιn κοριτσιού neka -yu γυναίκας Bιβλιογραφία Dawkins R. M Modern Greek in Asia Minor: a study of the dialects of Silli, Cappadocia and Pharasa with grammars, texts, translations and glossary. Kέµπριτζ: Cambridge University Press. [2] Άµεσος δανεισµός: η υιοθέτηση ενός ξένου όρου µε προσαρµογές σε διάφορους βαθµούς στη δανειζόµενη γλώσσα, π.χ. µπαρ, µερακλής. Mεταφραστικό δάνειο: η υιοθέτηση ενός ξένου όρου µέσω της µετάφρασής του στη δανειζόµενη γλώσσα, π.χ. sky-scraper ουρανοξύστης. Bλ. και λήµµα Γλωσσικός δανεισµός. [3]. Tο φαινόµενο του δανεισµού δεν εξηγείται µόνο στη βάση της έννοιας «ανάγκη» τον δανεισµό δηλαδή εκφράσεων για να συµπληρώσουν το λεξιλόγιο µιας γλώσσας. Συχνά παρεµβαίνει η έννοια του «γοήτρου» η υπερτίµηση µιας άλλης γλώσσας για λόγους κοινωνικοϊστορικούς. Έτσι, η υιοθέτηση όσο διάρκεσε της έκφρασης µαντάµ και µερσί στη νεότερη ελληνική οφείλεται στο πολιτισµικό γόητρο της γαλλικής και όχι σε λεξιλογικά «κενά» της ελληνικής. Για τον αντίθετο λόγο την απαξίωση των τουρκικών δανείων στην πορεία της νεοελληνικής οντογένεσης εξοβελίστηκαν από «υψηλές» µορφές λόγου, λέξεις τουρκικής προέλευσης. [4] Κείµενο 1: Bugarski, R Eθνικισµός και γλώσσα: Μια βαλκανική εµπειρία. Στο «Iσχυρές» και «ασθενείς» γλώσσες στην Eυρωπαϊκή Ένωση. Όψεις του γλωσσικού ηγεµονισµού (Πρακτικά διεθνούς συνεδρίου, Θεσσαλονίκη Μαρτίου 1997), επιµ. Α.-Φ. Χριστίδης, Θεσσαλονίκη: Kέντρο Eλληνικής Γλώσσας, σελ Kέντρο Eλληνικής Γλώσσας ΜΕΤΑΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Mπορούµε τώρα να εξετάσουµε σύντοµα τον ρόλο της γλώσσας ως µείζονος συµβόλου εθνικής ταυτότητας και πολιτικής κυριαρχίας στα νέα κράτη που δηµιουργήθηκαν στα εδάφη της Γιουγκοσλαβίας. Σχετικά µε τη Σλοβενία και την ΠΓ M (FYROM) δεν υπάρχει τίποτε καινούριο να ειπωθεί, αλλά τα υπόλοιπα τρία κράτη αξίζουν κάποιο σχολιασµό, ιδίως όσον αφορά τη µοίρα της σερβοκροατικής, της κάποτε κοινής τους γλώσσας. Παρόλο που αυτή παραµένει µια γλωσσική οντότητα, αφού οι γλώσσες ως συστήµατα επικοινωνίας δεν µπορούν να εξαφανιστούν µε πολιτικές αποφάσεις, στην πράξη δεν υπάρχει πλέον επίσηµα πουθενά γλώσσα µε αυτό το όνοµα. Aπό πολιτική άποψη, έχουµε πλέον στη θέση της τρία ιδιώµατα: το σερβικό στη σηµερινή Γιουγκοσλαβία (την Oµοσπονδία δηλαδή Σερβίας και Mαυροβουνίου), το κροατικό στην Kροατία και το βοσνιακό στο υπό

7 µουσουλµανική κυριαρχία τµήµα της πρώην Bοσνίας-Eρζεγοβίνης. Ποια είναι η σχέση µεταξύ τους; Xωρίς να µπούµε σε γλωσσολογικές λεπτοµέρειες, δεν πρέπει να ξεχνούµε ότι τα ιδιώµατα αυτά είναι γεννήµατα του γλωσσικού εθνικισµού και σαν τέτοια είναι διαποτισµένα από συµβολικές αξίες. Aυτό το απλό γεγονός αποτελεί ταυτόχρονα εξήγηση της σχετικής τους διαφοροποίησης και ένδειξη της πιθανότητας να αποκλίνουν ακόµη περισσότερο, τόσο µεταξύ τους όσο και από την κοινή τους µητρική σερβοκροατική. Ωστόσο, αυτές οι αποκλίνουσες τάσεις βρίσκονται υπό τον πλήρη έλεγχο της γλωσσικής πολιτικής, γι αυτό και είναι διαφορετικές στις τρεις περιπτώσεις. Πρέπει, εποµένως, να εξεταστούν χωριστά. H σηµερινή Γιουγκοσλαβία, ο,τιδήποτε κι αν έκανε ή απέτυχε να κάνει στην περίοδο που εξετάζουµε, σίγουρα δεν αποσκίρτησε από την προηγούµενη Oµοσπονδία που είχε αυτό το όνοµα. Για τον λόγο αυτό δεν είχε ανάγκη να επιβεβαιώσει την ανεξαρτησία και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της και µε γλωσσικά µέσα. Συνέπεια αυτού του γεγονότος είναι ότι η γλώσσα δεν έχει αλλάξει αισθητά κατά τα τελευταία χρόνια στη Σερβία ή στο Mαυροβούνιο, παρά τις όποιες εξωτερικές και συµβολικές παρεµβάσεις που έχουµε αναφέρει παραπάνω, οι οποίες αφορούν το επίσηµο όνοµα της γλώσσας και το καθεστώς των προφορών και των αλφαβήτων της. Έντονα αντίθετη µε αυτά είναι η κατάσταση στη σηµερινή ηµοκρατία της Kροατίας, όπου, πέρα από τις αντίστοιχες συµβολικές πράξεις, εξαπολύθηκε µια εκστρατεία για την όσο το δυνατόν µεγαλύτερη και ταχύτερη διαφοροποίηση της γλώσσας από τη σερβική (ή σερβοκροατική). Προωθείται µια τεχνητή διοικητική Nέα Γλώσσα, που έχει µεγάλη απήχηση στη γενική δηµόσια χρήση της γλώσσας και η οποία βρίθει από κροατικούς αρχαϊσµούς, ιδιωµατισµούς και νεολογισµούς. Oι ορολογίες των επιστηµών «εκκροατίζονται» επίσης, ενώ υποστηρίζονται ορθογραφικές µεταρρυθµίσεις. εν µπορεί κανείς να µην παρατηρήσει ότι η Kροατία, ενώ επείγεται να ενταχθεί στην Eυρώπη και στον ανεπτυγµένο κόσµο, εκκαθαρίζει ανελέητα τη γλώσσα της από διεθνείς όρους, οι οποίοι, θα έλεγε κανείς, θα έκαναν ευκολότερη την επίτευξη αυτού του στόχου της. Mήπως ένας από τους λόγους αυτής της στάσης είναι το ότι αυτοί οι διεθνείς όροι έχουν ευρεία διάδοση εκτός από όλες τις άλλες χώρες και στη Σερβία; Aν είναι έτσι, τότε αποτελεί εξαίρετο παράδειγµα του µέχρι πού µπορεί να φτάσει ο γλωσσικός εθνικισµός. H περίπτωση της βοσνιακής είναι διαφορετική. Eδώ φαίνεται ότι το ζήτηµα είναι να επιτευχθεί η διαφοροποίηση τόσο από τη σερβική όσο και από την κροατική, αλλά ταυτόχρονα να είναι έκδηλη στη γλώσσα η ιδιαίτερη «βοσνιακή» κληρονοµιά (η ονοµασία Bόσνιος, παραδοσιακή αλλά σχεδόν εντελώς ξεχασµένη, ξαναχρησιµοποιήθηκε πρόσφατα για τη δήλωση της εθνικότητας ως υποκατάστατο του Mουσουλµάνος). Kαθώς ο βοσνιακός εθνικισµός επηρεάζεται εν µέρει από τον παν-ισλαµικό θρησκευτικό φονταµενταλισµό, ο καλύτερος τρόπος για να τονιστεί η εν λόγω κληρονοµιά θα ήταν ο τονισµός των αραβοτουρκικών χαρακτηριστικών της προφοράς, της ορθογραφίας και, ιδίως, του λεξιλογίου και της φρασεολογίας. Eπειδή όµως όλα αυτά είναι σχετικά επιφανειακά γλωσσικά επίπεδα, η βασική γραµµατική και λεξιλογική δοµή της γλώσσας έχει ελάχιστα επηρεαστεί.

8 Συνοπτικά, τα αποσχισθέντα τρία ιδιώµατα της σερβοκροατικής µπορούν να απεικονιστούν σχηµατικά ως εξής: η σερβική µένει όπως ήταν, η κροατική αποµακρύνεται, η βοσνιακή αποµακρύνεται βραδύτερα και προς άλλη κατεύθυνση. Mόνο το µέλλον θα δείξει πού οδηγούν όλα αυτά. O,τιδήποτε όµως κι αν είναι αυτό, θα καθοριστεί από τις πολιτικές εξελίξεις µάλλον, παρά από την ίδια τη γλώσσα, η οποία όπως και στο παρελθόν θα παίξει ρόλο βοηθητικό, αλλά όχι αποφασιστικό [...]. [5] H δανική κυριαρχία για πολλούς αιώνες στη Nορβηγία είχε αναδείξει τη δανική σε γλώσσα της νορβηγικής ελίτ. Mε τον χρόνο, δηµιουργήθηκε µια νορβηγική εκδοχή της δανικής. H ανάδυση της νορβηγικής εθνικής συνείδησης οδήγησε τον 19ο αιώνα στην προσπάθεια δηµιουργίας µιας «καθαρά» νορβηγικής γλώσσας, που βασιζόταν στα πιο συντηρητικά αγροτικά ιδιώµατα της Nορβηγίας. Aυτή είναι η nynorsk (δηλαδή «γλώσσα της υπαίθρου» ή «νέα νορβηγική») που συνυπάρχει µε την παλαιότερη riksmaal ή bokmaal (δηλαδή «γλώσσα του κράτους» ή «γλώσσα των βιβλίων»). [6] Κείµενο 2: Saussure,. F. de Mαθήµατα Γενικής Γλωσσολογίας. Mτφρ. Φ.. Aποστολόπουλος. Aθήνα: Παπαζήση, σελ Εκδόσεις Παπαζήση 1. ΣHMEIO, ΣHMAINOMENO, ΣHMAINON Για µερικούς η γλώσσα, αν την αναγάγουµε στην ουσιαστική της αρχή, είναι µια ονοµατοθεσία, δηλ. ένας κατάλογος όρων που αντιστοιχούν σ έναν ανάλογο αριθµό πραγµάτων π.χ. H αντίληψη αυτή µπορεί να κατακριθεί από πολλές απόψεις. Προϋποθέτει ιδέες εντελώς έτοιµες που υπάρχουν πριν από τις λέξεις [...] δεν µας λέει αν το όνοµα είναι φωνητικής ή ψυχικής φύσης, γιατί το arbor µπορεί να εξεταστεί από τη µία ή από την άλλη άποψη τέλος,

9 αφήνει να υποθέσουµε ότι ο δεσµός που ενώνει ένα όνοµα µε ένα πράγµα είναι µια ενέργεια εντελώς απλή, πράγµα που δεν είναι ορθό. Eντούτοις η απλούστευση αυτή µπορεί να µας πλησιάσει στην αλήθεια, δείχνοντάς µας ότι η γλωσσική µονάδα είναι κάτι διπλό, που πραγµατοποιείται από την προσέγγιση των δύο όρων. Eίδαµε [...]ότι οι όροι που υπονοούνται στο γλωσσικό σηµείο είναι και οι δύο ψυχικοί και ενώνονται στον εγκέφαλό µας µε τον δεσµό του συνειρµού. Aς επιµείνουµε στο σηµείο αυτό. Tο γλωσσικό σηµείο ενώνει όχι ένα πράγµα και ένα όνοµα, αλλά µια ιδέα και µια ακουστική εικόνα.* Aυτή η τελευταία δεν είναι ο υλικός ήχος, πράγµα καθαρά φυσικό, αλλά το ψυχικό αποτύπωµα του ήχου αυτού, η παράσταση που µας δίνει γι αυτόν η µαρτυρία των αισθήσεών µας είναι αισθητηριακή, κι αν συµβαίνει να την ονοµάζουµε «υλική», γίνεται µε αυτή µόνο την έννοια και κατ αντίθεση µε τον άλλον όρο του συνειρµού, την ιδέα, που είναι γενικά πιο αφηρηµένη. O ψυχικός χαραχτήρας των ακουστικών µας εικόνων φαίνεται καθαρά, όταν παρατηρούµε τον δικό µας λόγο. Xωρίς να κινούµε τα χείλη ούτε τη γλώσσα, µπορούµε να µιλάµε στον εαυτό µας ή να απαγγέλλουµε ένα αριθµό στίχων. Eπειδή ακριβώς οι λέξεις της γλώσσας είναι για µας ακουστικές εικόνες, γι αυτό πρέπει ν αποφεύγουµε να µιλούµε για «φωνήµατα», που τις συνθέτουν. O όρος αυτός, που υπονοεί µια ιδέα φωνητικής ενέργειας, δεν µπορεί να συµφωνεί παρά µε την οµιλούµενη λέξη, µε την πραγµατοποίηση της εσωτερικής εικόνας µέσα στον συνεχή λόγο. Οταν όµως µιλούµε για ήχους και για συλλαβές µιας λέξης, αποφεύγουµε την παρεξήγηση αυτή, αρκεί να θυµόµαστε ότι πρόκειται για την ακουστική εικόνα. Tο γλωσσικό σηµείο, λοιπόν, είναι µια ψυχική οντότητα µε δύο όψεις, που µπορεί να παρασταθεί µε το σχήµα: Tα δυο αυτά στοιχεία είναι βαθύτατα ενωµένα και το ένα φέρνει το άλλο. Για ν αναζητήσουµε την έννοια της λατινικής λέξης arbor ή τη λέξη µε την οποία η λατινική δηλώνει την ιδέα «δένδρο», είναι ολοφάνερο ότι µόνο οι προσεγγίσεις που έχει καθιερώσει η γλώσσα µάς φαίνονται σύµφωνες µε την πραγµατικότητα και αποµακρύνουµε οτιδήποτε άλλο που θα µπορούσαµε να φανταστούµε.

10 O ορισµός αυτός θέτει ένα σπουδαίο πρόβληµα ορολογίας. Oνοµάζουµε σηµείο [signe] τον συνδυασµό της ιδέας και της ακουστικής εικόνας: αλλά στην τρέχουσα χρήση ο όρος αυτός δηλώνει συνήθως µόνο την ακουστική εικόνα, π.χ. µια λέξη (arbor κλπ.). Ξεχνούµε ότι, εάν το arbor ονοµάζεται σηµείο, είναι γιατί φέρνει την ιδέα «δένδρο», έτσι που η ιδέα του αισθητηριακού µέρους να υπονοεί την ιδέα του όλου. Tο διφορούµενο θα εξαφανιζόταν, αν δηλώναµε τις τρεις έννοιες που έχουµε µπροστά µας µε ονόµατα που τα µεν προκαλούν τα δε, ενώ ταυτόχρονα εναντιώνονται. Προτείνουµε να διατηρήσουµε τη λέξη σηµείο για να δηλώνουµε το όλο, και να αντικαταστήσουµε τις λέξεις ιδέα και ακουστική εικόνα αντίστοιχα µε τους όρους: σηµαινόµενο [signifié] και σηµαίνον [signifiant]. 17 Oι τελευταίοι αυτοί όροι έχουν το πλεονέκτηµα να δείχνουν την αντίθεση που τους χωρίζει είτε µεταξύ τους είτε από το όλο, που του αποτελούν µέρος. Όσο για τον όρο σηµείο [signe], αν αρκούµαστε σ αυτόν, είναι γιατί δεν ξέρουµε µε ποιον να τον αντικαταστήσουµε η γλώσσα που χρησιµοποιούµε δεν υποδείχνει κανέναν άλλο. Tο γλωσσικό σηµείο, οριζόµενο έτσι, κατέχει δύο κύριους χαρακτήρες. Aν τους πούµε, θα θέσουµε τις ίδιες τις αρχές κάθε τέτοιας µελέτης. 2. ΠPΩTH APXH: TO AYΘAIPETO TOY ΣHMEIOY O δεσµός που ενώνει το σηµαίνον µε το σηµαινόµενο είναι αυθαίρετος, ή ακόµη, επειδή εννοούµε µε τον όρο σηµείο το όλο που προκύπτει από τη σύνδεση ενός σηµαίνοντος µε ένα σηµαινόµενο, µπορούµε να πούµε πολύ απλά: το γλωσσικό σηµείο είναι αυθαίρετο. 18 Έτσι η ιδέα «soeur» αδελφή δεν έχει καµιά εσωτερική σχέση µε την ακολουθία των ήχων s- ö-r που της χρησιµεύει ως σηµαίνον θα µπορούσε εξίσου καλά να παριστάνεται µε οποιαδήποτε άλλη ακολουθία απόδειξη: οι διαφορές ανάµεσα στις γλώσσες και η ύπαρξη ακόµη διαφόρων γλωσσών το σηµαινόµενο «boeuf» βόδι έχει ως σηµαίνον b-ö-f από τη µια µεριά των συνόρων και o-k-s (Ochs) από την άλλη. H αρχή του αυθαίρετου του σηµείου δεν αµφισβητείται από κανένα είναι όµως συχνά περισσότερο εύκολο ν αποκαλύπτουµε µιαν αλήθεια παρά να της ορίζουµε τη θέση που της ανήκει. H αρχή που διατυπώσαµε πιο πάνω κυριαρχεί σ ολόκληρη τη γλωσσολογία της γλώσσας οι συνέπειές της είναι αναρίθµητες. Eίναι όµως αλήθεια ότι δεν φανερώνονται όλες αµέσως µε την ίδια καθαρότητα ύστερα από πολλές περιστροφές τις ανακαλύπτουµε, και µαζί µ αυτές, την κεφαλαιώδη σηµασία της αρχής [principe].

11 Kαι µια πρόχειρη παρατήρηση: Όταν θα οργανωθεί η σηµειολογία, θα πρέπει να θέσει στον εαυτό της το ερώτηµα αν οι εκφραστικοί τρόποι, που στηρίζονται πάνω σε σηµεία εξολοκλήρου φυσικά όπως η παντοµίµα, της ανήκουν δικαιωµατικά. Mε την υπόθεση ότι η σηµειολογία δέχεται τους εκφραστικούς αυτούς τρόπους, το κύριο αντικείµενό της θα είναι το σύνολο των συστηµάτων που στηρίζονται πάνω στην αυθαιρεσία του σηµείου. Πραγµατικά, κάθε εκφραστικό µέσο που γίνεται δεκτό σε µια κοινωνία στηρίζεται καταρχήν πάνω στη συλλογική συνήθεια ή, πράγµα που είναι το ίδιο, πάνω στη συµβατικότητα. Tα σηµεία ευγένειας, λόγου χάρη, προικισµένα συχνά µε µια ορισµένη φυσική εκφραστικότητα (ας σκεφτούµε τον Kινέζο που χαιρετάει τον αυτοκράτορά του σκύβοντας εννέα φορές ως το έδαφος), παγιώνονται κυρίως από ένα κανόνα τους. O κανόνας αυτός υποχρεώνει να τα χρησιµοποιούµε κι όχι η ιδιαίτερή τους φυσική αξία. Mπορούµε λοιπόν να ειπούµε ότι τα εντελώς αυθαίρετα σηµεία πραγµατοποιούν καλύτερα από τα άλλα τη σηµειολογική µέθοδο γι αυτό η γλώσσα, το πιο περίπλοκο και το πιο διαδεδοµένο από τα συστήµατα έκφρασης, είναι, επίσης, το πιο χαρακτηριστικό απ όλα µ αυτή την έννοια, η γλωσσολογία µπορεί να γίνει το γενικό πρότυπο κάθε σηµειολογίας, µολονότι η γλώσσα δεν είναι παρά ένα ιδιαίτερο σύστηµα. Έχουν χρησιµοποιήσει τη λέξη σύµβολο για να δηλώσουν το γλωσσικό σηµείο ή, ακριβέστερα, αυτό που ονοµάζουµε σηµαίνον. Yπάρχουν δυσκολίες για να παραδεχτούµε τη λέξη, εξαιτίας ακριβώς της πρώτης µας αρχής. Tο σύµβολο έχει ως χαρακτήρα να µην είναι ποτέ εντελώς αυθαίρετο δεν είναι κενό, έχει µέσα του στοιχεία φυσικού δεσµού ανάµεσα στο σηµαίνον και στο σηµαινόµενο. Tο σύµβολο της δικαιοσύνης, η ζυγαριά, δεν θα µπορούσε ν αντικατασταθεί µε οιοδήποτε άλλο, το κάρο λόγου χάρη. H λέξη αυθαίρετο προκαλεί επίσης µια παρατήρηση. εν πρέπει να δώσουµε την ιδέα ότι το σηµαίνον εξαρτάται από την ελεύθερη εκλογή του υποκειµένου που µιλάει (θα ιδούµε πιο κάτω ότι δεν είναι στο χέρι του ατόµου να αλλάξει έστω και κάτι σε ένα σηµείο, εφόσον έχει καθιερωθεί µέσα σε µια γλωσσική κοινότητα) θέλουµε να ειπούµε ότι το σηµαίνον είναι αναιτιολόγητο, δηλ. αυθαίρετο σε σχέση µε το σηµαινόµενο, µε το οποίο δεν έχει κανένα φυσικό δεσµό στην πραγµατικότητα. Aς σηµειώσουµε, τελειώνοντας, δύο αντιρρήσεις που θα µπορούσαν να προβληθούν στη θεµελίωση της πρώτης αρχής: 1ο. Θα µπορούσε κανείς να στηριχτεί στις ονοµατοποιίες, για να πει ότι η εκλογή του σηµαίνοντος δεν είναι πάντοτε αυθαίρετη. Aλλά οι ονοµατοποιίες δεν είναι ποτέ οργανικά στοιχεία ενός γλωσσικού συστήµατος. O αριθµός τους άλλωστε είναι πολύ µικρός ώστε να µη το δεχτούµε. Λέξεις όπως fouet και glas µπορούν να χτυπήσουν ορισµένα αυτιά µε µια υποβλητική ηχηρότητα αλλά για να ιδούµε ότι δεν έχουν αυτόν τον χαρακτήρα από την αρχήαρχή, αρκεί ν ανεβούµε στις λατινικές τους µορφές (fouet παράγεται από το fagus οξιά, glas = classsicum) η ποιότητα των τωρινών τους ήχων ή, πιο πολύ, η ποιότητα που τους αποδίδουµε είναι ένα τυχαίο αποτέλεσµα της φωνητικής εξέλιξης. Όσο για τις γνήσιες ονοµατοποιίες (του τύπου glou-glou, tic-tac κλπ.) είναι όχι µόνο ολιγάριθµες, αλλά η εκλογή τους είναι κιόλας ως ένα βαθµό αυθαίρετη, επειδή δεν είναι παρά η µίµηση κατά προσέγγιση και µισοσυµβατική ορισµένων θορύβων (συγκρίνατε το γαλλικό

12 ouaoua και το γερµανικό wauwau). Eπιπλέον, εφόσον µπήκαν στη γλώσσα, οι ονοµατοποιίες έχουν συρθεί λίγο-πολύ στη φωνητική, µορφολογική κλπ. εξέλιξη, την οποία υφίστανται και οι άλλες λέξεις (πρβ. pigeon από την κοινή λατινική pipio, που προέρχεται από µια ονοµατοποιία): ολοφάνερη απόδειξη ότι έχασαν κάτι από τον πρώτο χαρακτήρα τους, για να πάρουν το χαρακτήρα του γλωσσικού σηµείου γενικά, που είναι αναιτιολόγητο. 2ο. Oι αναφωνήσεις που συγγενεύουν πολύ µε τις ονοµατοποιίες προσφέρονται σε ανάλογες παρατηρήσεις και δεν είναι πιο επικίνδυνες για τη θέση µας. Προσπάθησαν να ιδούν σ αυτές αυτόµατες εκφράσεις της πραγµατικότητας, υπαγορευόµενες, να πούµε, από τη φύση. Για τις περισσότερες από τις αναφωνήσεις µπορούµε ν αρνηθούµε ότι υπάρχει ένας δεσµός αναγκαίος ανάµεσα στο σηµαινόµενο και στο σηµαίνον. Aρκεί να συγκρίνουµε δύο γλώσσες από την άποψη αυτή, για να ιδούµε πόσο οι εκφράσεις αυτές ποικίλλουν από τη µια στην άλλη (λόγου χάρη στο γαλλικό aïe! αντιστοιχεί το γερµανικό au!). Άλλωστε ξέρουµε ότι πολλές αναφωνήσεις άρχισαν από λέξεις µε καθορισµένο νόηµα (πρβ. diable! mordieu! = mort Dieu κλπ.). Mε λίγα λόγια, οι ονοµατοποιίες και οι αναφωνήσεις είναι δευτερεύουσας σηµασίας και η συµβολική τους καταγωγή είναι µερικά αµφισβητήσιµη[...] * O όρος «ακουστική εικόνα» θα φανεί πολύ στενός, επειδή, δίπλα από την παράσταση των ήχων µιας λέξης, υπάρχει η παράσταση της άρθρωσής της, η µυϊκή εικόνα της πράξης της φώνησης. Για τον F. de Saussure η γλώσσα είναι ουσιαστικά µια αποθήκη, κάτι που γίνεται δεχτό από τα έξω [...]. H ακουστική εικόνα είναι προπαντός η φυσική παράσταση της λέξης ως γλωσσικό γεγονός «δυνάµει», έξω από κάθε πραγµατοποίησή της από την οµιλία. H κινητήρια πλευρά εποµένως µπορεί να υπονοείται ή εν πάση περιπτώσει να µην κατέχει παρά µια θέση εξαρτηµένη σε σχέση µε την ακουστική εικόνα (οι εκδ.). 17 Για να εκφράσει τις δύο αντίθετες όψεις του γλωσσικού σηµείου ο F. de S. κατέληξε να χρησιµοποιήσει τους όρους signifiant (=σηµαίνον) και signifié (=σηµαινόµενο), που είναι όροι στωικοί. O Σέξτος ο Eµπειρικός (Προς Mαθηµατικούς, VIII, 11) γράφει: «σηµαίνον µεν είναι την φωνήν, οίον την " ίων", σηµαινόµενον δε αυτό το πράγµα το υπ αυτής (δηλ. της φωνής) δηλούµενον, και ου (πράγµατος) ηµείς αντιλαµβανόµεθα τη ηµετέρα διανοία, οι δε βάρβαροι ουκ επαΐουσι, καίπερ της φωνής ακούοντες, τυγχάνον δε το εκτός υποκείµενον, ώσπερ ίων». Tο στωικό «τυγχάνον» είναι το σωσσυριανό σηµείο (signe). 18 H «αρχή» του Saussure για το αυθαίρετο του γλωσσικού σηµείου, δηλ. το αυθαίρετο στη σχέση του σηµαίνοντος και σηµαινοµένου, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. O E. Benveniste σε άρθρο του µε τίτλο «La nature du signe linguistique» (Acta linguistica, τ. A, 1939), που συµπεριλήφθηκε στον τόµο Problèmes de linguistique générale, Paris 1966, 49-55, επικρίνει την «αρχή» αυτή και τελικά την απορρίπτει. «Tο γλωσσικό σηµείο, τονίζει, δεν είναι αυθαίρετο, είναι αναγκαίο». H παρέµβαση αυτή του Benveniste προκάλεσε ζωηρές συζητήσεις στους διεθνείς γλωσσολογικούς κύκλους. O A. Martinet στο άρθρο του µε τίτλο «Arbitraire linguistique et double articulation» (δηµοσιευµένο στα Cahiers de Ferd. de Saussure, 1957, ) θεωρεί ότι το «αυθαίρετο» ενός σηµαίνοντος προς ένα σηµαινόµενο δεν είναι παρά η µία πλευρά της γλωσσικής αυτονοµίας, που µια άλλη περιλαµβάνει την εκλογή και το όριο των σηµαινοµένων.

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα

Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών. Γ Οµάδα Άσκηση Διδακτικής του Μαθήµατος των Θρησκευτικών Γ Οµάδα Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης Λέκτορας 11ο Μάθηµα Διερεύνηση Προϋποθέσεων Διδασκαλίας - Α : Η θεωρία του Jean Piaget για τη νοητική ανάπτυξη του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαïκή Μέρα Γλωσσών 26η Σεπτεμβρίου. Η γιορτή της γλωσσικής πολυμορφίας

Ευρωπαïκή Μέρα Γλωσσών 26η Σεπτεμβρίου. Η γιορτή της γλωσσικής πολυμορφίας Ο ανθρώπινος παράγοντας Η γιορτή της γλωσσικής πολυμορφίας Ο πλανήτης μας έχει πάνω από έξι εκατομμύρια ανθρώπους που μιλούν μεταξύ 6,000 με 7,000 διαφορετικές γλώσσες. Μερικές γλώσσες ομιλούνται από εκατοντάδες

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της

Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της Περίληψη οµιλίας που παρουσιάστηκε στο St Demetrios High School, Astoria, Νέα Υόρκη, στις 3 Νοεµβρίου 2009 από τον κ. Γεώργιο Παπαναστασίου, Επίκουρο Καθηγητή Ιστορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις λυρισµό 2.

Απαντήσεις λυρισµό 2. Απαντήσεις 1. Η λιτότητα, η εκφραστική καθαρότητα, ο δωρικός χαρακτήρας της αφήγησης, το απλό και λιτό ύφος, ο αφαιρετικός και συνάµα περιεκτικός λόγος, είναι µερικά από εκείνα τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία

Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Κλασικές Σπουδές και Σύγχρονη Κοινωνία Γιατί εξακολουθεί να είναι σηµαντικό να σπουδάζουµε αρχαία Ελληνικά και Λατινικά, γλώσσες που σπάνια πια χρησιµοποιούνται στη σύγχρονη κοινωνία; Γιατί να ξοδεύουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Πηγές πληροφόρησης : συνέντευξη γονέων, ανταλλαγή απόψεων με άλλους ειδικούς, που ασχολούνται με το παιδί, άτυπη παρατήρηση και καταγραφή στοιχείων συμπεριφοράς, αποτελέσματα παιδαγωγικής αξιολόγησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

Παρά τις προόδους των παιδιών στην ανάπτυξη της γλώσσας (δηλ. τη γλωσσική ικανότητα ή τη γνώση γραµµατικής,φωνολογίας και εν µέρει και λεξιλογίου )

Παρά τις προόδους των παιδιών στην ανάπτυξη της γλώσσας (δηλ. τη γλωσσική ικανότητα ή τη γνώση γραµµατικής,φωνολογίας και εν µέρει και λεξιλογίου ) ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Παρά τις προόδους των παιδιών στην ανάπτυξη της γλώσσας (δηλ. τη γλωσσική ικανότητα ή τη γνώση γραµµατικής,φωνολογίας και εν µέρει και λεξιλογίου ) Τα παιδιά αντιµετωπίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας. Φιλοσοφική Σχολή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΟΡΜΟΣ [111 ECTS] ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΛΑΣΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΜΝΕΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

1.12 ΓΛΩΣΣA KAI ΓPAΦH Γιώργος Παπαναστασίου

1.12 ΓΛΩΣΣA KAI ΓPAΦH Γιώργος Παπαναστασίου 1.12 ΓΛΩΣΣA KAI ΓPAΦH Γιώργος Παπαναστασίου Γενικά Γραφή ονοµάζεται κάθε σύστηµα οπτικών συµβόλων που χρησιµοποιείται για την αναπαράσταση ενός µηνύµατος µε τρόπο ώστε αυτό να µπορεί να αναγνωστεί (δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια για το γάλα

Η αλήθεια για το γάλα Η αλήθεια για το γάλα Υφιστάµενο πλαίσιο Σύµφωνα µε το υφιστάµενο πλαίσιο στην Ελλάδα υπάρχει γάλα χαµηλής παστερίωσης διάρκειας µέχρι 5 ηµερών, που µπορεί να ονοµάζεται και «φρέσκο» και γάλα υψηλής παστερίωσης-

Διαβάστε περισσότερα

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια

Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε δευτεροβάθμιο επίπεδο και ο εκσυγχρονισμός του συστήματος εισδοχής στα πανεπιστήμια Καθηγήτρια Ελπίδα Κεραυνού-Παπαηλιού Πρόεδρος ιοικούσας Επιτροπής Τεχνολογικού Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Άννα Μάστορα 1, Μανόλης Πεπονάκης 2, Σαράντος Καπιδάκης 1 1 Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και

Διαβάστε περισσότερα

1.7 ΓΛΩΣΣIKOΣ ANEIΣMOΣ Γιώργος Παπαναστασίου. Eισαγωγικά

1.7 ΓΛΩΣΣIKOΣ ANEIΣMOΣ Γιώργος Παπαναστασίου. Eισαγωγικά 1.7 ΓΛΩΣΣIKOΣ ANEIΣMOΣ Γιώργος Παπαναστασίου Eισαγωγικά Tο λεξιλόγιο µιας γλώσσας είναι η περιοχή όπου το φαινόµενο του δανεισµού είναι ιδιαίτερα εµφανές και πιο άµεσα παρατηρήσιµο. Στον λεξιλογικό δανεισµό,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέες τεχνολογίες: το ψηφιακό χάσμα στα παιδιά με αναπηρία.

Παιδιά και νέες τεχνολογίες: το ψηφιακό χάσμα στα παιδιά με αναπηρία. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τμήμα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. Παιδιά και νέες τεχνολογίες: το ψηφιακό χάσμα στα παιδιά με αναπηρία. Παρουσίαση: Σόνια Κοντογιάννη Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Λίζα

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα,

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, Σ. ΚΟΥΤΣΟΥΛΕΛΟΥ-ΜΙΧΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, 157-81 (γρ. 807) Τηλέφωνο εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9 ο Κ 5, 4 4, 5 0, 0 0,0 5, 4 4, 5. Όπως βλέπουµε το παίγνιο δεν έχει καµιά ισορροπία κατά Nash σε αµιγείς στρατηγικές διότι: (ΙΙ) Α Κ

Κεφάλαιο 9 ο Κ 5, 4 4, 5 0, 0 0,0 5, 4 4, 5. Όπως βλέπουµε το παίγνιο δεν έχει καµιά ισορροπία κατά Nash σε αµιγείς στρατηγικές διότι: (ΙΙ) Α Κ Κεφάλαιο ο Μεικτές Στρατηγικές Τώρα θα δούµε ένα παράδειγµα στο οποίο κάθε παίχτης έχει τρεις στρατηγικές. Αυτό θα µπορούσε να είναι η µορφή που παίρνει κάποιος µετά που έχει απαλείψει όλες τις αυστηρά

Διαβάστε περισσότερα

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία

Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Ελευθερία Μαντέλου Ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια Η συστημική προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί της οικογενειακής θεραπείας παροτρύνουν τους θεραπευτές του κλάδου να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

(GNU-Linux, FreeBSD, MacOsX, QNX

(GNU-Linux, FreeBSD, MacOsX, QNX 1.7 διαταξεις (σελ. 17) Παράδειγµα 1 Θα πρέπει να κάνουµε σαφές ότι η επιλογή των λέξεων «προηγείται» και «έπεται» δεν έγινε απλώς για λόγους αφαίρεσης. Μπορούµε δηλαδή να ϐρούµε διάφορα παραδείγµατα στα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΥΠΑΙΘΡΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: ΝΑΝΣΥ ΣΑΚΚΑ

ΘΕΜΑ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΥΠΑΙΘΡΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: ΝΑΝΣΥ ΣΑΚΚΑ ΘΕΜΑ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΥΠΑΙΘΡΙΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: ΝΑΝΣΥ ΣΑΚΚΑ «Ο βίος εν Ελλάδι είναι υπαίθριος, έγραψε κάποτε ο Περικλής Γιαννόπουλος. Και ήθελε, νοµίζω, µ αυτά τα λόγια του να πει

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores.

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores. 2013 Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων ΒΑΣΙΚΟ Επίπεδο A Περιγραφή βασικού επιπέδου Α1 Ολοκληρώνοντας το επίπεδο Α1 της Ισπανικής γλώσσας, ο σπουδαστής θα είναι ικανός να κατανοήσει και να χρησιμοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία

Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία Διάδοση και διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Σερβία MAJA STOILKOVIC Φιλόλογος του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου ANNA RASLJIC Τελειόφοιτος της Φιλολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Οι

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο τρίτος τομέας, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία;

Τι είναι ο τρίτος τομέας, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία; Τι είναι ο τρίτος τομέας, η κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία; Ο τρίτος τομέας αποτελεί ένα σύνολο πρακτικών οργάνωσης της κοινωνικής και οικονομικής ζωής που δεν μπορούν αυστηρά να ενταχθούν ούτε στο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Έννοια του Συστήματος. 1.1 Τι είναι Σύστημα

Κεφάλαιο 1 ο. Έννοια του Συστήματος. 1.1 Τι είναι Σύστημα Κεφάλαιο 1 ο Έννοια του Συστήματος 1.1 Τι είναι Σύστημα Ο όρος «Σύστημα» παρότι είναι πολυχρησιμοποιημένος στη καθημερινή ζωή μας, εν τούτοις παραμένει αρκετά «νεφελώδης» και παρεξηγημένος. Στην πραγματικότητα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Πολυάριθµες είναι οι περιοχές όπου ένα ταλέντο ή µία χαρακτηριστική κλίση µπορεί να εκδηλωθεί. Το ταλέντο στα µαθηµατικά έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ»

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» «DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ι

Διαβάστε περισσότερα

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet*

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet* Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα Henri Tonnet* Παρ ότι η νέα ελληνική γλώσσα είναι κλιτική, η σειρά των λέξεων σ αυτή δεν είναι εντελώς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου

ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου 1 ΜΑΖΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ : ΠΟΣΟ «ΤΟΥΡΙΣΜΟ» ΑΝΤΕΧΕΙ Η ΦΥΣΗ ; Της Ελένης Σβορώνου Στη Μεσόγειο (και μάλιστα σε Ισπανία, Ιταλία, πρώην Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα, Τουρκία, Κύπρο, Μάλτα, Τυνησία

Διαβάστε περισσότερα

Àªª à π π π Àªµ À π ø ƒ ø

Àªª à π π π Àªµ À π ø ƒ ø Àª. π π π Àªµ À π - π 02-03-07 05:26 Page 1 Àªª à π π π Àªµ À π ø ƒ ø Είναι ωφέλιµη ή όχι η συµµετοχή εκπροσώπων των εργαζοµένων στα.σ.; Ùfi Ó apple ÓÙ ÛÔ Ó ÔÈ ÈÔÈÎ ÛÂÈ ÙˆÓ ÙÚ appleâ ÒÓ Î È fi È Ó Àƒ º

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Χάρτης Πόλης

Συνολικός Χάρτης Πόλης Στα πλαίσια εφαρµογής της οδηγίας 2002/49/ΕΚ, για την αντιµετώπιση των σοβαρών περιβαλλοντικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν οι πόλεις, εξαιτίας του οδικού Θορύβου, µε σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΥΑΛΟΣΤΑΣΙΩΝ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΥΑΛΟΣΤΑΣΙΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ ΠΑΧΟΥΣ ΥΑΛΟΣΤΑΣΙΩΝ Πολύ συχνά οι κατασκευαστές υαλοστασίων έχουν βρεθεί µπροστά στο δίληµµα για το ποιό πάχος γυαλιού θα έπρεπε να επιλέξουν για κάποια κατασκευή από τζάµι. Οι προβληµατισµοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ www.romvos.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1) Ο συγγραφέας αναφέρεται στην απαράµιλλη οµορφιά της Ελλάδας, καθώς επίσης και στον κίνδυνο καταστροφής της εξαιτίας του τουρισµού. Επισηµαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

H «φάτνη» του... Νότου. Μαιευτήριο Ρέα. Ο Πέτρος Δούκας μιλάει για την παραμπομπή του. Aqua Pilates, η νέα τάση LIFESTYLE ΥΓΕΙΑ GOSSIP ΣΠΙΤΙ

H «φάτνη» του... Νότου. Μαιευτήριο Ρέα. Ο Πέτρος Δούκας μιλάει για την παραμπομπή του. Aqua Pilates, η νέα τάση LIFESTYLE ΥΓΕΙΑ GOSSIP ΣΠΙΤΙ OPIS_EXOF_Layout 1 12/3/10 3:43 PM Page 1 w w w. a t t i c a p r e s s. g r ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 / ΤΕΥΧΟΣ 007 Μ Η Ν Ι Α Ι Ο Π Ε Ρ Ι Ο Δ Ι Κ Ο Π Ο Ι Κ Ι Λ Η Σ ΥΛ Η Σ Ο Πέτρος Δούκας μιλάει για την παραμπομπή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13ο Eπαναλαµβανόµενα παίγνια (Repeated Games)

Κεφάλαιο 13ο Eπαναλαµβανόµενα παίγνια (Repeated Games) Κεφάλαιο 13ο Eπαναλαµβανόµενα παίγνια (Repeated Gaes) Το δίληµµα των φυλακισµένων, όπως ξέρουµε έχει µια και µοναδική ισορροπία η οποία είναι σε αυστηρά κυρίαρχες στρατηγικές. C N C -8, -8 0, -10 N -10,

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης

ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι χώροι θέασης και ακρόασης ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Εμείς και οι αρχαίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΕ Β ΚΥΚΛΟΥ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΕ Β ΚΥΚΛΟΥ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΤΕΕ Β ΚΥΚΛΟΥ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Γιώργος Μπαµπινιώτης Η Ελληνική Γλώσσα, Παρελθόν - Παρόν - Μέλλον Το θέµα που τίθεται, µετά από το γενικότερο καθορισµό της έννοιας της φυσιογνωµίας

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών

Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών ΠPOEΔPOΣ Παντελής Bουτουρής ANTIΠPOEΔPOΣ Mιχάλης Πιερής KAΘHΓHTEΣ Παναγιώτης Aγαπητός Παντελής Bουτουρής Mιχάλης Πιερής EΠIKOYPOI KAΘHΓHTEΣ Γεωργία Aγγουράκη Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή *

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή * ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Του ρα Κώστα Γ. Κονή * Το θέµα των πωλήσεων ήταν και θα παραµείνει πάντοτε πρώτο στις προτεραιότητες κάθε επιχείρησης. Μάλλον, θα έπρεπε να ήταν το πρώτο θέµα πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΣ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΦΕΣΗ

Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΣ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΦΕΣΗ Ο ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΣ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΦΕΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Βασικά µεγέθη Ελληνικού τουρισµού κατά την περίοδο 2000 2012 1.1. Συµµετοχή στο ΑΕΠ και στην απασχόληση

Διαβάστε περισσότερα

Ενδέκατο µέρος. ... Συνέχεια από το προηγούµενο

Ενδέκατο µέρος. ... Συνέχεια από το προηγούµενο Ενδέκατο µέρος... Συνέχεια από το προηγούµενο Έτσι, ο κυβερνήτης του Kλήρου της Τύχης παίζει κι αυτός κάποιο ρόλο σ αυτήν τη ναυτική µεταφορά. Αυτή η τρίτη τεχνική, που συνδυάζεται µε τη µελέτη του Ωροσκόπου

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Εισαγωγή στην Αρχειονομία 1 ο Μάθημα Μια πρώτη ματιά... Κοινωνία της Πληροφορίας Η Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται ως η εποχή της πληροφορίας.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

e-mail@p-theodoropoulos.gr

e-mail@p-theodoropoulos.gr Ασκήσεις Μαθηµατικών Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Μαθηµατικών e-mail@p-theodoropoulos.gr Στην εργασία αυτή ξεχωρίζουµε και µελετάµε µερικές περιπτώσεις ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία

Εισαγωγή στην Ψυχολογία 1 Εισαγωγή στην Ψυχολογία ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2 Θέµατα Ορισµού Η ψυχολογία είναι η επιστήµη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συµπεριφορά και της νοητικές διεργασίες κυρίως των ανθρώπων αλλά και των

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα