Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ."

Transcript

1 Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ. Ευάνθη Παπανικόλα Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό, Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Παν/μιο Κύπρου / Κύπρος Σταυρούλα Τσιπλάκου Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Παν/μιο Κύπρου / Κύπρος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στόχος της εργασίας αυτής είναι να αναδείξει και να διερευνήσει τους συσχετισμούς ανάμεσα στην επικοινωνιακή προσέγγιση στη γλωσσική διδασκαλία, στην παιδαγωγική του κριτικού εγγραμματισμού και στην (κοινωνιο)γλωσσική ποικιλότητα. Αν και η βασική λογική της παιδαγωγικής του κριτικού εγγραμματισμού συνοψίζεται στην κατάκτηση και παραγωγή πολλαπλών κειμενικών ειδών και μορφών γλώσσας αλλά και στην κριτική επίγνωση της κοινωνικής-σημειωτικής λειτουργίας των διαφόρων ειδών και της γλωσσικής ποικιλίας που κωδικοποιεί την εκάστοτε κοινωνική-σημειωτική λειτουργία, φαίνεται ότι υπάρχει μια γενικότερη αμηχανία όσον αφορά τη θέση κοινωνικών ή γεωγραφικών ποικιλιών που είναι, με διάφορους τρόπους, κοινωνικά στιγματισμένες, και όσον αφορά το ρόλο που μπορούν να παίξουν στην παιδαγωγική του κριτικού εγγραμματισμού. Στην εργασία αυτή εξετάζουμε μια συγκεκριμένη συνθήκη γλωσσικής ποικιλίας με μακροχρόνια ιστορική διάσταση, την κοινωνική διγλωσσία (diglossia) στην ελληνόφωνη γλωσσική κοινότητα της Κύπρου. Σε καταστάσεις κοινωνικής διγλωσσίας ο εγγραμματισμός γενικά ταυτίζεται με την κατάκτηση της επίσημης, κυρίαρχης ή πρότυπης (standard) ποικιλίας, που συνήθως είναι εξωγενής, ενώ η φυσικά κατακτημένη γλώσσα ή ποικιλία κατά κανόνα δεν θεωρείται όργανο και μέσο καλλιέργειας του εγγραμματισμού, παρά το γεγονός ότι μπορεί να έχει και γραπτή

2 παράδοση. Επίσης, συχνά κυριαρχούν απόψεις περί γλωσσικού ελλείμματος (language deficit) των μαθητριών και των μαθητών ή και της γλωσσικής κοινότητας στο σύνολό της. Στόχος της εργασίας είναι να αποδομήσει τις θέσεις αυτές και να δείξει ότι η γλωσσική ποικιλότητα μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την καλλιέργεια του κριτικού εγγραμματισμού, με την προϋπόθεση ότι η ποικιλία θα αποκτήσει τη φυσική της θέση στο πλαίσιο της παιδαγωγικής πρακτικής και ιδιαίτερα στο πλαίσιο της διδακτικής και της διδασκαλίας του γλωσσικού μαθήματος. Τέλος, προτείνονται συγκεκριμένες διδακτικές παρεμβάσεις και συστηματικές μέθοδοι αξιοποίησης της γλωσσικής ποικιλότητας. 1. Κοινωνική διγλωσσία στην Κύπρο 1.1 Η γλωσσική διάσταση Ο όρος diglossia (Ferguson 1959) στα ελληνικά αποδίδεται ως κοινωνική διγλωσσία, διμορφία ή και διδιαλεκτισμός (Κακριδή 1986) για να αντιδιασταλεί με τον όρο bilingualism (διγλωσσία). ο όρος διγλωσσία (bilingualism) αναφέρεται στη φυσική κατάκτηση δύο γλωσσών ως μητρικών, συνήθως σε ατομικό επίπεδο (π.χ. από παιδιά που οι γονείς τους έχουν διαφορετικές μητρικές γλώσσες ή από παιδιά μεταναστών), χωρίς να υπάρχει αναγκαστικά συστηματική διαφοροποίηση της μιας και της άλλης ως προς τις γλωσσικές λειτουργίες που επιτελούν και χωρίς να υπάρχει απαραίτητα ιεραρχική διάκριση της μιας σε σχέση με την άλλη ως προς το κοινωνικό τους γόητρο. Αντίθετα, ο όρος κοινωνική διγλωσσία (diglossia) περιγράφει, σύμφωνα με το Ferguson, a relatively stable language situation in which, in addition to the primary dialects of the language (which may include a standard or regional standards), there is a very divergent, highly codified, (often grammatically more complex) superposed variety, the vehicle of a large and respected body of written literature, either of an earlier period or in another speechcommunity, which is learned largely by formal education and is used for most written and formal spoken purposes but is not used by any sector of the community for ordinary conversation. (Ferguson 1959: 336) μια σχετικά σταθερή γλωσσική κατάσταση όπου, εκτός από τις βασικές διαλέκτους της γλώσσας (που μπορεί ναι περιλαμβάνουν και μια κυρίαρχη

3 ποικιλία ή διάφορες τοπικές κυρίαρχες ποικιλίες), υπάρχει και μια αρκετά διαφορετική, αυστηρά κωδικοποιημένη (συχνά πιο περίπλοκη γραμματικά) υπερκείμενη ποικιλία, η οποία διαθέτει μεγάλη σε έκταση και σεβαστή γραμματεία, που προέρχεται είτε από παλαιότερη χρονική περίοδο είτε από μια άλλη γλωσσική κοινότητα, και η οποία μαθαίνεται κυρίως μέσα από την επίσημη εκπαίδευση και χρησιμοποιείται στις περισσότερες εκφάνσεις του γραπτού λόγου και της επίσημης επικοινωνίας αλλά δεν χρησιμοποιείται από κανένα τμήμα του πληθυσμού στην καθημερινή επικοινωνία. Σε καταστάσεις κοινωνικής διγλωσσίας, επομένως, η υπερκείμενη (superposed) ποικιλία (α) δεν κατακτάται με τρόπο φυσικό αλλά μαθαίνεται στο σχολείο, (β) μπορεί να είναι μια νεκρή γλώσσα ή η γλώσσα μιας άλλης γλωσσικής κοινότητας και (γ) χρησιμοποιείται στη δημόσια, επίσημη επικοινωνία αλλά όχι στον ιδιωτικό χώρο (το τελευταίο είναι το κριτήριο της λειτουργικής διαφοροποίησης (functional differentiation) των δύο ποικιλιών). Η κοινωνική διγλωσσία είναι μια εξαιρετικά συνήθης γλωσσική κατάσταση Στην Ευρώπη, κοινωνική διγλωσσία με υπερκείμενη ποικιλία την καθαρεύουσα υπήρχε στην Ελλάδα, και στην γερμανόφωνη Ελβετία υπάρχει ακόμα κοινωνική διγλωσσία με φυσική ποικιλία τα ελβετικά γερμανικά (Schwyzerdütsch) και υπερκείμενη ποικιλία τα «υψηλά» γερμανικά της Γερμανίας (Hochdeutsch) (βλ. Watts υπό έκδοση). Είναι προφανές ότι η ελληνόφωνη γλωσσική κοινότητα της Κύπρου είναι επίσης κοινωνικά διγλωσσική, εφόσον η υπερκείμενη ποικιλία είναι τα (πρότυπα) ελληνικά της Ελλάδας, η Κοινή Νέα Ελληνική, ενώ η φυσική ποικιλία είναι η κυπριακή διάλεκτος και τα διάφορα τοπικά ιδιώματά της. Οι Terkourafi (2005) και Tsiplakou κ. ά. (2006) υποστηρίζουν ότι στην ελληνόφωνη Κύπρο τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται αυτό που ονομάζουν κυπριακή κοινή ή μητροπολιτική, αστική κυπριακή, μια κυρίαρχη ποικιλία με βάση το τοπικό ιδίωμα της Μεσαορίας αλλά με παγκύπρια στοιχεία και χωρίς κάποιο συγκεκριμένο και αναγνωρίσιμο τοπικό χαρακτήρα. Η (κοινή) κυπριακή βρίσκεται ακόμα σε κοινωνικά διγλωσσική σχέση με την Κοινή Νέα Ελληνική, καθώς: (α ) οι ομιλήτριες και οι ομιλητές της κυπριακής αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν σαφείς διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα δύο συστήματα στο φωνητικό/φωνολογικό, στο μορφολογικό, στο συντακτικό και στο λεξιλογικό επίπεδο (βλ. Τsiplakou 2006α) (β ) υπάρχει σαφής λειτουργική διαφοροποίηση των δύο ποικιλιών: η κυπριακή είναι η ποικιλία του ιδιωτικού πεδίου (domain βλ. Fishman 1980) ενώ η Κοινή Νέα

4 Ελληνική είναι η ποικιλία του δημόσιου πεδίου και του επίσημου γραπτού λόγου, και φυσικά η ποικιλία του σχολείου (γ ) υπάρχει αξιολογική διάκριση των δύο ποικιλιών: η Κοινή Νέα Ελληνική (τα καλαμαρίστικα) είναι γενικά η ποικιλία του γοήτρου ενώ τα κυπριακά χαρακτηρίζονται συλλήβδην ως χωρκάτικα, ως μη ευγενικά, ως βαρετά (βαριά) κτλ Η εκπαιδευτική διάσταση Όπως είναι αναμενόμενο, στην ελληνόφωνη Κύπρο η ποικιλία που συνδέεται με την καλλιέργεια του εγγραμματισμού είναι η Κοινή Νέα Ελληνική. Τα σχολικά βιβλία της γλώσσας εισάγονται από την Ελλάδα και τα αναλυτικά προγράμματα είναι κοινά με το ελλαδικό. Τα Κυπριακά Ανθολόγια, που διδάσκονται ελάχιστες ώρες την εβδομάδα στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, περιλαμβάνουν κυπριακή λογοτεχνία γραμμένη κυρίως στην Κοινή Νέα Ελληνική, ενώ στα Ανθολόγια του Γυμνασίου και του Λυκείου υπάρχει και κυπριακή λογοτεχνία (δημοτική ποίηση, ποίηση του Μιχαηλίδη και του Λιπέρτη) στην κυπριακή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στη διάλεκτο αντικατοπτρίζουν αλλά και αποκλίνουν ελαφρά από τις γενικές αρχές της επίσημης τοποθέτησης, που δίνει προτεραιότητα στην Κοινή Νέα Ελληνική. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας των Pavlou & Papapavlou (2004), οι εκπαιδευτικοί αφενός θεωρούν ότι είναι καθήκον τους να διορθώνουν τα παιδιά όταν χρησιμοποιούν τη διάλεκτο στην τάξη, κυρίως στο γραπτό λόγο, ενώ επιτρέπουν τη χρήση της διαλέκτου σε συγκεκριμένες εκφάνσεις του προφορικού λόγου μέσα στην τάξη, κυρίως για σκοπούς αστεϊσμού ή όταν συζητούνται θέματα της καθημερινής ζωής, και όταν ο στόχος είναι να επεξηγήσουν δύσκολες έννοιες ωστόσο προτιμούν να χρησιμοποιούν την Κοινή Νέα Ελληνική όταν πρόκειται να αποκαταστήσουν την τάξη ή να κάνουν παρατηρήσεις. Οι δάσκαλοι γενικά πιστεύουν ότι στην τάξη χρησιμοποιούν την Κοινή Νέα Ελληνική, ενώ «εξομολογούνται» ότι στο διάλειμμα χρησιμοποιούν τη φυσική τους ποικιλία, την κυπριακή, και η συντριπτική πλειοψηφία των δασκάλων αναγνωρίζει ότι τα παιδιά δεν πρέπει να αποθαρρύνονται όταν χρησιμοποιούν τη διάλεκτο, και αυτό για «ψυχολογικούς» λόγους που έχουν να κάνουν με την αυτοεικόνα και την αυτοπεποίθηση των παιδιών. Επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι δάσκαλοι γενικά θεωρούν ότι η κυπριακή δεν υστερεί σε πλούτο και εκφραστικότητα από την Κοινή Νέα Ελληνική και ότι η χρήση της κυπριακής συμβάλλει

5 αποφασιστικά στην κατασκευή μιας τοπικής κυπριακής ταυτότητας που δεν βρίσκεται σε ανταγωνιστική αλλά σε συμπληρωματική σχέση με την ελληνική εθνική ταυτότητα. Ωστόσο, η συντριπτική πλειοψηφία των δασκάλων διαφωνεί με την άποψη ότι η κυπριακή μπορεί να ενσωματωθεί στη διδασκαλία, ή να γίνει όργανο ή μέσο διδασκαλίας. Επίσης διαφωνούν με την άποψη ότι ο δάσκαλος πρέπει να είναι ελεύθερος να επιλέγει ο ίδιος τη γλώσσα της διδασκαλίας (βλ. και Τσιπλάκου 2007). 2. Γλωσσική ποικιλία και εγγραμματισμός 2.1. Η γλωσσική ποικιλία στο πλαίσιο της «επικοινωνιακής» προσέγγισης Η μετατόπιση της έμφασης από την διερεύνηση της γλωσσικής ικανότητας (linguistic competence) στη διερεύνηση της επικοινωνιακής ικανότητας (communicative competence βλ. Hymes 1972, Fishman 1980) τις τελευταίες δεκαετίες έχει εμπλουτίσει την έννοια της γλωσσικής ποικιλίας, καθώς έχει φέρει στην επιφάνεια τη σημασία παραμέτρων όπως το επίπεδο ύφους (register), το καταστασιακό περιβάλλον (context of situation), το πεδίο (field), ο τόνoς (tenor) και o τρόπος (mode βλ. Halliday & Hasan 1991) και, κυρίως, η αλληλεπίδραση των παραπάνω σε συγκεκριμένες και εντοπισμένες πράξεις επικοινωνίας (βλ. και Τσιπλάκου κ. ά. 2006). Στο πλαίσιο κλάδων όπως η διδακτική της γλώσσας, η γλωσσική ποικιλία αντιμετωπίζεται συνήθως από δύο σκοπιές: (α) ως έκφανση της εγγενούς πολυφωνίας της σχολικής τάξης η έννοια της πολυφωνίας (polyphony) ή και της ετερογλωσσίας (heteroglossia) (Bakhtin 1986) χρησιμοποιείται πολύ συχνά, και πολλές φορές καταχρηστικά, ως γενικευτικός όρος που περιγράφει «φωνές», «ιδιώματα» αλλά και συνομιλιακές-διαλογικές-λεκτικές πράξεις που κωδικοποιούν και αντικατοπτρίζουν τις πολλαπλές ταυτότητες των εκπαιδευτικών και των μαθητών και τις ποικίλες κοινωνικές σχέσεις και σχέσεις εξουσίας ή αλληλεγγύης που αναπτύσσονται στο πλαίσιο μιας κοινότητας πρακτικών (community of practice Bourdieu 1977) όπως η σχολική τάξη (β) σε σχέση με την διδασκαλία και την εκμάθηση των γλωσσικών χαρακτηριστικών και των λειτουργιών των ειδών (genres) του προφορικού και του γραπτού λόγου και σε σχέση με την προαγωγή του κριτικού εγγραμματισμού (Cope & Kalantzis 2000, Gee 1990, 2000, New London Group 1996, Scollon & Scollon 1995, Street 1995, Tsiplakou 2006β).

6 2.2. Η γλωσσική ποικιλία και η επιστημολογία του εγγραμματισμού Η έννοια της γλωσσικής ποικιλίας έχει πλέον αρχίσει να αποκτά κεντρική θέση στις θεωρητικές συζητήσεις με στόχο τον επαναπροσδιορισμό του εγγραμματισμού και της διδακτικής του. Οι πιο παραδοσιακές προσεγγίσεις θέτουν ως βασικό στόχο της διδακτικής του εγγραμματισμού την καλλιέργεια και ανάπτυξη ενός αποπλαισιωμένου (decontextualized), αφηρημένου και επομένως «γνωστικά απαιτητικού» συστήματος αναπαράστασης και ταξινόμησης πληροφοριών που επιτρέπει την πρόσβαση στη θεωρητική γνώση, η οποία με τη σειρά της θεωρείται ο απώτερος και τελικός στόχος, τόσο ως προς τη γνωστική ανάπτυξη όσο και ως προς την κοινωνική ενδυνάμωση του «εγγράμματου» ατόμου. Η επιστημολογική βάση αυτής της προσέγγισης είναι ότι η προφορικότητα και ο εγγραμματισμός είναι δύο γνωστικά και πολιτισμικά διακριτά συστήματα-πρακτικές, ότι ο εγγραμματισμός μετασχηματίζει την αντίληψη και τη γνωστική αναπαράσταση του επιστητού από ολιστική σε αναλυτική, από προ-θεωρητική ή α-θεωρητική σε θεωρητική, κτλ. (πρβλ. Ong 1982). Αυτή η επιστημολογική βάση εξακολουθεί να χαρακτηρίζει πολλά σχολικά και εθνικά αναλυτικά προγράμματα, που αντιμετωπίζουν το ακαδημαϊκό εγγραμματισμό ως μια σύνθετη και αποπλαισιωμένη δεξιότητα που πρέπει να καλλιεργηθεί με συγκεκριμένους θεσμικά καθιερωμένους και τυποποιημένους τρόπους, κυρίως με την εξάσκηση στη συγγραφή «εκθέσεων» και δοκιμίων). Οι κοινωνικές-πολιτισμικές προσεγγίσεις έχουν, όπως ήταν αναμενόμενο, προβάλει σοβαρές θεωρητικές αντιρρήσεις ως προς την αποπλαισιωμένη αυτή προσέγγιση του εγγραμματισμού, που ουσιαστικά εκφράζει μια συγκεκριμένη ιδεολογική τοποθέτηση, και έχουν αντιπροτείνει την αντιμετώπιση του εγγραμματισμού ως ενός ακόμα κοινωνικοπολιτισμικού λόγου (discourse). Σύμφωνα με τον ορισμό του Gee, οι λόγοι είναι «κοινωνικά και πολιτισμικά καθορισμένοι τρόποι σκέψης, αίσθησης, αξιολόγησης και χρήσης της γλώσσας» σε διαφορετικά κοινωνικά συγκείμενα (Gee 1990: 150). Σε αντίθεση με την κατασκευή του αυτόνομου εγγραμματισμού, οι κριτικέςπολιτισμικές προσεγγίσεις δίνουν έμφαση στην εγγενή ποικιλία των γλωσσικών πρακτικών και στους διάφορους τρόπους με τους οποίους η ποικιλία σχετίζεται με κοινωνικές και ιδεολογικές κατηγορίες. Η έννοια του κριτικού εγγραμματισμού (critical literacy) συχνά ταυτίζεται με την έννοια του επικοινωνιακού εγγραμματισμού (communicative literacy) ή του εγγραμματισμού των κειμενικών ειδών (genre literacy), και, πιο πρόσφατα, με τους πολυγραμματισμούς (multiliteracies) ακόμα,

7 λιγότερο «αθώα», ο κριτικός εγγραμματισμός είναι γνωστός και ως ιδεολογικός εγγραμματισμός (ideological literacy), καθώς η κριτική αναγνώστρια και συγγραφέας: (α) γνωρίζει τους τρόπους με τους οποίους η εξουσία κα η ιδεολογία κατασκευάζεται και αναπαράγεται μέσα από συγκεκριμένες κοινωνικές και γλωσσικές πρακτικές (Fairclough 1992, Cope & Kalantzis 2000, New London Group 1996) (β) είναι σε θέση να κρίνει και να αμφισβητεί αυτές τις πρακτικές (γ) είναι σε θέση να εκφέρει ιδέες και θέσεις χρησιμοποιώντας τις κατάλληλες κοινωνιογλωσσικές, κειμενικές και ρητορικές συμβάσεις. Σύμφωνα με τους Cope & Kalantzis (2000), ο κριτικός εγγραμματισμός επομένως προϋποθέτει την αναγνώριση της γλωσσικής ποικιλίας και την αποτελεσματική χρήση διαλέκτων και επιπέδων ύφους (registers), της εναλλαγής κωδίκων (code-switching), των διαγλωσσών (interlanguages) και τη γνώση διαφορετικών γλωσσών αλλά και υβριδικών διαπολιτισμικών λόγων (discourses). Αυτού του τύπου η γνώση δεν είναι αυτοσκοπός, με την έννοια της απλής εκμάθησης ποικίλων γλωσσικών μορφών και περιεχομένων, αλλά η συγκριτική και κριτική της διάσταση ενισχύει σημαντικά τις μεταγνωστικές (meta-cognitive) και μεταγλωσσικές (meta-linguistic) δεξιότητες (βλ. και Tsiplakou 2006β). 3. Γλωσσική ποικιλία και εγγραμματισμός: εφαρμογές 3.1. Έρευνα και εφαρμογές σε άλλα εκπαιδευτικά συστήματα Σε αρκετές χώρες υπάρχει αρκετά μακροχρόνια παράδοση προσπαθειών σύνδεσης της θεωρίας της γλωσσικής ποικιλίας και των ερευνητικών πορισμάτων της κοινωνικής διαλεκτολογίας με την εκπαίδευση και συγκεκριμένα με τη γλωσσική διδασκαλία. Ο γενικός στόχος είναι με την αντιπαραβολική ανάλυση των διαλέκτων και των κυρίαρχων ποικιλιών να μπορούν οι δασκάλες και οι δάσκαλοι να ξεχωρίζουν τα πραγματικά γλωσσικά λάθη από τις περιπτώσεις μεταφοράς (transfer) δομών και λεξιλογίου από τη μια ποικιλία στην άλλη και να μάθουν οι μαθήτριες και οι μαθητές τις βασικές συστηματικές διαφορές ανάμεσα στη διάλεκτο και την κυρίαρχη ποικιλία. Η συστηματική αξιοποίηση της γλωσσικής ποικιλίας στην εκπαίδευση έχει ως τώρα πάρει τρεις διαστάσεις: (α) χρήση των διαλέκτων με σκοπό την κατάκτηση του αλφαβητισμού και του εγγραμματισμού, (β) έρευνες πάνω στη χρήση διαλέκτων/ποικιλιών από τις μαθήτριες και τους μαθητές στο πλαίσιο του σχολείου και (γ) απόπειρες τοποθέτησης των μαθητριών και των μαθητών στη θέση των ερευνητών της γλωσσικής ποικιλίας, με σκοπό την καλλιέργεια των σχετικών

8 γλωσσικών και μεταγλωσσικών δεξιοτήτων αλλά και την καλλιέργεια θετικών στάσεων απέναντι στη γλωσσική ποικιλία. Κλασσικό παράδειγμα χρήσης των διαλέκτων για την κατάκτηση του πρώιμου αλφαβητισμού και εγγραμματισμού αποτελεί η Νορβηγία, της οποίας τα ποσοστά αλφαβητισμού είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Ακόμα, ο Siegel (1999) συζητά μια σειρά από εκπαιδευτικά προγράμματα όπου κρεολές γλώσσες χρησιμοποιούνται τόσο ως μέσο διδασκαλίας όσο και ως γλώσσα-στόχος, ειδικά στα αρχικά στάδια της διδασκαλίας του αλφαβητισμού-εγγραμματισμού. Η περίπτωση των κρεολών είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς οι κυρίαρχες στάσεις απέναντί τους είναι γενικά αρνητικές οι κρεολές συχνά χαρακτηρίζονται από τους ιδίους τους ομιλητές τους ως ατελείς και ασυστηματικές ποικιλίες, χωρίς δομή και «γραμματική». Ωστόσο τα αποτελέσματα της χρήσης κρεολών στη διδασκαλία αποδείχθηκαν θετικά, όχι μόνο για τη μετέπειτα κατάκτηση της αγγλικής αλλά και για τις επιδόσεις των μαθητριών και των μαθητών σε άλλα μαθήματα (Siegel 1999: 516). Για παράδειγμα, στη Νέα Γουινέα παιδιά σε ένα πρόγραμμα προσχολικής εκπαίδευσης που διδάχτηκαν βασικό αλφαβητισμό και κάποια άλλα μαθήματα στη μητρική τους κρεολή (Tok Pisin) είχαν συστηματικά καλύτερες επιδόσεις στα αγγλικά αλλά και στα μαθηματικά μέχρι και την Ε Δημοτικού σε σχέση με παιδιά που δεν είχαν διδαχθεί καθόλου στη μητρική τους γλώσσα (Siegel 1997), ενώ ένα επιπλέον θετικό αποτέλεσμα ήταν ότι τα παιδιά ήταν σε θέση να διαχωρίζουν την κρεολή από τα αγγλικά και να αποφεύγουν τις αναμείξεις και τα λάθη μεταφοράς (transfer errors) από τη μια ποικιλία στην άλλη. Ως προς το (β), υπάρχουν πλέον πολυάριθμες κοινωνιογλωσσικές και εθνογραφικές έρευνες πάνω στη χρήση των γλωσσικών ποικιλιών από τους μαθητές στο πλαίσιο του σχολείου. Οι έρευνες αυτού του είδους είναι απαραίτητες για την εκπαίδευση όχι μόνο γιατί παρέχουν ακριβή στοιχεία για το γλωσσικό υπόβαθρο των μαθητριών και των μαθητών αλλά και γιατί δείχνουν τους τρόπους με τους οποίους τα παιδιά χειρίζονται τη γλωσσική ποικιλία στα πλαίσια συγκεκριμένων επικοινωνιακών καταστάσεων ως στοιχείο του γενικότερου γλωσσικού τους κεφαλαίου και εξοπλισμού. Έτσι, η Cheshire (1982) εξέτασε τη χρήση διαλεκτικών στοιχείων της αγγλικής από παιδιά ετών σε σχολικές τάξεις και σε σχολικά προαύλια του Reading στη Αγγλία. Η έρευνά της έδειξε ότι ορισμένοι διαλεκτικοί τύποι εμφανίζονταν με μεγαλύτερη συχνότητα στις συνομιλίες μεταξύ συμμαθητών στο προαύλιο, ενώ άλλοι εμφανίζονταν με την ίδια συχνότητα και στο διάλειμμα και στο μάθημα. Αυτού του τύπου η έρευνα είναι ιδιαίτερα διαφωτιστική για τους

9 εκπαιδευτικούς, γιατί αποκαλύπτει στοιχεία των γλωσσικών πρακτικών των μαθητών στα οποία οι εκπαιδευτικοί πρέπει να εστιάσουν για σκοπούς βελτίωσης και ενίσχυσης της μεταγλωσσικής ενημερότητας (βλ. και Τσιπλάκου 2007). Η τρίτη διάσταση αφορά απόπειρες τοποθέτησης των μαθητών στη θέση των ερευνητών της γλωσσικής ποικιλίας, με σκοπό την καλλιέργεια των σχετικών γλωσσικών και μεταγλωσσικών δεξιοτήτων αλλά και την καλλιέργεια θετικών στάσεων απέναντι στη γλωσσική ποικιλία. Έτσι, το ερευνητικό πρόγραμμα Survey of British Dialect Grammar (Cheshire & Edwards 1998) δημιούργησε ένα εθνικό δίκτυο δασκάλων και μαθητών από μη προνομιούχα σχολεία, που συμμετείχε σε συνεργατικά προγράμματα με στόχο την ενσωμάτωση των μεθόδων της κοινωνιογλωσσολογίας στη διδακτική διαδικασία. Οι μαθήτριες και οι μαθητές εκπαιδεύτηκαν ώστε να μπορούν να διερευνούν και να αξιολογούν (α) τη γλωσσική ποικιλία στις γλωσσικές τους κοινότητες και (β) τις στάσεις απέναντι στη γλωσσική ποικιλία τόσο των ίδιων όσο και των κοινοτήτων στις οποίες ανήκαν. Τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ερωτηματολόγια και σχέδια μαθήματος. Οι ερευνήτριες υποστηρίζουν ότι η καλλιέργεια αυτού του είδους ερευνητικών δεξιοτήτων παρέχει τον απαραίτητο θεωρητικό και μεθοδολογικό εξοπλισμό για την κατάκτηση των κυρίαρχων ποικιλιών που συνδέονται με τις πιο απαιτητικές μορφές του εγγραμματισμού (Cheshire & Edwards 1998: 210) επιπλέον, αποτελεί μια πολύτιμη μαθησιακή και εκπαιδευτική εμπειρία που ενδυναμώνει τις μαθήτριες και τους μαθητές ως προς την κριτική αποτίμηση και το χειρισμό της γλώσσας και των ποικιλιών της στη μετέπειτα ζωή τους Προτάσεις για πιθανή αξιοποίηση της κυπριακής διαλέκτου στο πλαίσιο αντιπαραβολικής διδασκαλίας με την Κοινή Νέα Ελληνική Σύμφωνα με το κυπριακό Αναλυτικό Πρόγραμμα και το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (2003), μέσα από το γλωσσικό μάθημα επιδιώκεται (α ) η δημιουργία ικανών χρηστών του λόγου (β ) η προτεραιότητα στον ομιλούμενο, προφορικό λόγο (γ ) η εκμάθηση του προφορικού και του γραπτού λόγου, που πρέπει να γίνεται με πρακτικό τρόπο, μέσα από τη χρήση της γλώσσας

10 (δ ) η χρήση γλωσσικών μορφών κατάλληλων για την εκάστοτε αυθεντική περίσταση επικοινωνίας (ε ) η αναγνώριση και η εκτίμηση της γλωσσικής ποικιλίας (στ ) η εφαρμογή γραμματικών κανόνων (ζ ) ο εμπλουτισμός του θεματικού λεξιλογίου μέσα από τη χρήση του. Με βάση τους παραπάνω γλωσσικούς στόχους προτείνουμε τις ακόλουθες δραστηριότητες: Δραστηριότητες με στόχο την κατανόηση της ανάγκης για εναλλαγή γλωσσικού κώδικα με βάση τα γλωσσικά χαρακτηριστικά του αποδέκτη Ο στόχος της δημιουργίας ικανών χρηστών της γλώσσας δε μπορεί να υλοποιηθεί αν δε γίνει κατανοητό από τις δυνάμει ικανές ομιλήτριες και ομιλητές το γεγονός πως η ανομοιογένεια από την οποία χαρακτηρίζεται η γλώσσα είναι αποτέλεσμα κοινωνικής ανάγκης καθημερινής προσαρμογής του λόγου ώστε να ανταποκρίνεται στην εκάστοτε επικοινωνιακή περίσταση. Για τις ελληνοκύπριες ομιλήτριες και ομιλητές η ανάγκη για εναλλαγή γλωσσικού κώδικα από τη διάλεκτο στην Κοινή Νέα Ελληνική αποτελεί μια σύνθετη καθημερινή πραγματικότητα, που στο εκπαιδευτικό σύστημα μεταφράζεται συνήθως με το τυπικό «διαφορετικά μιλάμε, διαφορετικά γράφουμε». Μια ενδιαφέρουσα δραστηριότητα που προτείνεται με στόχο την υλοποίηση του παραπάνω στόχου είναι η ακόλουθη: δίνονται στα παιδιά δύο διαλογικής μορφής κείμενα όπου και στα δύο συμμετέχει ένας διδιαλεκτικός ομιλητής, ένας φυσικός ομιλητής της Κοινής Νέας Ελληνικής στο πρώτο και ένας φυσικός ομιλητής της διαλέκτου στο δεύτερο. Στην τάξη συζητείται ο γλωσσικός κώδικας που αξιοποιείται κάθε φορά από το διδιαλεκτικό ομιλητή και η ανάγκη για την εναλλαγή κώδικα από τον ομιλητή. Ακολουθεί συσχέτιση της ανάγκης του διδιαλεκτικού ομιλητή να εναλλάσσει τη γλωσσική ποικιλία που αξιοποιεί με την ανάγκη που χαρακτηρίζει επίσης το φυσικό ομιλητή της διαλέκτου να προβαίνει σε αντίστοιχες γλωσσικές εναλλαγές (βλ. Παράρτημα 1) Δραστηριότητες κατανόησης της ανάγκης υλοποίησης υφολογικών διαφοροποιήσεων Στο πλαίσιο της επικοινωνιακής προσέγγισης της γλώσσας για φυσικούς ομιλητές της Κοινής Νέας Ελληνικής, αυτό που επιδιώκεται είναι, όπως προαναφέρθηκε, η

11 εξοικείωση των παιδιών με διάφορα κειμενικά είδη και των υφολογικών διαφοροποιήσεων που τα διακρίνουν συναρτήσει και του πλαισίου επικοινωνίας μέσα στο οποίο παράγονται. Για ένα διαλεκτόφωνο ομιλητή το να αντιληφθεί την ανομοιογένεια από την οποία χαρακτηρίζεται η Κοινή Νέα Ελληνική και να είναι σε θέση να προβαίνει στις υφολογικές αυτές διαφοροποιήσεις είναι εξαιρετικά δύσκολο, δεδομένου και του γεγονότος πως, όπως έχουν καταδείξει διεθνείς έρευνες, αυτό που δεν διαθέτει ο ένα μη φυσικός ομιλητής μιας γλωσσικής ποικιλίας είναι η σύνθετη αυτή πτυχή της επικοινωνιακής ικανότητας. Μέσα από τις συγκεκριμένες δραστηριότητες επιδιώκεται τα παιδιά να έλθουν σε επαφή με διαφορετικά κειμενικά είδη τα οποία μοιράζονται την ίδια θεματική, αλλά διαφοροποιούνται υφολογικά εξαιτίας της προθετικότητας που τα χαρακτηρίζει αλλά και του γενικότερου πλαισίου επικοινωνίας μέσα στο οποίο έχουν παραχθεί. Στα κείμενα αυτά γίνεται χρήση της διαλέκτου, η οποία όμως παρουσιάζει υφολογικές διαφοροποιήσεις. Δίνεται έτσι στα παιδιά η ευκαιρία να αντιληφθούν την αναγκαιότητα υφολογικών διακρίσεων και το συσχετισμό τους με το επικοινωνιακό πλαίσιο που τις επιβάλλει. Αφού αντιληφθούν την έννοια και αναγκαιότητα της υφολογικής διαφοροποίησης στο γλωσσικό τους κώδικα, είναι πλέον σε θέση να έλθουν σε επαφή με κείμενα γραμμένα στην Κοινή Νέα Ελληνική, να διακρίνουν τις υφολογικές τους διαφορές και, σε κατοπινό στάδιο, να προβούν αρχικά σε αντιστοιχίσεις σημασιολογικά ισοδύναμων εκφράσεων που ανήκουν στην ίδια γλωσσική ποικιλία και στη συνέχεια σε αντιστοιχίσεις υφολογικών επιπέδων διαφορετικών γλωσσικών ποικιλιών (βλ. Παράρτημα 2) Δραστηριότητες εντοπισμού στοιχείων προφορικότητας Μία από τις πιο μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει ο κάθε εκπαιδευτικός είναι η μετάβαση των μαθητών του από την προφορικότητα στον εγγραμματισμό. Συχνά οι εκπαιδευτικοί παραπονιούνται για λεξιλογικές, σημασιολογικές επαναλήψεις, συντακτικές αμφισημίες, γενικευτικούς όρους και διαλεκτικά στοιχεία στα γραπτά κείμενα των μαθητών τους. Παρέχοντας στα παιδιά την ευκαιρία να εντοπίσουν στα δικά τους κείμενα τα συγκεκριμένα στοιχεία και να προβούν σε αυτοδιόρθωση η μετάβαση αυτή γίνεται ομαλότερη, ενώ ταυτόχρονα οι μαθητές καλλιεργούνται μεταγλωσσικά και κατ επέκταση μεταγνωστικά, αφού με αυτόν τον τρόπο τους παρέχεται η ευκαιρία να συνειδητοποιήσουν τις διαφορές διαλέκτου και Κοινής σε κάθε γλωσσικό επίπεδο.(βλ. Παράρτημα 3).

12 Δραστηριότητες εντοπισμού της ταυτότητας του ομιλητή Με τον ίδιο τρόπο, μέσα από παιγνιώδεις δραστηριότητες «ανακάλυψης» του διαλεκτόφωνου ομιλητή, τα παιδιά καλλιεργούν ακόμα περισσότερο τη γλωσσική τους ενημερότητα, συνειδητοποιώντας ακόμη περισσότερο τις διαφορές ανάμεσα στις δύο ποικιλίες. Στη συνέχεια, όταν τα ίδια παιδιά καλούνται να ανταποκριθούν σε συνθήκες παραγωγής γραπτού λόγου, που απαιτεί τη χρήση της Κοινής Νέας Ελληνικής, είναι περισσότερο έτοιμα από κάθε άλλη φορά να αποφύγουν τη χρήση διαλεκτικών στοιχείων, εφόσον και η επικοινωνιακή περίσταση το επιβάλλει (βλ.παράρτημα 4) Ορθογραφικές και λεξιλογικές δραστηριότητες Όπως προαναφέρθηκε, η ορθογραφία, σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ (2003), έχει αλλάξει μορφή και από μία μηχανιστική δραστηριότητα μετατρέπεται σε ένα πεδίο το οποίο παρέχει στα παιδιά την ευκαιρία να προβούν στη γενικευμένη κι επομένως μεταγνωστική χρήση γραμματικών κανόνων. Το θεματικό λεξιλόγιο βρίσκεται σε άμεσο συσχετισμό με τις ορθογραφικές δραστηριότητες, μέσα από δραστηριότητες όπως οι οικογένειες λέξεων κτλ. Η επαφή των παιδιών με το φωνητικό αλφάβητο (sms, ηλεκτρονικά μηνύματα) δημιουργεί το κατάλληλο επικοινωνιακό πλαίσιο για μετατροπές σε ιστορική ορθογραφία κι επομένως μια εμπρόθετη ορθογραφική δραστηριότητα. Ακόμη δραστηριότητες που αφορούν σε διαδικασίες λεξιλογικής αντιστοίχισης/ταύτισης εξυπηρετούν ακριβώς τους προαναφερθέντες λεξιλογικούς στόχους(βλ. Παράρτημα 5) Δραματοποιήσεις στην κυπριακή διάλεκτο και στην Κοινή Νέα Ελληνική Μία από τις βασικές προϋποθέσεις της επικοινωνιακής προσέγγισης είναι να παρέχει στα παιδιά αυθεντικά επικοινωνιακά πλαίσια μέσα στα οποία θα κληθούν να παράγουν λόγο γραπτής ή προφορικής μορφής. Επομένως, συνθήκες επικοινωνίας όπου διαλεκτόφωνα παιδιά καλούνται να παράγουν διαλογικής μορφής ανεπίσημο λόγο στην Κοινή Νέα Ελληνική δε μπορούν βέβαια να χαρακτηριστούν ως αυθεντικές επικοινωνιακές περιστάσεις αλλά ως ψευδοπεριστάσεις. Αν στα ίδια παιδιά δοθεί η ευκαιρία να παράγουν διαλογικής μορφής λόγο αξιοποιώντας τη διάλεκτο και στη συνέχεια να προβούν σε μεταφορά του δικού τους λόγου στην Κοινή Νέα Ελληνική κάτω από καθορισμένο επικοινωνιακό πλαίσιο, το οποίο θα

13 τους προσφέρει ρόλο φυσικού ομιλητή της Κοινής Νέας Ελληνικής, τότε δίνεται η ευκαιρία αντιπαραβολικής προσέγγισης των δύο ποικιλιών από τα ίδια τα παιδιά. (βλ. Παράρτημα 6). 4. Συμπεράσματα Οι παραπάνω δραστηριότητες αποτελούν απόπειρα εφαρμογής της θέσης των υποστηρικτών τόσο της δίγλωσσης όσο και της διδιαλεκτικής εκπαίδευσης ότι η συνύπαρξη δύο (ή και περισσοτέρων) γλωσσών ή, στην περίπτωσή μας, ποικιλιών, όχι μόνο δε δυσχεραίνει αλλά διευκολύνει την επιτυχημένη εκμάθηση και της μιας κα της άλλης, υπό τις κατάλληλες παιδαγωγικές προϋποθέσεις. Η βασική υπόθεση είναι ότι οι δύο ποικιλίες δε βρίσκονται σε ανταγωνιστική αλλά σε δυναμική συμπληρωματική σχέση, και ότι η δεύτερη ποικιλία οικοδομείται πάνω στην πρώτη, ή, καλύτερα, και οι δύο ποικιλίες οικοδομούνται πάνω στον κοινό πυρήνα που μοιράζονται. Η έννοια της Κοινής Υποκείμενης Γλωσσικής Ικανότητας (Cummins 2003) αναφέρεται σε γλωσσικές και μεταγλωσσικές/επικοινωνιακές δεξιότητες που είναι κοινές και στις δύο γλώσσες ή ποικιλίες και που μπορούν να μεταφερθούν από τη μια στην άλλη. Για παράδειγμα, μια τέτοια γενικότερη δεξιότητα μπορεί να είναι η ικανότητα εντοπισμού και κατανόησης βασικών εννοιών με βάση το κειμενικό ή επικοινωνιακό συγκείμενο. Ακόμα και η μεταγλωσσική επίγνωση της γραμματικής της μητρικής ποικιλίας μπορεί να βοηθήσει στην συνειδητή εκμάθηση της δεύτερης. Οι παραπάνω θέσεις έχουν άμεση σχέση με τον εποικοδομισμό, την ιδέα δηλαδή ότι η γλωσσική γνώση οικοδομείται πάνω σε προηγούμενη γλωσσική (ή μεταγλωσσική) γνώση. Αυτό συνεπάγεται ότι η προϋπάρχουσα γλωσσική γνώση των παιδιών δεν είναι εμπόδιο αλλά πηγή και κεφάλαιο προς αξιοποίηση, είτε πρόκειται για μιαν άλλη γλώσσα, είτε πρόκειται για τη μητρική τους διάλεκτο, μια διάσταση την οποία συχνά ξεχνάμε στις εναγώνιες συζητήσεις μας για το «πρόβλημα» της διγλωσσίας και του διδιαλεκτισμού. Βιβιλιογραφία Ελληνική Cummins, J. (2003) Ταυτότητες υπό Διαπραγμάτευση. Εκπαίδευση με Σκοπό την Ενδυνάμωση σε μια Κοινωνία της Ετερότητας. Επιμ. Ε. Σκούρτου. Μετάφρ. Σ. Αργύρη. Β Έκδοση. Αθήνα: Gutenberg.

14 Κακριδή, Μ. (1986) Η κοινωνική προσέγγιση της γλώσσας: Κοινωνιογλωσσολογία. Διαβάζω 144, Τσιπλάκου, Σ. (2007) Γλωσσική ποικιλία και κριτικός εγγραμματισμός: Συσχετισμοί και παιδαγωγικές προεκτάσεις. Ματσαγγούρας, Η. Γ. (επιμ.) Σχολικός Εγγραμματισμός: Λειτουργικός, Κριτικός και Επιστημονικός. Αθήνα: Γρηγόρης, Τσιπλάκου, Σ., Ξ. Χατζηιωάννου & Κ. Κωνσταντίνου (2006). Δέκα μύθοι για την επικοινωνιακή προσέγγιση ή «Κύριε, ελληνικά πότε εν να κάμουμε;» Φτιάκα, Ε., Γαγάτσης, A., Hλία, I. & Μοδέστου, M. (επιμ.) Πρακτικά του IX Συνεδρίου της Κυπριακής Παιδαγωγικής Εταιρείας. Λευκωσία: Παιδαγωγική Εταιρεία Κύπρου & Πανεπιστήμιο Κύπρου, Αγγλική Bakhtin, M. (1986) Speech Genres and Other Late Essays. Austin: University of Texas Press. Bourdieu P. (1977) Outline of a Theory of Practice. New York: Cambridge University Press. Cheshire, J. (1982) Variation in an English Dialect: a Sociolinguistic Study. Cambridge: Cambridge University Press. Cheshire, J. & Edwards, V. (1998) Knowledge about language in British classrooms: Children as researchers. Egan-Roberson, A. & Bloome, D. (επιμ.) Students as Researchers of Culture and Language in their own Communities. Cresskill, N.J.: Hampton Press, Cope, B. & Kalantzis, M. (2000) Introduction: Multiliteracies: the beginning of an idea. Cope, B. & Kalantzis, M. (επιμ.) Multiliteracies: Literacy Learning and the Design of Social Futures. London: Routledge, Fairclough, N. (1992) Discourse and Social Change. Cambridge: Polity Press. Fishman, J. (1980) Bilingualism and biculturism as individual and as societal phenomena. Journal of Multilingual and Multicultural Development 1, Ferguson, Ch. (1959) Diglossia. Word 15, Gee, J. P. (2000) New people in new worlds: networks, the new capitalism and schools. Cope, B. & Kalantzis, M. (επιμ.),

15 Gee, J. P. (1990) Social Linguistics and Literacies: Ideology in Discourses. New York: Falmer. Halliday, M.A.K & Hasan, R. (1991) Language, Context and Text: Aspects of Language in a Social-Semiotic Perspective. Oxford: Oxford University Press. Hymes, D. (1972) Models of the interaction of language and social life. Gumperz, J. J. & Hymes, D. (επιμ.) Directions in Sociolinguistics: The Ethnography of Communication. New York: Holt, Rinehart and Winston, New London Group (1996) A pedagogy of multiliteracies: designing social futures. Harvard Educational Review 66, Ong, Walter J. (1982) Orality and Literacy. The Technologizing of the Word. Methuen: London and New York. Pavlou P. & Papapavlou, A. (2004) Issues of dialect use in education from the Greek Cypriot perspective. International Journal of Applied Linguistics 14, Siegel, J. (1999) Creoles and minority dialects in education: an overview. Journal of Multilingual and Multicultural Development 20, Siegel, J. (1997) Using a pidgin language in formal education: Help or hindrance? Applied Linguistics 18, Scollon, R. & Scollon, S.W. (1995) Intercultural Communication. Oxford: Basil Blackwell. Street, B. V. (1995) Social Literacies: Critical Approaches to Literacy Development, Ethnography and Education. London: Longman. Terkourafi, M. (2005) Understanding the present through the past. Processes of koineisation in Cyprus. Diachronica 22, Tsiplakou, S. (2006α) Cyprus: language situation. Brown, K. (επιμ.) Encyclopedia of Linguistics. 2 nd edition. Oxford: Elsevier. Tsiplakou, S. (2006β) The emperor s old clothes. Linguistic diversity and the redefinition of literacy. International Journal of the Humanities 2: Tsiplakou, S., Papapavlou, A., Pavlou P. & Katsoyannou M. (2006) Levelling, koineization and their implications for bidialectism. Hinskens, F. (επιμ.) Language Variation European Perspectives. Amsterdam: John Benjamins, Watts, R. (υπό έκδοση) Mother-tongue education in Swiss German primary schools. Papapavlou, A. & Pavlou, P. (επιμ.) Sociolinguistic and Pedagogical Dimensions of Dialects in Education. Newcastle-upon-Tyne: Cambridge Scholars.

16 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑTA

17

18 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Α. Ο Πέτρος μιλάει στο τηλέφωνο με το φίλο του τον Ηλία για την εκδρομή που πρόκειται να πάνε με το σχολείο. -Παρακαλώ; -Ναι, τον Ηλία θα ήθελα. -Ο ίδιος. -Έλα, Ηλία ο Πέτρος είμαι. -Γεια σου, Πέτρο! Τι κάνεις; Καλά είσαι; -Ναι, μωρέ, μια χαρά. Εδώ, προετοιμάζομαι για την αυριανή μας εκδρομή. Εσύ είσαι έτοιμος; -Όχι, ακόμη. Σκέφτομαι τι ρούχα να φορέσω και τι μουσική να πάρω μαζί μου. -Α, εγώ είμαι πανέτοιμος. Αλλά όλο το απόγευμα σκεφτόμουνα κάτι. -Τι; -Μου καρφώθηκε η ιδέα πως θα βρέχει αύριο και θ ακυρωθεί η εκδρομή. -Τι μαύρες σκέψεις είναι αυτές!!! Ούτε που να σου περνάει από το μυαλό. Αποκλείεται. Εξάλλου, το δελτίο καιρού δεν είπε τίποτα τέτοιο. -Αλήθεια; Δεν το άκουσα. Ησύχασα τώρα. Λοιπόν, τα λέμε αύριο, στην εκδρομή τότε. -Έγινε, φίλε μου. Καληνύχτα. -Καληνύχτα! B. Ο Πέτρος μιλάει και πάλι στο τηλέφωνο με το φίλο του τον Αντρέα για την εκδρομή που πρόκειται να πάνε με το σχολείο. -Παρακαλώ; -Ναι, τον Αντρέα θα ήθελα. -Ο ίδιος. -Έλα, Αντρέα, ο Πέτρος είμαι. -Γεια σου, Πέτρο! Τι κάμνεις; Καλά είσαι; -Ναι, ρε συ. Μια χαρά. Δαμαί, ετοιμάζουμε για την εκδρομήν αύριο. Εσύ είσαι έτοιμος;

19 -Όι ακόμα. Σκέφτουμαι τι ρούχα να φορήσω τζιαι τι μουσικήν να πάρω μαζί μου. -Α, εγώ είμαι πανέτοιμος.αλλά ούλλον το απόγεμμαν εσκέφτουμουν κάτι. -Τι εσκέφτεσουν; -Εμπήκεν μου η ιδέα ότι εν να βρέσσιει αύριο τζιαι εν να ακυρωθεί η εκδρομή! -Ούτε να το σκέφτεσαι!!!αποκλείεται! Εξάλλου, το δελτίο καιρού εν είπεν τίποτε έτσι. -Αλήθκεια; Εν το άκουσα. Ησύχασα τωρά.λοιπόν, λέμεν τα αύριο στην εκδρομήν, καλό. -Έγινε ρε φίλε. Καληνύχτα. -Καληνύχτα. Ας μάθουμε κάποια πραγματάκια για τους ήρωες των κειμένων μας: Πέτρος:10 χρονών, μιλάει κυπριακά και ΚΝΕ, είναι από την Κύπρο Ηλίας:11 χρονών, μιλάει ΜΟΝΟ ΚΝΕ, είναι από την Ελλάδα Αντρέας:12 χρονών, μιλάει κυπριακά και ΚΝΕ, είναι από την Κύπρο Προσπάθησε να χρησιμοποιήσεις τις πιο πάνω πληροφορίες για να συμπληρώσεις τον πιο κάτω πίνακα με ένα στη σωστή στήλη: Πέτρος Ηλίας Αντρέας κυπριακά ΚΝΕ 1. Αφού διαβάσεις τα πιο πάνω κείμενα και τις πληροφορίες για τους ήρωες των δύο κειμένων προσπάθησε, σε συνεργασία με το διπλανό σου, να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν: Ο Πέτρος στο κείμενο Α μιλάει στον: α) Αντρέα, β) Ηλία, που ξέρει α) ΚΝΕ, β) κυπριακά, γ) και τα δύο

20 Ο Πέτρος στο κείμενο Α μιλάει:α) ΚΝΕ, β) κυπριακά γιατί Ο Πέτρος στο κείμενο Β μιλάει στον: α) Αντρέα, β) Ηλία, που ξέρει α) ΚΝΕ, β) κυπριακά, γ) και τα δύο Ο Πέτρος στο κείμενο Β μιλάει: α) ΚΝΕ, β) κυπριακά γιατί Συμπέρασμα: Αλλάζουμε τον τρόπο που μιλάμε, όταν αλλάζει......

21 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 Η επίσκεψη στο καινούριο εμπορικό κέντρο Α. -Έλα, Γιώργο. Τι κάμνεις; -Kαλά είμαι, ρε συ. Μόνον που βαρκούμαι. -Έσιεις όρεξη για κανένα γυρό στο καινούριον εμπορικό; -Καλό, γιατί όι;... - Ρε σύ, εν τεράστιο, μα μιλούμεν ΤΕΡΑΣΤΙΟ τζιαι πολλά ωραίον τζιαι άνετον. -Ναι, ρε φίλε, τι να πω; Έμεινα!!! -Έλ α σου πω, εν-ι-μπαίνουμε που δαμαί; -Γιατί όι; -Α, καλά, φίλε, έσιει πολλύ χάζι! Εζαλίστηκα, όμως! -Προχωρούμεν, εν εν; -Εννοείται! Καλά, τούτο δαμαί τι ένι; -Εν έχω ιδέα. Να σου πω κάτι; Επείνασα. Εν τρώμεν κανένα χάμπουργκε; -Και μένα γουργουρίζει το στομάσιν μου. Άτε, πάμεν να φάμε.... -Τέλος, έσκασα! -Τι κάμνουμεν τώρα; -Σινεμά; -Μα είσαι μες στον νου μου; -Ε, καλό!... -Αμπέζαπολ η ταινία, α; -Ναι, εν είσιε λάθος! -Άτε, λέμεν τα αύριο! 1) Τι υπάρχει στο καινούριο εμπορικό κέντρο Λευκωσίας; α) β)

22 2) Το πιο πάνω κείμενο είναι γραμμένο:α) σε επίσημα κυπριακά, β) σε καθημερινά κυπριακά. 3) Κάποιο παιδάκι από την Ελλάδα που δεν ξέρει κυπριακά χρειάζεται βοήθεια για να καταλάβει κάποιες κυπριακές εκφράσεις.για βοήθησέ τον να το κάνει, κάνοντας τις σωστές αντιστοιχίες: έσιει πολλύ χάζι εν είσιε λάθος αμπέζαπολ η ταινία άπαιχτη η ταινία είναι πολύ διασκεδαστικό ήταν τέλεια

23 Άνοιξε το καινούριο εμπορικό κέντρο Λευκωσίας Β. -Ναι, γεια σας, είμαστεν από το ραδιοσταθμό «Super» και βασικά εν να εθέλαμεν να μας πείτε τη γνώμη σας για το καινούριον εμπορικόν κέντρο της Λευκωσίας. -Α, μα είναι πολύ ωραίον, μεγάλον και πολύ άνετον. Στην είσοδον έχει αίθουσαν για επιτραπέζιαν αντισφαίρισην, ενώ λλίον πιο κάτω έχει πολλά κκαφέ. Α, στο δεύτερον όροφον εν ο κινηματογράφος με τέσσερις αίθουσες. -Ευχαριστούμε για το χρόνον σας. 1) Αφού διαβάσετε το πιο πάνω κείμενο, κυκλώστε τη σωστή απάντηση: Το πιο πάνω κείμενο είναι: α) προφορικό β) γραπτό. 2) Στο πιο πάνω κείμενο χρησιμοποιούνται: α) επίσημα κυπριακά β) καθημερινά κυπριακά. 3) Σε συνεργασία με το διπλανό σας, βρείτε και υπογραμμίστε λέξεις /φράσεις από το κείμενο, από όπου να φαίνεται πως το κείμενο είναι επίσημο. Στη συνέχεια, καταγράψετέ τες πιο κάτω:

24 Η επίσκεψη στο καινούριο εμπορικό κέντρο Γ. -Έλα, Γιώργο. Τι κάνεις; -Kαλά είμαι, ρε συ. Αλλά βαριέμαι λίγο. -Είσαι για μια βολτίτσα στο καινούριο εμπορικό; -Aμέ, γιατί όχι;... -Πω πω, ρε συ, είναι τεράστιο, μα μιλάμε τεράστιο και πολύ ωραίο και πολύ άνετα είναι. -Ναι, φίλε, τι να πω, έχω πάθει την πλάκα μου!!! -Να σου πω, δε μπαίνουμε από δω ; -Kαι δε μπαίνουμε; -Α, καλά, φίλε, έχει πολλή πλάκα! Ζαλίστηκα, όμως! -Προχωράμε, έτσι; -Εννοείται! Καλά, αυτό εδώ τι είναι; -Δεν έχω ιδέα. Να σου πω, πείνασα.δε χτυπάμε κάνα χάμπουργκερ; -Και μένα μ έχει κόψει λόρδα. Άντε, πάμε να φάμε.... -Τέλος, έσκασα! -Τι κάνουμε τώρα; -Σινεμαδάκι; -Στο μυαλό μου είσαι; -Mα φυσικά!... -Ωραία ταινία, έτσι; -Ναι, και η πρώτη! -Άντε, τα λέμε αύριο! 1) Τι υπάρχει στο καινούριο εμπορικό κέντρο Λευκωσίας; α) β)

25 2) Αφού διαβάσετε το πιο πάνω κείμενο, σε συνεργασία με το διπλανό σας να βρείτε και να υπογραμμίσετε τις λεξεις /φράσεις του κειμένου που δείχνουν πως τα πρόσωπα του διαλόγου χρησιμοποιούν «πρόχειρη», «καθημερινή» γλώσσα. 3) Αντιστοίχισε: έχω πάθει την πλάκα μου δεν τρώμε κανένα χάμπουργκερ δε χτυπάμε κάνα χάμπουργκερ έχω εντυπωσιαστεί μ έχει κόψει η λόρδα πολλή διασκέδαση έσκασα πείνασα πάρα πολύ και η πρώτη χόρτασα πολλή πλάκα η καλύτερη

26 Άνοιξε το καινούριο εμπορικό κέντρο Λευκωσίας Δ. «Αγαπητοί τηλεθεατές, βρισκόμαστε μπροστά από το καινούριο εμπορικό κέντρο της Λευκωσίας. Οφείλουμε να σας πούμε πως είναι πολύ μεγάλο και πολύ άνετο. Στην είσοδό του υπάρχει αίθουσα επιτραπέζια αντισφαίρισης, ενώ λίγο πιο κάτω συναντάτε πληθώρα καφεστιατορίων και εκθεσιακών χώρων. Τέλος, στο δεύτερο όροφο βρίσκεται ο υπερσύγχρονος κινηματογράφος με τέσσερις αίθουσες προβολών. Αυτά από το ολοκαίνουριο και πραγματικά εντυπωσιακό εμπορικό κέντρο Λευκωσίας. Γιώργος Παπαδόπουλος, για το «Extra Channel». 1) Αφού διαβάσετε το πιο πάνω κείμενο, κυκλώστε τη σωστή απάντηση: Το πιο πάνω κείμενο είναι α) προφορικό β) γραπτό. 2) Το πιο πάνω κείμενο είναι: α) επίσημο β) καθημερινό/ανεπίσημο. 3) Σε συνεργασία με το διπλανό σας, βρείτε και υπογραμμίστε λέξεις /φράσεις από το κείμενο, από όπου να φαίνεται πως το κείμενο είναι επίσημο. Στη συνέχεια καταγράψετέ τες πιο κάτω: 4) Ποιες είναι οι επιπλέον πληροφορίες που παίρνουμε από το 2 ο κείμενο για το καινούριο εμπορικό κέντρο Λευκωσίας;

27 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 Α) Το πιο κάτω κείμενο είναι ένα απόσπασμα από το ημερολόγιο της Ελένης. Η Ελένη γυρίζοντας χθες βράδυ σπίτι της αργά κάθισε κι έγραψε στα πολύ γρήγορα πως πέρασε τη μέρα της. Επειδή ήτανε πολύ βιαστική κάποια πράγματα τα έγραψε όπως θα τα λεγε αν μίλαγε με τη φίλη της στο τηλέφωνο. Μπορείς, σε συνεργασία με την υπόλοιπη ομάδα σου, να βρεις ποια είναι αυτά τα σημεία και να τα υπογραμμίσεις; 15/12/07 Αγαπητό μου ημερολόγιο, Σήμερα ήταν μια πολλά ωραία μέρα γιατί έμεινα σπίτι όλη μέρα και παρακολούθησα την αγαπημένη μου εκπομπή.δείχνει την στο MEGA.Είναι που τις πιο καλές εκπομπές. Δείχνει την η τηλεόραση η ώρα 4:00. Το απόγευμα επαίξαμεν με το Νικόλα επιτραπέζιο. Ήταν δύσκολο. Πρέπει να είσαι μορφωμένος και να έχεις πολλές γνώσεις για να νικήσεις σ αυτό το παιχνίδι. Τη νύχτα ήλθε στο σπίτι η μεγάλη μου αδελφή. Η αδελφή μου έχει ένα κοριτσάκι κι είναι πολύ έξυπνη. Στοιχεία προφορικότητας: α) Διαλεκτικά στοιχεία: Φωνολογικό επίπεδο: Διπλά σύμφωνα: πολλά ωραία= πολύ ωραία Μορφολογικό επίπεδο: Χρονική αύξηση και κατάληξη: επαίξαμεν= παίξαμε Συντακτικό επίπεδο: Θέση αδύνατου τύπου προσωπικής αντωνυμίας: δείχνει την= τη δείχνει. β) Συντακτική συνοχή: Δείχνει την στο ΜΕGA /Δείχνει την η τηλεόραση. γ) Σημασιολογική συνοχή: μορφωμένος= έχει πολλές γνώσεις δ) Συντακτική αμφισημία: και είναι πολύ έξυπνη: έξυπνη= η αδελφή /το μωρό της αδελφής

28 Τώρα βοήθησε την Ελένη να ξαναγράψει το κείμενο όπως θα το γραφε αν δεν ήταν βιαστική.

29 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 Α) Στο πιο κάτω κείμενο μιλάνε δύο παιδιά, ο Κώστας και η Μαρίνα. Ένα από τα δύο παιδιά είναι από την Κύπρο και το άλλο από την Ελλάδα.Προσπάθησε να βρεις ποιο από τα δύο παιδιά είναι από την Κύπρο και ποιο από την Ελλάδα.Υπογράμμισε λέξεις ή φράσεις που σε βοηθούν να το κάνεις αυτό: -Γεια σου Μαρίνα! Τι κάνεις; Πώς είσαι; -Καλά είμαι, ευχαριστώ, εσύ πώς τα πας; -Καλά μωρέ...να σου πω την αλήθεια, προσπαθώ να συνηθίσω το καινούριο μου σχολείο και την καινούρια μου γειτονιά. -Ναι, εν λογικό...εν ούλλα καινούρια για σένα.μεν ανησυχείς.σιγά-σιγά εν να συνηθίσεις. -Είναι που όλοι μου οι φίλοι βρίσκονται στην παλιά μου γειτονιά και στο παλιό μου σχολείο. -Καταλαβαίνω σε. Πέρσι που είχα αλλάξει σχολείο είχα το ίδιο πρόβλημα. Αλλά φέτος έκαμα άλλους φίλους.έτσι εν να γίνει και με σένα. Εν να δεις. -Ελπίζω, Μαρίνα. Πάντως, ήδη έχω μια καινούρια φίλη. ΕΣΕΝΑ! -Α, μπράβο! -Λοιπόν, τα λέμε αύριο στο σχολείο. Γεια σου. -Γεια σου, Κώστα. Β) Κατάγραψε σε συνεργασία με το διπλανό σου τα «κυπριακά» στοιχεία του κειμένου και στη συνέχεια προσπάθησε να τα μεταφέρεις στην ΚΝΕ:

30 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 A) Το πιο κάτω κείμενο είναι ένα ηλεκτρονικό μήνυμα που στέλνει η Μαριλένα, που ζει στην Κύπρο, στον αδελφό της Νίκο, ο οποίος είναι φοιτητής στην Αγγλία. Το μήνυμα δεν είναι γραμμένο με ελληνικά γράμματα. Αφού το διαβάσεις, χρησιμοποίησε γράμματα του ελληνικού αλφαβήτου για να το ξαναγράψεις. Β) Αν τώρα το ίδιο μήνυμα το έστελνε η Μαρίνα από την Ελλάδα στον αδελφό της τον Πέτρο, τι αλλαγές θα έπρεπε να γίνουν στο κείμενο; Ξαναγράψε το μήνυμα κάνοντας τις αλλαγές που χρειάζονται: Γ) Στο πιο κάτω τετραγωνισμένο χαρτί γράψε σε συνεργασία με την υπόλοιπη ομάδα κάποιες από τις λέξεις που βλέπεις γραμμένες στον πίνακα στην κυπριακή

31 διάλεκτο. Στη συνέχεια άκουσε τις λέξεις τις οποίες θα διαβάσει η δασκάλα/ο δάσκαλός σου και οι οποίες βρίσκονται στην Κοινή Νέα Ελληνική. Αν κάποια από τις λέξεις που θα γράψεις σημαίνει το ίδιο με κάποια από τις λέξεις που θα ακούσεις από τη δασκάλα/το δάσκαλό σου δικαιούσαι, να τη διαγράψεις. Η ομάδα που θα «κλείσει» πρώτη σειρά (οριζόντια/κάθετα/διαγώνια) θα είναι και η νικήτρια. (Μπορεί να γίνει και η αντίστροφη διαδικασία, δηλαδή η δασκάλα/ ο δάσκαλος να διαβάζει τις λέξεις στα κυπριακά, αφού πρώτα τα παιδιά έχουν επιλέξει αντίστοιχες λέξεις στην Κοινή Νέα Ελληνική). Δ) Κάθε παιδί κρατάει μια καρτελίτσα με μια λέξη. Η λέξη του κάθε παιδιού ανήκει είτε στην κυπριακή διάλεκτο είτε στην Κοινή Νέα Ελληνική. Κάθε παιδί αναγνωρίζει σε ποια ποικιλία ανήκει η λέξη του. Οι λέξεις βρίσκονται ανά ζεύγη, δηλαδή για κάθε λέξη στην ΚΝΕ υπάρχει η αντίστοιχη στη διάλεκτο, γι αυτό και στη συνέχεια κάθε παιδί βρίσκει το ζευγάρι του. Ε) Φτιάξε ένα κρυπτόλεξο σε συνεργασία με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας σου. Στο κρυπτόλεξο σου θα υπάρχουν τόσο λέξεις από τα κυπριακά όσο και λέξεις από την ΚΝΕ. Η αντίπαλη ομάδα θα πρέπει όχι απλά να εντοπίσει τις λέξεις που έχεις βάλει αλλά και να βρει και το συνώνυμό τους, στα κυπριακά, αν η λέξη είναι στην ΚΝΕ, ή στην ΚΝΕ,αν η λέξη είναι στα κυπριακά.

32 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6 A) Ο Αντρέας και η Αλεξία είναι δυο παιδιά από την Ελλάδα. Ο Αντρέας μέχρι πρόσφατα έμενε με την οικογένειά του στη Νέα Σμύρνη. Πρόσφατα μετακόμισε στην Αγία Παρασκευή και νιώθει πολύ μόνος. Εκεί γνωρίζει την Αλεξία και έχει μαζί της μια συζήτηση για το πρόβλημα που τον απασχολεί. Σε συνεργασία με το διπλανό/-ή σου κατάγραψε τη συζήτησή τους. Στη συνέχεια, συμφώνησε με το διπλανό/-ή σου το ρόλο που θα έχει ο καθένας και παρουσίασε το διάλογο μπροστά στην τάξη σου. B) Ο Αντρέας και η Αλεξία είναι δυο παιδιά από την Κύπρο. Ο Αντρέας μέχρι πρόσφατα έμενε με την οικογένειά του στη Λευκωσία. Πρόσφατα μετακόμισε στη Λεμεσό και νιώθει πολύ μόνος. Εκεί γνωρίζει την Αλεξία και έχει μαζί της μια συζήτηση για το πρόβλημα που τον απασχολεί. Σε συνεργασία με το διπλανό/-ή σου κατάγραψε τη συζήτησή τους. Στη συνέχεια, συμφώνησε με το διπλανό/-ή σου το ρόλο που θα έχει ο καθένας και παρουσίασε το διάλογο μπροστά στην τάξη σου.

Η αξιοποίηση της γλωσσικής ποικιλότητας στο γλωσσικό μάθημα

Η αξιοποίηση της γλωσσικής ποικιλότητας στο γλωσσικό μάθημα Η αξιοποίηση της γλωσσικής ποικιλότητας στο γλωσσικό μάθημα Παπανικόλα Ευάνθη Πανεπιστήμιο Κύπρου & Τσιπλάκου Σταυρούλα Πανεπιστήμιο Κύπρου Εισαγωγή Στόχος της εργασίας αυτής είναι να αναδείξει και να

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική ποικιλία και κριτικός εγγραμματισμός: Συσχετισμοί και παιδαγωγικές προεκτάσεις.

Γλωσσική ποικιλία και κριτικός εγγραμματισμός: Συσχετισμοί και παιδαγωγικές προεκτάσεις. Γλωσσική ποικιλία και κριτικός εγγραμματισμός: Συσχετισμοί και παιδαγωγικές προεκτάσεις. Σταυρούλα Τσιπλάκου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου stav@ucy.ac.cy Περίληψη Στόχος της εργασίας αυτής

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας

Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. Στόχος του μαθήματος «Διδασκαλία της Νεοελληνικής γλώσσας» είναι να προσφέρει στους φοιτητές και τις φοιτήτριες τις βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Οι σύγχρονες τάσεις που κυριαρχούν στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΕΓΓΡΑMΜΑΤΙΣΜΟΥ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ.

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΡΙΤΙΚΟΥ ΕΓΓΡΑMΜΑΤΙΣΜΟΥ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. Σταυρούλα Τσιπλάκου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου stav@ucy.ac.cy Ξένια Χατζηιωάννου Language and Literacy Education Penn State University, Lehigh Valley Campus xuh12@psu.edu Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.

Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac. Σταυρούλα Τσιπλάκου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου stavroula.tsiplakou@ouc.ac.cy 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4,

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφή: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ: A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ - ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΑΠΟ:

Συγγραφή: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ: A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ - ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΑΠΟ: Συγγραφή: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ: A1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ - ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟ: alexandra2005@yahoo.gr ΠΡΟΣ:elenitsasiop@gmail.com ΘΕΜΑ: Κυριακή, στο σπίτι μου! 1 Άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ή «Κύριε, ελληνικά πότε εν να κάµουµε;»

ΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ή «Κύριε, ελληνικά πότε εν να κάµουµε;» έκα Μύθοι για την Επικοινωνιακή Προσέγγιση ΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ή «Κύριε, ελληνικά πότε εν να κάµουµε;» Σταυρούλα Τσιπλάκου, Ξένια Χατζηιωάννου, Κώστας Κωνσταντίνου Τµήµα Επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Σωφρ. Χατζησαββίδης ΠΟΛΥΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 1. Από το γραμματισμό στους πολυγραμματισμούς Σήμερα τα άτομα που βρίσκονται σε μία διαδικασία μάθησης και προετοιμασίας για την

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα στόχος Τίτλος Στόχοι Χώρος αίθουσα. Γλωσσική Διδασκαλία

Ομάδα στόχος Τίτλος Στόχοι Χώρος αίθουσα. Γλωσσική Διδασκαλία A/A Εισηγητής / Εισηγήτρια Ομάδα στόχος Τίτλος Στόχοι Χώρος αίθουσα Γλωσσική Διδασκαλία Ημερομηνία - ώρα 1. Λουίζα Μαλλούρη Δημοτικής και Προδημοτικής Η σχέση ανάμεσα στη λέξη και την εικόνα σε εικονογραφημένα

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας

Έχουν σα στόχο να αξιολογήσουν με ποιοτικά κυρίως κριτήρια την επίδοση του μαθητή/τριας. Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας ΤΥΠΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Έχουν σα στόχο να «μετρήσουν» την επίδοση του μαθητή/τριας Δίνεται έμφαση κυρίως στις γραπτές δοκιμασίες Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Στόχοι Χώρος αίθουσα. Γλωσσική Διδασκαλία

Τίτλος Στόχοι Χώρος αίθουσα. Γλωσσική Διδασκαλία A/A Εισηγητής / Εισηγήτρια Ομάδα στόχος Τίτλος Στόχοι Χώρος αίθουσα Ημερομηνία - ώρα Γλωσσική Διδασκαλία 1. Λουίζα Μαλλούρη Δημοτικής και Προδημοτικής Η σχέση ανάμεσα στη λέξη και την εικόνα σε εικονογραφημένα

Διαβάστε περισσότερα

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου

Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα.. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Το Π.Σ. της Α Λυκείου με ένα παράδειγμα. Κουτσογιάννης, Κ. Ντίνας, Σ. Χατζησσαβίδης συνεισφορά στο παράδειγμα: Μ. Αλεξίου Αρχικές αναζητήσεις στη γλωσσική διδασκαλία Σύνδεση της ανάγνωσης με θρησκευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Διγλωσσία και Εκπαίδευση

Διγλωσσία και Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Διγλωσσία και Μάθηση Διδάσκουσα: Ρούλα Τσοκαλίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος }

Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς. Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Π ρ ο α ι ρ ε τ ι κό σ ε μ ι ν ά ρ ι ο ε π ι μ ό ρ φ ω σ η ς Νοέμβριος 2015 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος } Είδη αξιολόγησης: αρχική-διαγνωστική, συντρέχουσαδιαμορφωτική, τελική Μορφές

Διαβάστε περισσότερα

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού

Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Εξωσχολικές ψηφιακές πρακτικές γραμματισμού Μαρία Χατζηνικολάου Μεταπτυχιακή φοιτήτρια εφαρμοσμένης γλωσσολογίας Α.Π.Θ. Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την ψηφιακή πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματισμός στο νηπιαγωγείο. Μαρία Παπαδοπούλου

Γραμματισμός στο νηπιαγωγείο. Μαρία Παπαδοπούλου Γραμματισμός στο νηπιαγωγείο Μαρία Παπαδοπούλου ΠΩΣ ΜΑΘΑΙΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ; ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Η διδακτέα ύλη αντιμετωπίζεται με «ακαδημαϊκό» τρόπο. Θεωρητική προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση στα φύλλα εργασίας

Διαφοροποίηση στα φύλλα εργασίας Διαφοροποίηση στα φύλλα εργασίας Πρακτικές εφαρμογές Ευαγγελία Μοναστήρα Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Οκτώβριος 2015 Πολυμορφία μαθητικού πληθυσμού και στα παροικιακά σχολεία Ποιος είναι ο ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

γλωσσικέςεπιλογές λειτουργίες/περικείµενα -Μιαφοράκιένανκαιρό -ΛαέτηςΑθήνας - Συµπληρώστε τα κενά. - Προσοχή, παρακαλώ! Μην αφήνετε - σήµερα φιλοξενούµε τον κύριο Γάτο -Τσουκαλάςόπ. π. σ. 55 - Κεραµεικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Stylistic differentiation: Diglossia

Stylistic differentiation: Diglossia Media Sociolinguistics University of Athens Dpt of Communication and Media S. A. Moschonas Stylistic differentiation: Diglossia 3/5/2017 1 Diglossia Ferguson C. A. (1959), Diglossia, Word, 15: 325-40.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ Μέσω κανόνων Πλεονεκτήματα: κέρδος χρόνου, δυνατότητα επαναλήψεων, εκμετάλλευση των γνωστικών ικανοτήτων των μαθητών, λιγότερη διδακτική προετοιμασία.

Διαβάστε περισσότερα

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

κατανόηση διαλόγου, συμπλήρωση ερωτηματολογίου 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με το ερωτηματολόγιο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Τρίτη διδακτική πρόταση Συνέντευξη στο δρόμο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1-2 διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλεξία και Ξένη Γλώσσα

Δυσλεξία και Ξένη Γλώσσα Δυσλεξία και Ξένη Γλώσσα Βιβέτα Λυμπεράκη Ξένια Κωνσταντινοπούλου Καθηγήτριες αγγλικών ειδικής αγωγής Ποιοί μαθητές αναμένεται να αντιμετωπίσουν δυσκολία στις ξένες γλώσσες Μαθητές που: παρουσιάζουν δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013)

Κριτικοί γραμματισμοί (Κουτσογιάννης, 2013) «Μετα-επικοινωνιακή» εποχή με: α) εποικοδομιστικό προσανατολισμό στη μάθηση με έμφαση στις ατομικές ανάγκες και προτιμήσεις των μαθητών, τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, τη διερεύνηση της μάθησης από τον

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Μαρίνα Ματθαιουδάκη Δεξιότητα: Κατανόηση προφορικού λόγου Τύπος κειμένου: Διάλογος Θεματική: Δημόσιες Υπηρεσίες

Συγγραφέας: Μαρίνα Ματθαιουδάκη Δεξιότητα: Κατανόηση προφορικού λόγου Τύπος κειμένου: Διάλογος Θεματική: Δημόσιες Υπηρεσίες Συγγραφέας: Μαρίνα Ματθαιουδάκη Δεξιότητα: Κατανόηση προφορικού λόγου Τύπος κειμένου: Διάλογος Θεματική: Δημόσιες Υπηρεσίες Ο Κώστας πάει στην τράπεζα για να ανοίξει λογαριασμό. Ακούστε τον διάλογο μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α. Δημογραφικά χαρακτηριστικά 1. Φύλο Άνδρας Γυναίκα 2. Ηλικία 22 30 31 40 41 50 51 + 3. Χρόνια υπηρεσίας 1 5 6 15 16+ 4. Σημειώστε τα πτυχία που κατέχετε Πτυχίο Παιδαγωγικής Ακαδημίας Πτυχίο

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Είμαστε τυχεροί που είμαστε δάσκαλοι Α ΛΥΚΕΙΟΥ 20\ 11\2016 ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπάρχει ιδανικός ομιλητής της γλώσσας; Δεν υπάρχει στη γλώσσα «ιδανικός ομιλητής». Θα διατυπώσω εδώ μερικές σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Δοκίμιο Τελικής Αξιολόγησης

Δοκίμιο Τελικής Αξιολόγησης Δοκίμιο Τελικής Αξιολόγησης Ε Τάξη Όνομα: Ημερομηνία 1. Ορθογραφία 2. Άκουσε και βάλε στο φαγητό που αρέσει στη Μαρίνα. 1 3. Σημείωσε με το ζώο που έχει το κάθε παιδί. Μαρίνα Γάτα σκύλος κουνέλι χρυσόψαρο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΦΙΛΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ: 3.2. Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων 3.3 Διαπολιτισμικότητα - Αποδοχή και Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση

Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γενική Ενημέρωση Επαρχιακά Συνέδρια Δ/ντών-ντριών & Δ/νόντων-νουσών Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Νοέμβριος 2013 Ειρήνη Χατζηλουκά-Μαυρή, ΕΔΕ Διδασκαλία της Νέας

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Ερωτήσεις.. Πώς το παραδοσιακό διδακτικό πλαίσιο διαμορφώνει το αξιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές:

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές: Δοµή της παρουσίασης Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: παλιννοστούντες και αλλοδαπούς μαθητές: http://www.keda.uoa.gr/ed_material.html http://eppas.web.auth.gr/didaktiko/didaktiko.html

Διαβάστε περισσότερα

Προφίλ διγλωσσίας: Ελληνικά-Γαλλικά

Προφίλ διγλωσσίας: Ελληνικά-Γαλλικά Προφίλ διγλωσσίας: - Θα θέλαμε να ζητήσουμε τη βοήθειά σας απαντώντας στις ακόλουθες ερωτήσεις σχετικά με το γλωσσικό σας ιστορικό, τη χρήση, τη νοοτροπία και τις δεξιότητες. Αυτή η έρευνα δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς

Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Ευθύς και πλάγιος λόγος. Μια εναλλακτική πρόταση για τη διδασκαλία τους στο δημοτικό σχολείο μέσω των κόμικς Αμαραντίδου Κυριακή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70, υποψ. PhD Πουγαρίδου Παρασκευή, Εκπαιδευτικός ΠΕ70,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Reading/Writing (Κατανόηση και Παραγωγή Γραπτού Λόγου): 1 ώρα και 10 λεπτά

Reading/Writing (Κατανόηση και Παραγωγή Γραπτού Λόγου): 1 ώρα και 10 λεπτά KET (Key English Test) Η εξέταση ΚΕΤ αναγνωρίζει την ικανότητα του υποψηφίου να χρησιμοποιεί αγγλικά βασικού επιπέδου σε καθημερινό επίπεδο τόσο στο γραπτό όσο και στον προφορικό λόγο. KET for Schools

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Bilingual education: The case of immersion classes in Canada Androniki

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Test-Umfrage Αγαπητές μαθήτριες και αγαπητοί μαθητές, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώσουμε το σχολείο μας. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά σημεία του σχολείου μας και που θα

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πρέπει να αρχίζει η λογοθεραπεία στα παιδιά - λόγος και μαθησιακές δυσκολίες

Πότε πρέπει να αρχίζει η λογοθεραπεία στα παιδιά - λόγος και μαθησιακές δυσκολίες Η διάγνωση των διαταραχών λόγου πρέπει να γίνεται έγκαιρα, μόλις οι γονείς αντιληφθούν οτι κάτι ισως δεν πάει καλά και πρέπει να παρουσιάσουν το παιδί τους στον ειδικό. Ο ειδικός θα λάβει μέτρα για την

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα