Αγχώδεις Διαταραχές. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αγχώδεις Διαταραχές. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ"

Transcript

1 Αγχώδεις Διαταραχές Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Μαρία Καραγιαννίδου, Ψυχολόγος, B.Sc. Middlesex Univ., M.Sc. Univ. of Sheffield Βασίλειος Παπαλιάγκας, Ιατρός, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Κοινοτική Πρωτοβουλία INTERREG III/CARDS Ελλάδα - Αλβανία

2 2 Αγχώδεις Διαταραχές Το άγχος είναι αντίδραση στο στρες 1 (δηλαδή στην «τάση» ή στην «πίεση» υπό την οποία ζεί ένα άτομο). Το στρες μπορεί να βιώνεται από γεγονότα όπως η διακοπή μιας σημαντικής σχέσης ή μία συμφορά που απειλεί τη ζωή μας. Θεωρητικά, το άγχος μπορεί επίσης να είναι αντίδραση σε μία καταπιεσμένη σεξουαλική ή επιθετική παρόρμηση, η οποία απειλεί να υπερνικήσει τις φυσιολογικές αναστολές που συνήθως ελέγχουν τέτοιες επιθυμίες. Από αυτή την άποψη, το άγχος δείχνει την ύπαρξη έντονης ψυχολογικής σύγκρουσης. Το άγχος μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά, όπως σε μία κατάσταση πανικού, ή βαθμιαία, μέσα σε χρονικό διάστημα λεπτών, ωρών ή ημερών. Η διάρκεια του άγχους μπορεί να είναι οποιαδήποτε, από μερικά δευτερόλεπτα μέχρι χρόνια, ενώ η ένταση του ποικίλλει από μία ελαφρά αδιαθεσία μέχρι τον πλήρη πανικό. Το άγχος είναι μέρος μιας μεγάλης ποικιλίας ευέλικτων 1 Η λέξη στρες προέρχεται από τη φυσική όπου περιγράφει είτε την διάταση είτε την συμπίεση ενός υλικού ώστε αυτό να παραμορφωθεί. αντιδράσεων, οι οποίες είναι απαραίτητες για την επιβίωση του ανθρώπου σ έναν επικίνδυνο κόσμο και, μέχρι ένα σημείο, είναι χρήσιμο γιατί επικεντρώνει την προσοχή του ατόμου σε πιθανές επικίνδυνες καταστάσεις. Τον περισσότερο χρόνο, το επίπεδο του άγχους χου ατόμου παρουσιάζει ανεπαίσθητες μεταπτώσεις και παλινδρομήσεις μεταξύ ύπνου, εγρήγορσης, άγχους και φόβου. Μερικές φορές, ωστόσο, ο μηχανισμός της αγχώδους αντίδρασης του ατόμου δεν λειτουργεί κανονικά με αποτέλεσμα να εμφανιστεί μία αγχώδης διαταραχή. Οι αγχώδεις διαταραχές είναι από τις πιο συχνές ψυχιατρικές παθήσεις στο γενικό πληθυσμό και συμβαίνουν σε μεγαλύτερη αναλογία στις γυναίκες (περίπου διπλάσια έως τριπλάσια). Οι αγχώδεις διαταραχές περιλαμβάνουν τις παρακάτω διαταραχές: Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή Διαταραχή Πανικού Με ή Χωρίς Αγοραφοβία Ψυχαναγκαστική Καταναγκαστική Διαταραχή Μετατραυματικό στρες Διαταραχή Από Οξύ Στρες Διαταραχή Οφειλόμενη σε Γενική Ιατρική Κατάσταση Αγχώδης Διαταραχή Προκαλούμενη από Ουσίες

3 Αγχώδης Διαταραχή Μη Προσδιοριζόμενη Αλλιώς Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή Η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή χαρακτηρίζεται από μα υπερβολική ανησυχία για καθημερινά πράγματα όπως η υγεία, η οικογένεια, οι διαπροσωπικές σχέσεις και το επάγγελμα. Το άγχος και η ανησυχία της γενικευμένης αγχώδους διαταραχής είναι σε τόσο μεγάλο βαθμό που δύσκολα ελέγχονται. Επιπλέον, το άτομο παρουσιάζει τρία ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα: νευρικότητα, εύκολη κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα, μυϊκή τάση και διαταραχές του ύπνου. Οι ανησυχίες συνήθως αφορούν επαγγελματικές ευθύνες, χρήματα, υγεία, ασφάλεια, επισκευές αυτοκινήτου και μικροδουλειές ενώ η σοβαρότητα, η συχνότητα και η διάρκεια των ανησυχιών είναι δυσανάλογα μεγαλύτερες από την κατάσταση που τις δημιούργησε. Οι γενικευμένες αγχώδεις διαταραχές είναι αρκετά συνηθισμένες περίπου το 3-5% των ενηλίκων τις έχουν κάποια χρονική περίοδο του έτους. Επίσης περίπου το 50-90% των ατόμων που πάσχουν από αυτή τη διαταραχή έχουν και μια άλλη ψυχιατρική πάθηση. Προσβάλλει σε διπλάσια αναλογία τις γυναίκες από τους άντρες. Συχνά αρχίζει στην παιδική ηλικία ή στην εφηβεία, αλλά δεν υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία έναρξης. Στους περισσότερους ανθρώπους, η κατάσταση παρουσιάζει διακυμάνσεις, με περιόδους επιδείνωσης (κυρίως υπό συνθήκες στρες), και διατηρείται επί πολλά χρόνια. Αιτιολογία Διαταραχή του συστήματος χημικών ουσιών του εγκεφάλου, που έχουν να κάνουν με το συναίσθημα. Χαμηλότερος μεταβολικός ρυθμός σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου (βασικά γάγγλια, λευκή ουσία). 3

4 4 Κάποια (νευρολογική, καρδιαγγειακή, ορμονική κλπ) πάθηση ή χρήση / διακοπή χρήσης κάποιου φαρμάκου. Διάγνωση -κλινική εικόνα (Σύμφωνα με τα κριτήρια DSM-IV) 1. Τουλάχιστον 6 μήνες υπερβολικού άγχους και σχετικά με μια ποικιλία γεγονότων και καταστάσεων. Οι περισσότεροι άνθρωποι γίνονται αγχώδεις για συγκεκριμένα πράγματα και η ένταση του άγχους τυπικά σχετίζεται με την κατάσταση. 2. Το άτομο δυσκολεύεται να ρυθμίσει το άγχος και τη στεναχώρια του. 3. Τις περισσότερες μέρες στους προηγούμενους 6 μήνες το άτομο παρουσιάζει τρία ή περισσότερα (αρκεί μόνο ένα για τα παιδιά) από τα παρακάτω συμπτώματα: Αίσθημα έντασης Εύκολη κόπωση Δυσκολία συγκέντρωσης Ευερεθιστότητα Έντονη μυϊκή τάση Δυσκολία ύπνου 4. Τα συμπτώματα που παρουσιάζει δεν οφείλονται σε κάποια άλλη ψυχική διαταραχή Τα συμπτώματα διαταράσουν την κοινωνική και, γενικά, την καθημερινή ζωή. Η κατάσταση δεν οφείλεται στην χρήση κάποιας ουσίας ή σε ιατρικό πρόβλημα Αντιμετώπιση Η πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση της γενικευμένης αγχώδους διαταραχής είναι ο συνδυασμός ψυχοθεραπείας (που έχει τη μορφή των συμπεριφορικών, νοητικών και υποστηρικτικών παρεμβάσεων) και της φαρμακοθεραπείας (βενσοδιαζεπίνες, τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά,αναστολείς της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης). Ωστόσο, η κύρια θεραπεία των γενικευμένων αγχωδών διαταραχών είναι φαρμακευτική, δηλαδή συνήθως συνταγογραφούνται αγχολυτικά φάρμακα καθώς η θεραπεία της συμπεριφοράς δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική γιατί είναι δύσκολο να προσδιοριστεί η αιτία που πυροδοτεί το άγχος. Αντίθετα όφελος μπορεί να προέλθει από τεχνικές χαλάρωσης και βιοανάδρασης Τέλος, καθώς οι γενικευμένες αγχώδεις διαταραχές μπορεί να σχετίζονται με υποκείμενες ψυχικές συγκρούσεις, η ψυχοθεραπεία μπορεί να φανεί χρήσιμη, καθώς βοηθάει τους ασθενείς να κατανοήσουν και να λύσουν τις εσωτερικές

5 ψυχικές τους συγκρούσεις. Διαταραχή Πανικού Ο πανικός είναι οξεία κρίση πολύ έντονου άγχους που συνοδεύεται από φυσιολογικά συμπτώματα. Οι προσβολές πανικού μπορεί να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε αγχώδη διαταραχή, συνήθως ως αντίδραση σε κάποια συγκεκριμένη κατάσταση. Π.χ., ένα άτομο με φοβία για τα σκυλιά μπορεί να πάθει πανικό όταν συναντήσει ένα σκυλί. Ωστόσο, αυτού του είδους ο πανικός διαφέρει από τον αυθόρμητο και απρόκλητο πανικό που χαρακτηρίζει τη διαταραχή πανικού. Οι προσβολές πανικού είναι συνηθισμένες και συμβαίνουν σε περισσότερους από το ένα τρίτο των ενηλίκων κάθε χρόνο. Στις γυναίκες η συχνότητα εμφάνισης είναι 2-3 φορές μεγαλύτερη απ ό,τι στους άνδρες. Εμφανίζεται κυρίως σε νεαρές ηλικίες (μέσος όρος 25 έτη), ενώ η το ποσοστό της εμφάνισής της ποικίλλει από 2 ως 6 %. Αιτιολογία Η έρευνα για την αιτιολογία της Διαταραχής Πανικού είναι πολύ έντονη. Πιθανολογείται ότι μπορεί να σχετίζεται με ανωμαλίες τη δομής και της λειτουργίας του εγκεφάλου και ειδικότερα ορισμένων νευροδιαβιβαστών όπως π.χ. της νορεπινεφρίνης, της σεροτονίνης και του γ-αμινοβουτυρικού οξέος. Επίσης σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελετών με MRI στην παθογένεια των διαταραχών πανικού έχουν ενοχοποιηθεί ο κροταφικός λοβός και ο ιππόκαμπος. Η διαταραχή πανικού μπορεί επίσης να είναι κληρονομική καθώς οι συγγενείς πρώτου βαθμού ασθενών με διαταραχή πανικού έχουν τετραπλάσιες με οκταπλάσιες πιθανότητες να την αναπτύξουν από ότι άλλοι οι συγγενείς πρώτου βαθμού άλλων ψυχιατρικών ασθενών. Κλινική εικόνα Το κύριο χαρακτηριστικό της Διαταραχής Πανικού είναι επαναλαμβανόμενες απροσδόκητες Προσβολές Πανικού, που συνοδεύονται για τουλάχιστον ένα μήνα ή περισσότερο από επίμονη ανη- 5

6 6 συχία του ατόμου μήπως ξανασυμβούν, από ανησυχία και στενοχώρια για τις επιπτώσεις ή της συνέπειες των προσβολών (π.χ. μήπως πεθάνει από καρδιά, μήπως τρελαθεί). Περίπου 20% των ασθενών παθαίνουν συγκοπή κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού. Οι Προσβολές Πανικού χαρακτηρίζονται από τα ακόλουθα συμπτώματα, τα οποία αναπτύσσονται αμέσως και φτάνουν στην κορύφωσή τους σε διάστημα 10 λεπτών: αίσθημα παλμών εφίδρωση τρόμος αίσθημα δύσπνοιας και πνιγμονής πόνος ή δυσφορία στο στήθος ναυτία ή δυσφορία στο στομάχι αίσθημα ζάλης, αστάθειας ή λιποθυμίας αποπραγματοποίηση (αίσθημα μη πραγματικότητας) ή αποπροσωποποίηση (αίσθημα απομάκρυνσης/αποστασιοποίησης από τον εαυτό) φόβος απώλειας ελέγχου ή ότι τρελαίνεται φόβος ότι θα πεθάνει παραισθησίες (μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα) ρίγος Επειδή στα συμπτώματα της προσβολής πανικού συμμετέχουν πολλά ζωτικά όργανα, το άτομο συχνά ανησυχεί όχι έχει κάποιο επικίνδυνο ιατρικό πρόβλημα και καταφεύγει για βοήθεια σε γιατρό ή στα επείγοντα περιστατικά των νοσοκομείων. Μολονότι οι προσβολές πανικού είναι ενοχλητικές - κάποτε πάρα πολύ - δεν είναι επικίνδυνες. Σε δείγματα γενικού πληθυσμού περίπου το 1/3 ως 1/2 των ατόμων με διάγνωση πανικού έχουν επίσης και αγοραφοβία. Θεραπεία Οι περισσότεροι άνθρωποι συνέρχονται από τις προσβολές πανικού χωρίς θεραπεία μερικοί αναπτύσσουν διαταραχή πανικού. Η αποκατάσταση χωρίς θεραπεία είναι δυνατή ακόμα και γι αυτούς που έχουν υποτροπιάζουσες προσβολές πανικού ή άγχος αναμονής, ειδικά όταν εκτίθενται επανειλημμένα στα προκλητικά ερεθίσματα ή καταστάσεις. Τα άτομα που δεν συνέρχονται μόνα τους ή που δεν αναζητούν θεραπεία συνεχίζουν να έχουν προσβολές πανικού επ αόριστον. Το άτομο ανταποκρίνεται καλύτερα στη θεραπεία όταν αντιλαμβάνεται ότι η διαταραχή πανικού είναι τόσο βιολογική όσο και ψυχολογική διεργασία. Τα φάρμακα και η θεραπεία συμπεριφοράς μπορούν γενικά να αντιμετωπί-

7 σουν επαρκώς τα συμπτώματα της διαταραχής. Επιπλέον, η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στη λύση των ψυχολογικών συγκρούσεων που είναι πιθανόν να υποκρύπτει η αγχώδης συμπεριφορά. Οι Προσβολές Πανικού αντιμετωπίζονται καλύτερα με γνωστική (συμπεριφορική) ψυχοθεραπεία, όπου ο θεραπευτής βοηθά τον ασθενή του να κατανοήσει ο πανικός συνδέεται με λαθεμένες καταστροφικές σκέψεις/πεποιθήσεις με τις οποίες ο ασθενής ερμηνεύει τα ουσιαστικά ακίνδυνα σωματικά συμπτώματα του άγχους. Όσον αφορά τη δυναμική ψυχοθεραπεία, αυτή μπορεί να χρειασθεί για τις περιπτώσεις εκείνες που το άγχος φαίνεται να σχετίζεται με συγκρούσεις (π.χ. για τον αποχωρισμό από σημαντικά άτομα) ή αντιδράσεις προς το περιβάλλον που πρέπει να διερευνηθούν πριν/και για να γίνει δυνατό να υποχωρήσουν τα συμπτώματα. Έτσι, π.χ., κάποια άτομα φοβούμενα ασυνείδητα τον αποχωρισμό μπορεί να μην τολμούν να εκτεθούν στη συμπεριφορική θεραπεία πριν λύσουν τις συγκρούσεις τους γύρω από τον «κίνδυνο» της αυτονομίας. Φαρμακευτική αγωγή θα χρησιμοποιηθεί μόνη ή καλύτερα σε συνδυασμό με την γνωστική (συμπεριφορική) θεραπεία, αν ο ασθενής δεν μπορεί να ακολουθήσει μόνο την ψυχολογική θεραπεία. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία των διαταραχών πανικού περιλαμβάνουν αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά, όπως οι βενζοδιαζεπίνες. Οι βενζοδιαζεπίνες ενεργούν ταχύτερα από τα αντικαταθλιπτικά, αλλά μπορούν να δημιουργήσουν εξάρτηση και έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να προκαλέσουν ορισμένες παρενέργειες, όπως υπνηλία, διαταραχή του συντονισμού και επιβράδυνση του χρόνου αντίδρασης. Η θεραπεία έκθεσης, ένας τύπος θεραπείας συμπεριφοράς, κατά την οποία το άτομο εκτίθεται επανειλημμένα στο αίτιο που προκαλεί προσβολές πανικού, συχνά βοηθά στη μείωση του φόβου. Η θεραπεία έκθεσης εφαρμόζεται ώσπου το άτομο να αναπτύξει υψηλό βαθμό ανοχής στις καταστάσεις που προκαλούν άγχος. Επιπλέον, οι άνθρωποι που 7

8 8 φοβούνται ότι θα λιποθυμήσουν σε μία προσβολή πανικού μπορούν να δοκιμάσουν μία άσκηση στην οποία στριφογυρίζουν καθισμένοι σε μία περιστρεφόμενη καρέκλα ή αναπνέουν γρήγορα (υπεραερισμός) ώσπου να αισθανθούν τάση προς λιποθυμία. Αυτή η άσκηση τους διδάσκει ότι δεν πρόκειται να λιποθυμήσουν πραγματικά σε μία προσβολή πανικού. Η εξάσκηση σε αργές και αβαθείς αναπνοές (αναπνευστικός έλεγχος) βοηθά πολλούς ανθρώπους που έχουν τάση υπεραερισμού. Αγοραφοβία Παρόλο που η αγοραφοβία σημαίνει φόβο της αγοράς ή των ανοιχτών χώρων, ο όρος ειδικότερα περιγράφει το φόβο του ατόμου μήπως παγιδευτεί κάπου και δεν υπάρχει εύσχημος και εύκολος τρόπος να φύγει αν προσβληθεί από άγχος. Τυπικές καταστάσεις για ανθρώπους με αγοραφοβία είναι το να στέκονται στην ουρά σε μία τράπεζα ή στο σούπερ μάρκετ, να κάθονται στη μέση μιας μεγάλης σειράς στο θέατρο ή σε σχολική τάξη και να είναι επιβάτες λεωφορείου ή αεροπλάνου. Μερικά άτομα αναπτύσσουν αγοραφοβία μετά την εμπειρία μιας προσβολής πανικού που είχαν σε κάποια από τις παραπάνω καταστάσεις. Άλλοι άνθρωποι απλώς αισθάνονται άβολα σε τέτοιες συνθήκες και μπορεί να μην αναπτύξουν ποτέ, ή μόνο αργότερα, προσβολές πανικού. Η αγοραφοβία συχνά επηρεάζει τον τρόπο ζωής, μερικές φορές σε τέτοιο βαθμό που το άτομο απομονώνεται μέσα στο σπίτι του. Τις περισσότερες φορές η αγοραφοβία είναι επιπλοκή της Διαταραχής Πανικού, αλλά μπορεί να εμφανίζεται και ανεξάρτητα από αυτήν. Τα άτομα φοβούνται μήπως πάθουν κάποια προσβολή πανικού σε δημόσιο χώρο και έρθουν σε δύσκολη θέση ή αμηχανία ή μήπως πάθουν κάποια προσβολή πανικού και δεν είναι κοντά στο γιατρό τους ή κοντά σε κάποιο νοσοκομείο. Θέλουν να συνοδεύονται από φίλους ή συγγενείς σε μέρη με πολύ κόσμο (μαγαζιά, εστιατόρια,κινηματογράφους κτλ.), κλειστά μέρη κλπ. Η αγοραφοβία προσβάλλει το 3,8% των γυναικών και το 1,8% των ανδρών μέσα σε μία εξάμηνη περίοδο. Η διαταραχή συνήθως αρχίζει λίγο μετά τα 20 χρόνια και είναι σπάνιο να εμφανιστεί για πρώτη φορά μετά τα 40. Θεραπεία Η καλύτερη αντιμετώπιση της αγοραφοβίας είναι με τη θεραπεία έκθεσης, ένα είδος θεραπείας συμπεριφοράς. Με τη βοήθεια ενός θεραπευτή, το άτομο αναζητά, αντιμετωπίζει και παραμένει σε επαφή με αυτό που φοβάται, έτσι ώστε η προσαρμογή στην κατάσταση να εξαφανίσει σιγά σιγά το

9 άγχος του (μία διεργασία που ονομάζεται εξοικείωση). Η θεραπεία έκθεσης μπορεί να βοηθήσει περισσότερους από το 90% των ανθρώπων που την εφαρμόζουν πιστά. Εάν η αγοραφοβία δεν θεραπευθεί, συνήθως παρουσιάζει αυξομειώσεις της βαρύτητας και μπορεί ακόμα και να εξαφανιστεί χωρίς ειδική θεραπεία, πιθανώς επειδή ο πάσχων έχει εφαρμόσει κάποια ατομική μορφή θεραπείας συμπεριφοράς. Άτομα με αγοραφοβία και βαριά κατάθλιψη μπορεί να χρειαστεί να πάρουν αντικαταθλιπτικά. Οι ουσίες που καταστέλλουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, όπως το αλκοόλ ή οι μεγάλες δόσεις αγχολυτικών φαρμάκων, μπορεί να επηρεάσουν τη θεραπεία συμπεριφοράς και πρέπει να διακόπτωνται σταδιακά πριν αυτή αρχίσει. Όπως στη διαταραχή πανικού, το άγχος μερικών ανθρώπων με αγοραφοβία μπορεί να έχει τις ρίζες του σε υποκείμενες ψυχολογικές συγκρούσεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορεί να βοηθήσει η ψυχοθεραπεία (με την οποία το άτομο κατανοεί καλύτερα τις υποκρυπτόμενες συγκρούσεις). Κοινωνική Φοβία Η ικανότητα ενός ατόμου να συναναστρέφεται με άνεση τους ανθρώπους επηρεάζει πολλούς τομείς τις ζωής, όπως τις σχέσεις με την οικογένεια, το σχολείο, τη δουλειά, τη διασκέδαση, τα ερωτικά ραντεβού και το γάμο. Μολονότι είναι φυσιολογικό να υπάρχει σε κάποιο βαθμό άγχος σε κοινωνικές συναντήσεις, τα άτομα με κοινωνική φοβία έχουν τόσο έντονο άγχος που αναγκάζονται είχε να αποφεύγουν τις κοινωνικές συναναστροφές ή να τις υπομένουν με μεγάλη δυσφορία. Από πρόσφατες έρευνες προέκυψε όχι το 13% περίπου των ανθρώπων έχουν κάποια κοινωνική φοβία σε μια περίοδο της ζωής τους. Υπολογίζεται ότι 15 εκατομμύρια άτομα το χρόνο στις ΗΠΑ αναπτύσσουν αυτήν την πάθηση Η κοινωνική φοβία αρχίζει στις ηλικίες 11-19, και η έναρξή της μετά την ηλικία των 25 ετών είναι σπάνια.. 9

10 10 Αιτιολογία Οικογενειακοί και γενετικοί παράγοντες Προηγούμενη αρνητική κοινωνική εμπειρία Κλινική εικόνα Συχνές καταστάσεις που προκαλούν άγχος στα άτομα με κοινωνική φοβία είναι η ομιλία ενώπιον ακροατηρίου- η εμφάνιση σε κοινό, παίζοντας κάποιο θεατρικό ρόλο ή μουσικό όργανο- η λήψη φαγητού μπροστά σε άλλους- η υπογραφή ενός εγγράφου ενώπιον μαρτύρων και η χρήση δημόσιων λουτρών. Οι άνθρωποι με κοινωνική φοβία ανησυχούν μήπως η συμπεριφορά ή οι πράξεις τους δεν είναι οι κατάλληλες. Συχνά ανησυχούν μήπως το άγχος τους γίνει εμφανές το ό,τι ιδρώνουν, κοκκινίζουν, κάνουν εμετό ή τρέμουν ή η φωνή τους τρέμει-μήπως χάσουν τον ειρμό των σκέψεων τους- ή μήπως δεν μπορέσουν να εκφραστούν με τις κατάλληλες λέξεις. Ένας πιο γενικός τύπος κοινωνικής φοβίας χαρακτηρίζεται από άγχος σχεδόν σε όλες τις κοινωνικές καταστάσεις. Μερικοί άνθρωποι είναι ντροπαλοί λόγω χαρακτήρα και εμφανίζουν ατολμία νωρίς στη ζωή τους, η οποία αργότερα εξελίσσεται σε κοινωνική φοβία. Άλλοι αισθάνονται πρώτα άγχος σε κοινωνικές καταστάσεις στην εφηβεία. Η κοινωνική φοβία συνήθως επιμένει όταν δεν υποβάλλεται σε θεραπεία, αναγκάζοντας πολλούς ανθρώπους να αποφεύγουν δραστηριότητες στις οποίες, υπό άλλες συνθήκες, θα ήθελαν να συμμετέχουν. Το ίδιο το άτομο αναγνωρίζει ότι ο φόβος του είναι υπερβολικός. Θεραπεία Η θεραπεία έκθεσης είναι ένας τύπος θεραπείας συμπεριφοράς ο οποίος έχει καλά αποτελέσματα για την κοινωνική φοβία, αλλά ίσως δεν θα είναι εύκολο να οργανωθεί μία έκθεση η οποία θα διαρκέσει τόσο πολύ ώστε να επέλθει η εξοικείωση και η άνεση. Για παράδειγμα, το άτομο που φοβάται να μιλήσει στον προϊστάμενο του μάλλον δε θα μπορέσει να οργανώσει μία σειρά συναντήσεων με αυτόν τον προϊστάμενο. Οι υποκατάστατες καταστάσεις μπορεί να βοηθήσουν, όπως η εγγραφή σε κάποια οργάνωση ομοιο-

11 παθών ή η ανάγνωση ενός βιβλίου στους ενοίκους γηροκομείου. Με αυτό τον τρόπο, οι υποκατάστατες συνεδρίες μπορεί να ελαττώσουν ή να μην ελαττώσουν το άγχος, όταν έλθει η ώρα της συζήτησης με τον προϊστάμενο. Τα αντικαταθλιπτικά και τα αγχολυτικά φάρμακα, μπορούν συχνά να βοηθήσουν τα άτομα με κοινωνική φοβία. Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν το αλκοόλ ως καταφύγιο των προβλημάτων τους, πάντως, σε μερικές περιπτώσεις, μπορεί να επέλθει κατάχρηση και εθισμός σε αυτό. Η ψυχοθεραπεία, η οποία περιλαμβάνει συζητήσεις με ένα θεραπευτή για την καλύτερη κατανόηση των υποκείμενων ψυχολογικών συγκρούσεων, μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τα άτομα που είναι σε θέση να εξετάσουν τη συμπεριφορά τους και να κάνουν αλλαγές στον χρόνο που αντιμετωπίζουν και αντιδρούν στις καταστάσεις. Ο συνδυασμός ψυχοθεραπείας και φαρμακοθεραπείας είναι χρήσιμος στην αντιμετώπιση της κοινωνικής φοβίας. Ψυχαναγκαστική καταναγκαστική διαταραχή Η ψυχαναγκαστική καταναγκαστική διαταραχή είναι μια αγχώδης διαταραχή στην οποία το άτομο βιώνει είτε ψυχαναγκασμούς είτε καταναγκασμούς που μπορούν να του προκαλέσουν άγχος. Οι ψυχαναγκασμοί είναι έμμονες ιδέες ή σκέψεις ή εικόνες ή αισθήσεις που προκαλούν στο άτομο έντονο άγχος και δυσφορία Οι καταναγκασμοί είναι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές και πράξεις (μέτρηση, πλύσιμο χεριών, τακτοποίηση, έλεγχος)που εκτελούνται σε μια προσπάθεια μείωσης του άγχους. (Συνήθως το άγχος προκαλείται από ψυχαναγκασμούς). Η ψυχαναγκαστική διαταραχή προσβάλλει περίπου το 2,3% των ενηλίκων και περίπου εξίσου άνδρες και γυναίκες Αιτιολογία Για την αιτιολογία της διαταραχής αυτής έχουν προταθεί πολλές θεωρίες γενετικές. Οι συγγενείς ασθενών με ψυχαναγκαστική διαταραχή έχουν τριπλάσια πιθανότητα να αναπτύ- 11

12 12 ξουν και αυτοί τη διαταραχή αυτή. ψυχοκοινωνικές συμπεριφορικές νευροβιολογικές. Στους ασθενείς αυτούς υπάρχει διαταραχή του σεροτονινεργικού συστήματος και επίσης τα βασικά γάγγλια συμμετέχουν στην παθογένεια της νόσου Και πάλι το πιθανότερο είναι ότι μόνο κάποιος συνδυασμός των παραπάνω θεωριών θα μπορέσει να καλύψει τη διαταραχή αυτή Κλινική εικόνα Οι περισσότερες τελετουργικές πράξεις, όπως το υπερβολικό πλύσιμο των χεριών ή οι επανειλημμένοι έλεγχοι για επιβεβαίωση όχι η πόρτα έχει κλειδωθεί, είναι ορατές. Άλλες τελετουργίες είναι διανοητικές, όπως το επανειλημμένο μέτρημα ή διάφορες δηλώσεις που σκοπό έχουν να ελαττώσουν τον κίνδυνο. Οι άνθρωποι μπορεί να εκδηλώσουν ψυχαναγκασμό σχεδόν για οτιδήποτε και οι τελετουργίες τους δεν έχουν πάντοτε λογική συσχέτιση με το άγχος που ανακουφίζουν. Για παράδειγμα, ένα άτομο που φοβάται τη μόλυνση μπορεί κάποτε να αισθάνθηκε ότι οι φόβοι του μειώθηκαν μόλις έβαλε το χέρι του στην τσέπη. Έκτοτε, μόλις δημιουργούνται έμμονες ιδέες για τη μόλυνση, βάζει επανειλημμένα το χέρι του στην τσέπη. Οι περισσότεροι άνθρωποι με ψυχαναγκαστική διαταραχή έχουν επίγνωση ότι οι ιδεοληψίες τους δεν αντικατοπτρίζουν πραγματικούς κινδύνους. Αντιλαμβάνονται ότι οι πράξεις και οι σκέψεις τους είναι υπερβολικές, μέχρι σημείου ιδιοτροπίας. Εδώ είναι και η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στην ψυχαναγκαστική και την ψυχωτική διαταραχή, στην οποία το άτομο χάνει την επαφή με την πραγματικότητα. Επειδή τα άτομα με αυτή τη διαταραχή φοβούνται μη γίνουν στόχοι χλευασμών και περιφρόνησης, συχνά εκτελούν τις τελετουργίες κρυφά, ακόμα κι όταν αυτό απαιτεί αρκετές ώρες καθημερινά. Περίπου το ένα τρίτο των ανθρώπων με ψυχαναγκαστική διαταραχή έχουν κατάθλιψη την εποχή που γίνεται η διάγνωση της διαταραχής. Συνολικά, τα δύο τρίτα των ασθενών αυτών παθαίνουν κατάθλιψη κάποια χρονική στιγμή.

13 Θεραπεία Η θεραπεία της μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν δύσκολη και τα αποτελέσματα της όχι καλά. Με την εφαρμογή, όμως, τα τελευταία χρόνια της θεραπείας συμπεριφοράς και ορισμένων φαρμάκων η άποψη αυτή έχει αντικατασταθεί από δικαιολογημένη αισιοδοξία. Η θεραπεία έκθεσης, είναι ένας τύπος θεραπείας συμπεριφοράς, που συχνά βοηθά τα άτομα με ψυχαναγκαστική διαταραχή. Σ αυτό τον τύπο θεραπείας, το άτομο εκτίθεται στις καταστάσεις ή στα πρόσωπα που πυροδοτούν τις τελετουργικές πράξεις του και δυσάρεστο συναίσθημα. Η ανησυχία του πάσχοντος θα μειώνεται σταδιακά, εάν καταφέρει να μην κάνει την τελετουργία όταν εκτίθεται επανειλημμένα στο ερέθισμα που την προκαλεί. Με τον τρόπο αυτό, το άτομο μαθαίνει ότι η τελετουργία δεν είναι απαραίτητη έτσι ώστε να περιοριστεί η στενοχώρια του. Η βελτίωση συνήθως διατηρείται επί χρόνια, πιθανώς επειδή όσοι τελειοποίησαν αυτή τη μέθοδο αυτοβοήθειας την έχουν μετατρέψει σε τρόπο ζωής, χωρίς μεγάλο κόπο, αφότου ολοκληρώθηκε η τυπική θεραπεία. Τα φάρμακα (κυρίως το αντικαταθλιπτικά) μπορούν επίσης να βοηθήσουν τα άτομα με ψυχαναγκαστική διαταραχή. Η ψυχοθεραπεία, με έμφαση στην ενόραση και την καλύτερη κατανόηση των υποκείμενων ψυχολογικών συγκρούσεων, δεν ήταν γενικά τόσο αποτελεσματική στις περιπτώσεις ψυχαναγκαστικής διαταραχής. Συνήθως, ένας συνδυασμός φαρμάκων και θεραπείας συμπεριφοράς είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας της διαταραχής αυτής. Μετατραυματική διαταραχή λόγω στρες Η μετατραυματική διαταραχή λόγω στρες αναπτύσσεται σε άτομα που έχουν έρθει αντιμέτωπα με καταστάσεις που είτε απείλησαν τη δική τους ζωή ή κάποιου άλλου, είτε τους τραυμάτισαν ψυχολογικά. Τέτοια γεγονότα είναι ο πόλεμος, οι φυσικές καταστροφές, οι τρομοκρατικές επιθέσεις τα διάφορα ατύχηματα κ.α. Αναμνήσεις των γεγονότων αυτών μπορεί να αναβιώσουν στο άτομο πολύ καιρό μετά την εμπειρία. Ο έντονος φόβος, το αίσθημα της αδυναμίας ή ο τρόμος μπορούν να το βασανίζουν. Η τραυματική κατά- 13

14 14 σταση αναβιώνει επανειλημμένα, συνήθως σε νυκτερινούς εφιάλτες ή παρεμβαλλόμενες αναμνήσεις. Η μετατραυματική διαταραχή από στρες προσβάλλει τουλάχιστο το 1% των ανθρώπων σε κάποια περίοδο της ζωής τους Αιτιολογία Το βασικό αιτιολογικό γεγονός που οδηγεί στη μετατραυματική διαταραχή είναι προφανώς ο στρεσογόνος παράγοντας. Καθώς, όμως, δεν παθαίνουν αυτή τη διαταραχή όλα τα άτομα που βιώνουν ένα μείζον τραυματικό γεγονός, θα πρέπει να συμβάλλουν και άλλοι παράγοντες. Ως τέτοιοι θεωρούνται η ηλικία του ατόμου (τα παιδιά π.χ. είναι πιο ευάλωτα), ιστορικό προϋπάρχουσας ψυχικής διαταραχής, οικογενειακό ιστορικό, δυσάρεστες εμπειρίες της παιδικής ηλικίας, η προσωπικότητα του ατόμου και κυρίως η βαρύτητα και διάρκεια του τραυματικού γεγονότος και το πόσο πολύ το βίωσε το άτομο. Έτσι, μπορεί ν αναπτυχθεί σε άτομα που δεν έχουν κανένα άλλο προδιαθεσικό γνώρισμα, εφόσον το στρεσογόνο γεγονός είναι ακραίου βαθμού. Κλινική εικόνα Το άτομο συστηματικά αποφεύγει ό,τι του θυμίζει το τραυματικό γεγονός. Μερικές φορές τα συμπτώματα δεν αρχίζουν παρά πολλούς μήνες ή και χρόνια μετά από αυτό. Το άτομο γενικά ανταποκρίνεται μουδιασμένα και εμφανίζει συμπτώματα αυξανόμενης διέγερσης (π.χ., δυσκολεύεται να κοιμηθεί ή εκνευρίζεται εύκολα, ταχυκαρδία), ενοχής (που επέζησε) και κοινωνικής απόσυρσης. Τα συμπτώματα της κατάθλιψης είναι συχνά. Η διάρκεια της νόσου ποικίλλει, μπορεί να κρατήσει από 1 εβδομάδα μέχρι 30 χρόνια. Μετά την πάροδο ενός χρόνου οι μισοί ασθενείς περίπου θα επανέλθουν. Τα άτομα που κινδυνεύουν ιδιαίτερα είναι βετεράνοι του πολέμου και θύματα βιασμού ή άλλης βίαιης πράξης. Η χρόνια μετατραυματική διαταραχή από στρες δεν εξαφανίζεται, αλλά συχνά γίνεται λιγότερο έντονη με την πάροδο του χρόνου, ακόμα και χωρίς θεραπεία. Ωστόσο, σε μερικά άτομα παραμένει σοβαρή ισόβια αναπηρία. Θεραπεία Η θεραπεία της μετατραυματικής διαταραχής από στρες περιλαμβάνει θεραπεία συμπεριφοράς, φάρμακα και ψυχοθεραπεία. Στη θεραπεία της συμπεριφοράς, το άτομο εκτίθεται σε καταστάσεις που μπορούν να ξαναζωντανέψουν αναμνήσεις της τραυματικής εμπειρίας. Μετά από αρχική μικρή δυσαρέσκεια, η θεραπεία της συμπεριφοράς συνήθως ελαττώνει τη στενοχώρια του ατόμου.

15 Τα αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά φάρμακα φαίνεται ότι προσφέρουν κάποιο όφελος. Εξαιτίας του συχνά έντονου άγχους που έχει σχέση με τις τραυματικές αναμνήσεις, η υποστηρικτική ψυχοθεραπεία παίζει ιδιαιτέρως σημαντικό ρόλο. Ο θεραπευτής δείχνει μεγάλη κατανόηση και συμπάθεια, αντιλαμβανόμενος τον ψυχολογικό πόνο του πάσχοντος, και τον διαβεβαιώνει ότι οι αντιδράσεις του είναι δικαιολογημένες, αλλά τον ενθαρρύνει να αντιμετωπίσει τις αναμνήσεις του κατά τη διάρκεια της θεραπείας απευαισθητοποίησης της συμπεριφοράς. Ο ασθενής διδάσκεται επίσης τρόπους να ελέγχει το άγχος, πράγμα που θα τον βοηθήσει να διαμορφώσει και να ενσωματώσει τις οδυνηρές αναμνήσεις στην προσωπικότητα του. Επίσης η ομαδική ψυχοθεραπεία μπορεί να αποβεί πολύ χρήσιμη σε άτομα που είχαν ίδιες ή παρόμοιες τραυματικές εμπειρίες. Βιβλιογραφία American Psychiatric Association. DSM- IV: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 2000 Kaplan and Saddock s. Behavioral Sciences/ Clinical Psychiatry (Synopsis of psychiatry) Tenth Edition. Lippincott Williams & Wilkins Από ιστοσελίδα www. psychologia.gr Ημερομηνία πρόσβασης 3 Αυγούστου Εγχειρίδιο MERCK - Ιατρικός Οδηγός Οικογενειακών Θεμάτων MERCK MANUAL 2001 Επιστημονικές Εκδόσεις Παρισιάνου Α.Ε 15

16 Κοινοτική Πρωτοβουλία INTERREG III/CARDS Ελλάδα - Αλβανία ΔΙΟΙΚΗΣΗ 3ης ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ (ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ) Ανάδοχος: Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή, ΑΠΘ Έργο: Συνεργασία για την πρόσβαση των πληθυσμών της διασυνοριακής περιοχής Ελλάδας - Αλβανίας σε υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Ψυχικής Υγείας Υποέργο: Δημιουργία και προβολή Κοινοτικών Κέντρων Ψυχικής Υγείας Artwork - Εκτύπωση: Επιστημονικές Εκδόσεις ΠΑΡΙΣΙΑΝΟΥ Α.Ε.

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών Αγχώδειςδιαταραχές διαταραχέςκαι Πανικός Εµµανουήλ Ν. Κάττουλας MD, PhD Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Επιστηµονικός Συνεργάτης Α Ψυχιατικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Ψυχίατρος

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.Θ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Α.Τ.Ε.Ι.Θ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Α.Τ.Ε.Ι.Θ. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΓΧΩΔΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ: ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ- Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΣΙΦΟΥΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΘΕΟΧΑΡΗΣ ΑΡΓΥΡΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: κα ΖΙΩΓΟΥ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Νευρώσεις : Δυσχέρεια

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Οι αγχώδεις διαταραχές, όπως η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, η Διαταραχή Πανικού και η Κοινωνική Φοβία, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Θρέψης. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαταραχές Θρέψης. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διαταραχές Θρέψης Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Μαρία Καραγιαννίδου, Ψυχολόγος, B.Sc. Middlesex Univ., M.Sc. Univ. of Sheffield Βασίλειος Παπαλιάγκας, Ιατρός, Διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Ταχυκαρδία Ιδρώτας Τρεμούλα Κοντανάσαιμα Υπέρπνοια Ρίγη Εξάψεις Ναυτία Κράμπες στην κοιλιά Πόνος στο στήθος Πονοκέφαλος Ζάλη Τάση για λιποθυμία Σφίξιμο στον

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι η αγχώδης διαταραχή;

Τί είναι η αγχώδης διαταραχή; Τί είναι η αγχώδης διαταραχή; (What is an anxiety disder?) Greek Τι είναι η αγχώδης διαταραχή; To άγχος είναι ένας όρος που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε το φυσιολογικό συναίσθημα που βιώνει κανείς

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Οι ψυχολογικές επιπτώσεις των σεισμών στα παιδιά Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντονίστρια Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών και Εφήβων Σισμανόγλειο ΓΝΑ Καταστροφές Συντριπτικά γεγονότα που περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Διάθεσης. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Διαταραχές Διάθεσης. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διαταραχές Διάθεσης Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Μαρία Καραγιαννίδου, Ψυχολόγος, B.Sc. Middlesex Univ., M.Sc. Univ. of Sheffield Βασίλειος Παπαλιάγκας, Ιατρός, Διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΩΔΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. Οι Αγχώδεις Διαταραχές περιλαμβάνουν τις παρακάτω διαταραχές :

ΑΓΧΩΔΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ. Οι Αγχώδεις Διαταραχές περιλαμβάνουν τις παρακάτω διαταραχές : ΑΓΧΩΔΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει νιώσει άγχος. Παρόλα αυτά ακριβής ορισμός του όρου είναι δύσκολος γιατί η έννοια αυτή χρησιμοποιείται για ένα ευρύ φάσμα απαντήσεων του ατόμου.

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΠΑΙΞΙΑ ΜΑΣΤΙΓΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ Ορισμός αλκοολισμού Αλκοολούχα ποτά ονομάζονται όλα τα ποτά που περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) γεωργικής προέλευσης, σε οποιοδήποτε ποσοστό το

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές αντιμετώπισης της εμετοφοβίας

Τεχνικές αντιμετώπισης της εμετοφοβίας Τεχνικές αντιμετώπισης της εμετοφοβίας Α. ΝΙΚΑ, Γ. ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωσιακών Ψυχοθεραπειών 29/11/2014 Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Επιδημιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγχολυτικά -Υπνωτικά Χριστίνα άλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών e-mail: cdalla@med.uoa.gr http://www.med.uoa.gr/pharmacology Συμπτωματολογία DSMΙV Κατάθλιψη Αγχώδης διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ.

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την Κατάθλιψη Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ Εκδότης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Συνεδρίου-Σεμιναρίου Μητρικού Θηλασμού Μιλένα Ρούσκοβα 22-26 Οκτωβρίου 2014 ΞΑΝΘΗ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΙΤΙΑ & ΘΕΡΑΠΕΙΑ Παναγιώτης Μ. Σαμαράς Ψυχολόγος Mphil, PgDip, BSc Hons κατάθλιψη της λοχείας Κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το Άγχος στην εφηβεία

Το Άγχος στην εφηβεία Το Άγχος στην εφηβεία Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΗΣ Β 2 ΤΑΞΗΣ : ΚΕΡΜΠΙΖΙ ΦΑΤΜΙΡΑ, ΜΑΓΝΗΣΑΛΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟ, ΜΑΖΑΡΑΚΑ ΙΩΑΝΝΑ, ΜΑΥΡΟΜΟΥΣΤΑΚΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟ, ΜΕΡΛΟ ΑΝΤΩΝΗ, ΜΟΥΡΓΕΛΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ, ΜΠΑΝΟ ΚΩΝ/ΝΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική Διευθυντής: Καθηγητής Φ. Γουρζής ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ακ. Έτος 2014-2015 Πάτρα, 2014 Επιστημονικό Προσωπικό Ψυχιατρικής Κλινικής Διευθυντής: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΙΑΚΗ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ AΓΟΡΑΦΟΒΙΑΣ. Ντιάνα Χαρίλα, MSc. Κλινική Ψυχολόγος (PhD) aharila@psych.uoa.gr

ΓΝΩΣΙΑΚΗ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ AΓΟΡΑΦΟΒΙΑΣ. Ντιάνα Χαρίλα, MSc. Κλινική Ψυχολόγος (PhD) aharila@psych.uoa.gr ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΓΝΩΣΙΑΚΗ-ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΣΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ AΓΟΡΑΦΟΒΙΑΣ Ντιάνα Χαρίλα, MSc. Κλινική Ψυχολόγος (PhD) aharila@psych.uoa.gr Σηµειώσεις Α έτος 2006 Η αγοραφοβία ανήκει

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος. Στερητικά Συμπτώματα. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος. Στερητικά Συμπτώματα. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος Στερητικά Συμπτώματα Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Εκδηλώσεις αμέσως μετά τη διακοπή του καπνίσματος Στερητικές εκδηλώσεις - ταξινόμηση Εργαλεία διάγνωσης και καταγραφής

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι

Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Επιστημονικές Εκδόσεις Σειρά: «Κλινική ψυχολογία - ψυχοθεραπεία» Διεύθυνση: Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Μετάφραση: Λιζέττα Κονσουλίδου Επιμέλεια μετάφρασης: Χρύσα Ξενάκη Εξώφυλλο: Ντίνα Κόφφα ISBN 978-960-9405-21-8

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

DANA ALLIANCE FOR BRAIN

DANA ALLIANCE FOR BRAIN ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η λειτουργία του Ύπνου και η σημασία της για τη Μνήμη και τη Μάθηση αλλά και τη Σωματική και Ψυχική Υγεία» Ενημερωτική Εκδήλωση την Τετάρτη 27 Μαρτίου 2013, στο Ίδρυμα Ευγενίδου Αθήνα, Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη

ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑ Μια ψυχιατρική περίληψη Prof. George Ikkos Dr. Susie Lingwood Απόδοση: Επιμέλεια: Καλλιόπη Νικολάου Ειδικ. Ψυχίατρος Στάθης Παναγούλιας Ψυχίατρος-Δ/ντής Ε.Σ.Υ. Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

Πανικός και Αγοραφοβία

Πανικός και Αγοραφοβία Πανικός και Αγοραφοβία Τι είναι το Άγχος Όλοι οι άνθρωποι λέµε πολλές φορές ότι νιώθουµε άγχος, stress, πίεση, ένταση κ.λ.π., και πολύ συχνά φορτώνουµε στο άγχος µας τις καθηµερινές δυσκολίες που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν αναπτυχθεί δύο συστήματα ταξινόμησης και διάγνωσης ψυχικών διαταραχών βάσει κριτηρίων, τα οποία συνήθως χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο:

Έχουν αναπτυχθεί δύο συστήματα ταξινόμησης και διάγνωσης ψυχικών διαταραχών βάσει κριτηρίων, τα οποία συνήθως χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο: Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική Διευθυντής: Αν. Καθηγητής Φ. Γουρζής ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ακ. Έτος 2013-2014 Πάτρα, 2013 Επιστημονικό Προσωπικό Ψυχιατρικής Κλινικής Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα

ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα ΤΡΟΧΑΙΟ ΔΥΣΤΥΧΗΜΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου από τροχαίο δυστύχημα Tα παιδιά έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΡΩΤΟΓΕΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ

ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΡΩΤΟΓΕΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΡΩΤΟΓΕΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σωµατόµορφες διαταραχές: οµάδα ψυχικών παθήσεων που παρουσιάζονται µε τη µορφή σωµατικών συµπτωµάτων, για τα οποία δεν µπορεί να δοθεί επαρκής παθοφυσιολογική ερµηνεία. Κοινή

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Σχιζοφρένεια. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ

Σχιζοφρένεια. Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Σχιζοφρένεια Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Μαρία Καραγιαννίδου, Ψυχολόγος, B.Sc. Middlesex Univ., M.Sc. Univ. of Sheffield Βασίλειος Παπαλιάγκας, Ιατρός, Διδάκτωρ Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer

Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Μαρία Καραγιαννίδου, Ψυχολόγος, B.Sc. Middlesex Univ., M.Sc. Univ. of Sheffield Βασίλειος Παπαλιάγκας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος

Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας. Β Μέρος Ενσωματωμένες υπηρεσίες Συμπεριφορικής Υγείας στις δομές υγείας Β Μέρος Κατάθλιψη Αξιολόγηση Χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Ερωτήσειςγια: Συναίσθημα Ύπνο Ενδιαφέροντα Ενοχή Ενέργεια Συγκέντρωση Όρεξη Ψυχοκοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε;

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Οι Αισθήσεις Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων μας για την υλική εξωτερική πραγματικότητα. Οι αισθήσεις (του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ (F12. Ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης κανναβινοειδών)

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ (F12. Ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης κανναβινοειδών) ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΟΕΞΑΡΤΗΣΕΩΝ (F12. Ψυχικές διαταραχές και διαταραχές της συμπεριφοράς λόγω χρήσης κανναβινοειδών) Ιωάννης Λιάππας, Καθηγητής Ψυχιατρικής ΕΚΠΑ Θωμάς Παπαρρηγόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 6:Κατάθλιψη: Συναισθηματικά, Σωματικά, Γνωσιακά, Συμπεριφορικά Συμπτώματα Μαίρη Γκούβα 1 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 26 Απριλίου 2006 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δυο χιλιάδες πεντακόσια έμβρυα ήταν τα θύματα(τεχνητές εκτρώσεις) στην Ελλάδα το 1986 από το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνομπίλ, λόγω του φόβου

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς

Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Στρες και τεχνικές διαχείρισής του. Χρήσιμες επισημάνσεις για εκπαιδευτικούς και γονείς Ευάγγελος Χ. Καραδήμας Αναπληρωτής Καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας της Υγείας, Πανεπιστήμιο Κρήτης Στην ενότητα που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

Το φυλλάδιο που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί μέρος μιας μεγάλης καμπάνιας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την κατάθλιψη, μιας

Το φυλλάδιο που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί μέρος μιας μεγάλης καμπάνιας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την κατάθλιψη, μιας πρωτοβουλίας που ανήκει στο Πρόγραμμα κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών - «αντι-στίγμα» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Το φυλλάδιο που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής

Διατροφικές Διαταραχές. Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής Διατροφικές Διαταραχές Στην εργασία αυτή συμμετέχουν: Διάφα Κλεοπάτρα Αντωνοπούλου Χριστίνα Κανονίδης Γιώργος Ορφανίδης Θοδωρής Καραπέτσας Θοδωρής Οι διαταραχές της διατροφής είναι μια ομάδα ψυχοσωματικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜIV ΜΗΛΙΩΝΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Παγκόσμια Ημέρα Alzheimer Η Παγκόσμια Ημέρα Αlzheimer γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Σεπτεμβρίου. Σκοπόs: ευαισθητοποίηση της

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 2 μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Ένα σύνολο μη γνωστικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Seesaw balance and energy stockpile presentation

Seesaw balance and energy stockpile presentation 1 Ξέρεις τον ορισμό και το μηχανισμό του στρες; 2 Μάλλον δεν ξέρεις, ε; 3 Είναι φυσιολογικό να μην ξέρεις, αφού δεν έχεις ασχοληθεί επιστημονικά ποτέ μαζί του. 4 Αν δεν γνωρίσεις τι είναι το στρες, δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος

Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Σακχαρώδης διαβήτης και οικογένεια Δημ. Θ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διάγνωση διαβήτη Σε μεσήλικα Σε ηλικιωμένο Σε παιδί ή έφηβο Διαβήτης σε ενήλικες και υπερήλικες Ενήλικας ή Ηλικιωμένος

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα