ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΓΜΟΡΕΙΟ ΑΝΤΡΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑΡΡΙΝΟΚΟΛΠΙΤΙ Α ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΓΜΟΡΕΙΟ ΑΝΤΡΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑΡΡΙΝΟΚΟΛΠΙΤΙ Α ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : Καθηγητής Π. Γκούμας ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΓΜΟΡΕΙΟ ΑΝΤΡΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑΡΡΙΝΟΚΟΛΠΙΤΙ Α ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ Κ. ΒΑΣΙΛΗΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΤΡΑ

2 Μέλη Τριμελούς Εξεταστικής Επιτροπής 1. κ. Γκούμας Παναγιώτης Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Επιβλέπων Καθηγητής Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. 2. κ. Μπασιάρης Χαράλαμπος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. 3. κ. Ναξάκης Στέφανος Επίκουρος Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. Μέλη Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής 1. κ. Γκούμας Παναγιώτης Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Επιβλέπων Καθηγητής Τριμελούς Συμβουλευτικής και Εξεταστικής Επιτροπής. 2. κ. Μπασιάρης Χαράλαμπος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής και Εξεταστικής Επιτροπής. 3. κ. Ναξάκης Στέφανος Επίκουρος Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής και Εξεταστικής Επιτροπής. 4. κ. Γαρταγάνης Σωτήριος Καθηγητής Οφθαλμολογιας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. 5. κ. Παπαδάς Θεόδωρος Επίκουρος Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. 6. κ. Μαραγκός Μάρκος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. 7. κ. Μαστρονικολής Νικόλαος Λέκτορας Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 1 Γενικό μέρος 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εμβρυολογία ρινός και παραρρινίων κόλπων Ρίννα Γναθιαίος κόλπος Ηθμοειδείς Κυψέλες Μετωπιαίος κόλπος Σφηνοειδής κόλπος 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ανατομία ριννός Εισαγωγή Ρινική θαλάμη Πρόδομος της Μύτης Ιδίως Ρινική Θαλάμη Οι Χοάνες 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ανατομία των παραρρινίων κόλπων Εισαγωγή Γναθιαίος κόλπος Ηθμοειδές Κυψέλες Μετωπιαίος κόλπος Σφηνοειδής κόλπος Ανατομικές παραλλαγές 15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ιστολογία ρινός και παραρρινίων κόλπων 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Φυσιολογία 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Παθοφυσιολογία Εισαγωγή ιαταραχή του αερισμού των παραρρίνιων κόλπων 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Επιδημιολογία Πρόληψη των φλεγμονωδών παθήσεων των 26 παραρρινίων κόλπων 7.1 Εισαγωγή Παράγοντες που συντελούν στην πρόληψη και σωστή αντιμετώπιση της 28 παραρρινοκολπίτιδας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Παραρρινοκολπίτις Εισαγωγή Ταξινόμηση των παραρρινοκολπίτιδων Αιτιολογία των φλεγμονωδών παθήσεων των παραρρίνιων κόλπων Προδιαθεσικοί παράγοντες Μικροβιακοί παράγοντες ιάγνωση των παθήσεων των παραρρίνιων κόλπων 35 3

4 8.4.1 Εισαγωγή ιάγνωση της οξείας παραρρινοκολπίτιδας ιάγνωση χρόνιας παραρρινοκολπίτιδας Εξεταστικές μέθοδοι Πρόσθια ρινοσκόπηση Οπίσθια ρινοσκόπηση Ρινική ενδοσκόπηση Παρακέντηση του ιγμόρειου άντρου ιαφανοσκόπηση Ελεγχος λειτουργίας του βλεννοκροσσωτού συστήματος καθαρισμού Εργααστηριακές εξετάσεις Αλλεργικές δοκιμασίες Ακτινολογικός έλεγχος Έλεγχος δια υπερήχων Επιπλοκές της παραρρινοκολπίτιδος Εισαγωγή Επιπλοκές από τον οφθαλμό στην παραρρινοκολπίτιδα Βλεννογονοκήλη Οστεομυελίτιδα Ενδοκρανιακες επιπλοκές της παραρρινοκολπίτιδας Θεραπευτική αντιμετώπιση οξείας παραρρινοκολπίτιδας Συντηρητική θεραπεία της οξείας παραρρινοκολπίτιδας Θεραπεία χρόνιας παραρρινοκολπίτιδας Χειρουργική αντιμετώπιση 54 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Αρχές φαρμακοκινητικής - φαρμακοδυναμικής Εισαγωγή ιαπερατότητα των φαρμάκων στους ιστούς Φαρμακοκινητική ιγμορείου 56 Ειδικό μέρος 57 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Εισαγωγή 58 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Φαρμακολογία της κλαριθρομυκίνης Αντιμικροβιακή δράση Φαρμακοκινητική Κλινική αποτελεσματικότητα Ανεπιθύμητες ενέργειες, ασφάλεια και ανεκτικότητα 62 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: Φαρμακολογία της αζιθρομυκίνης Αντιμικροβιακή δράση Φαρμακοκινητική Κλινική αποτελεσματικότητα Ανεπιθύμητες ενέργειες, ασφάλεια και ανεκτικότητα 65 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: Υγρή χρωματογραφία υψηλής αποδόσεως 66 4

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14: Υλικά και μέθοδοι είγμα ασθενών κριτήρια συμμετοχής και αποκλεισμού είγμα ασθενών ομάδα κλαριθρομυκίνης (ομάδα Α) είγμα ασθενών ομάδα αζιθρομυκίνης (ομάδα Β) ιαδικασία λήψης δειγμάτων Προετοιμασία των δειγμάτων και καθορισμός των επιπέδων των 74 αντιβιοτικών 14.6 Στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων 75 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15: Αποτελέσματα 76 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: Συζήτηση 82 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17: Συμπεράσματα 88 Περίληψη 89 Abstract 90 Βιβλιογραφία 91 5

6 Πρόλογος Η παραρρινοκολπίτιδα είναι μια συνηθισμένη λοίμωξη της περιοχής του προσώπου που προκαλείται από πολλά παθογόνα μικροβιακά στελέχη. Επειδή αρκετά από αυτά είναι ανθεκτικά η έρευνα προσανατολίζεται στην σύνθεση νέων αντιμικροβιακών παραγόντων, με τους οποίους επιζητείται να αντισταθμισθεί η αντοχή των μικροβίων, να αυξηθεί το αντιμικροβιακό τους φάσμα δράσης και να βελτιωθεί η φαρμακοκινητική τους στην περιοχή. Σκοπός της εργασίας ήταν η μέτρηση της στάθμης νεότερων αντιβιοτικών σκευασμάτων χορηγούμενων από του στόματος, στην κοιλότητα του ιγμόρειου άντρου, η οποία παρουσιάζει ιδιαίτερα δύσκολη φαρμακοκινητική, λόγω ανατομικής κατασκευής (οστέινη κοιλότητα η οποία επενδύεται από χαμηλής αιμάτωσης βλεννογόνο και διαθέτει μικρά στόμια). Για την φαρμακοκινητική αυτή μελέτη επελέγησαν δύο νεότερες μακρολίδες, η κλαριθρομυκίνη και η αζιθρομυκίνη. Αποτελέσματα της προσπάθειας αυτής δημοσιεύθηκαν με τίτλο: «Sinus fluid penetration of oral clarithromycin and azithromycin in patients with acute rhinosinusitis» στο American Journal of Rhinology 2007;21(5): Ευχαριστώ θερμά τον ιευθυντή της Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Πατρών, Καθηγητή κ. Παναγιώτη Γκούμα, που μου ανέθεσε την εκτέλεση αυτής της εργασίας και που χωρίς την καθοδήγησή του δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί, τον ευχαριστώ θερμά, αισθανόμενος βαθύ σεβασμό και ευγνωμοσύνη. Επίσης ευχαριστώ θερμά τον διευθυντή του τμήματος Λοιμώξεων της Παθολογικής κλινικής του Πανεπιστημίου Πατρών, καθηγητή κ. Χαράλαμπο Μπασιάρη, που με την συνεχή επαγρύπνησή του συνετέλεσε τα μέγιστα στην περάτωση της μελέτης και τον Επίκουρο Καθηγητή της Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Πατρών, κ. Στέφανο Ναξάκη, για την αμέριστη συμβολή, βοήθεια και υποστήριξη στην εκπόνηση της διατριβής αυτής. 6

7 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 7

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΑ ΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΡΡΙΝΙΩΝ ΚΟΛΠΩΝ 1.1 Ρίνα Η καταβολή της μύτης αρχίζει από την 25 ημέρα της κύησης και την 10 η περίπου εβδομάδα είναι ήδη σχηματισμένη. Από το μετωπιαίο όγκωμα αναπτύσσεται εκατέρωθεν το μέσο και το πλάγιο ρινικό όγκωμα που περιβάλλουν τα δύο οσφρητικά βοθρία. Από το μέσο ρινικό όγκωμα αναπτύσσονται η ράχη της μύτης και το πρόσθιο τμήμα του ρινικού διαφράγματος, ενώ από το πλάγιο τα πτερύγια της μύτης. Η ανάπτυξη της υπερώας από τα γναθιαία ογκώματα χωρίζει την στοματική από την ρινική κοιλότητα, ενώ η συνένωση του ρινικού διαφράγματος με το υπερώιο πέταλο χωρίζει την ρινική θαλάμη σε δεξιά και αριστερή ρινική θαλάμη. Ήδη μεταξύ του 2ου και 3ου εμβρυικού μήνα, το χόνδρινο ρινικό διάφραγμα είναι πλήρως αναπτυγμένο. 1.2 Γναθιαίος κόλπος (άντρο του Highmore) Οι γναθιαίοι κόλποι θεωρείται ότι αποτελούν τους πρώτους εμφανιζόμενους παραρρίνιους κόλπους κατά την εμβρυϊκή ζωή. Μία αύλακα μεταξύ του μελλοντικού ηθμοειδούς αγκίστρου (uncinate process) και της ηθμοειδούς οστεοκύστης (ethmoid bulla) αποτελεί την αρχή της ανάπτυξης του γναθιαίου κόλπου περίπου κατά την 65η ημέρα της κύησης. Κατά την γέννηση έχουν το μέγεθος μπιζελιού και είναι γεμάτοι με υγρό, κάνοντας κατά αυτόν τον τρόπο δύσκολη την απεικόνισή τους, αλλά και την κατανόηση και ερμηνεία της ανατομίας τους στις απλές ακτινογραφίες κόλπων-προσώπου. Οι γναθιαίοι κόλποι εν συνέχεια υπόκεινται σε δύο ταχείες διαφοροποιήσεις, μία αμέσως μετά την γέννηση και μία μεταξύ της ηλικίας των 7 έως 18 ετών. Οι κόλποι λαμβάνουν την τελική μορφή τους στην εφηβεία. Στην ηλικία των 12 ετών το έδαφος των κόλπων έχει επεκταθεί σε τέτοιο βαθμό που κείται περίπου στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο με το έδαφος της ρινικής κοιλότητας. (Εικόνα 1.1) 8

9 Εικόνα 1.1 Σχηματική παράσταση των σταδίων ανάπτυξης του γναθιαίου κόλπου. 1.3 Ηθμοειδείς κυψέλες Η ανάπτυξη των ηθμοειδών κυψελών αρχίζει κατά την διάρκεια του τρίτου εμβρυϊκού μήνα σαν ένα εκκόλπωμα του πλάγιου ρινικού τοιχώματος. Εντός αυτού του εκκολπώματος σχηματίζονται εγκολπώσεις, που αυξάνονται σε κυλινδροειδείς σχηματισμούς πριν αποκτήσουν τελικά την οριστική στρογγυλή ή λοβωτή μορφή τους. Η αύξηση των κυψελών συνεχίζεται μέχρι το τέλος της εφηβείας. Κατά τη γέννηση συνήθως είναι παρούσες μόνο τρείς ή τέσσερις ηθμοειδείς κυψέλες που περιέχουν υγρό. Αυτές είναι δύσκολο να αναγνωριστούν στις απλές ακτινογραφίες μέχρι το έμβρυο να γίνει 6 μηνών. Μόνο οι ηθμοειδείς κυψέλες και οι γναθιαίοι κόλποι ανευρίσκονται κατά τη γέννηση έτσι ώστε να είναι κλινικά σημαντικοί, ενώ η ανάπτυξη του σφηνοειδούς και του μετωπιαίου κόλπου αρχίζει μετά την ηλικία των 3 ετών. Οι ηθμοειδείς κυψέλες φθάνουν στο τελικό τους μέγεθος στην ηλικία των 12 ετών. Συνήθως 10 έως 15 κυψέλες υπάρχουν σε κάθε πλευρά, οι οποίες διαχωρίζονται μεταξύ τους με λεπτά, οστέινα διαφραγμάτια. 1.4 Μετωπιαίος κόλπος Ο μετωπιαίος κόλπος αναπτύσσεται γενετικά από μία εγκόλπωση του εν τω βάθει πρόσθιου-άνω τμήματος της μέσης ρινικής κόγχης, που ονομάζεται μετωπιαίο κόλπωμα (frontal recess).στο έμβρυο των 3-4 μηνών υπάρχουν στην περιοχή αυτή εντυπώματα και σχισμές, τα οποία προοδευτικά εμβαθύνονται ώστε τελικά να σχηματίσουν ένα μεγαλύτερο βοθρίο. Το βοθρίο αυτό υπάρχει κατά τη γέννηση και αυξάνεται σταδιακά σε μέγεθος μέσα στο 9

10 μετωπιαίο οστό, σχηματίζοντας τελικά έναν ενιαίο κόλπο. Σε σπάνιες όμως περιπτώσεις ο κόλπος αναπτύσσεται από μία εξωτοιχωματική αεροφόρο κυψέλη του ηθμοειδούς οστού. Στην ηλικία των 3 ετών ο κόλπος έχει μία υποτυπώδη ανάπτυξη, ώστε μόλις να απεικονίζεται ακτινογραφικά. Η ανάπτυξη των μετωπιαίων κόλπων ολοκληρώνεται μόνο στην ηλικία των 20 ετών. 1.5 Σφηνοειδής κόλπος Ο σφηνοειδής κόλπος αρχίζει να αναπτύσσεται κατά την διάρκεια του τρίτου μήνα της κύησης σαν ένα ζεύγος εγκολπώσεων του βλεννογόνου στο οπίσθιο άνω τμήμα της ρινικής κοιλότητας, γνωστή σαν σφηνοηθμοειδής πτυχή. Η ανάπτυξη και επέκταση της πτυχής αυτής γίνεται εντός του σφηνοειδούς οστού. Κατά τη γέννηση, ο σφηνοειδής κόλπος δεν είναι εμφανής και η ανάπτυξή του αρχίζει μετά την ηλικία των 3 ετών. Η πνευμάτωση του σφηνοειδούς κόλπου γίνεται ταχέως μέχρι την ηλικία των 7 ετών, ενώ το τελικό μέγεθος και σχήμα του λαμβάνεται μεταξύ του 12 ου και 15 ου έτους της ηλικίας. Πίνακας 1.1 Εμβρυολογική ανάπτυξη των παραρρινίων κόλπων Παραρρίνιος κόλπος Έναρξη ανάπτυξης Βαθμός ανάπτυξης κατά την γέννηση Τελικό στάδιο ανάπτυξης Γναθιαίος κόλπος 2 ος μήνας κύησης Παρόν κατά τη γέννηση Ηθμοειδείς κυψέλες 3 ος μήνας κύησης Παρούσες κατά τη γέννηση Μετωπιαίος κόλπος 3 ος -4 ος μήνας κύησης Απουσία κατά τη γέννηση ή υποτυπώδης ανάπτυξη. 12 ετών 12 ετών 20 ετών Εμφάνιση μετά το 3 ο έτος της ηλικίας Σφηνοειδής κόλπος 3 ος μήνας κύησης Απουσία κατά τη γέννηση. 15 ετών Εμφάνιση μετά το 3 ο έτος της ηλικίας. 10

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΡΙΝΟΣ 2.1 Εισαγωγή Η μύτη δεν αποτελεί έναν απλό αεραγωγό, αλλά επιτελεί ένα σύνθετο ρόλο, εμφανίζει ποικίλες λειτουργίες υψηλής εξειδίκευσης με στόχο την προστασία του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος. [1] Η ρινική αναπνοή είναι ζωτικής σημασίας για τα περισσότερα ζωικά είδη, όπως επίσης και για τον άνθρωπο. Είναι δυνατό να ζήσει κάποιος χωρίς ρινική αναπνοή αλλά οι κλινικές επιπτώσεις είναι πολύ προφανείς σε ασθενείς με πτωχή ρινική λειτουργία. Κανένα άλλο όργανο δεν μπορεί να πραγματώσει όλες τις περίπλοκες λειτουργίες της τόσο καλά και να προστατέψει την κατώτερη αναπνευστική οδό τόσο αποτελεσματικά. Η μύτη βρίσκεται στο μέσο του προσώπου και έχει σχήμα τρίπλευρης πυραμίδας. Το άκρο που προβάλει περισσότερο ονομάζεται κορυφή ή ακρορρίνιο. Προς τα πίσω και πάνω από την κορυφή εκτείνεται η ράχη της μύτης. Η ρίζα της μύτης ή το ριζορρίνιο αντιστοιχεί στην πρόσφυσή της στο μέτωπο. Αποτελείται από έναν οστεοχόνδρινο σκελετό ο οποίος συμβάλλει στην διαμόρφωση του σχήματός της. Το οστέινο τμήμα σχηματίζεται από την μετωπιαία απόφυση της άνω γνάθου, τη ρινική απόφυση του μετωπιαίου οστού και από τα ρινικά οστά. Το χόνδρινο τμήμα σχηματίζεται από τους άνω και κάτω πλάγιους ρινικούς χόνδρους ή μείζονες πτερυγιαίους. Εξωτερικά περιβάλλεται από δέρμα και μύες, ενώ εσωτερικά από βλεννογόνο. Το δέρμα της μύτης στην οστέινη μοίρα είναι λεπτό και συνάπτεται χαλαρά. Αντίθετα, στην χόνδρινη μοίρα είναι παχύτερο, φέρει λίπος και σμηγματογόνους αδένες και συνάπτεται στενά με το χόνδρινο υπόθεμα. Οι μύες είναι οι διαστολείς (ο διαστολέας του μυκτήρα, ο πυραμοειδής, και ο ανελκτήρας του ρινικού διαφράγματος) και οι σφιγκτήρες (ο ρινικός και ο καθελκτήρας του ρινικού διαφράγματος). 2.2 Ρινική θαλάμη Στο εσωτερικό της μύτης έχουμε το διάφραγμα το οποίο χωρίζει την ρινική κοιλότητα σε δεξιά και αριστερή ρινική θαλάμη. Κάθε ρινική θαλάμη, που καταλήγει στο πρόσωπο με τον σύστοιχο μυκτήρα και στον ρινοφάρρυγγα με την σύστοιχη ρινική χοάνη, υποδιαιρείται με μια μηνοειδή προεξοχή, τον ουδό της μύτης, σε δύο άνισα μέρη: τον πρόδομο της μύτης και την ιδίως ρινική 11

12 θαλάμη. Η συνολική επιφάνεια των δυο ρινικών θαλαμών υπολογίζεται περίπου 150 cm 2 και ο συνολικός όγκος 15 ml. [2] 2.3 Πρόδομος της Μύτης Αποτελεί μια κατάδυση του δέρματος έχοντας ως υπόθεμα τον μείζονα πτερυγιαίο χονδρό. Παρουσιάζει δύο πτυχές, μια εξωτερική που αντιστοιχεί στο ουραίο χείλος του μείζονα πτερυγιαίου χόνδρου και μια εσωτερική που αντιστοιχεί στο κεφαλικό χείλος του μείζονα πτερυγιαίου χόνδρου στο ουραίο χείλος του άνω πλαγίου χόνδρου. Η εσωτερική αυτή βλεννογονοδερματική τοξοειδής ακρολοφία, ονομάζεται ουδός ή εσωτερικός ρώθων και παίζει το ρόλο βαλβίδας στον εισπνεόμενο αέρα. Το ουραίο χείλος του πλαγίου χόνδρου με το διάφραγμα σχηματίζει γωνία 15 ο διαμορφώνοντας την περιοχή που ονομάζεται ρινική βαλβίδα και είναι το στενότερο τμήμα της ρινικής κοιλότητας με επιφάνεια μόλις 0,3 cm 2. [3] 2.4 Ιδίως Ρινική Θαλάμη Αρχίζει από τον ουδό και καταλήγει στη χοάνη, δηλαδή στο ρινοφαρυγγικό στόμιο. Η κάθε ρινική θαλάμη (δεξιά και αριστερή) έχει τέσσερα τοιχώματα: το έσω, το κάτω, το άνω και το έξω. Το έσω τοίχωμα σχηματίζεται προς τα εμπρός από τον τετράπλευρο χόνδρο, τα έσω σκέλη των πτερυγιαίων χόνδρων καθώς και από το μεταξύ αυτών μεμβρανώδες τμήμα. Προς τα κάτω σχηματίζεται από τις ρινικές ακρολοφίες της άνω γνάθου και του υπερώιου οστού, ενώ προς τα άνω από το κάθετο πέταλο του ηθμοειδούς οστού και προς τα κάτω και πίσω από την ύνιδα. Το κάτω τοίχωμα ή έδαφος χωρίζει την ρινική θαλάμη από την στοματική κοιλότητα και σχηματίζεται αντιστοίχως από την υπερώιο απόφυση της άνω γνάθου και την οριζόντια μοίρα του υπερωίου οστού. Το άνω τοίχωμα είναι στενό σαν αυλάκι και σχηματίζεται από πίσω προς τα εμπρός από το σώμα του σφηνοειδούς οστού, το σώμα των ηθμοειδών οστών, το τετρημένο πέταλο του ηθμοειδούς οστού, τη ρινική άκανθα του μετωπιαίου οστού, τα ρινικά οστά και τους πτερυγιαίους χόνδρους. Το τετρημένο πέταλο του ηθμοειδούς οστού συμβάλει στο σχηματισμό του μεγαλύτερου τμήματος της οροφής και δια μέσου αυτού διέρχεται το δίκτυο των ινών του οσφρητικού νεύρου. [4] Το έξω ή πλάγιο τοίχωμα σχηματίζεται από την άνω γνάθο, το σφηνοειδές, το δακρυϊκό, το ηθμοειδές οστό και την κάτω ρινική κόγχη. Περιβάλλει τους περισσότερους παραρρίνιους κόλπους και υποδέχεται τα στόμια τους. Φέρει 12

13 τρεις και σπανιότερα τέσσερεις προεξοχές άνισου μεγέθους με σχήμα κογχύλης, που ονομάζονται ρινικές κόγχες. Η άνω και η μέση ρινική κόγχη σχηματίζονται από την έσω επιφάνεια του λαβυρίνθου του ηθμοειδούς οστού, ενώ η κάτω ρινική κόγχη αποτελείται από ιδιαίτερο οστό, που έχει και το όνομά της. Κάτω από τις ρινικές κόγχες αφορίζονται αυλακοειδείς αεροφόροι χώροι, οι ρινικοί πόροι, που είναι αντίστοιχα ο κάτω, ο μέσος και ο άνω ρινικός πόρος: Ο Κάτω Ρινικός Πόρος εμπρός και πίσω είναι στενός και χαμηλός, ενώ στη μέση είναι ευρύτερος. Στον πόρο αυτό εκβάλλει ο ρινοδακρυϊκός πόρος, 3-5 cm πίσω από το χείλος του ρώθωνα. Ο Μέσος Ρινικός Πόρος προς τα εμπρός αφορίζεται από λεπτή προεξοχή του ηθμοειδούς οστού, που ονομάζεται ηθμοειδές άγκιστρο (procesus unsinatus), ενώ προς τα πίσω υπάρχει ένα υβώδες έπαρμα το οποίο δημιουργείται από μία κυψέλη, την ηθμοειδή οστεοκύστη (bulla ethmoidalis). Μεταξύ της ηθμοειδούς οστεοκύστης και του ηθμοειδούς αγκίστρου περιλαμβάνεται μια δρεπανοειδής σχισμή, το μηνοειδές σχίσμα (hiatus semilunaris) μέσα στο οποίο καταδύεται ο ρινικός βλεννογόνος σχηματίζοντας έτσι μια μηνοειδή αύλακα,την αύλακα της ηθμοειδούς χώνης (infundibulum ethmoidale). Στο άνω άκρο της ηθμοειδούς χώνης εκβάλλει ο μετωπιαίος κόλπος, στο μέσο οι πρόσθιες ηθμοειδείς κυψέλες και στο κάτω το γναθιαίο άντρο. Πρέπει να διευκρινισθεί ότι σαν ανατομικό στόμιο του γναθιαίου άντρου νοείται η περιοχή η οποία περιλαμβάνεται μεταξύ του δακρυϊκού οστού προς τα εμπρός, του καθέτου πετάλου του υπερώιου οστού προς τα πίσω, του ηθμοειδούς λαβυρίνθου προς τα πάνω και της κάτω ρινικής κόγχης προς τα κάτω. ια του ηθμοειδούς αγκίστρου διαιρείται η περιοχή αυτή σε τρία μικρότερα στόμια το πρόσθιο, το μέσο ή άνω και το οπίσθιο, από τα οποία το πρόσθιο και το οπίσθιο, στο τέλειο άτομο, αποφράσσονται από βλεννογόνο (fontanelle). Το μέσο ή άνω στόμιο, το οποίο βρίσκεται πάνω από το ηθμοειδές άγκιστρο αποτελεί και το οριστικό λειτουργικό στόμιο του γναθιαίου άντρου. [5] Ο Άνω Ρινικός Πόρος είναι στενός και βραχύς και υποδέχεται τα στόμια των οπισθίων ηθμοειδών κυψελών. Μεταξύ του οπισθίου άκρου της άνω ρινικής κόγχης και του σφηνοειδούς οστού είναι το σφηνοηθμοειδικό εκκόλπωμα,στην οπίσθια επιφάνεια του οποίου εκβάλλει το στόμιο του σφηνοειδούς κόλπου. [6] 13

14 2.5 Οι Χοάνες Στο πίσω μέρος των θαλαμών (στο βάθος) βρίσκονται οι χοάνες, μία στην κάθε θαλάμη. Οι χοάνες είναι ωοειδή ανοίγματα προς τη ρινοφαρυγγική κοιλότητα, το ένα δίπλα στο άλλο. Το άνω χείλος της κάθε χοάνης σχηματίζεται από την κάτω επιφάνεια του σώματος του σφηνοειδούς οστού, το κάτω χείλος από το οπίσθιο χείλος των οριζοντίων μοιρών των υπερωίων οστών και τα δύο πλάγια από τα έσω πέταλο των δύο πτερυγοειδών αποφύσεων του σφηνοειδούς οστού. Τέλος, το μεταξύ των χοανών διάφραγμα σχηματίζεται από το οπίσθιο χείλος της ύνεως. 14

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΡΡΙΝΙΩΝ ΚΟΛΠΩΝ 3.1 Εισαγωγή Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι αεροφόρες κοιλότητες γύρω από την μύτη. Αναπτύσσονται μέσα στα οστά του κρανίου και εκβάλλουν με τους εκφορητικούς πόρους στην ρινική κοιλότητα. ιαμέσου των στομίων των εκβολών αυτών επεκτείνεται ο βλεννογόνος των ρινικών κοιλοτήτων προς τις παραρρίνιες κοιλότητες. Η ανατομία τους έχει περιγραφεί εδώ και 1800 χρόνια. [7] Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι συνολικά οκτώ, τέσσερις αριστερά και τέσσερις δεξιά και διακρίνονται στους Γναθιαίους κόλπους, στις Ηθμοειδείς κυψέλες, στους Μετωπιαίους και στον Σφηνοειδή κόλπο. Η ονομασία τους προέρχεται από τα κρανιακά οστά στα οποία εντοπίζονται. Οι κόλποι φυσιολογικά περιέχουν αέρα και επαλείφονται από βλεννοπεριόστεο με κροσσωτό, ψευδοπολύστιβο, κυλινδρικό επιθήλιο αναπνευστικού τύπου και με διάσπαρτους αδένες και καλυκοειδή κύτταρα, που εκκρίνουν βλέννα (goblet cells). Το βλεννοπεριόστεο των παραρρίνιων κόλπων,παρά το ότι είναι κατά τι πιο λεπτό από αυτόν της ρινικής κοιλότητας [8], συνέχεται με αυτό της μύτης μέσω των διαφόρων στομίων τους. Η κίνηση των κροσσών γίνεται με κατεύθυνση προς το στόμιο των εκφορητικών πόρων. Όλοι οι παραρρίνιοι κόλποι βρίσκονται σε στενή επαφή με την σκληρά μήνιγγα και το ενδοκράνιο και υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης φλεγμονών ή επέκτασης όγκων προς αυτό. Οι παραρρίνιοι κόλποι [9] συνήθως κατά την διάρκεια της ανάπτυξής τους επεκτείνουν την πνευμάτωσή τους στα παρακείμενα οστά, π.χ. το ιγμόρειο επεκτείνεται στο ζυγωματικό οστό. 3.2 Γναθιαίος κόλπος Ο γναθιαίος κόλπος βρίσκεται εντός του σώματος της άνω γνάθου και έχει πυραμοειδές σχήμα. Η κορυφή του βρίσκεται εντός της ρίζας της ζυγωματικής απόφυσης της άνω γνάθου, ενώ η βάση του αντιστοιχεί στο πλάγιο τοίχωμα της ρινικής κοιλότητας. Η οροφή του κόλπου διαχωρίζεται με ένα λεπτό οστέινο πέταλο από τον οφθαλμικό κόγχο και το περιεχόμενό του. Το ιγμόρειο άντρο έχει τα εξής τοιχώματα: 15

16 Το πρόσθιο πλάγιο τοίχωμα αντιστοιχεί στο κυνικό βοθρίο. Το έδαφός του σχηματίζεται από την φατνιακή απόφυση και τη σκληρή υπερώα και από την ηλικία των δώδεκα ετών βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με το έδαφος της μύτης, γεγονός που καθιστά ασφαλή την παρακέντηση του κόλπου αυτού από τον κάτω ρινικό πόρο. Το οπίσθιο τοίχωμα έρχεται σε σχέση με το υποκροταφικό βοθρίο ή την περιοχή του πτερυγοειδούς κόλπου, όπου εφάπτεται με το στοματικό λίπος και τα οπίσθια και άνω φατνιακά νεύρα. Ο υποκόγχιος κλάδος του άνω γναθιαίου νεύρου διασχίζει την οροφή του κόλπου εντός ενός οστέινου καναλιού με λεπτά τοιχώματα και μερικές φορές το οστέινο αυτό επικάλυμμα του νεύρου εμφανίζει ελλείψεις. Το νεύρο αυτό κατά την πορεία του επί της οροφής του κόλπου δίνει τα μέσα και πρόσθιαάνω φατνιακά νεύρα, τα οποία εν συνεχεία κατέρχονται κατά μήκος του πρόσθιου-πλάγιου τοιχώματος, νευρώνοντας το βλεννοπεριόστεο του γναθιαίου κόλπου και τα δόντια της άνω γνάθου. Το υποκόγχιο νεύρο εξέρχεται από το πρόσθιο τοίχωμα του κόλπου διαμέσου του υποκογχίου τρήματος. Η οροφή του γναθιαίου κόλπου σχηματίζει μία γωνία 45 ο σε σχέση με το οριζόντιο επίπεδο. Η βάση ή έσω τοίχωμα του κόλπου, η οποία αντιστοιχεί στο πλάγιο τοίχωμα της ρινικής κοιλότητας, είναι ανατομικά η πιο πολύπλοκη, αλλά και η πιο σημαντική χειρουργικά περιοχή. Στο τοίχωμα αυτό αντιστοιχεί και το στόμιο του κόλπου. Η θέση δε του στομίου κείται στο άνω τριτημόριο του έσω τοιχώματος του γναθιαίου κόλπου. Ενώ στα αρχικά στάδια της ζωής το άνοιγμα του στομίου του γναθιαίου άντρου, είναι ευμέγεθες, κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης μειώνεται συνεχώς σταδιακά η διάμετρός του, λόγω της ανάπτυξης των παρακείμενων οστών και της πάχυνσης του υπερκείμενου αυτών βλεννογόνου. Το δακρυϊκό οστό βρίσκεται τοπογραφικά έμπροσθεν του στομίου και συνενούται προς τα κάτω με το οστό της κάτω ρινικής κόγχης. Στο σημείο συνένωσης της κάτω ρινικής κόγχης με το δακρυϊκό οστό σχηματίζεται ένα οστέινο κανάλι εντός του οποίου διέρχεται ο ρινοδακρυϊκός πόρος και ο οποίος εκβάλει τελικά μέσα στον κάτω ρινικό πόρο. Το κάθετο τμήμα του υπερώιου οστού αποφράσει μερικώς το στόμιο του άντρου προς τα πίσω. Το οστέινο αυτό τμήμα ενώνεται πρόσθια με το οστό της κάτω ρινικής κόγχης και προς τα άνω με το ηθμοειδές και τη βάση του σφηνοειδούς οστού. Το ηθμοειδές οστό επίσης αποφράσσει μερικώς το άνω τμήμα του στομίου. Μια λεπτή οστέινη προεξοχή που εκφύεται από το πρόσθιο τμήμα του ηθμοειδούς λαβυρίνθου και ενώνεται προς τα κάτω και πίσω με την κάτω 16

17 ρινική κόγχη, ονομάζεται ηθμοειδές άγκιστρο (ethmoidal process). Πάνω ακριβώς από το ηθμοειδές άγκιστρο προβάλλει εντός του μέσου ρινικού πόρου μία μεγάλη και προεξέχουσα κυψέλη του ηθμοειδούς οστού, που ονομάζεται ηθμοειδής οστεοκύστη (ethmoidal bulla). Η σχισμή που σχηματίζεται μεταξύ των δύο αυτών μορφωμάτων ονομάζεται μηνοειδές σχίσμα, εντός του οποίου καταδύεται ο ρινικός βλεννογόνος σχηματίζοντας τη μηνοειδή αύλακα ή αύλακα της ηθμοειδούς χώνης (infundibulum ethmoidale). (Εικόνα 3.1) Εικόνα 3.1 Σχηματικές παραστάσεις όπου σε εγκάρσιες τομές απεικονίζονται η ηθμοειδής οστεοκύστη, το ηθμοειδές άγκιστρο, η μηνοειδής σχισμή, η αύλακα της ηθμοειδούς χώνης και το βασικό πέταλο. Ολόκληρη η εσωτερική επιφάνεια του γναθιαίου κόλπου μαζί με τα παρακείμενα οστά επαλείφονται από βλεννοπεριόστεο, εκτός από ένα μικρό άνοιγμα που αποτελεί και το στόμιο του κόλπου. Το στόμιο αυτό εντοπίζεται ακριβώς κάτω από την ηθμοειδή οστεοκύστη και πάνω από το ηθμοειδές άγκιστρο και το μήκος του είναι 7-10mm και το εύρος του 3-6mm. [10] Η δρεπανοειδής οστέινη σχισμή,που σχηματίζεται μεταξύ της ηθμοειδούς οστεοκύστης και του ηθμοειδούς αγκίστρου ονομάζεται μηνοειδές σχίσμα (hiatus semilumaris),μέσα στην οποία καταδύεται ο ρινικός βλεννογόνος σχηματίζοντας τη μηνοειδή αύλακα ή αύλακα της ηθμοειδούς χώνης (infundibulum ethmoidale). Ο βλεννογόνος που επαλείφει όλες αυτές τις οστικές δομές αποτελεί τη συνέχεια του βλεννογόνου της κάτω ρινικής κόγχης. Ο βλεννογόνος αυτός καταρχάς ανέρχεται και επικαλύπτει το ηθμοειδές άγκιστρο και εν συνέχεια καταδυόμενος στο μέσο ρινικό πόρο εισέρχεται εντός του γναθιαίου κόλπου. 17

18 Πριν από την είσοδό του στον κόλπο και αντίστοιχα προς το οστέινο στόμιο αυτού σχηματίζει μία πτυχή, η οποία συμβάλλει στην περαιτέρω στένωση του στομίου. Οι προγόμφιοι, οι γομφίοι οδόντες και μερικές φορές ο κυνόδοντας αντιστοιχούν στο έδαφος του γναθιαίου κόλπου. Οι ρίζες των δοντιών αυτών μπορεί μερικές φορές να καλύπτονται από ένα εξαιρετικά λεπτό οστέινο κέλυφος που τις διαχωρίζει από το έδαφος του κόλπου. Για το λόγο ακριβώς αυτό είναι αρκετά συχνή η επιμόλυνση του κόλπου ή η δημιουργία επικοινωνίας του κόλπου με την στοματική κοιλότητα μετά από φλεγμονές στις ρίζες των δοντιών, μετά από απονευρώσεις η εξαγωγές δοντιών (στοματογναθικά συρίγγια, οδοντογενής ιγμορίτιδα). [11] Η οδοντογενής αυτή φλεγμονή του κόλπου μπορεί εν συνεχεία εύκολα να επεκταθεί διαμέσου της λεπτής οροφής του κόλπου εντός του οφθαλμικού κόγχου και να προκαλέσει ενδοφθάλμια μόλυνση με πολύ σοβαρά επακόλουθα. ιασπορά επίσης της φλεγμονής μπορεί να γίνει και προς τα πίσω, διαμέσου του υποκροταφικού βοθρίου. Η επέκταση αυτή της φλεγμονής προς το πλαγιοφαρυγγικό διάστημα είναι ευτυχώς σπάνια, αλλά όταν επισυμβεί είναι ιδιαίτερα σοβαρή. Το έδαφος του γναθιαίου κόλπου στη νεογνική και παιδική ηλικία αντιστοιχεί σε λίγο υψηλότερο επίπεδο από το έδαφος της ρινικής κοιλότητας, ενώ στους ενήλικες, το έδαφος του γναθιαίου κόλπου είναι συνήθως στο ίδιο επίπεδο ή ακόμα και 5-10 χιλιοστά χαμηλότερα από το έδαφος της ρινικής κοιλότητας. Το τελικό μέγεθος του γναθιαίου κόλπου στον ενήλικα είναι κατά μέσο όρο 34mm η προσθιο-οπίσθια διάμετρος, 33mm το ύψος και 23mm το πλάτος, ο δε όγκος του είναι περίπου 14,75 ml. [12] 3.3 Ηθμοειδείς κυψέλες Οι ηθμοειδείς κυψέλες υπάρχουν από την γέννηση του ατόμου. Πρόκειται για ένα σύμπλεγμα από μικρές αεροφόρες κοιλότητες. Βρίσκονται μέσα στο λαβύρινθο του ηθμοειδούς οστού. ιακρίνονται σε πρόσθιες και μέσες ( μπροστά και κάτω από την μέση ρινική κόγχη), οι οποίες εκβάλλουν στο μέσο ρινικό πόρο και οπίσθιες ( πίσω και κάτω από την μέση ρινική κόγχη), οι οποίες εκβάλλουν στον άνω ρινικό πόρο,. Οι πρόσθιες και μέσες είναι μικρότερες σε μέγεθος και περισσότερες σε αριθμό, ενώ οι οπίσθιες είναι μεγαλύτερες σε μέγεθος και μικρότερες σε αριθμό. Οι ηθμοειδείς κυψέλες μαζί με το ιγμόρειο είναι οι μοναδικοί παραρρίνιοι κόλποι, οι οποίοι είναι αρκετά μεγάλοι κατά την γέννηση ώστε να έχουν κλινική σημασία στην ρινίτιδα-παραρρινοκολπίτιδα ακόμη και στις πολύ μικρές ηλικίες. Στην ηλικία των 12 ετών οι ηθμοειδείς κυψέλες έχουν σχεδόν 18

19 αναπτυχθεί στο μέγεθος του ενηλίκου (24mm ύψος, 23mm μήκος και 11mm πλάτος για την ομάδα των οπισθίων ηθμοειδών). Συνήθως υπάρχουν 2 με 8 πρόσθιες και μέσες ηθμοειδείς κυψέλες και 1 με 8 οπίσθιες. Η λεπτομερής γνώση της ανατομίας των ηθμοειδών κυψελών είναι απαραίτητη στην κατανόηση της παθοφυσιολογίας των λοιμώξεων όλων των παραρρίνιων κόλπων. [13] 3.4 Μετωπιαίος κόλπος Αναπτύσσεται τελευταίος. [14] Το πρόσθιο τοίχωμα είναι παχύ (1-5mm) από οστούν διπλόης ενώ το οπίσθιο είναι λεπτό συμπαγές. Μπροστά ο κόλπος έρχεται σε επαφή με το δέρμα του μετώπου, κάτω με τον οφθαλμικό κόλπο και την οροφή της ρινικής κοιλότητας και προς τα πίσω με τον πρόσθιο κρανιακό βόθρο και το περιεχόμενό του (μετωπιαίος λοβός, μήνιγγες, οσφρητική οδός). Επίσης, πίσω απ αυτόν βρίσκονται το δρέπανο του εγκεφάλου και οι άνω και κάτω οβελιαίοι κόλποι. Οι κόλποι αυτοί έχουν φλεβικές αναστομώσεις με το διπλοϊκό οστό του μετωπιαίου κόλπου, αποτελώντας έτσι οδούς επέκτασης της φλεγμονής ή μίας βακτηριδιακής λοίμωξης. Άμεση επιμόλυνση του κόλπου συνήθως γίνεται μετά από τραυματισμό και κάταγμα του μετωπιαίου οστού. Η μεγάλη εγγύτητα των οβελιαίων κόλπων με τις φλεβικές αναστομώσεις του μετωπιαίου οστού μπορεί να αποτελέσει την αιτία της άμεσης επέκτασης της λοίμωξης από τον κόλπο στην κυκλοφορία του αίματος. Το οστούν του εδάφους είναι το λεπτότερο και εύκολα καταστρέφεται λόγω πίεσης από βλεννογονοκήλη, φλεγμονή ή χειρουργικούς τραυματισμούς. Από το έδαφος του μετωπιαίου κόλπου περνά το υπερκόγχιο νεύρο το οποίο εξέρχεται από το υπερκόγχιο τρήμα. Στην έσω μοίρα του εδάφους των μετωπιαίων κόλπων βρίσκεται το μετωπιαίο στόμιο του εκφορητικού πόρου, ο οποίος παρουσιάζει συχνά ελικοειδή πορεία ή στενεύει από τις ηθμοειδείς κυψέλες και ο οποίος εκβάλλει στο ανώτερο τμήμα του μέσου ρινικού πόρου. O κόλπος μπορεί να επικοινωνεί ακόμη μερικές φορές και με τις πρόσθιες ηθμοειδείς κυψέλες μέσω του μετωπιαίου κολπώματος (frontal recess). Οι διαστάσεις του μετωπιαίου κόλπου στους ενήλικες είναι 28mm ύψος, 24mm πλάτος και 20mm βάθος, η δε χωρητικότητά του περίπου 5 cm 3. [15] Οι μετωπιαίοι κόλποι χωρίζονται μεταξύ τους (δεξιός και αριστερός) με ένα λεπτό οστέινο διάφραγμα. Αν και μπορεί να παρουσιάζουν ποικίλα σχήματα συνήθως έχουν σχήμα τρίπλευρης πυραμίδας με την κορυφή προς τα επάνω και τη βάση προς τα κάτω. Στο 3-5% των ατόμων υπάρχει πλήρης απλασία του ενός ή και των δύο. 19

20 3.5 Σφηνοειδής κόλπος Ο σφηνοειδής κόλπος κείται εντός του αποκλίματος του σφηνοειδούς οστού, κεντρικά εντός του κρανίου και διαχωρίζεται από ένα λεπτό, ενδοκολπικό οστέινο διάφραγμα σε αριστερό και δεξιό κόλπο. Η παροχέτευση του κόλπου γίνεται στο σφηνοηθμοειδές κόλπωμα, το οποίο βρίσκεται ακριβώς πάνω και πίσω από την άνω ρινική κόγχη. Το άνοιγμα του στομίου είναι στρογγυλό και η διάμετρός του 1 έως 2mm, κείται δε περίπου στο ανώτερο ½ ή στο 1/3 του ύψους του πρόσθιου τοιχώματος του κόλπου. Κατά μέσο όρο ο σφηνοειδής κόλπος στον ενήλικα έχει διαστάσεις 14x14x12mm, με μικρότερη την προσθιοπίσθια διάμετρο. Η χωρητικότης του είναι από 0,5 έως 30 ml με μέσο όγκο 7,5 ml. [16] 3.6 Ανατομικές παραλλαγές Οι ανατομικές παραλλαγές των παραρρινίων κόλπων είναι πολύ συχνές, αλλά και εύκολα εμφανείς και αναγνωρίσιμες κατά την ακτινολογική τους μελέτη. Οι παραλλαγές ακριβώς αυτές έχουν συχνά θεωρηθεί από πολλούς σαν το κυριότερο αίτιο πρόκλησης υποτροπιαζουσών παραρρινοκολπίτιδων. Στις παραλλαγές περιλαμβάνονται το μέγεθος, η απλασία, η διαμόρφωση, η θέση εντόπισης κλπ. των κόλπων. Σε αυτές ακόμη περιλαμβάνονται και μία κυψελιδοποιημένη μέση ρινική κόγχη (concha bullosa), η ύπαρξη υποκόγχιων ηθμοειδών κυψελών ( haller s cells),οι υπερσφηνοειδικές κυψέλες (onodi s cells), μία παράδοξα κεκαμμένη μέση ρινική κόγχη, η έντονη σκολίωση του ρινικού διαφράγματος, η έλλειψη οστικού τοιχώματος μεταξύ της έσω καρωτίδας αρτηρίας και του σφηνοειδούς κόλπου και ακόμη ανατομικές ανωμαλίες της αγκιστροειδούς απόφυσης. Η γνώση όλων αυτών των ανατομικών παραλλαγών βοηθά στην αποκάλυψη των αιτίων της παραρρινοκολπίτιδας,καθώς επίσης και η προσεκτική μελέτη τους στον προεγχειρητικό ακτινολογικό έλεγχο είναι πολύ σημαντική, έτσι ώστε να αποφευχθούν τυχόν διεγχειρητικά λάθη και επιπλοκές κατά τη λειτουργική ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κόλπων, που πολλές φορές μπορεί να αποβούν μοιραία. 20

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ Γενικά Η κεντρική θέση και ο σημαντικότατος ρόλος που κατέχει η μύτη στην ανατομία και την λειτουργία του ανώτερου αναπνευστικού και συνολικά του ΩΡΛ συστήματος είναι αδιαμφισβήτητος

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ - ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Απλή Ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Βρεγµατικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο Εγκέφαλος και ο Νωτιαίος Μυελός περιβάλλονται από (3) τρεις υμένες, τις μήνιγγες : 1. Τη σκληρά μήνιγγα 2. Την αραχνοειδή μήνιγγα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΦΩΤΗΣ Χ. ΤΖΕΡΜΠΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Στόχοι του μαθήματος Αντίληψη της προέλευσης των αρτηριών της κεφαλής και του τραχήλου.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μελέτη της επίδρασης της χειρουργικής αντιμετώπισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΔΡΑΓΑΝΑΣ Τ.Κ. 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ντής: Kαθηγητής Β. Δανιηλίδης DEMOKRITUS UNIVERSITY

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ι. ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ Α. Οστά = στερεά µορφή συνδετικού ιστού 1. αποτελούν τον κύριο στηρικτικό ιστό του σώµατος 2. το σκελετικό σύστηµα περιλαµβάνει 205 οστά Β. Το σκελετικό σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

(FESS=Functional Endoscopic Sinus Surgery)

(FESS=Functional Endoscopic Sinus Surgery) Δρ Γεράσιμος Κυριακίδης Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Dr Yerasimos Kyriakides ENT Surgeon Πόσες εγχειρήσεις παραρρινίων κόλπων διενεργούνται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ? Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή ΙΙ. Ι. Μύες του προσώπου

Κεφαλή ΙΙ. Ι. Μύες του προσώπου Κεφαλή ΙΙ Ι. Μύες του προσώπου Α. Μιµικοί µύες (δερµατικοί) Εντοπίζονται µέσα στο υποδόριο ιστό Προσφύονται στο δέρµα του προσώπου Κινητική νεύρωση προσωπικό νεύρο (ΕΝ VII) Περιβάλλουν τα στόµια (σφηγκτήρες

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κοιλοτήτων στην παιδική ηλικία

Η ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κοιλοτήτων στην παιδική ηλικία Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 29, Ιούλιος - Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2007, σελίδες 32-37 Η ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κοιλοτήτων στην παιδική ηλικία ΤΟ ΗΜΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Γυναίκα με χρόνιες ρινικές εκκρίσεις και αίσθημα πίεσης στο γναθιαίο κόλπο Παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Α Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΑΠΝΟΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ο όρος αναπνοήαναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΙ ΚΟΓΧΟΙ ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΙ ΚΟΓΧΟΙ ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ - ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΙ ΚΟΓΧΟΙ ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ Μετωπιαίο Σφηνοειδέ2 Ηθμοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Τι είναι το διάφραγμα; Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί σε αριστερή και δεξιά ρινική

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος Τιπεριλαμβάνει; Ρινική κοιλότητα Φάρυγγας Λάρυγγας Τραχεία Βρογχιόλια Βρόγχοι Κυψελίδες Όριοανώτερου κατώτερουασ Φωνητικές χορδές Λάρυγγας

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ ΜΕΤΩΠΙΑΙΟΣ ΚΟΛΠΟΣ ΚΟΓΧΟΣ ΑΝΩ ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ ΣΧΙΣΜΗ ΙΓΜΟΡΙΟ ΑΝΤΡΟ ΗΘΜΟΕΙΔΕΙΣ ΚΑΤΩ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΓΧΗ. ΜΑΣΤΟΕΙΔΕΙς ΚΥΨΕΛΕΣ ΣΚΛΗΡΑ ΥΠΕΡΩΑ ΓΝΑΘΟΣ

ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ ΜΕΤΩΠΙΑΙΟΣ ΚΟΛΠΟΣ ΚΟΓΧΟΣ ΑΝΩ ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ ΣΧΙΣΜΗ ΙΓΜΟΡΙΟ ΑΝΤΡΟ ΗΘΜΟΕΙΔΕΙΣ ΚΑΤΩ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΓΧΗ. ΜΑΣΤΟΕΙΔΕΙς ΚΥΨΕΛΕΣ ΣΚΛΗΡΑ ΥΠΕΡΩΑ ΓΝΑΘΟΣ 1 ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ ΜΕΤΩΠΙΑΙΟΣ ΚΟΛΠΟΣ ΚΟΓΧΟΣ ΑΝΩ ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ ΣΧΙΣΜΗ ΗΘΜΟΕΙΔΕΙΣ ΙΓΜΟΡΙΟ ΑΝΤΡΟ ΜΑΣΤΟΕΙΔΕΙς ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΤΩ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΓΧΗ ΣΚΛΗΡΑ ΥΠΕΡΩΑ ΓΝΑΘΟΣ 2 ΠΛΑΓΙΑ ΛΗΨΗ ΜΕΤΩΠΙΑΙΟΣ ΚΟΛΠΟΣ ΠΡΟΣΘΙΕΣ & ΟΠΙΣΘΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης.

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Κωτούλα Αγορίτσα, Ιατρος ακτινολόγος, Επιμελήτρια Β Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείου Α.Ν.Θ. ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ, Θεσ/νίκης Τα οστά σχηματίζονται με δύο τρόπους:

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το διάφραγμα;

Τι είναι το διάφραγμα; Σκολίωση ρινικού διαφράγματος ( συγγραφέας ΜΑΛΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΡΛ ) Τι είναι το διάφραγμα; Εικόνα 1 Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί

Διαβάστε περισσότερα

Οστεολογία Ι. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Οστεολογία Ι. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Οστεολογία Ι Ioannis Lazarettos MD PhD Οστεολογία Οστά Τα οστά αποτελούνται από ένα οργανικό υπόστρωμα από ινώδη συνδετικό ιστό εμποτισμένο με μεταλλικά άλατα (σκληρότητα & ελαστικότητα) Δομή Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ. Γενικά. Συχνότητα εντόπιση

ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ. Γενικά. Συχνότητα εντόπιση ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ Γενικά Οι ρινικοί πολύποδες είναι καλοήθεις, οιδηματώδεις, μαλακοί, ανώδυνοι, μισχωτοί σχηματισμοί του ρινικού βλεννογόνου, που έχουν την τάση να μεγεθύνονται και να καταλαμβάνουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σκελετός της Πυέλου

Ο Σκελετός της Πυέλου Ο Σκελετός της Πυέλου E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Η Πύελος το κατώτερο σηµείο του κορµού προς τα κάτω συνέχεια της κοιλιάς η πυελική κοιλότητα = κατώτερο τµήµα της κοιλιακής χώρας εντοπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα Βουβωνική Χώρα Ι. Βουβωνικός Χώρα Α. Βουβωνικός Σύνδεσµος (του Poupart) Δεν είναι πραγµατικός σύνδεσµος Είναι η αναδίπλωση προς τα έσω του ελευθέρου κάτω χείλους του έξω λοξού µυός από την εκφυσή του από

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία και Ιατρική των Καταδύσεων ΒΑΡΟΤΡΑΥΜΑΤΑ. Νεκτάριος Κατριβέσης Εκπαιδευτής OW PADI EFR www.nekdiving.gr Email: nkatriv@gmail.

Φυσιολογία και Ιατρική των Καταδύσεων ΒΑΡΟΤΡΑΥΜΑΤΑ. Νεκτάριος Κατριβέσης Εκπαιδευτής OW PADI EFR www.nekdiving.gr Email: nkatriv@gmail. Φυσιολογία και Ιατρική των Καταδύσεων ΒΑΡΟΤΡΑΥΜΑΤΑ Νεκτάριος Κατριβέσης Εκπαιδευτής OW PADI EFR www.nekdiving.gr Email: nkatriv@gmail.com ΒΑΡΟΤΡΑΥΜΑΤΑ 1. Τι είναι Βαρότραυµα. 2. Ανατοµία Αεροφόρων Κοιλοτήτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο. Οστεολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ I Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο. Οστεολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ I Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο Οστεολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ I Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Οστά και ανθρώπινος σκελετός Η οστεολογία αναφέρετε στην μελέτη των οστών. Οστά ονομάζονται σκληρά όργανα που παράγονται από

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Τμήμα Λογοθεραπείας

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Τμήμα Λογοθεραπείας Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Τμήμα Λογοθεραπείας ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Αποκατάσταση ιαταραχών Επικοινωνίας και Κατάποσης σε Ενήλικες με Τραχειοστομία» Σπουδαστής: Μπάρδης Παναγιώτης Α.Μ. : 10522

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Φροντίδα τραχειοστομίας Βασική Νοσηλευτική Ι Εργαστήριο (Βασιλική Καρρά ΠΕ Νοσηλεύτρια MSc, PhD(c), ΓΝΑ ΣιΣμανόγλειο) Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Δομές αναπνευστικού συστήματος 1

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος

Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος Εμβρυολογία πεπτικού συστήματος Υπατία Δούση-Αναγνωστοπούλου Εργαστήριο Ιστολογίας και Εμβρυολογίας AΡΧΕΓΟΝΟ ΕΝΤΕΡΟ : - πρόσθιο έντερο, - μέσο έντερο, - οπίσθιο έντερο. `σχηματίζεται την 4η εβδομάδα (από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού

10/4/2013. Οδοντικός τύπος του κουνελιού Οδοντικά προβλήματα των κουνελιών και των τρωκτικών Σεραφείμ Αθ. Παπαδημητρίου επ. καθηγητής Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι τόσο τα κουνέλια όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Η άνοιξη είναι συνυφασμένη με την εμφάνιση πολλών αλλεργιών. Η συχνότερη από αυτές, μια ιδιαίτερα κοινή και ενοχλητική μορφή αλλεργίας, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ.

ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΡΟΚΟΤΥΛΙΑΙΑΣ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΙΣΧΙΟ. Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση αποτελεί, σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα της σύγχρονης βιβλιογραφίας, το συχνότερο

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα. Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας

Πεπτικό σύστημα. Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Πεπτικό σύστημα Στοματική κοιλότητα Φάρυγγας Οισοφάγος Στόμαχος Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Ήπαρ Πάγκρεας Πεπτικοί αδένες Μικροί πεπτικοί αδένες που βρίσκονται διάσπαρτοι σε όλο το τοίχωμα

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΙ ΚΟΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΥ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΙ ΚΟΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΥ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΙ ΚΟΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΥ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΚΟΙΛΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟ ΥΓΡΟ Οι κοιλίες του εγκεφάλου είναι οι δύο πλάγιες, η Τρίτη (ή μέση) κοιλία και η τέταρτη

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική δακρυϊκού συστήματος

Χειρουργική δακρυϊκού συστήματος Χειρουργική δακρυϊκού συστήματος 8 Τα δάκρυα είναι πολύ σημαντικά για τη φυσιολογική λειτουργία του οφθαλμού. Το ποσό των δακρύων που δεν χάνεται με την εξάτμιση, παροχετεύεται στο χώρο κάτω από την κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΣΟΠΛΕΥΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ Σχηματίζονται μεταξύ παρακείμενων πλευρών και καταλαμβάνονται από τους μεσοπλεύριους μύες. Έσω θωρακική

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ακτινογραφία θώρακος Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση της ακτινολογικής εξέτασης του θώρακα Φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ.

ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 3 Ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΑΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΔΙΑΝΟΙΞΗ ΓΙΑ ΕΝΔΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΜΑΤΑ. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα