ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΓΜΟΡΕΙΟ ΑΝΤΡΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑΡΡΙΝΟΚΟΛΠΙΤΙ Α ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΓΜΟΡΕΙΟ ΑΝΤΡΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑΡΡΙΝΟΚΟΛΠΙΤΙ Α ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : Καθηγητής Π. Γκούμας ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΓΜΟΡΕΙΟ ΑΝΤΡΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑΡΡΙΝΟΚΟΛΠΙΤΙ Α ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ Κ. ΒΑΣΙΛΗΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΤΡΑ

2 Μέλη Τριμελούς Εξεταστικής Επιτροπής 1. κ. Γκούμας Παναγιώτης Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Επιβλέπων Καθηγητής Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. 2. κ. Μπασιάρης Χαράλαμπος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. 3. κ. Ναξάκης Στέφανος Επίκουρος Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. Μέλη Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής 1. κ. Γκούμας Παναγιώτης Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Επιβλέπων Καθηγητής Τριμελούς Συμβουλευτικής και Εξεταστικής Επιτροπής. 2. κ. Μπασιάρης Χαράλαμπος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής και Εξεταστικής Επιτροπής. 3. κ. Ναξάκης Στέφανος Επίκουρος Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Τριμελούς Συμβουλευτικής και Εξεταστικής Επιτροπής. 4. κ. Γαρταγάνης Σωτήριος Καθηγητής Οφθαλμολογιας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. 5. κ. Παπαδάς Θεόδωρος Επίκουρος Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. 6. κ. Μαραγκός Μάρκος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. 7. κ. Μαστρονικολής Νικόλαος Λέκτορας Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Πατρών, Μέλος Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος 1 Γενικό μέρος 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εμβρυολογία ρινός και παραρρινίων κόλπων Ρίννα Γναθιαίος κόλπος Ηθμοειδείς Κυψέλες Μετωπιαίος κόλπος Σφηνοειδής κόλπος 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ανατομία ριννός Εισαγωγή Ρινική θαλάμη Πρόδομος της Μύτης Ιδίως Ρινική Θαλάμη Οι Χοάνες 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ανατομία των παραρρινίων κόλπων Εισαγωγή Γναθιαίος κόλπος Ηθμοειδές Κυψέλες Μετωπιαίος κόλπος Σφηνοειδής κόλπος Ανατομικές παραλλαγές 15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ιστολογία ρινός και παραρρινίων κόλπων 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Φυσιολογία 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Παθοφυσιολογία Εισαγωγή ιαταραχή του αερισμού των παραρρίνιων κόλπων 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Επιδημιολογία Πρόληψη των φλεγμονωδών παθήσεων των 26 παραρρινίων κόλπων 7.1 Εισαγωγή Παράγοντες που συντελούν στην πρόληψη και σωστή αντιμετώπιση της 28 παραρρινοκολπίτιδας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Παραρρινοκολπίτις Εισαγωγή Ταξινόμηση των παραρρινοκολπίτιδων Αιτιολογία των φλεγμονωδών παθήσεων των παραρρίνιων κόλπων Προδιαθεσικοί παράγοντες Μικροβιακοί παράγοντες ιάγνωση των παθήσεων των παραρρίνιων κόλπων 35 3

4 8.4.1 Εισαγωγή ιάγνωση της οξείας παραρρινοκολπίτιδας ιάγνωση χρόνιας παραρρινοκολπίτιδας Εξεταστικές μέθοδοι Πρόσθια ρινοσκόπηση Οπίσθια ρινοσκόπηση Ρινική ενδοσκόπηση Παρακέντηση του ιγμόρειου άντρου ιαφανοσκόπηση Ελεγχος λειτουργίας του βλεννοκροσσωτού συστήματος καθαρισμού Εργααστηριακές εξετάσεις Αλλεργικές δοκιμασίες Ακτινολογικός έλεγχος Έλεγχος δια υπερήχων Επιπλοκές της παραρρινοκολπίτιδος Εισαγωγή Επιπλοκές από τον οφθαλμό στην παραρρινοκολπίτιδα Βλεννογονοκήλη Οστεομυελίτιδα Ενδοκρανιακες επιπλοκές της παραρρινοκολπίτιδας Θεραπευτική αντιμετώπιση οξείας παραρρινοκολπίτιδας Συντηρητική θεραπεία της οξείας παραρρινοκολπίτιδας Θεραπεία χρόνιας παραρρινοκολπίτιδας Χειρουργική αντιμετώπιση 54 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Αρχές φαρμακοκινητικής - φαρμακοδυναμικής Εισαγωγή ιαπερατότητα των φαρμάκων στους ιστούς Φαρμακοκινητική ιγμορείου 56 Ειδικό μέρος 57 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Εισαγωγή 58 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Φαρμακολογία της κλαριθρομυκίνης Αντιμικροβιακή δράση Φαρμακοκινητική Κλινική αποτελεσματικότητα Ανεπιθύμητες ενέργειες, ασφάλεια και ανεκτικότητα 62 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: Φαρμακολογία της αζιθρομυκίνης Αντιμικροβιακή δράση Φαρμακοκινητική Κλινική αποτελεσματικότητα Ανεπιθύμητες ενέργειες, ασφάλεια και ανεκτικότητα 65 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: Υγρή χρωματογραφία υψηλής αποδόσεως 66 4

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14: Υλικά και μέθοδοι είγμα ασθενών κριτήρια συμμετοχής και αποκλεισμού είγμα ασθενών ομάδα κλαριθρομυκίνης (ομάδα Α) είγμα ασθενών ομάδα αζιθρομυκίνης (ομάδα Β) ιαδικασία λήψης δειγμάτων Προετοιμασία των δειγμάτων και καθορισμός των επιπέδων των 74 αντιβιοτικών 14.6 Στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων 75 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15: Αποτελέσματα 76 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: Συζήτηση 82 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17: Συμπεράσματα 88 Περίληψη 89 Abstract 90 Βιβλιογραφία 91 5

6 Πρόλογος Η παραρρινοκολπίτιδα είναι μια συνηθισμένη λοίμωξη της περιοχής του προσώπου που προκαλείται από πολλά παθογόνα μικροβιακά στελέχη. Επειδή αρκετά από αυτά είναι ανθεκτικά η έρευνα προσανατολίζεται στην σύνθεση νέων αντιμικροβιακών παραγόντων, με τους οποίους επιζητείται να αντισταθμισθεί η αντοχή των μικροβίων, να αυξηθεί το αντιμικροβιακό τους φάσμα δράσης και να βελτιωθεί η φαρμακοκινητική τους στην περιοχή. Σκοπός της εργασίας ήταν η μέτρηση της στάθμης νεότερων αντιβιοτικών σκευασμάτων χορηγούμενων από του στόματος, στην κοιλότητα του ιγμόρειου άντρου, η οποία παρουσιάζει ιδιαίτερα δύσκολη φαρμακοκινητική, λόγω ανατομικής κατασκευής (οστέινη κοιλότητα η οποία επενδύεται από χαμηλής αιμάτωσης βλεννογόνο και διαθέτει μικρά στόμια). Για την φαρμακοκινητική αυτή μελέτη επελέγησαν δύο νεότερες μακρολίδες, η κλαριθρομυκίνη και η αζιθρομυκίνη. Αποτελέσματα της προσπάθειας αυτής δημοσιεύθηκαν με τίτλο: «Sinus fluid penetration of oral clarithromycin and azithromycin in patients with acute rhinosinusitis» στο American Journal of Rhinology 2007;21(5): Ευχαριστώ θερμά τον ιευθυντή της Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Πατρών, Καθηγητή κ. Παναγιώτη Γκούμα, που μου ανέθεσε την εκτέλεση αυτής της εργασίας και που χωρίς την καθοδήγησή του δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί, τον ευχαριστώ θερμά, αισθανόμενος βαθύ σεβασμό και ευγνωμοσύνη. Επίσης ευχαριστώ θερμά τον διευθυντή του τμήματος Λοιμώξεων της Παθολογικής κλινικής του Πανεπιστημίου Πατρών, καθηγητή κ. Χαράλαμπο Μπασιάρη, που με την συνεχή επαγρύπνησή του συνετέλεσε τα μέγιστα στην περάτωση της μελέτης και τον Επίκουρο Καθηγητή της Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Πατρών, κ. Στέφανο Ναξάκη, για την αμέριστη συμβολή, βοήθεια και υποστήριξη στην εκπόνηση της διατριβής αυτής. 6

7 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 7

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΑ ΡΙΝΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΡΡΙΝΙΩΝ ΚΟΛΠΩΝ 1.1 Ρίνα Η καταβολή της μύτης αρχίζει από την 25 ημέρα της κύησης και την 10 η περίπου εβδομάδα είναι ήδη σχηματισμένη. Από το μετωπιαίο όγκωμα αναπτύσσεται εκατέρωθεν το μέσο και το πλάγιο ρινικό όγκωμα που περιβάλλουν τα δύο οσφρητικά βοθρία. Από το μέσο ρινικό όγκωμα αναπτύσσονται η ράχη της μύτης και το πρόσθιο τμήμα του ρινικού διαφράγματος, ενώ από το πλάγιο τα πτερύγια της μύτης. Η ανάπτυξη της υπερώας από τα γναθιαία ογκώματα χωρίζει την στοματική από την ρινική κοιλότητα, ενώ η συνένωση του ρινικού διαφράγματος με το υπερώιο πέταλο χωρίζει την ρινική θαλάμη σε δεξιά και αριστερή ρινική θαλάμη. Ήδη μεταξύ του 2ου και 3ου εμβρυικού μήνα, το χόνδρινο ρινικό διάφραγμα είναι πλήρως αναπτυγμένο. 1.2 Γναθιαίος κόλπος (άντρο του Highmore) Οι γναθιαίοι κόλποι θεωρείται ότι αποτελούν τους πρώτους εμφανιζόμενους παραρρίνιους κόλπους κατά την εμβρυϊκή ζωή. Μία αύλακα μεταξύ του μελλοντικού ηθμοειδούς αγκίστρου (uncinate process) και της ηθμοειδούς οστεοκύστης (ethmoid bulla) αποτελεί την αρχή της ανάπτυξης του γναθιαίου κόλπου περίπου κατά την 65η ημέρα της κύησης. Κατά την γέννηση έχουν το μέγεθος μπιζελιού και είναι γεμάτοι με υγρό, κάνοντας κατά αυτόν τον τρόπο δύσκολη την απεικόνισή τους, αλλά και την κατανόηση και ερμηνεία της ανατομίας τους στις απλές ακτινογραφίες κόλπων-προσώπου. Οι γναθιαίοι κόλποι εν συνέχεια υπόκεινται σε δύο ταχείες διαφοροποιήσεις, μία αμέσως μετά την γέννηση και μία μεταξύ της ηλικίας των 7 έως 18 ετών. Οι κόλποι λαμβάνουν την τελική μορφή τους στην εφηβεία. Στην ηλικία των 12 ετών το έδαφος των κόλπων έχει επεκταθεί σε τέτοιο βαθμό που κείται περίπου στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο με το έδαφος της ρινικής κοιλότητας. (Εικόνα 1.1) 8

9 Εικόνα 1.1 Σχηματική παράσταση των σταδίων ανάπτυξης του γναθιαίου κόλπου. 1.3 Ηθμοειδείς κυψέλες Η ανάπτυξη των ηθμοειδών κυψελών αρχίζει κατά την διάρκεια του τρίτου εμβρυϊκού μήνα σαν ένα εκκόλπωμα του πλάγιου ρινικού τοιχώματος. Εντός αυτού του εκκολπώματος σχηματίζονται εγκολπώσεις, που αυξάνονται σε κυλινδροειδείς σχηματισμούς πριν αποκτήσουν τελικά την οριστική στρογγυλή ή λοβωτή μορφή τους. Η αύξηση των κυψελών συνεχίζεται μέχρι το τέλος της εφηβείας. Κατά τη γέννηση συνήθως είναι παρούσες μόνο τρείς ή τέσσερις ηθμοειδείς κυψέλες που περιέχουν υγρό. Αυτές είναι δύσκολο να αναγνωριστούν στις απλές ακτινογραφίες μέχρι το έμβρυο να γίνει 6 μηνών. Μόνο οι ηθμοειδείς κυψέλες και οι γναθιαίοι κόλποι ανευρίσκονται κατά τη γέννηση έτσι ώστε να είναι κλινικά σημαντικοί, ενώ η ανάπτυξη του σφηνοειδούς και του μετωπιαίου κόλπου αρχίζει μετά την ηλικία των 3 ετών. Οι ηθμοειδείς κυψέλες φθάνουν στο τελικό τους μέγεθος στην ηλικία των 12 ετών. Συνήθως 10 έως 15 κυψέλες υπάρχουν σε κάθε πλευρά, οι οποίες διαχωρίζονται μεταξύ τους με λεπτά, οστέινα διαφραγμάτια. 1.4 Μετωπιαίος κόλπος Ο μετωπιαίος κόλπος αναπτύσσεται γενετικά από μία εγκόλπωση του εν τω βάθει πρόσθιου-άνω τμήματος της μέσης ρινικής κόγχης, που ονομάζεται μετωπιαίο κόλπωμα (frontal recess).στο έμβρυο των 3-4 μηνών υπάρχουν στην περιοχή αυτή εντυπώματα και σχισμές, τα οποία προοδευτικά εμβαθύνονται ώστε τελικά να σχηματίσουν ένα μεγαλύτερο βοθρίο. Το βοθρίο αυτό υπάρχει κατά τη γέννηση και αυξάνεται σταδιακά σε μέγεθος μέσα στο 9

10 μετωπιαίο οστό, σχηματίζοντας τελικά έναν ενιαίο κόλπο. Σε σπάνιες όμως περιπτώσεις ο κόλπος αναπτύσσεται από μία εξωτοιχωματική αεροφόρο κυψέλη του ηθμοειδούς οστού. Στην ηλικία των 3 ετών ο κόλπος έχει μία υποτυπώδη ανάπτυξη, ώστε μόλις να απεικονίζεται ακτινογραφικά. Η ανάπτυξη των μετωπιαίων κόλπων ολοκληρώνεται μόνο στην ηλικία των 20 ετών. 1.5 Σφηνοειδής κόλπος Ο σφηνοειδής κόλπος αρχίζει να αναπτύσσεται κατά την διάρκεια του τρίτου μήνα της κύησης σαν ένα ζεύγος εγκολπώσεων του βλεννογόνου στο οπίσθιο άνω τμήμα της ρινικής κοιλότητας, γνωστή σαν σφηνοηθμοειδής πτυχή. Η ανάπτυξη και επέκταση της πτυχής αυτής γίνεται εντός του σφηνοειδούς οστού. Κατά τη γέννηση, ο σφηνοειδής κόλπος δεν είναι εμφανής και η ανάπτυξή του αρχίζει μετά την ηλικία των 3 ετών. Η πνευμάτωση του σφηνοειδούς κόλπου γίνεται ταχέως μέχρι την ηλικία των 7 ετών, ενώ το τελικό μέγεθος και σχήμα του λαμβάνεται μεταξύ του 12 ου και 15 ου έτους της ηλικίας. Πίνακας 1.1 Εμβρυολογική ανάπτυξη των παραρρινίων κόλπων Παραρρίνιος κόλπος Έναρξη ανάπτυξης Βαθμός ανάπτυξης κατά την γέννηση Τελικό στάδιο ανάπτυξης Γναθιαίος κόλπος 2 ος μήνας κύησης Παρόν κατά τη γέννηση Ηθμοειδείς κυψέλες 3 ος μήνας κύησης Παρούσες κατά τη γέννηση Μετωπιαίος κόλπος 3 ος -4 ος μήνας κύησης Απουσία κατά τη γέννηση ή υποτυπώδης ανάπτυξη. 12 ετών 12 ετών 20 ετών Εμφάνιση μετά το 3 ο έτος της ηλικίας Σφηνοειδής κόλπος 3 ος μήνας κύησης Απουσία κατά τη γέννηση. 15 ετών Εμφάνιση μετά το 3 ο έτος της ηλικίας. 10

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΡΙΝΟΣ 2.1 Εισαγωγή Η μύτη δεν αποτελεί έναν απλό αεραγωγό, αλλά επιτελεί ένα σύνθετο ρόλο, εμφανίζει ποικίλες λειτουργίες υψηλής εξειδίκευσης με στόχο την προστασία του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος. [1] Η ρινική αναπνοή είναι ζωτικής σημασίας για τα περισσότερα ζωικά είδη, όπως επίσης και για τον άνθρωπο. Είναι δυνατό να ζήσει κάποιος χωρίς ρινική αναπνοή αλλά οι κλινικές επιπτώσεις είναι πολύ προφανείς σε ασθενείς με πτωχή ρινική λειτουργία. Κανένα άλλο όργανο δεν μπορεί να πραγματώσει όλες τις περίπλοκες λειτουργίες της τόσο καλά και να προστατέψει την κατώτερη αναπνευστική οδό τόσο αποτελεσματικά. Η μύτη βρίσκεται στο μέσο του προσώπου και έχει σχήμα τρίπλευρης πυραμίδας. Το άκρο που προβάλει περισσότερο ονομάζεται κορυφή ή ακρορρίνιο. Προς τα πίσω και πάνω από την κορυφή εκτείνεται η ράχη της μύτης. Η ρίζα της μύτης ή το ριζορρίνιο αντιστοιχεί στην πρόσφυσή της στο μέτωπο. Αποτελείται από έναν οστεοχόνδρινο σκελετό ο οποίος συμβάλλει στην διαμόρφωση του σχήματός της. Το οστέινο τμήμα σχηματίζεται από την μετωπιαία απόφυση της άνω γνάθου, τη ρινική απόφυση του μετωπιαίου οστού και από τα ρινικά οστά. Το χόνδρινο τμήμα σχηματίζεται από τους άνω και κάτω πλάγιους ρινικούς χόνδρους ή μείζονες πτερυγιαίους. Εξωτερικά περιβάλλεται από δέρμα και μύες, ενώ εσωτερικά από βλεννογόνο. Το δέρμα της μύτης στην οστέινη μοίρα είναι λεπτό και συνάπτεται χαλαρά. Αντίθετα, στην χόνδρινη μοίρα είναι παχύτερο, φέρει λίπος και σμηγματογόνους αδένες και συνάπτεται στενά με το χόνδρινο υπόθεμα. Οι μύες είναι οι διαστολείς (ο διαστολέας του μυκτήρα, ο πυραμοειδής, και ο ανελκτήρας του ρινικού διαφράγματος) και οι σφιγκτήρες (ο ρινικός και ο καθελκτήρας του ρινικού διαφράγματος). 2.2 Ρινική θαλάμη Στο εσωτερικό της μύτης έχουμε το διάφραγμα το οποίο χωρίζει την ρινική κοιλότητα σε δεξιά και αριστερή ρινική θαλάμη. Κάθε ρινική θαλάμη, που καταλήγει στο πρόσωπο με τον σύστοιχο μυκτήρα και στον ρινοφάρρυγγα με την σύστοιχη ρινική χοάνη, υποδιαιρείται με μια μηνοειδή προεξοχή, τον ουδό της μύτης, σε δύο άνισα μέρη: τον πρόδομο της μύτης και την ιδίως ρινική 11

12 θαλάμη. Η συνολική επιφάνεια των δυο ρινικών θαλαμών υπολογίζεται περίπου 150 cm 2 και ο συνολικός όγκος 15 ml. [2] 2.3 Πρόδομος της Μύτης Αποτελεί μια κατάδυση του δέρματος έχοντας ως υπόθεμα τον μείζονα πτερυγιαίο χονδρό. Παρουσιάζει δύο πτυχές, μια εξωτερική που αντιστοιχεί στο ουραίο χείλος του μείζονα πτερυγιαίου χόνδρου και μια εσωτερική που αντιστοιχεί στο κεφαλικό χείλος του μείζονα πτερυγιαίου χόνδρου στο ουραίο χείλος του άνω πλαγίου χόνδρου. Η εσωτερική αυτή βλεννογονοδερματική τοξοειδής ακρολοφία, ονομάζεται ουδός ή εσωτερικός ρώθων και παίζει το ρόλο βαλβίδας στον εισπνεόμενο αέρα. Το ουραίο χείλος του πλαγίου χόνδρου με το διάφραγμα σχηματίζει γωνία 15 ο διαμορφώνοντας την περιοχή που ονομάζεται ρινική βαλβίδα και είναι το στενότερο τμήμα της ρινικής κοιλότητας με επιφάνεια μόλις 0,3 cm 2. [3] 2.4 Ιδίως Ρινική Θαλάμη Αρχίζει από τον ουδό και καταλήγει στη χοάνη, δηλαδή στο ρινοφαρυγγικό στόμιο. Η κάθε ρινική θαλάμη (δεξιά και αριστερή) έχει τέσσερα τοιχώματα: το έσω, το κάτω, το άνω και το έξω. Το έσω τοίχωμα σχηματίζεται προς τα εμπρός από τον τετράπλευρο χόνδρο, τα έσω σκέλη των πτερυγιαίων χόνδρων καθώς και από το μεταξύ αυτών μεμβρανώδες τμήμα. Προς τα κάτω σχηματίζεται από τις ρινικές ακρολοφίες της άνω γνάθου και του υπερώιου οστού, ενώ προς τα άνω από το κάθετο πέταλο του ηθμοειδούς οστού και προς τα κάτω και πίσω από την ύνιδα. Το κάτω τοίχωμα ή έδαφος χωρίζει την ρινική θαλάμη από την στοματική κοιλότητα και σχηματίζεται αντιστοίχως από την υπερώιο απόφυση της άνω γνάθου και την οριζόντια μοίρα του υπερωίου οστού. Το άνω τοίχωμα είναι στενό σαν αυλάκι και σχηματίζεται από πίσω προς τα εμπρός από το σώμα του σφηνοειδούς οστού, το σώμα των ηθμοειδών οστών, το τετρημένο πέταλο του ηθμοειδούς οστού, τη ρινική άκανθα του μετωπιαίου οστού, τα ρινικά οστά και τους πτερυγιαίους χόνδρους. Το τετρημένο πέταλο του ηθμοειδούς οστού συμβάλει στο σχηματισμό του μεγαλύτερου τμήματος της οροφής και δια μέσου αυτού διέρχεται το δίκτυο των ινών του οσφρητικού νεύρου. [4] Το έξω ή πλάγιο τοίχωμα σχηματίζεται από την άνω γνάθο, το σφηνοειδές, το δακρυϊκό, το ηθμοειδές οστό και την κάτω ρινική κόγχη. Περιβάλλει τους περισσότερους παραρρίνιους κόλπους και υποδέχεται τα στόμια τους. Φέρει 12

13 τρεις και σπανιότερα τέσσερεις προεξοχές άνισου μεγέθους με σχήμα κογχύλης, που ονομάζονται ρινικές κόγχες. Η άνω και η μέση ρινική κόγχη σχηματίζονται από την έσω επιφάνεια του λαβυρίνθου του ηθμοειδούς οστού, ενώ η κάτω ρινική κόγχη αποτελείται από ιδιαίτερο οστό, που έχει και το όνομά της. Κάτω από τις ρινικές κόγχες αφορίζονται αυλακοειδείς αεροφόροι χώροι, οι ρινικοί πόροι, που είναι αντίστοιχα ο κάτω, ο μέσος και ο άνω ρινικός πόρος: Ο Κάτω Ρινικός Πόρος εμπρός και πίσω είναι στενός και χαμηλός, ενώ στη μέση είναι ευρύτερος. Στον πόρο αυτό εκβάλλει ο ρινοδακρυϊκός πόρος, 3-5 cm πίσω από το χείλος του ρώθωνα. Ο Μέσος Ρινικός Πόρος προς τα εμπρός αφορίζεται από λεπτή προεξοχή του ηθμοειδούς οστού, που ονομάζεται ηθμοειδές άγκιστρο (procesus unsinatus), ενώ προς τα πίσω υπάρχει ένα υβώδες έπαρμα το οποίο δημιουργείται από μία κυψέλη, την ηθμοειδή οστεοκύστη (bulla ethmoidalis). Μεταξύ της ηθμοειδούς οστεοκύστης και του ηθμοειδούς αγκίστρου περιλαμβάνεται μια δρεπανοειδής σχισμή, το μηνοειδές σχίσμα (hiatus semilunaris) μέσα στο οποίο καταδύεται ο ρινικός βλεννογόνος σχηματίζοντας έτσι μια μηνοειδή αύλακα,την αύλακα της ηθμοειδούς χώνης (infundibulum ethmoidale). Στο άνω άκρο της ηθμοειδούς χώνης εκβάλλει ο μετωπιαίος κόλπος, στο μέσο οι πρόσθιες ηθμοειδείς κυψέλες και στο κάτω το γναθιαίο άντρο. Πρέπει να διευκρινισθεί ότι σαν ανατομικό στόμιο του γναθιαίου άντρου νοείται η περιοχή η οποία περιλαμβάνεται μεταξύ του δακρυϊκού οστού προς τα εμπρός, του καθέτου πετάλου του υπερώιου οστού προς τα πίσω, του ηθμοειδούς λαβυρίνθου προς τα πάνω και της κάτω ρινικής κόγχης προς τα κάτω. ια του ηθμοειδούς αγκίστρου διαιρείται η περιοχή αυτή σε τρία μικρότερα στόμια το πρόσθιο, το μέσο ή άνω και το οπίσθιο, από τα οποία το πρόσθιο και το οπίσθιο, στο τέλειο άτομο, αποφράσσονται από βλεννογόνο (fontanelle). Το μέσο ή άνω στόμιο, το οποίο βρίσκεται πάνω από το ηθμοειδές άγκιστρο αποτελεί και το οριστικό λειτουργικό στόμιο του γναθιαίου άντρου. [5] Ο Άνω Ρινικός Πόρος είναι στενός και βραχύς και υποδέχεται τα στόμια των οπισθίων ηθμοειδών κυψελών. Μεταξύ του οπισθίου άκρου της άνω ρινικής κόγχης και του σφηνοειδούς οστού είναι το σφηνοηθμοειδικό εκκόλπωμα,στην οπίσθια επιφάνεια του οποίου εκβάλλει το στόμιο του σφηνοειδούς κόλπου. [6] 13

14 2.5 Οι Χοάνες Στο πίσω μέρος των θαλαμών (στο βάθος) βρίσκονται οι χοάνες, μία στην κάθε θαλάμη. Οι χοάνες είναι ωοειδή ανοίγματα προς τη ρινοφαρυγγική κοιλότητα, το ένα δίπλα στο άλλο. Το άνω χείλος της κάθε χοάνης σχηματίζεται από την κάτω επιφάνεια του σώματος του σφηνοειδούς οστού, το κάτω χείλος από το οπίσθιο χείλος των οριζοντίων μοιρών των υπερωίων οστών και τα δύο πλάγια από τα έσω πέταλο των δύο πτερυγοειδών αποφύσεων του σφηνοειδούς οστού. Τέλος, το μεταξύ των χοανών διάφραγμα σχηματίζεται από το οπίσθιο χείλος της ύνεως. 14

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΡΡΙΝΙΩΝ ΚΟΛΠΩΝ 3.1 Εισαγωγή Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι αεροφόρες κοιλότητες γύρω από την μύτη. Αναπτύσσονται μέσα στα οστά του κρανίου και εκβάλλουν με τους εκφορητικούς πόρους στην ρινική κοιλότητα. ιαμέσου των στομίων των εκβολών αυτών επεκτείνεται ο βλεννογόνος των ρινικών κοιλοτήτων προς τις παραρρίνιες κοιλότητες. Η ανατομία τους έχει περιγραφεί εδώ και 1800 χρόνια. [7] Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι συνολικά οκτώ, τέσσερις αριστερά και τέσσερις δεξιά και διακρίνονται στους Γναθιαίους κόλπους, στις Ηθμοειδείς κυψέλες, στους Μετωπιαίους και στον Σφηνοειδή κόλπο. Η ονομασία τους προέρχεται από τα κρανιακά οστά στα οποία εντοπίζονται. Οι κόλποι φυσιολογικά περιέχουν αέρα και επαλείφονται από βλεννοπεριόστεο με κροσσωτό, ψευδοπολύστιβο, κυλινδρικό επιθήλιο αναπνευστικού τύπου και με διάσπαρτους αδένες και καλυκοειδή κύτταρα, που εκκρίνουν βλέννα (goblet cells). Το βλεννοπεριόστεο των παραρρίνιων κόλπων,παρά το ότι είναι κατά τι πιο λεπτό από αυτόν της ρινικής κοιλότητας [8], συνέχεται με αυτό της μύτης μέσω των διαφόρων στομίων τους. Η κίνηση των κροσσών γίνεται με κατεύθυνση προς το στόμιο των εκφορητικών πόρων. Όλοι οι παραρρίνιοι κόλποι βρίσκονται σε στενή επαφή με την σκληρά μήνιγγα και το ενδοκράνιο και υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης φλεγμονών ή επέκτασης όγκων προς αυτό. Οι παραρρίνιοι κόλποι [9] συνήθως κατά την διάρκεια της ανάπτυξής τους επεκτείνουν την πνευμάτωσή τους στα παρακείμενα οστά, π.χ. το ιγμόρειο επεκτείνεται στο ζυγωματικό οστό. 3.2 Γναθιαίος κόλπος Ο γναθιαίος κόλπος βρίσκεται εντός του σώματος της άνω γνάθου και έχει πυραμοειδές σχήμα. Η κορυφή του βρίσκεται εντός της ρίζας της ζυγωματικής απόφυσης της άνω γνάθου, ενώ η βάση του αντιστοιχεί στο πλάγιο τοίχωμα της ρινικής κοιλότητας. Η οροφή του κόλπου διαχωρίζεται με ένα λεπτό οστέινο πέταλο από τον οφθαλμικό κόγχο και το περιεχόμενό του. Το ιγμόρειο άντρο έχει τα εξής τοιχώματα: 15

16 Το πρόσθιο πλάγιο τοίχωμα αντιστοιχεί στο κυνικό βοθρίο. Το έδαφός του σχηματίζεται από την φατνιακή απόφυση και τη σκληρή υπερώα και από την ηλικία των δώδεκα ετών βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με το έδαφος της μύτης, γεγονός που καθιστά ασφαλή την παρακέντηση του κόλπου αυτού από τον κάτω ρινικό πόρο. Το οπίσθιο τοίχωμα έρχεται σε σχέση με το υποκροταφικό βοθρίο ή την περιοχή του πτερυγοειδούς κόλπου, όπου εφάπτεται με το στοματικό λίπος και τα οπίσθια και άνω φατνιακά νεύρα. Ο υποκόγχιος κλάδος του άνω γναθιαίου νεύρου διασχίζει την οροφή του κόλπου εντός ενός οστέινου καναλιού με λεπτά τοιχώματα και μερικές φορές το οστέινο αυτό επικάλυμμα του νεύρου εμφανίζει ελλείψεις. Το νεύρο αυτό κατά την πορεία του επί της οροφής του κόλπου δίνει τα μέσα και πρόσθιαάνω φατνιακά νεύρα, τα οποία εν συνεχεία κατέρχονται κατά μήκος του πρόσθιου-πλάγιου τοιχώματος, νευρώνοντας το βλεννοπεριόστεο του γναθιαίου κόλπου και τα δόντια της άνω γνάθου. Το υποκόγχιο νεύρο εξέρχεται από το πρόσθιο τοίχωμα του κόλπου διαμέσου του υποκογχίου τρήματος. Η οροφή του γναθιαίου κόλπου σχηματίζει μία γωνία 45 ο σε σχέση με το οριζόντιο επίπεδο. Η βάση ή έσω τοίχωμα του κόλπου, η οποία αντιστοιχεί στο πλάγιο τοίχωμα της ρινικής κοιλότητας, είναι ανατομικά η πιο πολύπλοκη, αλλά και η πιο σημαντική χειρουργικά περιοχή. Στο τοίχωμα αυτό αντιστοιχεί και το στόμιο του κόλπου. Η θέση δε του στομίου κείται στο άνω τριτημόριο του έσω τοιχώματος του γναθιαίου κόλπου. Ενώ στα αρχικά στάδια της ζωής το άνοιγμα του στομίου του γναθιαίου άντρου, είναι ευμέγεθες, κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης μειώνεται συνεχώς σταδιακά η διάμετρός του, λόγω της ανάπτυξης των παρακείμενων οστών και της πάχυνσης του υπερκείμενου αυτών βλεννογόνου. Το δακρυϊκό οστό βρίσκεται τοπογραφικά έμπροσθεν του στομίου και συνενούται προς τα κάτω με το οστό της κάτω ρινικής κόγχης. Στο σημείο συνένωσης της κάτω ρινικής κόγχης με το δακρυϊκό οστό σχηματίζεται ένα οστέινο κανάλι εντός του οποίου διέρχεται ο ρινοδακρυϊκός πόρος και ο οποίος εκβάλει τελικά μέσα στον κάτω ρινικό πόρο. Το κάθετο τμήμα του υπερώιου οστού αποφράσει μερικώς το στόμιο του άντρου προς τα πίσω. Το οστέινο αυτό τμήμα ενώνεται πρόσθια με το οστό της κάτω ρινικής κόγχης και προς τα άνω με το ηθμοειδές και τη βάση του σφηνοειδούς οστού. Το ηθμοειδές οστό επίσης αποφράσσει μερικώς το άνω τμήμα του στομίου. Μια λεπτή οστέινη προεξοχή που εκφύεται από το πρόσθιο τμήμα του ηθμοειδούς λαβυρίνθου και ενώνεται προς τα κάτω και πίσω με την κάτω 16

17 ρινική κόγχη, ονομάζεται ηθμοειδές άγκιστρο (ethmoidal process). Πάνω ακριβώς από το ηθμοειδές άγκιστρο προβάλλει εντός του μέσου ρινικού πόρου μία μεγάλη και προεξέχουσα κυψέλη του ηθμοειδούς οστού, που ονομάζεται ηθμοειδής οστεοκύστη (ethmoidal bulla). Η σχισμή που σχηματίζεται μεταξύ των δύο αυτών μορφωμάτων ονομάζεται μηνοειδές σχίσμα, εντός του οποίου καταδύεται ο ρινικός βλεννογόνος σχηματίζοντας τη μηνοειδή αύλακα ή αύλακα της ηθμοειδούς χώνης (infundibulum ethmoidale). (Εικόνα 3.1) Εικόνα 3.1 Σχηματικές παραστάσεις όπου σε εγκάρσιες τομές απεικονίζονται η ηθμοειδής οστεοκύστη, το ηθμοειδές άγκιστρο, η μηνοειδής σχισμή, η αύλακα της ηθμοειδούς χώνης και το βασικό πέταλο. Ολόκληρη η εσωτερική επιφάνεια του γναθιαίου κόλπου μαζί με τα παρακείμενα οστά επαλείφονται από βλεννοπεριόστεο, εκτός από ένα μικρό άνοιγμα που αποτελεί και το στόμιο του κόλπου. Το στόμιο αυτό εντοπίζεται ακριβώς κάτω από την ηθμοειδή οστεοκύστη και πάνω από το ηθμοειδές άγκιστρο και το μήκος του είναι 7-10mm και το εύρος του 3-6mm. [10] Η δρεπανοειδής οστέινη σχισμή,που σχηματίζεται μεταξύ της ηθμοειδούς οστεοκύστης και του ηθμοειδούς αγκίστρου ονομάζεται μηνοειδές σχίσμα (hiatus semilumaris),μέσα στην οποία καταδύεται ο ρινικός βλεννογόνος σχηματίζοντας τη μηνοειδή αύλακα ή αύλακα της ηθμοειδούς χώνης (infundibulum ethmoidale). Ο βλεννογόνος που επαλείφει όλες αυτές τις οστικές δομές αποτελεί τη συνέχεια του βλεννογόνου της κάτω ρινικής κόγχης. Ο βλεννογόνος αυτός καταρχάς ανέρχεται και επικαλύπτει το ηθμοειδές άγκιστρο και εν συνέχεια καταδυόμενος στο μέσο ρινικό πόρο εισέρχεται εντός του γναθιαίου κόλπου. 17

18 Πριν από την είσοδό του στον κόλπο και αντίστοιχα προς το οστέινο στόμιο αυτού σχηματίζει μία πτυχή, η οποία συμβάλλει στην περαιτέρω στένωση του στομίου. Οι προγόμφιοι, οι γομφίοι οδόντες και μερικές φορές ο κυνόδοντας αντιστοιχούν στο έδαφος του γναθιαίου κόλπου. Οι ρίζες των δοντιών αυτών μπορεί μερικές φορές να καλύπτονται από ένα εξαιρετικά λεπτό οστέινο κέλυφος που τις διαχωρίζει από το έδαφος του κόλπου. Για το λόγο ακριβώς αυτό είναι αρκετά συχνή η επιμόλυνση του κόλπου ή η δημιουργία επικοινωνίας του κόλπου με την στοματική κοιλότητα μετά από φλεγμονές στις ρίζες των δοντιών, μετά από απονευρώσεις η εξαγωγές δοντιών (στοματογναθικά συρίγγια, οδοντογενής ιγμορίτιδα). [11] Η οδοντογενής αυτή φλεγμονή του κόλπου μπορεί εν συνεχεία εύκολα να επεκταθεί διαμέσου της λεπτής οροφής του κόλπου εντός του οφθαλμικού κόγχου και να προκαλέσει ενδοφθάλμια μόλυνση με πολύ σοβαρά επακόλουθα. ιασπορά επίσης της φλεγμονής μπορεί να γίνει και προς τα πίσω, διαμέσου του υποκροταφικού βοθρίου. Η επέκταση αυτή της φλεγμονής προς το πλαγιοφαρυγγικό διάστημα είναι ευτυχώς σπάνια, αλλά όταν επισυμβεί είναι ιδιαίτερα σοβαρή. Το έδαφος του γναθιαίου κόλπου στη νεογνική και παιδική ηλικία αντιστοιχεί σε λίγο υψηλότερο επίπεδο από το έδαφος της ρινικής κοιλότητας, ενώ στους ενήλικες, το έδαφος του γναθιαίου κόλπου είναι συνήθως στο ίδιο επίπεδο ή ακόμα και 5-10 χιλιοστά χαμηλότερα από το έδαφος της ρινικής κοιλότητας. Το τελικό μέγεθος του γναθιαίου κόλπου στον ενήλικα είναι κατά μέσο όρο 34mm η προσθιο-οπίσθια διάμετρος, 33mm το ύψος και 23mm το πλάτος, ο δε όγκος του είναι περίπου 14,75 ml. [12] 3.3 Ηθμοειδείς κυψέλες Οι ηθμοειδείς κυψέλες υπάρχουν από την γέννηση του ατόμου. Πρόκειται για ένα σύμπλεγμα από μικρές αεροφόρες κοιλότητες. Βρίσκονται μέσα στο λαβύρινθο του ηθμοειδούς οστού. ιακρίνονται σε πρόσθιες και μέσες ( μπροστά και κάτω από την μέση ρινική κόγχη), οι οποίες εκβάλλουν στο μέσο ρινικό πόρο και οπίσθιες ( πίσω και κάτω από την μέση ρινική κόγχη), οι οποίες εκβάλλουν στον άνω ρινικό πόρο,. Οι πρόσθιες και μέσες είναι μικρότερες σε μέγεθος και περισσότερες σε αριθμό, ενώ οι οπίσθιες είναι μεγαλύτερες σε μέγεθος και μικρότερες σε αριθμό. Οι ηθμοειδείς κυψέλες μαζί με το ιγμόρειο είναι οι μοναδικοί παραρρίνιοι κόλποι, οι οποίοι είναι αρκετά μεγάλοι κατά την γέννηση ώστε να έχουν κλινική σημασία στην ρινίτιδα-παραρρινοκολπίτιδα ακόμη και στις πολύ μικρές ηλικίες. Στην ηλικία των 12 ετών οι ηθμοειδείς κυψέλες έχουν σχεδόν 18

19 αναπτυχθεί στο μέγεθος του ενηλίκου (24mm ύψος, 23mm μήκος και 11mm πλάτος για την ομάδα των οπισθίων ηθμοειδών). Συνήθως υπάρχουν 2 με 8 πρόσθιες και μέσες ηθμοειδείς κυψέλες και 1 με 8 οπίσθιες. Η λεπτομερής γνώση της ανατομίας των ηθμοειδών κυψελών είναι απαραίτητη στην κατανόηση της παθοφυσιολογίας των λοιμώξεων όλων των παραρρίνιων κόλπων. [13] 3.4 Μετωπιαίος κόλπος Αναπτύσσεται τελευταίος. [14] Το πρόσθιο τοίχωμα είναι παχύ (1-5mm) από οστούν διπλόης ενώ το οπίσθιο είναι λεπτό συμπαγές. Μπροστά ο κόλπος έρχεται σε επαφή με το δέρμα του μετώπου, κάτω με τον οφθαλμικό κόλπο και την οροφή της ρινικής κοιλότητας και προς τα πίσω με τον πρόσθιο κρανιακό βόθρο και το περιεχόμενό του (μετωπιαίος λοβός, μήνιγγες, οσφρητική οδός). Επίσης, πίσω απ αυτόν βρίσκονται το δρέπανο του εγκεφάλου και οι άνω και κάτω οβελιαίοι κόλποι. Οι κόλποι αυτοί έχουν φλεβικές αναστομώσεις με το διπλοϊκό οστό του μετωπιαίου κόλπου, αποτελώντας έτσι οδούς επέκτασης της φλεγμονής ή μίας βακτηριδιακής λοίμωξης. Άμεση επιμόλυνση του κόλπου συνήθως γίνεται μετά από τραυματισμό και κάταγμα του μετωπιαίου οστού. Η μεγάλη εγγύτητα των οβελιαίων κόλπων με τις φλεβικές αναστομώσεις του μετωπιαίου οστού μπορεί να αποτελέσει την αιτία της άμεσης επέκτασης της λοίμωξης από τον κόλπο στην κυκλοφορία του αίματος. Το οστούν του εδάφους είναι το λεπτότερο και εύκολα καταστρέφεται λόγω πίεσης από βλεννογονοκήλη, φλεγμονή ή χειρουργικούς τραυματισμούς. Από το έδαφος του μετωπιαίου κόλπου περνά το υπερκόγχιο νεύρο το οποίο εξέρχεται από το υπερκόγχιο τρήμα. Στην έσω μοίρα του εδάφους των μετωπιαίων κόλπων βρίσκεται το μετωπιαίο στόμιο του εκφορητικού πόρου, ο οποίος παρουσιάζει συχνά ελικοειδή πορεία ή στενεύει από τις ηθμοειδείς κυψέλες και ο οποίος εκβάλλει στο ανώτερο τμήμα του μέσου ρινικού πόρου. O κόλπος μπορεί να επικοινωνεί ακόμη μερικές φορές και με τις πρόσθιες ηθμοειδείς κυψέλες μέσω του μετωπιαίου κολπώματος (frontal recess). Οι διαστάσεις του μετωπιαίου κόλπου στους ενήλικες είναι 28mm ύψος, 24mm πλάτος και 20mm βάθος, η δε χωρητικότητά του περίπου 5 cm 3. [15] Οι μετωπιαίοι κόλποι χωρίζονται μεταξύ τους (δεξιός και αριστερός) με ένα λεπτό οστέινο διάφραγμα. Αν και μπορεί να παρουσιάζουν ποικίλα σχήματα συνήθως έχουν σχήμα τρίπλευρης πυραμίδας με την κορυφή προς τα επάνω και τη βάση προς τα κάτω. Στο 3-5% των ατόμων υπάρχει πλήρης απλασία του ενός ή και των δύο. 19

20 3.5 Σφηνοειδής κόλπος Ο σφηνοειδής κόλπος κείται εντός του αποκλίματος του σφηνοειδούς οστού, κεντρικά εντός του κρανίου και διαχωρίζεται από ένα λεπτό, ενδοκολπικό οστέινο διάφραγμα σε αριστερό και δεξιό κόλπο. Η παροχέτευση του κόλπου γίνεται στο σφηνοηθμοειδές κόλπωμα, το οποίο βρίσκεται ακριβώς πάνω και πίσω από την άνω ρινική κόγχη. Το άνοιγμα του στομίου είναι στρογγυλό και η διάμετρός του 1 έως 2mm, κείται δε περίπου στο ανώτερο ½ ή στο 1/3 του ύψους του πρόσθιου τοιχώματος του κόλπου. Κατά μέσο όρο ο σφηνοειδής κόλπος στον ενήλικα έχει διαστάσεις 14x14x12mm, με μικρότερη την προσθιοπίσθια διάμετρο. Η χωρητικότης του είναι από 0,5 έως 30 ml με μέσο όγκο 7,5 ml. [16] 3.6 Ανατομικές παραλλαγές Οι ανατομικές παραλλαγές των παραρρινίων κόλπων είναι πολύ συχνές, αλλά και εύκολα εμφανείς και αναγνωρίσιμες κατά την ακτινολογική τους μελέτη. Οι παραλλαγές ακριβώς αυτές έχουν συχνά θεωρηθεί από πολλούς σαν το κυριότερο αίτιο πρόκλησης υποτροπιαζουσών παραρρινοκολπίτιδων. Στις παραλλαγές περιλαμβάνονται το μέγεθος, η απλασία, η διαμόρφωση, η θέση εντόπισης κλπ. των κόλπων. Σε αυτές ακόμη περιλαμβάνονται και μία κυψελιδοποιημένη μέση ρινική κόγχη (concha bullosa), η ύπαρξη υποκόγχιων ηθμοειδών κυψελών ( haller s cells),οι υπερσφηνοειδικές κυψέλες (onodi s cells), μία παράδοξα κεκαμμένη μέση ρινική κόγχη, η έντονη σκολίωση του ρινικού διαφράγματος, η έλλειψη οστικού τοιχώματος μεταξύ της έσω καρωτίδας αρτηρίας και του σφηνοειδούς κόλπου και ακόμη ανατομικές ανωμαλίες της αγκιστροειδούς απόφυσης. Η γνώση όλων αυτών των ανατομικών παραλλαγών βοηθά στην αποκάλυψη των αιτίων της παραρρινοκολπίτιδας,καθώς επίσης και η προσεκτική μελέτη τους στον προεγχειρητικό ακτινολογικό έλεγχο είναι πολύ σημαντική, έτσι ώστε να αποφευχθούν τυχόν διεγχειρητικά λάθη και επιπλοκές κατά τη λειτουργική ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κόλπων, που πολλές φορές μπορεί να αποβούν μοιραία. 20

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ Γενικά Η κεντρική θέση και ο σημαντικότατος ρόλος που κατέχει η μύτη στην ανατομία και την λειτουργία του ανώτερου αναπνευστικού και συνολικά του ΩΡΛ συστήματος είναι αδιαμφισβήτητος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1

Κεφάλαιο 6 ο ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Κεφάλαιο 6 ο ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Το αναπνευστικό σύστημα Εξυπηρετεί την ανταλλαγή αερίων πνευμονική αναπνοή Την πρόσληψη οξυγόνου από την ατμόσφαιρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ -ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ -ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ -ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΩ ΑΕΡΟΦΟΡΟΣ ΟΔΟΣ ρίνα φάρυγγας στοματική κοιλότητα ΚΑΤΩ ΑΕΡΟΦΟΡΟΣ ΟΔΟΣ λάρυγγας τραχεία 2 βρόγχοι πνεύμονες ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ - ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΡΑΝΙΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Απλή Ακτινογραφία Αξονική Τοµογραφία Βρεγµατικό

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ B ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΟΙ ΜΗΝΙΓΓΕΣ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο Εγκέφαλος και ο Νωτιαίος Μυελός περιβάλλονται από (3) τρεις υμένες, τις μήνιγγες : 1. Τη σκληρά μήνιγγα 2. Την αραχνοειδή μήνιγγα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ

ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΑΓΓΕΙΑ ΚΕΦΑΛΗΣ -ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΦΩΤΗΣ Χ. ΤΖΕΡΜΠΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Στόχοι του μαθήματος Αντίληψη της προέλευσης των αρτηριών της κεφαλής και του τραχήλου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 9ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η ΑΙΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Ο εγκέφαλος αρδεύεται από : 1. Τις δύο έσω καρωτίδες και τους κλάδους τους 2. Τις δύο σπονδυλικές αρτηρίες και τους κλάδους τους Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μελέτη της επίδρασης της χειρουργικής αντιμετώπισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΔΡΑΓΑΝΑΣ Τ.Κ. 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ντής: Kαθηγητής Β. Δανιηλίδης DEMOKRITUS UNIVERSITY

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση συμπτωμάτων vs. Αποκατάσταση της αιτίας του πόνου και της δυσλειτουργίας

Αντιμετώπιση συμπτωμάτων vs. Αποκατάσταση της αιτίας του πόνου και της δυσλειτουργίας ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ Αντιμετώπιση συμπτωμάτων vs. Αποκατάσταση της αιτίας του πόνου και της δυσλειτουργίας Ο πατέρας της Οστεοπαθητικής Dr A. T. Still, διατύπωσε την άποψη στις αρχές του 20ου αιώνα ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ - ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ Ι. ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ Α. Οστά = στερεά µορφή συνδετικού ιστού 1. αποτελούν τον κύριο στηρικτικό ιστό του σώµατος 2. το σκελετικό σύστηµα περιλαµβάνει 205 οστά Β. Το σκελετικό σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

(FESS=Functional Endoscopic Sinus Surgery)

(FESS=Functional Endoscopic Sinus Surgery) Δρ Γεράσιμος Κυριακίδης Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Dr Yerasimos Kyriakides ENT Surgeon Πόσες εγχειρήσεις παραρρινίων κόλπων διενεργούνται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ? Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Με βάση τη θέση στο ανθρώπινο σώμα Με βάση την ιδιότητα για γενικευμένη ή εξειδικευμένη δράση Εξωτερικοί εσωτερικοί μη ειδικοί μηχανισμοί ειδικοί

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Τι είναι το γλαύκωμα; Το γλαύκωμα περιλαμβάνει μια ομάδα παθήσεων που βλάπτουν το οπτικό νεύρο, προκαλώντας διαταραχές όρασης, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπορούν να εξελιχθούν και να επιφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή ΙΙ. Ι. Μύες του προσώπου

Κεφαλή ΙΙ. Ι. Μύες του προσώπου Κεφαλή ΙΙ Ι. Μύες του προσώπου Α. Μιµικοί µύες (δερµατικοί) Εντοπίζονται µέσα στο υποδόριο ιστό Προσφύονται στο δέρµα του προσώπου Κινητική νεύρωση προσωπικό νεύρο (ΕΝ VII) Περιβάλλουν τα στόµια (σφηγκτήρες

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κοιλοτήτων στην παιδική ηλικία

Η ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κοιλοτήτων στην παιδική ηλικία Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 29, Ιούλιος - Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2007, σελίδες 32-37 Η ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρινίων κοιλοτήτων στην παιδική ηλικία ΤΟ ΗΜΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος

Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος Νικολέττα Χαραλαμπάκη Ιατρός Βιοπαθολόγος ΚΝΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ Περιβάλλονται και στηρίζονται με τις εγκεφαλικές και νωτιαίες μήνιγγες μεταξύ των οποίων περικλείεται ο υπαραχνοειδής χώρος γεμάτος

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή Ι. Ι. Το Κρανίο

Κεφαλή Ι. Ι. Το Κρανίο Κεφαλή Ι Ι. Το Κρανίο Α. Εισαγωγή Το Κεντρικό Νευρικό Σύστηµα υποστηρίζεται και προστατεύεται από οστά (το κρανίο και τη σπονδυλική στήλη) και ένα µεµβρανώδες περίβληµα (τις µήνιγγες του εγκεφάλου και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η µήτρα (εικόνα 1) είναι κοίλο µυώδες όργανο µήκους περίπου 8 cm που προέρχεται από την συνένωση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Γυναίκα με χρόνιες ρινικές εκκρίσεις και αίσθημα πίεσης στο γναθιαίο κόλπο Παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Ο ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Αυχενικοί σπόνδυλοι 7 Θωρακικοί σπόνδυλοι 12 Οσφυϊκοί σπόνδυλοι 5 Ιερό οστό 5 συνοστεομένοι σπόνδυλοι Κόκκυγας Φυσιολογικά Κυρτώματα Σ.Σ. Η σπονδυλική στήλη δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα. Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης

Αισθητήρια όργανα. Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης Αισθητήρια όργανα Μιχάλης Ζωγραφάκης Σφακιανάκης Καθηγητής Εφαρμογών Νοσηλευτικής ΤΕΙ Κρήτης Αισθητήρια όργανα Δέρμα Γλώσσα Μύτη Μάτι Αυτί Δέρμα Μελανοκύτταρα χόριο Σμηγματογόνοι αδένες Ορθωτήρας μυς των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΙ ΚΟΓΧΟΙ ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΙ ΚΟΓΧΟΙ ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ - ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ι. ΦΕΖΟΥΛΙΔΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΙ ΚΟΓΧΟΙ ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ Μετωπιαίο Σφηνοειδέ2 Ηθμοειδές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

Οδοντιατρική Σχολή Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οδοντιατρική αντιμετώπιση παιδιών και εφήβων με σχιστία

Οδοντιατρική Σχολή Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οδοντιατρική αντιμετώπιση παιδιών και εφήβων με σχιστία Οδοντιατρική Σχολή Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οδοντιατρική αντιμετώπιση παιδιών και εφήβων με σχιστία Δρ. Σωτηρία Γκιζάνη Επικ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παιδοδοντιατρικής Από τις πιο συχνές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΑ & ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΟΣΤΑ & ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΣΤΑ & ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Τα οστά είναι μία στερεά μορφή του συνδετικού ιστού. Σχηματίζουν το μεγαλύτερο μέρος του σκελετού και είναι ο κύριος στηρικτικός ιστός του σώματος. ΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΚΟΡΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Τι είναι το διάφραγμα; Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί σε αριστερή και δεξιά ρινική

Διαβάστε περισσότερα

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης.

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Κωτούλα Αγορίτσα, Ιατρος ακτινολόγος, Επιμελήτρια Β Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείου Α.Ν.Θ. ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ, Θεσ/νίκης Τα οστά σχηματίζονται με δύο τρόπους:

Διαβάστε περισσότερα

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία)

Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία Δυσλειτουργία στην ένωση του κρανίου με τον κορμό στο νεογέννητο μωρό (Ατλαντό-Ινιακή Δυσλειτουργία) Τα νεογέννητα μωρά διαφέρουν από τους ενήλικες, ή ακόμα από τα μεγαλύτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Α Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΑΠΝΟΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ο όρος αναπνοήαναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το διάφραγμα;

Τι είναι το διάφραγμα; Σκολίωση ρινικού διαφράγματος ( συγγραφέας ΜΑΛΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΡΛ ) Τι είναι το διάφραγμα; Εικόνα 1 Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική

Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική Μύες Το μυϊκό σύστημα αποτελείται από τους μύες. Ο αριθμός των μυών του μυϊκού συστήματος ανέρχεται στους 637. Οι μύες είναι όργανα για τη σωματική κινητικότητα, την σπλαχνική κινητικότητα και τη κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος Τιπεριλαμβάνει; Ρινική κοιλότητα Φάρυγγας Λάρυγγας Τραχεία Βρογχιόλια Βρόγχοι Κυψελίδες Όριοανώτερου κατώτερουασ Φωνητικές χορδές Λάρυγγας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ ΜΕΤΩΠΙΑΙΟΣ ΚΟΛΠΟΣ ΚΟΓΧΟΣ ΑΝΩ ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ ΣΧΙΣΜΗ ΙΓΜΟΡΙΟ ΑΝΤΡΟ ΗΘΜΟΕΙΔΕΙΣ ΚΑΤΩ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΓΧΗ. ΜΑΣΤΟΕΙΔΕΙς ΚΥΨΕΛΕΣ ΣΚΛΗΡΑ ΥΠΕΡΩΑ ΓΝΑΘΟΣ

ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ ΜΕΤΩΠΙΑΙΟΣ ΚΟΛΠΟΣ ΚΟΓΧΟΣ ΑΝΩ ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ ΣΧΙΣΜΗ ΙΓΜΟΡΙΟ ΑΝΤΡΟ ΗΘΜΟΕΙΔΕΙΣ ΚΑΤΩ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΓΧΗ. ΜΑΣΤΟΕΙΔΕΙς ΚΥΨΕΛΕΣ ΣΚΛΗΡΑ ΥΠΕΡΩΑ ΓΝΑΘΟΣ 1 ΣΠΛΑΧΝΙΚΟ ΚΡΑΝΙΟ ΜΕΤΩΠΙΑΙΟΣ ΚΟΛΠΟΣ ΚΟΓΧΟΣ ΑΝΩ ΟΦΘΑΛΜΙΚΗ ΣΧΙΣΜΗ ΗΘΜΟΕΙΔΕΙΣ ΙΓΜΟΡΙΟ ΑΝΤΡΟ ΜΑΣΤΟΕΙΔΕΙς ΚΥΨΕΛΕΣ ΚΑΤΩ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΓΧΗ ΣΚΛΗΡΑ ΥΠΕΡΩΑ ΓΝΑΘΟΣ 2 ΠΛΑΓΙΑ ΛΗΨΗ ΜΕΤΩΠΙΑΙΟΣ ΚΟΛΠΟΣ ΠΡΟΣΘΙΕΣ & ΟΠΙΣΘΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο Σκελετός της Πυέλου

Ο Σκελετός της Πυέλου Ο Σκελετός της Πυέλου E Johnson Αν. Καθηγήτρια Εργαστήριο Ανατοµίας Η Πύελος το κατώτερο σηµείο του κορµού προς τα κάτω συνέχεια της κοιλιάς η πυελική κοιλότητα = κατώτερο τµήµα της κοιλιακής χώρας εντοπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

Οστεολογία Ι. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon

Οστεολογία Ι. Ioannis Lazarettos. MD PhD Orthopaedic Surgeon Οστεολογία Ι Ioannis Lazarettos MD PhD Οστεολογία Οστά Τα οστά αποτελούνται από ένα οργανικό υπόστρωμα από ινώδη συνδετικό ιστό εμποτισμένο με μεταλλικά άλατα (σκληρότητα & ελαστικότητα) Δομή Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Εμβρυολογία του Αναπνευστικού Συστήματος

Εμβρυολογία του Αναπνευστικού Συστήματος Εμβρυολογία του Αναπνευστικού Συστήματος Ανάπτυξη πνευμόνων Εμβρυική περίοδος (4-5 εβδομάδες) Ψευδοαδενική περίοδος (5-16 εβδομάδες) Περίοδος σχηματισμού του βρογχικού δέντρου Σωληνώδης περίοδος (16-26

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ ΑΟΝΑ «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ»

ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ ΑΟΝΑ «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΥΡΣΙΝΗ ΑΟΝΑ «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» ΤΟ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟ ΕΜΠΡΟΣ ΤΟ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟ ΠΙΣΩ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑ Η πνευμονική αρτηρία (pulmonary trunk) εκφύεται από τον αρτηριακό κώνο της δεξιάς κοιλίας. Έχει κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ. Γενικά. Συχνότητα εντόπιση

ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ. Γενικά. Συχνότητα εντόπιση ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ Γενικά Οι ρινικοί πολύποδες είναι καλοήθεις, οιδηματώδεις, μαλακοί, ανώδυνοι, μισχωτοί σχηματισμοί του ρινικού βλεννογόνου, που έχουν την τάση να μεγεθύνονται και να καταλαμβάνουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Αναπνευστικού

Λοιμώξεις Αναπνευστικού Λοιμώξεις Αναπνευστικού Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: 1) λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. 2) λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική

Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική Γράφει: Κωνσταντίνος Θεοδώρου, Χειρουργός Οδοντίατρος, Ειδικευμένος στην Αισθητική και Επανορθωτική Οδοντιατρική Τι είναι η περιοδοντίτιδα; Πρόκειται για μια φλεγμονή των ιστών που περιβάλλουν και στηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Κλινικής Εξέτασης. Σπύρος Δαμάσκος

Βασικές Αρχές Κλινικής Εξέτασης. Σπύρος Δαμάσκος Βασικές Αρχές Κλινικής Εξέτασης Σκοπός του σεμιναριακού αυτού μαθήματος...... ο φοιτητής να είναι σε θέση να κάνει ενδοστοματική και εξωστοματική κλινική εξέταση, και να αναγνωρίσει τα φυσιολογικά ανατομικά

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Μύες του πυελικού τοιχώματος

Μύες του πυελικού τοιχώματος Μύες Πυέλου Μύες του πυελικού τοιχώματος Συμβάλλουν στο σχηματισμό των εσωτερικών πλάγιων τοιχωμάτων της πυελικής κοιλότητας. Εκφύονται μέσα από τη πυελική κοιλότητα αλλά καταφύονται έξω από αυτήν (μηριαίο).

Διαβάστε περισσότερα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα

Βουβωνική Χώρα. Ι. Βουβωνικός Χώρα Βουβωνική Χώρα Ι. Βουβωνικός Χώρα Α. Βουβωνικός Σύνδεσµος (του Poupart) Δεν είναι πραγµατικός σύνδεσµος Είναι η αναδίπλωση προς τα έσω του ελευθέρου κάτω χείλους του έξω λοξού µυός από την εκφυσή του από

Διαβάστε περισσότερα

Ανευρύσματα Εγκεφάλου

Ανευρύσματα Εγκεφάλου Ανευρύσματα Εγκεφάλου Το εγκεφαλικό ανεύρυσμα είναι μια παθολογική διάταση σε ένα μέρος του τοιχώματος ενός αγγείου του εγκεφάλου που οφείλεται σε ένα έλλειμμα του μέσου χιτώνα του τοιχώματος του αγγείου.

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις χειρουργικές παθήσεις περινέου στην παιδική ηλικία. Ανέστης Χαραλαμπόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Γενικής Χειρουργικής ΕΚΠΑ

Καλοήθεις χειρουργικές παθήσεις περινέου στην παιδική ηλικία. Ανέστης Χαραλαμπόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Γενικής Χειρουργικής ΕΚΠΑ Καλοήθεις χειρουργικές παθήσεις περινέου στην παιδική ηλικία Ανέστης Χαραλαμπόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Γενικής Χειρουργικής ΕΚΠΑ Περίνεο Περίνεο είναι η επιφάνεια ανάμεσα στην ηβική σύμφυση και στον

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Το 80% περίπου της γεύσης του φαγητού παρέχεται στην πραγματικότητα από την αίσθηση της όσφρησης. Η μυρωδιά μιας ουσίας σχετίζεται άμεσα με τη χημική

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία και Ιατρική των Καταδύσεων ΒΑΡΟΤΡΑΥΜΑΤΑ. Νεκτάριος Κατριβέσης Εκπαιδευτής OW PADI EFR www.nekdiving.gr Email: nkatriv@gmail.

Φυσιολογία και Ιατρική των Καταδύσεων ΒΑΡΟΤΡΑΥΜΑΤΑ. Νεκτάριος Κατριβέσης Εκπαιδευτής OW PADI EFR www.nekdiving.gr Email: nkatriv@gmail. Φυσιολογία και Ιατρική των Καταδύσεων ΒΑΡΟΤΡΑΥΜΑΤΑ Νεκτάριος Κατριβέσης Εκπαιδευτής OW PADI EFR www.nekdiving.gr Email: nkatriv@gmail.com ΒΑΡΟΤΡΑΥΜΑΤΑ 1. Τι είναι Βαρότραυµα. 2. Ανατοµία Αεροφόρων Κοιλοτήτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ. Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ ΚΑΙ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ Κ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Διευθυντής Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ Οι επιπλοκές του διαβήτη στον άκρο πόδα αποτελούν μια από τις συχνότερες αιτίες: νοσηρότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία

Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία Εφαρμοσμένη Αθλητική Εργοφυσιολογία Αναπνευστική ανταπόκριση στην οξεία άσκηση Βασίλης Πασχάλης Επίκουρος καθηγητής ΤΕΦΑΑ - ΕΚΠΑ Αναπνευστικό σύστημα Αναπνευστικό σύστημα Εξωτερική αναπνοή Η μεταφορά αερίων

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ

Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Μυϊκές θλάσεις και αποκατάσταση ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΕΦΑΑ ΚΟΜΟΤΙΝΗΣ Ορισμός : Οξεία μυϊκή θλάση ορίζεται η ρήξη των μυϊκών ινών στο μυ η οποία είναι αποτέλεσμα εφαρμογής υπέρμετρης ξαφνικής δύναμης στο μυ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματος και αποτελείται από τρεις στιβάδες: επιδερμίδα, χόριο και το υποδόριο λίπος. Τα εξαρτήματα του δέρματος είναι οι τρίχες,

Διαβάστε περισσότερα

Κρανιακή Οστεοπαθητική

Κρανιακή Οστεοπαθητική Κρανιακή Οστεοπαθητική ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΤΟΥ «ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ Dr. Sutherland Ο Dr. Sutherland (1873 1954), πατέρας της Κρανιακής Οστεοπαθητικής, παρατήρησε την λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο. Οστεολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ I Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο. Οστεολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ I Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο Οστεολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ I Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Οστά και ανθρώπινος σκελετός Η οστεολογία αναφέρετε στην μελέτη των οστών. Οστά ονομάζονται σκληρά όργανα που παράγονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: ρ. Τιµολέων Τερζής, Ωτορινολαρυγγολόγος, Διευθυντής Ρινολογικής Ομάδας Αθηνών

Γράφει: ρ. Τιµολέων Τερζής, Ωτορινολαρυγγολόγος, Διευθυντής Ρινολογικής Ομάδας Αθηνών Γράφει: ρ. Τιµολέων Τερζής, Ωτορινολαρυγγολόγος, Διευθυντής Ρινολογικής Ομάδας Αθηνών Η φωνή µας παράγεται από την κίνηση και τη δόνηση δύο µικρών µυών, των φωνητικών µυών, που λέγονται φωνητικές χορδές.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:././2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Από το κύτταρο στον οργανισμό ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1

Κεφάλαιο 5 ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1 Κεφάλαιο 5 ο ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ Κ. ΣΗΦΑΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ 1 Το πεπτικό σύστημα αποτελείται Από όργανα (Γαστρεντερικός σωλήνας) Αρχίζει από το σώμα και καταλήγει στον πρωκτό Χωρίζεται σε: Στοματική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Φροντίδα τραχειοστομίας Βασική Νοσηλευτική Ι Εργαστήριο (Βασιλική Καρρά ΠΕ Νοσηλεύτρια MSc, PhD(c), ΓΝΑ ΣιΣμανόγλειο) Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Δομές αναπνευστικού συστήματος 1

Διαβάστε περισσότερα

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη

Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Από το βιβλίο του Δρ. Πέτρου Α. Πουλμέντη Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη βιολογική μηχανική Κεφάλαιο 2 Εκβιομηχανική των οστών Οι διαφάνειες που ακολουθούν Η ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Για να περιγράψουμε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΓΟΝΩΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ. c-myc στους ρινικούς πολύποδες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΓΟΝΩΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ. c-myc στους ρινικούς πολύποδες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΓΟΝΩΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ CD 54 (ICAM-I) και CD 68 και του Πρωτοογκογονίδιου c-myc στους ρινικούς πολύποδες ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ. ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ. ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος ΤΙ ΕΊΝΑΙ Η ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ? Ετοιμολογία : είναι ο λόγος για το πάθος, δηλαδή την αρρώστια Ασχολείται με το μηχανισμό και τους

Διαβάστε περισσότερα