Διαχείριση Διαπροσωπικών Σχέσεων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διαχείριση Διαπροσωπικών Σχέσεων"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Διαχείριση Διαπροσωπικών Σχέσεων ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

2

3 Συγγραφέας Παναγιώτης Κουτρουβίδης Υπεύθυνος διαμόρφωσης επιστημονικών προδιαγραφών του εκπαιδευτικού υλικού Γιώργος Κουλαουζίδης ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Επιστημονικός Υπεύθυνος για τις εκπαιδευτικές προδιαγραφές του υλικού Αλέξης Κόκκος Αναπληρωτής Επιστημονικός Υπεύθυνος Μάνος Παυλάκης Επιμέλεια Κειμένων Έφη Κωσταρά Το παρόν δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του υποέργου 8 με τίτλο «Συγγραφή και αξιολόγηση και αξιοποίηση υφιστάμενων εκπαιδευτικών υλικών προγραμμάτων εθνικής και τοπικής εμβέλειας» των πράξεων «Κέντρα Δια Βίου Μάθησης-Προγράμματα Εθνικής Εμβέλειας & Προγράμματα Τοπικής Εμβέλειας ΑΠ7» και «Κέντρα Δια Βίου Μάθησης-Προγράμματα Εθνικής Εμβέλειας & Προγράμματα Τοπικής Εμβέλειας ΑΠ8» οι οποίες έχουν ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» (ΕΠΕΔΒΜ) του ΕΣΠΑ ( ), Άξονας Προτεραιότητας 7: «Ενίσχυση της Δια Βίου Εκπαίδευσης Ενήλικων στις 8 Περιφέρειες Σύγκλισης» με κωδικό MIS και Άξονας Προτεραιότητας 8: «Ενίσχυση της δια βίου εκπαίδευσης ενηλίκων στις 3 Περιφέρειες σταδιακής εξόδου» με κωδικό MIS και οι οποίες συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο - ΕΚΤ) και από εθνικούς πόρους, μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.

4

5 Περιεχόμενα Σκοπός... 3 Προσδοκώμενα Αποτελέσματα... 3 Λέξεις Κλειδιά... 3 Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Θέματα Επικοινωνίας και Διεκδίκησης Επικοινωνία Διεκδίκηση Παθητικότητα Διεκδικητική Επικοινωνία Συναισθήματα και η Διαχείρισή τους Όρια & Οριοθέτηση Τα όρια στις σχέσεις Τι δεν είναι όριο Θυμός ο παρεξηγημένος φίλος Θυμός και Επιθετικότητα Παιδικός και εφηβικός θυμός Διαχείριση θυμού Αυτοεκτίμηση Αυτοεκτίμηση και αγάπη Σχέσεις Ζευγαριού Συγκρούσεις Οι διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα Δεξιότητες για τη διατήρηση των σχέσεων στο ζευγάρι Απώλεια και Πένθος Τα συναισθήματα Τα δικαιώματα των πενθούντων Σχολιασμός των δραστηριοτήτων Σύνοψη Βιβλιογραφία Οδηγός για περαιτέρω μελέτη

6 2

7 Σκοπός Σκοπός αυτής της ενότητας είναι να κατανοήσουν οι εκπαιδευόμενοι την πολυπλοκότητα που διέπει τις ανθρώπινες σχέσεις. Να γνωρίσουν ιδιαίτερα πεδία των συναισθημάτων και να τα αξιοποιήσουν δημιουργικά. Να διερευνήσουν και να κατανοήσουν πτυχές της συμπεριφοράς τους, ξεπερνώντας μύθους και παρανοήσεις που συνοδεύουν την οριοθέτηση, την αυτοεκτίμηση και το θυμό. Να μάθουν να διεκδικούν και να συγκρούονται με ασφάλεια. Να εξοικειωθούν με τις δύσκολες έννοιες της απώλειας και του πένθους προσώπων και σχέσεων. Να πάρουν ερεθίσματα, ώστε να αποπειραθούν προσωπικές αλλαγές που μπορεί να βελτιώσουν τη ζωή τους στο πλαίσιο της διαχείριση των σχέσεών τους σε όλα τα επίπεδα. Προσδοκώμενα Αποτελέσματα Μετά το πέρας αυτής της ενότητας, οι εκπαιδευόμενοι θα είναι σε θέση να μπορούν να: Κατανοήσουν την πολυπλοκότητα που διέπει τις σχέσεις. Μάθουν να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους. Μπορούν να είναι διεκδικητικοί σε ασφαλές περιβάλλον. Μάθουν τα οφέλη από την ανάληψη της προσωπικής τους ευθύνης σε θέματα σχέσεων. Μπορούν να διαχειρίζονται θέματα Απώλειας και Πένθους. Προσεγγίσουν στοιχεία της προσωπικότητά τους, ώστε να προσπαθήσουν για ικανοποιητικότερες διαπροσωπικές σχέσεις. Λέξεις Κλειδιά Αυτοεκτίμηση Διεκδίκηση Οριοθέτηση Θυμός Συναισθήματα Απώλεια Συγκρούσεις Πένθος Ζευγάρι 3

8 Εισαγωγικές Παρατηρήσεις Στην ενότητα αυτή αναπτύσσονται σπονδυλωτά θέματα που σχετίζονται με την προσωπική μας ανάπτυξη σε πολλά επίπεδα. Αναπτύσσονται τα θέματα της επικοινωνίας, των συναισθημάτων και της αποδοτικής διαχείρισής τους, θέματα προσωπικών ορίων, διαχείρισης θυμού, θέματα αυτοεκτίμησης, σχέσεων στο ζευγάρι και διαχείρισης απώλειας και πένθους. Τα διαφορετικά θέματα που προσεγγίζονται έχουν μεταξύ τους μια ισχυρή σύνδεση, η οποία αφορά στη διαχείριση των διαπροσωπικών σχέσεων. Δίνονται πληροφορίες που ο κάθε εκπαιδευόμενος μπορεί να αξιοποιήσει στην καθημερινή ζωή, χωρίς να απαιτούνται προηγούμενες γνώσεις στα θέματα που αναπτύσσονται. Το μεγάλο εύρος του θέματος και ο περιορισμένος διαθέσιμος χώρος στην παρούσα ενότητα, δημιουργεί την ανάγκη για συνοπτική αλλά και επιλεκτική ανάπτυξη των θεμάτων. Κάθε ομάδα εκπαιδευομένων, αλλά και καθένας ξεχωριστά μπορεί να εστιάσει και να εμβαθύνει σε θέματα που τον αφορούν και τον ενδιαφέρουν περισσότερο. Η επιλογή των ασκήσεων έγινε με γνώμονα την διερεύνηση προσωπικών πεποιθήσεων, στάσεων και συμπεριφορών εκ μέρους των εκπαιδευομένων και την κινητοποίηση για πιθανές αλλαγές. Η βιβλιογραφία αποτελεί και έναν οδηγό για περαιτέρω μελέτη σε θέματα που ο καθένας επιθυμεί ή έχει περισσότερη ανάγκη. 4

9 1 Θέματα Επικοινωνίας και Διεκδίκησης 1.1 Επικοινωνία Η επικοινωνία είναι η διαδικασία εκείνη κατά την οποία ένας άνθρωπος αποστέλλει ένα μήνυμα σε έναν άλλον, χρησιμοποιώντας έναν κοινό κατά προτίμηση- κώδικα επικοινωνίας (μέσο αποστολής του μηνύματος). Συνήθως περιγράφουμε τρεις μορφές επικοινωνίας, τη λεκτική, τη γραπτή και την εξωλεκτική (μέσω νοημάτων, στάσης σώματος, κινήσεων, εκφράσεων κλπ). Κατά τη διαδικασία της επικοινωνίας ανταλλάσουμε μηνύματα, πληροφορίες, ιδέες, σκέψεις και συναισθήματα. Οι στόχοι της επικοινωνίας μπορεί να είναι πολλοί και διαφορετικοί. Συχνά επικοινωνούμε γιατί θέλουμε να μας καταλάβουν, γιατί θέλουμε να γνωστοποιήσουμε το πώς νοιώθουμε ή τι σκεφτόμαστε. Σε άλλες περιπτώσεις, είναι πιθανό να θέλουμε να επηρεάσουμε/αλλάξουμε ή να τροποποιήσουμε την συμπεριφορά του άλλου ή των άλλων απέναντί μας. Επικοινωνούμε αυθόρμητα και φυσικά ή προσεκτικά και προσχεδιασμένα αναλόγως τη στιγμή, τη φύση των σχέσεών μας, την προσωπικότητά μας, το πλαίσιο στο οποίο βρισκόμαστε (δουλειά, φίλοι, σχέσεις, παιδιά κ.ά.) και αναλόγως με το αποτέλεσμα που θέλουμε να πετύχουμε. Η επικοινωνία μας με τους άλλους ανθρώπους μπορεί να έχει τη μορφή ενός γόνιμου και εποικοδομητικού διαλόγου (όπου και τα δύο μέρη ακούγονται και η γνώμη τους είναι σεβαστή, όπου και οι δύο μπορεί να μάθουν κάτι ο ένας από τον άλλον) ή μπορεί να πάρει τη μορφή μιας αντιπαράθεσης /σύγκρουσης (όπου κανείς δεν ακούει ή δεν νοιάζεται για τα επιχειρήματα/τις σκέψεις και τα συναισθήματα του άλλου). Πολλές φορές η επικοινωνία χρησιμοποιείται και με κακή προαίρεση. Πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να "κερδίσουν" σε ένα διάλογο αποσταθεροποιώντας το συνομιλητή τους. Η Hirrigyen (1999:122) αναφέρει: «Με λίγα λόγια για να αποσταθεροποιήσεις τον άλλον πρέπει: - Να τον χλευάζεις για τις πεποιθήσεις του, τις πολιτικές του επιλογές, τις προτιμήσεις του. - Να μην του απευθύνεις το λόγο. - Να τον γελοιοποιείς δημόσια. -Να τον επικρίνεις μπροστά σε άλλους. - Να του στερείς τη δυνατότητα να εκφραστεί. -Να τον χλευάζεις για την αδυναμία του. -Να κάνεις προσβλητικούς υπαινιγμούς χωρίς διευκρινίσεις. -Να τον κάνεις να αμφιβάλλει για την ικανότητά του να κρίνει και να αποφασίζει.» 5

10 Ακόμα και η άρνηση της άμεσης επικοινωνίας είναι ένα 'όπλο' το οποίο χρησιμοποιείται συχνά. Σε μία ανοιχτή σύγκρουση υπάρχει η πιθανότητα να βρεθεί λύση. Η άρνηση όμως του διαλόγου και της επικοινωνίας δίνει το μήνυμα "μου είσαι αδιάφορος/η και είναι φυσικά μεγάλο πλήγμα για την αυτοεκτίμηση των ανθρώπων γύρω μας. Η επικοινωνία είναι αλληλένδετη με τη συναισθηματική οικειότητα. Η συναισθηματική οικειότητα μας κάνει να ανοίξουμε με ειλικρίνεια τον εαυτό μας και να επικοινωνήσουμε με τους άλλους ανθρώπους. Η διαδικασία αυτή ξεκινά πρωτίστως από την προσπάθεια για επικοινωνία. Η αποτελεσματική επικοινωνία, βασίζεται στην προσπάθεια να «ακούσω» τον άλλο άνθρωπο χωρίς να τον κρίνω, περιλαμβάνει τη διεκδίκηση των προσωπικών μου δικαιωμάτων και την υπευθυνότητα που πρέπει να αισθάνομαι για την αποτελεσματικότητά της. Η επικοινωνία αφορά στη διαδικασία εκείνη όπου οι δικές μας ανάγκες, θα πρέπει να συναντηθούν με τις ανάγκες του άλλου. Ακούω τους άλλους ανθρώπους κριτικά, αλλά χωρίς κριτική, εκτιμώ και αξιολογώ την άποψή τους, διατυπώνω και υπερασπίζομαι ταυτόχρονα και τη δική μου. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ-ΑΚΟΥΩ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΩ Αυτή η άσκηση μπορεί να σας βοηθήσει να ανακαλύψετε πτυχές της έννοιας της επικοινωνίας, να ακούσετε το συνομιλητή σας και να προσπαθήσετε να τον καταλάβετε. Να θυμάστε ότι «ακούω» δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι «συμφωνώ». Διαλέξτε έναν συν-εκπαιδευόμενό σας, καθίστε κοντά ώστε να νιώθετε άνετα και προσπαθήστε να κρατάτε την οπτική σας επαφή καθώς μιλάτε. Διαλέξτε ένα ουδέτερο θέμα (π.χ. πώς πέρασα στη δουλειά, στο σπίτι κλπ) και διατυπώστε μερικές (2-3), όσο το δυνατόν πιο σαφείς, προτάσεις. Ζητήστε από το συνομιλητή σας να σας κάνει διευκρινιστικές ερωτήσεις σχετικές με αυτά που είπατε, ξεκινώντας με τη διατύπωση «Όταν λες..εννοείς ότι..;». Όταν συμφωνείτε το σημειώνετε, όταν διαφωνείτε εξηγείτε τι δεν έγινε κατανοητό. Όταν ο συνομιλητής σας «κερδίσει» 3 «ναι», αλλάζετε ρόλους και επαναλαμβάνετε την άσκηση. Μπορείτε να την επαναλάβετε για 2 φορές ακόμη με άλλα θέματα. Τι καταλάβατε από την άσκηση αυτή; Μοιραστείτε τις σκέψεις σας. Τα δικά μας σχόλια θα τα βρείτε στο τέλος της ενότητας. 6

11 1.2 Διεκδίκηση Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία που καθιστούν αποδοτική την επικοινωνία μας είναι αυτό της διεκδίκησης. Διεκδικητικότητα είναι η ικανότητά μας να εκφράζουμε ειλικρινά τη γνώμη μας, τα συναισθήματα και τα δικαιώματά μας χωρίς φόβο ή άγχος, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιούμε εκείνο τον τρόπο που δεν παραβιάζει και σέβεται τα δικαιώματα των άλλων. Η διεκδικητικότητα απέχει από την επιθετικότητα, ενώ επίσης δεν έχει σχέση με την αρνητική έννοια του «εγωισμού». Μοιάζει περισσότερο με έναν «κοινό τόπο» συνάντησης δύο ανθρώπων που «ακούνε» ουσιαστικά και με ενδιαφέρον ο ένας τον άλλον. Προϋποθέτει σημαντικό βαθμό αυτοεκτίμησης, αφού σχετίζεται με την πρακτική και την ανάγκη να υποστηρίξω τον εαυτό μου, ταυτόχρονα με έναν βαθύ σεβασμό για τους άλλους ανθρώπους και τη διαφορετικότητά τους. Η έλλειψη διεκδίκησης και η αντικατάσταση αυτής από επιθετικές ή παθητικές συμπεριφορές συνήθως προέρχεται από λανθασμένες πεποιθήσεις ή στερεοτυπικές αντιλήψεις. Μια συνηθισμένη τέτοια μπορεί να είναι ότι δεν πρέπει να λέμε «όχι» στους άλλους γιατί αυτό είναι εγωιστικό. Έχουμε διδαχθεί ότι πρέπει να είμαστε ήρεμοι για να αποφύγουμε να έρθουμε σε αντιπαράθεση. Στον αντίποδα αυτού έχουμε επίσης διδαχθεί ότι οι δικές μας ανάγκες είναι πιο σημαντικές από των υπολοίπων ανθρώπων. Συνήθως η διεκδικητική συμπεριφορά έχει χαρακτηριστικά όπως περιγράφονται ακολούθως: Μιλάμε και διεκδικούμε τα δικαιώματά μας. Προσπαθούμε να διορθώσουμε μια κατάσταση στην οποία τα δικαιώματα αυτά παραβιάζονται. Αναζητάμε, ως βασική προϋπόθεση, το σεβασμό και την κατανόηση στις σχέσεις μας. Βρίσκουμε υγιείς τρόπους να οριοθετούμε ανθρώπους που χρησιμοποιούν εναντίον μας τρόπους όπως η επιθετικότητα, ο χειρισμός, η κριτική και η προσβολή. Προστατεύουμε αυτούς για τους οποίους είμαστε υπεύθυνοι (παιδιά/ηλικιωμένοι/ ή άρρωστοι άνθρωποι), οι οποίοι δεν μπορούν να μιλήσουν ή να υπερασπιστούν εύκολα τον εαυτό τους. Αποδεχόμαστε τις συνέπειες που έχει σε εμάς ή στο περιβάλλον μας η διεκδικητική συμπεριφορά / επικοινωνία. 7

12 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2. ΔΙΕΚΔΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Παρακαλούμε απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις με «ναι», «συνήθως», «όχι πάντα», «όχι» και διαπιστώστε κατά πόσο χρησιμοποιείτε τη διεκδίκηση στην επικοινωνία σας. Ζητάτε βοήθεια όταν τη χρειάζεστε ; Εκφράζετε το θυμό σας και την ενόχλησή σας με τρόπο που να λειτουργεί θετικά για εσάς και τους γύρω σας ; Κάνετε ερωτήσεις, όταν δεν έχετε καταλάβει κάτι; Λέτε τη γνώμη σας ανοιχτά, ακόμα και όταν ένα σύνολο ανθρώπων έχει διαφορετική άποψη από εσάς ; Μιλάτε αρκετά συχνά στους χώρους που κινείστε (δουλειά, φίλοι, οργανισμοί, ομάδες); Τα δικά μας σχόλια αναφορικά με τις απαντήσεις σας θα τα βρείτε στο τέλος της ενότητας. 1.3 Παθητικότητα Οι άνθρωποι που δεν υιοθετούν διεκδικητική συμπεριφορά στην επικοινωνία τους συνήθως είναι άνθρωποι που ανέχονται παθητικά αυτά που συμβαίνουν γύρω τους και τους ενοχλούν ή άνθρωποι που είναι μονίμως και αδίκως θυμωμένοι με τους γύρω τους φιλονικώντας. Οι συνέπειες από την έλλειψη αυτή συνήθως αποτυπώνονται στη ζωή ή την καθημερινότητα ενός ανθρώπου με τις παρακάτω μορφές: Καταθλιπτικό συναίσθημα, αίσθημα κενού. Όταν δεν διεκδικούμε και δεν επικοινωνούμε τα θέματα που ουσιαστικά μας απασχολούν ή όταν, αντίθετα, στρέφουμε το θυμό προς τον εαυτό μας, τότε τα πράγματα δυσκολεύουν για εμάς και τους γύρω μας. Κυριαρχεί η αίσθηση ότι «η ζωή μου μού διαφεύγει» ή ότι «δεν την εξουσιάζω». Μνησικακία. Ως μνησικακία θεωρούμε τον συνεχή και αδικαιολόγητο θυμό για τους άλλους. Η μνησικακία είναι ορατή στην επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων όταν συχνά χρησιμοποιούν γεγονότα του παρελθόντος στον παρόν (αντί να μιλάμε για αυτό που έγινε σήμερα, συζητάμε πράγματα που έχουν γίνει μήνες ή χρόνια πριν). Συνήθως κυριαρχεί η αίσθηση ότι οι άνθρωποι μας εκμεταλλεύονται. Σύγχυση. Όταν δεν υιοθετούμε τη διεκδικητική συμπεριφορά στην επικοινωνία μας με τους άλλους τότε μπορεί να αισθανθούμε σύγχυση σε σχέση με το «ποιοι είμαστε». Αυτή τη σύγχυση μπορούμε να την κατανοήσουμε όταν στους εσωτερικούς μας διαλόγους αναρωτιόμαστε για ζητήματα όπως «γιατί είμαι τόσο αδύναμος;» ή «θα είμαι πάντα το θύμα;». Κυριαρχεί η αίσθηση της προσωπικής αδυναμίας και θυματοποίησης. 8

13 Βία. Όταν δεν μπορούμε ή δεν ξέρουμε να εκφραστούμε διεκδικητικά τότε μπορεί ο θυμός που νοιώθουμε για τα πράγματα και τις καταστάσεις να διογκωθεί και να καταφύγουμε στον αντίποδα της απάθειας/παθητικότητας που είναι η βία. Στην περίπτωση αυτή συνήθως νομίζουμε ότι μόνο εμείς έχουμε δίκιο. Άγχος που οδηγεί στην αδράνεια. Πολλοί άνθρωποι που δεν γνωρίζουν το πώς να επικοινωνούν αποτελεσματικά υιοθετούν μια στάση απόσυρσης και αποφυγής και σταματούν να εμπλέκονται ενεργά και ουσιαστικά στις σχέσεις τους, στη δουλειά τους ή στις φιλίες τους. Κυριαρχεί ο φόβος «μήπως πληγωθούν». Το συνηθέστερο συναίσθημα είναι αυτό του άγχους και της ανασφάλειας. Σχέσεις χωρίς νόημα. Οι άνθρωπου που δεν διεκδικούν, δυσκολεύονται να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, με αποτέλεσμα οι σχέσεις που έχουν να μοιάζουν με «νεκρό τοπίο.» Η έλλειψη της ουσιαστικής συμμετοχής τους στις σχέσεις αντικαθίσταται από την πεποίθηση ότι «ο άλλος θα έπρεπε να ξέρει τι θέλω/χρειάζομαι/έχω ανάγκη, αφού είναι φανερό». Κυριαρχεί η αίσθηση του «ανικανοποίητου». Σωματικά συμπτώματα. Η έλλειψη διεκδίκησης μπορεί να φτάσει σε σημείο να σωματοποιηθεί, δηλαδή τα συμπτώματα να είναι ορατά μόνο σε συναισθηματικό επίπεδο αλλά και στο σώμα. Λόγω του υψηλού βαθμού άγχους που βιώνει συνεχώς το άτομο, το σώμα εξασθενεί και μπορεί να παρουσιαστούν διάφορα σωματικά προβλήματα, όπως συνεχόμενοι πονοκέφαλοι, ημικρανίες, πίεση, δερματικά νοσήματα, κλπ. Ωστόσο χρειάζεται προσοχή πριν σπεύσουμε να χαρακτηρίσουμε ψυχοσωματικό κάποιο σύμπτωμα, χρειάζεται να έχουμε πρώτα επισκεφθεί ιατρό ο οποίος θα αποκλείσει πιθανές ασθένειες. 1.4 Διεκδικητική Επικοινωνία Παρακάτω αναπτύσσονται μερικές βασικές μορφές που μπορεί να πάρει η διεκδικητική επικοινωνία, οι οποίες προτείνονται ώστε οι εκπαιδευόμενοι να τις αποπειραθούν στην προσπάθειά τους για διεκδικητική επικοινωνία Βασική διεκδίκηση. Αυτή είναι η απλή μορφή διεκδίκησης και η ελεύθερη έκφραση των συναισθημάτων, των σκέψεων και των πεποιθήσεών μας. Συνήθως εκφράζεται με την απλή δήλωση «Εγώ θέλω» ή «Εγώ αισθάνομαι». Συναισθητική διεκδίκηση. Αυτή η μορφή εκτός από τη δική μας θέση περιλαμβάνει ευαισθησία και κατανόηση για τις ανάγκες των άλλων ανθρώπων. Χωρίζεται σε δύο μέρη, 9

14 αρχικά με την έκφραση της κατανόησης του άλλου, ενώ ακολουθεί η έκφραση της δική μας ανάγκης με τη μορφή «Εγώ θέλω» ή «Εγώ αισθάνομαι». Παράδειγμα: «Καταλαβαίνω ότι είσαι πολύ απασχολημένος/η αυτόν τον καιρό με τη δουλειά σου, αλλά εγώ αισθάνομαι λυπημένη γιατί πιστεύω ότι και η σχέση μας είναι σημαντική για μένα. Θέλω να δημιουργήσεις χρόνο και για εμάς». Κλιμακωτή διεκδίκηση. Η κλιμακωτή διεκδίκηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν το άλλο άτομο έχει αποτύχει να ανταποκριθεί στη βασική μας διεκδίκηση και παραβιάζει τα δικαιώματά μας. Σταδιακά κλιμακώνεται η διεκδίκησή μας και συνήθως περιλαμβάνει (χωρίς να είμαστε απειλητικοί) και τις φυσικές συνέπειες της συμπεριφοράς του άλλου. Παράδειγμα: «Εγώ θέλω την εργασία σου έτοιμη μέχρι αύριο στις Αν δεν μπορέσεις να τα καταφέρεις, θα ζητήσω βοήθεια από το διευθυντή». Εναλλακτικά: «Εγώ χρειάζομαι τη βοήθειά σου για να μένει το σπίτι καθαρό. Αν δεν μαζεύεις τα παιχνίδια σου από τους κοινόχρηστους χώρους του σπιτιού, θα αναγκαστώ να τα πετάξω». Εγώ Διεκδίκηση. Όταν επικεντρωνόμαστε στην «Εγώ Διεκδίκηση» περιγράφουμε το πρόβλημα, τα συναισθήματα και δίνουμε και τη θέση μας με έναν θετικό τρόπο χωρίς να κατηγορούμε τον άλλον. Η «εγώ- διεκδίκηση» μπορεί να μας βοηθήσει να δομήσουμε τις σκέψεις μας με ξεκάθαρο τρόπο με κέντρο τον εαυτό μας και «τα θέλω μας».παράδειγμα: «Όταν λες ότι θα ψωνίσεις εσύ για το σπίτι και δεν το κάνεις, τότε εγώ δεν μπορώ να μαγειρέψω. Αισθάνομαι πληγωμένη και θυμωμένη. Την επόμενη φορά θα προτιμούσα να μην αναλάβεις κάτι αν πραγματικά δεν θέλεις ή δεν μπορείς, ώστε να μπορέσω να κανονίσω εγώ το πρόγραμμά μου». ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 3. ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ Στην άσκηση αυτή θα σας ζητήσουμε να γράψετε παραδείγματα διεκδικητικής επικοινωνίας (3 παραδείγματα), αναφέροντας τη συμπεριφορά που ενοχλεί, τα αποτελέσματά της και τι θα θέλατε να γίνει, αναφερόμενοι σε υποθετικά προσωπικά σας σενάρια, όπως παρακάτω: Όταν το κάνεις αυτό... Όταν αργείς. Τα αποτελέσματα είναι... Βγαίνω έξω από το πρόγραμμά μου. Για αυτό θα προτιμούσα... Θα ήθελα να έρχεσαι στην ώρα που έχουμε ορίσει. Όταν το κάνεις αυτό... (περιγράψτε τη συμπεριφορά). 10

15 Τα αποτελέσματα είναι... (Περιγράψτε πώς η συμπεριφορά αυτή σας φέρνει σε πρόβλημα). Για αυτό θα προτιμούσα... (περιγράψτε τι θέλετε ξεκάθαρα.) Τα δικά μας σχόλια για την προσέγγιση που κάνατε στην άσκηση αυτή θα τα βρείτε στο τέλος της ενότητας. Με τη συχνή επανάληψη των παραπάνω τρόπων επικοινωνίας μέσω της διεκδίκησης- θέτουμε τις βάσεις για ουσιαστική επικοινωνία χωρίς συνεχή παράπονα, απειλές και φόβο. Ο Moustakas (1981:21) αναφέρει ότι «σε καιρούς αμφιβολίας και σύγκρουσης δεν υπάρχει άλλος τρόπος παρά να βρούμε έναν δρόμο μέσα μας. Το να είμαστε ο εαυτός μας είναι μια ευθύνη καθώς και ένα δικαίωμα. Ένα από τα πιο σοβαρά και ισχυρά εργαλεία που διαθέτουμε εμείς οι άνθρωποι για την αυτογνωσία μας αλλά και που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως οδηγός για υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις είναι η ορθή επικοινωνία και η διεκδίκηση». 11

16 2 Συναισθήματα και η Διαχείρισή τους Όταν είμαστε παιδιά, στο ξεκίνημα της ζωής μας, έχουμε έντονη σύγχυση σχετικά με τα συναισθήματά μας, νοιώθοντας την ανάγκη να κατανοήσουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο γύρω μας, ώστε να δώσουμε το δικό μας νόημα στη ζωή. Για να εξελιχθεί αυτή η διαδικασία ομαλά και αποδοτικά χρειάζεται να μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε, να κατονομάσουμε και να επικοινωνήσουμε τα συναισθήματά μας. Πρόκειται για μια διεργασία που αρχικά ξεκινά συνήθως στο πλαίσιο της οικογένειας, ενώ συνεχίζεται στο πλαίσιο του σχολείου αλλά και της κοινωνίας που ζούμε. Μέσα σε αυτές τις δομές μαθαίνουμε τον τρόπο να εκφράζουμε/να διαχειριζόμαστε ή να απωθούμε/να κρύβουμε/να αρνούμαστε τα συναισθήματά μας. Η συναισθηματική εκπαίδευση που λαμβάνουμε είναι σημαντική γιατί η μετέπειτα ζωή μας ως ενήλικες θα βασιστεί σε αυτήν. Ανάλογα με τον τρόπο που έχουμε «εκπαιδευτεί», είτε θα μας βοηθήσει να εμπλακούμε συναισθηματικά με τον εαυτό μας και τους άλλους ανθρώπους, είτε θα μας δυσκολέψει σε αυτό. Τα συναισθήματα είναι «οι οδηγοί μας» στη ζωή. Με την ύπαρξή τους μας ενημερώνουν για τον αντίκτυπο που έχει για εμάς μια συγκεκριμένη κατάσταση και μας καθοδηγούν σχετικά με τη δράση μας σε σχέση με αυτή. Παρακάτω περιγράφονται μερικά από αυτά: Φόβος: Ο φόβος είναι ένα βασικό συναίσθημα του ανθρώπου που προκαλείται από τη συνειδητοποίηση ενός πραγματικού ή φανταστικού κινδύνου ή απειλής. Είναι ένας φυσικός μηχανισμός που σκοπό έχει να μας κινητοποιήσει ώστε να προστατευτούμε. Θυμός: Το συναίσθημα του θυμού προέρχεται από την αίσθηση της καταπάτησης των ορίων μας. Ενεργοποιείται για να μας δώσει την ενέργεια (θερμότητα) που χρειαζόμαστε ώστε να δράσουμε. Θλίψη: Η λύπη είναι συναίσθημα με έκδηλα τα χαρακτηριστικά της στενοχώριας, του πόνου ή της οδύνης. Χρησιμεύει στο να πενθήσουμε την κάθε είδους ενδεχόμενη απώλεια. Χαρά: Τη βιώνουμε σε πολλές διαφορετικές καταστάσεις, όπως για παράδειγμα όταν αποκτάμε κάτι που επιθυμούμε, όταν γινόμαστε αποδεκτοί από τους άλλους, όταν βρισκόμαστε σε επαφή με ανθρώπους που μας αγαπούν, όταν κάνουμε πράγματα που συνδέονται με ευχάριστες αναμνήσεις, όταν ανήκουμε σε ομάδες ανθρώπων που μας αποδέχονται, όταν λαμβάνουμε προσοχή και φροντίδα, όταν καταλαβαίνουμε ότι μας εκτιμούν και μας σέβονται, όταν πετύχουμε τους στόχους μας κ.λπ. Είναι κινητήριο 12

17 συναίσθημα για να βάλουμε στόχους και να προσπαθήσουμε να τους επιτύχουμε ή να αποπειραθούμε αλλαγές. Ντροπή: Η ντροπή σχετίζεται με την αίσθηση της ταπείνωσης στα μάτια κάποιου ή κάποιων (ή του εαυτού μας), επειδή νοιώθουμε ότι αυτό που είμαστε ή αυτό που μας συμβαίνει δεν είναι αποδεκτό. Άγχος: Το άγχος είναι ένα συναίσθημα που εμφανίζεται σε καταστάσεις που το άτομο σκέφτεται ότι θα έρθει αντιμέτωπο με μία δύσκολη κατάσταση ή όταν απειλείται πραγματικά. Είναι το συναίσθημα που τροφοδοτεί την αντίδραση «μάχομαι ή εγκαταλείπω». Αγάπη: Είναι το συναίσθημα που νοιώθω όταν αφήνω τον άλλον να είναι ή να γίνεται ο εαυτός του. Τα συναισθήματα, όπως και τα χρώματα, έχουν φυσικά διαβαθμίσεις ανάλογα με την έντασή τους. Κάτι μπορεί να σημαίνει ότι κάποιος/α όταν δηλώνει θυμωμένος μπορεί να είναι ενοχλημένος ή απλώς εκνευρισμένος ή «έξαλλος». Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να εκπαιδευθούμε στο να επικοινωνούμε με τους άλλους ανθρώπους το πώς ακριβώς νοιώθουμε (την ένταση του συναισθήματός μας), γιατί σε άλλη περίπτωση υπάρχει κίνδυνος η επικοινωνία μας να παρουσιάσει σημαντικά προβλήματα, καθώς πιθανότατα στέλνουμε λανθασμένα μηνύματα. Το να εκφράζω τα συναισθήματά μου είναι τελείως διαφορετικό από το να δρω επηρεαζόμενος από αυτά. Εκφράζω συναίσθημα Δρω επηρεαζόμενος Είμαι θυμωμένη (και το λέω) Σπάω/χτυπάω/υποτιμώ/κατηγορώ Είμαι λυπημένος (και κλαίω) Πίνω ανεξέλεγκτα αλκοόλ Είμαι φοβισμένη (και ζητώ βοήθεια) Επιτίθεμαι ή παραλύω Είμαι χαρούμενος (και γελάω) Βάζω τη μουσική δυνατά ( το πρωί) Από τα παραπάνω παραδείγματα μπορεί κανείς να καταλάβει ότι δεν υπάρχουν αρνητικά και θετικά συναισθήματα, αλλά αρνητικός και θετικός τρόπος που αντιδράμε ή τα διαχειριζόμαστε. Δεδομένου ότι είναι πολύ σημαντικό να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας (αλλά και οι άλλοι άνθρωποι έχουν το ίδιο δικαίωμα), θα πρέπει να το κάνουμε χωρίς επίκριση, προς 13

18 τον άνθρωπο που επικοινωνούμε. Στην περίπτωση που ασκήσουμε κριτική ή υποτίμηση στην έκφραση του συναισθήματος του άλλου, θέτουμε τις βάσεις για μελλοντικά προβλήματα σε αυτή μας την σχέση. Άνθρωποι που συμπεριφέρονται με υπερβολική αυστηρότητα ή είναι υπερβολικά παραχωρητικοί ή υπερπροστατευτικοί είναι σύνηθες να μπλοκάρουν τη διαδικασία της έκφρασης των δικών τους συναισθημάτων, αλλά και των άλλων ανθρώπων. Με αυτό τον τρόπο χάνεται η ευκαιρία να μάθουμε τον τρόπο να διαχειριζόμαστε τα «απαγορευμένα» συναισθήματά μας, αυτά που μας δυσκολεύουν. Τόσο ο άντρας όσο και η γυναίκα αισθάνονται ακριβώς ίδια συναισθήματα. Το μόνο που αλλάζει είναι ο τρόπος έκφρασής τους. Ο τρόπος αυτός έχει τις καταβολές του σε αυτά που έχουμε διδαχθεί σχετικά με το «τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται» για τα δυο φύλα από την οικογένεια ή το κοινωνικό πλαίσιο που ζούμε. «Οι άντρες έχουν ειδικά εκπαιδευθεί στο να θυσιάζουν τα αισθήματά τους ή και τη ζωή τους ακόμα, για αυτό που τους έχουν πει ότι είναι το καθήκον τους, ως άνδρες» (Pittman, 1998: 42). ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 4. ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Στόχος αυτής της άσκησης είναι να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε συναισθήματα, ενώ παράλληλα να διαπιστώσετε πόσο εξοικειωμένοι είστε με τη διαδικασία εντοπισμού των συναισθημάτων. Παρακαλούμε δείτε τα παρακάτω σχέδια και προσπαθήστε να αποδώσετε ένα συναίσθημα σε κάθε ξεχωριστό σχέδιο. Την δική μας εκδοχή θα την βρείτε στο τέλος της ενότητας. Τα συναισθήματα κάνουν πιο πλούσια τη ζωή μας, ενώ την αφήνουν άδεια αν προσπαθήσουμε να τα παρακάμψουμε ή να τα αρνηθούμε. Οι γονείς εκτός από τη στήριξη που παρέχουν στα παιδιά τους για να μορφωθούν στο σχολείο, πεδίο στο οποίο συνήθως προσπαθούν σημαντικά, χρειάζεται να κατανοήσουν ότι η εκπαίδευση στα συναισθήματα και την υγιή διαχείρισή τους είναι μια υποχρέωσή τους πολύ σπουδαία και απαραίτητη για τη μελλοντική ψυχική υγεία και ισορροπία τους. Κάθε συναίσθημα είναι χρήσιμο και για το 14

19 λόγο αυτό δεν θα πρέπει να αποκλείουμε κάποια από αυτά. Τα συναισθήματα είναι σαν «συγκοινωνούντα δοχεία». Όταν αρνούμαι, αποποιούμαι ή «παγώνω» κάποιο συναίσθημα που με δυσκολεύει, είναι πολύ πιθανό να «μπλοκάρω» και την έκφραση άλλων από αυτά. Εάν παρακάμπτω το θυμό που νοιώθω για ένα πρόσωπο, είναι πολύ πιθανό ταυτόχρονα να δυσκολεύομαι να αισθανθώ και αγάπη προς τον άνθρωπο αυτό. Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να καταπιέζουμε τα συναισθήματά μας, ενώ όλοι μπορεί να είναι επικίνδυνοι για την ψυχική μας υγεία και ισορροπία. Παρακάτω περιγράφονται οι συνηθέστεροι: Αγνοώντας τα. Προσποιούμενοι ότι δεν «έγινε τίποτε». Με την πολυφαγία. Χρησιμοποιώντας ναρκωτικά και αλκοόλ. Με την καταναγκαστική γυμναστική. Με την επίμονη αναζήτηση σεξ. Με την οποιαδήποτε καταναγκαστική συμπεριφορά. Με την καταναγκαστική αυτοϊκανοποίηση. Με το να είμαστε συνεχώς απασχολημένοι. Με το να αναλύουμε υπερβολικά. Με το καταναγκαστικό διάβασμα ή την τηλεόραση. Με το να κρατάμε τη συζήτηση σε ένα διανοητικό επίπεδο. Με το να υποκρινόμαστε. Αντίθετα με ότι μπορεί να πιστεύουμε ή να αισθανόμαστε, το να αναστέλλουμε με τους παραπάνω τρόπους τα συναισθήματά μας μπορεί να μας φαίνεται πιο εύκολο δεν γίνεται όμως χωρίς κόστος. Οι παραπάνω τρόποι μας φέρνουν σταδιακή φθορά και είναι πιθανό στην συνέχεια να αισθανόμαστε: Κούραση. Καταθλιπτικό συναίσθημα, χωρίς προφανή λόγο. Δυσκολία να μιλήσουμε για τον εαυτό μας. Δυσκολία στις διαπροσωπικές σχέσεις. Αίσθηση έλλειψης κινήτρου. Απάθεια. Δυσκολία αποδοχής του εαυτού μας αλλά και των άλλων ανθρώπων. 15

20 Για να βελτιώσουμε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε ή επικοινωνούμε με τους άλλους τα συναισθήματά μας, αρχικά θα πρέπει να παρατηρήσουμε τον εαυτό μας. Παρατηρούμε το πώς νοιώθουμε σε κάθε κατάσταση, προσπαθώντας να μην αγνοήσουμε ή να υποτιμήσουμε τα ευρήματα της παρατήρησής μας. Στη συνέχεια με ειλικρίνεια παραδεχόμαστε το συναίσθημα ή τα συναισθήματα που νοιώθουμε. Αμέσως μετά εκφράζουμε αυτό που νοιώθουμε, δίνοντας το κατάλληλο όνομα, αποδεχόμενοι ότι αυτό που αισθανόμαστε είναι δική μας ευθύνη. Αποφεύγουμε να «φορτώνουμε» τους άλλους με ενοχές ή να ασκούμε κριτική για ό,τι αισθανθήκαμε, γιατί αυτό εμπίπτει αποκλειστικά στη δική μας ευθύνη. Προσπαθούμε να μην φοβόμαστε να παραδεχθούμε αυτό που νοιώθουμε. Αποφεύγουμε επίσης να χαρακτηρίζουμε τα συναισθήματα ως «καλά και κακά». Βρισκόμαστε σε συνεχή προσπάθεια να αναγνωρίσουμε με ποια συναισθήματα δυσκολευόμαστε και με ποια αισθανόμαστε άνετα. Προσπαθούμε να βρούμε νέους τρόπους διαχείρισής τους. Παρατηρούμε και αξιολογούμε το γεγονός ότι εκφράζοντας τα συναισθήματά μας με έναν νέο τρόπο, η ζωή μας γίνεται καλύτερη. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 5. ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΜΟΥ Στόχος της άσκησης είναι να αναγνωρίσετε τις προσωπικές σας στάσεις και ενδεχόμενες δυσκολίες που δημιουργούν τα βασικά συναισθήματα τα οποία είναι: Φόβος, Θυμός, θλίψη, Χαρά, Αγάπη, Ντροπή, Ενοχή, Άγχος. Παρακαλούμε συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα και βρείτε πώς διαχειρίζεστε τα συναισθήματα αυτά. Το συναίσθημα/συναισθήματα το οποίο με δυσκολεύει περισσότερο είναι: Το συναίσθημα/ συναισθήματα το οποίο διαχειρίζομαι ευκολότερα είναι: Το συναίσθημα/ συναισθήματα το οποίο δεν επιτρέπω στον εαυτό μου να νοιώσω: Στην πατρική μου οικογένεια δεν εκφραζόταν: Στα παιδιά μου ή το σύντροφό μου δεν επιτρέπω να εκφράσουν: Έχω βλάψει τον εαυτό μου ή άλλους όταν νοιώθω: Πιστεύω ότι χρειάζομαι δουλειά με: Τα δικά μας σχόλια θα τα βρείτε στο τέλος της ενότητας 16

21 3 Όρια & Οριοθέτηση «Όταν δεν μπορούμε να αλλάξουμε μια κατάσταση (σκεφτείτε το παράδειγμα μιας ανίατης ασθένειας) είμαστε αντιμέτωποι με την πρόκληση να αλλάξουμε τον εαυτό μας.» (Frankl, 2010: 172) Η οριοθέτηση είναι ένα από τα θέματα που απασχολούν πολλούς ανθρώπους. Οι γονείς συνήθως λένε: «Τα παιδιά μου χρειάζονται όρια», στις σχέσεις λέμε ότι «η ισορροπία έρχεται όταν υπάρχουν όρια», ενώ πολλά άρθρα και σεμινάρια μας καλούν «να διδαχθούμε τον τρόπο να βάζουμε όρια». Όριο είναι ο χώρος ανάμεσα σε εμάς και τους άλλους ανθρώπους. Σε αυτόν το χώρο αναπτυσσόμαστε ατομικά και ξεχωριστά από τις σχέσεις που έχουμε με τους άλλους, ως μοναδικά άτομα, χωρίς να είναι απαραίτητη η παρουσία, η έγκριση ή η αποδοχή των άλλων στη διαδικασία αυτή. Τα όρια είναι απαραίτητα ώστε να μπορούν οι άνθρωποι να διατηρούν μια υγιή ταυτότητα. Ο τρόπος που τα διαχειριζόμαστε έχει τις ρίζες του στην παιδική μας ηλικία, ανάλογα με το τι έχουμε διδαχθεί για αυτά. Είναι πιθανό να τα αναπτύσσουμε και να τα υποστηρίζουμε, να τα φοβόμαστε, να τα απαιτούμε, να τα καλοδεχόμαστε ή να τα αγνοούμε. Υπάρχουν πολλοί μύθοι που ακολουθούν ή συνδέονται με την έννοια των ορίων, τους οποίους τους έχουμε συναντήσει στην έως τώρα ζωή μας, ενώ είναι πιθανό ορισμένους από αυτούς να τους έχουμε υιοθετήσει ως δικά μας στερεότυπα. Στη συνέχεια συζητάμε τους πιο κοινούς από αυτούς. Μύθος 1: Τα όρια είναι εξωτερικά, πρέπει να μας τα βάζουν οι άλλοι. Πραγματικότητα: Τα όρια είναι και εξωτερικά και εσωτερικά. Οι ενήλικοι έχουν ανάγκη τα εξωτερικά όρια ως οδηγό για το πώς να φερθούν σε συγκεκριμένες συνθήκες και τα εσωτερικά όρια για να υπερασπίζονται τον εαυτό τους και να ζουν με τις δικές τους ηθικές αξίες, που έχουν υιοθετήσει. Μύθος 2: Το να βάζω όρια είναι εγωιστικό. Πραγματικότητα: Έχουμε δική μας ευθύνη να διαχειριστούμε τη ζωή μας, τις ικανότητές μας, τα συναισθήματά μας, τις σκέψεις μας και τις ενέργειές μας. Κάθε μας άρνηση να προστατεύσουμε τα παραπάνω μας απομακρύνει από την πραγματικότητα που μπορούμε να έχουμε ώστε να ζήσουμε μια ζωή που απλά θα μας αξίζει. Η οριοθέτηση είναι σεβασμός. Μύθος 3: Αν βάλω όρια, οι άνθρωποι που αγαπώ θα πληγωθούν. 17

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη!

«Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! «Tα 14 Πράγματα που Κάνουν οι Καταπληκτικοί Γονείς», από την ψυχολόγο-συγγραφέα Dr. Λίζα Βάρβογλη! Οι καταπληκτικοί γονείς κάνουν καταπληκτικά πράγματα! Και δεν εννοώ περίπλοκα, δύσκολα, ή κάτι τέτοιο,

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης 1. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση (30 ) Στόχοι Να εντοπίσουν παρακολουθήσουν τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Διαδικασία Έχουμε από πριν καλέσει δυο μέλη (ένα αγόρι Α και ένα κορίτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι η σύνθεση όλων εκείνων των παραγόντων που κάνουν έναν άνθρωπο να πετυχαίνει στη ζωή του Αυτοεπίγνωση (αναγνώριση των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών:

Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: Οδηγίες διαχείρισης του θυμού και της επιθετικότητας των παιδιών: 1. Αν αισθάνεστε ως γονείς πως δεν έχετε καταφέρει να αντιμετωπίζετε ικανοποιητικά τον θυμό του παιδιού σας, ξεκινήστε να διαβάζετε, να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ Καταρχάς, βασική προϋπόθεση για το κλείσιμο μιας συνάντησης είναι να έχουμε εξακριβώσει και πιστοποιήσει ότι μιλάμε με τον υπεύθυνο που λαμβάνει μια απόφαση συνεργασίας ή επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Δρ Γεώργιος Γιαννακόπουλος Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Εταιρεία Εκπαίδευσης και Ψυχοθεραπείας Αθήνα 2013 0 Copyright 2013 Γεώργιος Γιαννακόπουλος ISBN:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ (ΕΔΒ) κατά Marshall B. Rosenberg Η επικοινωνία δίχως βία είναι μια μέθοδος η οποία: Διευκολύνει την ροή της επικοινωνίας. Εστιάζει στην έκφραση, μέσω της ομιλίας, των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 6ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΑΥΤΟΕΠΙΓΝΩΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΕΣΕΩΝ ΤΑ ΣΤΥΛ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Αξιολόγηση Ικανοτήτων 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Αξιολόγηση Ικανοτήτων Αξιολόγηση Ικανοτήτων Γενική Περιγραφή της Ενότητας: Αυτή η ενότητα στοχεύει στην αξιολόγηση των ηγετικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Αγαπητέ μαθητή/ αγαπητή μαθήτρια, Διεξάγουμε μια έρευνα και θα θέλαμε να μάθουμε την άποψή σου για τo περιβάλλον μάθησης που επικρατεί στην τάξη σου. Σε παρακαλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

Η ενίσχυση της αυτο-εκτίμησης και της αυτοπεποίθησης. Κιζιρίδου Γεωργία, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Α.Π.Θ.,

Η ενίσχυση της αυτο-εκτίμησης και της αυτοπεποίθησης. Κιζιρίδου Γεωργία, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Α.Π.Θ., Η ενίσχυση της αυτο-εκτίμησης και Κιζιρίδου Γεωργία, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Α.Π.Θ., georgiakiz@yahoo.gr, 6973387265 Αυτοεκτίμηση Αντίληψη της προσωπικής ικανότητας Ενδόμυχη πεποίθηση του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Βιώνουμε αλλαγές στην οικογένειά μας, όπως το διαζύγιο των γονιών μας. Μας απογοητεύουν ή απογοητεύουμε τον εαυτό μας.

Βιώνουμε αλλαγές στην οικογένειά μας, όπως το διαζύγιο των γονιών μας. Μας απογοητεύουν ή απογοητεύουμε τον εαυτό μας. Νοιώθεις θυμωμένος Το φυλλάδιο θα σε βοηθήσει στην περίπτωση που νιώθεις ότι ο θυμός σου δυσκολεύει τη ζωή σου και θα σου προτείνει λύσεις για να αντιμετωπίζεις και να ελέγχεις τα έντονα συναισθήματα θυμού...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. "Είμαι ο ίδιος μέσα και έξω από την τάξη; Γιατί;" Υπεύθυνη καθηγήτρια: Τζωρτζάτου Μάρια

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Είμαι ο ίδιος μέσα και έξω από την τάξη; Γιατί; Υπεύθυνη καθηγήτρια: Τζωρτζάτου Μάρια ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ "Είμαι ο ίδιος μέσα και έξω από την τάξη; Γιατί;" Υπεύθυνη καθηγήτρια: Τζωρτζάτου Μάρια Εισαγωγική Παρουσίαση από την υπεύθυνη καθηγήτρια. Με το παραπάνω θέμα ασχολήθηκαν κατά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΛΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ ΛΕΚΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 3.2. Ανάπτυξη Κοινωνικών Δεξιοτήτων και Σχέσεων ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΧΡΟΝΟΣ: 1 διδακτική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Στο 1 ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πρόγραμμα προαγωγής ψυχικής υγείας, το οποίο σχεδιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ ΟΡΙΣΜΟΣ «Ένας μαθητής εκφοβίζεται ή θυματοποιείται όταν υποβάλλεται κατ επανάληψη και κατ εξακολούθηση σε αρνητικές ενέργειες από έναν ή περισσότερους

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Μπορούμε να. Θετικό Τρόπο με τα. Αλληλεπιδράσουμε με. Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

Πώς Μπορούμε να. Θετικό Τρόπο με τα. Αλληλεπιδράσουμε με. Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Πώς Μπορούμε να Αλληλεπιδράσουμε με Θετικό Τρόπο με τα Παιδιά μας ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Η Σχέση Γονέα Παιδιού Αν ένα παιδί μεγαλώνει με επικρίσεις, μαθαίνει να καταδικάζει.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2

ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 2 Ο σκοπός της συγκεκριµένης µαθησιακής ενότητας είναι να κατανοήσουν οι σπουδαστές τα διαφορετικά επιχειρηµατικά µοντέλα (business models) παροχής υπηρεσιών cloud computing

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ.

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ. Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Είναι κάτι που μπορεί να το ζουν πολλά παιδιά και να τα τρομάζει τόσο πολύ. Γενικά, εκφοβισμός είναι όταν ένα παιδί (ή μια ομάδα παιδιών) προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Οι άνθρωποι που ακούνε φωνές έχουν αρχίσει να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλο πώς να αντιμετωπίζουν τις δυσάρεστες φωνές. Κατά βάση μαθαίνουμε ότι δεν είναι αναπόφευκτο

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Η οικογένεια είναι το κατ εξοχήν περιβάλλον στο οποίο ζει, αναπτύσσεται και διαμορφώνεται το παιδί. Αντιλαμβάνεται λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

«Μίλα μη φοβάσαι» Ευγενία Νιάκα: Σχολική Σύμβουλος

«Μίλα μη φοβάσαι» Ευγενία Νιάκα: Σχολική Σύμβουλος «Μίλα μη φοβάσαι» Ευγενία Νιάκα: Σχολική Σύμβουλος Τι είναι η βία; Γίνομαι βίαιος σημαίνει επιτίθεμαι στους άλλους. Σημαίνει προκαλώ πόνο με κινήσεις ή με λόγια. Όλοι γινόμαστε βίαιοι. Καμιά φορά ο θυμός

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Για τη σχολική χρονια

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Για τη σχολική χρονια Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Για τη σχολική χρονια 2016-2017 Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1. α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη

Οι γυναίκες μπορεί να περάσουν ώρες ή ακόμα και μέρες χωρίς να έχουν οποιαδήποτε σεξουαλική σκέψη Ο ανδρικός και ο γυναικείος εγκέφαλος διαφέρουν χημικά και θυμικά, με αποτέλεσμα οι άνδρες και οι γυναίκες να βλέπουν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνία. Τα διαφορετικά συναισθήματα των δύο φύλων

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΔΟΜΕΝΗ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ Ή ΟΧΙ. ΑΝ Ο ΑΛΛΟΣ ΕΧΕΙ ΔΙΚΟ ΕΚΤΟΝΩΝΕΤΑΙ ΠΑΝΩ ΠΟΝΑΕΙ Ή ΦΟΒΑΤΑΙ. ΛΑΘΟΣ & ΚΑΚΟΣ. ΚΙΝΔΥΝΕΥΩ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΜΟΝΟΣ. ΔΕΝ ΑΞΙΖΩ ΑΓΑΠΗ.

ΔΕΔΟΜΕΝΗ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ Ή ΟΧΙ. ΑΝ Ο ΑΛΛΟΣ ΕΧΕΙ ΔΙΚΟ ΕΚΤΟΝΩΝΕΤΑΙ ΠΑΝΩ ΠΟΝΑΕΙ Ή ΦΟΒΑΤΑΙ. ΛΑΘΟΣ & ΚΑΚΟΣ. ΚΙΝΔΥΝΕΥΩ ΝΑ ΜΕΙΝΩ ΜΟΝΟΣ. ΔΕΝ ΑΞΙΖΩ ΑΓΑΠΗ. 73 ΔΕΙΓΜΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΝΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΑΤΟΣ ΜΙΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ, ΕΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΚΑΠΟΙΟΣ ΜΑΣ ΚΡΙΤΙΚΑΡΕΙ, ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ, ΛΕΕΙ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΩΣΤΟΙ Ή ΕΝΤΑΞΕΙ ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΛΛΟΝ ΑΚΟΥΩ ΤΟΝ ΑΛΛΟΝ ΜΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΝΑ ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Δρ. Μαρία Καραγιάννη Σύμβουλος Αγωγής Υγείας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 3.2 Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων και σχέσεων Να επιδεικνύουν τρόπους αποτελεσματικής επικοινωνίας Να επιδεικνύουν ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Δρ. Κατερίνα Αργυροπούλου Η σύγχρονη αγορά εργασίας Η αγορά εργασίας μεταβάλλεται και διευρύνεται Η εργασία οργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Αν οι μαθητές σας δυσκολεύονται να διακρίνουν το τι συναίσθημα νιώθουν ή να χειριστούν τα συναισθήματά τους, το θερμόμετρο των συναισθημάτων θα σας

Αν οι μαθητές σας δυσκολεύονται να διακρίνουν το τι συναίσθημα νιώθουν ή να χειριστούν τα συναισθήματά τους, το θερμόμετρο των συναισθημάτων θα σας Νιώθω.... Αν οι μαθητές σας δυσκολεύονται να διακρίνουν το τι συναίσθημα νιώθουν ή να χειριστούν τα συναισθήματά τους, το θερμόμετρο των συναισθημάτων θα σας φανεί πάρα πολύ χρήσιμο. Μπορείτε να το εκτυπώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα!

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα! Ημερομηνία 14/02/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.mothersblog.gr Κατερίνα Ηλιάκη http://www.mothersblog.gr/synenteyxeis/item/43377-o-ksexoristos-kosmos-tondidymon--i-eyi-stathatou-mila-sto-mothersblog--gia-to-proto-tis-syggrafikoegxeirima

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Ίδρυμα Λασκαρίδη

Επίσκεψη στο Ίδρυμα Λασκαρίδη Τάξη: Β, τμήματα: 3 ο & 4 ο Σχολικό έτος: 2011-12 Επίσκεψη στο Ίδρυμα Λασκαρίδη Συνοδοί καθηγητές: Γιαννίρη Σμαρώ, Γκόντα Θεοδώρα και Μπακούρος Βασίλειος 1 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 Επίσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν;

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν; Διαζύγιο Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, στις αναπτυγµένες χώρες υπολογίζεται ότι ένας στους δύο γάµους καταλήγει σε διαζύγιο. Το διαζύγιο είναι µια ψυχικά τραυματική εμπειρία για αυτούς που χωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2

Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 Γενικό Λύκειο Ζεφυρίου Τμήματα : Α1 Α2 1 Τα Δικαιώματα Των Παιδιών Μαθητές : Νίκος Τσουκανάς Σπύρος Κούφαλης Αναστάσης Παπαχρήστος Σπύρος Φραγκούλης Τάσος Χούσος Εκπαιδευτικοί Δρεπανόπουλος Νίκος, Γυμναστής

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Γ Τρίτη διδακτική πρόταση Πονοκέφαλος και θυμός Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: 1 διδακτική ώρα ενήλικες κατανόηση της δομής του κειμένου και δείκτες

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

The Keele STarT Back Screening Tool

The Keele STarT Back Screening Tool The Keele STarT Back Screening Tool Σκεπτόμενος (-η) τις 2 τελευταίες εβδομάδες σημειώστε την απάντησή σας στα ακόλουθα ερωτήματα: Διαφωνώ Συμφωνώ 0 1 1 Ο πόνος στην μέση μου απλώθηκε κάτω στο (-α) πόδι

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα - για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -  για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τρίτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-6 Ώρα για δράση... 7-17 Σημειώσεις... 18 2 Μάθημα Τρίτο - Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις τις 7 συνήθειες των πετυχημένων ανθρώπων.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Παρεμβάσεις στην ΣΤ τάξη» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΘΕΜΑ: «Παρεμβάσεις στην ΣΤ τάξη» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΘΕΜΑ: «Παρεμβάσεις στην ΣΤ τάξη» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Το Κέντρο Πρόληψης του Δήμου Γλυφάδας σε συνεργασία με το διευθυντή του 1 ου δημοτικού κο Κασσέρη, υλοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ-ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ ΟΥΣΑ: ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ:. Σας παρακαλούμε, απαντώντας στα δύο ερωτηματολόγια που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί;

Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Γονείς και Έφηβοι Λίγο Πριν τις Πανελλαδικές: Τρόποι Αποδοτικής Μελέτης και Διαχείρισης του Άγχους Τι είναι το Άγχος και τι το Προκαλεί; Τι είναι το άγχος; Άγχος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ. Ενεργητική ακρόαση

ΣΤ. Ενεργητική ακρόαση ΣΤ. Ενεργητική ακρόαση 1. Μπάλες Μηνύματα (20 ) Να αντιληφθούν ότι το σώμα αντιδρά αυτόματα με τη λήψη μηνυμάτων. Να αποκτήσουν έλεγχο αυτών ων αντιδράσεων. Να ασκηθούν στον έλεγχο του ρυθμού και της διάρκειας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα κάνω το παιδί μου να αγαπήσει το σχολείο;

Πώς θα κάνω το παιδί μου να αγαπήσει το σχολείο; Ημερομηνία 28/09/2015 Μέσο Συντάκτης Link clickatlife.gr Χριστίνα Χρυσανθοπούλου http://www.clickatlife.gr/euzoia/story/63076/pos-tha-kano-to-paidi-mou-naagapisei-to-sxoleio ΕΥΖΩΙΑ Πώς θα κάνω το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου

Μια µατιά στην διαχείριση του χρόνου ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΧΡΟΝΟ Μια µατιά στην διαχείριση µ η χ ρ η του χρόνου η ημέρα είναι ατελείωτη, για εκείνον που γνωρίζει πώς να την εκτιμά και να την εκμεταλλεύεται GOETHE H επιτυχία είναι μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Αξιολόγηση και Αυτοαξιολόγηση Εκπαιδευομένων- Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Σεντελέ Αικατερίνη, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αξιολόγησα τους μαθητές μου θεωρώντας την αξιολόγηση σαν μια διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα