ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑ KAI ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Πρακτικά 3 ου Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου Καρπενήσι, 4-6 Σεπτεμβρίου 2002 Επιμέλεια έκδοσης Παναγιώτης Δ. Πλατής & Θωμάς Γ. Παπαχρήστου ΑΘΗΝΑ 2003

2 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ MINISTRY OF AGRICULTURE DIRECTORATE GENERAL FOR THE DEVELOPMENT AND PROTECTION OF FORESTS AND NATURAL ENVIRONMENT & ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ HELLENIC PASTURE AND RANGE SOCIETY Δημ. Νο 10 ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ RANGE SCIENCE AND DEVELOPMENT OF MOUNTAINOUS REGIONS Πρακτικά 3 ου Πανελλήνιου Λιβαδοπονικού Συνεδρίου Καρπενήσι, 4-6 Σεπτεμβρίου 2002 Proceedings of the 3 rd Panhellenic Rangeland Congress in Karpenissi, 4-6 September 2002 Επιμέλεια έκδοσης: Παναγιώτης Δ. Πλατής & Θωμάς Γ. Παπαχρήστου ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Βασιλικά, Θεσσαλονίκη & ΑΘΗΝΑ 2003 ATHENS 2003

3 II ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Θωμάς Παπαχρήστου, Τακτικός Ερευνητής ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Πρόεδρος Παναγιώτης Πλατής, Αναπληρωτής Ερευνητής ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Γενικός Γραμματέας Αναστάσιος Νάστης, Καθηγητής Α.Π.Θ. Βασίλειος Παπαναστάσης, Καθηγητής Α.Π.Θ. Δέσποινα Παπακώστα, Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Ιωάννης Ισπικούδης, Επίκουρος Καθηγητής Α.Π.Θ. Αναστασία Παντέρα, Καθηγήτρια Τ.Ε.Ι. Λαμίας ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ιωάννης Λαγαρός, Καθηγητής, Τ.Ε.Ι. Λαμίας, Πρόεδρος Μιχάλης Βραχνάκης, Δρ Δασολόγος, Γενικός Γραμματέας Αναστασία Παντέρα., Καθηγήτρια, Τ.Ε.Ι. Λαμίας, Ταμίας Γεώργιος Καραγεώργος, Δασολόγος, Δ/νση Δασών Ευρυτανίας, Μέλος Ιωάννης Φάκας, Δασολόγος Δασαρχείου Καρπενησίου, Μέλος Ροίκος Θανόπουλος, Δρ Γεωπόνος, Δ/νση Γεωργικής Ανάπτυξης Ευρυτανίας, Μέλος Βασιλική Γιαννούλη, Κτηνίατρος, Δ/νση Κτηνιατρικής Ευρυτανίας, Μέλος Λάμπρος Νταλής, Γεωπόνος, ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Παράρτημα Κεντρικής Ελλάδας, Μέλος Δημήτριος Κατσαρός, Εντεταλμένος Ερευνητής ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Μέλος ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Λαμίας Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΙΔΕΘ) Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Παράρτημα Κεντρικής Ελλάδας ISBN Eξώφυλλο: Φωτογραφία Χ. Γ. Αραβαντινού Κοπάδι που βόσκει σε ορεινό βοσκότοπο του Περτουλίου

4 Αισθητική και περιβαλλοντική προσαρμογή δρόμων στα ψευδαλπικά λιβάδια Αισθητική και περιβαλλοντική προσαρμογή δρόμων στα ψευδαλπικά λιβάδια Α. Σιδηροπούλου 1, Σ. Μπέρδος 2 και Ι. Ισπικούδης 1 1 Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη 2 Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη Περίληψη Τα ορεινά και ιδίως τα ψευδαλπικά λιβάδια αποτελούν βασικό τόπο βοσκής για αγροτικά και άγρια ζώα, τόπο παραγωγής πολύτιμων ζωικών προϊόντων αλλά και με σημαντικότατη περιβαλλοντική, πολιτισμική, αισθητική, τουριστική κτλ. σημασία και αξία. Είναι περιοχές με αξιόλογη βιοποικιλότητα και καταφύγιο σπάνιων ενδημικών ειδών. Τα ορεινά όμως οικοσυστήματα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις διαταραχές και έχουν μικρή Οπτική Απορροφητική Ικανότητα (ΟΑΙ) λόγω μεγάλων κλίσεων κτλ. Για την κάλυψη των αναγκών τόσο της κτηνοτροφίας (μεταφορά ζώων και προϊόντων) όσο και άλλων χρήσεων και υπηρεσιών αλλά και για τη μείωση κινδύνου υποβάθμισης ευαίσθητων περιοχών, όχλησης της άγριας πανίδας κτλ. απαιτείται η διασπορά στο χώρο επισκεπτών και ζώων, πράγμα που σημαίνει διάνοιξη νέων δρόμων ή επέκτασή τους. Η διάνοιξη δικτύου δρόμων στα ορεινά λιβαδικά τοπία σημαίνει πρόκληση ζημιών, διαταραχές στο περιβάλλον και αισθητική αλλοίωση του τοπίου. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν τα προβλήματα αυτά, στην παρούσα εργασία προτείνονται κατάλληλες τεχνικές προδιαγραφές για σωστή χάραξη και κατασκευή δρόμων σε ορεινά περιβάλλοντα. Για την καλύτερη αισθητική προσαρμογή εξετάζεται η ΟΑΙ του τοπίου, καθώς και δυνατότητες αποκατάστασης των διαταραχών συνυπολογίζοντας τις δυσκολίες λόγω των περιορισμένων επιλογών σε είδη που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σ αυτές τις δυσμενείς κλιματεδαφικές συνθήκες, όπου η βλαστική περίοδος είναι μικρή. Λέξεις κλειδιά: Οπτική Απορροφητική Ικανότητα (ΟΑΙ), αποκατάσταση. Εισαγωγή Τα ορεινά και ιδίως τα ψευδαλπικά λιβάδια αποτελούν βασικό τόπο βοσκής για αγροτικά και άγρια ζώα, τόπο παραγωγής πολύτιμων ζωικών προϊόντων αλλά και με σημαντικότατη περιβαλλοντική, πολιτισμική, αισθητική, τουριστική, αθλητισμού κτλ. σημασία και αξία. Η συμβολή τους στην υδατική ισορροπία των υδρολογικών λεκανών, την εξασφάλιση εισοδήματος των κατοίκων των ορεινών κτλ., είναι ιδιαίτερα σημαντική (Παπαναστάσης και Νοϊτσάκης, 1992). Εκτός από τα προϊόντα, που είναι δυνατό να εκτιμώνται άμεσα σε οικονομικά μεγέθη, πολλά άλλα αγαθά και υπηρεσίες προσφέρονται από τα λιβάδια και τα οποία δεν μπορούν να αποτιμηθούν σε χρήμα. Οι υπηρεσίες αυτές είναι αισθητικές, προστατευτικές, κοινωνικές κτλ. αξίες, καθώς και η διατήρηση της πλούσιας βιοποικιλότητας. Τα έμμεσα αγαθά και υπηρεσίες των λιβαδιών, όπως η υπαίθρια αναψυχή και ο τουρισμός, παρουσιάζουν αυξημένη ζήτηση λόγω της ανόδου του βιοτικού επιπέδου και του σχεδιασμού της ελληνικής υπαίθρου με βάση τις αρχές της αειφορίας. Σε χώρες πλούσιες σε φυσικές ομορφιές, όπως η χώρα μας, ο τουρισμός μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στην ανάπτυξή τους. Ο τουρισμός και η αναψυχή όμως είναι χρήσεις γης που βρίσκονται σε ανταγωνισμό με άλλες χρήσεις όπως η γεωργία, τα δάση, η κτηνοτροφία και άλλες δράσεις που σχετίζονται με τη χρησιμοποίηση φυσικών πόρων (Mathieson and Wall 1992). Για την κάλυψη των αναγκών Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 477

5 Α. Σιδηροπούλου, Σ. Μπέρδος και Ι. Ισπικούδης τόσο της κτηνοτροφίας (μεταφορά ζώων και προϊόντων) όσο και άλλων χρήσεων και υπηρεσιών (τουρισμός) αλλά και για τη μείωση κινδύνου υποβάθμισης ευαίσθητων περιοχών, όχλησης της άγριας πανίδας κτλ. απαιτείται η διασπορά στο χώρο επισκεπτών και ζώων, πράγμα που σημαίνει διάνοιξη νέων δρόμων ή επέκταση των υπαρχόντων. Η διάνοιξη δικτύου δρόμων όμως στα ορεινά λιβαδικά τοπία, όπως σχεδόν κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στο τοπίο, σημαίνει πρόκληση ζημιών, διαταραχές στο περιβάλλον και αισθητική αλλοίωση του τοπίου (Ισπικούδης 2001). Η ζωή στα ορεινά είναι ποικίλη και περίπλοκη (Burton 1993). Οι εργασίες διάνοιξης και κατασκευής δρόμων, ιδιαίτερα στα ψευδαλπικά οικοσυστήματα, αποτελούν σοβαρή απειλή για εύθραυστους και δυσαναπλήρωτους βιότοπους, που πολλές φορές περιλαμβάνουν τοπικά και εθνικά σπάνια είδη της χλωρίδας και της πανίδας, ενώ το σημαντικότερο πρόβλημα που απορρέει από την τουριστική ανάπτυξη είναι η υποβάθμιση του τοπίου και του περιβάλλοντος και η απειλή καταστροφής των πολιτισμικών δομών. Ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα των βουνών είναι το ευάλωτο στις διαταραχές εξαιτίας της κατακόρυφης διάταξής τους. Αντίθετα με τα πεδινά περιβάλλοντα τα ορεινά οικοσυστήματα είναι λιγότερο ικανά να ανακάμψουν μετά από σοβαρές διαταραχές, όπως η διάνοιξη δρόμων, η διάβρωση και η απώλεια της βλάστησης. Η κατασκευή δρόμων μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα αποσταθεροποιητική για τα ορεινά οικοσυστήματα, ενώ η χρήση αυτών των δρόμων για αναψυχή τουρισμό κατά το χειμώνα επιδεινώνει το πρόβλημα. Στα χιόνια τα οχήματα κινούνται με αλυσίδες με σοβαρές επιπτώσεις στο έδαφος και τη βλάστηση, ενώ με τη χρησιμοποίηση αλατιού ευαίσθητα φυτά εξαφανίζονται ή αλόφυτα εισβάλλουν στις ορεινές περιοχές. Σε πολλές έρευνες διαπιστώθηκε ότι οι δρόμοι σε ορεινά τοπία είναι αισθητικά απαράδεκτοι και ότι ο κόσμος προτιμά τους παλιούς δρόμους των οποίων στα πρανή εγκαταστάθηκε βλάστηση, ενώ η δυσανασχέτησή τους αυξάνει με την εμφάνιση του μητρικού πετρώματος, δηλαδή των ιχνών της διαταραχής (Benson and Ulrich 1981). Τοπία με δρόμους, όπου η βλάστηση αποκαταστάθηκε, προτιμώνται από τοπία χωρίς δρόμους, όταν φαίνονται από μικρή απόσταση και όχι πανοραμικά. Όταν φαίνονται οι διαταράξεις του εδάφους ή της βλάστησης, όπως σ ένα καινούργιο δρόμο για παράδειγμα, οι προτιμήσεις για το τοπίο είναι πολύ χαμηλότερες (Ελευθεριάδης και συν. 1999). Στην παρούσα εργασία προτείνονται κατάλληλες τεχνικές προδιαγραφές για σωστή χάραξη, κατασκευή και για την καλύτερη αισθητική προσαρμογή δρόμων σε ορεινά τοπία, καθώς και οι δυνατότητες αποκατάστασης των διαταραχών, συνυπολογίζοντας τις δυσκολίες λόγω των περιορισμένων επιλογών σε είδη που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στις δυσμενείς κλιματεδαφικές συνθήκες στα ορεινά περιβάλλοντα, όπου η βλαστική περίοδος είναι μικρή. Αισθητική προσαρμογή δρόμων Τα ορεινά τοπία και οικοσυστήματα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις οπτικές διαταραχές, αφού έχουν μικρή Οπτική Απορροφητική Ικανότητα (ΟΑΙ) λόγω μεγάλων κλίσεων, μικρής καλυπτικής ικανότητας της βλάστησης κτλ., καθώς και πολύ υψηλή Οπτική Τρωτότητα που είναι ο βαθμός στον οποίο οι διάφορες ενέργειες του ανθρώπου είναι εμφανείς μέσα στο τοπίο (Χατζηστάθης και Ισπικούδης 1995). Η παρουσία της γραμμής είναι ιδιαίτερα έντονη στο τοπίο, ενώ κύρια γραμμικά χαρακτηριστικά της τοπογραφικής διαμόρφωσης (χαράδρες, υδροκρίτης, χρωματικές γραμμές) δημιουργούν σύνθεση σύγκλισης, που προσελκύουν την προσοχή του παρατηρητή. Οι δρόμοι που έχουν γραμμική διάταξη αποτελούν σημαντική αισθητική αλλοίωση στο τοπίο, αφού συνήθως εισάγουν νέα διεύθυνση (οριζόντια) που δημιουργεί αντίθεση με τις υπάρχουσες διευθύνσεις (κατακόρυφες γραμμές του τοπίου). Ιδιαίτερα ευαίσθητη είναι η γραμμή του ορίζοντα και οι κορυφογραμμές, που είναι τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά της τοπογραφικής διαμόρφωσης των ψευδαλπικών τοπίων. 478 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

6 Αισθητική και περιβαλλοντική προσαρμογή δρόμων στα ψευδαλπικά λιβάδια Για την καλύτερη αισθητική προσαρμογή των δρόμων στις ορεινές, ευαίσθητες αισθητικά και περιβαλλοντικά περιοχές, θεωρείται ότι είναι πρώτης προτεραιότητας να εξετάζεται η Οπτική Απορροφητική Ικανότητα (ΟΑΙ) του κάθε τοπίου, η οποία είναι η σχετική, φυσική ικανότητα (χωρητικότητα) ενός τοπίου να δέχεται οργανωμένες δραστηριότητες ανάπτυξης ή διαχείρισης και ακόμη να διατηρεί τον οπτικό χαρακτήρα του και την ακεραιότητα της ποιότητας της θέας του και εκτιμάται με τον τύπο: ΟΑΙ = Κ (Δ + ΑΒ + ΑΧ + Π ) (Χατζηστάθης και Ισπικούδης 1995) Όπου:. Κ = κλίση (που βαθμολογείται με 5,4,3,2,1), Δ = Διάβρωση εδάφους ( ευδιάβρωτο) (3,2,1) ΑΒ = Δυναμικό αναγέννησης βλάστησης και Καλυπτική ικανότητα (3,2,1) ΑΧ = Αντίθεση χρώματος εδάφους (3,2,1) και Π = Ποικιλότητα του τοπίου (3,2,1) Με βάση τις κατηγορίες ταξινόμησης της ΟΑΙ (πολύ χαμηλή ΟΑΙ= 4 15, χαμηλή ΟΑΙ= 16 27, μέση ΟΑΙ= 28 40, υψηλή ΟΑΙ= και πολύ υψηλή ΟΑΙ= 51 60) (Χατζηστάθης και Ισπικούδης 1995), ένα ψευδαλπικό τοπίο όπως π.χ. η Μπουντούρα του Περτουλίου με βαθμολογία 2.( )=8 έχει πολύ χαμηλή ΟΑΙ, που σημαίνει ότι δεν πρέπει να διανοιγούν δρόμοι. Οπωσδήποτε όμως, η πλήρης αναστολή της διάνοιξης και κατασκευής δρόμων και ο αποκλεισμός των περιοχών για όλα τα οχήματα, είναι πρακτικά αδύνατη, οπότε γίνεται φανερό ότι το πρόβλημα της αλλοίωσης του τοπίου και της διατάραξης της ισορροπίας των οικοσυστημάτων είναι υπαρκτό. Το θέμα προβάλλει περισσότερο έντονο από το γεγονός ότι η χώρα μας στηρίζει την οικονομική της πολιτική στην αξιοποίηση του φυσικού πλούτου και την ανάπτυξη του τουρισμού. Αυτό ενισχύει την άποψη ότι πρέπει να δοθεί περισσότερο βάρος στην προσεκτική και επιμελημένη επέμβαση για την καλύτερη αισθητική προσαρμογή των δρόμων και στην άμεση αποκατάσταση του διαταραγμένου τοπίου, αφού συνήθως η ίδια η διάνοιξη και κατασκευή δρόμων είναι βραχυχρόνια, οι επιδράσεις της όμως και τα υπολείμματά της στο τοπίο και το περιβάλλον είναι μακροχρόνιες. Η προσαρμογή αυτή των δρόμων μπορεί να επιτευχθεί με τη μείωση των οπτικών διαταραχών, που προέρχονται από τη διάνοιξη του οδικού δικτύου. Όταν επιλέγεται η διαδρομή ενός δρόμου (επιλογή άξονα χάραξης) οι ακόλουθοι παράγοντες είναι ενδεικτικοί των καλύτερων και χειρότερων καταστάσεων που θα επηρεάσουν το βαθμό οπτικής διαταραχής. Ανάγλυφο και εδάφη Βλάστηση Ορατότητα Καλύτερες Υψηλός βαθμός ποικιλίας του ανάγλυφου Ελαφρά κυματιστό και ποικίλο ανάγλυφο (διάρθρωση των γραμμών) Κυρίαρχοι γεωμορφικοί σχηματισμοί ορατοί Σταθερά εδάφη Γόνιμα εδάφη Σκουρόχρωμα εδάφη Υψηλός βαθμός ποικιλότητας βλάστησης Υψηλής προοπτικής αναβλάστηση Δρόμος που σπάνια είναι ορατός από άλλες θέσεις Χειρότερες Χαμηλός βαθμός ποικιλίας αναγλύφου Απουσία γραμμικής διάρθρωσης στο ανάγλυφο Απουσία κυρίαρχων γεωμορφικών σχηματισμών Φτωχά εδάφη Κιτρινωπά ή λευκά ή κοκκινωπά (αντίθεση με την πράσινη βλάστηση) Ομοιογενής κάλυψη από βλάστηση Χαμηλής προοπτικής αναβλάστηση Δρόμος που συχνά είναι ορατός από άλλες θέσεις Βασική προϋπόθεση για μείωση της οπτικής διαταραχής από τη διάνοιξη των δρόμων είναι η ελαχιστοποίηση των γεωμορφικών διαταραχών και αντιθέσεων, που είναι δυνατή με τη χρήση κατάλληλων μηχανημάτων, με τη μείωση του μεγέθους των πρανών των ορυγμάτων και Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 479

7 Α. Σιδηροπούλου, Σ. Μπέρδος και Ι. Ισπικούδης επιχωμάτων (εναλλακτικές λύσεις χάραξης, εναλλακτικά σχεδιαστικά κριτήρια, όπως μέγεθος δρόμου, ακτίνες καμπυλότητας και εναλλακτικός σχεδιασμός τεχνικών έργων). Η μείωση της οπτικής διαταραχής κατά τις εργασίες, θα επιτευχθεί με τη μείωση των αντιθέσεων των μορφών, του χρώματος και της υφής των γεωμορφικών σχηματισμών, της βλάστησης και των τεχνικών έργων. Μορφή: καμπυλότητα πρανών, εκτράχυνση πρανών, απομίμηση φυσικών μορφών στις τάφρους απορροής, θετική χρήση των στείρων υλικών, διαμόρφωση δανειοθυλάκων, αναδιαμόρφωση λανθασμένων εργασιών, διατήρηση μεγάλων βράχων στα πρανή. Χρώμα: τεχνητή γήρανση του μετώπου των βράχων, επίστρωση επιφανειακού εδάφους πάνω σε διαταραγμένες θέσεις, εδαφοκάλυψη με οργανική ουσία με χαμηλής χρωματικής αντίθεσης υλικό. Υφή: επιλεκτικός θρυματισμός των βραχωδών ορυγμάτων, επίστρωση επιφανειακού εδάφους και οργανικής ουσίας. Βλάστηση: διατήρηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου ποσοστού ανέπαφης βλάστησης με: μείωση όγκου εργασιών (εξόρυξη-απόθεση), ελαχιστοποίηση καθαρισμού βλάστησης πάνω από το φρύδι των ορυγμάτων και τους πόδες των επιχωμάτων, κατασκευή τοίχων αντιστήριξης και κυψελών, των αναγκαίων τεχνικών έργων, καθώς και δημιουργία άριστων συνθηκών για αναβλάστηση. Κατασκευές Τεχνικά Έργα: μείωση του αριθμού των ορατών κατασκευών και μείωση των αντιθέσεων των απαραίτητων ορατών κατασκευών (οχετοί, τοίχοι αντιστήριξης, φράχτες, πινακίδες κτλ.). Αποκατάσταση διαταραχών Ο ρυθμός διάνοιξης δρόμων στις αλπικές περιοχές είναι επιταχυνόμενος σε βαθμό συναγερμού, που ξεπερνά κατά πολύ το ρυθμό που αποκτάται η γνώση για επιτυχή αναβλάστηση. Ο σχεδιασμός αποκατάστασης των πρανών ενός δρόμου είναι περίπλοκος και η αποκατάσταση του διαταραγμένου τοπίου είναι πολύ δύσκολη, αν ληφθεί υπόψη ότι μετά το τέλος των εργασιών τα πρανή των διανοιγμένων δρόμων συνήθως καλύπτονται από στείρα υλικά, σημαντικές επιφάνειες άγονης γης και το μέτωπο εκσκαφής, που αποτελείται τις πιο πολλές φορές από έναν απόκρημνο βράχο. Το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο δύσκολο αν ληφθεί υπόψη ότι οι συνθήκες σε διάφορες περιοχές αλλά και σε διάφορες θέσεις της ίδιας περιοχής ποικίλλουν συχνά και πρέπει να αναγνωριστούν πλήρως, ώστε να μπορέσει να γίνει ο σωστός σχεδιασμός της αποκατάστασης και εάν είναι δυνατό ταυτόχρονα με τις εργασίες διάνοιξης. Οι παράμετροι που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη είναι: Κλίμα: χαμηλές θερμοκρασίες ακόμα και το καλοκαίρι, χιόνια (μακρές περίοδοι χιονοκάλυψης), άνεμοι (παγώνουν τα εκτεθειμένα φυτά ), υψηλή ηλιακή ακτινοβολία και υψηλά επίπεδα βιολογικά ενεργού υπεριώδους ακτινοβολίας και ειδικά στα μέσα του καλοκαιριού Γεωλογία και έδαφος: τοπογραφική ετερογένεια, διάβρωση, αργή εδαφογένεση, καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη με τραχειά υφή και ελάχιστη οργανική ουσία Προσαρμογή των φυτών (φυσιολογικές προσαρμογές): μέγιστο πρόβλημα είναι η συλλογή προσαρμόσιμων ειδών σ αυτά τα περιβάλλοντα. Με την ανάπτυξη σε βάθος αυτών των πληροφοριών ο ειδικός μελετητής για την αποκατάσταση μπορεί να σχεδιάσει τις δυνατές διαμορφώσεις του τοπίου και να συμβιβάσει τις διάφορες πραγματοποιήσιμες εναλλακτικές λύσεις, ενώ ο υπεύθυνος της διάνοιξης και κατασκευής ενός δρόμου, θα βρίσκεται σε θέση να εκτιμήσει τις ανάγκες σε μηχανικό εξοπλισμό και εφόδια, καθώς και τη χωροταξική και χρονική διευθέτηση των εργασιών διάνοιξης και αποκατάστασης έτσι ώστε να μειωθεί το κόστος, τόσο της ίδιας της διάνοιξης και κατασκευής ενός δρόμου, όσο και της αποκατάστασης των διαταραχών. 480 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

8 Αισθητική και περιβαλλοντική προσαρμογή δρόμων στα ψευδαλπικά λιβάδια Εγκατάσταση της βλάστησης Μετά από αυτή τη γενικότερη θεώρηση του σχεδιασμού αποκατάστασης, θα πρέπει να αναλυθεί ένα ειδικότερο και οπωσδήποτε βασικότερο πρόβλημα που είναι η φυτοκάλυψη των πρανών. Αυτό που φαίνεται στο ευρύτερο τοπίο, γύρω από ένα δρόμο, είναι η φυσική ή η ημιφυσική βλάστηση. Ο κύριος στόχος είναι να υιοθετηθεί αυτή η βλάστηση και η δομή της, επιτυγχάνοντας ένα σωστό συνδυασμό, σε λογικό κόστος, με λογική προσπάθεια σε μια λογική χρονική περίοδο. Ένα από τα βασικά στοιχεία αυτής της φυσικής ή ημι-φυσικής βλάστησης είναι ότι είναι εμφανώς τυχαία. Τα διάφορα είδη φυτών και οι συνδυασμοί τους, η δομή και η πυκνότητα της βλάστησης και το ποσοστό της κάλυψης της γης από τη βλάστηση, διαφέρουν από θέση σε θέση. Οι τεχνικές εγκατάστασης της βλάστησης θα πρέπει να δημιουργήσουν αυτό το χαρακτηριστικό της τυχαιότητας, δηλ. να αποτυπώσουν το μωσαϊκό της βλάστησης του περιβάλλοντος τοπίου (Ισπικούδης 2001). Το σοβαρότερο πρόβλημα για την εγκατάσταση της βλάστησης το αποτελεί το υλικό που θα χρησιμοποιηθεί ως μέσο ανάπτυξης των φυτών και η προετοιμασία του, καθώς και η προετοιμασία (διαμόρφωση και βαθμίδωση) των πρανών των στείρων υλικών και του μετώπου εκσκαφής. Οι σημαντικές παράμετροι που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την ανάπτυξη σχεδίων εγκατάστασης της βλάστησης περιλαμβάνουν την επιλογή ειδών, ετοιμασία σποροκλίνης, μεθόδους σποράς ή και φύτευσης, εφαρμογή λίπανσης και άρδευσης, προστατευτικά μέτρα των νεοφύτων και διαχείριση των περιοχών. Το ποσοστό του κάθε είδους που θα περιλαμβάνεται στα μίγματα θα είναι αποτέλεσμα προσεκτικής αξιολόγησης των ίδιων παραμέτρων. Πρέπει να χρησιμοποιούνται μίγματα με πολλά είδη, για να μειωθεί το ενδεχόμενο αποτυχιών σ αυτά τα περιβάλλοντα δεδομένου και του μεγάλου κόστους. Στα μίγματα πρέπει να συμμετέχουν ψυχανθή είδη, αφού συνεισφέρουν στον έλεγχο της διάβρωσης και στη βελτίωση του εδάφους με αζωτοσυγκράτηση (Palmer and Inerson 1985). Τα μίγματα θα πρέπει να σπέρνονται μόνο στις κατάλληλες εποχές (φθινόπωρο) και σε ποσότητες kg/ha. Λιπάσματα ή και άλλα εδαφοβελτιωτικά προστίθενται συνήθως κατά τη διάρκεια της σποράς ή των φυτεύσεων (λίπασμα kg/ha N), ενώ σημαντική θεωρείται η αχυροκάλυψη και αγκύρωση με ασφαλτικό διάλυμα για την προστασία από παγετούς και ανέμους κατά τη διάρκεια της βλαστικής περιόδου (άχυρο 2200 kg/ha). Ασφαλώς δεν πρέπει να επιτραπεί η χρήση των χώρων για ένα διάστημα (βόσκηση, αναψυχή). Επιλογή προσαρμόσιμων ειδών Τα αλπικά και τα ψευδαλπικά λιβάδια είναι πολύτιμα καταφύγια για σπάνια είδη φυτών και ζώων, ποικίλων προελεύσεων, πολλά από τα οποία βρήκαν άσυλο εκεί μετά τους παγετώνες. Οι ορεινές περιοχές λειτουργούν ως καταφύγιο για ζώα και φυτά προ-πολλού εξαφανισμένα από τα πεδινά. Το απρόσιτο των υψηλότερων κορυφών των βουνών δημιούργησε συνθήκες που έδωσαν τη δυνατότητα σε πολλά είδη να εξελιχθούν σε απομόνωση, ακόμη και σε νέες ενδημικές μορφές. Τα ψευδαλπικά λιβάδια, που ορθώνονται πάνω από τα δασοόρια ή μέσα σε μία θάλασσα τοπίων που έχουν υποστεί τις συνέπειες της ανθρώπινης επέμβασης, είναι δυνατόν να παρομοιασθούν με τα νησιά και όπως είναι απομονωμένα, δημιουργούν ιδιαίτερες συνθήκες για την άγρια ζωή, αποτελούν δηλαδή «βιολογικές νήσους». Τα είδη της χλωρίδας και της πανίδας τους είναι δυνατό να εξελίχθηκαν σε απομόνωση ή είναι δυνατό να σχετίζονται με άλλα είδη σε απομακρυσμένους βιότοπους ή να είναι απομεινάρια, που επιβίωσαν στο τραχύ ορεινό περιβάλλον όταν οι συνθήκες αλλού άλλαξαν. Φυτά ή και είδη του ζωικού βασιλείου, τα οποία ήταν ευρύτατα διαδεδομένα στην Ευρώπη, όταν το κλίμα ήταν δροσερότερο αμέσως μετά την εποχή των παγετώνων, βρίσκονται τώρα πλέον μόνο στην Αρκτική τούνδρα και ψηλά στις κορυφές των βουνών (Burton 1993). Ασφαλώς όλα τα ιθαγενή είδη δεν είναι ιδανικά για αποκατάσταση, αφού η διαταραχή δημιουργεί τελείως διαφορετικές νέες περιβαλλοντικές συνθήκες, όπου πιθανόν δε μπορούν Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 481

9 Α. Σιδηροπούλου, Σ. Μπέρδος και Ι. Ισπικούδης να προσαρμοστούν. Αυτά που φαίνεται ότι καταλαμβάνουν επιτυχώς διαταραγμένες εκτάσεις είναι τα είδη κλειδιά για να περιληφθούν σε προγράμματα αποκατάστασης. Τέτοια είδη είναι αυτά που βρίσκονται στα χαμηλότερα στάδια διαδοχής, όπως αγρωστώδη και λίγες πλατύφυλλες πόες. Δυστυχώς αυτά δεν υπάρχουν στο εμπόριο και πρέπει να συλλεχθούν με τα χέρια ή άλλα μέσα, μία δαπανηρή διαδικασία. Εναλλακτικά, χρήση διαθέσιμων στο εμπόριο ειδών είναι πιθανόν ελκυστική αλλά έρευνες έδειξαν ότι υπάρχουν προβλήματα επιβίωσης ή εισβολής στα ευαίσθητα αλπικά οικοσυστήματα (Κούκουρα και συν. 1993). H τεχνητή παρεμβολή ξενικών ειδών δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους γενετικής ρύπανσης ή και απώλειας σπάνιων ειδών. Πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ εισαγόμενων, ιθαγενών και προσαρμόσιμων φυτικών ειδών. Πολλές φορές λανθασμένα, τα ιθαγενή χρησιμοποιούνται συνώνυμα ως προσαρμόσιμα. Είναι σαφές ότι επιπρόσθετη έρευνα στα αλπικά τοπία θα αυξήσει τον κατάλογο των προσαρμόσιμων ειδών, ενώ η αναγνώριση των χαρακτηριστικών προσαρμογής των φυτών είναι ιδιαίτερα σημαντική. Παρατηρήσεις από φυσική, φυτική αποίκιση σε παλιές διαταραγμένες θέσεις δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για το ποια ιθαγενή είδη φυτών ή οικότυποι είναι προσαρμόσιμοι. Κριτήρια για την επιλογή Η επιλογή κατάλληλων φυτικών ειδών απαιτεί τη θεώρηση όλων των παραγόντων, όπως κλίμα, έδαφος, ανάγλυφο, καθώς και της βιολογίας και των οικοφυσιολογικών χαρακτηριστικών των ειδών, κυρίως λιτοδίαιτων, όπως: η μορφή ανάπτυξης (χαμηλά φυτά με εκτεταμένο ριζικό σύστημα είναι καλύτερα προσαρμοσμένα), ξηρανθεκτικότητα (το υδατικό στρες λόγω έκθεσης σε ανέμους είναι έντονο), αναπαραγωγική ικανότητα (εξαιτίας της μικρής βλαστικής περιόδου και των ακραίων περιβαλλοντικών συνθηκών, η παραγωγή σπόρων είναι ευκαιριακή), ικανότητα υψηλών ρυθμών φωτοσύνθεσης σε χαμηλές θερμοκρασίες. Τεχνικές εγκατάστασης της βλάστησης Η αναχλόαση των διαταραγμένων επιφανειών θεωρούνταν ότι ήταν περιττή εργασία ή πολυτέλεια μη επιβεβλημένη. Οι διαταραγμένες επιφάνειες αφήνονταν γυμνές και εκτεθειμένες στις φυσικές διεργασίες. Για να καλυφθούν οι διαταραχές όμως και να εγκατασταθεί ένα σταθεροποιητικό φυτοκάλυμμα χρειάζονται πολλά έτη. Η άποψη να αφήνονται οι διαταραγμένες επιφάνειες γυμνές για να αποικιστούν φυσικά, πρέπει να λαμβάνεται μεν υπόψη αλλά δεν θα πρέπει να υιοθετείται, αφού η αποίκιση είναι πολύ αργή διαδικασία, εξαιτίας της χαμηλής γονιμότητας των υποστρωμάτων και της έκθεσης των επιφανειών αυτών σε πολλές, κατά τόπους διάφορες, δυσμενείς περιβαλλοντικές και καιρικές συνθήκες (ήλιος, βροχή, παγετός, κτλ.) ιδιαίτερα στα αλπικά και ψευδαλπικά περιβάλλοντα και έτσι θα υπάρχει πολύ σοβαρή διάβρωση. Με την αναχλόαση η διάβρωση μπορεί να αποτραπεί και το τοπίο να αποκατασταθεί και να αναβαθμιστεί με τις εξής δύο προϋποθέσεις: (α) θα χρησιμοποιηθούν τα κατάλληλα είδη και ποικιλίες ειδών και (β) θα εφαρμοστούν οι κατάλληλες τεχνικές εγκατάστασης των ειδών και ποικιλιών αυτών. Συμπεράσματα Η διάνοιξη δικτύου δρόμων στα ορεινά λιβαδικά τοπία σημαίνει πρόκληση ζημιών, διαταραχές στο περιβάλλον και σημαντική αισθητική αλλοίωση του τοπίου, αφού η οπτική απορροφητική ικανότητά του είναι πολύ μικρή. Οι επιπτώσεις από αυτήν τη δραστηριότητα στο έδαφος, στη βλάστηση, στο νερό, στην άγρια ζωή, στη βιοποικιλότητα, στο τοπίο είναι εξαιρετικά σοβαρές. Ωστόσο η διάνοιξη και κατασκευή δρόμων δεν είναι δυνατό να σταματήσει. Έτσι είναι απόλυτα αναγκαίο να γίνει πλήρως κατανοητό ότι κατά τη διάρκεια 482 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

10 Αισθητική και περιβαλλοντική προσαρμογή δρόμων στα ψευδαλπικά λιβάδια των επιχειρήσεων διάνοιξης μιας περιοχής, θα πρέπει να συμπεριληφθεί και η διαδικασία για το σχεδιασμό της αποκατάστασής της. Προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν τα προβλήματα αυτά πρέπει να εξετάζονται οι κατάλληλες τεχνικές προδιαγραφές για σωστή χάραξη και κατασκευή καθώς και την προσαρμογή των δρόμων, ενώ για επιτυχή αποκατάσταση στα ψευδαλπικά λιβάδια κεντρικό πυρήνα πρέπει να αποτελέσουν τα προσαρμόσιμα φυτικά είδη και ασφαλώς εδαφικές βελτιώσεις. Βιβλιογραφία Benson, R.E., J.R. Ulrich Visual impacts of forest management activities: findings of public preferences. USDA For. Serv. Res. Pap. INT-262. pp. 14. Burton, R Nature s Last Refuge. Conserving the World s Wild Places. Blandford, London, pp Ελευθεριάδης Ν., Ν. Νίκου και Κ. Κολέτσος Η επίδραση των δρόμων στο δασικό τοπίο, σελ Σύγχρονα Προβλήματα Δασοπονίας. Πρακτικά 8 ου Πανελληνίου Συνεδρίου. Αλεξανδρούπολη, 6-8 Απριλίου Ελληνική Δασολογική Εταιρεία. Ισπικούδης, I Αποκατάσταση λατομικών χώρων, σελ Ελληνικό Μάρμαρο. Πρακτικά Ημερίδας. Ωραιόκαστρο, 1 Απριλίου UNIVERSITY STUDIO PRESS. Κούκουρα, Ζ., Ι. Ισπικούδης και Ι. Πολίτης Αποκατάσταση διαταραγμένων εδαφών (στείρων μεταλλείων βωξίτου) σε μεγάλα υψόμετρα, σελ Έδαφος - Περιβάλλον. Πρακτικά Πανελληνίου Εδαφολογικού Συνεδρίου. Έδεσσα. 6-9 Μαϊου Θεσ/νίκη. Mathieson, A. and G. Wall Tourism: Economic, Physical and Social Impacts. Textbook Binding Addison - Wesley Pub. Co. UK. Palmer, J.P. and L.R. Inerson Rhizobial nitrogen fixation on mined lands. p In: American Society for Surface Mining and Reclamation National meeting. Denver, CO, 8-10 October Παπαναστάσης, Β. και Β. Νοϊτσάκης Λιβαδική Οικολογία. Εκδόσεις Γιαχούδη Γιαπούλη Ο.Ε. Θεσσαλονίκη, σελ Χατζηστάθης, Α και Ι. Ισπικούδης Προστασία της Φύσης και Αρχιτεκτονική του Τοπίου Εκδόσεις Γιαχούδη Γιαπούλη Ο.Ε. Θεσσαλονίκη, σελ Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 483

11 Α. Σιδηροπούλου, Σ. Μπέρδος και Ι. Ισπικούδης Aesthetic and environmental adaptation of roads in pseudoalpine grasslands Α. Sidiropoulou 1, Ι. Ispikoudis 1 and S. Berdos 2 1 Laboratory of Range Ecology, (286), Aristotle University of Thessaloniki, Thessaloniki,Greece 2 Laboratory of Mechanical Science and Topography, Aristotle University of Thessaloniki., Thessaloniki, Greece Summary Τhe uplands and especially the pseudoalpine grasslands constitute the main areas for grazing for livestock and wild animals, areas for production of valuable animal products, and at the same time they employ a substantial environmental, cultural, aesthetic, touristic importance and value. They are areas with remarkable biodiversity and a refuge for rare endemic species. However the mountainous ecosystems are especially sensitive to disturbances due to their low Visual Absorption Capability. In order to cover the requirements of livestock husbandry (transfer of animals and products) and other uses and services but also to reduce the risk of diminution of sensitive areas, the annoyance of wild fauna etc. the dispersion in space of people and animals is necessary, which means opening new roads or expanding the existing ones. Opening new roads in the mountainous grassland landscapes amounts to damages and perturbations to the environment and aesthetic decay of the landscape. In this paper, proper guidelines are proposed in order to minimize these problems. To achieve better aesthetic adjustment of the roads, the Visual Absorption Capability of the landscape is examined, as well as the ability to restore the disturbances by taking into account the difficulties due to the limited choices in species that can be used in these disfavor climate and soil conditions where the growing period is short. Key words: Visual Absorption Capability, restoration. 484 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

Λιβαδικές δασοτεχνικές εγκαταστάσεις και η συμβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών

Λιβαδικές δασοτεχνικές εγκαταστάσεις και η συμβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Λιβαδικές δασοτεχνικές εγκαταστάσεις και η συμβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Λιβαδικές δασοτεχνικές εγκαταστάσεις και η συμβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Κ.

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο Καρπενήσι 4-6 Σεπτεµβρίου 2002 Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών

3 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο Καρπενήσι 4-6 Σεπτεµβρίου 2002 Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών 3 ο Πανελλήνιο Λιβαδοπονικό Συνέδριο Καρπενήσι 4-6 Σεπτεµβρίου 2002 Λιβαδοπονία και ανάπτυξη ορεινών περιοχών Συµπεράσµατα Συµβολή των λιβαδιών στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών Τα λιβάδια της χώρας αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων)

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Έννοια του όρου αποκατάσταση Ο προσδιορισμός μιας έννοιας, το περιεχόμενο της και η δυναμική που

Διαβάστε περισσότερα

Πανόραμα εργασιών στα πρακτικά των Πανελλήνιων Λιβαδοπονικών Συνεδρίων της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας ( )

Πανόραμα εργασιών στα πρακτικά των Πανελλήνιων Λιβαδοπονικών Συνεδρίων της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας ( ) Πανόραμα εργασιών στα πρακτικά των Πανελλήνιων Λιβαδοπονικών Συνεδρίων της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας (1996 2006) Ε. Τσατσιάδης, Α. Άνιφτος και Β.Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Λιβαδικά Οικοσυστήματα και Κλιματική Αλλαγή

Λιβαδικά Οικοσυστήματα και Κλιματική Αλλαγή Λιβαδικά Οικοσυστήματα και Κλιματική Αλλαγή Μιχάλης Βραχνάκης, Γεώργιος Ζαβάκος, Αχιλλέας Τσισρούκης, Περικλής Μπίρτσας, Δημήτριος Ζιάνης, Βασίλειος Αρέτος Τμήμα Δασοπονίας & ΔΦΠ (Καρδίτσα), ΤΕΙ Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογικός σχεδιασμός της διάνοιξης λιβαδικών εκτάσεων

Ορθολογικός σχεδιασμός της διάνοιξης λιβαδικών εκτάσεων Ορθολογικός σχεδιασμός της διάνοιξης λιβαδικών εκτάσεων Ε.Α. Καραγιάννης και Κ.Ν. Καραγιάννης Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της νομαδικής κτηνοτροφίας στη δημιουργία των αλπικών και υπαλπικών σχηματισμών του Δικτύου «NATURA 2000»

Η συμβολή της νομαδικής κτηνοτροφίας στη δημιουργία των αλπικών και υπαλπικών σχηματισμών του Δικτύου «NATURA 2000» Η συμβολή της νομαδικής κτηνοτροφίας στη δημιουργία των αλπικών και υπαλπικών σχηματισμών του Δικτύου «NATURA 2000» Ε. Γκανάτσου, Δ. Ράπτη και Ι. Ισπικούδης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286), Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων

Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων Σχεδιασμός Υπαίθριων Εκμεταλλεύσεων Ενότητα 3: Βασικές παράμετροι σχεδιασμού υπαιθρίων εκμεταλλεύσεων Μ. Μενεγάκη Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βόσκησης αγροτικών ζώων στις προστατευόμενες περιοχές

Διαχείριση της βόσκησης αγροτικών ζώων στις προστατευόμενες περιοχές ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΕΛΤΑ ΝΕΣΤΟΥ-ΒΙΣΤΩΝΙΔΑΣ-ΙΣΜΑΡΙΔΑΣ «Η κτηνοτροφία στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης» 20 Νοεμβρίου 2015, Κομοτηνή Διαχείριση της βόσκησης αγροτικών ζώων στις προστατευόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Η κλιματική αλλαγή (IPCC 2014 - AR5) Οι τελευταίες 3 δεκαετίες είναι οι θερμότερες από το 1850 και πιθανότατα οι θερμότερες των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Χειμερινό εξάμηνο

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Χειμερινό εξάμηνο ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ Χειμερινό εξάμηνο 2009 2010 Κ. Ποϊραζίδης Διαμόρφωση προτύπων ΕΙΣΗΓΗΣΗ 3 Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Το χωρικό πρότυπο επηρεάζει τις οικολογικές διεργασίες (δυναμική των πληθυσμών,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΥΔΡΟΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

Μάθημα: ΥΔΡΟΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Υδρολογίας και Υδραυλικών Έργων Μάθημα: ΥΔΡΟΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 8 η Διάλεξη : Υδραυλική Τραχύτητα Φώτιος Π. Μάρης, Αναπλ. Καθηγητής Δ.Π.Θ. Πηγή: Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΙΔΑΚΗΣ Ειδικό Τεχνικό Προσωπικό Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Ελλάδα Διεύθυνση 1ο χλμ. Δράμας -

Διαβάστε περισσότερα

Χωματουργικές εργασίες για τη βελτίωση των λιβαδιών

Χωματουργικές εργασίες για τη βελτίωση των λιβαδιών Χωματουργικές εργασίες για τη βελτίωση των λιβαδιών Π. Καραρίζος και Ε.Λάμπου Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας, Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης,

Διαβάστε περισσότερα

Oικονομική, λειτουργική και συμβατή στο λιβαδικό τοπίο κατασκευή των λιβαδικών δρόμων

Oικονομική, λειτουργική και συμβατή στο λιβαδικό τοπίο κατασκευή των λιβαδικών δρόμων Oικονομική, λειτουργική και συμβατή στο λιβαδικό τοπίο κατασκευή των λιβαδικών δρόμων Ε. Καραγιάννης και Κ. Καραγιάννης Εργαστήριο Μηχανικών Επιστημών και Τοπογραφίας Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα συστήματα χρήσης γης Βοσκήσιμη ύλη Κτηνοτροφικά προϊόντα Δασικά προϊόντα Μακροπρόθεσμο κέρδος από δένδρα

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων του έργου GP-WIND Πάτρα 29 Σεπτεμβρίου 2011 Αιολικά Πάρκα Παναχαϊκού & Περιβαλλοντική Παρακολούθηση Πιθανών Επιπτώσεων Κων/νος Γ. Κωνσταντακόπουλος, ΑΔΕΠ Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΕ - ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΤΕΕ - ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Αποκατάσταση εδαφών Ορυχείων ΔΕΗ Α.Ε. στο Λιγνιτικό Κέντρο Δυτικής Μακεδονίας. - Υποχρεώσεις της Επιχείρησης, προβληματισμοί που προκύπτουν από τη Μ.Π.Ε. του Έργου. - Διεθνείς πρακτικές ΤΕΕ - ΤΜΗΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό 2010 2011 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΙΙ Οπτική Ρύπανση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΙΙ Οπτική Ρύπανση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΙΙ Οπτική Ρύπανση ΗΣηµασία των Επιπτώσεων στο Τοπίο... «...η σύγχρονη µεταλλευτική δραστηριότητα είναι ικανή να µεταβάλλει το φυσικό τοπίο περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα σε καιρό

Διαβάστε περισσότερα

Η αισθητική του του τοπίου Ο προσδιορισμός της αισθητικής του τοπίου παραμένει λύ δύ σκολο λ πρ όβλημα. Η αισθητική του

Η αισθητική του του τοπίου Ο προσδιορισμός της αισθητικής του τοπίου παραμένει λύ δύ σκολο λ πρ όβλημα. Η αισθητική του Η αισθητική του τοπίου Ο προσδιορισμός της αισθητικής του τοπίου παραμένει πολύ δύσκολο πρόβλημα. Η αισθητική του τοπίου Aesthetic value: Αισθητική αξία Landscape beauty: Ομορφιά τοπίου Scenic beauty:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ρ. Κ. ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο πολυλειτουργικός

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ *Φέρουσα χωρητικότητα Ο μέγιστος αριθμός ατόμων ενός είδους που μπορεί να υποστηρίζεται από ένα δεδομένο οικοσύστημα. Ο προσδιορισμός της για τον άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Πολιτική και Βιώσιμη Ανάπτυξη

Περιβαλλοντική Πολιτική και Βιώσιμη Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιβαλλοντική Πολιτική και Βιώσιμη Ανάπτυξη Ενότητα 03: Περιεχόμενο Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Στρατηγική Διατήρησης του Περιβάλλοντος. Κίμων Χατζημπίρος Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ

Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Στρατηγική Διατήρησης του Περιβάλλοντος. Κίμων Χατζημπίρος Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Στρατηγική Διατήρησης του Περιβάλλοντος Κίμων Χατζημπίρος Επίκουρος Καθηγητής ΕΜΠ Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων σε Στρατηγικό Επίπεδο Η Στρατηγική Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χλωρίδα και Πανίδα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Αυτορρύθμιση στις αγροτικές περιοχές/ύπαιθρος

Αυτορρύθμιση στις αγροτικές περιοχές/ύπαιθρος Αυτορρύθμιση στις αγροτικές περιοχές/ύπαιθρος Πώς μπορεί να καλυφθεί η απουσία του κράτους; Κρίνα Μπελεάν Δικηγόρος ΔΣ Χανίων Περιβαλλοντολόγος, MSc Στην Ελλάδα, οι κατ εξοχήν αγροτικές περιοχές καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά: Ευρυτανία, βοσκότοποι, προβλήματα, παρούσα κατάσταση.

Λέξεις κλειδιά: Ευρυτανία, βοσκότοποι, προβλήματα, παρούσα κατάσταση. Ορεινοί βοσκότοποι Νομού Ευρυτανίας Α. Παντέρα 1, Γ. Καραγεώργος 2, Π. Λούκας 3 και Ι. Φάκας 4 1 Τ.Ε.Ι. Λαμίας, Τμήμα Δασοπονίας, 361 00 Καρπενήσι 2 Διεύθυνση Δασών Ν. Ευρυτανίας, 361 00 Καρπενήσι 3 Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Διαχείριση της Γενετικής Ποικιλότητας (με έμφαση στα μεσογειακά δάση) 1 Βιοποικιλότητα Ορίζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Προστατευτική Διευθέτηση

Ειδική Προστατευτική Διευθέτηση Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ειδική Προστατευτική Διευθέτηση Αποτροπή της διάβρωσης

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ Εκτίµηση οπτικής όχλησης εγκαταστάσεων ENVECO A.E ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 2 2. Οπτικές επιπτώσεις µεταλλευτικής δραστηριότητας... 2 3. Αξιολόγηση της οπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου;

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Διαμόρφωση προτύπων Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Το χωρικό πρότυπο επηρεάζει τις οικολογικές διεργασίες (δυναμική των πληθυσμών, τη βιοποικιλότητα, οικοφυσιολογικές διεργασίες των οικοσυστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Χειμερινό εξάμηνο Κ. Ποϊραζίδης

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Χειμερινό εξάμηνο Κ. Ποϊραζίδης ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ Χειμερινό εξάμηνο 2009 2010 Κ. Ποϊραζίδης ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Τοπίο συνήθως αποκαλείται ένας συγκεκριμένος γεωγραφικός χώρος που έχει ιδιαίτερη ομορφιά και προκαλεί ευχαρίστηση στον κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΜΠΕΛΜΑ. ΑΓΙΑΣ

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΜΠΕΛΜΑ. ΑΓΙΑΣ 1. Προτεινόµενο έργο Το έργο αφορά την κατασκευή τριών ταµιευτήρων στην τοποθεσία Μπελµά του Όρους Όσσα. Ο συνολικός όγκος αποθήκευσης νερού θα είναι 7.200.000 µ3. Η συνολική υδάτινη επιφάνεια των ταµιευτήρων

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Εταίροι και προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθ. Γεράσιμος ΑΡΑΠΗΣ Εργαστήριο Οικολογίας & Προστασίας Περιβάλλοντος mani@aua.gr Βιώσιμη Ανάπτυξη, Φέρουσα Ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα

Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα Xαιρετισμός Προέδρου.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Κ.Ε. κου Ιωάννη Γεωργιάδη,Γεωπόνου Μsc στην ημερίδα «Προοπτικές αειφορικής ανάπτυξης ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα». ΑΕΙΦΟΡΙΑ είναι μια έννοια που ευρύτατα χρησιμοποιείτε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας

Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας Αρχές Οικολογίας και Περιβαλλοντικής Χηµείας Ανθρωπογενής κλιµατική αλλαγή -Ερηµοποίηση Νίκος Μαµάσης Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2014 ιακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

πανεπιστημιούπολη Καισαριανή Βύρωνας ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ Τοποθεσία Έτος ίδρυσης Έκταση Γεωγρ. Μήκος Γεωγρ. Πλάτος Υψόμετρο Προσανατολισμός Πέτρωμα Κατώτερη θερμοκρασία Ανώτερη θερμοκρασία Βροχόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ 2010 2011 1 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΩ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΧΕΛΩΟΥ

ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΩ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΧΕΛΩΟΥ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΝΕΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΩ ΡΟΥ ΤΟΥ ΑΧΕΛΩΟΥ Δρ. Γιάννης Α. Μυλόπουλος, Καθηγητής Πολυτεχνικής Σχολής Α.Π.Θ. 1. Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Μ. ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Μ. ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ «ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ» ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ Μ. ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ του Θ. Δ. Ζάγκα Αν. Καθηγητή Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 2ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Παρουσίαση της υδρογεωλογικής κατάστασης της λεκάνης Σαριγκιόλ και των

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση Δασική Εδαφολογία Εδαφογένεση Σχηματισμός της στερεάς φάσης του εδάφους Η στερεά φάση του εδάφους σχηματίζεται από τα προϊόντα της αποσύνθεσης των φυτικών και ζωικών υπολειμμάτων μαζί με τα προϊόντα της

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική Διαχείριση Αγροτοβιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Αποβλήτων

Εναλλακτική Διαχείριση Αγροτοβιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Αποβλήτων Εναλλακτική Διαχείριση Αγροτοβιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Αποβλήτων Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής Εργαστήριο Διαχείριση Στερεών Υπολειμμάτων & Υγρών Αποβλήτων Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης

Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης LIFE ENVIRONMENT LIFE00 ENV/GR/000685 ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ. ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους

Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Παραγωγικά συστήματα προβάτων και αιγών: Βιοποικιλότητα, τοπικές φυλές και προϊόντα τους Αξίες και προκλήσεις στον τομέα της αιγο-προβατοτροφίας. Ποιες είναι οι προοπτικές για την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας;

Διαβάστε περισσότερα

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

3/20/2011 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ Ι. Οι εργασίες θα ακολουθούν τη διδασκόμενη ύλη. ΙΙ. Θα γίνεται εκτενής χρήση του Διαδικτύου & άλλων ελληνικών και διεθνών ββλ βιβλιογραφικών πηγών. ΙΙΙ. Η παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας

Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας Προβλήματα από την άσκηση της λιβαδοπονίας στο χώρο της Μακεδονίας Ι. Μακέδος Δ/νση Δασών, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Τ. Οικονομίδη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Σχετικά με το μάθημα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Σχετικά με το μάθημα ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ Εργαστήριο Εαρινό εξάμηνο 2010 2011 Κ. Ποϊραζίδης Ορισμός και έννοια του τοπίου. Δομή του τοπίου. Ποσοτικοποίηση των χαρακτηριστικών του τοπίου. Κατανόηση των βασικών δεικτών τοπίου. Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Εταίροι και προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

Newsletter ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Newsletter ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Newsletter 10 η Έκδοση ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ CONDENSE: ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΚΟΠΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΣΙΓΑΡΟ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ Ο οργανισμός ανάπτυξης Δυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή ΜΠΕ 2. Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή

Εφαρμογή ΜΠΕ 2. Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή Εφαρμογή ΜΠΕ 2 Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων ΧΥΤΑ είναι ο συνδυασμός ενός χώρου ειδικά επιλεγμένου, διαμορφωμένου και εξοπλισμένου και ενός τρόπου λειτουργίας, διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΑΓΜΑ 1 Υψόμετρο πόδα Ύψος φράγματος Συντεταγμένες πόδα X = Y =

ΦΡΑΓΜΑ 1 Υψόμετρο πόδα Ύψος φράγματος Συντεταγμένες πόδα X = Y = Χωρητικότητες μήκη αναχωμάτων επιφάνειες ταμιευτήρων Το έργο αποτελείται από τρείς ταμιευτήρες συνολικής χωρητικότητας 7.250.000 μ3. Η επιμέρους χωρητικότητα κάθε ταμιευτήρα αναλύεται στους παρακάτω πίνακες:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

27/4/2017. Φυτείες Ξυλωδών Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου για παραγωγή βιομάζας και θερμικές χρήσεις. Η Αειφορική Διαχείριση των δασών

27/4/2017. Φυτείες Ξυλωδών Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου για παραγωγή βιομάζας και θερμικές χρήσεις. Η Αειφορική Διαχείριση των δασών Φυτείες Ξυλωδών Δασικών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου για παραγωγή βιομάζας και θερμικές χρήσεις Κριτήρια αειφορίας και συστάσεις για την εφαρμογή τους σε Φυτείες Ξυλωδών Ειδών Μικρού Περίτροπου Χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Πανελληνιά Ένωση Νέων Αγροτών ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Η Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών έχει προτείνει μια σειρά από λύσεις για την εν γένει ανασυγκρότηση της πρωτογενούς παράγωγης Ειδικότερα:

Διαβάστε περισσότερα

Ελαφρές κυψελωτές πλάκες - ένα νέο προϊόν για την επιπλοποιία και ξυλουργική. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ και ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Ελαφρές κυψελωτές πλάκες - ένα νέο προϊόν για την επιπλοποιία και ξυλουργική. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ και ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ελαφρές κυψελωτές πλάκες - ένα νέο προϊόν για την επιπλοποιία και ξυλουργική ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ και ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Σχολή ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Αγρονομικά χαρακτηριστικά καλλιεργούμενων ποικιλιών λειμώνιων αγρωστωδών σε συνθήκες αγρού (χρόνος εγκατάστασης) και εργαστηρίου

Αγρονομικά χαρακτηριστικά καλλιεργούμενων ποικιλιών λειμώνιων αγρωστωδών σε συνθήκες αγρού (χρόνος εγκατάστασης) και εργαστηρίου Αγρονομικά χαρακτηριστικά καλλιεργούμενων ποικιλιών λειμώνιων αγρωστωδών σε συνθήκες αγρού (χρόνος εγκατάστασης) και εργαστηρίου Μ. Τόλη 1, Ν. Μπουγίδης 1, Α. Τσέκας 1, Ρ. Θανόπουλος 2, Ν. Σιδηράς 1 και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Γιάννης Λ. Τσιρογιάννης Γεωργικός Μηχανικός M.Sc., PhD Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Ηπείρου Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Ανθοκομίας Αρχιτεκτονικής Τοπίου ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Κλιματική αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τίτλος ΔΕ_2 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών)

Α. Τίτλος ΔΕ_2 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Α. Τίτλος ΔΕ_2 (Εργαστήριο Διαχείρισης Λιβαδιών) Παραγωγή λιβαδιών Rangeland production Μιχαήλ Βραχνάκης Καρδίτσα, Μάιος2014 Β. Σκοπός ΔΕ Για την αειφορική αξιοποίηση των απογραφόμενων πόρων είναι απαραίτητο

Διαβάστε περισσότερα

Η παράκτια ζώνη και η ανθεκτικότητα στην αύξηση στάθμης της θάλασσας.

Η παράκτια ζώνη και η ανθεκτικότητα στην αύξηση στάθμης της θάλασσας. [ Αρχιτεκτονική τοπίου και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή με τη συμβολή της χωρικής ανάλυσης. Η παράκτια ζώνη και η ανθεκτικότητα στην αύξηση στάθμης της θάλασσας. [ Ευθυμία Σταματοπούλου Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (http://www.auth.gr/for) Π.Γ. Αλιζώτη Επίκουρη Καθηγήτρια Page 1 Διακονεί την επιστήμη που έχει ως αντικείμενο την προστασία, ανάπτυξη και αειφορική

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική της χαρτογράφησης vs η χαρτογράφηση της πολιτικής Η εκτίμηση της σπουδαιότητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων κα προγραμμάτων.

Η πολιτική της χαρτογράφησης vs η χαρτογράφηση της πολιτικής Η εκτίμηση της σπουδαιότητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων κα προγραμμάτων. Η πολιτική της χαρτογράφησης vs η χαρτογράφηση της πολιτικής Η εκτίμηση της σπουδαιότητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων κα προγραμμάτων. Μάνια Ε. Λάμπρου manialambr@gmail.com Ναύπλιο, Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΑΣΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΩΝ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ώρες Κωδικός

Α. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΑΣΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΩΝ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ώρες Κωδικός Α. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΑΣΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΑΣΩΝ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 0101Υ 3 Ερευνητική και Συγγραφική Μεθοδολογία 0102Υ 3 Στατιστική και Τεχνικές Δειγματοληψίας 0114Υ ή 0115Υ 3 Υλωρική (Υ) ή Ορεινά Εδάφη,

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ Επιιστηµονιική Υποστήριιξη Νέων Αγροτών Καιινοτόµες µέθοδοιι καλλιιέργειιας ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ε ΑΦΟΥΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ σελ. 1 Τι σηµαίνει; Τι σηµαίνει και

Διαβάστε περισσότερα