ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ: ΜΙΑ ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΣΧΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ: ΜΙΑ ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΣΧΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ"

Transcript

1 1 ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ: ΜΙΑ ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΣΧΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ Βασίλης Δηµόπουλος 4ο Συµπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωµατικής Εταιρείας Ο πόνος, συνιστώντας ένα δυσάρεστο υποκειµενικό βίωµα, είναι αδιάψευστος µάρτυρας της ψυχοσωµατικής ενότητας, χωρίς δηλαδή την «ενωτική» παύλα ψυχήσώµα. Βεβαίως στην καθηµερινή κλινική πρακτική µιλάµε τόσο για ψυχικό όσο και σωµατικό πόνο σαν να ήταν δύο αυτόνοµες οντότητες. Πιστεύω όµως πως αυτή η διάκριση γίνεται µόνο και µόνο για να δώσει το στίγµα και να υπογραµµίσει το βάρος της έρευνάς µας. Αν θα εστιάσουµε µε άλλα λόγια την µελέτη µας στον ψυχικό περισσότερο από τον σωµατικό παράγοντα και αντίστροφα. Φυσικά µιλάµε για ψυχικό πονο, π.χ. ο πόνος της µελαγχολίας όπου εδώ η συµµετοχή του σώµατος είναι εν πολλοίς µυστηριώδης και αδιευκρίνιστη, όµως ο σωµατικός πόνος δεν µπορεί να γίνει κατανοητός, αν τη στιγµή του σωµατικού ερεθισµού δεν έχουµε ταυτόχρονα ψυχικό εκπρόσωπο, δηλαδή το συναίσθηµα. Αλλιώς δε θα γινόταν αντιληπτός. Σ αυτήν την εργασία θα εστιάσω σε εκείνη την κατηγορία η οποία αφορά τον σωµατικό πόνο, ο οποίος εµφανίζεται µετά από µια σωµατική νόσο αποδιοργανωτική παλινδρόµηση και η οποία, παρά τη σοβαρότητά της, δε συνοδευόταν από πόνο, δεν είχε δώσει προειδοποιητικά σηµεία και ήταν κάτι σαν «κεραυνός εν αιθρία». Όταν µιλάω για προειδοποιητικά σηµεία, αυτά δεν αφορούν µόνο τον πόνο, αλλά ούτε και ενδείξεις άγχους. Ούτε αυτού του κατακλυσµικού, αυτόµατου, πολύ δε περισσότερο του άγχους-σήµατος. Θα αναφερθώ σε έναν άντρα θεραπευόµενο οποίος ήρθε να µε δει, αφού µόλις είχε αναρρώσει από µία γαστρορραγία. Θα συγκεντρωθώ σε ένα σηµείο της θεραπείας αυτού του άντρα, σε αυτό το πέρασµα από την οργανική βλάβη (γαστρορραγία) στον σωµατικό πόνο. Η γαστρορραγία ήρθε όπως ισχυρίζεται ο ίδιος ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση.

2 2 Η αλήθεια είναι πως δεν ενοχλείται κανείς, δεν παραπονείται για ενοχλήσεις από το σώµα του, είτε επειδή είναι καλά το υγιές σώµα είναι σιωπηλό είτε επειδή αντιθέτως νοσεί. Επισηµαίνω αυτήν την παραδοξότητα, διότι όχι σπάνια οι ψυχοσωµατικοί ασθενείς δεν αντιλαµβάνονται ή δεν αξιολογούν ενδεχόµενη προειδοποίηση για κάποια επερχόµενη νόσο µέσω πόνων, για παράδειγµα, επειδή βρίσκουν καταφύγιο σε πρώιµους µηχανισµούς άµυνας, όπως είναι η διάψευση και η διχοτόµηση. Διάψευση αυτού που έρχεται από µέσα και ένα είδος διχοτόµησης µεταξύ σωµατικού και ψυχικού. Στην ίδια αµυντική γραµµή, αν την διατυπώναµε διαφορετικά, θα ήταν και η δράση των αποσυνδέσεων, εκεί δηλαδή όπου η µη αναγνώριση του βιώµατος του πόνου θα ήταν το αποτέλεσµα αποσύνδεσης των ενορµήσεων ως απάντηση σε ένα ανυπόφορο τραύµα. Σκοπός αυτής της «εργασίας της αρνητικοποίησης», της σιγής, είναι να σβήσουν τα ίχνη που άφησε το τραύµα, µε αποτέλεσµα όχι µόνο τη διαγραφή του πόνου, ο οποίος θα ήταν ένα προειδοποιητικό σήµα, αλλά και τη γενικότερη φτώχεια του ψυχικού οργάνου. Είναι αυτό που στην ψυχοσωµατική ονοµάζουµε αποψυχικοποίηση. Δέχτηκα, λοιπόν, αυτόν τον θεραπευόµενο και του πρότεινα ψυχοθεραπεία πρόσωπο µε πρόσωπο µε συχνότητα δυο φορές την εβδοµάδα. Ο λόγος για τον οποίο δεν του πρότεινα κλασική ανάλυση ήταν επειδή από τις πρώτες συναντήσεις που είχα µαζί του δε διέκρινα δυνατότητα να κάνει συνδέσεις µεταξύ των συµπτωµάτων και των γεγονότων της ζωής του. Δεν µπορούσε να συνδέσει τη γαστρορραγία µε τις συνθήκες της ζωής του. Δεν καταλάβαινε, για παράδειγµα, τι σχέση µπορεί να είχε το επικείµενο διαζύγιο µε τη νόσο του. Όταν έκανα µια προσπάθεια συσχέτισης, µου είπε πως δεν το πιστεύει, άλλωστε είναι καλύτερα να ζει κανείς µόνος του. Όπως επίσης ο επικείµενος χωρισµός από τη γυναίκα του δεν του διακινεί αναµνήσεις. Δεδοµένης, λοιπόν, της δυσκολίας του στις συνδέσεις και στους συνειρµούς, δεν του πρότεινα κλασική ανάλυση στο ντιβάνι, αν σκεφτούµε κιόλας πως η θέση στο ντιβάνι ευνοεί τους ελεύθερους συνειρµούς, αλλά σε εκείνους οι οποίοι έχουν µια στοιχειώδη τέτοια ικανότητα. Άλλη µια ένδειξη ότι αυτός ο θεραπευόµενος δε θα µπορούσε εύκολα να χειριστεί την απουσία µου, την αντιληπτική απουσία µου από το οπτικό του πεδίο, ήταν και το εξής: ενώ η δεύτερη προκαταρκτική συνάντησή µας ήταν προγραµµατισµένη µία εβδοµάδα µετά, εκείνος ήρθε την επόµενη µέρα λέγοντας ότι έτσι κατάλαβε. Σκέφτηκα εποµένως πως, παρά τη δυσκολία του στις συνδέσεις, είχε όµως ανάγκη ενός εξωτερικού πραγµατικού αντικειµένου όχι εσωτερικευµένου, τη

3 3 φυσική µου παρουσία. Γι αυτό ήρθε να µε δει νωρίτερα, να είµαι στο αντιληπτικό του πεδίο. Άλλωστε η συνάντηση πρόσωπο µε πρόσωπο βοηθάει αυτούς τους θεραπευόµενους να έχουν το βίωµα ενός κοινού συναισθήµατος µε τον αναλυτή, εκεί όπου το συναίσθηµα δεν είναι εύκολο να πάρει την ποιότητά του και να εκφραστεί. Από την αρχή της θεραπείας, ενώ είχε µια συνέπεια στις ώρες, διαγραφόταν όµως η δυσκολία του να µιλήσει για συναισθήµατα και για τη σχέση µας. Κάποιες φορές µάλιστα µίλαγε µε µια ασάφεια στον λόγο του, κι όταν τον ρωτούσα τι εννοεί, εκπλησσόταν, σαν να πίστευε ότι εγώ είχα καταλάβει ή ότι όφειλα να έχω καταλάβει. Υπήρχαν µάλιστα στιγµές όπου θύµωνε, όταν του έδειχνα πως δεν είχα καταλάβει. Αυτή είναι καµιά φορά µια σηµαντική παράµετρος στη θεραπεία τέτοιων θεραπευοµένων, των οποίων η σχέση µε το αντικείµενο είναι κατά κάποιον τρόπο σχέση καθρέφτη, µε την έννοια πως θεωρούν τον άλλο όχι τόσο ως διαφορετικό αλλά µια ας το πούµε ναρκισσική του αντανάκλαση. Ότι δηλαδή ο άλλος έχει καταλάβει εκείνο που οι ίδιοι πιστεύουν. Γι αυτό µίλησα για σχέση καθρέφτη. Θα µείνω λίγο περισσότερο σ αυτήν την περίοδο της θεραπείας, διότι, αν λάβουµε υπόψη µας αυτό που προσπαθώ να δείξω, δηλαδή την προβληµατική σχέση µε το αντικείµενο, βλέπουµε πως η λειτουργία της µεταβίβασης µοιάζει να µην αναπτύσσεται ή τουλάχιστον να µην είναι εύκολα ανιχνεύσιµη. Ή, για να το πούµε αλλιώς, ζουν την παρουσία του αναλυτή µε τρόπο βίαιο, ο οποίος έχει κάποιες φορές αντίκτυπο πάνω στο ίδιο τους το σώµα, κάτι που συνέβη στον θεραπευόµενο, όπως θα δούµε στην συνέχεια. Ο Marty είχε πει πως το ασυνείδητο των ψυχοσωµατικών ασθενών προσλαµβάνει αλλά δεν εκπέµπει. Πιθανόν, λοιπόν, η αδυναµία τους να εκπέµψουν να αφορά και τη µεταβίβαση. Αυτό το χαρακτηριστικό των ψυχοσωµατικών, πως δηλαδή το ασυνείδητο προσλαµβάνει αλλά δεν εκπέµπει, θα το δούµε στην εξής στιγµή της θεραπείας. Σε µια συνεδρία τον βλέπω να είναι κάπως νευρικός, αναστατωµένος. Με ρωτάει τι κάνουµε εδώ. Δεν ξέρει γιατί έρχεται, είναι όντως εκνευρισµένος. Είχε όµως προηγηθεί το εξής: εγώ ήµουν πράγµατι κουρασµένος µαζί του. Πιστεύω, δηλαδή, πως ο θεραπευόµενος είχε προσλάβει τη δική µου διάθεση, τον διέγειρε, τον αναστάτωσε κατά κάποιον τρόπο, χωρίς να µπορεί να επεξεργαστεί αυτό που

4 4 προσλάµβανε. Έµενε µέσα του ως ένα φορτίο το οποίο του δηµιούργησε τη νευρικότητα. Αυτή την περίοδο της δουλειάς µας χρειάστηκε να µη συναντηθούµε για δυο εβδοµάδες. Όταν γύρισε, µου είπε πως ασχολιόταν αρκετά µε το σώµα του, πώς είναι δηλαδή η σωµατική του διάπλαση, πώς λειτουργεί το σώµα του κ.ο.κ. Αλλά η ενασχόληση έγινε ανησυχία όταν εµφανίστηκαν ενοχλήσεις-πόνοι στο πεπτικό σύστηµα, µε αποτέλεσµα να φοβάται την επανεµφάνιση της γαστρορραγίας. Παρατηρούµε λοιπόν πως τώρα σε σχέση µε την εποχή της γαστρορραγίας ανησυχεί. Έχουµε εποµένως ένα είδος άγχους-σήµατος. Κάνω την εξής υπόθεση γι αυτήν την εξέλιξη: έλεγα πριν πως αρχίζει να αναπτύσσεται µεταξύ µας µια σχέση για την οποία µπορούµε να µιλάµε, εποµένως ένα αντικείµενο εν τη γενέσει του. Η διακοπή της σχέσης µας έχει σαν αποτέλεσµα αυτό το εν γεννάσθαι αντικείµενο να µεταφέρεται στο ίδιο του το σώµα, σαν δηλαδή το ίδιο το σώµα ή καλύτερα µέρος του σώµατος το πεπτικό εδώ να αντικαθιστά το αντικείµενο-αναλυτή, το οποίο έχει περισσότερο ιδιότητες αντικειµένου ανάγκης. Επενδυµένο κατ αυτόν τον τρόπο το αντικείµενο µε ενστικτικές ανάγκες, γράφει ο Freud το 1926 (σελ ), παίζει τον ίδιο ρόλο µε ένα µέρος του σώµατος το οποίο επενδύεται µε αυξηµένη ποσότητα ενέργειας, και εποµένως δηµιουργεί διεγέρσεις. Ίσως, λοιπόν, οι ενοχλήσεις-πόνοι στην περίπτωση του θεραπευόµενου κατά την περίοδο της διακοπής της θεραπείας να οφειλόταν σε µια τέτοια υπερφόρτωση. Να έπαιζε, δηλαδή, το σώµα τον ρόλο του αντικειµένου που χάθηκε µε τις διακοπές. Είναι αυτονόητο αλλά το υπενθυµίζω πως είµαστε µακριά από τη διαδικασία εσωτερίκευσης του αντικειµένου, δηλαδή της αναπαράστασής του, διότι τότε δε θα είχαµε σωµατικό σύµπτωµα αλλά ψυχικά παράγωγα. Παρ όλ αυτά, ο πόνος που προέρχεται από τα εσωτερικά όργανα, γράφει πάλι ο Freud (1923, 1926, 171), δίνει τη δυνατότητα να οργανώσουµε µια διάσταση εσωτερικού χώρου και να παραστήσουµε τα µέρη του σώµατός µας αλλά και την ολότητά του. Ένα νέο αντικείµενο έτσι δοµείται, το οποίο επενδύεται ναρκισσικά προς όφελος τώρα του εγώ, αρκεί να µην γίνει υπερεπένδυση του οπότε όπως θα προσπαθήσω να δείξω στην συνέχεια όταν ο θεραπευόµενος παραπονείται για αϋπνία οδηγούµαστε σε αδυνάτισµα και όχι ισχυροποίηση του εγώ. Γνωρίζουµε άλλωστε πως οι υπερεπενδύσεις µπορεί να είναι ταυτόχρονα και εύθραυστες.

5 5 Σκέφτηκα επίσης, αν η ανησυχία-ενόχληση-πόνος εκείνων των ηµερών δε θα ήταν ένα σήµα, µνήµη άγχους από την επαφή µε το σώµα της µητέρας, ο αποχωρισµός από την οποία σε σωµατικό επίπεδο θα βιωνόταν ως πόνος-ενόχληση. Το λέω αυτό διότι σε άλλη περίοδο της θεραπείας µού είχε πει πως ένιωθε στο σώµα του µια πίεση και είχε ένα αίσθηµα πτώσης. Να βρίσκουµε, άραγε, εδώ τα σηµάδια, τα αισθητηριακά εντυπώµατα (Aulagnier) από τα ίχνη που άφησε το σώµα της µητέρας του, το οποίο δε λειτούργησε επαρκώς ως πλαισιώνουσα δοµή, και ο πόνος να ήταν το αποτέλεσµα ενός εντυπώµατος, αλλά και το υπογραµµίζω ένα αίτηµα ταυτόχρονα προς εµένα να τον πλαισιώσω διαφορετικά απ ότι η µητέρα του; Να που βρίσκω την σχέση µε το αντικείµενο, στο πιθανό αίτηµα προς τον άλλον. Ο πόνος εποµένως µε την διπλή διάσταση: ως εντύπωµα αλλά και ως αίτηµα. Το πεπρωµένο των ενορµήσεων, δηλαδή η στροφή της ενόρµησης επί εαυτού, δε θα τελειωθεί, αν το αντικείµενο δεν αποδεχτεί να γίνει ο στόχος την ενόρµησης και να δεχτεί να χρησιµοποιηθεί. Λίγο όµως καιρό µετά την έναρξη του πόνου παραπονείται πως δεν µπορεί να κοιµηθεί, η αϋπνία τον εξαντλεί και σήµερα όλη την ηµέρα έχει τον πόνο. Καλύτερα ήταν η ζωή του πριν. Επιχειρώ, λοιπόν, να βάλω στο προσκήνιο τη σχέση µας και του λεώ: «Και σήµερα είχατε τη συνάντησή σας µε εµένα». Μου απαντάει πως δεν τον ενδιαφέρω εγώ, ενώ στη συνέχεια της συνεδρίας µού λεει πως θα ήθελε να φύγει, νιώθει κουρασµένος. Δε θα λέγαµε, λοιπόν, πως η παρουσία µου στη ζωή του, η σχέση µε ένα καινούργιο αντικείµενο τον εξαντλεί, απειλώντας αντί να ενισχύει περαιτέρω ένα ήδη αδύναµο εγώ. Το οικονοµικό µοντέλο της φροϋδικής θεωρίας µάς είναι χρήσιµο, ώστε να κατανοήσουµε αυτό που έλεγα πριν, ότι δηλαδή η υπερεπένδυση αδυνατίζει το εγώ. Η ενέργεια, συσσωρευόµενη από διάφορες κατευθύνσεις τώρα στην περίπτωση που εξετάζουµε γύρω από τον πόνο, εξαντλεί τα αποθέµατα της ναρκισσικής λίµπιντο, η οποία είναι απαραίτητη για την ναρκισσική παλινδρόµηση και την επέλευση του ύπνου. Έτσι, έχουµε αϋπνία, αφού το εγώ δεν µπορεί να µπει σε µια παθητική θέση, την οποία θα προετοίµαζε η ναρκισσική ενέργεια. Αυτή την υπόθεση αναπτύσσει ο Freud στο κείµενό του για την µελαγχολία, όπου εκεί βέβαια µιλάει για τον ψυχικό πόνο της µελαγχολίας.

6 6 Επειδή όµως το δυναµικό ασυνείδητο είναι πάντα εκεί και τα πράγµατα παίζονται στη δυναµική της αναλυτικής δυάδας, ένα αντιµεταβιβαστικό ολίσθηµα, και όχι µόνο αυτό φυσικά αλλά όλη η δουλειά που κάνουµε, ευνόησε τη σχέση µας και η αναλυτική εργασία εξελίσσεται. Στην περίοδο αυτή για την οποία σας µιλάω και κατά την οποία ένιωθε κουρασµένος, κάνοντας µια παρέµβαση και θέλοντας να του πω: «αισθάνεστε ότι δε σας σκέφτοµαι», του λέω: «αισθάνεστε ότι δε σας ακούω». Πράγµατι, δεν τον άκουγα. Αυτό το lapsus όµως δεν τον άφησε αδιάφορο. Προς ευχάριστη έκπληξη τον έκανε να σκεφτεί και να θυµηθεί στιγµές από το παρελθόν και να απαγκιστρωθεί από τη συχνή του αναφορά στους πόνους και την αϋπνία, και να µιλάει µε µεγαλύτερη ευκολία και για άλλα ζητήµατα που τον απασχολούσαν. Παρατηρώ όµως πως τώρα µιλάει µεν για τους πόνους αλλά µε άλλη ποιότητα σε σχέση µε αυτήν µε την οποία µίλαγε για τη γαστρορραγία. Αφιερώνει χρόνο µιλώντας για αναµνήσεις στη σχέση µε τον πατέρα του, ο οποίος πέθανε, όταν ο θεραπευόµενος ήταν στην αρχή της εφηβείας. Αυτή η αλλαγή στην ποιότητα, στον τρόπο µε τον οποίο αναφέρεται στον πόνο, είναι που µας κάνει να σκεφτόµαστε την ποιότητά του ως αντικειµένου τώρα, ως ένα αίτηµα δηλαδή προς το αντικείµενο, το οποίο θα οργανώσει καλύτερα τον ψυχικό του χώρο. Φαίνεται, λοιπόν, πως αρχικά ο χωρισµός µε τη γυναίκα του, λειτουργώντας ως αναβίωση παλαιότερου τραύµατος, π.χ. αποχωρισµός από τον πατέρα ή και πρωιµότερους πραγµατικούς ή φαντασιωτικούς δεν µπόρεσε να ενταχθεί ψυχικά, να νοηµατοδοτηθεί µε άλλα λόγια, και ως εκ τούτου η αναζωπύρωση του τραύµατος και η εξ αυτού διέγερση να εκφορτιστεί κατά κάποιον τρόπο απευθείας στο σώµα µε αποτέλεσµα τη γαστρορραγία. Φυσικά, µέσα από αυτήν την καινούργια διάσταση που δίνουµε στον πόνο, επαρκής συµβολική λειτουργία αυτό που λέµε δευτερογενή συµβολισµό δε φαίνεται να έχει επιτευχθεί, διότι τότε δε θα χρειαζόταν να καταφεύγει πάλι στο σώµα. Θα µπορούσε δηλαδή να γίνει φαντασίωση, σκέψη, και, αντί να «µιλάει» το στοµάχι του, να είναι η σκέψη και η φαντασίωση εκείνες που θα αναλάµβαναν να «µιλήσουν». Παρ όλ αυτά, ο σωµατικός πόνος µπορεί να συνιστά ταυτόχρονα και ένα άνοιγµα προς τη δυνατότητα νοηµατοδότησης απ ότι είναι η οργανική νόσος, στην οποία έχουµε φθορά, βλάβη του οργάνου.

7 7 Δεν ξέρω πόσο στην περίπτωση που παρουσίασα έχουµε µπει στην τάξη του σώµατος του ερωτικού, του λιβιδινικού. Όπως και να έχει, έχουµε ένα πέρασµα από την οργανική σωµατική βλάβη σε σωµατικό πόνο, ο οποίος του δίνει τη δυνατότητα να στοχάζεται περισσότερο επ αυτού και να επιχειρούµε να του δώσουµε νόηµα. Μεταξύ των στοιχείων εκείνων που ενισχύουν αυτή την υπόθεση περί περάσµατος σε άλλο επίπεδο ψυχικής λειτουργίας ανολοκλήρωτης βεβαίως είναι και η ποιότητα των ονείρων. Τελειώνοντας θα υπογράµµιζα πως, αν ο ψυχικός πόνος ισοδυναµεί µε την αναγνώριση και τη σχέση µε το διαφοροποιηµένο αντικείµενο σε ένα φάσµα το οποίο επεκτείνεται από τον πόνο της µελαγχολίας µέχρι αυτόν του πένθους τότε ο σωµατικός πόνος µπορεί να κατανοηθεί ως ισοδύναµος της σχέσης µε το αντικείµενο, έστω ναρκισσικού, µε ένα αντικείµενο δηλαδή το οποίο δεν είναι επαρκώς διαφοροποιηµένο. Είναι αλήθεια επίσης πως στην παρουσίαση που έκανα φάνηκαν διάφορες πλευρές της λειτουργίας του πόνου για αυτόν τον θεραπευόµενο: άλλοτε ως οργανωτή, µε την έννοια της αναζήτησης και σχέσης µε το αντικείµενο, άλλοτε όµως ως βαµπίρ που αποµυζά την ενέργεια και αδυνατίζει το εγώ (η περίοδος της αϋπνίας), άλλοτε ως αµφιθυµική σχέση µε ένα ενσωµατωµένο αντικείµενο.

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο»

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» Θα ήθελα να ξεκινήσω τον σχολιασµό µου εστιάζοντας την προσοχή µου στην ιδιάζουσα προβληµατική την

Διαβάστε περισσότερα

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 Χριστίνα Μιχαλοπούλου Σχολιασµός του κειµένου του Φώτη Μπόµπου "Διασικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική διεργασία" Όταν πρωτοάκουσα την

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας 1 9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας ΤΑ ΠΕΠΡΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ Βασίλης Δηµόπουλος Στην ψυχανάλυση η έννοια του ευνουχισµού αναφέρεται σε µία πολυσύνθετη

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ Πληροφορίες για τον εκπαιδευτικό: Η Αυτοβιογραφία ιαπολιτισµικών Συναντήσεων, είναι ένα υλικό το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί ευρύτερα από τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Τρόποι αντιµετώπισης του άγχους. Πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης. Ψυχολόγος - Howard

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Από τον Οκτώβριο του 2005, στo πλαίσιo της Ε.Ψ.Ε., µια οµάδα συναδέλφων, αποτελούµενη αυτή την περίοδο από τις κυρίες Aσσέρ, Ζέη, Κατσαρού, Τατέου, Παπανδρέου και τους

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Οι άνθρωποι που ακούνε φωνές έχουν αρχίσει να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλο πώς να αντιμετωπίζουν τις δυσάρεστες φωνές. Κατά βάση μαθαίνουμε ότι δεν είναι αναπόφευκτο

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού (ΔΠ) είναι μια αγχώδης διαταραχή που εκδηλώνεται με ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα. Είναι μια από τις πιο συχνές ψυχικές παθήσεις κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΦΟΣ: Ένα λεπτό µόνο, να ξεµουδιάσω. Χαίροµαι που σε βλέπω. Μέρες τώρα θέλω κάτι να σου πω.

ΝΗΦΟΣ: Ένα λεπτό µόνο, να ξεµουδιάσω. Χαίροµαι που σε βλέπω. Μέρες τώρα θέλω κάτι να σου πω. Νήφο. Πεταλία; Εγώ, ναι. Σήκω. Δεν ξέρω αν µπορώ. Μπορείς. Είµαι κουρασµένος. Ήρθε η ώρα, όµως. Τα χέρια µου έχουν αίµατα. Τα πόδια µου είναι σαν κάποιου άλλου. Δεν έχουµε πολύ χρόνο. Ένα λεπτό µόνο, να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Γιατί χρειάζεται να κάνουµε τόσο ειδική διαφοροποίηση; Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσµα του αυτισµού έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντίληψης για τον κόσµο,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος

Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος Για τους ευνόητους λόγους της διαφύλαξης του προσωπικού απορρήτου, η κλινική περίπτωση που παρουσιάστηκε στο συνέδριο σχετικά µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΓΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΘΕΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. Του Ρόµπερτ Ηλία Νατζέµυ

ΑΝΟΙΓΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΘΕΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. Του Ρόµπερτ Ηλία Νατζέµυ ΑΝΟΙΓΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΘΕΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Του Ρόµπερτ Ηλία Νατζέµυ Στην σελίδα http://www.armonikizoi.com/2016/ek θα βρείτε χρήσιµες πληροφορίες και τεχνικές για την απελευθέρωση από εσωτερικά εµπόδια

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Η αύξηση των Νευροδιαβιβαστών στην διάρκεια της «βαθιάς» aκρόασης

Η αύξηση των Νευροδιαβιβαστών στην διάρκεια της «βαθιάς» aκρόασης Η αύξηση των Νευροδιαβιβαστών στην διάρκεια της «βαθιάς» aκρόασης του Dr. Jerome Liss, M.D. j.liss@fastwebnet.it Η συνεδρία µε τον Ψυχοθεραπευτή ή τον Σύµβουλο έχει σκοπό να ενθαρρύνει την ανάδυση αναµνήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ

ΠΕ ΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ Ηµερολόγιο 2016 28 ΔΕΥΤΕΡΑ iανουaριος 29 ΤΡΙΤΗ 30 ΤΕΤΑΡΤΗ 31 ΠΕΜΠΤΗ 51 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 62 Πρωτοχρονιά (αργία) ΣΑΒΒΑΤΟ ρεϊμοντ καρβερ dfsfsdfsdfsdfdsfsd Απέκτησες τελικά, έστω κι έτσι, αυτό που ήθελες από τούτη

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

"Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde

Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι. Oscar Wilde 1 Αγαπημένε μου φίλε/η, "Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde Θα ήθελα να σε καλωσορίσω σε αυτό το σεμινάριο. Είναι πολύ σημαντικό για εμένα να ξέρεις πώς δεσμεύομαι με το πέρας

Διαβάστε περισσότερα

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες.

Για να μπορέσουν να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να αποδεχτούν πως είναι οριστική, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες. Όταν οι γονείς χωρίζουν-οι συνέπειες ενός διαζυγίου στα παιδιά. Ο χωρισμός των δύο γονέων, θεωρείται ένα από τα πιο στρεσσογόνα συμβάντα για όλα τα μέλη που αποτελούν μια οικογένεια. Τα παιδιά βιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

γραπτα, έγιναν μια ύπαρξη ζωντανή γεμάτη κίνηση και αρμονία.

γραπτα, έγιναν μια ύπαρξη ζωντανή γεμάτη κίνηση και αρμονία. Ένας κόσμος ενεργειών και δυνάμεων ξετυλίχτηκε μπροστά μου και με διαπέρασε ολόκληρη. Ένας κόσμος άγνωστος, ασύλληπτος, μαγευτικός. Κι εγώ τον αγκάλιασα, αφημένη μέσα στην απέραντη αγκαλιά του... Κι αναρωτιόμουν

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα - για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -  για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τρίτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-6 Ώρα για δράση... 7-17 Σημειώσεις... 18 2 Μάθημα Τρίτο - Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις τις 7 συνήθειες των πετυχημένων ανθρώπων.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη»

Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη» Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη» Τέσσα Χατζηγιάννη Στο κλινικό παράδειγµα που παραθέτει στην εισήγησή του ο Σ. Μητροσύλης, έχει µεσολαβήσει αλλαγή του αναλυτικού

Διαβάστε περισσότερα

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο Η αξιοθαύμαστη πολυπλοκότητα του ανθρώπινου μυαλού και το «προϊόν» του, η φαινομενικά απλή, καθημερινή ανθρώπινη συμπεριφορά, εκλαμβάνονται από τους ανθρώπους ως δεδομένα Πρόκειται για κάτι λογικό να συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν;

Τους τροµάζει η µοναξιά. Πώς θα κάνουν καινούρια αρχή µετά από τόσα χρόνια συµβίωσης; Τι θα αντιµετωπίσουν; Διαζύγιο Σύµφωνα µε στατιστικά στοιχεία, στις αναπτυγµένες χώρες υπολογίζεται ότι ένας στους δύο γάµους καταλήγει σε διαζύγιο. Το διαζύγιο είναι µια ψυχικά τραυματική εμπειρία για αυτούς που χωρίζουν.

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτο µέρος. Η συνέχεια από το προηγούµενο

Πέµπτο µέρος. Η συνέχεια από το προηγούµενο 1 Πέµπτο µέρος Η συνέχεια από το προηγούµενο Στην αρχική αραβική περίοδο, τώρα, οι αστρολόγοι έµοιαζαν όντως να προσκολλώνται σ αυτήν τη διάκριση, αλλά σε κάποιο σηµείο στην πορεία, κατά το τέλος της αραβικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιώνουμε αλλαγές στην οικογένειά μας, όπως το διαζύγιο των γονιών μας. Μας απογοητεύουν ή απογοητεύουμε τον εαυτό μας.

Βιώνουμε αλλαγές στην οικογένειά μας, όπως το διαζύγιο των γονιών μας. Μας απογοητεύουν ή απογοητεύουμε τον εαυτό μας. Νοιώθεις θυμωμένος Το φυλλάδιο θα σε βοηθήσει στην περίπτωση που νιώθεις ότι ο θυμός σου δυσκολεύει τη ζωή σου και θα σου προτείνει λύσεις για να αντιμετωπίζεις και να ελέγχεις τα έντονα συναισθήματα θυμού...

Διαβάστε περισσότερα

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 Συζήτηση του κειµένου του Gérard Szwec, "Εκδήλωση νόσου κατά την έναρξη µίας θεραπείας". Κατερίνα Συντελή Η παρουσίαση του Szwec στο συµπόσιο

Διαβάστε περισσότερα

side of life testing The bride DIY του learn baby learn pretty little Ashley «Το παιδί μου ήρθε στον κόσμο από μια άλλη γυναίκα»

side of life testing The bride DIY του learn baby learn pretty little Ashley «Το παιδί μου ήρθε στον κόσμο από μια άλλη γυναίκα» ΤΟ # 1 περιοδικο στον κοσμο ΜΑΡΤΙΟΣ 2014 Μόνο 2,90 του testing Πόσο ταιριάζετε στο σεξ; To κουίζ στη σελ. 116 ξέρει Οι καμπύλες τώρα δικαιώνονται (ή όχι;) σελ. 130 pretty little Ashley Οι πιο συχνοί καβγάδες

Διαβάστε περισσότερα

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 Συζήτηση της οµιλίας των Marilia Aisenstein & Claude Smadja, "Ψυχικές ανακατατάξεις δια µέσου µίας σωµατοποίησης" Μηλιώνη Χριστίνα Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό

Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό - Μαμά, γιατί ο Φώτης δε θέλει να του πιάσω το χέρι; Θα σου εξηγήσω, Φωτεινή. Πότε; Αργότερα, όταν μείνουμε μόνες μας. Να πάμε με τον Φώτη στο δωμάτιό μου να παίξουμε; Αν θέλει, ναι. Προσπάθησε να μην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΝΕΙ «ΕΥΤΥΧΙΑ & ΝΟΗΜΑ ΖΩΗΣ»?

ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΝΕΙ «ΕΥΤΥΧΙΑ & ΝΟΗΜΑ ΖΩΗΣ»? ΤΙ ΜΑΣ ΔΙΝΕΙ «ΕΥΤΥΧΙΑ & ΝΟΗΜΑ ΖΩΗΣ»? Της Τζινας Γ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΥ, ED. M, MA HARVARD UNIVERSITY, ΨΥΧΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ειδίκευση σε Παιδιά, Εφήβους, Οικογένειες, Ζευγάρια, Γυναικεία

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη...

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... τον Δάσκαλο μου, Γιώργο Καραθάνο την Μητέρα μου Καλλιόπη και τον γιο μου Ηλία-Μάριο... Ευχαριστώ! 6 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΙ. Τα 11 παιδιά πήραν µέρος από 1 φορά σε διαµεσολάβηση, τα υπόλοιπα 4 από 2 και το ένα 4 φορές. Στην ερώτηση: Γιατί ζήτησες διαµεσολάβηση;

ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΙ. Τα 11 παιδιά πήραν µέρος από 1 φορά σε διαµεσολάβηση, τα υπόλοιπα 4 από 2 και το ένα 4 φορές. Στην ερώτηση: Γιατί ζήτησες διαµεσολάβηση; ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΙ Στο ερωτηµατολόγιο των εµπλεκοµένων της σχολικής χρονιάς 2010-2011 απάντησαν 16 παιδιά: 6 Αγόρια και 10 κορίτσια. Από αυτά τα 8 ήταν από την Α τάξη, τα 6 από τη Β και το 1 από τη Γ τάξη. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Διαχειρίζομαι το στρες, απολαμβάνω τη ζωή!!! Πίζγα Ασπασία, Ψυχολόγος MSc Διαχείριση του Στρες & Προαγωγή Υγείας

Διαχειρίζομαι το στρες, απολαμβάνω τη ζωή!!! Πίζγα Ασπασία, Ψυχολόγος MSc Διαχείριση του Στρες & Προαγωγή Υγείας Διαχειρίζομαι το στρες, απολαμβάνω τη ζωή!!! Πίζγα Ασπασία, Ψυχολόγος MSc Διαχείριση του Στρες & Προαγωγή Υγείας Ας ξεκινήσουμε με ένα σύντομο τεστ Για κάθε δήλωση που συμφωνείτε προσθέτετε 1 βαθμό. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Στο 1 ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πρόγραμμα προαγωγής ψυχικής υγείας, το οποίο σχεδιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Άδηλη µνήµη. Αθανάσιος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 1. Σχολιασµός στο κείµενο της Άννας Ποταµιάνου Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες

Άδηλη µνήµη. Αθανάσιος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 1. Σχολιασµός στο κείµενο της Άννας Ποταµιάνου Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Άδηλη µνήµη Αθανάσιος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 1 Σχολιασµός στο κείµενο της Άννας Ποταµιάνου Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Το κείµενο της Άννας Ποταµιάνου σχετικά µε τις αµνηµονικές διαδικασίες θέτει κεντρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΕΙΡΟ ΜΙΑΣ ΚΑΠΟΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. ακριβώς το που.την μητέρα μου και τα αδέρφια μου, ήμουν πολύ μικρός για να τους

ΟΝΕΙΡΟ ΜΙΑΣ ΚΑΠΟΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. ακριβώς το που.την μητέρα μου και τα αδέρφια μου, ήμουν πολύ μικρός για να τους ΟΝΕΙΡΟ ΜΙΑΣ ΚΑΠΟΙΑΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. Γεννήθηκα πολύ μακριά. Δεν γνωρίζω ακριβώς το που.την μητέρα μου και τα αδέρφια μου, ήμουν πολύ μικρός για να τους θυμάμαι. Το μόνο που μου έρχεται στο μυαλό σαν ανάμνηση

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις Μια φορά και έναν καιρό ζούσε στα βάθη του ωκεανού µια µικρή σταγόνα, ο Σταγονούλης. Έπαιζε οληµερίς διάφορα παιχνίδια µε τους ιππόκαµπους και τις µικρές γοργόνες και ήταν πολύ ευτυχισµένος. Όµως, ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό 1 α Αναπτύσσοντας µία Βιβλική Στάση

Βασικό 1 α Αναπτύσσοντας µία Βιβλική Στάση Βασικό 1 α Αναπτύσσοντας µια Βιβλική Χρόνος διαθέσιµος 30 λεπτά Υλικά που χρειάζονται ιαφάνειες 2 5 Γελοιογραφία µε φύλακα ζωολογικού κήπου, κωµικός, καθηγητής πανεπιστηµίου και κοινωνικός λειτουργός ιαφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Μετα-Συµπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωµατικής Εταιρείας

3 ο Μετα-Συµπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωµατικής Εταιρείας 3 ο Μετα-Συµπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωµατικής Εταιρείας Σχολιασµός της οµιλίας του Βασίλη Δηµόπουλου: «Σωµατικός πόνος: µια ιδιάζουσα σχέση µε το αντικείµενο» Γιώργος Σταθόπουλος Θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΧΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΧΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΜΑΡΙΑ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ ΜΑΘΗΜΑ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΜΗΜΑ:Γ1 ΣΧΟΛΟΚΟ ΕΤΟΣ: 2007-2008 ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΙΧΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ (Στίχοι που δείχνουν τα όνειρα και τον πόνο των ερωτευμένων) Όλοι οι

Διαβάστε περισσότερα

Η επικοινωνία µε το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό

Η επικοινωνία µε το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό Η επικοινωνία µε το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό Συλλέγοντας πληροφορίες Μερικοί άνθρωποι νιώθουν καλύτερα όταν γνωρίζουν πολλά για την ασθένεια τους γιατί έτσι ξέρουν ακριβώς τι έχουν να αντιµετωπίσουν.

Διαβάστε περισσότερα

ο ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ

ο ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ο ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ και ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ οι ΙΔΕΕΣ και οι ΕΝΝΟΙΕΣ ηλεκτρικό φορτίο και ηλεκτρικό φορτίο στο µεταξύ κάποιος τον αναγκάζει να µε πλησιάζει κι όσο µε πλησιάζει τόσο περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου

Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου Λήστευαν το δημόσιο χρήμα - Το Α' Μέρος με τους αποκαλυπτικούς διαλόγους Άκη Σμπώκου - Έλα - πέρασες μια φορά ε; Σε είδα σε μια στιγμή αλλά δεν ήμουν βέβαιος, δεν με είδες; - πέρασα με το αμάξι και έκανα

Διαβάστε περισσότερα

KIDSCREEN-52. Ερωτηµατολόγιο Υγείας για Παιδιά και Νέους. Έκδοση για Παιδιά και Εφήβους 8 έως 18 ετών

KIDSCREEN-52. Ερωτηµατολόγιο Υγείας για Παιδιά και Νέους. Έκδοση για Παιδιά και Εφήβους 8 έως 18 ετών KIDSCREEN-52 Ερωτηµατολόγιο Υγείας για Παιδιά και Νέους Έκδοση για Παιδιά και Εφήβους 8 έως 18 ετών Page 1 of 8 Γειά σου, Ηµεροµηνία: Μήνας Χρόνος Πώς είσαι; Πως νιώθεις; Αυτά είναι τα πράγµατα που θα

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus

Maria Gravani Open University of Cyprus Αντλεί από πρόσφατη έρευνά μου στο ΑΠΚΥ (μελέτη περίπτωσης) στην οποία συμμετείχαν 8 μέλη ΣΕΠ και 16 φοιτητές της ΣΑΚΕ. Η παρουσίαση οργανώνεται γύρω από τα εξής θέματα: Επικοινωνία Κλίμα-ατμόσφαιρα κατά

Διαβάστε περισσότερα

Επιλόχειος κατάθλιψη

Επιλόχειος κατάθλιψη ΕΠΙΛΟΧΕΙΟΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Επιλόχειος κατάθλιψη «Γιατί νιώθω έτσι; Τι μου συμβαίνει;» Είναι η σκέψη που, πολύ συχνά, βασανίζει τη νέα μαμά, η οποία λίγες μέρες μετά τη γέννηση του μωρού της αρχίζει να έχει κακή

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Πρατήλα Ψυχολόγος

Γεωργία Πρατήλα Ψυχολόγος Γεωργία Πρατήλα Ψυχολόγος Ψυχογηριατρική Εταιρεία «Ο Νέστωρ» 10 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου Alzheimer & 2 ο Μεσογειακό Συνέδριο Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων 2-5 Φεβρουαρίου Grand Hotel Palace - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στο ραδιοφωνικό σταθµό «Αθήνα 9,84»

Συνέντευξη του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στο ραδιοφωνικό σταθµό «Αθήνα 9,84» Συνέντευξη του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στο ραδιοφωνικό σταθµό «Αθήνα 9,84» ηµοσιογράφος: Κύριε Υπουργέ χθες µε τον κύριο Λαϊτίνεν κάνατε κάποιες ανακοινώσεις για το θέµα της

Διαβάστε περισσότερα

Διεκδικητική Συμπεριφορά - Εκπαίδευση και χρησιμότητα

Διεκδικητική Συμπεριφορά - Εκπαίδευση και χρησιμότητα Διεκδικητική Συμπεριφορά - Εκπαίδευση και χρησιμότητα O ορισμός της διεκδικητικ ής συμπεριφο&r ho;άς (assertiveness) είι το διεκδικεί κάποιος τα δικαιώματά του, χωρίς όμως παραβιάζει τα δικαιώματα του

Διαβάστε περισσότερα

H ψυχολογικη «αίσθηση» της ηλικίας μας - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγος

H ψυχολογικη «αίσθηση» της ηλικίας μας - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγος Συχνά παρατηρούμε την διαφορετική στάση των ανθρώπων απέναντι σε εορτές που συμβολίζουν το πέρασμα του χρόνου (γενέθλια, πρωτοχρονιά, επέτειοι. Άλλοι νιώθουν ικανοποίηση, ενώ σε άλλους ανθρώπους φέρνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι ένα γαϊδούρι

Μια φορά κι ένα γαϊδούρι Μια φορά κι ένα γαϊδούρι Ερευνητική Εργασία Α Λυκείου Υπεύθυνοι Καθηγητές Κοκκίνου Ελένη Παπαζέτης Κωνσταντίνος Καϊµακάµης Αθανάσιος Συγγραφική Οµάδα Τσιρίδης Νίκος Ραχωβίτσας Δηµήτρης Σιέλης Χρίστος Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία ανταλλαγής µηνυµάτων

Διαδικασία ανταλλαγής µηνυµάτων ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Ορισµοί και διαδικασία επικοινωνίας Πώς επικοινωνούµε; Αναποτελεσµατική επικοινωνία (φραγµοί) Χαρακτηριστικοί τύποι επικοινωνίας (Virginia Satir)

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία 1. Εισαγωγή 2. Τύποι 3. Ασκήσεις Γρηγοριάδης Ιωάννης Φυσική Η φυσική αποτελεί πεδίο στο οποίο μπορούν να διαπρέψουν οι μαθητές με δυσλεξία καθώς η ιδιαιτερότητα τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη αρµονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση

Ελεύθερη αρµονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση Ελεύθερη αρµονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση Παρακολουθώντας τη συζήτηση που έχει αναπτυχθεί, σχετικά µε το «... Αν η αποµάκρυνση x του σώµατος δίνεται από τη σχέση x=αηµ(ωt+φ) η κίνηση του σώµατος ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα!

«Ο ξεχωριστός κόσμος των διδύμων», η Εύη Σταθάτου μιλά στο Mothersblog, για το πρώτο της συγγραφικό εγχείρημα! Ημερομηνία 14/02/2017 Μέσο Συντάκτης Link www.mothersblog.gr Κατερίνα Ηλιάκη http://www.mothersblog.gr/synenteyxeis/item/43377-o-ksexoristos-kosmos-tondidymon--i-eyi-stathatou-mila-sto-mothersblog--gia-to-proto-tis-syggrafikoegxeirima

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΠΩΛΗΣΗ Καταρχάς, βασική προϋπόθεση για το κλείσιμο μιας συνάντησης είναι να έχουμε εξακριβώσει και πιστοποιήσει ότι μιλάμε με τον υπεύθυνο που λαμβάνει μια απόφαση συνεργασίας ή επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία

διαρκεί ένα µικρό χρονικό διάστηµα 2. Τέτοιες ασθένειες είναι σοβαρές καταστάσεις για την υγεία Σας παρακαλούµε να µας πείτε πόσο συµφωνείτε ή διαφωνείτε µε τις ακόλουθες προτάσεις σχετικά µε ασθένειες, όπως ο καρκίνος µαστού σηµειώνοντας ένα a στο αντίστοιχο κουτάκι. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΑΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Περιγραφή μίας αποτελεσματικής μεθοδολογίας σε μορφή διαλόγου

ΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Περιγραφή μίας αποτελεσματικής μεθοδολογίας σε μορφή διαλόγου ΛΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Περιγραφή μίας αποτελεσματικής μεθοδολογίας σε μορφή διαλόγου 1 Από το Παράρτημα: SOLUTIONS FOR BULLYING IN PRIMARY SCHOOLS της Sue

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ ΙΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟΔΟΣ Β ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΡΟΑ. Δευτέρα 4 Σεπτεμβρίου 2017

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ ΙΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟΔΟΣ Β ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΡΟΑ. Δευτέρα 4 Σεπτεμβρίου 2017 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ ΙΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΟΔΟΣ Β ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΡΟΑ Δευτέρα 4 Σεπτεμβρίου 2017 Συνεχίζουμε τώρα, όπως προείπα, με τη συζήτηση πέντε επικαίρων ερωτήσεων, στις

Διαβάστε περισσότερα