ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑΣ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α ΚΑΙ ΛΕΩΝ ΣΤ Ο ΣΟΦΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑΣ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α ΚΑΙ ΛΕΩΝ ΣΤ Ο ΣΟΦΟΣ"

Transcript

1 ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑΣ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α ΚΑΙ ΛΕΩΝ ΣΤ Ο ΣΟΦΟΣ Βασίλειος Α ( ) Μετά τη δολοφονία του αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ τη νύκτα της 23ης προς την 24η Σεπτεµβρίου 867 στο παλάτι του Αγίου Μάµαντος ο αυτουργός και συναυτοκράτοράς του Βασίλειος επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη και αναγορεύτηκε στον Φόρο του Κωνσταντίνου µόνος αυτοκράτορας από τη σύγκλητο, τον στρατό και τον λαό της Κωνσταντινούπολης. Με την άνοδο του Βασιλείου Α στον θρόνο (867-86) εγκαινιάζεται µία από τις πιο λαµπρές και µακρόβιες δυναστείες του Βυζαντίου ( ), που οδήγησε την αυτοκρατορία στην αποκατάσταση της κυριαρχίας σε Ανατολή και Δύση, µε ισόρροπη εσωτερική και πνευµατική ανάπτυξη, σε µια περίοδο ισχύος, ακµής, πνευµατικής αναγέννησης και ακτινοβολίας. Και όπως έγραφε αργότερα, στα µέσα του 11ου αιώνα, ο λόγιος Μιχαήλ Ψελλός, που έζησε τα γεγονότα των τελευταίων εκπροσώπων της δυναστείας, «Στ αλήθεια, δεν γνωρίζω καµιά άλλη δυναστεία που να αγαπήθηκε από τον Θεό όσο η δική τους και απορώ βαθύτατα γι αυτό, γνωρίζοντας πως η ρίζα τους δεν φυτεύτηκε και ρίζωσε σύµφωνα µε τον νόµο, αλλά µε φονικά και αιµατοχυσίες. Τόσο πολύ όµως το δέντρο τους άνθησε και τόσα πέταξε κλωνάρια, καθένα µε καρπό βασιλικό, ώστε να µην ξέρω άλλες οικογένειες που θα µπορούσαν να συγκριθούν µαζί τους, ούτε στην οµορφιά ούτε στο µεγαλείο». (Μ. Ψελλός, Χρονογραφία, νεοελλην. απόδ. Β. Καραλής, τόµος Α Αθήνα 1996, σ. 313). Ο Βασίλειος γεννήθηκε σ ένα χωριό κοντά στην Αδριανούπολη της Θράκης, στο θέµα Μακεδονίας, όπως ονοµαζόταν η στρατιωτικοδιοικητική αυτή περιφέρεια, γι αυτό είχε την προσωνυµία Μακεδών και η δυναστεία του είναι γνωστή ως Μακεδονική. Γόνος µιας αγροτικής οικογένειας, αγράµµατος, αλλά µε φυσικά χαρίσµατα, ρωµαλέος και επιδέξιος ιππέας, αναζήτησε την τύχη του στη Βασιλεύουσα. Από ιπποκόµος του Σόλιδος του Μιχαήλ Γ.

2 άρχοντα Θεοφιλίτζη, πέρασε στην υπηρεσία του αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ, κέρδισε την εύνοιά του και αναρριχήθηκε στην πιο εµπιστευτική θέση, εκείνη του παρακοιµώµενου. Με δόλιο και µεθοδικό τρόπο εξύφανε την ανέλιξή του. Οργάνωσε αρχικά τη δολοφονία του καίσαρα Βάρδα, του πιο ισχυρού πολιτικού άνδρα της αυλής και θείου του αυτοκράτορα που αποτελούσε εµπόδιο στα σχέδιά του (Απρίλιος του 866). Λίγο αργότερα, την ηµέρα της Πεντηκοστής (26 Μαΐου 866), ο αυτοκράτορας τον έστεψε στην Αγία Σοφία συµβασιλέα, λέγοντας δια του στόµατος του γραµµατέα που διάβασε την αυτοκρατορική απόφαση: «Θέλω ο παρακοιµώµενος Βασίλειος, επειδή είναι πιστός και σωτήρας της βασιλείας µου και µε απάλλαξε από τον εχθρό (εννοεί τον θείο του Βάρδα) και τρέφει µεγάλη αγάπη προς εµένα, να είναι φύλακας και διαχειριστής της βασιλείας µου και όλοι να τον επευφηµούν βασιλέα». Ένα χρόνο αργότερα πλήρωσε µε το αίµα του την εµπιστοσύνη αυτή, όσο και αν εµφανίζεται η δολοφονία του από τους φιλικούς προς τη Μακεδονική δυναστεία ιστοριογράφους σαν µια πράξη αυτοάµυνας του Βασιλείου, καθώς είχε παρατηρήσει µια µεταστροφή των διαθέσεων του Μιχαήλ απέναντί του. Γύρω από την καταγωγή και την ανέλιξη του Βασιλείου στα ανώτερα αξιώµατα ως και τον αυτοκρατορικό θρόνο πλάστηκαν διάφοροι µύθοι, και συνδέθηκαν όνειρα και προρρήσεις µε ανεκδοτολογικό χαρακτήρα, που σκοπό είχαν να παρουσιάσουν την άνοδό του στον θρόνο σαν προκαθορισµένο έργο του Θεού. Οι αφηγήσεις αυτές παρεµβάλλονται στη Βιογραφία του, το πέµπτο βιβλίο των Συνεχιστών του Θεοφάνη, που θεωρείται έργο του εγγονού του, του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Ζ Πορφυρογέννητου, και την οποία ακολουθούν και ορισµένοι συγγραφείς του περιβάλλοντός του. Οι αφηγήσεις αυτές παρεµβάλλονται για λόγους δυναστικούς, αλλά και γιατί ο µεσαιωνικός άνθρωπος αρεσκόταν και έδινε µεγάλη σηµασία σ αυτές. Για να προσδώσουν αριστοκρατική καταγωγή στον γενάρχη της δυναστείας αναφέρεται πως ο πατέρας του καταγόταν από τον βασιλέα των Πάρθων Αρσάκιο στη µακρινή Αρµενία, ενώ η µητέρα του από ευγενική οικογένεια της Αδριανούπολης που καταγόταν από τον ένα γονέα της από τον Μ. Κωνσταντίνο και από την άλλη πλευρά από τον Μ. Αλέξανδρο. Τα στοιχεία αυτά εµφανίζονται για πρώτη φορά στον επιτάφιο λόγο του Βασιλείου που εκφώνησε ο γιος του Λέων ΣΤ το 888, δύο χρόνια µετά τον θάνατο του πατέρα του. Στην πραγµατικότητα φαίνεται πως η οικογένεια του Βασιλείου µεταφέρθηκε Στη φωτογραφία, ο Άγιος Μάµας (Μονή Διονυσίου, Άγιον

3 στη Θράκη από τα ανατολικά σύνορα σε παλαιότερη εποχή, κατά τις µετοικεσίες πληθυσµών που συνήθιζαν οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες, για να ενισχύσουν δηµογραφικά και στρατιωτικά τη Θράκη. Λέγεται ότι όταν ο Κρούµος κατέλαβε την Αδριανούπολη το 813, η οικογένειά του οδηγήθηκε µαζί µε χιλιάδες αιχµαλώτους και τον µητροπολίτη Μανουήλ στην περιοχή του Δούναβη και επαναπατρίσθηκε στα χρόνια του αυτοκράτορα Θεοφίλου (829-42). Οι αφηγήσεις αυτές και οι χρονολογικές ενδείξεις προκαλούν µια σύγχυση ως προς το έτος γέννησης και την ηλικία του Βασιλείου, όταν έφθασε στην Βασιλεύουσα. Ο Βασίλειος µετά την άνοµη κατάληψη του θρόνου και αφού κατέστειλε µια συνωµοσία εναντίον του, για να διασφαλίσει τον θρόνο από επίδοξους διεκδικητές, έστεψε συµβασιλείς τον γιο του Κωνσταντίνο από την πρώτη του σύζυγο στις 6 Ιανουαρίου του 869, και τους γιους που είχε αποκτήσει από την Ευδοκία Ιγγερίνα, τον Λέοντα στις 6 Ιανουαρίου 870 και τον Αλέξανδρο τέλη του 870 ή το πιο πιθανό τέλη του 879, Φόλλις του Λέοντα ΣΤ στο οποίο απεικονίζεται ο αυτοκράτορας Ο θρύλος για την άνοδο του Βασιλείου Α του Μακεδόνα στον θρόνο Όταν το 813 ο ηγεµόνας των Βουλγάρων Κρούµος κυρίευσε την Αδριανούπολη (την πρωτεύουσα του θέµατος Μακεδονίας) µετά τη λεηλασία της πόλης έσυρε στη Βουλγαρία πέρα από τον Δούναβη χιλιάδες αιχµαλώτους µαζί µε τον µητροπολίτη Μανουήλ. Οι αιχµάλωτοι αυτοί κράτησαν ανόθευτη τη χριστιανική πίστη και όταν τους δόθηκε ευκαιρία στα χρόνια του Θεοφίλου, το 837, επέστρεψαν στην πατρίδα τους. Ένα καλοκαίρι, τον καιρό του θερισµού, ένα ζευγάρι απ αυτούς που είχαν επιστρέψει, πήγε στους αγρούς παίρνοντας µαζί και το παιδί τους, που το έβαλαν να κοιµηθεί κάτω από µια αυτοσχέδια καλύβα από στάχυα, για να µη το καίει ο ήλιος. Οι ακτίνες όµως του ήλιου τρύπωναν και το ενοχλούσαν. Τότε πάνω από το κοιµισµένο παιδί στάθηκε ένας αετός µε απλωµένα φτερά, για να το προστατέψει. Τρεις φορές το έδιωξε το πουλί µε πετριές η κατατροµαγµένη µητέρα, µα ο αετός πάλι ξαναγύριζε. Τότε αυτή κατάλαβε πως αυτό ήταν θεϊκό σηµάδι, που αποδείχθηκε απ όσα αργότερα συνέβησαν. Ο µεσαιωνικός άνθρωπος και πολλά άλλα σηµάδια, όνειρα και προρρήσεις, µύθους και θρύλους συνέδεσε µε το παιδί αυτό, που µεγαλώνοντας ξεχώριζε για την οµορφιά και την ανδρεία του. Ήταν ο Βασίλειος, που, όταν µεγάλωσε, δεν τον χωρούσε πια η µικρή Ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός διδάσκει για τον Άγιο Μάµα-

4 κωµόπολη Νίκη στα περίχωρα της Αδριανούπολης και έφτασε στη Βασιλεύουσα, για να αναζητήσει καλύτερη τύχη. Μπήκε στην υπηρεσία του άρχοντα Θεοφιλίτζη, έπειτα του αυτοκράτορα Μιχαήλ του Γ, υιοθετήθηκε απ αυτόν, στέφθηκε συναυτοκράτορας στις 26 Μαΐου του 866 και τη νύκτα της 23ης προς την 24η Σεπτεµβρίου του 867 δολοφόνησε τον µεθυσµένο αυτοκράτορα στο παλάτι του Αγίου Μάµαντα. Συνέχεια Θεοφάνη, εκδ. Βόννης, σ , (νεοελληνική απόδοση). µετά τον θάνατο του Κωνσταντίνου. Ενισχύεται έτσι η κεντρική εξουσία που θα επιτρέψει στον αυτοκράτορα να αντιµετωπίσει εσωτερικά προβλήµατα και να προχωρήσει σε νοµοθετικά µέτρα, αλλά και να αναπτύξει µια νέα δυτική εξωτερική πολιτική για την παλινόρθωση της βυζαντινής κυριαρχίας στην Ιταλία και Δαλµατία. Ο κοινός εχθρός, οι Άραβες της Κεντρικής και Δυτικής Μεσογείου, θα οδηγήσουν σε µια προσέγγιση Βυζαντίου και Πάπα και στη σύµπηξη συµµαχίας µε τους Φράγκους. Η Δανιηλίδα και ο Βασίλειος Α Κάποτε ο Θεοφιλίτζης στάλθηκε από τον αυτοκράτορα Μιχαήλ στην Πελοπόννησο για υπηρεσιακούς λόγους. Μαζί του ήταν και ο υποτακτικός του Βασίλειος. Όταν έφθασαν στην Πάτρα, ο Θεόφιλος προσκύνησε στον ναό του Αγίου Ανδρέα και αργότερα πήγε και ο Βασίλειος µόνος του. Ένας µοναχός που περνούσε τον περισσότερο καιρό του µέσα στον ναό, όταν µπήκε ο Βασίλειος σηκώθηκε και τον προσφώνησε βασιλέα. Το περιστατικό έφθασε στ αυτιά της αρχόντισσας του τόπου Δανιηλίδας, η οποία κάλεσε τον µοναχό και τον ρώτησε πως και απέδωσε τέτοια τιµή σ έναν άνθρωπο άσηµο και ξένο, κι αυτός της απάντησε: Δεν τον είδα σαν έναν τυχαίο άνθρωπο αλλά σαν τον αυτοκράτορα των Ρωµαίων που έχει χρισθεί από τον Χριστό και σηκώθηκα και τον προσφώνησα. Ο Θεοφιλίτζης επέστρεψε στη Βασιλεύουσα, ο Βασίλειος όµως αρρώστησε και παρέ- Η Δανιηλίδα (χειρόγραφο του 12ου αιώνα από το «Χρονικό»

5 µεινε στην Πάτρα, όπου τον περιποιήθηκε η Δανηιλίδα. Φεύγοντας του πρόσφερε χρυσάφι και τριάντα δούλους, πλούσια ενδύµατα και δώρα κι αυτή το µόνο που ζήτησε ήταν να αδελφοποιηθεί µε τον γιο της Ιωάννη. Όταν ο Βασίλειος ανέβηκε στον θρόνο τίµησε τον γιο της στη Βασιλεύουσα µε το αξίωµα του πρωτοσπαθάριου. Η Δανιηλίδα που ήταν γριά πια, ήθελε πολύ να δει τον αυτοκράτορα, δεν µπορούσε όµως να ταξιδέψει ούτε µε άµαξα ούτε µε άλογο. Τότε ο Βασίλειος διέταξε και την έφεραν από την Πελοπόννησο σε φορείο που το κουβαλούσαν δέκα λεβέντες νέοι, που άλλαζαν διαδοχικά συνολικά τριακόσιοι. Την υποδέχθηκε µε µεγάλες τιµές στο ανάκτορο της Μαγναύρας και αυτή του έφερε πλούσια δώρα, όσα κανείς σχεδόν από τους ξένους ηγεµόνες δεν είχε φέρει ως τότε στον αυτοκράτορα των Ρωµαίων. Πεντακόσιους υπηρέτες από τους οποίους εκατό ωραίοι ευνούχοι, γιατί ή ήξερε η πάµπλουτη αυτή γραία ότι αυτοί υπάρχουν πάντα στο παλάτι, όπως οι µύγες που στριφογυρίζουν την άνοιξη στο µαντρί. Κι όταν πέθανε ο Βασίλειος, η Δανιηλίδα µε τον ίδιο τρόπο ήλθε και πάλι στη Βασιλεύουσα να επισκεφθεί τον γιο του Λέοντα, στον οποίο άφησε όλη της την περιουσία, µια και ο γιος της είχε πεθάνει. Συνέχεια Θεοφάνη, εκδ. Βόννης, σ , (νεοελληνική απόδοση). Η Δανιηλίδα επισκέφτηκε τον Βασίλειο Α στο παλάτι της Εξωτερική πολιτική Η αντιµετώπιση των Αράβων και οι σχέσεις µε τη Δύση Η απασχόληση των βυζαντινών στρατιωτικών δυνάµεων εναντίον των Αράβων στην Ανατολή και η χαλάρωση του βυζαντινού ενδιαφέροντος για τη Δύση επί Θεοφίλου και Μιχαήλ Γ έδωσαν την ευκαιρία στους Αγλαβίδες Άραβες της Αφρικής να καταλάβουν βαθµιαία το µεγαλύτερο τµήµα της Σικελίας εκτός από το Ταυροµένιο (Ταορµίνα) και τις Συρακούσες και να προωθηθούν στην Κάτω Ιταλία, όπου το κατέλαβαν τη Βάρι (σηµ. Μπάρι). Έχοντας ως ορµητήριο τις περιοχές αυτές άρχισαν να επιχειρούν πειρατικές επιδροµές στα παράλια της Αδριατικής και του Ιονίου µε µεγάλα πολεµικά

6 πλοία (κοµβάρια), εκπόρθησαν και λεηλάτησαν πολλές δαλµατικές πόλεις και κάστρα και πολιόρκησαν το 867 το Ραούσιον (Ραγούζα, σηµερινό Dubrovnik). Στο αίτηµα των Ραγουζαίων για βοήθεια της πόλης ανταποκρίθηκε ο αυτοκρατορικός στόλος µε εκατό πολεµικά πλοία (χελάνδια) και ναύαρχο τον δρουγγάριο του πλωΐµου Νικήτα Ωορύφα. Οι Άραβες αναγκάστηκαν να λύσουν την πολύµηνη πολιορκία. Κατά την παραµονή του στη Δαλµατία ο Νικήτας Ωορύφας αποκατέστησε τη βυζαντινή κυριαρχία και οργάνωσε στρατιωτικά την περιοχή ιδρύοντας το θέµα Δαλµατίας (868). Η αναζωπύρωση του βυζαντινού ενδιαφέροντος για την Ιταλία και την Αδριατική ήταν φυσικό να ενοχλήσει τον πάπα Ρώµης, που µε την πλαστή Κωνσταντίνεια Δωρεά Οι Σέρβοι και οι Κροάτες ζητούν τη βοήθεια του Βασιλείου Α Ο εκχριστιανισµός των Σέρβων Η παρουσία του βυζαντινού στρατού και στόλου στην Αδριατική είχε άµεσο αντίκτυπο στις σχέσεις του Βυζαντίου µε τους Κροάτες, Σέρβους και άλλους Σλάβους της Δυτικής Βαλκανικής που είχαν αυτονοµηθεί και εγκαταλείψει τη χριστιανική πίστη. Αναγνώρισαν και πάλι τη βυζαντινή επικυριαρχία πληρώνοντας ετήσια εισφορά (πάκτα) και δέχτηκαν το βάπτισµα. Τότε, µεταξύ , εκχριστιανίστηκαν και πάλι οι Σέρβοι. Όπως λέγει ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος στη βιογραφία του παππού του, «έστειλαν πρέσβεις στον αυτοκράτορα, ζητώντας να τεθούν και αυτοί κάτω από τον φιλάνθρωπο ζυγό της ρωµαϊκής εξουσίας και τον ανώτατο ποιµένα της. Ο αυτοκράτορας που ήταν δυσαρεστηµένος µ αυτούς, καθώς είχαν αποσπάσει και αρπάξει όχι µικρό µέρος της επικράτειάς του, τους δέχτηκε µε ευµένεια, όπως ο φιλάνθρωπος πατέρας τον γιο του που ανόητα εξεγέρθηκε και ύστερα µετάνιωσε και επέστρεψε, και έστειλε αµέσως ιερείς µαζί µ έναν βασιλικό αξιωµατούχο για να τους επαναφέρουν στην προηγούµενή τους πίστη Κι όταν έγινε αυτό το θεάρεστο έργο και πήραν όλοι το θείο βάπτισµα και επανήλθαν στη ρωµαϊκή υποταγή, αποκαταστάθηκε η εξουσία του αυτοκράτορα, και αυτός µε φιλάνθρωπο πρόσταγµα όρισε σοφά να τους κυβερνούν άρχοντες δικοί τους από την ίδια φυλή εκλεγµένοι και χειροτονηµένοι ως αιρετοί άρχοντες, που όφειλαν να διασώζουν την πατρική προς αυτούς εύνοια». Συνέχεια Θεοφάνη, εκδ. Βόννης, σ , (νεοελληνική απόδοση).

7 διεκδικούσε οικουµενική πνευµατική δικαιοδοσία µε πολιτικές προεκτάσεις, αλλά και τους Φράγκους βασιλείς που από το 840 έφεραν και τον τίτλο του βασιλέα Ιταλίας. Οι σχέσεις µε τον Πάπα Νικόλαο Α (858-67) είχαν οδηγηθεί σε ρήξη, όταν το 858 ο καίσαρ Βάρδας αποµάκρυνε από τον πατριαρχικό θρόνο τον ασκητικό και συντηρητικό Ιγνάτιο και τον πατριαρχικό θρόνο κατέλαβε ο Φώτιος, ο εµπνευστής του ιεραποστολικού έργου στη Μοραβία, που έθεσε τις βάσεις για την ανεξαρτησία της Ανατολικής Εκκλησίας από τις επεµβάσεις της Ρώµης. Αγκάθι στις σχέσεις Βυζαντίου και Πάπα αποτελούσε το πρόβληµα της δικαιοδοσίας στην Εκκλησία της Βουλγαρίας, την οποία λυµαίνονταν οι εκπρόσωποι του Πάπα, «άνδρες δυσσεβείς και αποτρόπαιοι που επέπεσαν σαν κεραυνός ή σεισµός ή χαλάζι προς το νεοπαγές στην ευσέβεια και νεοσύστατο έθνος τον αγαπηµένο και νεόφυτο αµπελώνα του Κυρίου», όπως έγραφε ο Φώτιος σε επιστολή του προς τους επισκόπους της Ανατολής. Η αντιµετώπιση των Αράβων της Δυτικής Μεσογείου και το όραµα του Βασιλείου για µια νέα reconquista του Ιουστινιανού Α, επέβαλλε λεπτές διπλωµατικές ενέργειες. Προκειµένου να φανεί διαλλακτικός προς τον νέο πάπα Αδριανό Β (867-72) προέβη σε µια θεαµατική κίνηση και σε ανατροπή των εκκλησιαστικών πραγµάτων: αποµάκρυνε τον Φώτιο από την πατριαρχία και αποκατέστησε τον Ιγνάτιο τον Νοέµβριο του 867, ενώ συγχρόνως παρέπεµψε το θέµα σε εκκλησιαστική σύνοδο, στην οποία παρέστησαν και απεσταλµένοι του Πάπα. Η σύνοδος που διήρκεσε πέντε µήνες, από τον Οκτώβριο του 869 ως τον Φεβρουάριο του 870, καταδίκασε και αναθεµάτισε τον Φώτιο και τους οπαδούς του και αποκατέστησε τις σχέσεις µε τη Δυτική Εκκλησία. Η Σύνοδος θεωρήθηκε από τη Ρώµη τόσο σηµαντική, ώστε να την χαρακτηρίζει ως Ογδόη Οικουµενική Σύνοδο. Ο αυτοκράτορας εξασφάλισε έτσι την εκκλησιαστική ενότητα και γαλήνη και διατηρούσε τις πρωτοβουλίες σε ζητήµατα εκκλησιαστικά αµφισβητώντας έτσι τις αξιώσεις για πνευµατική υπεροχή του Πάπα, ακολουθώντας ουσιαστικά την πολιτική που είχαν χαράξει ο Μιχαήλ Γ και ο Βάρδας. Τρεις ηµέρες µετά τη λήξη των εργασιών της Συνόδου έφθασε στην Κωνσταντινούπολη αντιπροσωπεία του Βούλγαρου ηγεµόνα Βόρι Α (852-89) µε το ερώτηµα αν η βουλγαρική Εκκλησία έπρεπε να υπαχθεί στη δικαιοδοσία της Ρώµης ή της Κωνσταντινούπολης. Ο Βόρις, ο οποίος είχε ως στόχο τη δηµιουργία µιας αυτόνοµης Εκκλησίας µε Βούλγαρο αρχιερέα και ιερείς, είχε απογοητευθεί από την Αγία Έδρα, που είχε Η εκκλησιαστική σύνοδος που διήρκεσε πέντε µήνες, από τον

8 απορρίψει και τους δύο Βουλγάρους υποψηφίους αρχιεπισκόπους που αυτός είχε προτείνει. Έτσι στράφηκε και πάλι προς το Βυζάντιο. Συνήλθε τότε έκτακτη σύνοδος που παρά την αντίδραση των παπικών αντιπροσώπων αποφάνθηκε για την υπαγωγή της βουλγαρικής Εκκλησίας στην Κωνσταντινούπολη µε µια σχετική αυτονοµία. Ο πατριάρχης Ιγνάτιος χειροτόνησε Βούλγαρο αρχιεπίσκοπο που µαζί µε άλλους επισκόπους επέστρεψαν στη Βουλγαρία. Με τη διαλλακτική αυτή στάση η Εκκλησία της Η άλωση των Συρακουσών από τους Μουσουλµάνους (878 µ.χ.) Την ίδια όµως περίοδο οι Άραβες της Αφρικής πολιορκούν από ξηρά και θάλασσα τις Συρακούσες. Ο στρατηγός της Σικελίας οργάνωσε δραστήρια την άµυνα της πόλης και ζήτησε βοήθεια από τον αυτοκράτορα. Μοίρα του στόλου, ο οποίος ναυλοχούσε στην Κωνσταντινούπολη για να στραφεί εναντίον των Αράβων της Συρίας, διατάχθηκε να πλεύσει δυτικά. Η αδικαιολόγητη όµως καθυστέρηση πενήντα ηµερών στη Μονεµβασία και η αβελτηρία του αρχηγού του στόλου, του πατρικίου Αδριανού, είχε ως συνέπεια να µη φθάσει η βοήθεια ποτέ και να αλωθεί η «µητρόπολη» των Συρακουσών (20 Μαΐου 878) ύστερα από δεκάµηνη πολιορκία. Την πολιορκία και την άλωση έζησε και περιγράφει µε τα µελανότερα χρώµατα σε επιστολή του ο µοναχός Θεοδόσιος που οδηγήθηκε αιχµάλωτος στην Πάνορµο (Παλέρµο). «Συνέβη να αλωθεί κατά κράτος η πόλη» αναφέρεται στη Συνέχεια του Θεοφάνη, «και να φονευθούν οι περισσότεροι από τους υπερασπιστές της, να εξανδραποδισθεί ο λαός και να λαφυραγωγηθεί ο πλούτος της, να κατασκαφεί η πόλη και να παραδοθούν στη φωτιά οι ιεροί ναοί, και να γίνει ερείπιο η µέχρι τότε περιφανής και λαµπρή πολιτεία». Όταν έµαθε την άλωση των Συρακουσών ο Αδριανός κατέπλευσε στη Βασιλεύουσα και κατέφυγε ικέτης στην Αγία Σοφία. «Αλλά το µέγεθος της συµφοράς τόσο σπάραξε τα σπλάχνα του αυτοκράτορα και τον οδήγησε σε τέτοιο άµετρο θυµό και λύπη που τίποτε δεν µπόρεσε να αποτρέψει την παραδειγµατική τιµωρία του Αδριανού», συνεχίζει ο Βυζαντινός ιστοριογράφος. Συνέχεια Θεοφάνη, εκδ. Βόννης, σ , (νεοελληνική απόδοση). Η ψηφιδωτή αναδιακόσµηση της Αγίας Σοφίας της Κωνστα- Η άλωση των Συρακουσών από τους Άραβες (χειρόγραφο του

9 Βουλγαρίας περιήλθε στη βυζαντινή σφαίρα επιρροής, γεγονός µε τεράστια πολιτική και πολιτιστική σηµασία που αποτελούσε δικαίωση της πολιτικής του Φωτίου. Παράλληλα ο Βασίλειος Α ήλθε σε διαπραγµατεύσεις µε τον Φράγκο βασιλέα Λουδοβίκο Β (850-75) για µια συµµαχία κατά των Αράβων. Συµφωνήθηκε µάλιστα ο γάµος του γιου του Κωνσταντίνου µε τη θυγατέρα του Φράγκου βασιλέα. Πρώτος στόχος ήταν η ανακατάληψη του Μπάρι µε συνδυασµένες επιθέσεις από ξηρά και θάλασσα. Ο Λουδοβίκος όµως δεν υπήρξε ειλικρινής στις προθέσεις του. Ενώ ο Νικήτας Ωορύφας παρέπλεε έξω από το λιµάνι, ο στρατός του Λουδοβίκου που έπρεπε να επιτεθεί από την ξηρά αποσύρθηκε. Ο βυζαντινός στόλος αναχώρησε και κατευθύνθηκε προς την Κόρινθο (868). Λίγο αργότερα, το 871, και ενώ οι Άραβες το 870 είχαν καταλάβει τη νήσο Μελίτη (Μάλτα), τα στρατεύµατα του Λουδοβίκου κυρίευσαν για λογαριασµό του τη Βάρι, γεγονός που προκάλεσε τη διαµαρτυρία του Βυζαντινού αυτοκράτορα, ο οποίος σε επιστολή του µέµφεται επιπλέον τον Λουδοβίκο, γιατί οικειοποιήθηκε τον αυτοκρατορικό τίτλο, ενώ ήταν απλώς βασιλέας Φράγκων και µάλιστα ενός τµήµατος του φραγκικού βασιλείου. Η συµµαχία διαλύθηκε και το συνοικέσιο µαταιώθηκε. Η θέση του Λουδοβίκου εξασθένησε σταδιακά εξαιτίας των αντιθέσεων και προστριβών του µε τους Λοµβαρδούς ηγεµόνες, ο δουξ µάλιστα του Βενεβέντου στασίασε και τον ανάγκασε να αποσυρθεί από τη Νότια Ιταλία και το 873 αναγνώρισε τη βυζαντινή επικυριαρχία. Η απόσυρση όµως των φραγκικών στρατευµάτων και ο θάνατος το 875 του Λουδοβίκου άφηνε ένα κενό στην άµυνα των Ιταλιωτών, οι οποίοι ζήτησαν τη βοήθεια του Βυζαντινού στρατηγού που έδρευε στον Υδρούντα (Οτράντο). Ο στρατηγός Γρηγόριος κατευθύνθηκε προς τη Βάρι, η οποία άνοιξε τις πύλες της στον βυζαντινό στρατό (τέλη του 875). Την κατάσταση που επικρατούσε στη Ν. Ιταλία εκµεταλλεύτηκαν οι Άραβες που επιχειρούν νέες επιθέσεις από ξηρά και θάλασσα. Φθάνουν ως τον µυχό της Αδριατικής και απειλούν την περιοχή του Τίβερη και την ίδια τη Ρώµη. Ο πάπας Ιωάννης Η (872-82) µετά και τον θάνατο του Φράγκου βασιλέα Καρόλου Β Φαλακρού (877) ζητεί τη βοήθεια του Βυζαντινού αυτοκράτορα. Επιβίβαση βυζαντινών στρατιωτών σε πολεµικό πλοίο Ναυτικές επιχειρήσεις στην Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο Παράλληλα µε τις επιχειρήσεις των Αράβων της Αφρικής στην Ιταλία και την Αδριατική σοβαρό κίνδυνο διέτρεχαν τα νησιά και τα παράλια του Αιγαίου και της Ανατολι-

10 κής Μεσογείου από τις πειρατικές επιδροµές των Αράβων της Κρήτης και του εµίρη της Ταρσού. Προσπάθειες των Βυζαντινών να ανακτήσουν την Κρήτη απέτυχαν και η Κρήτη παρέµενε το ορµητήριο των Αράβων και οι επιθέσεις τους σκόρπιζαν τον τρόµο και την απόγνωση στους παράκτιους πληθυσµούς, που κατέφευγαν σε ορεινά µέρη στο εσωτερικό, για να αποφύγουν τις σφαγές και τους εξανδραποδισµούς, όπως µαρτυρούν πολλά αγιολογικά κείµενα. Ο εµίρης της Ταρσού Εσµάν (ο Yazaman των αραβικών πηγών) µε τριάντα κοµβάρια επιχείρησε να καταλάβει το κάστρο του Ευρίπου (σηµ. Χαλκίδα) στην Εύβοια χάρη στην ετοιµότητα όµως του στρατηγού του θέµατος Ελλάδος Οινιάτη που ενίσχυσε το κάστρο µε πετροβόλες µηχανές, τοξοβαλλίστρες και µε το υγρόν πυρ που κατέκαυσε πολλά από τα εχθρικά πλοία η επιχείρηση αυτή απέτυχε. Πολλοί Άραβες σκοτώθηκαν µεταξύ των οποίων και ο εµίρης. Το 873 Άραβες της Κρήτης µε εικοσιεπτά κοµβάρια και άλλα µικρότερα πλοία ενήργησαν πειρατικές επιδροµές στα νησιά του Αιγαίου και έφθασαν ως την Προποντίδα. Κατά την επιστροφή όµως ο Νικήτας Ωορύφας κατέστρεψε µε το υγρόν πυρ είκοσι από τα πλοία τους κοντά στον Ελλήσποντο. Άλλος αραβικός στόλος µε αρχηγό τον εξωµότη Φώτιο έπλευσε από την Κρήτη και λεηλάτησε τις ακτές της Πελοποννήσου από τη Μεθώνη και την Πύλο ως την Πάτρα και την Κόρινθο. Η στρατηγική όµως ιδιοφυΐα του Νικήτα Ωορύφα οδήγησε στην καταστροφή του αραβικού στόλου. Οι Βυζαντινοί µέσα σε µια νύκτα έσυραν από τον δίολκο στον Κορινθιακό κόλπο τα πλοία τους που είχαν προσορµιστεί τις Κεγχρεές το επίνειο της Κορίνθου στον Σαρωνικό-, επιτέθηκαν στους ανύποπτους εχθρούς, πολλά πλοία τα κατέκαυσαν µε το υγρόν πυρ, ενώ άλλα βυθίστηκαν. Ανάµεσα στους νεκρούς ήταν και ο Φώτιος. Μετά την καταστροφή αυτή οι Άραβες της Κρήτης ανέστειλαν τις επιδροµές τους, γεγονός που επέτρεψε στον Βασίλειο να αποκαταστήσει τη βυζαντινή κυριαρχία στην Κύπρο, η οποία βρισκόταν µε τη συνθήκη του 688 µεταξύ Βυζαντίου και Αράβων σ ένα ιδιότυπο καθεστώς, εκείνο της συµφωνηµένης ουδετερότητας. Ήταν δηλ. βυζαντινή επαρχία, φόρου υποτελής στο χαλιφάτο, στο οποίο πλήρωνε κάθε χρόνο ένα συµφωνηµένο ποσό. Διατηρούσε τη διοικητική και εκκλησιαστική της αυτοτέλεια ως τµήµα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας µε τις ανάλογες φορολογικές επιβαρύνσεις. Βυζαντινοί και Άραβες δεν είχαν δικαίωµα να διατηρούν στρατό ή ναυτικό στο νησί,

11 µπορούσαν όµως να χρησιµοποιούν τα λιµάνια του. Όπως λέγει ο Κωνσταντίνος Ζ Πορφυρογέννητος, ο Βασίλειος κατέστησε την Κύπρο βυζαντινό θέµα, ύστερα από επτά χρόνια όµως οι Σαρακηνοί κατέλαβαν και πάλι τη νήσο και την υποχρέωσαν να καταβάλλει φόρους, όπως και παλαιότερα. Υπολογίζεται ότι η Κύπρος διετέλεσε βυζαντινό θέµα µεταξύ Ο ανταγωνισµός για την κυριαρχία στη Μεσόγειο συνεχιζόταν. Το 879 ο εµίρης της Αφρικής εξόρµησε και πάλι εναντίον του βυζαντινού κράτους και µε εξήντα πλοία έφθασε ως την Κεφαλληνία και τη Ζάκυνθο λεηλατώντας και αιχµαλωτίζοντας. Ο αυτοκράτορας ανέθεσε την αρχηγία του στόλου στον Νάσαρ, που µε γρήγορα πλοία έφθασε στη Μεθώνη και µε τη σύµπραξη του στρατηγού Πελοποννήσου και Μαρδαϊτών κατέκαυσε τα πλοία των εχθρών. Ο βυζαντινός στόλος συνέχισε τις επιχειρήσεις στη Σικελία, όπου κατήγαγε λαµπρές νίκες κατά των Αράβων συνέλαβαν µάλιστα και εµπορικά πλοία µε µεγάλες ποσότητες λαδιού, έτσι ώστε να πωληθεί το λάδι στις γύρω βυζαντινές επαρχίες έναν οβολό τη λίτρα. Ο Νάσαρ αφού καταναυµάχησε τον αραβικό στόλο στη νήσο Στήλαι (= τις Λιπάρες, τα νησιά του Αιόλου) και απελευθέρωσε πολλά κάστρα της Καλαβρίας και Λογγοβαρδίας, επέστρεψε µε πολλά λάφυρα στη Βασιλεύουσα. Οι επιτυχίες των Βυζαντινών στρατηγών στην ξηρά και η ανάκτηση του Τάραντα, το 880 από τον Λέοντα Αποστύππη, επικεφαλής στρατιωτών από τα θέµατα Μακεδονίας και Θράκης, αναπτέρωσε το ηθικό των Ιταλιωτών. Νέος στρατηγός Λογγοβαρδίας ανέλαβε ο Στέφανος Μαξέντιος, ο οποίος ήλθε στην Ιταλία µαζί µε θεµατικούς στρατιώτες Θράκες και Μακεδόνες και επίλεκτους Χαρσιανίτες και Καππαδόκες, δεν κατόρθωσε όµως τίποτε το αξιόλογο εναντίον των Σαρακηνών και ανακλήθηκε. Σε αντικατάστασή του το 885 έφθασε στην Ιταλία ο στρατηγός Νικηφόρος Φωκάς ο παλαιός, που είχε µετάσχει σε επιχειρήσεις εναντίον των Αράβων στην Ανατολή, παππούς του µετέπειτα οµώνυµου αυτοκράτορα. Αναδιοργάνωσε τον βυζαντινό στρατό της Ιταλίας, ανακατέλαβε την Αµαντία και άλλες πόλεις και έµεινε στη µνήµη των Ιταλιωτών για τη γενναιότητα, την ευσέβεια και την δίκαιη συµπεριφορά απέναντί τους. Οι επιτυχίες αυτές είχαν σαν αποτέλεσµα να στραφεί ο πάπας Στέφανος Ε (885-91) στον Βυζαντινό αυτοκράτορα και να τον παρακαλέσει να στείλει πλοία και στρατό, για να προστατεύσουν τα κάστρα και τις περιοχές που ανήκαν στην Αγία Έδρα από τις

12 επιδροµές των Αγαρηνών. Επιχειρήσεις για την αποκατάσταση της βυζαντινής κυριαρχίας στην Ανατολή Σοβαρά γεγονότα εξελίχθηκαν στα ανατολικά σύνορα της αυτοκρατορίας, στην περιοχή της Αρµενίας, όπου είχαν καταφύγει οι Παυλικιανοί µετά τους διωγµούς του 843/4 και είχαν ιδρύσει την οχυρή και µεγάλη πόλη Τεφρική κοντά στη Σεβάστεια και µε τη σύµπραξη των Αράβων της Μελιτηνής επιχειρούσαν καταστρεπτικές επιδροµές στις βυζαντινές επαρχίες. Αραβικές πηγές αναφέρονται στην επιτυχή εκστρατεία εναντίον των Παυλικιανών και Αράβων επί Μιχαήλ Γ, το 856, κατά την οποία ο στρατηγός των Θρακησίων Πετρωνάς, θείος του αυτοκράτορα, προσέβαλε την Τεφρική και πήρε αιχµαλώτους, ενώ η φιλοµακεδονική ιστοριογραφία των Συνεχιστών του Θεοφάνη αποσιωπά το γεγονός. Αποφασιστική ήταν η µάχη κοντά στον ποταµό Λαλακάοντα στις 3 Σεπτεµβρίου του 863, όπου ο Πετρωνάς περικύκλωσε µε ισχυρό στρατό τους Άραβες, ο αραβικός στρατός καταστράφηκε και ο εµίρης της Μελιτηνής Οµάρ βρήκε τον θάνατο. Την ίδια χρονιά πέθανε ο αρχηγός των Παυλικιανών Καρβέας και τον διαδέχθηκε ο γαµπρός του Χρυσόχειρ, ο οποίος συνέχισε τις επιχειρήσεις εναντίον των Βυζαντινών και το 869 έφθασε ως τη Νίκαια και τη Νικοµήδεια απέναντι από την Κωνσταντινούπολη. Ο Βασίλειος Α έστειλε πρεσβεία στην Τεφρική µε τον Πέτρο Σικελιώτη για διαπραγµατεύσεις µε τους Παυλικιανούς, ο Χρυσόχειρ όµως πρόβαλε εξωφρενικές απαιτήσεις µε αποτέλεσµα να περιοριστούν οι συνεννοήσεις στην ανταλλαγή αιχµαλώτων. Ο Πέτρος Σικελιώτης παρέµεινε εννέα µήνες στην Τεφρική το 869/70, όπου συνέλεξε στοιχεία για την αίρεση των Παυλικιανών, τα οποία εκθέτει στην Ιστορία και τους Λόγους του, που αποτελούν και βασική πηγή για την αίρεση. Το 871 ο Βασίλειος εκστράτευσε ο ίδιος εναντίον των Παυλικιανών, τους οποίους συνέτριψε την επόµενη χρονιά ο δοµέστικος των σχολών Χριστόφορος σε συνεργασία µε τους στρατηγούς των θεµάτων Χαρσιανού και Αρµενιάκων στον Βαθύ Ρύακα, όπου σκοτώθηκε και ο Χρυσόχειρ. Με τον θάνατο του Χρυσόχειρα το 872 και την κατάληψη της Τεφρικής έξι χρόνια αργότερα από στρατηγούς του Βασιλείου εξουδετερώθηκε η δύναµη των Παυλικιανών που µαζί µε τους Άραβες υπήρξαν επικίνδυνοι αντίπαλοι Επί του Βασιλείου Α εµφανίζεται η πρώτη παράσταση της

13 του Βυζαντίου. Ο Βασίλειος, για να αποδυναµώσει την αίρεση εγκατέστησε τους Παυλικιανούς στη Θράκη. Το 873 εκστράτευσε ο Βασίλειος στην περιοχή του Ευφράτη εναντίον του εµίρη της Μελιτηνής, κατέστρεψε την Ζάπετρα (Σωζόπετρα), τα Σαµόσατα και άλλα φρούρια, δεν κατάφερε όµως να κυριεύσει την οχυρή Μελιτηνή και επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου τέλεσε µεγαλοπρεπή θρίαµβο, «όπως οι παλαιοί Ρωµαίοι αυτοκράτορες, όταν εισέρχονταν στη µεγαλόδοξη Ρώµη». Η εσωτερική κατάσταση στο αραβικό κράτος, όπου εµφανίζονται χωριστικές τάσεις Η εσωτερική πολιτική Καθώς και ο ίδιος (= Βασίλειος Α ) προερχόταν από πτωχή οικογένεια, προσπάθησε να προστατεύσει τους πτωχούς καλλιεργητές από την απληστία των πλουσίων, που σαν τον µυθικό Βριάρεω άπλωναν τα χέρια τους, για να αρπάξουν τη γη των πτωχών. Λίγο µετά την άνοδό του στον θρόνο, ο λογοθέτης του Γενικού, υπεύθυνος για τα οικονοµικά του κράτους, εισηγήθηκε στον Βασίλειο να σταλούν σε όλα τα θέµατα φορολογικοί υπάλληλοι, επόπτες και εξισωτές, και όσα κτήµατα τα είχαν εγκαταλείψει οι ιδιοκτήτες τους να τα διαθέσουν σε άλλους καλλιεργητές, πράγµα που θα απέφερε αρκετά µεγάλα ποσά στα ταµεία του κράτους. Κατήρτισε µάλιστα κατάλογο, ύστερα από διαταγή του αυτοκράτορα, εκείνων που θα αναλάµβαναν το έργο αυτό. Ο Βασίλειος όµως αντέτεινε ότι η υπηρεσία αυτή ήταν τόσο σοβαρή, ώστε µια και ο ίδιος ο αυτοκράτορας δεν ήταν πρέπον και δυνατό να την επωµισθεί, να ερωτώνταν οι δύο µάγιστροι, ανώτεροι αξιωµατούχοι, αν µπορούσαν να την αναλάβουν. Κι όταν αυτοί αρνήθηκαν λόγω ηλικίας και των δυσκολιών µιας τέτοιας διακονίας, και εφόσον ούτε ο ίδιος µπορούσε να την αναλάβει, διέταξε ο Βασίλειος να µείνει το πράγµα «ἀνεπίσκεπτον καί ἀδιερεύνητον». Έτσι, αφηγείται ο βιογράφος του, σ όλη τη διάρκεια της βασιλείας του ο λαός των θεµάτων έµεινε «ανέποπτος και ανεξίσωτος» δεν τους επισκέφθηκαν δηλ. επόπτες και εξισωτές, και ο καθένας από τους πένητες µπορούσε άφοβα να καλλιεργεί την πατρική του γη, χωρίς να τολµά κανείς να την οικειοποιηθεί. «Τέτοια λοιπόν πατρική φροντίδα και πρόνοια έδειξε για όλους τους υπηκόους, κυρίως όµως τους αγρότες, ο αγαθός βασιλεύς». Συνέχεια Θεοφάνη, εκδ. Βόννης, σ , (νεοελληνική απόδοση).

14 και θρησκευτικές έριδες, επέτρεπε µια πιο αποφασιστική επέµβαση των Βυζαντινών. Το 877 οι επιχειρήσεις µεταφέρονται στην Κιλικία, όπου οι Βυζαντινοί κυριεύουν τα κάστρα του Λούλου και του Μολούου, που ήλεγχαν τις διαβάσεις του Ταύρου. Το 878 ο Νικηφόρος Φωκάς ο παλαιός, στρατηγός του θέµατος Χαρσιανού, επιτέθηκε εναντίον της Ταρσού και της Κιλικικής πεδιάδας προξενώντας µεγάλες καταστροφές στους Άραβες, ενώ το 879 ο Βασίλειος συνέχισε τις επιχειρήσεις στη νοτιοανατολική Μικρά Ασία και Συρία, πολιόρκησε τη Γερµανίκεια και τα Άδατα, αναγκάστηκε όµως να λύσει την πολιορκία, για να µη τον βρει ο χειµώνας, και να συµπτυχθεί στην Καισάρεια. Αφού διέταξε να φονεύσουν τους αιχµαλώτους, για να µη τους σέρνει µαζί του, επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη. Λίγο αργότερα όµως δέχθηκε ισχυρό πλήγµα, καθώς ο αγαπηµένος του γιος Κωνσταντίνος προσβλήθηκε από οξεία ασθένεια και πέθανε. «Ξαφνική λαίλαπα καί ζάλη καί καταιγίδα συµφορών ἐκώµασε στο παλάτι, κοπετός καί θρῆνος καί τραγωδία ἐχόρευσε περί τά βασίλεια», λέει ο ιστοριογράφος. Οι βυζαντινοαραβικές συγκρούσεις συνεχίσθηκαν, χωρίς όµως ο ίδιος ο Βασίλειος να αναλάβει προσωπικά κάποια εκστρατεία. Με τις επιχειρήσεις στο ανατολικό σύνορο, παρόλο που δεν συνέτριψε τους Άραβες, κατόρθωσε να εδραιώσει τη βυζαντινή κυριαρχία στην Ανατολή, να ασφαλίσει τα σύνορά του και να καταστήσει ισχυρό το κράτος έτοιµο να αντιµετωπίσει οποιαδήποτε απειλή. Η βασιλεία του ιδρυτή της Μακεδονικής δυναστείας Βασιλείου Α Εσωτερική πολιτική Ο Βασίλειος Α, όταν ανήλθε στον αυτοκρατορικό θρόνο, µε αποφασιστικότητα, επι- µονή και σύνεση προσπάθησε να κερδίσει την εύνοια του λαού και µε διοικητικά και νοµοθετικά µέτρα να πατάξει τη διαφθορά της κρατικής υπαλληλίας και να εξασφαλίσει την ισονοµία των πολιτών και τη χρηστή διαχείριση των κοινών. Επέβαλε την εκλογή των ικανοτέρων στα διάφορα αξιώµατα και κατήργησε την υποχρέωση να καταβάλλουν οι νέοι υπάλληλοι ορισµένα ποσά, τις λεγόµενες συνήθειες, στους προϊσταµένους για το έγγραφο διορισµού. Το φαινόµενο αυτό βέβαια ήταν παλαιό και δεν εξαλείφθηκε, αν και προηγούµενοι αυτοκράτορες είχαν πάρει µέτρα για την πάταξή του. Ιδιαίτερα µερίµνησε ο Βασίλειος για την εύρυθµη λειτουργία της δικαιοσύνης. Πολλαπλασίασε τα κατώτερα δικαστήρια, επισκεύασε τα κτίρια των δικαστηρίων, αύξησε

15 τις παροχές των δικαστών, όρισε να παρέχεται σιτηρέσιο σ όσους επαρχιώτες παρέ- µεναν στην Κωνσταντινούπολη µέχρι την εκδίκαση της υπόθεσής τους και επέβλεπε ο ίδιος πολλές φορές την διεκπεραίωση φορολογικών υποθέσεων στο κτίριο του Γενικού Λογοθεσίου. Διέταξε επίσης τη σύνταξη νέων φορολογικών κωδίκων, όπου θα έπρεπε να αναγράφεται ολογράφως το ποσό του φόρου και όχι µε αριθµητικά ψηφία, ώστε οι φορολογικοί υπάλληλοι να µην εξαπατούν τους χωρικούς. Δυναµική όµως υπήρξε και η εκκλησιαστική του πολιτική. Όπως αναφέραµε παραπάνω, ο Βασίλειος για να θέσει σε εφαρµογή τη δυτική του πολιτική και για να επιτύχει συµφιλίωση µε τον Πάπα, αποµάκρυνε από τον πατριαρχικό θρόνο τον Φώτιο και αποκατέστησε τον πατριάρχη Ιγνάτιο στις 23 Νοεµβρίου 867. Ο Φώτιος έµενε αποµονωµένος στη µονή της Σκέπης στο Στενόν του Βοσπόρου, όπου, όπως έγραφε, ζούσε βίο πικρότερο και από τον θάνατο, αυτό όµως που στερούνταν περισσότερο ήταν τα βιβλία. Όταν σταθεροποιήθηκε ο Βασίλειος στην εξουσία και διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε κίνδυνος να διαταραχθεί η εσωτερική γαλήνη, ανακάλεσε το 875 τον Φώτιο από την εξορία, του ανέθεσε µάλιστα και την εκπαίδευση των παιδιών του. Μετά τον θάνατο του Ιγνατίου (23 Οκτωβρίου 877) επανέφερε τον Φώτιο στον πατριαρχικό θρόνο (26 Οκτωβρίου 877), έπρεπε όµως να ακυρωθεί ο αφορισµός που του είχε επιβάλει η Σύνοδος του 869/70. Καθώς ο πάπας Ιωάννης Η είχε ανάγκη και είχε ζητήσει τη στρατιωτική παρουσία των Βυζαντινών στην Ιταλία κατά των Σαρακηνών, αναγκάστηκε να στείλει εκπροσώπους στη Σύνοδο που συγκλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη τον Νοέµβριο του 879, στην οποία παρέστησαν εκπρόσωποι των Πατριαρχών της Ανατολής και 383 επίσκοποι. Η σύνοδος που παρατάθηκε ως την άνοιξη του 880 ήρε τον αφορισµό και αναγνώρισε ως νόµιµο πατριάρχη τον Φώτιο. Τα πρακτικά υπέγραψαν ο αυτοκράτορας και οι συµβασιλείς γιοι του Λέων και Αλέξανδρος, που παρέστησαν στην έκτη συνεδρία. Ο Φώτιος παρέµεινε συνεργάτης του Βασιλείου ως το τέλος της βασιλείας του. Οικοδοµικές δραστηριότητες Ο Βασίλειος Α είχε ως πρότυπο τον Ιουστινιανό όχι µόνο στην εξωτερική πολιτική για την ανάκτηση της Ιταλίας και στο νοµοθετικό έργο αλλά και στις οικοδοµικές δραστηριότητες. Πολλούς ναούς που είχαν καταστραφεί από σεισµούς, τον χρόνο και την εγκατάλειψη Οι µελετητές συµφωνούν ότι το ψηφιδωτό της Θεοτόκου Το καλύτερο δείγµα νέου έργου, µετά το πέρας της εικονοµαχι-

16 τους ξανάκτισε, αποκατέστησε τη δυτική αψίδα και άλλα ρήγµατα στους τοίχους της Αγίας Σοφίας, δώρισε µάλιστα ένα µεγάλο κτήµα κοντά στη Σµύρνη για να εξασφαλιστεί ο φωτισµός του ναού. Αποκατέστησε τις φθορές και τη διακόσµηση στον ναό του Σεργίου και Βάκχου, το κοµψοτέχνηµα του Ιουστινιανού, ανακαίνισε τον ναό των Αγίων Αποστόλων, τον ναό του Αγίου Ακακίου στο Επτάσκαλον, τον ναό της Θεοτόκου της Πηγής, τον ναό του Ιωάννη του Θεολόγου στο Έβδοµον και ξανάκτισε από τα θεµέλια τους ναούς του πρωτοµάρτυρα Στεφάνου, του Αγίου Δηµητρίου και άλλους περίπου εκατό ναούς. Ανακαίνισε Η διακόσµηση των ανακτόρων του Βασιλείου Α «Ανάµεσα στα νέα παλάτια που έκτισε ξεχώριζε το Καινούργιον, µέσα στο συγκρότηµα του Ιερού Παλατίου, όπου δούλεψαν έµπειροι λιθοξόοι και ψηφωτές. Κίονες από πράσινο θεσσαλικό µάρµαρο, κι άλλοι από όνυχα µε περίτεχνα κιονόκρανα, και πάνω από τους κίονες ο κάµπος στην ανατολική αψίδα µε ολόχρυσες ψηφίδες και στη µέση ο αυτοκράτορας µε τους στρατηγούς του που προσφέρουν ως δώρα τις πόλεις που είχαν καταλάβει. Στην οροφή παραστάσεις από τους αγώνες και τις νίκες του αυτοκράτορα, και στον κοιτώνα, στο κέντρο του δαπέδου παγώνι µέσα σε κύκλο από µάρµαρο της Καρίας, από όπου εκπέµπονται ακτίνες από το ίδιο µάρµαρο προς έναν µεγαλύτερο κύκλο. Και έξω από αυτόν στρωµένο το τετράγωνο δάπεδο µε πλάκες από θεσσαλικό πράσινο µάρµαρο σαν ρυάκια ή ποτάµια και στις γωνίες τέσσερις αετοί από πολύχρωµα και λεπτά κοµµάτια µάρµαρο όλα τόσο καλά συνταιριασµένα που µοιάζουν ζωντανά και έτοιµα να πετάξουν... Ψηλά στους τοίχους σε χρυσό φόντο, ένθρονος ο αυτοκράτορας µε τη σύζυγό του Ευδοκία και γύρω οι γιοι τους κι αυτοί µε βασιλικές στολές και στέµµατα κρατούν βιβλία µε τις θείες εντολές και η θυγατέρα τους κρατεί κι αυτή βιβλίο µε τους θείους νόµους, σαν να ήθελε να δείξει ο τεχνίτης πως όχι µόνο τα άρρενα τέκνα αλλά και η κόρη είναι µυηµένοι στα ιερά γράµµατα και τη θεία σοφία και, αν και ο πατέρας τους δεν είχε από την αρχή µάθει γράµµατα εξαιτίας των περιπετειών της ζωής, θέλησε όλα τα βλαστάρια του να µετέχουν στη σοφία». Συνέχεια Θεοφάνη, εκδ. Βόννης, σ , (νεοελληνική απόδοση). Η σύζυγος του Βασιλείου, αυτοκράτειρα Ευδοκία, µε τα παιδιά

17 πτωχοκοµεία και ξενώνες, νοσοκοµεία, γηροκοµεία και µοναστήρια. Πολλά και πολυτελή αφιερώµατα, βιβλία, κειµήλια και κτήµατα δώρισε στη µονή του Αγίου Διοµήδη, εκεί όπου, στην εξωτερική πόρτα, κάθισε να ξαποστάσει, όταν νέος έφθασε στην Πόλη, για να βρει την τύχη του. Τότε ο ηγούµενος προείδε ότι θα γίνει αυτοκράτορας. Το µεγαλύτερο όµως και θαυµαστό έργο του ήταν η Νέα Εκκλησία, «η Αγία Σοφία του», στο Ιερό Παλάτιο, αφιερωµένη στον Χριστό, τον Αρχάγγελο Μιχαήλ και τον Προφήτη Ηλία (που είχε προείπει στη µητέρα του την άνοδό του στον αυτοκρατορικό θρόνο), στη Θεοτόκο και τον Άγιο Νικόλαο. Ο ναός κοσµήθηκε µε κάθε τέχνη και πλούτο, άστραφτε από το ασήµι και το χρυσάφι, τα πολυτελή µεταξωτά παραπετάσµατα και την Αγία Τράπεζα στολισµένη µε µαργαριτάρια και πολύτιµους λίθους, µε την πολύχρωµη ορθοµαρµάρωση και τα µαρµαροθετήµατα στο δάπεδο µε µαρµάρινες πλάκες, που περικλείονταν µε ζώνες από πολύχρωµα κοµµάτια µαρµάρου συναρµολογηµένα µε ακρίβεια και περίσσεια χάρη. (Πρόκειται για την τεχνική opus sectile). Το νοµοθετικό έργο του Βασιλείου Α Ο Βασίλειος Α εκτός από τα µέτρα που έλαβε για την απονοµή της δικαιοσύνης, την οποία θεωρούσε πρώτιστη αρετή του αυτοκράτορα, προχώρησε έχοντας ως πρότυπο τον Ιουστινιανό και στην κωδικοποίηση των νόµων. Αν και ο ίδιος στερούνταν παιδείας, διαπίστωσε την πληθώρα και την ασάφεια των νόµων, πολλοί από τους οποίους είχαν πέσει σε αχρησία, µε αποτέλεσµα να δηµιουργείται µεγάλη σύγχυση. Επιτροπή από νοµοµαθείς σχεδίασε µία νέα κωδικοποίηση των νόµων που ίσχυαν µε τον τίτλο ἀνακάθαρσις τῶν παλαιῶν νόµων σε σαράντα βιβλία. Το κωδικοποιητικό αυτό έργο του Βασιλείου δεν δηµοσιεύθηκε, ίσως γιατί τον πρόλαβε ο θάνατος, όπως γράφει ο Ιωάννης Σκυλίτζης (11ος αιώνας), υποβλήθηκε όµως σε νέα επεξεργασία και δηµοσιεύθηκε µε τον τίτλο Βασιλικά (= νόµιµα, δηλ. νόµοι) από τον διάδοχό του Λέοντα ΣΤ. Έργο της επιτροπής ήταν να συγκεντρώσει όλους τους νόµους που είχαν καταργηθεί σ ένα τεύχος και την κατάταξη σε εξήντα βιβλία όλων των διατάξεων που ίσχυαν. Εκδόθηκε όµως ένας ευσύνοπτος κώδικας µε τον τίτλο Πρόχειρος Νόµος ή Πρόχειρον µε τα ονόµατα των αυτοκρατόρων Βασιλείου, Κωνσταντίνου και Λέοντα (πριν από την 3η Σεπτεµβρίου 879, ηµεροµηνία θανάτου του Κωνσταντίνου), που περιέλαβε, όπως λέγεται στο Προοίµιο, τά ἀναγκαῖα καί χρειώδη καῖ συχνῶς ζητούµενα. Αφαιρέθηκαν οι περιτ-

18 τές διατάξεις και µεταγλωττίστηκαν οι ρωµαϊκές (λατινικές) λέξεις στην ελληνική (εἰς τήν Ἑλλάδα γλῶσσαν). Το Πρόχειρον διαιρείται σε σαράντα τίτλους που αναφέρονται οι περισσότεροι στο οικογενειακό, κληρονοµικό και ενοχικό δίκαιο, και µερικοί στο ποινικό και το δηµόσιο δίκαιο. Οι περισσότερες διατάξεις προέρχονται από το Ιουστινιάνειο δίκαιο και κυρίως τις Εισηγήσεις, το κείµενο όµως συχνά τροποποιείται, ενώ προστίθενται και νέοι νόµοι, όπου ήταν αναγκαίο. Το Πρόχειρον όπως και η Εκλογή των Ισαύρων είχαν µεγάλη διάδοση στο Βυζάντιο, γιατί ήταν εύχρηστοι, αλλά και στον σλαβικό κόσµο, όπου µεταφράστηκαν στην παλαιοσλαβική. Το Πρόχειρον µαζί µε άλλες πηγές χρησιµοποίησε ως βάση της Εξαβίβλου του ο Κωνσταντίνος Αρµενόπουλος τον 14ο αιώνα. Μια αναθεωρηµένη και επαυξηµένη έκδοση του Πρόχειρου Νόµου αποτέλεσε ο κώδικας µε τίτλο Εισαγωγή (παλαιότερα Επαναγωγή), που επρόκειτο να χρησιµεύσει ως Εισαγωγή στην Ανακάθαρση των Νόµων. Φέρει τα ονόµατα του αυτοκράτορα Βασιλείου και των συναυτοκρατόρων Λέοντα και Αλεξάνδρου, οπότε συντάχθηκε µεταξύ των ετών Προτάσσονται ορισµένοι τίτλοι που αναφέρονται σε πολιτειακά ζητήµατα και τις αρχές για τις σχέσεις πολιτείας και κράτους για τον λόγο αυτό η σύνταξη των διατάξεων αυτών ή και του κώδικα αποδίδεται στον πατριάρχη Φώτιο. Αυτοκράτορας και πατριάρχης θεωρούνται ισότιµα µέλη του ίδιου σώµατος, της πολιτείας, ο πρώτος µεριµνά για την ασφάλεια και την ευηµερία των πολιτών και την ανάκτηση των απολωλότων, ενώ ο Πατριάρχης για την περιφρούρηση της ορθοδοξίας και την επιστροφή των αιρετικών στην ορθή πίστη. Και οι δύο βρίσκονται σε αρµονική συνεργασία, συναλληλία. Η καινοτοµία όµως αυτή της χειραφέτησης της Εκκλησίας από την κρατική εξουσία υπήρξε πιθανότατα ο λόγος που θεωρήθηκε ότι η Εισαγωγή δεν είχε εγκριθεί από τον αυτοκράτορα και παρέµεινε ως νοµικό εγχειρίδιο. Τελευταία διατυπώθηκε η άποψη από τον A. Schminck και έγινε δεκτή από νοµικούς βυζαντινολόγους µε βάση και φιλολογικές µαρτυρίες ότι ο Πρόχειρος Νόµος χρονολογείται στο τρίτο τρίµηνο του 907, διότι περιλαµβάνει νόµο που απαγορεύει τον τέταρτο γάµο, που αναγκάστηκε να εκδώσει ο Λέων ΣΤ κάτω από την πίεση και την αντίδραση της Εκκλησίας στον τέταρτο γάµο του. Για να τηρηθούν τα προσχήµατα ο Λέων τον ενέταξε σ ένα µεγαλύτερο νοµοθέτηµα, που εµφανίστηκε ως αναθεωρηµένη έκδοση της Εισαγωγής, η οποία δεν υπήρξε απλώς ένα νοµοσχέδιο, όπως πίστευαν παλαιότερα, αλλά απέκτησε νοµική

19 ισχύ µεταξύ 886 και 907. Η πολεµική µάλιστα που ασκείται στον Πρόχειρο Νόµο εναντίον κάποιας «εκλογής», δεν αναφέρεται στην Εκλογή των Ισαύρων, αλλά εναντίον της Εισαγωγής του Φωτίου. Τόσο όµως η επίκληση και η τίτλωση του Πρόχειρου Νόµου, που θεωρείται αυθεντική της αυτοκρατορικής γραµµατείας (Ἐν ὀνόµατι τοῦ δεσπότου Ἰησού Χριστοῦ τοῦ θεοῦ ἡµῶν αὐτοκράτορες, καίσαρες Βασίλειος, Κωνσταντῖνος καί Λέων εὐτυχείς, εὐσεβείς, ἔνδοξοι, νικηταί, τροπαιοῦχοι, ἀεισέβαστοι, πιστοί αὔγουστοι), και η µη αναφορά των συναυτοκρατόρων το 907 Λέοντα και Αλεξάνδρου, καθώς και ο υπαινιγµός του Πρόχειρου Νόµου στα Τακτικά του Λέοντα ΣΤ που χρονολογούνται µεταξύ 894 και 896, αντίκεινται στην άποψη αυτή, όπως υποστηρίζει η ιστορικός του Βυζαντίου Αικατερίνη Χριστοφιλοπούλου. Αντίθετα, συνεχίζει, στην Εισαγωγή δεν υπάρχει η θεία επίκληση και η τίτλωση και δεν ακολουθείται ο επίσηµος τύπος της αυτοκρατορικής γραµµατείας και γι αυτό χρονολογεί τον Πρόχειρο Νόµο το 872 και την Εισαγωγή το Τον Αύγουστο του 886 ύστερα από τραυµατισµό του στο κυνήγι και σύντοµη ασθένεια ο Βασίλειος πέθανε, µετά από δεκαεννέα χρόνια βασιλείας, και όπως λέγει ο εστεµ- µένος βιογράφος του, «πολιτεύτηκε άριστα, και κάλλιστα διαχειρίστηκε τα στρατιωτικά πράγµατα, πλάτυνε τα όρια της αυτοκρατορίας, αποµάκρυνε τη βία και την αδικία από τους υπηκόους, έτσι που να ταιριάζει γι αυτόν ο οµηρικός στίχος: υπήρξε και τα δυο, αυτοκράτορας αγαθός, γενναίος και ισχυρός πολεµιστής (ἀµφότερον, βασιλεύς τ ἀγαθάς κρατερός τ αἰχµητής)». (Συνέχεια Θεοφάνη, εκδ. Βόννης, σ. 352). Στα χρόνια του Λέοντος ΣΤ εµφανίζεται η πρώτη απεικόνιση Λέων ΣΤ ο Σοφός ( ) Τον Βασίλειο διαδέχθηκαν οι γιοι και συµβασιλείς του Λέων και Αλέξανδρος (30 Αυγούστου 886). Όπως συνάγεται από έγγραφα, επιγραφές, νοµίσµατα και εθιµοτυπικά κείµενα, η θέση των δύο αδελφών ήταν πολιτειακά ισότιµη, την εξουσία όµως και τη διακυβέρνηση της χώρας ασκούσε ο πρώτος στην ιεραρχία, ο Λέων, ενώ ο Αλέξανδρος δεν ενδιαφερόταν για τις κρατικές υποθέσεις. Οπωσδήποτε όµως οι σχέσεις τους δεν ήταν φιλικές. Ο Αλέξανδρος ανέλαβε τη διακυβέρνηση µόνο µετά τον θάνατο του αδελφού του (11 Μαΐου 912). Κατά τη µακροχρόνια βασιλεία του ο Λέων ΣΤ χρειάστηκε να αντιµετωπίσει σοβαρούς εξωτερικούς εχθρούς, τους Βουλγάρους και τους Άραβες, όχι µόνο µε στρατιωτικά µέσα

20 αλλά και µε τα όπλα της διπλωµατίας. Κατόρθωσε να διατηρήσει λεπτές ισορροπίες και µε τη Δύση, ενώ στο εσωτερικό ήλθε σε σύγκρουση µε την Εκκλησία εξαιτίας προσωπικού του ζητήµατος, του τέταρτου γάµου του. Μία από τις πρώτες ενέργειες του Λέοντα ΣΤ ήταν να στείλει τον δοµέστικο των σχολών Ανδρέα µε άλλους συγκλητικούς και κληρικούς στη Χρυσούπολη, στη µικρασιατική ακτή, απ όπου µετέφεραν σε λάρνακα από κυπαρισόξυλο τα λείψανα του Μιχαήλ Γ µε βασιλικές τιµές στον ναό των Αγίων Αποστόλων, όπου βρίσκονταν οι σαρκοφάγοι και των άλλων αυτοκρατόρων. Ήταν µια αποκατάσταση του δολοφονηµένου από τον πατέρα του αυτοκράτορα. Έπειτα προχώρησε στην καθαίρεση του πατριάρχη και δασκάλου του, Φωτίου, απαγγέλθηκε µάλιστα το κατηγορητήριο εναντίον του από τον άµβωνα της Αγίας Σοφίας. Ο ιεράρχης εξορίστηκε στη µακρινή Μονή των Αρµενιανών, όπου και πέθανε. Οι λόγοι, το πιο πιθανό, ήταν προσωπικοί. Όταν ήταν δεκάξι ετών, το 882/3, ο Λέων νυµφεύθηκε παρά τη θέλησή του τη Θεοφανώ, ενώ διατηρούσε δεσµό µε τη Ζωή, θυγατέρα του αξιωµατούχου Ζαούτζη, γεγονός που εξόργισε τον αυτοκράτορα Βασίλειο, ο οποίος ύστερα και από διαβολές του Θεόδωρου Σανταβαρηνού, στενού συνεργάτη του Φωτίου, ότι τάχα ο Λέων συνωµοτούσε κατά του πατέρα του, έριξε τον Λέοντα στη φυλακή, θέλησε µάλιστα να τον τυφλώσει. Ο Σανταβαρηνός είχε εισέλθει στο αυτοκρατορικό περιβάλλον χάρη στον Φώτιο και µε τις µαγικές του ικανότητες και τις διαβολές επηρέαζε τον Βασίλειο. Ο Λέων φανερά τον αποκαλούσε «γόητα και απατεώνα». Ο Λέων αφέθηκε ελεύθερος ύστερα από τρία χρόνια µε παρέµβαση της συγκλήτου και του Φωτίου. Ενδεχοµένως όµως ο Λέων δεν ήθελε να προΐσταται της Εκκλησίας µια δυναµική προσωπικότητα όπως ο Φώτιος µε οικουµενικές αξιώσεις, που θεωρούσε την πατριαρχία ισοδύναµη µε την αυτοκρατορική εξουσία. Ύστερα από µια παρωδία δίκης του Θεόδωρου Σανταβαρηνού, επισκόπου τότε Ευχαΐτων, στο παλάτι των Πηγών, ενώπιον του πατριάρχη Φωτίου, µε την κατηγορία ότι συνωµοτούσαν κατά του αυτοκράτορα, για να ανέλθει στον θρόνο κάποιος συγγενής του Φωτίου, πράγµα που δεν αποδείχθηκε, ο Σανταβαρηνός εξορίστηκε αρχικά στην Αθήνα και µετά αφού τον τύφλωσαν, κάπου στην Ανατολή. Τα Χριστούγεννα του 886 πατριάρχης χειροτονήθηκε ο µόλις δεκαέξι ετών µικρότερος αδελφός του αυτοκράτορα Στέφανος Α (886-93), που έδειξε πνεύµα συνεργασίας και υπήρξε πειθήνιο όργανο του αδελφού του. Με την έκδοση των Νεαρών 46, 47 και 78 Με τις «Νεαρές» του ο Λέων ΣΤ επικύρωσε, τις απολυταρχικές

21 (τέλη του 888) ο Λέων κατήργησε τα δικαιώµατα των βουλευτηρίων και τις δικαιοδοσίες της συγκλήτου που από χρόνια βέβαια είχαν πέσει σε αχρησία. Έτσι ενισχύθηκε ο απο- Ο Συµεών της Βουλγαρίας Μεγάλος αντίπαλος του Βυζαντίου Ο Συµεών που όταν ήταν παιδί είχε ζήσει στην Κωνσταντινούπολη και πήρε ελληνική µόρφωση, έτσι που, όπως αναφέρει αργότερα ο επίσκοπος Κρεµώνας Λιουτπράνδος, να θεωρείται κατά το ήµισυ Έλλην (hemiargon), είχε γνωρίσει από κοντά το µεγαλείο της βυζαντινής αυτοκρατορικής αυλής, τη γοητεία της Κωνσταντινούπολης. Γι αυτό, όταν ανέβηκε στον θρόνο, ήθελε όπως και ο πατέρας του, να αναδειχθεί η πρωτεύουσά τους Πρεσλάβα σε δεύτερη Κωνσταντινούπολη. Έφεραν χτίστες και καλλιτέχνες από το Βυζάντιο και όπως αφηγείται ο Βούλγαρος λόγιος Ιωάννης Έξαρχος, δύσκολα µπορούσε να περιγράψει κανείς τον πλούτο και τη λαµπρότητα του βασιλικού παλατιού στην Πρεσλάβα, όπου καθόταν ο Συµεών φορώντας χρυσοκέντητο ένδυµα, µε µια χρυσή αλυσίδα στο λαιµό, ζωσµένος µε πορφυρή ζώνη και κρατώντας χρυσό ξίφος και µαργαριτάρια που κρέµονταν από το κεφάλι στους ώµους. Όνειρο του Συµεών και κύριος στόχος της πολιτικής του δεν ήταν µόνο να επεκτείνει το κράτος του µε την κατάκτηση νέων εδαφών, αλλά να γίνει αυτοκράτορας και να καταλάβει την έδρα της αυτοκρατορίας, την Κωνσταντινούπολη. Κήρυξε έναν αµείλικτο αγώνα κατά του Βυζαντίου που κράτησε ως τον θάνατό του (927). Οι επιχειρήσεις του συνοδεύονταν από λεηλασίες, φόνους, αιχµαλωσίες, καταστροφές πόλεων. Τόση ήταν η σφοδρότητά τους, ώστε για πολλά χρόνια παρέµενε έντονη στη µνήµη των Βυζαντινών η ανάµνηση των καταστροφών που προκάλεσαν οι επιδροµές του. Τρεις δεκαετίες αργότερα ο πανηγυριστής της βυζαντινοβουλγαρικής ειρήνης του 927 ξαναγυρίζει σ αυτές και τις περιγράφει µε τα πιο µελανά χρώµατα: «Αλίµονο, η γη έγινε και πάλι ακαλλιέργητη και ακατασκεύαστη, γιατί χάθηκαν αυτοί που την όργωναν και ερηµώθηκε κάθε κατοικηµένος τόπος έτσι κατάπιε τη ζωή ο θάνατος. Τείχη κατεδαφισµένα, ναοί πυρποληµένοι, εικόνες καµένες, ερειπωµένα ευκτήρια, ιερείς που σέρνονται δεµένοι από το ράσο, θεϊκά κειµήλια συληµένα, κώµες και χώρες κατεστραµµένες, γηρατειά κακοποιηµένα, άγουρη θερισµένη νιότη, βιασµένες παρθένες, συγγενείς διασκορπισµένοι».

22 λυταρχικός τρόπος διοίκησης του κράτους αποκλειστικά από τον αυτοκράτορα. Πολύτιµος συνεργάτης του αυτοκράτορα την πρώτη περίοδο της βασιλείας του και ισχυρός άνδρας της αυλής υπήρξε ο αρµενικής καταγωγής Στυλιανός Ζαούτζης, έµπειρος πολιτικός, που αναδείχθηκε µάγιστρος και λογοθέτης του δρόµου (µε εξουσίες πρωθυπουργού) και αργότερα ονοµάστηκε βασιλεοπάτωρ, έναν τίτλο που δηµιούργησε ο Λέων ειδικά γι αυτόν αµέσως µετά την άνοδό του στον θρόνο. Ιδιαίτερα σηµαντική ήταν η συµβολή του στην ανανέωση της νοµοθεσίας και στην κωδικοποίηση των νόµων. Σκοτεινός όµως ήταν ο ρόλος του και οι επεµβάσεις του στα εκκλησιαστικά και πολιτικά πράγµατα. Όπως αναφέρει ο βιογράφος του πατριάρχη Ευθυµίου, «είχε όλων των πραγµάτων τη διοίκηση και των εκκλησιαστικών και των πολιτικών». Όταν το 893 πέθανε ο πατριάρχης Στέφανος, ο Ζαούτζης επέβαλε τον ευνοούµενό του Αντώνιο Β Καυλέα ( ), ενώ υπέβλεπε και τον στρατηγό Νικηφόρο Φωκά τον παλαιό. Η εµπιστοσύνη όµως του αυτοκράτορα προς το πρόσωπό του άρχισε να κλονίζεται, όταν ο γιος του και άλλοι άνθρωποί του επιχείρησαν να φονεύσουν τον αυτοκράτορα το 897, ενώ βρισκόταν µε την ερωµένη του Ζωή Ζαούτζαινα σ ένα κτήµα, τα Δαµιανού. Η Ζωή κάτι αντιλήφθηκε και ο αυτοκράτορας πρόλαβε και διέφυγε. Η ψυχρότητα των σχέσεων µεταξύ των δύο ανδρών επιτάθηκε, όταν αποκαλύφθηκε λίγο αργότερα ότι δύο έµπιστοι του Ζαούτζη, ο Μουσικός και ο Σταυράκιος, δωροδοκούνταν από στρατηγούς και άρχοντες, για να µεσιτεύσουν για υποθέσεις τους στον βασιλεοπάτορα. Μετά τον θάνατό του το 899 εξολοθρεύτηκαν οι συγγενείς του µετά και την αποκάλυψη της συνωµοσίας του Βασιλείου Επείκτου (900). Ανεξάρτητος ήταν ο πολεµικός στόλος της πρωτεύουσας, το Εξωτερική πολιτική Βυζαντινοβουλγαρικοί πόλεµοι Πολιτικές εξελίξεις στη γειτονική Βουλγαρία ανέτρεψαν το φιλικό κλίµα που υπήρχε µετά τον εκχριστιανισµό των Βουλγάρων (864). Το 889 ο Βόρις-Μιχαήλ παραιτήθηκε και αποσύρθηκε σε µοναστήρι. Τον διαδέχθηκε ο πρωτότοκος γιος του Βλαδίµηρος (889-93), ο οποίος σε συνεργασία µε τους συντηρητικούς βογιάρους θέλησε να επαναφέρει την ειδωλολατρία και άρχισε διωγµούς εναντίον του κλήρου. Επιπλέον εγκατέλειψε τη βυζαντινή συµµαχία και ήλθε σε συνεννοήσεις µε τον βασιλιά της

23 Γερµανίας Αρνούλφο (887-99). Ο Βόρις οργισµένος εγκατέλειψε το µοναστήρι, έδιωξε και τύφλωσε τον Βλαδίµηρο. Στη συνέχεια συγκάλεσε γενική συνέλευση της χώρας, η οποία αποφάσισε να δοθεί η εξουσία στον νεότερο γιο του Συµεών ( ). Αφορµή για τη διαταραχή των σχέσεων της Βουλγαρίας µε το Βυζάντιο στάθηκε η απόφαση του Στυλιανού Ζαούτζη, το 894 να µεταφέρει τον εκτελωνισµό των βουλγαρικών εµπορευµάτων από την Κωνσταντινούπολη στη Θεσσαλονίκη και να τον αναθέσει σε δύο τελώνες (κοµµερκιαρίους), τον Σταυράκιο και τον Κοσµά, οι οποίοι επέβαλαν υψηλότερα τέλη στους Βουλγάρους εµπόρους. Διαβήµατα του Συµεών στην κυβέρνηση της Κωνσταντινούπολης δεν απέδωσαν και εξοργισµένος εισέβαλε στα βυζαντινά εδάφη. Η πρώτη αναµέτρηση Βυζαντινών και Βουλγάρων στη Θράκη κατέληξε σε ήττα των δύο Βυζαντινών στρατηγών που σκοτώθηκαν στη µάχη. Ο Λέων τότε χρησιµοποίησε τα όπλα της διπλωµατίας. Ήλθε σε συνεννοήσεις µε τους Ούγγρους (Μαγνάρους), τουρκικό λαό εγκατεστηµένο πάνω από τις εκβολές του Δούναβη, και πέτυχε τη συµµαχία τους εναντίον των Βουλγάρων. Αποφάσισε να επιτεθεί εναντίον του Συµεών από ξηρά και θάλασσα. Βυζαντινός στρατός µε αρχηγό τον δοµέστικο των σχολών Νικηφόρο Φωκά τον παλαιό εισέβαλε στα βουλγαρικά εδάφη, ενώ ο βυζαντινός στόλος µε αρχηγό τον δρουγγάριο του πλωΐµου Ευστάθιο Αργυρό παρέπλευσε τις ακτές του Ευξείνου Πόντου και έφθασε στις εκβολές του Δούναβη, για να µεταφέρει τους Ούγγρους στη βουλγαρική όχθη. Οι Βούλγαροι είχαν τοποθετήσει πλέγµατα στον Δούναβη, για να εµποδίσουν τη µεταφορά των Ούγγρων, οι οποίοι όµως τελικά πέρασαν και λεηλάτησαν τις βουλγαρικές περιοχές. Ο Συµεών ηττήθηκε και κατέφυγε στη Δρίστρα (Δορύστολο), ενώ ζήτησε διαπραγµατεύσεις για ειρήνη. Ο αυτοκράτορας έστειλε τον διακεκριµένο διπλωµάτη Λέοντα Χοιροσφάκτη να διαπραγµατευθεί την ειρήνη, ο Βούλγαρος ηγεµόνας όµως συµπεριφέρθηκε ανάρµοστα προς τον Βυζαντινό πρέσβη και τον φυλάκισε ακολουθώντας µια παρελκυστική πολιτική. Επειδή µάλιστα είχε αποµακρυνθεί ο βυζαντινός στρατός και στόλος, ήλθε σε συνεννοήσεις µε τους τουρκόφωνους Πετσενέγγους τους «Πατζινάκους» των βυζαντινών πηγών), που επιτέθηκαν εναντίον των Ούγγρων και τους κατέσφαξαν. Οι Ούγγροι µετακινήθηκαν δυτικότερα και εγκαταστάθηκαν στην Παννονία, στην περιοχή, όπου ζουν έως σήµερα. Ύστερα από τη νίκη αυτή ως απαραίτητο όρο για τη Το 902 οι Άραβες της Αφρικής κατέλαβαν το Ταυροµένιο ολο-

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054

ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 ΗΕΠΟΧΗΤΗΣΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΚΜΗΣ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΩΣ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΥΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ 843-1054 867 886 912 913

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 10 O Δέκατος Αιώνας (α μισό): Λέων Ϛ Σοφός (886-912) - Αλέξανδρος Α (912-913) Κων/νος Ζ Πορφυρογέννητος 913-959 (Ρωμανός Α Λεκαπηνός 920-944) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος

κάντε κλικ στη Τρίτη επιλογή : Οι Θεσσαλονικείς αδελφοί ισαπόστολοι Κύριλλος και Μεθόδιος ΤΑΞΗ Δ ΜΑΘΗΜΑ : ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Κύριλλος και Μεθόδιος : Ιεραπόστολοι στους σλαβικούς λαούς. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ 1. Να αντιληφθούν οι μαθητές ότι μέσα από την ιεραποστολή του Κυρίλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 9 Ο Ένατος Αιώνας: Νικηφόρος Α (802-811) - Μιχαήλ Α Ραγκαβές (811-813) Λέων Ε Αρμένιος (813-820) - Φρυγική Δυναστεία (ή του Αμορίου) 820-867: Μιχαήλ Β Τραυλός (820-829) - Θεόφιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 11 Ο Δέκατος Αιώνας (β μισό): Ρωμανός Β (959-963) Νικηφόρος Φωκάς (963-969) - Ιωάννης Τσιμισκής (969-976) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. Αμαλία Κ. Ηλιάδη, φιλόλογοςιστορικός ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗ ΧΑΜΕΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 1 ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η ΜΑΚΡΟΒΙΟΤΕΡΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ 2 ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ Συνομωσίες, ίντριγκες και μηχανορραφίες. Θρησκευτικός φανατισμός Δεισιδαιμονία.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 3 o ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ Σ.Χ. ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΜΑΣ» ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ Εργασία της μαθήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843)

Ευρύκλεια Κολέζα ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ ΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΝΤΕΝ (565-843) μεγάλες εδαφικές απώλειες ενίσχυση ελληνικότητας νέοι θεσμοί πλαίσιο μέσα στο οποίον το Βυζάντιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 12 Ενδέκατος Αιώνας (α μισό): Βασίλειος Β Βουλγαροκτόνος (976-1025) Κων/νος Η (1025-1028) - Ρωμανός Γ Αργυρός (1028-1034) - Μιχαήλ Δ Παφλαγών (1034-1041) - Μιχαήλ Ε Καλαφάτης

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα;

Α] Ερωτήσεις. 1. Πώς και πότε εκχριστιανίστηκαν οι Σλάβοι της Μοραβίας; 2. Για ποιους λόγους οδηγήθηκαν οι δύο Εκκλησίες στο Πρώτο Σχίσμα; Ιστορία του μεσαιωνικού & νεότερου κόσμου Τράπεζα Θεμάτων Κεφάλαιο 2 ο : Η εποχή της ακμής: Από τον τερματισμό της Εικονομαχίας ως το Σχίσμα των δύο Εκκλησιών (843 1054) Ενότητα 2.1. Προοίμιο της ακμής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 13 ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 13 Ο Ενδέκατος Αιώνας (β μισό) - Το τέλος της Μακεδονικής Δυναστείας: Θεοδώρα Πορφυρογέννητος (1055-1056) - Μιχαήλ Ϛ Στρατιωτικός (1056-1057) Δυναστεία Δουκών και Κομνηνών (1057-1185):

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Μάθημα: Βυζαντινή Ιστορία ιδάσκουσα: Ειρήνη Χρήστου Ειρήνη Χρήστου Βυζαντινή Ιστορία Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των

σοβαρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές επαρχίες, λόγω των ΚΕΦ. 5. Η ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ (726 843) πρωτεργάτες: Λέων Γ, Κωνσταντίνος Ε (Ίσαυροι) ιδεολογική βάση: ανεικονικές αντιλήψεις κατοίκων Ανατολικών επαρχιών επιχείρημα: η απεικόνιση του θείου δε συμβιβάζεται με

Διαβάστε περισσότερα

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο Τα Πανεπιστίμια του Βυζαντίου Οι Βυζαντινοί έδιναν μεγάλη σημασία στην εκπαίδευση, παρ' όλο που στην αυτοκρατορία υπήρχαν πολλοί αναλφάβητοι. Γενικά στο Βυζάντιο η παιδεία δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ

ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑΣ Το Χρονολόγιο της Εικονομαχίας αναφέρεται στην θεολογική και πολιτική διαμάχη που ξέσπασε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία τον 8 ο και 9 ο αιώνα, γύρω από τη λατρεία των χριστιανικών

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Περίοδος των Αραβικών Επιδρομών - Μετοικεσία Κυπρίων. Φύλλο εργασίας

Περίοδος των Αραβικών Επιδρομών - Μετοικεσία Κυπρίων. Φύλλο εργασίας Περίοδος των Αραβικών Επιδρομών - Μετοικεσία Κυπρίων Φύλλο εργασίας 1. «Αυτό το έτος (Α.Μ. 6177=691 μ.χ.) ο Ιουστινιανός από ανοησία έλυσε την ειρήνη, την οποία είχε συνομολογήσει με τον (Χαλίφη) Abd al

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ"*-*

Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ Κ*ΑΤοΡ1Α. Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ*Κ*ΑΤοΡ1Α. Η 3υζαντινή εποχή Γ* - * **-^ Διασυνδέσεις. ΒιΒλιογραφία Τ Τ*-* Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΚΑΤοΡ1Α Η 3υζαντινή εποχή Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤ ΚΑΤοΡ1Α Κωνσταντινούπολη, Μ' ένα λεωφορείο τριγυρνάμε όλοι μέσα στην πόλη, σελ. 59-63. Βυζαντινή αυτοκρατορία, Εμπορικοί δρόμοι, σελ 34 Μύθοι και

Διαβάστε περισσότερα

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας

Πατρ τ ιάρχης Αλ εξα εξ νδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας Ο Μέγας Αθανάσιος: αγωνιστής της ορθής πίστης Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πατριάρχης Αλεξανδρείας ένας από τους πέντε μεγάλους Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας των πρώτων χριστιανικών αιώνων (Μέγας Αθανάσιος,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 6 Ιουστινιανός Α (β μέρος: 548-565) Διάδοχοι Ιουστινιανού: Ιουστίνος Β (565-578) Τιβέριος (578-582) Μαυρίκιος (582-602) - Φωκάς (602-610) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΟΜΑ Α Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΠΕΜΠΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 Β ΤΑΞΗΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό των δεδοµένων της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα του δεδοµένου της Στήλης Β που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820

Εικονογραφία. Μιχαήλ Βόδας Σούτσος Μεγάλος Διερµηνέας και ηγεµόνας της Μολδαβίας Dupré Louis, 1820 Φαναριώτες Ονοµασία που δόθηκε στα µέλη της παλαιάς βυζαντινής αριστοκρατίας (µεταξύ εκείνων που δεν διέφυγαν στη Δύση ή δεν εξισλαµίσθηκαν) και σε εµπόρους από τις περιοχές του Πόντου, της Ανατολίας (:

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ!

29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Κωνσταντίνα Ευείδη 29 Μαΐου 1453: Η ΠΟΛΙΣ ΕΑΛΩ! Η χιλιόχρονη αυτοκρατορία έπεσε. Ο θρύλος λέει ότι «ήτανε θέλημα Θεού». Από τότε το φρόνημα των Ελλήνων το κρατάνε ζωντανό ακριβώς αυτοί οι θρύλοι για την

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία.

Η Νίκη ήταν κόρη της Στύγας και του Πάλλαντα. Είχε αδέρφια της το Κράτος, το Ζήλο και τη Βία. Η Νίκη σε νομίσματα Νίκη: θεά της ελληνικής μυθολογίας προσωποποιούσε τη δόξα του ελληνικού πολιτισμού. Η Νίκη στέλνονταν από το Δία για να εξυμνήσει μία νίκη, να προσφέρει σπονδές ή να στεφανώσει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ. Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις στις τρεις (3). Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ Μάθημα: Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία Τάξη: Β Γυμνασίου Ενότητα: Οι πρώτοι αιώνες του Βυζαντίου Χρόνος εξέτασης: 45 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Από τις πέντε (5) ερωτήσεις να απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 3. Ξενοφών Γρύλλου Ερχιεύς Ερωτήσεις ανοικτού τύπου 1. Η ΖΩΗ ΤΟΥ 1. Να δώσετε βασικές πληροφορίες για την καταγωγή του Ξενοφώντα και για το οικογενειακό περιβάλλον µέσα στο οποίο µεγάλωσε. 2. Σε ποια εποχή

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Ενότητα Ι-2: Η βασιλεία του Ηρακλείου. Αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις Κατάσταση της αυτοκρατορίας στις αρχές του 7 ου αιώνα: Επιδρομές Σλάβων και Αβάρων στη βαλκανική χερσόνησο Καταστροφή πόλεων

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

Καρατάσος-Καρατάσιος,

Καρατάσος-Καρατάσιος, Επώνυµο Όνοµα Προσωνυµία Υπογραφή Καρατάσος-Καρατάσιος, Δηµήτρης Τσάµης Ιδιότητα Στρατιωτικός Τόπος Γέννησης Διχαλεύρι Νάουσας Χρόνος Γέννησης 1798 Τόπος Καταγωγής Μακεδονία Τόπος Θανάτου Βελιγράδι Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή...9. Η πολιτική ζωή... 11 Το αυτοκρατορικό αξίωμα...16 Οι δήμοι...23 Η διοίκηση...24 Η δικαιοσύνη...26 Η βυζαντινή διπλωματία...

Εισαγωγή...9. Η πολιτική ζωή... 11 Το αυτοκρατορικό αξίωμα...16 Οι δήμοι...23 Η διοίκηση...24 Η δικαιοσύνη...26 Η βυζαντινή διπλωματία... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή....9 Η πολιτική ζωή............................. 11 Το αυτοκρατορικό αξίωμα....16 Οι δήμοι....23 Η διοίκηση....24 Η δικαιοσύνη....26 Η βυζαντινή διπλωματία....29 Προσωπικότητες....33

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

5. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ 5. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις /φράσεις (τρεις περισσεύουν): αυτοκράτορας, διπλωματία,

Διαβάστε περισσότερα

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία

Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Θέμα της διδακτικής πρότασης Η μετατροπή της Αθηναϊκής Συμμαχίας σε Ηγεμονία Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν την πορεία που οδήγησε την Αθήνα σε ρόλο ηγεμόνα

Διαβάστε περισσότερα

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος

Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος ...... Δημοσθένης Μακέτα εξωφύλλου - Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Επιμέλεια κειμένου - Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2010 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΛΑ & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ

Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Χριστιανική Γραμματεία ΙIΙ Ενότητα 2-Δ Α1-2: Υστεροβυζαντινοί θεολόγοι Αναστάσιος Γ. Μαράς, Δρ Θ. Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ο εκχριστιανισμός ισμ τ ν ω σ αβικ αβικ ν λ ώ α ν ώ ινδοευρωπαϊκής καταγωγής

Ο εκχριστιανισμός ισμ τ ν ω σ αβικ αβικ ν λ ώ α ν ώ ινδοευρωπαϊκής καταγωγής Ο εκχριστιανισμός των σλαβικών λαών Σύνολο διαφορετικών λαών ινδοευρωπαϊκής καταγωγής, στους οποίους ανήκουν οι Ρώσοι, οι Πολωνοί, οι Πομεριανοί, οι Σέρβοι, οι Κροάτες, οι Σλοβάκοι, οι Τσέχοι και οι Βούλγαροι.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος

ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ, φιλόλογος ΟΙ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ Η ιδέα των σταυροφοριών (σύμφωνα με επικρατέστερη άποψη) ήταν ξένη τότε στο Βυζάντιο. Η ιδέα των σταυροφοριών γεννιέται στη Δυτική Ευρώπη τον 11 ο αι., Οι αιτίες α. Η αναβίωση της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΕΛΠ 11: Ελληνική Ιστορία Ακ. Έτος: 2008-9 ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΜΑ: Η βυζαντινή αριστοκρατία κατά τους 9 ο έως 12 ο αιώνα: δομή και χαρακτηριστικά, ανάπτυξη και σχέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου

3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι. α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου 3. Μιχαήλ Η' και Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγοι α. Η εξωτερική πολιτική του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου Στόχοι: Ο Μιχαήλ Η' (1261-1282) έπρεπε: να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα των Λατίνων και να αποκαταστήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑΣ Α

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑΣ Α ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΟΜΑΔΑΣ Α 1. Να προσδιορίσετε την έννοια του όρου «Βυζάντιο» και να αναφέρετε τις χρονικές περιόδους διαίρεσης της ιστορίας του. Να αναφέρετε επίσης με ποιο όνομα

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς Η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας Ο ορισμός του αυτοκεφάλου Κεφαλή της Μιας Εκκλησίας είναι ο Χριστός (όλες οι τοπικές Εκκλησίες είναι Χριστοκέφαλες). Με τον όρο αυτοκέφαλο αποδίδεται, κατά τους ιερούς

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 5 Ο Έκτος Αιώνας και η Δυναστεία του Ιουστινιανού (518-610): Ιουστίνος Α (518-527) - Ιουστινιανός Α (α μέρος: 527-548) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ H ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Στην εποχή του Θουκυδίδη πραγματοποιείται ένα σπουδαίο γεγονός που έγινε βασική αιτία να εξασθενίσουν οι Αρχαίες Ελληνικές πόλεις καθώς να συντριβή το πολιτισμικό μεγαλείο της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αλέξιος Γ Μέγας Κομνηνός

Ο Αλέξιος Γ Μέγας Κομνηνός Ο Αλέξιος Γ Μέγας Κομνηνός ήταν αυτοκράτορας της Τραπεζούντας από τις 22 Δεκεμβρίου 1349 ως τις 20 Μαρτίου 1390. Ήταν γιος του Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Βασίλειου Α και της ερωμένης του, Ειρήνης, κόρης

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης

Ιερού Παλατίου Ιππόδρομο ανακτόρου των Βλαχερνών, του ανακτόρου του Μυρελαίου σειρά καταστημάτων της Μέσης BYZANTINH TEXNH:AΡXITEKTONIKH kαι ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ H Βυζαντινή αρχιτεκτονική και ως αναπόσπαστο τμήμα της η ζωγραφική: - Ψηφιδωτή και νωπογραφία- νοείται η τέχνη που γεννήθηκε και ήκμασε μεταξύ 4ου και 15ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!!

ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! ΜΕ ΕΝΑ ΚΟΥΒΑΡΙ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΡΑΒΙ ΑΠ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΩΣ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ!! etwinning συνεργασία του Νηπιαγωγείου Σεισίου και του 1 ου Νηπιαγωγείου Μουρικίου στα πλαίσια του προγράμματος «Ας ζήσουμε ένα ταξίδι με τους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο κεντρικός λόγος της παιδείας σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναμφισβήτητος. Και δεν μιλώ για την παιδεία που παρέχει το «υπουργείο Παιδείας». Η παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Οκτώβριος 2010 Η 17χρονη σήμερα Α, δημοσιεύει,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη

Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη Οι Συρακούσες μέσα από τον Πλάτωνα και το Θουκυδίδη. Κάντε Μία εργασία κλικ για των να επεξεργαστείτε : τον υπότιτλο του υποδείγματος Οβαλίδη Μελίνα Κατερίνα Νέζη 24/5/2011 Λατομεία και Ιστορία Τι μας

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. Ο Αθανάσιος Διάκος

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Γερµανός - Γεώργιος Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών

Γερµανός - Γεώργιος Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Επώνυµο Όνοµα Τίτλος Υπογραφή Γκόζιας Γερµανός - Γεώργιος Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Υπογραφές αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεων, ΙΕΕΕ, Αθήνα 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος Γέννησης Καταγωγής Θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518)

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 4 Ο Πέμπτος Αιώνας (β' μισό) 457-518: Λέων Α' (457-474) Ζήνων (474-491) - Αναστάσιος (491-518) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ. Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος Τμήμα Φιλολογίας ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Διάλεξη 8 Ο Όγδοος Αιώνας Δυναστεία Ισαύρων (717-820): Λέων Γ (717-741) Κων/νος Ε (741-775) Λέων Δ (775-780) Κων/νος Ϛ (780-792) - Ειρήνη η Αθηναία (797-802) Νικόλαος Γ. Χαραλαμπόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανάσταση του Λαζάρου. Τάξη: Β 2 Όνομα: Έλενα Κεραμιδά Μαθημα: Θρησκευτικά

Η Ανάσταση του Λαζάρου. Τάξη: Β 2 Όνομα: Έλενα Κεραμιδά Μαθημα: Θρησκευτικά Η Ανάσταση του Λαζάρου Τάξη: Β 2 Όνομα: Έλενα Κεραμιδά Μαθημα: Θρησκευτικά Η Ανάσταση του Λαζάρου Το Σάββατο πριν την Μεγάλη Εβδομάδα, είναι αφιερωμένο από την Εκκλησία μας, στην Ανάσταση του Λαζάρου.

Διαβάστε περισσότερα