Ο παιδαγωγικός χαρακτήρας των κείµενων επιστηµονικής φαντασίας. Σκέψεις µε αφορµή αναγνώσεις ελληνικών παιδικών κειµένων επιστηµονικής φαντασίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο παιδαγωγικός χαρακτήρας των κείµενων επιστηµονικής φαντασίας. Σκέψεις µε αφορµή αναγνώσεις ελληνικών παιδικών κειµένων επιστηµονικής φαντασίας"

Transcript

1 Σελ. 1/10 Ο παιδαγωγικός χαρακτήρας των κείµενων επιστηµονικής φαντασίας. Σκέψεις µε αφορµή αναγνώσεις ελληνικών παιδικών κειµένων επιστηµονικής φαντασίας Γεώργιος Παπαντωνάκης Λέκτορας Πανεπιστηµίου Αιγαίου Εισαγωγή Όταν ο Λουκιανός ο Σαµοσατεύς το 2 ο µ. Χ αιώνα έγραφε την «Αληθινή Ιστορία» και τον «Ικαροµένιππο» ή «Υπερνέφελο» (170 µ.χ.), δε φανταζόταν ποτέ ότι θα συνέβαλε στη συγγραφή κειµένων µε παιδαγωγικό χαρακτήρα. Ο Λουκιανός βέβαια σκόπευε να παρωδήσει τα ιδιαίτερα αγαπητά στην εποχή του ταξιδιωτικά µυθιστορήµατα, όπως είναι το ταξιδιωτικό µυθιστόρηµα του Ιαµβούλου, που είναι γεµάτο φαντασιοκοπίες. Πρωταρχικός του στόχος δηλαδή ήταν να σατιρίσει ολόκληρη τη φιλολογία των φανταστικών περιπετειών που άκµαζε την εποχή του, µολονότι γράφει και ο ίδιος µιαν απίστευτη ιστορία τελικά. Στη Σελήνη, ο συγγραφέας θα κουβαλήσει όλες τις δεισιδαιµονίες, τις προλήψεις και τις προκαταλήψεις της εποχής του, καθώς και τις τερατολογίες και τις παραδοξότητες των συγγραφέων του παρελθόντος. Ο Λουκιανός βέβαια θ αρχίσει να τις αποποιείται και να τις ανατρέπει µε ύφος σατιρικό και καυστικό. Αυτό σηµαίνει ότι ο ίδιος είχε στόχο να διαπαιδαγωγήσει συνοµηλίκους και οµοτέχνους του, να αποτρέψει περαιτέρω υπερβολές και να διαµορφώσει ένα νέο ήθος που επιβεβαιώνει την παιδαγωγική αξία των κειµένων αυτών, αν και ο τρόπος που προτίµησε δε διαφέρει των οµοτέχνων του που προηγήθηκαν. Η αναφορά στο Λουκιανό είναι αναγκαία, γιατί στην ελληνική πραγµατικότητα, η ελληνική κοινωνία θεωρούσε, ίσως και να θεωρεί ακόµα, την επιστηµονική φαντασία ως παραλογοτεχνία, γι αυτό και δεν αναπτύχθηκε στο βαθµό που έχει αναπτυχθεί σε άλλες χώρες. Η διερεύνηση του θέµατος στο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας οδηγεί στη διαπίστωση ότι δεν υπάρχει κανένας συγγραφέας που να γράφει αποκλειστικά κείµενα για παιδιά επιστηµονικής φαντασίας. Αποδεικνύει επίσης ότι τα κείµενα που έχουν καταγραφεί, µε ελάχιστες εξαιρέσεις, αποτελούν τµήµα ενός κειµενικού σώµατος κυρίως µε διαστηµικό περιεχόµενο, τουλάχιστον ως προς το κέλυφός τους. Η εξήγηση είναι εύκολη, αν λάβει κανείς υπόψη την κλειστή ελληνική κοινωνία, η οποία δεν επέτρεπε την εµφάνιση ιδιαίτερα τολµηρών θεµάτων ή την άποψη ότι, για να γράψει κανείς επιστηµονική φαντασία, πρέπει να γνωρίζει αρκετά µυστικά µιας επιστήµης. Τα διαστηµικά ταξίδια εξάλλου της δεκαετίας του 1960 και µετέπειτα αποτέλεσαν µια καλή ώθηση για τη συγγραφή διαστηµικών κειµένων, την οποία ενίσχυσε και η µη ορθή νοοτροπία ότι επιστηµονική φαντασία είναι µόνο ό,τι αναφέρεται σε διαστηµικά ταξίδια και σε εξωγήινους. Όλοι αυτοί οι παράγοντες συντέλεσαν ώστε να αναπτυχθεί υπερβολικά ένα λογοτεχνικό σώµα µε κείµενα διαστηµικού χαρακτήρα και να παραµεληθούν άλλες µορφές επιστηµονικής φαντασίας, όπως είναι η κοινωνική, η πολιτική, η ψυχολογική ή η γενετική έκφανσή της, παρά το γεγονός ότι έχουν γραφεί και παρεµφερή κείµενα, µεταµφιεσµένα µάλιστα σε διαστηµικά. Η λογοτεχνία για ενηλίκους, ιδιαίτερα σε άλλες χώρες, έχει βέβαια εµπλουτιστεί περισσότερο από την παιδική λογοτεχνία µε κείµενα που αναφέρονται στον

2 Σελ. 2/10 κυβερνοχώρο, στη γενετική, νανοτεχνολογία και σε άλλες περιοχές της επιστηµονικής φαντασίας. Η υστέρηση σε παρεµφερή θέµατα της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας οφείλεται και στο γεγονός ότι δύσκολα σε µια κλειστή κοινωνία, οι συγγραφείς θα αποτολµούσαν να αναπτύξουν θέµατα, τα οποία ίσως αναστάτωναν µια κοινωνία της οποίας τα ήθη τηρούνται ακόµα µε µια σχετική αυστηρότητα. Η παραλογοτεχνία επηρέασε αρνητικά τόσο την παραγωγή περισσότερων όσο και την αποδοχή πιο προχωρηµένων κειµένων, γιατί θα λειτουργούσε ανασχετικά ως παράγοντας λογοτεχνικής περιθωριοποίησης. Στην πράξη αυτό σήµαινε ότι όσοι θα ασχολούνταν αποκλειστικά µε την επιστηµονική φαντασία θα αποµονώνονταν λογοτεχνικά, γεγονός που κανένας συγγραφέας δε θα επιθυµούσε. Σε µια ιδιωτική συζήτησή µας, µέσω , η Κίρα Σίνου, συγγραφέας και κειµένων επιστηµονικής φαντασίας, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Βασικά η ελληνική κοινωνία στραβοκοιτάζει ακόµα αυτά τα θέµατα. εν τα θεωρεί ούτε λογοτεχνικά ούτε χρήσιµα. Όµως υπάρχουν και εξαιρέσεις. Μου είχε κάνει πολύ µεγάλη εντύπωση ότι χορηγός στο συνέδριο επιστηµονικής φαντασίας, που είχε γίνει στα Ιωάννινα, ήταν η εκκλησία. εν περίµενα ότι θα µπορούσε να έχει τόσο ανοιχτό µυαλό, αλλά, γνωρίζοντας τον µητροπολίτη που πρωτοστάτησε, ξαφνιάστηκα όταν είδα ένα νέο άνθρωπο, πολύ µορφωµένο και µε ευρείς αντιλήψεις. Αν είχαµε περισσότερους τέτοιους ανθρώπους η κοινωνική αντιµετώπιση µπορούσε να ήταν διαφορετική. Γενικά όµως, οι πιο πολλοί από µας είµαστε ακόµα συντηρητικοί». Η ίδια θα διαπιστώσει ότι «οι Έλληνες συγγραφείς δεν τολµούν ή δεν θέλουν ν αγγίξουν τόσο προχωρηµένα θέµατα». (Σίνου, 1999: 99). Οι απόψεις αυτές που διατυπώνονται από µια συγγραφέα, η οποία έχει ασχοληθεί µε το είδος, αποκτούν ιδιαίτερο βάρος, επειδή αποτελούν ένα δείκτη για το κλίµα που επικρατούσε απέναντι στο είδος αυτό σε µια χώρα από την οποία ξεκίνησε ουσιαστικά η επιστηµονική φαντασία. Γιατί δύσκολα µπορεί κανείς να αρνηθεί κάτι τέτοιο, όταν ακόµα και πριν από το Λουκιανό, ο Αριστοφάνης µε τις Νεφέλες και µε την Ειρήνη µας εισάγει στην περιοχή της «επιστηµονικής» φαντασίας και µας προϊδεάζει, ενώ ο Ίκαρος και ο αίδαλος αποτελούν µυθικούς πρωτοπόρους της πτήσης του ανθρώπου στον ουράνιο χώρο (Παπαντωνάκης, 2001: 34) 2. Tα κείµενα επιστηµονικής φαντασίας αδικαιολόγητα τα εντάσσουν στην παραλογοτεχνία, πιστεύοντας ότι δεν παρέχουν καµιά ωφέλεια στα παιδιάαναγνώστες τους και ότι είναι ψυχοφθόρα, επειδή τους εµπνέουν ένα ουτοπικό ενδεχοµένως όραµα, µεταφέροντάς τους σε κόσµους που µόνο στη φαντασία του ανθρώπου µπορούν να υπάρξουν. Αρκεί όµως να αναλογιστεί κανείς την ωφέλεια που µπορεί να έχει η καλλιέργεια της δηµιουργικής φαντασίας, για να διαπιστώσει πόσο λανθασµένη είναι η µέχρι πρότινος ένταξη των κειµένων αυτών στην παραλογοτεχνία. Πιστεύουµε ότι κάποιες σύντοµες µελέτες που έχουν δει τα τελευταία χρόνια το φως της δηµοσιότητας, και λίγα συνέδρια που έχουν οργανωθεί µε θέµα την επιστηµονική φαντασία στην Ελλάδα, καθώς και η πρόσφατα εκδοθείσα µελέτη µας για το παιδικό βιβλίο επιστηµονικής φαντασίας έχουν συµβάλει στην αποκαθήλωσή της επιστηµονικής φαντασίας από ένα χώρο στον οποίο ουδέποτε ανήκε. Θεωρητικό πλαίσιο Αφόρµηση για να ασχοληθούµε µε τις παιδαγωγικές αξίες στα κείµενα αυτά αποτέλεσε αφενός ο προβληµατισµός που έχει αναπτυχθεί τόσο σε συνέδρια όσο και

3 Σελ. 3/10 σε γραπτά κείµενα στον ελληνικό, και έξω από αυτόν, χώρο αν η παδική λογοτεχνία εγκλείει παιδαγωγικές ιδέες ή είναι απλώς µέσο αισθητικής αγωγής και αφετέρου το βιβλίο των Linda and Richard Eyre Teaching your Children Values. Για τον παιδαγωγικό ρόλο της παιδικής λογοτεχνίας έχουν γραφεί αρκετά και θα γινόµαστε κουραστικοί να επαναλάβουµε εδώ έστω και περιληπτικά όσα έχουν λεχθεί. Τονίζουµε όµως ότι ως υποσύνολο της παιδικής λογοτεχνίας και η επιστηµονική φαντασία εγκλείει αναγκαστικά παιδαγωγικές ιδέες, αρκετές από τις οποίες θα επιχειρήσουµε να χαρτογραφήσουµε αναφερόµενοι πάντα σε σχετικά κείµενά της. Σχετικά µε το δεύτερο ερέθισµα, οι συγγραφείς Linda and Richard Eyre, αφού διευκρινίσουν ότι τα παδιά αναπτύσσουν διαφορετικά αξιακά συστήµατα από τους ενηλίκους, προβληµατίζονται για το είδος των αξιών που οι ενήλικες (οικογένεια και σχολείο) θα πρέπει να εµφυσήσουν στα παιδιά και µε ποιες µεθόδους και τεχνικές. ιευκρινίζουν τι εννοούν µε τον όρο «αξίες» (τα δεδοµένα των ενεργειών µας και τις στάσεις µας που δείχνουν ποιοι είµαστε και πώς ζούµε), την «ηθικότητα» (τη συµπεριφορά που θεωρείται σωστή και η οποία βοηθάει και δεν πληγώνει- τους άλλους ανθρώπους). Η ηθικότητα και τα αξιακά συστήµατα είναι δοκιµασµένα στο χρόνο, γι αυτό χρακτηρίζονται ως παραδοσιακά. Η ενστάλαξή των αξιών αυτών σε παιδιά ηλικίας δεκατεσσάρων ετών και άνω θεωρείται αναγκαία, επειδή ευνοεί την ευτυχία. Οι L.& R.Eyre (1993: 27) ορίζουν τις «αξίες» ως κάτι που παράγει συµπεριφορά, η οποία ωφελεί και αυτούς που την παράγουν και εκείνους που τη δέχονται. Πρόκειται για ποιότητες που διακρίνονται από την ικανότητα και το γεγονός να παρέχονται σε άλλους και επιστρεφόµενες να λαµβάνονται από αυτούς που τις παρέχουν. ιακρίνονται σε «αξίες του διδόναι» και σε «αξίες του είναι». Η µέθοδος που προτείνουν είναι η αφήγηση, τα παιχνίδα, το παίξιµο ρόλων και η φαντασία (Eyre, 1993: 31). ιαφοροποιούµενοι ελαφρώς, πιστεύουµε ότι η οικογένεια, µπορεί βέβαια να µετακενώσει τις αξίες αυτές µε τις δικές της µεθόδους, αλλά έχουµε την άποψη ότι το σχολείο µε τη διδασκαλία ολόκληρων λογοτεχνικών κειµένων επιστηµονικής φαντασίας, εφαρµόζοντας τις παραπάνω µεθόδους είναι σε θέση να εµφυσήσει και στα παιδιά µικρότερης ηλικίας (ήδη από την ηλικία των 8-9 ετών) τις αξίες αυτές. Ιδανικότεροι τρόποι είναι η αφήγηση και η συζήτηση, το παίξιµο ρόλων, η ενίσχυσή τους µε τον έπαινο, η επιβράβευση, η παράθεση αντίθετων αρνητικών- συστηµάτων, η προβολή της θετικής συµπεριφοράς και η αγνόηση της αρνητικής συµπεριφοράς των µυθιστορηµατικών ηρώων ή έστω και συζήτηση για την αρνητική συµπεριφορά των ηρώων. ιευκρινίζουµε εδώ ότι για κάθε αξία µπορεί να εφαρµόζεται διαφορετική µεθοδολογική προσέγγιση, η οποία µπορεί να απορρέει και από την επινοητικότητα του εκπαιδευτικού και ότι το «πρόγραµµα» µπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο, ώστε να εµπεδωθούν σωστά τα αξιακά συστήµατα που εµπεριέχουν τα κείµενα που διδάσκουµε ή προτείνουµε για ανάγνωση Γλώσσα και Επιστηµονική φαντασία Η µελέτη των κειµένων αυτών συµβάλλει στον εµπλουτισµό της ελληνικής γλώσσας µε λέξεις επινοηµένες από το συγγραφέα. Η ελληνική γλώσσα εµπλουτίζεται µε νέες λέξεις. Στα κείµενα αυτά µε τη γλωσσοπλαστική διάθεση και ευελιξία που διακρίνει την ελληνική γλώσσα, ταξιδεύουµε µε Κοραλλιοπλάνα ή αστροπιλότοι κυβερνούµε διαστηµάκατους, πλανητόπλοια, αστρόπλοια ή πλανητοερευνητές στο κοσµοδιάστηµα µε τη βοήθεια ραδιοφάρων για φανταστικούς αστρόπλους (Ψαραύτη 2001: 27, Πατεράκη 2000: 60). Η ωφέλεια βέβαια εντοπίζεται και στο γεγονός ότι προωθούνται και εµπλουτίζονται τα ειδικά λεξιλόγια, τα οποία µπορούν να καταρτίσουν οι γλωσσολόγοι και γενικότερα οι

4 Σελ. 4/10 ερευνητές. Μπορεί να αρχίσει να δηµιουργείται ένα διαστηµικό λεξιλόγιο και να µελετηθεί η φιλοσοφία δηµιουργίας ή σύνθεσης ενός λεξιλογίου, το οποίο ανταποκρίνεται στις ανάγκες µιας υπό διαµόρφωση πραγµατικότητας και στο πόσο η εξέλιξη της επιστηµονικής φαντασίας, είναι σε θέση να ενεργοποιήσει τη γλωσσοπλαστική ικανότητα των συγγραφέων. Μπορεί να µελετηθεί ακόµα κατά πόσο οι λέξεις είναι απλές ή σύνθετες, ποια µέρη του λόγου ή ποιες συγκεκριµένες λέξεις προτιµούνται και για ποιο λόγο. Η γλωσσική αξία των κειµένων αυτών είναι ακόµα µεγαλύτερη, γιατί το παιδί συνειδητοποιεί την πλαστική δύναµη της γλώσσας και την ικανότητά της να πλάθει καινούργιες λέξεις, για να ανταποκριθεί στις ανάγκες της αναπτυσσόµενης τεχνολογίας και της επιστήµης. Αρκετοί άλλωστε επιστήµονες, Cohen, Chomsky και άλλοι (Glazer 1991: 101), υποστηρίζουν σθεναρά την άποψη ότι η επαφή του παιδιού µε την καλή λογοτεχνία συντελεί στον εµπλουτισµό του λεξιλογίου και στη βελτίωση των συντακτικών δοµών που χρησιµοποιεί το παιδί. Μια πρώτη, και βασική, λειτουργία των κειµένων αυτών εντοπίζεται εποµένως στο ότι διευρύνει τους γλωσσικούς τους και πνευµατικούς του ορίζοντες. Η επιστηµονική φαντασία εφαλτήριο της φαντασίας Αν η Λογοτεχνία και η Παιδική Λογοτεχνία λειτουργούν θετικά στην ανάπτυξη της φαντασίας αλλά και της κριτικής, ικανότητας του παιδιού, ο παιδαγωγικός ρόλος των κειµένων φαντασίας και επιστηµονικής φαντασίας αποκτά βαρύνουσα σηµασία. Βελτιώνουν τη φαντασία, γιατί τα ίδια κατάγονται από τη φαντασία. Παρεµβάλλονται βασικοί νόµοι της επιστήµης, κυρίως της φυσικής αλλά και άλλων επιστηµών. Ο συγγραφέας κτίζει έναν κόσµο που «υπάρχει» τώρα ως λογοτεχνικό σκηνικό, που ίσως δεν υπήρξε ποτέ, ενδεχοµένως όµως να υπάρξει στο µέλλον. Στον κόσµο αυτό υπάρχει χώρος για κάθε είδους φαντασιακή δραστηριότητα. Η λογοτεχνία δείχνει ότι ο άνθρωπος φαντάζεται και οραµατίζεται και παίρνει κουράγιο για να συνεχίσει να ζει, να κτίζει ένα επιστηµονικά πιο προηγµένο κόσµο και σε τελευταία ανάλυση να ξεφεύγει από την πεζή πραγµατικότητα Η επιστηµονική φαντασία παρέχει πρότυπα Η επιστηµονική φαντασία παρέχει τη δυνατότητα στο παιδί «να ταυτιστεί µε τον ήρωα» (Nuba et al. 1999: 19). Άλλωστε, τα πρότυπα δεν επιβάλλονται. Λόγω του αποστολικού χαρακτήρα τους όµως, παρουσιάζουν ήρωες µε πιο άρτια δοµηµένη εικόνα ζωής από αυτήν που πετυχαίνει η πραγµατική εµπειρία και ο αναγνώστης διαπαιδαγωγείται µέσω της ελεύθερης µίµησης ή της υιοθέτησης απόψεων. Οι συγγραφείς των κειµένων αυτών επιλέγουν να παρουσιάζουν στοιχεία χαρακτήρα των ηρώων τους που θα µπορούσαν να προβληθούν ως παράδειγµα για µίµηση ή για αποφυγή. Επεµβαίνουν µε τον τρόπο αυτό, χωρίς να χειραγωγούν, µε τα συναισθήµατα και τα χαρακτηριστικά που προβάλλουν στην προσωπικότητα των ηρώων, στη διαπαιδαγώγηση των αναγνωστών τους. Εποµένως, και τα κείµενα επιστηµονικής φαντασίας δεν παρεκκλίνουν από τη γενικότερη σκοποθεσία της παιδικής λογοτεχνίας. Οι αξίες που συναντούµε στα κείµενα αυτά είναι κυρίως κοινωνικές, πολιτισµικές και πανανθρώπινες. Τα αξιακά συστήµατα κρύβονται µε ιδιαίτερη επιµέλεια από τους ίδιους τους συγγραφείς, ώστε

5 Σελ. 5/10 να αποφύγουν το διδακτισµό, ο οποίος στην εποχή µας επιφέρει τα αντίθετα από τα αναµενόµενα αποτελέσµατα. Οι συγγραφείς σκηνοθετούν την ιστορία τους, πλάθουν τους ήρωές τους, διαµορφώνουν το σκηνικό τους, ρυθµίζουν την πλοκή και την εξέλιξη της ιστορίας έτσι, ώστε να µεταδίδονται εντελώς αβίαστα τα µηνύµατά τους και να αποκαλύπτονται τα επιθυµητά αξιακά συστήµατα. Με τον τρόπο τους, αφυπνίζουν συνειδήσεις και διαµορφώνουν χαρακτήρες, µυώντας παιδιά και νέους σε σύγχρονα αλλά και πανανθρώπινα προβλήµατα, όπως το ενεργειακό, οικολογικό, υπερπληθυσµός της Γης, και µια πληθώρα άλλων θεµάτων, τα οποία προβληµατίζουν το σύγχρονο άνθρωπο. Παράλληλα, προβάλλονται αρετές όπως είναι η δικαιοσύνη, η φιλία, η αλληλεγγύη, η συνεκτικότητα µιας οµάδας, η συνεργασία ή η ανάγκη για συνεργασία, η ελευθερία, η ειρήνη, η οικογενειακή ζωή. Οι αξίες µάλιστα αυτές αφήνονται να γίνουν κατανοητές από το ίδιο το παιδί, µέσα από τη δραµατικότητα των κειµένων αυτών. ιάλογοι, αφηγηµατική παρέµβαση του συγγραφέα ή του αφηγητή, µονόλογοι ηρώων ενηλίκων ή ανηλίκων, τίθενται στην υπηρεσία µιας λανθάνουσας παιδαγωγικής διάθεσης. Τα αξιακά συστήµατα προφανώς, για τα οποία κάναµε λόγο παραπάνω, συνδέονται άµεσα µε το πρότυπα που παρέχουν τα παιδικά κείµενα της συγκεκριµένης κατηγορίας. Τα πρότυπα αυτά δεν επικεντρώνονται µόνο στα παιδιά, αλλά ανιχνεύονται και στους ενηλίκους, ιδιαίτερα όταν εκείνοι τηρούν την ενδεικνυόµενη παιδαγωγική στάση, όπως συµβαίνει µε τη διαστηµική τριλογία «Εδώ Σελήνη», «Εδώ Κρόνος», «Εδώ Ουρανός» της Νίτσας Τζώρτζογλου. Επιστηµονική φαντασία, οικουµενική και εθνική συνείδηση Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας µεγάλος αριθµός κειµένων προάγει µια οικουµενική συνείδηση και µια παγκόσµια συµφιλίωση, µια ιδεολογία η οποία παρουσιάζει πρότυπα αντιρατσιστικής συµπεριφοράς. Ο συγγραφέας δεν κάνει διάκριση στην επιλογή του φύλου, του χρώµατος ή της εθνικότητας. Οι ήρωεςπρότυπα είναι Έλληνες που ανήκουν σε µια παγκόσµια κοινότητα µε µια αξιοθαύµαστη συνεργασία, αλληλοκατανόηση και αλληλοϋποστήριξη. «Φαίνεται όµως ότι την τελευταία πια στιγµή, πριν από την καταστροφή, οι άνθρωποι κατάλαβαν ότι, για να ζήσουν καλύτερα, έπρεπε να ενωθούν τα κράτη και να πολεµήσουν από κοινού τον ύπουλο εχθρό» (Ψαραύτη 1980: 14). Ο κοινός στόχος, τα κοινά ιδανικά, η κοινή µοίρα αποδεικνύεται ότι ενώνουν τους ανθρώπους µε άρρηκτους συνεκτικούς δεσµούς. Η ίση αντιµετώπιση του αρσενικού και του θηλυκού, του Έλληνα-πολίτη του κόσµου και των άλλης εθνικότητας πολιτών του κόσµου ανταποκρίνεται προφανώς πλήρως στο πνεύµα της εποχής µας και προωθεί την ισότητα ανάµεσα στα δύο φύλα και στους λαούς. Παράλληλα,

6 Σελ. 6/10 ενσταλάζει στα παιδιά τη συνείδηση ότι είναι πολίτες ενός παγκόσµιου χωριού, χωρίς να πλήττεται η εθνική συνείδηση τη παγκόσµιας κοινότητας. Τα αξιακά συστήµατα Τα κείµενα αυτά έχουν χαρακτηριστεί ως το τελευταίο προπύργιο της ηθικής. Αυτό και µόνο αποδεικνύει ότι οι µυθιστορηµατικοί χαρακτήρες αποτελούν πρότυπα για µίµηση ή παραδείγµατα για αποφυγή, όπως συµβαίνει µε το Μάρκο στο «Εδώ Σελήνη», ο οποίος απωθεί µε την αντισυναδελφική, αλαζονική και προδοτική συµπεριφορά του ή µε τον κατάσκοπο του πλανήτη Τεύθρα στο «Ώρα Μηδέν» της Τούλας Κακουλλή (1990: 101/2), ο οποίος δε διστάζει να θυσιαστεί, για να σώσει το νεαρό γήινο πειραµατόζωο. Χαλυβδώνουν επίσης την αυτοαντίληψη και ενισχύουν την αυτοεκτίµηση (Eyre 1993, Kilpatrick et al 1994). Μέσα από τα θέµατα που αναπτύσσονται στα λογοτεχνικά κείµενα ο δάσκαλος, η οικογένεια και το ίδιο το παιδί µπορούν να αναπτύξουν την αυτοαντίληψη του παιδιού, το οποίο µπορεί να αναγνωρίσει τις αδυναµίες ή τις δυνατότητές του. Άλλωστε, µόνο εάν πραγµατωθούν οι στόχοι του, το παιδί αποκτά αυτοαντίληψη και αυτοεκτίµηση. Ενισχύεται επίσης η αυτοπεποίθηση. Μέσα από την επιστηµονική φαντασία τα παιδιά µπορούν να βοηθηθούν να δουν τις ικανότητές τους, γιατί συγκρίνουν τον εαυτό τους µε τους µυθιστορηµατικούς ήρωες ή τις ηρωίδες. Πολλοί (Eyre 1993, Kilpatrick et al. 1994) θεωρούν την αυτοπεποίθηση µαζί µε τη δυναµικότητα βασικές αξίες της ύπαρξης και προτείνουν τρόπους καλλιέργειάς της. Ισχυροποιείται επίσης η ατοµικότητα του παιδιού, καθώς έτσι εξυπηρετείται και η ιστορία. Όσα παιδιά µάλιστα διαθέτουν αυτοπεποίθηση βοηθούν τα άλλα να γίνουν υπεύθυνα και να διαµορφώσουν έναν κόσµο καλύτερο µε ηθικές αξίες και ιδανικά. Πολλά κείµενα επιστηµονικής φαντασίας προσφέρονται για την επίτευξη του στόχου αυτού. Η τριλογία λ.χ. της Νίτσας Τζώρτζογλου αποτελεί εξαιρετικό δείγµα στο οποίο µπορεί να καταφύγει κανείς, επειδή και µόνο η συµµετοχή των παιδιών σε εξωγήινα ταξίδια απαιτεί αυξηµένη αυτοπεποίθηση και δυναµική αντιµετώπιση των καταστάσεων. Η µη απόρριψη µάλιστα από το δάσκαλο των απόψεων που διατυπώνονται από το παιδί και ο έπαινος των µαθητών µε µέτρο, σε συνδυασµό µε την έλλειψη διακρίσεων τονώνει την εµπιστοσύνη του παιδιού προς τον εαυτό του. Η επιστηµονική φαντασία τηρεί µια θετική στάση απέναντι στο παιδί, το ενισχύει, επιβεβαιώνει την αξία του και το βοηθάει να κτίσει µια θετική εικόνα για τον εαυτό του. Την ίδια λειτουργία ασκούν και οι αρνητικοί χαρακτήρες, οι οποίοι µε τη συµπεριφορά τους λειτουργούν αποτρεπτικά, προβληµατίζουν το παιδί, το οποίο εκούσια πλέον προχωρεί στις θετικές επιλογές του, χωρίς ενδεχοµένως να αποκλείονται και οι παρεκκλίσεις. Τα κείµενα αυτά εξάλλου προωθούν την ιδέα της συλλογικότητας, χωρίς να πλήττεται η ατοµικότητα. Το θέµα ότι καθένας µας είναι µοναδικός µπορούµε να το βρούµε σε πολλά βιβλία επιστηµονικής φαντασίας που απευθύνονται σε διαφορετικές ηλικίες. Ο Μάρκος στο «Εδώ Σελήνη» της Ν. Τζώρτζογλου, πιστεύει ότι είναι ιδιαίτερα ικανός. Ο υπερτονισµός αυτός της προσωπικότητας του Μάρκου που αναγνωρίζεται ως ένα σηµείο και από τη Γήινη Οµοσπονδία, εξυπηρετεί και την πλοκή του έργου, γιατί δεν δέχεται τον αποκλεισµό του από την αποστολή στη

7 Σελ. 7/10 Σελήνη, αντιδρά µυστικά, αυτοµολεί στους αντιπάλους, θα ακολουθήσει η επίθεση εναντίον της αποστολής στη Σελήνη και εποµένως θα δηµιουργηθεί περιπέτεια και σασπένς που θα αυξήσει το ενδιαφέρον των παιδιών. Παράλληλα, θα δηµιουργήσει αντιπαθητικά συναισθήµατα για το Μάρκο και συµπαθητικά για τη συµπαγή οµάδα των έξι παιδιών που αγωνίζονται να σώσουν την ανθρωπότητα. Ο παιδαγωγικός εποµένως ρόλος των κειµένων αυτών αναγνωρίζεται στην αρχετυπική διχοτοµία καλό vs κακό. Οι αξίες που µπορούν να αναζητηθούν στα κείµενα αυτά είναι οι ίδιες που εντοπίζουν και οι Eyre. Η τιµιότητα, το κουράγιο/θάρρος, η φιλειρηνικότητα, η αυτοπεποίθηση και η δυναµικότητα, η αυτοπειθαρχία και η µετριοπάθεια, η εµπιστοσύνη και η αγνότητα, η αφοσίωση και η αξιοπιστία, ο σεβασµός, η αγάπη, η απλότητα και η ευαισθησία, η ευγένεια και η φιλικότητα και τέλος η δικαιοσύνη και η ευσπλαχνία είναι ποιότητες, οι οποίες ανιχνεύονται πολύ συχνά στα ελληνικά παιδικά κείµενα επιστηµονικής φαντασίας. Είναι χαρακτηριστική η απάντηση των παιδιών, ως έκφραση ενός παιδικού συλλογικού ασυνείδητου, προς τους ενήλικες επίδοξους αποικιοκράτες του πλανήτη Άρη «Λοιπόν, πρέπει να το καταλάβετε επιτέλους! Εµείς εδώ δεν πρόκειται ποτέ να γίνουµε όργανα στα σκοτεινά σχέδιά σας! Θα συνεργαστούµε βέβαια, µόνο όµως σε θέµατα τεχνολογίας και επιστήµης. Ο αποικισµός του πλανήτη, οι συνθήκες ζωής και οι όροι κάτω από τους οποίους θα οργανωθεί η νέα ανθρώπινη κοινωνία είναι αποκλειστικά δική µας υπό- θεση! Ούτε θα σας ρωτήσουµε ούτε θα σας επιτρέψουµε να εκφράσετε καµιά γνώµη» (Ανδρουτσόπουλος 1999: 176). Προκειµένου να εµφυσήσουµε στα παιδιά την τιµιότητα, µπορούµε να συστήσουµε να διαβάσουν τη διαστηµική τριλογία της Νίτσας Τζώρτζογλου, όπου όχι µόνο η τιµιότητα αλλά και η συνοχή, η συνεκτικότητα και η συνεργασία ανάµεσα στους ανθρώπους µπορεί να προβληθεί και να δοθεί στα παιδιά να καταλάβουν την αξία τους. Η φιλειρηνικότητα ως βασική επίσης αξία της ζωής επιβάλλεται να ενσταλαχθεί στα παιδιά και στους εφήβους, και για τον πρόσθετο λόγο ότι ο άνθρωπος έχει πικρή πείρα από τους πολέµους. Στα περισσότερα διαστηµικά κείµενα, οι εξωγήινοι παρεµβαίνουν µε καθαρά φιλειρηνικούς σκοπούς, προκειµένου να σώσουν τη Γη. Η καταφυγή στα κείµενα αυτά είναι ιδιαίτερα πρόσφορη, επειδή καταρρίπτουν το µύθο ότι οι εξωγήινοι είναι εχθρικοί. Σε κείµενα µάλιστα όπως «Ο Εέ απ τ άστρα» του Μάνου Κοντολέων και «Οι άγγελοι του Ουρανού» της Λίτσας Ψαραύτη οι εξωγήινοι διδάσκουν αξίες στους γήινους, τους οποίους εκπροσωπούν παιδιά. Υπάρχουν προφανώς και ελάχιστα διαστηµικά κείµενα, στα οποία οι εξωγήινοι εµφανίζονται εχθρικοί όπως είναι το κείµενο της Αγγελικής Μεϊµάρη «ΒΑΤΑΠΡΟΥΦ» ή το κείµενο της Τούλας Κακουλλή «Ώρα Μηδέν». Το πρώτο έχει καθαρά αλληγορικό χαρακτήρα. Ο αόρατος εξωγήινος αντιπροσωπεύει τις αλλοτριωτικές δυνάµεις και το άγχος που κατατρύχει καθηµερινά τον άνθρωπο. Η «Εισβολή στη Μυρµηγκάνα» του Μάριου Βερέττα αποτελεί ένα ιδανικό κείµενο για να µυηθούν τα παιδιά στη ηµοκρατία και να αποστρέφονται κάθε ιµπεριαλιστική τάση. Πρόκειται για ένα παραµύθι µε ήρωες έντοµα, µυρµήγκια και

8 Σελ. 8/10 τζιτζίκια, τα οποία, χωρίς να αποβάλλουν τα βιολογικά χαρακτηριστικά τους (εργασία και τραγούδι, αντίστοιχα), χρησιµοποιούνται ως σύµβολα µιας λεβιαθανικής µορφής απολυταρχίας τα πρώτα και µιας ανυπότακτης δηµοκρατικής κοινωνίας τα δεύτερα, κατά την αναµέτρηση των οποίων η οµορφιά της ζωής υποτάσσει την αποκρουστική ιδέα µιας τυφλής και ανελέητης υποταγής στην εξουσία. Το παιδί-αναγνώστης, διαβάζοντας κείµενα επιστηµονικής φαντασίας, και κυρίως διαστηµικά, θα διακρίνει ότι απαιτούνται η αυτοπειθαρχία και γενικότερα το µέτρο, προκειµένου να πραγµατωθούν οι στόχοι του. Τόσο η διαστηµική τριλογία της Ν. Τζώρτζογλου όσο και το κείµενο του Τ. Ανδρουτσόπουλου «Γη 2040 µ.χ.», αλλά προφανώς και άλλα, αποτελούν ωραία παραδείγµατα για να συνειδητοποιήσουν τις αξίες αυτές, γιατί τα παιδιά-πρωταγωνιστές απαιτείται να αυτοπειθαρχήσουν, προκειµένου να πετύχουν το στόχο τους, να δραπετεύσουν από τη Γη και να εγκατοικίσουν τον Άρη, µέσα σε ένα κλίµα ειρηνικό και χωρίς τις µικρότητες, τις προκαταλήψεις, το συµφεροντολογισµό και τις αποικιοκρατικές βλέψεις των ενηλίκων κατοίκων της Γης «-Από την ώρα που αποφασίσαµε αυτό το ταξίδι µας απασχόλησε τι νόηµα και σκοπό θα δώσουµε σ αυτό που θα τολµήσουµε να κάνουµε. Γιατί πρέπει όλοι να καταλάβετε ότι δεν το είδαµε σαν ένα παιχνίδι. Για µας, όσο κι αν σας φαίνεται πως δεν ταιριάζει στην τόσο µικρή ηλικία µας, είναι ένα ταξίδι ζωής, είναι µια νέα αρχή, ένα νέο ξεκίνηµα για µια κοινωνία που δεν θα στηρίζεται στα σφάλµατα που κάνατε εσείς οι µεγάλοι και που δυστυχώς δεν σας έχουν διδάξει τίποτα. Σας στέλνουµε λοιπόν το ποίηµα του Νικηφόρου Βρεττάκου «Η προσευχή» και σας λέµε πως εµείς το κάνουµε στόχο της ζωής µας και σας ευχόµαστε να το κάνετε κι εσείς οι µεγάλοι για το καλό της ανθρωπότητας» (Ανδρουτσόπουλος 1999: 170). Η ακρίβεια και η σεµνότητα είναι επίσης αξίες, οι οποίες µπορούν να εµφυσηθούν από τα κείµενα της κατηγορίας αυτής. Τα διαστηµικά κείµενα µάλιστα προσφέρονται ιδιαίτερα για να κατανοήσουν ότι σε κάθε ανθρώπινη ενέργεια, προκειµένου να εξασφαλιστεί η επιτυχία απαιτείται απόλυτη ακρίβεια, συντονισµός, συνεργασία και µεθοδικότητα. Τέλος, αξίες όπως η αφοσίωση και η αξιοπιστία προβάλλονται µέσα από τη ελληνική παιδική επιστηµονική φαντασία. Το κείµενο της Νίτσας Τζώρτζογλου «Ο µουσαφίρης µου ο Τοτός» µπορεί να αποτελέσει ερέθισµα για συζήτηση, ώστε να γονιµοποιηθούν αισθήµατα ασφάλειας αλλά και αξιοπιστίας στα παιδιά. Η επιστηµονική φαντασία ως οικολογοτεχνία ϳ Ένας σηµαντικός αριθµός κειµένων εξυπηρετεί στόχους της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, ώστε από τη νεαρή ηλικία να διαµορφωθεί η αναγκαία οικολογική ηθική. Τα κείµενα αυτά συµβάλλουν µε τον τρόπο τους στη δηµιουργία οικολογικής συνείδησης, καθώς αρκετά παρουσιάζουν ένα εντελώς κατεστραµµένο περιβάλλον, το οποίο αναγκάζει τους ανθρώπους να ζουν κάτω από την επιφάνεια της Γης και συνεισφέρουν στη δηµιουργία µια νέας κατηγορίας της λογοτεχνίας, της οικολογοτεχνίας. Επειδή οι άνθρωποι αδιαφορούν για τον πλανήτη τους, επεµβαίνουν εξωγήινοι για να τον σώσουν, στον «Εέ από τ άστρα» του Μ.

9 Σελ. 9/10 Κοντολέων, ή µια παρέα παιδιών, όταν ανακαλύπτουν την πραγµατική κατάσταση που επικρατεί, κλέβουν έναν πύραυλο και εγκαθίστανται στον πλανήτη Άρη, όπου οι περιβαλλοντικές συνθήκες είναι χειρότερες. Θα βρουν όµως τον τρόπο µε τη βοήθεια Αρειανών που επέζησαν να διορθώσουν το περιβάλλον, σε αντίθεση µε τη Γη, της οποίας οι κάτοικοι φαίνεται να συνεχίζουν να ζουν µε τους ίδιους ρυθµούς, µη εγκαταλείποντας ουσιαστικά την ολέθρια στάση τους απέναντι στον πλανήτη. Κάτι ανάλογο συµβαίνει και στο κείµενο «Γη, 2040 µ.χ.» που γράφεται από ένα πολλαπλό συγγραφέα, τα παιδιά. Η οικολογική συνείδηση του παιδιού µπορεί να ενισχυθεί µε ένα ικανό αριθµό κειµένων επιστηµονικής φαντασίας, ορισµένα από τα οποία θεµελιώνουν και µια διαστηµική οικολογία, όπως το παραπάνω κείµενο, µε την έννοια ότι τα οικολογικά προβλήµατα που ταλανίζουν τη Γη κατατρύχουν και άλλους πλανήτες. Σε πολλά κείµενα άλλωστε (Μαυροκεφάλου , Σιµάτου 1991) οι άνθρωποι κατοικούν σε µια µεταπυρηνική περίοδο κάτω από την επιφάνεια της Γης. Αποτιµώντας την «παιδαγωγικότητα» της επιστηµονικής φαντασίας Η παιδαγωγική σηµασία του παιδικού βιβλίου επιστηµονικής φαντασίας είναι ιδιαίτερα σηµαντική. Για το λόγο αυτό, εφόσον υπάρχουν κείµενα ανθολογηµένα στα διδακτικά εγχειρίδια ο δάσκαλος καλό είναι να τα αξιοποιήσει και να επιχειρήσει να αναπτύξει ορισµένες δεξιότητες του µαθητή. Εφόσον µάλιστα το βιβλίο επιστηµονικής φαντασίας είναι εικονογραφηµένο, η παιδαγωγική σηµασία εντοπίζεται και σε άλλα σηµεία: Τα εικονογραφηµένα βιβλία παροτρύνουν τα παιδιά να διαµορφώσουν τις δικές τους εικόνες για τον κόσµο που επαγγέλλονται τα βιβλία αυτά και έτσι ελίσσουν δηµιουργικά τη φαντασία τους, επιτρέποντας στα παιδιά να αναπτύσσουν πρωτοβουλία Μια επιτυχηµένη εικονογράφηση αναπτύσσει τη φαντασία και εµπνέει στα παιδιά αισιοδοξία. Ο αναγνώστης, µόνος του ή και µε καθοδήγηση, µπορεί να ασκήσει την παρατηρητικότητα και την αντιληπτικότητά του, να οικοδοµήσει τη δική του σχέση µε το περιβάλλον, να δηµιουργήσει οικολογική συνείδηση σταδιακά, να αναπτύξει σωστή κοινωνική και περιβαλλοντική συµπεριφορά και να εξελίξει το γλωσσικό του όργανο. Είναι ιδιαίτερα εύγλωττα για το σκοπό αυτό το παραµύθι επιστηµονικής φαντασίας της Λότης Πέτροβιτς- Ανδρουτσοπούλου «Τρεις φορές και έναν καιρό σε έναν πλανήτη µακρινό» και το µυθιστόρηµα «Σεληνάνθρωποι στη Γη» της Γιολάντας Πατεράκη. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πολλά κείµενα επιστηµονικής φαντασίας εντοπίζεται µια κλίµακα αξιών. Οι αξίες τοποθετούνται σε ένα πυργοειδές οικοδόµηµα που στενεύει στην κορυφή. Στη βάση αυτού του οικοδοµήµατος τοποθετούνται οι οικονοµικές αξίες, τα υλικά αγαθά, για να ικανοποιούν τους τρόπους και να αφήνουν τη σκέψη να κινείται στα άλλα επάλληλα επίπεδα, τα οποία εµπεριέχουν πνευµατικές αξίες, γνώση, παιδεία και επιστήµη, για να καλλιεργήσουν το πνεύµα και τις αισθήσεις και να µετακινηθούν στο τελευταίο επίπεδο όπου δεσπόζουν οι πανανθρώπινες ανθρωπιστικές αξίες, αγάπη, δικαιοσύνη, ελευθερία και άλλες ηθικές αξίες που εµπλουτίζουν την προσωπικότητα του ανθρώπου και τον προστατεύουν από την αλλοτρίωση.

10 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Σελ. 10/10 H άποψη που θεωρεί πατέρα της επιστηµονικής φαντασίας τον Jules Verne (αρκετοί αποδίδουν την πατρότητα αυτή στη Μary Shelley, η οποία το 1818 γράφει το Frankenstein, και στον Edgar Allan Poe) στηρίζεται στο γεγονός ότι το Μυθιστόρηµα Επιστηµονικής Φαντασίας απέκτησε σταθερότερο προσανατολισµό µε τον Jules Verne, του οποίου τα πρώτα έργα δηµοσιεύτηκαν τη δεκαετία του 1860 (Carpenter & Prichard 1999: 471). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Carpenter, Humphrey and Prichard Mari (1999). The Oxford Companion to Children s Literature. 0xford & New York, Oxford UP. Eyre, Linda and Richard (1993). Teaching your Children Values. New York, Rockefeller Center. Glazer, Joan (1991). Literature for Young Children. New Jersey, Merill-Prentice Hall. Kilpatrick, William et al. (1994). Books that Build Character. A Guide to Teaching Your Child Moral Values Through Stories. New York, Simon & Schuster. Nuba, Hannah et al. (1999). Children s Literature. Developing Good Readers, New York, Garland. Ανδρουτσόπουλος Τάκης (1999) Γη µ.χ., Αθήνα, Ποταµός. Βερέττας Μάριος (1997) Εισβολή στη Μυρµηγκάνα, Αθήνα, Μάριος Βερέττας. Κακουλλή Τούλα (1990) Ώρα Μηδέν, Λευκωσία. Κοντολέων Μάνος ( ) Ο Εέ απ τ άστρα, Αθήνα, Καστανιώτης. Λουκιανός ο Σαµοσατεύς Ικαροµένιππος ή Υπερνέφελος, Αθήνα, Ύψιλον. Λουκιανός ο Σαµοσατεύς (1983) Αληθινή Ιστορία, Αθήνα, Ύψιλον. Μαυροκεφάλου Λιλή ( ) Το άλλο, Αθήνα, Κέδρος. Μεϊµάρη Αγγελική (1987) ΒΑΤΑΠΡΟΥΦ, Αθήνα, ανιά. Παϊζη-Πρόκου ήµητρα (χ.χ.) Λύδρα, το αστέρι της σιωπής, Αθήνα, ΑΣΕ. Παπαντωνάκης Γεώργιος (2001) Εισαγωγή στο ελληνικό παιδικό µυθιστόρηµα επιστηµονικής φαντασίας, Αθήνα, Κέδρος Πατεράκη Γιολάντα (χ.χ.) Σεληνάνθρωποι στη Γη, Αθήνα, ωρικός. Πατεράκη Γιολάντα, (2000) Η πιο τρελή ιστορία του κόσµου, Αθήνα, Μίνωας. Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, Λότη ( ) Τρεις φορές και έναν καιρό σε έναν πλανήτη µακρινό, Αθήνα, Πατάκης. Σιµάτου Χριστίνα (1991) Τα παιδιά των Μουλτιβόλων, Αθήνα, Ειρµός. Σίνου Κίρα (1999). Η επιστηµονική φαντασία στην Ελλάδα. Η νεανική λογοτεχνία της επιστηµονικής φαντασίας Πρακτικά ηµερίδας για την επιστηµονική φαντασία (Ιωάννινα, ), Ιωάννινα,.Ζ.Β.Ι.. Τζώρτζογλου Νίτσα ( ) Εδώ Κρόνος, Αθήνα, Κέδρος. Τζώρτζογλου Νίτσα ( ) Εδώ Ουρανός, Αθήνα, Κέδρος. Τζώρτζογλου Νίτσα ( ) Εδώ Σελήνη, Αθήνα, Κέδρος. Τζώρτζογλου Νίτσα (1989) Ο µουσαφίρης µου ο Τοτός, Αθήνα, Σπαθής. Ψαραύτη Λίτσα (1980) Με την Ανδροµέδα στο Γαλάζιο Πλανήτη, Αθήνα, Εστία. Ψαραύτη Λίτσα (2001) Οι άγγελοι του Ουρανού, Αθήνα, Πατάκης.

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: Περίοδοι διδασκαλίας: 7 5η ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΙΡΗΝΗ -ΠΟΛΕΜΟΣ Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α - Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από τα κείμενα οι μαθητές: Να αναπτύξουν προβληματισμούς γύρω από τα θέματα της ειρήνης και του πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διδακτική παρέμβαση 2-3 ωρών στο μάθημα της Λογοτεχνίας της Β Λυκείου και συγκεκριμένα στο κείμενο «Ζάβαλη Μάϊκω» του Στρατή Μυριβήλη με αξιοποίηση ΤΠΕ (χρήση αρχείων power point, διαδικτύου και

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη"

Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη Θεοφανία Ανδρονίκου Βασιλάκη: "Θέλω κάποια στιγμή να γράψω ένα μυθιστόρημα που να έχει όλα τα είδη" Στο βιβλίο χρησιμοποιείτε πολυπρόσωπες αφηγήσεις μέσα στην κεντρική πλοκή ώστε να μιλήσετε για την ίδια

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών Ευφημία Τάφα Παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή έκβαση της ανάγνωσης μιας ιστορίας Χρονική στιγμή της ανάγνωσης (πότε) Το είδος του κειμένου (τι) Η «γωνιά» της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία κι έχει για κέντρο της την ήβη.

Εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία κι έχει για κέντρο της την ήβη. Ονοματεπώνυμο: Ημερομηνία: ΟΡΙΣΜΟΣ Έκφραση Έκθεση Α Λυκείου Θέμα: «Εφηβεία» Εφηβεία είναι η περίοδος της μετάβασης από την παιδική στην ώριμη ηλικία κι έχει για κέντρο της την ήβη. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Αγωγή και Εκπαίδευση

Φυσική Αγωγή και Εκπαίδευση «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» Φυσική Αγωγή και Εκπαίδευση 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Β Τάξης 1 ου Γενικού Λυκείου Πάτρας Ομάδα Ε Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Μαριάννα Δημητροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέας-εικονογράφος «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%af%ce%bd%ce %B1-%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B7- %CF%83%CF%85%CE%B3%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AD%CE%B1%CF%82-

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Με αγάπη Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου

Κείμενο. Με αγάπη Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου Κείμενο Αγαπητό μου παιδί Θέλω να σου μιλήσω για ένα φίλο που τρώγεται! Ένα φίλο που, όσο παράξενο κι αν σου φανεί, τον λένε βιβλίο. «Αυτός είναι σωστός βιβλιοφάγος» δε λέμε για όποιον διαβάζει πολλά βιβλία;

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή]

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] 41 Διαγώνισµα 121 Κριτική Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] Η αξιολόγηση των µαθητών στο σχολείο είναι µια διαδικασία στενά συνυφασµένη µε τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση µε τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά.

Προσέλευση μαθητών, ελεύθερες δραστηριότητες. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τα παιδιά απασχολούνται με οικοδομικό υλικό (τουβλάκια, κ.λπ.), πλαστελίνη, παζλ, ζωγραφική κ.ά. Τουαλέτα, υγιεινή, πρωινό. Πρωινή προσευχή, ημερολόγιο, αναφορά στο θέμα εβδομάδας. Πρόκειται για τη θεματική

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394)

Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Κείμενο Γλώσσα και λογοτεχνική δημιουργία (10394) Στην ιστορία της λογοτεχνικής δημιουργίας έχει αποδειχτεί ότι κάθε έργο που εμφανίζεται ανθεκτικό στο πέρασμα του χρόνου οφείλει τη δυνατότητά του αυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ - ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Μια σημαντική

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Λογοτεχνία

Η Παιδική Λογοτεχνία Τα παιδικά αναγνώσματα και η πορεία τους από τον 19 ο αιώνα μέχρι σήμερα Η Παιδική Λογοτεχνία Ονόματα μαθητριών: Μπουλούγαρη Ελίνα Περιφανάκη Σουζάνα Σταθακάρου Κατερίνα Σταθοπούλου Αναστασία Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Γυμνασίου. Γυμνάσιο Βεργίνα,

Ιστορία Γυμνασίου. Γυμνάσιο Βεργίνα, Ιστορία Γυμνασίου Γυμνάσιο Βεργίνα, 2012-2013 Ιστορία «Ιστορία, το φως της αλήθειας κι ο δάσκαλος της ζωής» Κικέρων, Ρωμαίος ρήτορας & πολιτικός Διδάσκουμε Ιστορία Α Γυμνασίου: Κ.Μιλτιάδου, Ν.Κασεττά-

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Χαιρετισµός κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην Ηµερίδα που διοργανώνει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο µε θέµα: «Οικονοµία Επιχειρηµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

18/ Λογοτεχνία για παιδιά πολλαπλοί φωτισμοί πολλών θεμάτων. "Πιάσε το τιμόνι, Γίγαντα" [εκδόσεις Ψυχογιός], του Μάνου Κοντολέων

18/ Λογοτεχνία για παιδιά πολλαπλοί φωτισμοί πολλών θεμάτων. Πιάσε το τιμόνι, Γίγαντα [εκδόσεις Ψυχογιός], του Μάνου Κοντολέων 18/04 2017 "Πιάσε το τιμόνι, Γίγαντα" [εκδόσεις Ψυχογιός], του Μάνου Κοντολέων Γράφτηκε από τον Μάνος Κοντολέων Ο Μάνος Κοντολέων είναι συγγραφέας. Λογοτεχνία για παιδιά πολλαπλοί φωτισμοί πολλών θεμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Όµιλος Εξυπηρετητών 16/02/2013

Οµιλία Όµιλος Εξυπηρετητών 16/02/2013 Οµιλία Όµιλος Εξυπηρετητών 16/02/2013 Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί Φίλοι και εκλεκτοί προσκεκληµένοι, Για έναν ποιητή και φιλόσοφο όπως ο αείµνηστος Δηµήτρης Κακαλίδης, ο ιδρυτής αυτού του Οµίλου των Εξυπηρετητών,

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης

Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο. Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της διδασκαλίας στο Δημοτικό σχολείο Βασίλης Μπαρκούκης Σκοποί και στόχοι της εκπαίδευσης Σκοπός του δημοτικού σχολείου είναι η πολύπλευρη πνευματική και σωματική ανάπτυξη των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΚΑΡΠΑΤΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει δηλαδή τα ρούχα και

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΔΕΣ ΠΕΡΒΟΛΙ ΟΜΟΡΦΟ: Ο κόσμος μας, ένα στολίδι. Τοκμακίδου Ελπίδα

ΓΙΑ ΔΕΣ ΠΕΡΒΟΛΙ ΟΜΟΡΦΟ: Ο κόσμος μας, ένα στολίδι. Τοκμακίδου Ελπίδα ΓΙΑ ΔΕΣ ΠΕΡΒΟΛΙ ΟΜΟΡΦΟ: Ο κόσμος μας, ένα στολίδι Τοκμακίδου Ελπίδα ΠΣ Δημοτικού Κοινωνική διαμεσολάβηση Βιωματική μάθηση Οικοδόμηση της γνώσης «η δημιουργία νοήματος έχει αποδεσμευτεί από την αποκλειστική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΔΑ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΈΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

ΜΟΔΑ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΈΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΜΟΔΑ ΚΑΙ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΈΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ -Τι είναι Μόδα...σελ.3 -Ποιος ο ρόλος της Μόδας στη ζωή των ανθρώπων... σελ.4 -Ο αόρατος ρατσισμός της Μόδας. Αίτια..... σελ.5 -Η επίδραση της Μόδας

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεταναστευτικό ζήτημα στην Ελλάδα. Τμήμα Project 3 1 ο ΕΠΑ.Λ. Άνω Λιοσίων Μαθητές Α Τάξης ΕΠΑ.Λ. Εκπαιδευτικός : Στάμος Γ.

Το Μεταναστευτικό ζήτημα στην Ελλάδα. Τμήμα Project 3 1 ο ΕΠΑ.Λ. Άνω Λιοσίων Μαθητές Α Τάξης ΕΠΑ.Λ. Εκπαιδευτικός : Στάμος Γ. Το Μεταναστευτικό ζήτημα στην Ελλάδα Τμήμα Project 3 1 ο ΕΠΑ.Λ. Άνω Λιοσίων Μαθητές Α Τάξης ΕΠΑ.Λ. Εκπαιδευτικός : Στάμος Γ. ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ Καλλιέργεια στους μαθητές της ΔΕΞΙΟΤΗΤΑΣ της Διαπολιτισμικής

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών Bασικό συνθετικό στοιχείο και παράλληλα ζητούμενο για τη Δημοκρατία αποτελεί η εμπεδωμένη σχέση, η επικοινωνία και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ. Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ. Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους Εκλεκτοί προσκεκλημένοι Μετά την επιτυχία του Προγράμματος Progress 2009 με θέμα: «Δημιουργικότητα και Καινοτομία ενάντια στις διακρίσεις»

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

25 1. « , ) , , ) «

25 1. « , ) , , ) « ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τρίτη 27 Μαΐου 2014 ΚΕΙΜΕΝΟ: Όταν µιλούµε για µάζα, εννοούµε µικρό ή µεγάλο πλήθος ανθρώπων, το οποίο υφίσταται µιαν αλλαγή, ψυχική και πνευµατική, από αφορµές συνήθως τυφλής συναισθηµατικής

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα.

Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα. Η Αναπαράσταση του Οικογενειακού και Κοινωνικού Περιβάλλοντος ηρώων με ειδικές ανάγκες στα σύγχρονα παιδικά αφηγήματα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έναυσμα αυτής της εργασίας αποτέλεσαν, η συνεχής επαφή με τον τρυφερό κόσμο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

«Φυσική Αγωγή στο δημοτικό σχολείο. Πως βλέπουν το μάθημα οι μαθητές του σχολείου.»

«Φυσική Αγωγή στο δημοτικό σχολείο. Πως βλέπουν το μάθημα οι μαθητές του σχολείου.» «Φυσική Αγωγή στο δημοτικό σχολείο. Πως βλέπουν το μάθημα οι μαθητές του σχολείου.» «Ποιο είναι το αγαπημένο σου μάθημα;» Μία κλασσική ερώτηση για κάθε παιδί οποιασδήποτε βαθμίδας της εκπαίδευσης. Ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Φτάνει να μισήσει ένας άνθρωπος έναν άλλον άνθρωπο, για ν' απλωθεί,σιγά-σιγά,το μίσος σ' ολάκερη την ανθρωπότητα. Ζαν Πωλ Σάρτρ Τα τελευταία χρόνια γινόμαστε μάρτυρες πολλών

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη

Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη Ανάπτυξη Επιθυµητής Συµπεριφοράς Στη Σχολική Τάξη Ελισάβετ Γεωργίου D.Ed.-M.A. Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. «Ουδείς εκών κακός» Σωκράτης Εάν ανατρέξουµε στην ιστορία της σχολικής µάθησης, θα δούµε ότι από αρχαιοτάτων

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική υποστήριξη παιδικού αθλητισμού

Ψυχολογική υποστήριξη παιδικού αθλητισμού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ 208, Διάλεξη 12 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (Ε.Κ.Τ.) Ευρωπαϊκό Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο. Εφηβεία (4596)

Κείμενο. Εφηβεία (4596) Κείμενο Εφηβεία (4596) Η εφηβεία αποτελεί μία μεταβατική περίοδο στη ζωή του ανθρώπου, η οποία αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Κατά τη διάρκειά της, συντελούνται βιολογικές,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό. Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων μέσα από τον αθλητισμό Ψούνη Λίνα ΚΦΑ, Ψυχολόγος. MSc, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ποιες είναι οι ψυχολογικές Ο όρος «Εξάσκηση Ψυχολογικών Δεξιοτήτων» χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ PREVENTION OF DISASTERS AND THEIR CONSEQUENCES IN GREECE: BUILDING PARTNERSHIPS TO MITIGATE THE EFFECTS OF FOREST FIRES

ΗΜΕΡΙΔΑ PREVENTION OF DISASTERS AND THEIR CONSEQUENCES IN GREECE: BUILDING PARTNERSHIPS TO MITIGATE THE EFFECTS OF FOREST FIRES ΗΜΕΡΙΔΑ PREVENTION OF DISASTERS AND THEIR CONSEQUENCES IN GREECE: BUILDING PARTNERSHIPS TO MITIGATE THE EFFECTS OF FOREST FIRES Κατ αρχήν θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση και την τιµή που

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org

ENA, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών Ζαλοκώστα 8, 2ος όροφος T enainstitute.org Ιδρυτική Διακήρυξη 1. 2. 3. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών - ΕΝΑ ενεργοποιείται σε μια κρίσιμη για την Ελλάδα περίοδο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο

Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο Διαβάζοντας ένα λογοτεχνικό βιβλίο Στην αρχή είχαμε κάποια ερωτήματα... έργο; Πώς διαβάζει κανείς ένα ολόκληρο λογοτεχνικό Ποιο βιβλίο θα μας δημιουργούσε την ανάγκη να το επεξεργαστούμε να στοχαστούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 19/9/2016 Μέσο Συντάκτης Link now24.gr Μαίρη Γκαζιάνη http://now24.gr/ourania-toutountzi-diavazontas-vivlia-kathe-pedi-vriski-ta-dikatou-protipa/ Ουρανία Τουτουντζή : Διαβάζοντας βιβλία, το

Διαβάστε περισσότερα

Μεθόδευση της Παιδαγωγικής διαδικασίας. Μέσα Στιλ Αγωγής

Μεθόδευση της Παιδαγωγικής διαδικασίας. Μέσα Στιλ Αγωγής Μεθόδευση της Παιδαγωγικής διαδικασίας Μέσα Στιλ Αγωγής Σχέση σκοπών-μέσων και μεθόδων αγωγής Οι μέθοδοι, οι τεχνικές και τα μέσα της παιδαγωγικής διαδικασίας εξαρτώνται από τους σκοπούς της Σχέση σκοπών-μέσων

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Η οικογένεια είναι το κατ εξοχήν περιβάλλον στο οποίο ζει, αναπτύσσεται και διαμορφώνεται το παιδί. Αντιλαμβάνεται λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Το σχολείο Την οικογένεια Τους πνευματικούς ανθρώπους

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Το σχολείο Την οικογένεια Τους πνευματικούς ανθρώπους Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Το σχολείο Την οικογένεια Τους πνευματικούς ανθρώπους Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας (ΜΜΕ) καθορίζουν και διαμορφώνουν σε σημαντικό βαθμό τις στάσεις και αντιλήψεις της κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη θετικής αυτό-εικόνας Εισαγωγή Ορισμοί Αυτό-αντίληψη Αυτό-εκτίμηση Μηχανισμοί ενίσχυσης και προστασίας της αυτό-εκτίμησης

Η ανάπτυξη θετικής αυτό-εικόνας Εισαγωγή Ορισμοί Αυτό-αντίληψη Αυτό-εκτίμηση Μηχανισμοί ενίσχυσης και προστασίας της αυτό-εκτίμησης Η ανάπτυξη θετικής αυτό-εικόνας Εισαγωγή Ο εαυτός ως αντικείμενο συνειδητής σκέψης αποτελεί κεντρικό θέμα διερεύνησης από διάφορους επιστημονικούς κλάδους. Η άποψη που έχουμε για τον εαυτό μας και τις

Διαβάστε περισσότερα

Κώστια Κοντολέων: Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξο άτομο Από parallaxi - April 6, 2016

Κώστια Κοντολέων: Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξο άτομο Από parallaxi - April 6, 2016 Κώστια Κοντολέων: Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξο άτομο Από parallaxi - April 6, 2016 Η Κώστια Κοντολέων είναι συγγραφέας και μεταφράστρια. Έχει μεταφράσει περισσότερα από εκατό βιβλία, μεταξύ των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα