1o Συνέδριο Σχολικών Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Ισθμός Κορίνθου, Σεπτεμβρίου 2005

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1o Συνέδριο Σχολικών Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Ισθμός Κορίνθου, 23-25 Σεπτεμβρίου 2005"

Transcript

1 Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡ/ΚΗΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ & ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ ΚΟΝΣΟΛΑΣ Μ. 1, ΟΡΦΑΝΟΣ ΣΤ. 2, ΤΟΓΙΑ Κ. 3, ΧΟΥΡΔΑΚΗΣ Γ. 4, και ΦΑΤΣΕΑ Α. 5 1 Λέκτορας στο Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ. του Πανεπιστημίου Αιγαίου, 2 Δρ. Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Αιγαίου, 3 Θεολόγος, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια στο Π.Μ.Σ. του Παν/μιου Αιγαίου «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση», 4 Εκπαιδευτικός, Προϊστάμενος εκπαιδευτικών θεμάτων Α/θμιας Εκπαίδευσης, 5 Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Β/θμιας Εκπ/σης, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια στο Π.Μ.Σ.του Παν/μιου Αιγαίου «Μοντέλα σχεδιασμού ανάπτυξης εκπαιδευτικών μονάδων» ΠΕΡΙΛΗΨΗ Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Π.Ε) μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο, για την εκπλήρωση του σκοπού και των επιμέρους στόχων της. Με την είσοδο της Π.Ε στην Ελλάδα, με το Νόμο 1892/ , ένας ολοένα αυξανόμενος αριθμός εκπαιδευτικών εμπλέκεται στο σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων Π.Ε. Ωστόσο, οι επιλογές που καλείται να κάνει ο εκπαιδευτικός κατά το σχεδιασμό ενός προγράμματος Π.Ε., σε σχέση με το αντικείμενο, τους εκπαιδευτικούς στόχους, τις μεθόδους εφαρμογής και αξιολόγησης, το εκπαιδευτικό υλικό, έχουν καθοριστική σημασία για την επιτυχία του προγράμματος. Κατά το σχολικό έτος , στο νομό Δωδεκανήσου σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν τριάντα δύο (32) συνολικά προγράμματα Α Β/θμιας και ογδόντα ένα (81) Β Β/θμιας εκπαίδευσης (ΣΠΠΕ και ΥΠΕΠΘ). Τα προγράμματα αυτά, στην παρούσα εργασία αξιολογούνται συγκριτικά και τα πορίσματα αξιοποιούνται για τη διατύπωση συμπερασματικών κρίσεων και προτάσεων. Σκοπός είναι η βελτίωση των κριτηρίων, η εκπλήρωση των οποίων, με βάση τη φιλοσοφία της Π.Ε, θεωρείται αναγκαία για την επίτευξη των παιδαγωγικών και των διδακτικών της σκοπών. KONSOLAS M. 1, ORFANOS S. 2, TOGIA K. 3, HOURDAKIS G. 4, and FATSEA A. 5 University of the Aegean, Faculty of Humanities, Department of sciences of preschool Education and Educational design ABSTRACT Environmental Education (E.E.) programs may constitute an important tool, for the fulfillment of its purpose and its particular goals. With the introduction of E.E. in Hellas, with the law 1892/ , an ever increasing number of educators are involved in designing and implementing E.E. programs. However, the choices an educator has to make while designing an E.E. program, in relation to the object, the educational goals, the methods of implementation and evaluation, the educational material, are decisively important for the success of the program. During the school year , in the province of Dodekanisa, a total of thirty two (32) programs in Primary and eighty one (81) in Secondary education, were designed and implemented. These programs, in the present study are evaluated comparatively and the findings are used for the formulation of conclusive judgments and ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 327

2 suggestions. The aim is the improvement of those criteria, the fulfillment of which, based on the philosophy of E.E., is considered to be necessary to accomplish its educational goals. Λέξεις κλειδιά: Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Προγράμματα Σπουδών, Διδακτική Μεθοδολογία Θεωρητική Δειγματοληψία. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μια πιο συστηματική εφαρμογή δράσεων και προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Π.Ε.) στην εκπαίδευση μπόρεσε να γίνει στην Ελλάδα με την εφαρμογή του Νόμου 1892/ Έκτοτε τα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των σχολικών προγραμμάτων της Α Β/θμιας και Β Β/θμιας εκπαίδευσης (Παπαδημητρίου, 1998). Δίνεται τόσο μεγάλη έμφαση σε αυτά τα προγράμματα, ώστε στα περισσότερα από τα σεμινάρια, ημερίδες και συνέδρια που πραγματοποιούνται σήμερα εμπλέκουν έναν μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών που συντονίζουν περιβαλλοντικά προγράμματα (Καλαϊτζίδης, Ουζούνης, 2000). Τα προγράμματα Π.Ε. είναι ένα πολύτιμο εργαλείο, τόσο για τον εκπαιδευτικό όσο και για το μαθητή, σε όλες τις βαθμίδες της εκπαιδευτικής πράξης, αφού μπορούν και προάγουν το σκοπό, τους στόχους και τις αρχές της Π.Ε., μέσα από την εκπλήρωση των παιδαγωγικών σκοπών, και με την αξιοποίηση κατάλληλων διδακτικών προσεγγίσεων. Στην παρούσα εργασία διερευνώνται τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, που σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν στο Νομό Δωδεκανήσου κατά το σχολικό έτος , στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Τα επιδοτούμενα προγράμματα του Πανεπιστημίου Αιγαίου θα τα αναφέρουμε στο εξής ΣΠΠΕ και τα υπόλοιπα Π.Ε ΥΠΕΠΘ. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να καταγραφούν τα βασικότερα κριτήρια των προτάσεων και να αξιολογηθεί η λειτουργική τους διάσταση ως προς τις αρχές και τη φιλοσοφία της Π.Ε. Παράλληλα η έρευνα μέσα από τη διερεύνηση τόσο των παιδαγωγικών σκοπών όσο και των διδακτικών προσεγγίσεων καταγράφει τις ομοιότητες και τις διαφορές των προγραμμάτων και εξάγονται αξιοσημείωτα και χρήσιμα σχόλια και κρίσεις. 2. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥΣ Στο πλαίσιο των γενικών σκοπών της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αποτυπώνεται η ανάγκη για «( ) ολόπλευρη, αρμονική και ισόρροπη ανάπτυξη των διανοητικών και ψυχοσωματικών δυνάμεων των μαθητών, ώστε ανεξάρτητα από φύλο και καταγωγή να εξελιχθούν σε ολοκληρωμένες προσωπικότητες και να ζήσουν δημιουργικά ( )». Κρίνεται επίσης αναγκαία η καλλιέργεια της ικανότητας των μαθητών να εμπλουτίζουν και να οργανώνουν τις εμπειρίες τους από το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον και να «( ) αποκτούν την ικανότητα να διακρίνουν τις σχέσεις και αλληλεπιδράσεις που υπάρχουν μέσα σε αυτό ( )» (ΦΕΚ. 167, Νόμ.1566/85). Τονίζεται επιπρόσθετα η χρησιμότητα των πρωτοβουλιών που θα μπορούσαν να αναπτύξουν ελεύθερα μέσα στο πλαίσιο του οργανωμένου περιβάλλοντος. Δίνεται επίσης προτεραιότητα στην αμφίδρομη σχέση ατόμου και ομάδας και στην κατάκτηση της γνώσης με αντίστοιχους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς προβληματισμούς, ώστε να αντιμετωπίζουν με επιτυχία διάφορες καταστάσεις (Δερβίση, 1998). Με την καλλιέργεια των παραπάνω προτεραιοτήτων μαθητές και εκπαιδευτικοί θα μπορέσουν να αναζητήσουν λύσεις των προβλημάτων της ζωής με υπευθυνότητα, έτσι ώστε να «( ) αντιμετωπίζουν με κριτικό και δημιουργικό πνεύμα τη ζωή και το περιβάλλον τους, μέσα σε κλίμα δημιουργικού διαλόγου και συλλογικής προσπάθειας ( )». (ΦΕΚ. 167, Νόμ.1566/85). 328 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

3 2.1 Η έννοια του περιβάλλοντος στην Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. διατυπώθηκε για πρώτη φορά από τον Thomas Pritchard στη διάσκεψη της Παγκόσμιας Ένωσης για την Προστασία της Φύσης (IUCN) στο Παρίσι, το Η Π.Ε. προέκυψε από τη συνειδητοποίηση της κακής και επιδεινούμενης κατάστασης του περιβάλλοντος (περιβαλλοντική κρίση) και του κοινωνικού αιτήματος για την αντιμετώπιση αυτού του σοβαρού προβλήματος στη δεκαετία του Τα περιβαλλοντικά προβλήματα δημιουργήθηκαν από συγκεκριμένες κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές και πολιτισμικές επιλογές. Η αντιμετώπισή τους επέβαλλε τη διαμόρφωση ενός νέου συστήματος αξιών, μέσα από μια καινούργια προσέγγιση των σχέσεων του ανθρώπου με το περιβάλλον με τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα του περιβάλλοντος και της ζωής. Κεντρική θέση στο νέο σύστημα αξιών θα έπρεπε να έχει ένα νέο καταναλωτικό ήθος, μια νέα οριοθέτηση της ανάγκης, της προόδου, της ευημερίας και της ανάπτυξης. Στα πλαίσια αυτού του προβληματισμού γεννήθηκε η Π.Ε., στις Η.Π.Α. το 1970 την «Ημέρα της Γης», η αναγκαιότητα της οποίας αναγνωρίσθηκε από όλους, πολίτες, κυβερνητικούς αξιωματούχους, διεθνείς οργανισμούς (Τσαμπούκου-Σκαναβή, 2004). Η έννοια του περιβάλλοντος στην Π.Ε. αντιµετωπίζεται µε την ολιστική διάστασή του, η οποία αποτελεί έναν από τους βαθύτερους πυρήνες της φιλοσοφίας της Π.Ε. (Κόνσολας, 2002). Σύμφωνα με την άποψη αυτή, ο άνθρωπος είναι μέρος ενός συστήματος που αποτελείται από την ατμόσφαιρα, το νερό, τα ορυκτά, το έδαφος, τα φυτά, τα ζώα και τους μικροοργανισμούς, που λειτουργούν μαζί για να κρατούν το σύστημα σε ζωή (Odum, 1972). Η έννοια Ολιστικός προέρχεται από την ελληνική λέξη Όλον-Σύνολον και χρησιμοποιήθηκε από τον Arthur Koestler σε μια προσπάθεια να δείξει πως δρουν τα συστήματα ως Όλον, ενώ τα ίδια αποτελούν μέρη. Περιλαµβάνει δε, τις παρακάτω εκφάνσεις: Φυσικό, Τεχνητό/δοµηµένο, Κοινωνικo-Οικονοµικό και Ιστορικό περιβάλλον. Για το λόγο αυτό κάθε θέµα/πρόβληµα µελετάται διεπιστηµονικά και διαθεµατικά (Farndon, 1992). 2.2 Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Στη Διάσκεψη της Στοκχόλμης, το 1972, αναγνωρίζεται διεθνώς, στη «Διακήρυξη για το Περιβάλλον του Ανθρώπου», η ανάγκη θέσπισης προγραμμάτων Π.Ε. για την αντιμετώπιση της συνεχούς υποβάθμισης του περιβάλλοντος (UNESCO-UNEP, 1985). Στο πλαίσιο αυτό, τα προγράμματα Π.Ε. είναι ένα πολύτιμο εργαλείο, τόσο για τον εκπαιδευτικό όσο και για το μαθητή, σε όλες τις βαθμίδες της εκπαιδευτικής πράξης, διότι προάγουν το σκοπό, τους στόχους και τις αρχές της Π.Ε. (Apple,1986). Είναι το μέσον και το εργαλείο για να ανιχνεύσει ο μαθητής τον περίγυρό του, το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα ικανοποιήσει τις ανάγκες του βιολογικές, κοινωνικές, οικονομικές, πολιτικές, πολιτιστικές, αισθητικές- να το αξιολογήσει ως προς αυτά που του παρέχει και αποκτώντας υπεύθυνη περιβαλλοντική συμπεριφορά, να δράσει για να το βελτιώσει κατά την κρίση του (Robottom & Hart, 1993). Μέσα από τα προγράμματα Π.Ε., επιδιώκεται η διεπιστηµονική και διαθεµατική προσέγγιση του θέµατος/προβλήµατος, η έµφαση στην ενεργό συµµετοχή των µαθητών, ο προσανατολισµός στην πρόληψη ή επίλυση περιβαλλοντικών θεµάτων ή προβληµάτων, η εστίαση στην αειφόρο διαχείριση και ανάπτυξη, στην παρούσα αλλά και τη µελλοντική κατάσταση του περιβάλλοντος, η άµεση δράση σε τοπικό επίπεδο µε στόχο µακροχρόνια αποτελέσµατα σε εθνικό και παγκόσµιο επίπεδο, η ευαισθητοποίηση στην ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων και την ορθή χρήση της τεχνολογίας, η απόκτηση γνώσεων, δεξιοτήτων, αξιών και στάσεων που χρειάζονται για την προστασία του Περιβάλλοντος, η ανάδειξη συνεργασίας, καλλιέργειας αξιών και δηµιουργίας νέων προτύπων, στάσεων και συµπεριφορών ατόµων, οµάδων και κοινωνίας απέναντι στο περιβάλλον, το άνοιγµα του σχολείου στην κοινωνία και τη ζωή (ΔΕΠΠΣ, 2002). Υπό αυτή την έννοια, ο σχεδιασμός και η εφαρμογή προγραμμάτων Π.Ε. αποκτά ιδιαίτερη σημασία (Σοφούλης, 1991). Οι επιλογές που καλείται να κάνει ο εκπαιδευτικός κατά το σχεδιασμό και την ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 329

4 υλοποίηση ενός προγράμματος Π.Ε., έχουν καθοριστική σημασία για την επιτυχία του (Ράπτης, 2000). 2.3 Η παιδαγωγική και διδακτική θεώρηση της Π.Ε. Στο γενικότερο σκοπό της εκπαίδευσης, εντάσσεται ο σκοπός της Π.Ε. (Ν.1892/90) και με βάση τις αντίστοιχες Εγκυκλίους (ΦΕΚ 101 τ. Α, ΦΕΚ 745 τ. Β / ) η Π.Ε. αποτελεί τµήµα των προγραµµάτων των σχολείων της Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με αυτόν, πρέπει να συνειδητοποιήσουν οι µαθητές, τη σχέση του ανθρώπου µε το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον του, να ευαισθητοποιηθούν για τα προβλήµατα που συνδέονται µε αυτό και να δραστηριοποιηθούν µε ειδικά προγράµµατα, ώστε να συµβάλουν στη γενικότερη προσπάθεια αντιµετώπισής τους. Ως εκπαιδευτική διαδικασία / δραστηριότητα, η Π.Ε., οδηγεί στη διασαφήνιση εννοιών, την αναγνώριση αξιών, την ανάπτυξη / καλλιέργεια ψυχοκινητικών δεξιοτήτων και στάσεων που είναι απαραίτητες στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και στη διαµόρφωση κώδικα συµπεριφοράς γύρω από τα προβλήµατα που αφορούν στην ποιότητα του περιβάλλοντος σε ατοµικό και στη συνέχεια σε οµαδικό/ κοινωνικό επίπεδο (ΔΕΠΠΣ, 2002). Με αυτό τον τρόπο, η Π.Ε., αποσκοπεί να προλαμβάνει μελλοντικές καταστάσεις που απειλούν την ποιότητα του περιβάλλοντος και της ζωής, χωρίς να ξεπερνιέται από τα γεγονότα (Φλογαΐτη, 1998). Η εφαρμογή της Π.Ε. με τη μορφή προγραμμάτων, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την πολυδύναμη φύση της, την αναγκαιότητα να δρα ενοποιητικά μεταξύ των διαφόρων κλάδων (των θετικών και ανθρωπιστικών επιστημών) μέσα από τη σωστή εφαρμογή των κατάλληλων παιδαγωγικώνδιδακτικών μεθόδων, που θα επιτρέψουν την επίτευξη των στόχων της (Σοφούλης, 1991). Ένα βασικό μεθοδολογικό χαρακτηριστικό της Π.Ε. είναι η παρακολούθηση των ρυθμών του παιδιού, με σκοπό η μάθηση να προέρχεται από την ενεργό δράση των ίδιων των μαθητών (Φράγκος, 1977). Εκείνο το παιδαγωγικό πρότυπο που ταιριάζει με τα χαρακτηριστικά της Π.Ε., είναι ο μαθητοκεντρισμός. Η Π.Ε. αποσκοπεί σε μια μάθηση γνωστική, ζωντανή, και ψυχαγωγική. Χαρακτηριστικό της είναι η ενεργός μάθηση, η εκτός των θυρών εκπαίδευση, η επίλυση προβλημάτων και η προσπάθεια για αυτονομία των μαθητών. Ακόμα, χαρακτηρίζεται από την ατομική δράση, των μαθητών, που συντίθεται σε ομαδική δουλειά (Τσαμπούκου-Σκαναβή, 2004). Η πραγματική γνώση, σύμφωνα με τον Piaget, επιτυγχάνεται μόνο όταν η εργασία είναι χρήσιμη στο μαθητή και όταν ο μαθητής είναι ψυχολογικά έτοιμος. Η διδακτική προσέγγιση, πρέπει να συνίσταται στη δημιουργία περιβαλλόντων που επιτρέπουν την αλλαγή των γνωστικών δομών, των μαθητών, ώστε να προκύψουν περιβάλλοντα που εξασφαλίζουν ευκαιρίες μάθησης σε ένα επίπεδο ακριβώς πάνω από το τρέχον γνωστικό επίπεδο του μαθητή (Joyce, 1996). 3. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 3.1 Σκοπιμότητα της έρευνας και ερευνητικές υποθέσεις. Ο γενικότερος σκοπός της Π.Ε., είναι: «να αναπτύξει έναν παγκόσμιο πληθυσμό που θα έχει επίγνωση και ενδιαφέρον για το περιβάλλον και τα προβλήματά του και ο οποίος θα έχει τη γνώση, τις δεξιότητες, τα κίνητρα και την αφοσίωση, ώστε να εργασθεί ατομικά και συλλογικά προς την κατεύθυνση της επίλυσης των παρόντων προβλημάτων καθώς και την παρεμπόδιση δημιουργίας νέων» (Unesco series no 17). Σκοπός της παρούσας εργασίας, είναι η καταγραφή, η σύγκριση, η αξιολόγηση των βασικών επιδιώξεων που έχουν τεθεί από τους εκπαιδευτικούς στα σχέδια αιτήσεών τους. Ερευνάται σε ποιο βαθμό εκπληρώνονται, στα σχέδια εργασίας των εκπαιδευτικών, οι επιδιώξεις της Π.Ε. σε σχέση με τους παιδαγωγικούς σκοπούς και τις διδακτικές διαστάσεις, που χρησιμοποιούνται για την επίτευξή τους. Μέσα από αυτό τον έλεγχο-αξιολόγηση, εξασφαλίζεται μια ανατροφοδοτική σχέση (Worthen & Sanders, 1973). Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε αφενός να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της 330 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

5 εκπαιδευτικής πρακτικής και αφετέρου η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων (Rossi & Freeman, 1993). Η καταγραφή, η σύγκριση και η αξιολόγηση των παραπάνω στοιχείων θα μπορούσε να οδηγήσει τους εκπαιδευτικούς σε μεθοδολογικές επιλογές ώστε να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων. Όλα τα παραπάνω σχετίζονται άμεσα με τη χρήση καινοτόμων διδακτικών μεθοδολογιών και την εξασφάλιση τρόπων οι οποίοι αφενός θα διευκολύνουν τη μάθηση, αφετέρου θα περιορίσουν τη σπατάλη σε χρόνο, χρήμα, προσπάθεια, πάντοτε βέβαια με επιθυμητή έκβαση τη συγκριτική αύξηση της αποδοτικότητας της εκπαιδευτικής προσπάθειας (Δημητρόπουλος, 1991). Η βασική ερευνητική υπόθεση της παρούσας μελέτης είναι ότι τα σχέδια αιτήσεων των προγραμμάτων Π.Ε. ΥΠΕΠΘ και των ΣΠΠΕ τα οποία υπηρετούν τις βασικές αρχές της Π.Ε, δε διαφοροποιούνται στους παιδαγωγικούς σκοπούς και στις διδακτικές προσεγγίσεις. 3.2 Μέθοδος - Μεθοδολογική οργάνωση Στα πλαίσια μιας προσέγγισης προς την ποιοτική ανάλυση δεδομένων, για την επίτευξη των επιμέρους στόχων της έρευνάς μας ακολουθήθηκε η μέθοδος της θεωρητικής δειγματοληψίας (Theoretical Sampling) που προέκυψε από τη γνωστή grounded theory (Glaser Strauss, 1967, Strauss Corbin, 1998). Η θεωρητική δειγματοληψία χρησιμοποιείται ώστε ν ανακαλυφθούν κατηγορίες και οι ιδιότητές τους και για να προταθούν οι αλληλοσυνδέσεις σε μια θεωρία. Για τον Charmaz (2000:519), η θεωρητική δειγματοληψία είναι μια προσδιοριστική ιδιότητα της grounded theory και ασχολείται με την τελειοποίηση των ιδεών, αντί με την αύξηση του μεγέθους δειγμάτων (Bryman, 2001). Με βάση τους παιδαγωγικούς σκοπούς και τις διδακτικές προσεγγίσεις που εφαρμόζονται στα προγράμματα Π.Ε. που αξιολογήθηκαν, προσδιορίστηκε ένα «Σύστημα Ανάλυσης Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης» (Σ.Α.Π.Π.Ε.) (Κόνσολας Δρακωνάκη Τόγια Κοντοζήση, 2005). Με αυτό το σύστημα ανάλυσης έγινε η αξιολόγηση των προγραμμάτων, ενώ οι κατηγορίες ανάλυσης προσδιορίσθηκαν με βάση τις μεθοδολογικές προϋποθέσεις της αλληλοαπόκλισης, αντικειμενικότητας, ομοιογένειας, πληρότητας, προσαρμοστικότητας και παραγωγικότητας (Παρασκευόπουλος,1993). 3.3 Οι φάσεις της έρευνας Με βάση αυτή τη μέθοδο συγκεντρώθηκαν τα δεδομένα, κωδικοποιήθηκαν και αναλύθηκαν με σκοπό την παραγωγή της πρότασης ώστε ν αναπτυχθεί η θεωρία καθώς αναδύεται. Η διαδικασία συλλογής δεδομένων ελέγχθηκε από την αναδυόμενη θεωρία, με βάση ένα κρίσιμο χαρακτηριστικό της θεωρητικής δειγματοληψίας εφόσον είναι μια συνεχιζόμενη διαδικασία αντί για ένα ευδιάκριτο και μοναδικό στάδιο όπως είναι, για παράδειγμα, η δειγματοληψία πιθανοτήτων. Η παρούσα έρευνα εξελίσσεται σε τρεις φάσεις: Α Φάση Συλλέχτηκαν, μελετήθηκαν και διερευνήθηκαν τα κείμενα των μεγάλων περιβαλλοντικών Διασκέψεων και των συμποσίων για την Π.Ε., το νομοθετικό πλαίσιο της Ελλάδας (Ν.1566/85), και το Ενιαίο και Διαθεματικό Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΥΠΕΠΘ, 1999,2002). Μελετήθηκε το αρχειακό υλικό της έρευνας το οποίο αποτέλεσαν τα Σχέδια Υποβολής Πρότασης (Σ.Υ.Π.) των ΣΠΠΕ και των προγραμμάτων Π.Ε ΥΠΕΠΘ Α Β/θμιας και Β Β/θμιας Εκπαίδευσης της Δωδεκανήσου, για το σχολικό έτος , που διερευνήθηκαν. Επιλέχθηκαν τα προγράμματα Π.Ε. της Δωδεκανήσου, γιατί η ερευνητική ομάδα ενεπλάκη λόγω της θέσης που κατέχει, στη διαδικασία σχεδιασμού, υλοποίησης και αξιολόγησης των συγκεκριμένων προγραμμάτων. ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 331

6 Β Φάση Η παραπάνω μελέτη σε συνδυασμό με μια προκαταρτική έρευνα στα ΣΥΠ οδήγησε στη δημιουργία του Σ.Α.Π.Π.Ε. που αποτελείται από δύο άξονες. Ο παιδαγωγικός που αναφέρεται στις παιδαγωγικές επιδιώξεις των προγραμμάτων και ενσωματώνει τις υποκατηγορίες των γνωστικών κοινωνικοσυναισθηματικών και ψυχοκινητικών στόχων και ο διδακτικός που αναφέρεται στις διδακτικές προσεγγίσεις και ενσωματώνει δύο υποκατηγορίες, τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες και το παιδαγωγικό υλικό. Γ Φάση Πραγματοποιήθηκε η αξιολόγηση των προαναφερομένων προγραμμάτων, εξήχθησαν συμπεράσματα και έγιναν προτάσεις. 3.4 Ανάλυση του εργαλείου (Σ.Α.Π.Π.Ε.) Με το Σ.Α.Π.Π.Ε. διερευνώνται οι παιδαγωγικοί σκοποί και οι διδακτικές προσεγγίσεις όλων των προγραμμάτων που υποβλήθηκαν στην Α/θμια και Β/θμια Εκπ/ση (Πίνακας 1), που προτείνονται για την υλοποίηση των παραπάνω παιδαγωγικών σκοπών. Η διερεύνηση αυτή γίνεται αφενός σε επίπεδο δραστηριοτήτων (ημερίδα, κατασκευή αφίσας, κατασκευή ιστοσελίδας, επισκέψεις σε Κ.Π.Ε. και επισκέψεις πεδίου, εξωτερικοί συνεργάτες) και αφετέρου σε επίπεδο εποπτικού υλικού (Η/Υ, οπτικοακουστικά μέσα, φωτογραφίες, αφίσες, εκπαιδευτικό υλικό μέσω των δημοσίων βιβλιοθηκών του ΥΠΕΠΘ, εκπαιδευτικά πακέτα, εργαστήριο φυσικών επιστημών). Εντοπίστηκαν αναφορές που σχετίζονται με το γνωστικό, κοινωνικο-συναισθηματικό, ψυχοκινητικό τομέα καθώς και δραστηριότητες που αφορούν στις διδακτικές προσεγγίσεις. Γίνεται περιγραφική αξιολόγηση, σύμφωνα με την περιγραφική μέθοδο της Θεωρητικής Δειγματοληψίας. Πίνακας 1. Αριθμός προγραμμάτων Π.Ε Νομαρχιακά προγράμματα Π.Ε. ΥΠΕΠΘ Συνολικά ΣΠΠΕ Α Β/θμια εκπ/ση 32 9 Β Β/θμια εκπ/ση Σύνολο Πιο συγκεκριμένα: Α: Παιδαγωγικοί σκοποί Α.1: Γνωστικοί: κατανόηση βασικών εννοιών της οικολογίας, σχετικά με: τον τρόπο λειτουργίας της ζωής, τις φυσικές διεργασίες ανακύκλωσης της ύλης, τη ροή της ενέργειας στα οικοσυστήματα και τη βιόσφαιρα, την αντίληψη της πολυπλοκότητας και αλληλεξάρτησης της δομής των λειτουργιών των φυσικών ή μη συστημάτων, τη γνώση ότι όλα τα προβλήματα είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών της ίδιας κοινωνίας, την κατανόηση της έννοιας της αειφορίας, τη συνειδητοποίηση της πολυπλοκότητας και των αλληλεξαρτήσεων του βιοφυσικού-κοινωνικού-οικονομικού-πολιτικού περιβάλλοντος κ.ά. (Πυροβέτση, 2004). Α.2: Κοινωνικο-συναισθηματικοί: επιδιώκεται οι μαθητές, να αποκτήσουν νέες στάσεις και να οδηγηθούν στη διασαφήνιση των αξιών τους (αλληλεγγύη, ανεκτικότητα, ηθική αυτονομία και υπευθυνότητα). Η ατομική και κοινωνική συνειδητοποίηση οδηγεί στην περιβαλλοντική συνειδητοποίηση (Hungerford, 1980). Στη συνέχεια ο μαθητής θα πρέπει να εκτιμήσει τα όρια της φύσης, τη δύναμη του ανθρώπου για τροποποίηση του περιβάλλοντός του (φυσικό-βιολογικούκοινωνικού-πολιτιστικού, κ.ά.), να αναπτύξει κριτική σκέψη και προσωπική ευθύνη απέναντι στα περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα, να σέβεται τις διαφορετικές απόψεις, αξίες, τρόπους ζωής, να αναζητά την αλήθεια και τις διαφορετικές εκδοχές της κ.ά. (Χατζηγεωργίου, & Κόνσολας, 2000). Η αλλαγή στις στάσεις και η διασαφήνιση των αξιών των μαθητών, αλληλοεπηρεάζονται και 332 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

7 σχετίζονται με τις γνώσεις και την ενεργό συμμετοχή στη διευθέτηση των περιβαλλοντικών ζητημάτων (Pyrovetsi, 2003). Α.3: Ψυχοκινητικοί: αφορούν στην ανάπτυξη ικανοτήτων-δεξιοτήτων, ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν το περιβαλλοντικό πρόβλημα που θα εξετάσουν και να καθορίζουν τα όρια του προβλήματος και τους διαφορετικούς παράγοντες που εμπλέκονται (κοινωνικούς, οικονομικούς, βιοφυσικούς κ.ά.) (Mager, 1985). Θα αποκτήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες για έρευνα και αναζήτηση της πληροφορίας. Θα ασκηθούν στη συλλογή, οργάνωση, ανάλυση, αξιολόγηση, σύνθεση πληροφοριών, στην παρατήρηση, πείραμα, εξαγωγή και παρουσίαση αποτελεσμάτων. Θα μάθουν να εισηγούνται προτάσεις για εναλλακτικές λύσεις, να αναπτύσσουν σχέδιο δράσης, να συνεργάζονται και να επικοινωνούν μέσα στην ομάδα, να καλλιεργούν πνεύμα αμφισβήτησης, αυτενέργειας και πρωτοτυπίας στη μελέτη περιβαλλοντικών προβλημάτων. Θα καλλιεργήσουν την κριτική σκέψη και ικανότητα, την κριτική μελέτη και έρευνα καθώς και την κριτική αντιμετώπιση των πραγμάτων (Katz, 2004). Β: Διδακτικές προσεγγίσεις Εκφράζουν μορφές παρέμβασης του εκπαιδευτικού, που σκοπό έχουν να διευκολύνουν, να στηρίξουν και να καθοδηγήσουν το μαθητή στην προσπάθειά του να κατανοήσει το διδακτικό αντικείμενο. Αποτελούν την ουσία της διδασκαλίας και διαφοροποιούν την Π.Ε. από την απλή ανακοίνωση πληροφοριών (Χρυσαφίδη 1996). Είναι ένα κράμα επιδείξεων, ανατροφοδοτήσεων, οδηγιών, ερωτήσεων, και γνωστικών σχημάτων δόμησης και διαμεσολάβησης των πληροφοριών (Tharp, 1991). Σκοπός είναι η επίτευξη των παιδαγωγικών σκοπών του προγράμματος, γνωστικών, συναισθηματικών, ψυχοκινητικών. Στο γνωστικό τομέα βοηθούν το μαθητή, να διασαφηνίσει ασαφείς έννοιες, να συνδέσει έννοιες που θεωρούσε άσχετες, να σχηματίσει μια νέα έννοια, να επεξεργασθεί τις συνεπαγωγές μιας έννοιας, να διορθώσει εσφαλμένες πληροφορίες, να αποκτήσει νέες πληροφορίες, να επιλύσει προβλήματα, να σχηματίσει και να αυτοματοποιήσει διαδικασίες κ.ά.(βρατσάλη, 1996). Παρόμοιες επιδιώξεις προωθούν οι διδακτικές δραστηριότητες (ημερίδα, κατασκευή αφίσας, κατασκευή ιστοσελίδας, επισκέψεις σε Κ.Π.Ε., επισκέψεις πεδίου, εξωτερικοί συνεργάτες) και στο συναισθηματικό και ψυχοκινητικό τομέα. Κεντρική θέση παρόμοια μ εκείνη των εννοιών, αποκτούν οι στάσεις και οι αξίες (Ράπτη, 1983). Έτσι οι δραστηριότητες εδώ βοηθούν τους μαθητές να διασαφηνίσουν, να συσχετίσουν και να προσθέσουν αξίες στο αξιολογικό τους σύστημα, να επεξεργασθούν τις συνεπαγωγές της και να τις χρησιμοποιήσουν για την επίλυση διαπροσωπικών συγκρούσεων και ηθικών διλημμάτων ευρύτερης σημασίας (Ματσαγγούρας, 2000). Μέσα στις δραστηριότητες εμπεριέχεται το παιδαγωγικό υλικό. Πρόκειται για νέες τεχνολογίες στην εκπαίδευση, οπτικοακουστικά μέσα, φωτογραφίες, αφίσες, εκπαιδευτικό υλικό μέσω των δημοσίων βιβλιοθηκών του ΥΠΕΠΘ, εκπαιδευτικά πακέτα, εργαστήριο φυσικών επιστημών. Για την εκπλήρωση των στόχων της Π.Ε., η αξιοποίηση του παιδαγωγικού υλικού οικοδομεί μια εναλλακτική διδακτική προσέγγιση, με τρόπο βιωματικό (Βαϊνά, 1996). Σκοπός είναι η μεταβολή και υπέρβαση του παραδοσιακού μαθήματος έτσι ώστε οι μαθητές να είναι σε θέση να μαθαίνουν χωρίς να έχουν την αίσθηση ότι «υπακούουν» στις προδιαγραφές της παραδοσιακής διδασκαλίας (Χρυσαφίδης, 1994). 4. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Πρώτος Άξονας Ανάλυσης Παιδαγωγικοί σκοποί (Α) Στο έντυπο ΣΥΠ ζητείται να περιγράφονται ξεχωριστά οι διαστάσεις των γνωστικών, των παιδαγωγικών και των ψυχοκινητικών στόχων του προγράμματος. Ι. Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Στο πλαίσιο των ΣΠΠΕ οι γνωστικοί στόχοι κυριαρχούν με την παρουσία τους σ όλα τα προγράμματα και οι κοινωνικο-συναισθηματικοί και ψυχοκινητικοί στόχοι αναφέρονται στο μεγαλύτερο μέρος των ΣΠΠΕ. ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 333

8 Οι γνωστικοί στόχοι αναφέρονται σχεδόν σ όλα τα προγράμματα Π.Ε ΥΠΕΠΘ. Οι κοινωνικο-συναισθηματικοί στόχοι αναφέρονται στα μισά προγράμματα Π.Ε ΥΠΕΠΘ και οι ψυχοκινητικοί στόχοι αναφέρονται στα μισά προγράμματα Π.Ε ΥΠΕΠΘ. Παρατηρείται μια υστέρηση στους κοινωνικούς και ψυχοκινητικούς στόχους και στις δυο κατηγορίες στο μεγαλύτερο μέρος των σχεδίων. ΙΙ. Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Οι τρεις κατηγορίες στόχων γνωστικοί, κοινωνικο-συναισθηματικοί, ψυχοκινητικοί αναφέρονται με σαφήνεια σε όλα τα σχέδια ΣΥΠ. Ιδιαίτερα στους συναισθηματικούς που αφορούν την ευαισθητοποίηση για το περιβάλλον, παρατηρούμε να εστιάζονται αρχικά στο τοπικό περιβάλλον, που αφορά το θέμα που μελετάται και στη συνέχεια να επεκτείνονται στο ευρύτερο φυσικό περιβάλλον, π.χ. αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Να προβληματιστούν και να ευαισθητοποιηθούν πάνω στα θέματα που προκύπτουν από τη λειτουργία ενός εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος σε μια περιοχή», «Ευαισθητοποίηση για την προστασία των σπηλαίων». Στις αιτήσεις που υποβάλλουν για τα προγράμματα Π.Ε. ΥΠΕΠΘ, οι στόχοι δεν διακρίνονται σαφώς στις παραπάνω κατηγορίες, φαίνεται από το σύνολο της αίτησης ότι οι εκπαιδευτικοί συντονιστές εστιάζουν κυρίως στην ευαισθητοποίηση. Δεύτερος Άξονας Ανάλυσης Διδακτικές προσεγγίσεις (Β) Δραστηριότητες (Β.1) Ι. Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σε όλα τα σχέδια αιτήσεων των ΣΠΠΕ αναφέρονται δραστηριότητες με την ίδια συχνότητα για τη διοργάνωση ημερίδων, στα περισσότερα αναφέρονται δημιουργία αφίσας, στα μισά αναφέρεται κατασκευή ιστοσελίδας και σε μικρό ποσοστό επισκέψεις σε ΚΠΕ. Οι Εξωτερικοί συνεργάτες αναφέρονται με μεγάλη συχνότητα στα σχέδια ΣΠΠΕ σε όλες τις αιτήσεις. Στο σχεδιασμό των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων και στον τρόπο της ενεργής συμμετοχής των μαθητών παρατηρείται ότι οι μαθητές συμμετέχουν καθ ολοκληρίαν. Σε όλα τα σχέδια αιτήσεων Π.Ε ΥΠΕΠΘ αναφέρονται δραστηριότητες και σαφώς μικρότερα ποσοστά για τη διοργάνωση ημερίδων, δημιουργία αφισών, κατασκευή ιστοσελίδας επισκέψεις σε ΚΠΕ. Οι Εξωτερικοί συνεργάτες αναφέρονται σχεδόν σε όλα τα σχέδια αιτήσεων. Παρατηρείτε ότι δεν υπάρχουν σοβαρές αποκλίσεις στο σχεδιασμό που αφορά τις δραστηριότητες και την ενεργό συμμετοχή των μαθητών. Αξιοσημείωτο είναι ότι εμφανίζεται υπεροχή στη συμμετοχή των εξωτερικών συνεργατών στα σχέδια αιτήσεων Π.Ε ΥΠΕΠΘ. ΙΙ. Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Σε όλα τα ΣΠΠΕ αναφέρονται δραστηριότητες, με την ίδια συχνότητα για την οργάνωση ημερίδας, στα περισσότερα αναφέρεται η δημιουργία αφίσας, και με μικρότερη συχνότητα αναφέρεται η κατασκευή ιστοσελίδας. Σε όλα αναφέρονται επισκέψεις πεδίων, με μικρή συχνότητα επισκέψεις σε ΚΠΕ άλλων Νομών και με μικρότερη συχνότητα επισκέψεις σε ΚΠΕ της περιοχής μας. Οι Εξωτερικοί συνεργάτες αναφέρονται σε όλες τις αιτήσεις. Στο σχεδιασμό των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων παρατηρούμε ότι οι μαθητές έχουν μικρό αριθμό συμμετοχής, ενώ αυξάνεται ο αριθμός των αιτήσεων που αναφέρουν τον τρόπο της ενεργούς συμμετοχής των μαθητών όταν είναι συγκεκριμένες οι δραστηριότητες που τους προτείνονται. Στα προγράμματα Π.Ε ΥΠΕΠΘ αναφέρονται δραστηριότητες όπως κατασκευή αφίσας, κατασκευή ιστοσελίδας επισκέψεις πεδίου και επίσκεψη σε ΚΠΕ σχεδόν κατά αποκλειστικότητα της περιοχής μας και μάλιστα μόνο από το νησί της Ρόδου. Συμμετέχουν στην τελική εκδήλωση που οργανώνεται από τους υπεύθυνους των τμημάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Εξωτερικοί συνεργάτες αναφέρονται σε μικρό αριθμό αιτήσεων και στις δύο περιπτώσεις προγραμμάτων, επιλέγονται εξωτερικοί συνεργάτες από την τοπική κοινωνία, συνήθως χωρίς αμοιβή. Εποπτικό υλικό (Β.2) Ι. Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση 334 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

9 Σε όλα τα σχέδια αιτήσεων των ΣΠΠΕ εμφανίζεται η χρήση Η/Υ. Η χρήση των εκπαιδευτικών πακέτων προτάθηκε στα μισά σχέδια και η αξιοποίηση του εργαστηρίου των Φυσικών Επιστημών επίσης στα μισά προγράμματα. Στις αιτήσεις που υποβάλλουν για τα προγράμματα Π.Ε ΥΠΕΠΘ εμφανίζεται σε πολύ μικρή συχνότητα η χρήση Η/Υ, με μεγάλη συχνότητα η χρήση βίντεο και στα μισά προγράμματα αναγράφεται η αξιοποίηση εκπαιδευτικών πακέτων. Η αξιοποίηση του εργαστηρίου των Φυσικών Επιστημών εμφανίζεται στα μισά προγράμματα. ΙΙ. Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Στα ΣΠΠΕ εμφανίζεται με μεγαλύτερη συχνότητα η χρήση Η/Υ κυρίως για την αξιοποίηση του διαδικτύου, προτιμάται το βίντεο με μεγάλη συχνότητα και πολύ μικρότερη εμφανίζεται η χρήση διαφανειών. Η χρήση των εκπαιδευτικών πακέτων παρουσιάστηκε σε λιγότερα από τα μισά σχέδια αιτήσεων ΣΠΠΕ. Εντυπωσιακή είναι η μη χρήση του εργαστηρίου Φυσικών Επιστημών, σε μία περίπτωση αναφέρεται χαρακτηριστικά η απουσία εργαστηρίου, πιθανόν σε άλλες περιπτώσεις το εργαστήριο να μην είναι διαθέσιμο ή οι συντονιστές να μην έχουν τη δυνατότητα να το αξιοποιήσουν. Στις αιτήσεις που υποβάλλονται για τα προγράμματα Π.Ε ΥΠΕΠΘ δεν υπάρχει αντιστοιχία στα πεδία, συνάγεται σαφώς από τα υπόλοιπα πεδία της αίτησης ότι θα αξιοποιήσουν σημαντικά τον Η/Υ και τη φωτογραφική μηχανή. 5. ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Ο αριθμός των σχεδίων υποβολής αιτήσεων που υποβλήθηκαν προς έγκριση στην Α Β/θμια Εκπ/ση παρουσιάζουν μικρή αναλογία σε σχέση με τα προγράμματα ΠΕ που υλοποιούνται στο Νομό Δωδεκανήσου 9/23. Το σύνολο των προγραμμάτων που υπέβαλαν αίτηση για τα ΣΠΠΕ ήταν 10 και εγκρίθηκαν τα 9. Ο αριθμός των σχεδίων υποβολής αιτήσεων που υποβλήθηκαν προς έγκριση στη Β Β/θμια Εκπ/ση παρουσιάζουν μικρή αναλογία σε σχέση με τα προγράμματα ΠΕ που υλοποιούνται στο Νομό Δωδεκανήσου 15/81. Το σύνολο των προγραμμάτων που υπέβαλαν αίτηση εγκρίθηκε στο μεγαλύτερο μέρος, 11 στα 15 με την αρχική αίτηση και τα υπόλοιπα 4 μετά από συμπληρωματική αίτηση. Οι εκπαιδευτικοί συντονιστές των προγραμμάτων συμφώνησαν να καταθέσουν συμπληρωματικά στοιχεία, αν και στην πρώτη επικοινωνία έδειξαν απογοητευμένοι και «πικραμένοι». Οι οικονομικοί πόροι φαίνεται πως συμβάλλουν στην εκπλήρωση των παιδαγωγικών σκοπών γιατί πραγματοποιούνται επισκέψεις πεδίου και επισκέψεις σε ΚΠΕ εκτός Νομού. Τα παιδιά έρχονται σε επαφή με καινοτόμες δράσεις που αναπτύσσονται σ αυτά. Λόγω της ιδιαιτερότητας του Νησιωτικού συμπλέγματος οι μετακινήσεις γίνονται με αεροπλάνα και με πλοία και απαιτούνται διανυκτερεύσεις, που συντελούν στην κατακόρυφη αύξηση του κόστους, η χρηματοδότηση των προγραμμάτων από τα ΣΠΠΕ συνέβαλε ώστε τέτοιες επισκέψεις να μπορούν να υλοποιηθούν και να προγραμματίζονται από τους συντονιστές. Προβάλλονται με αποτελεσματικότερο τρόπο τα αποτελέσματα του προγράμματος με την πραγματοποίηση ημερίδας, προσκλήσεων και εκτύπωση αφίσας. Στα προγράμματα Π.Ε ΥΠΕΠΘ η παρουσίαση κατά πλειοψηφία προγραμματίζεται να γίνει στην κοινή εκδήλωση που οργανώνεται από το τμήμα Π.Ε. Αξιοποιείται ο τεχνολογικός εξοπλισμός Η/Υ μελάνια, CDs, φωτογραφίες κλπ που φαίνεται στο σχέδιο ΣΥΠ. Σε αρκετά σχολεία μέρος του εξοπλισμού έχει αγοραστεί από επιδοτούμενα προγράμματα προηγουμένων ετών. Στην επιλογή των εξωτερικών συνεργατών προτιμήθηκαν ειδικοί από την περιοχή και όχι από άλλες περιοχές, θεωρούμε ότι ένας από τους βασικούς λόγους είναι τα έξοδα μετακίνησής τους. Τα προγράμματα του ΥΠΕΠΘ βασίζονται καθαρά σε εθελοντική βάση χωρίς ή με ασήμαντο οικονομικό προϋπολογισμό. Οι εκπαιδευτικοί κυρίως εκείνοι που συντονίζουν πρόγραμμα για πρώτη φορά κάνουν βραχύχρονο σχεδιασμό, στηριζόμενοι στις δραστηριότητες που αναπτύσσει το γραφείο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ή το δίκτυο που τυχόν συμμετέχουν. Αποφεύγουν να δηλώνουν ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 335

10 επισκέψεις σε ΚΠΕ άλλων περιοχών. Αρκετά σχολεία πραγματοποιούν δράσεις όπως επισκέψεις πεδίου ή επισκέψεις σε Περιβαλλοντικά κέντρα που δεν τις έχουν αναφέρει στις αιτήσεις τους. Στα επιδοτούμενα προγράμματα ο σχεδιασμός έχει μεγαλύτερη χρονική διάρκεια και μερικές φορές είναι μεγαλύτερη του έτους, οι τυπικές υποχρεώσεις που απαιτούν αυτά συμβάλλουν ώστε: Να γίνεται καλύτερος χρονικός προγραμματισμός και εποικοδομητικότερη αξιοποίηση του διαθέσιμου χρόνου. Να έχουμε συνεργασία με φορείς (προαπαιτούμενο). Να γίνεται δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων. Να ενεργοποιείται ο/η Διευθυντής/-τρια ώστε να επιτρέπεται η συμμετοχή των ομάδων σε δραστηριότητες έξω του σχολικού χώρου. Αρκετοί διευθυντές δεν είναι θετικοί στη συμμετοχή των ομάδων ακόμα και σε επίσημες οργανωμένες εκδηλώσεις που γίνονται κατά τη διάρκεια των μαθημάτων πράγμα που το λαμβάνουν υπόψη τους οι συντονιστές των προγραμμάτων. Στα σχολεία που έχουν υλοποιηθεί προγράμματα ΣΠΠΕ υπάρχει επιρροή στα εξής θέματα: Τα ίδια σχολεία τις περισσότερες φορές υποβάλλουν ξανά αιτήσεις συνήθως με τους ίδιους συντονιστές ή και μερικές φορές με άλλους όταν οι αρχικοί έχουν μετατεθεί από το σχολείο ή τους έχει παρουσιαστεί σοβαρό κώλυμα. Η μεγάλη έκταση της αίτησης λειτουργεί ανασταλτικά για τους εκπαιδευτικούς την πρώτη φορά τις επόμενες τους είναι περισσότερο οικεία. Ένας άλλος ανασταλτικός παράγοντας είναι η οικονομική διαχείριση που αποτρέπει τους εκπαιδευτικούς στο να υποβάλλουν αίτηση ΣΠΠΕ. Οι παράγοντες αυτοί λειτουργούν αρχικά ανασταλτικά ενώ κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων η αρωγή από την ομάδα έργου του Πανεπιστήμιο Αιγαίου για τα ΣΠΠΕ και τους υπεύθυνους ΠΕ λειτουργούν υπέρ των παιδαγωγικών σκοπών και της διδακτικής προσέγγισης τους. Ο σχεδιασμός της πρότασης υποβολής αίτησης ΣΠΠΕ έχει επηρεάσει και το σχεδιασμό των αιτήσεων προγραμμάτων Π.Ε. ΥΠΕΠΘ. Η διάχυση των αποτελεσμάτων των προηγούμενων χρόνων παρακινεί τα υπόλοιπα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας (Γονείς-Μαθητές-Καθηγητές) να επιθυμούν τη συμμετοχή τους στα προγράμματα που υλοποιούνται τη νέα σχολική χρονιά. Παρατηρήθηκε μαθητές να παροτρύνουν τους καθηγητές να αναλάβουν να συντονίσουν πρόγραμμα ΣΠΠΕ. Οι δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στα ΣΠΠΕ είναι ελκυστικές για τους μαθητές, έχει παρατηρηθεί ότι μαθητές μη μέλη των περιβαλλοντικών ομάδων- η μη συμμετοχή τους οφείλεται κυρίως στην έλλειψη χρόνου- να είναι πρόθυμοι να συνεργαστούν σε δραστηριότητες όπως στις επισκέψεις πεδίου, στη δημιουργία υλικού, στην τελική εκδήλωση κλπ. 6. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Το σχέδιο ΣΥΠ των ΣΠΠΕ συμβάλλει στον ολοκληρωμένο προγραμματισμό των δραστηριοτήτων με σκοπό την καλύτερη οργάνωση και αξιοποίηση του χρόνου. Με βάση το συμπέρασμα αυτό προτείνεται ο σχεδιασμός ενός δομημένου εντύπου υποβολής πρότασης αντίστοιχου για τα προγράμματα Π.Ε ΥΠΕΠΘ. Για την αποτελεσματικότερη διάχυση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων, απαιτούνται οικονομικοί πόροι. Προτείνεται η οικονομική ενίσχυση των Π.Ε ΥΠΕΠΘ ώστε να έχουν αντίστοιχες με τα ΣΠΠΕ δυνατότητες διάχυσης των αποτελεσμάτων τους. Στο νομό Δωδεκανήσου, ιδιαίτερα, η οικονομική ενίσχυση των προγραμμάτων Π.Ε είναι αναγκαία για τις μετακινήσεις, όσον αφορά τις επισκέψεις σε άλλα ΚΠΕ και τις επισκέψεις πεδίου. Στον τομέα αυτό παρατηρήθηκε σημαντική υπεροχή των ΣΠΠΕ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Apple M. (1996), Ιδεολογία και Αναλυτικά Προγράμματα, : Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη. 2. Βαϊνά Μ., (1996), Μέθοδος Project: Μια Πρόκληση για το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα, στο: Νέα Παιδεία, τ. 80, σ ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

11 3. Bloom B.S. & Krathwohl D.R. (1991), Ταξινομία διδαχτικών στόχων: γνωστικός τομέας, (τόμ.α ), (μετάφ. Α. Λαμπράκη-Παγανού), Κώδικας, Θεσσαλονίκη. 4. Βράτσαλη Κ. (1996), Μάθηση και Εκπαιδευτικές Πρακτικές, Νήσος, Αθήνα. 5. Bryman A. (2001), Social Research Methods, University Press, Oxford. 6. Γκότοβος Α., Μαυρογιώργος Γ., & Παπακωνσταντίνου Π. (1984), Κριτική Παιδαγωγική και 7. Εκπαιδευτική πράξη, Σύγχρονη Εκπαίδευση, Γιάννενα. 8. Δερβίση Σ., (1998), Οι Μαθητές Μιας Τάξης ως Κοινωνική Ομάδα και η Ομαδοκεντρική Διδασκαλία, Gutenberg, Αθήνα. 9. Δημητρόπουλος Ε. (1991), Εκπαιδευτική Αξιολόγηση (μέρος πρώτο), Γρηγόρης, Αθήνα. 10. Hungerford H. & Peyton B. (1980), A paradigm for citizen responsibility: Environmental action. ERIC, Current Issues, VI, Nov. 1098, Farndon J. (1992), How the Earth Work,. Dorling Kindersley Ltd, London. 12. Glaser B., Straus A., (1967), The discovery of grounded theory, Adline,142, Chicago. 13. Joyce B. & Weil M. (1996), Models of teaching, Allyn and Bacon, Boston. 14. Καλαϊτζίδης Δ. & Ουζούνης Κ. (2000), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Θεωρία και πράξη ( 2 η Έκδ.), Σπανίδης, Ξάνθη. 15. Κόνσολας Μ., Δρακωνάκη Χ., Τόγια Κ., Κοντοζήση Ι. (2005), Η διδασκαλία των βασικών αρχών της Περιβαλλοντικής Αγωγής στο πλαίσιο του γλωσσικού μαθήματος της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης: μια προσέγγιση μέσα από το Αναλυτικό Πρόγραμμα και τα σχολικά εγχειρίδια, 2 ο Πανελλήνιο συνέδριο της ελληνικής εταιρίας για την προστασία του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Πειραιάς, Απρίλιος Κόνσολας Ε. & Αναστασάτος Ν. (2002), Ερευνώ το φυσικό κόσμο. Αποκλίσεις ενός εγχειρήματος οικολογικοποίησης της ύλης υπό την οπτική της περιβαλοντικός εκπαίδευσης, στο: Εκπαιδευτική, Οικογενειακή και Πολιτική Ψυχοπαθολογία. Αποκλίσεις στο χώρο της εκπαίδευσης, (τομ. Γ), Επιμέλεια: Ν. Πολεμικός, Μ. Καϊλα, Φ. Καλαβάσης, Ατραπός, Αθήνα. 17. Katz L. & Chartd S. (2004), Η μέθοδος Project: Η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της δημιουργικότητας των παιδιών της προσχολικής ηλικίας, (επιμ. Κόνσολας Μ., μετάφ. Λαμπρέλλη Ρ.), Ατραπός, Αθήνα. 18. Κουτσουβάνου Ε. (2000), Η Θεωρία του Piaget και παιδαγωγικές εφαρμογές στην προσχολική εκπαίδευση, Οδυσσέας, Αθήνα. 19. Mager R. (1985), Διδακτικοί στόχοι και διδασκαλία, (μετάφ., Γ. Βρεττός), Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη. 20. Ματσαγγούρας Η. (2000), Ομαδοσυνεργατική Διδασκαλία και Μάθηση, Γρηγόρης, Αθήνα. 21. Odum E.P. (1972), Ecosystem Theory in Relation to Man, in Wiens J.A. (e.d), Ecosystem structure and function, Oregon State University Press, Oregon. 22. Οδηγός Διαχείρισης (2002), Σχολικά Προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: , Πανεπιστήμιο Αιγαίου. 23. Παπαδημητρίου Β. (1998), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Σχολείο:Μια Διαχρονική Θεώρηση, Τυπωθήτω, Αθήνα. 24. Pyrovetsi M. (2003), Involving local Community in Education for Sustainable Environmen,. In: Environmental Education: Mediterranean Perspective Workshop on Environmental Education. Athens, 15 December 2002; Proceedings of the meeting, MIO-WCSDE, Athens Πυροβέτση Μ. (2004), Αρχές και στόχοι στο σχεδιασμό και την ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση,32, Ράπτη Ν. (1983), Ζαν Πιαζέ, Τόμος, Α, Αθήνα. 27. Ράπτης Ν. (2000), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Αγωγή: Το Θεωρητικό Πλαίσιο των Επιλογών, Τυπωθήτω - Γιωργος Δαρδανός, Αθήνα. 28. Robottom Ι. & Hart P. (1993), Research in Enviromental Education Deakin University Press, Ceelong Victoria. Rossi P.H. & Freeman H.E. (1993), Evaluation. A Systematic Approach, Sage publications, London. 29. Σκαναβή Τσαμπούκου Κ. ( 2004 ), Περιβάλλον και Κοινωνία: Μια σχέση σε αδιάκοπη εξέλιξη, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα. 30. Σοφούλης Κ.Μ. (1991), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Περιβαλλοντική Αγωγή, Σημειώσεις Διαλέξεων, Τμήμα Περιβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Μυτιλήνη. 31. Straus A., Corbin J. (1998), Basics of qualitative research: grounded theory procedures and techniques, Sage, London. ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 337

12 32. Ταρατόρη Τσαλκατίδου Ε., (1996), Η μέθοδος project και η συμβολή της στη διαπροσωπική επικοινωνία δασκάλου-μαθητή, στο:σχολείο και ζωή, τ.2, σελ Tharp R. & Gallimore R. (1991), Rousing Minds to Life, Cambridge University Press. 34. Worthen B.R. & Sanders J.R. (1973), Educational Evaluation: Theory and Practice. Jones, Ohio. 35. Unesco-UNEP, International Environmental Education Programme, Environmental Education Series No 14, UNESCO SERIES NO. 17, A comparative survey of the incorporation of environmental education into school curricula, UNESCO-UNEP International Environmental Education Programme, UNESCO 85, ED-84/WS/ UNESCO INSTITUT for Education (ed), A Comparative Survey of the Incorporation of Environmental Education into School Curricula, EE Series 17 (U.N.E.S.C.O.-U.N.E.P.-I.E.E.P.), Paris ΥΠΕΠΘ (1999&2002), Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (Δ.ΕΠ.Π.Σ), Α/βάθμιας και Β/βάθμιας Εκπαίδευσης, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Αθήνα. 39. Φλογαίτη Ε. (1998), Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα. 40. Φράγκος Χ. (1977), Ψυχοπαιδαγωγική, Gutenberg, Αθήνα. 41. Χατζηγεωργίου Ι. & Κόνσολας Ε. (2000), Η Ανάπτυξη της Αυτονομίας ως κατευθυντήριος σκοπός στην προσχολική εκπαίδευση, Σύγχρονη Εκπαίδευση,110, Χρυσαφίδη Κ. (1994), Βιωματική - Επικοινωνιακή Διδασκαλία: Η Εισαγωγή της Μεθόδου Project στο Σχολείο, Gutenberg, Αθήνα. 43. Φ.Ε.Κ 167, τεύχ. Α,ν, 1566/85, Δομή και λειτουργία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και άλλες διατάξεις, σελ ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Κέντρο Έρευνας, Μελέτης και Εφαρμογών στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/ Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη & Υπαίθριες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2013 2014» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραμμα Διαγωνισμός : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτομικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS Μαμάη 3, 104 40 Αθήνα. Τηλ- Fax. 210 8228795 E-mail:schools@medsos.gr www.medsos.gr www.climateactions.gr Εισαγωγή Η αλλαγή του κλίματος αποτελεί στις μέρες μας ένα αδιαμφισβήτητο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Έφη Δαρείου Εκπαιδευτικός, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Μετά από μία δεκαπενταετία υλοποίησης Περιβαλλοντικών Προγραμμάτων στα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Ν. Λέσβου: Συνθετική ανασκόπηση

Μετά από μία δεκαπενταετία υλοποίησης Περιβαλλοντικών Προγραμμάτων στα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Ν. Λέσβου: Συνθετική ανασκόπηση Μετά από μία δεκαπενταετία υλοποίησης Περιβαλλοντικών Προγραμμάτων στα σχολεία Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Ν. Λέσβου: Συνθετική ανασκόπηση Βασιλική Βασίλαρου 1, Μαρία Τζουρά 2, Μαρία Καμμένου 3 1 Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Α. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 151

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα

Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Η Δυναμική του Αποτελεσματικού Εκπαιδευτικού στη Σύγχρονη Πραγματικότητα Δρ Έλενα Χριστοφίδου Συντονίστρια Προγραμμάτων Επιμόρφωσης Στελεχών της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Απρίλιος 2014

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Αλεξανδρούπολη 08/04/2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Το «Εργαστήριο Παιδαγωγικής Έρευνας και Εκπαιδευτικών Πρακτικών» του Τ.Ε.Ε.Π.Η.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης

Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Απόψεις εκπαιδευτικών για τις ερευνητικές εργασίες στο Λύκειο με θέματα Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης Γωγάκη Ηλιάννα 1, Παπαβασιλείου Βασίλης 2 1.Εκπαιδευτικός, απόφοιτη του ΠΜΣ «Περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΤΕΚΕ 2010 2011» Γ Ε Ν Ι Κ Α Σ Τ Ο Ι Χ Ε Ι Α Πρόγραµµα ιαγωνισµός Κωδικός Πρόσκλησης : Καλλιέργεια Ερευνητικής και Καινοτοµικής Κουλτούρας : Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;»

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ. Θέμα: «Σχεδιάζεται κατάργηση της Επιμόρφωσης Β Επιπέδου στις Τ.Π.Ε.;» Αθήνα, 19 Σεπτεμβρίου 2014 ΠΡΟΣ: Τον Υπουργό Παιδείας & Θρησκευμάτων ΚΟΙΝ.: Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής Δ.Ο.Ε., Ο.Λ.Μ.Ε. Εκπαιδευτικά Δίκτυα Ενημέρωσης:

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη

Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Κατασκευή Μαθησιακών Στόχων και Κριτηρίων Επιτυχίας: Αξιολόγηση για Μάθηση στην Πράξη Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 25 Απριλίου 2015 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ- ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΤΑΣΕΙΣ-ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ «ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Θάλεια Καλαµπαλίκη Νηπιαγωγός - Φιλόλογος Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Θεματικές ενότητες για τις εισαγωγικές εξετάσεις του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι.

«Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ. Κυρίτση Ι. «Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ» ίκτυο Υπηρεσιών Πρόληψης & Έγκαιρης Παρέµβασης ΚΕΘΕΑ Αισώπου Β., Αλαµπάνου Ε., Κυρίτση Ι., Τσιώτρα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση

ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ. Δημόσια Διαβούλευση ΦΟΡΗΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΑΝΑ ΜΑΘΗΤΗ Δημόσια Διαβούλευση ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Εισαγωγή Η εισαγωγή υπολογιστών στην εκπαίδευση μόνο καλό μπορεί να φέρει: Στην απλούστερη περίπτωση να σταματήσουν να τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2002

ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2002 650 ΔΙΑΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΙΣ ΤΠΕ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2001-2002 Γεωργιάδου Αναστασία Δρ., Επιμορφώτρια στις ΤΠΕ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο anavasi@otenet.gr, Κασκαντάμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ»

Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Σεμινάριο στην Πύλο με θέμα: «ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ» Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Πύλο σεμινάριο με θέμα «Αειφόρο Σχολείο-Βιωματικές Δράσεις» το οποίο οργάνωσε η Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Λυκαβητού (Κ.Β.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αρ. Μαθητών: 136 Αρ. Εκπαιδευτικών: 12 Συντονιστής/στρια

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ Α' ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ Ν.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ Α' ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ Ν. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ Α' ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ Ν. ΈΒΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Α. 1, και ΖΑΧΑΡΙΑΔΟΥ Ε. 1 1 Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ.

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: Μαρούσι, 18-04-2013 Αριθ. Πρωτ. 53600/Γ2 ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο και ιδιότητα επιμορφωτή: Χρηστίδου Χριστίνα Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ.Δ.Ε.Δ.Θ.

Ονοματεπώνυμο και ιδιότητα επιμορφωτή: Χρηστίδου Χριστίνα Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Δ.Δ.Ε.Δ.Θ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ο και 2 ο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19

ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ. Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΔΟΜΕΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΟΣΟ ΣΥΝΘΗΚΗ ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ.ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ Κοκκαλάρα Μαρία ΠΕ19 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγικά στοιχεία 2. Ένταξη του διδακτικού σεναρίου στο πρόγραμμα σπουδών 3. Οργάνωση της τάξης

Διαβάστε περισσότερα