Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών"

Transcript

1 Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κατεύθυνση «Εκπαιδευτικά Προγράμματα και Υλικό: Τυπική, Άτυπη και Από απόσταση εκπαίδευση (Συμβατικές και e-μορφές)» Μάθημα: «Πρακτικές αξιολόγησης και εκπαιδευτικά προγράμματα» Διδάσκουσα: κ. Τσακίρη Δέσποινα Θέμα εργασίας: «Πρόγραμμα PISA: ένας διεθνής μηχανισμός κοινωνικού ελέγχου και κοινωνικής αναπαραγωγής;» (Βιβλιογραφική επισκόπηση και Κριτική Ανάλυση) Εργασία της μεταπτυχιακής φοιτήτριας: Παπαδοπούλου Μαρίας Κόρινθος 2012 (Εαρινό εξάμηνο)

2 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή Θεωρητικό πλαίσιο Παρουσίαση βιβλιογραφικών πηγών Συμπεράσματα Α. Το παγκόσμιο κοινωνικό-οικονομικό-εκπαιδευτικό γίγνεσθαι 15 Β. Επίδραση - αλλαγές στην εκπαιδευτική πολιτική σε παγκόσμιο επίπεδο Γ. Επιπτώσεις των αλλαγών στην ταυτότητα των πολιτών και της κοινωνίας Κριτική αποτίμηση Βιβλιογραφία Παράρτημα.22 2

3 Εισαγωγή Η παρούσα βιβλιογραφική επισκόπηση συνδέεται με τον πέμπτο θεματικό άξονα «Διεθνείς συγκριτικές αξιολογήσεις των δεξιοτήτων των μαθητών: Η περίπτωση του προγράμματος PISA» και αποτελεί μια προσπάθεια διερεύνησης του ρόλου αυτού του προγράμματος στην εθνική εκπαιδευτική πολιτική των κρατών και στη παγκόσμια κοινωνία στα πλαίσια του νεοφιλελευθερισμού και της παγκοσμιοποίησης. Τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο έχει αναγνωριστεί ο σημαντικός ρόλος της εκπαίδευσης «ως αναπόσπαστο μέρος των οικονομικών και κοινωνικών πολιτικών, ως μέσο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας..και ως μέσο για την εξασφάλιση της συνοχής των κοινωνιών και της πλήρους προσωπικής ολοκλήρωσης των πολιτών»(νικολάου,2006:213). Διεθνείς ή Υπερεθνικοί Οργανισμοί, ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), Παγκόσμια Τράπεζα, Unesco, Ευρωπαϊκή Επιτροπή κ.α. έχουν φέρει στο προσκήνιο τις οικονομικές προοπτικές της εκπαίδευσης και έχουν δρομολογήσει νέες πρακτικές (δείκτες αξιολόγησης, εκθέσεις, δάνεια). Ιδιαίτερα o ΟΟΣΑ, ενώ δεν έχει νομοθετική ή οικονομική εξουσία, έχει δύναμη επιρροής από τη θέση του εμπειρογνώμονα, που προέρχεται από την ικανότητα συγκριτικής έρευνας, μέσω δεικτών εκπαίδευσης και Προγράμματος Αξιολόγησης( PISA), που αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο διακρατικό τυποποιημένο σύστημα αξιολόγησης 15χρονων μαθητών. Αυτοί εξετάζονται στην Κατανόηση κειμένου, Μαθηματικά και Φυσικές Επιστήμες κάθε τρία χρόνια και παρατηρούνται οι δεξιότητές τους ως προς την αξιοποίηση των γνώσεων σε συνθήκες πραγματικής ζωής. Επίσης, συλλέγονται δεδομένα για τη ζωή, τις συνήθειες, τις στάσεις μαθητών, για τους θεσμικούς παράγοντες, που εξηγούν τις διαφορές στις επιδόσεις και από το 2006 διερευνάται και η σχέση της οικογένειας με την επίδοση. 3

4 Έτσι, «καθίσταται ένα ισχυρό εργαλείο, ώστε να γίνει κατανοητό τι καθιστά τους νέους και το εκπαιδευτικό σύστημα επιτυχημένους»»(νικολάου,2006:230). Η μελέτη των νέων μορφών διαχείρισης που επικρατούν στα πλαίσια της εκπαιδευτικής πραγματικότητας διαρθρώνεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται οι θεωρίες πάνω στις οποίες αναλύουν και τεκμηριώνουν τις έρευνες τους οι αρθρογράφοι, στη συνέχεια παρουσιάζεται το περιεχόμενο των βιβλιογραφικών πηγών (έρευνες σε διάφορες χώρες που συνδέονται με τα αποτελέσματα PISA), τα συμπεράσματα που συνάγονται και τέλος, η κριτική αποτίμηση των όσων διαδραματίζονται τις τελευταίες δεκαετίες στο χώρο της εκπαίδευσης και τα νέα ζητήματα που προκύπτουν τόσο σε επίπεδο εθνικής εκπαιδευτικής πολιτικής όσο και στη διαμόρφωση σε παγκόσμιο επίπεδο νέων μορφών κοινωνικού ελέγχου και κοινωνικής αναπαραγωγής με όχημα την εκπαίδευση. Θεωρητικό πλαίσιο Στα επιστημονικά άρθρα, που έχουν επιλεγεί προκειμένου να τεκμηριώσουν την προβληματική του παραπάνω θέματος, οι συγγραφείς στηρίζουν τις σκέψεις-θέσεις τους στις θεωρίες των: Basil Bernstein, Pierre Bourdieu, Michel Foucault και Gilles Deleuze και καταβάλλουν προσπάθεια ν αναλύσουν την τρέχουσα εκπαιδευτική πρακτική, την εκπαιδευτική πολιτική, τις πιέσεις στην εκπαιδευτική έρευνα, το νέο επαγγελματισμό των εκπαιδευτικών, τις κυρίαρχες τάσεις των προγραμμάτων σπουδών, την επίσημη γνώση και τις παιδαγωγικές ταυτότητες, Συγκεκριμένα, τόσο η θεωρητική όσο και εμπειρική έρευνα των αρθρογράφων συναντούν τα μεθοδολογικά εργαλεία του B. Bernstein προκειμένου ν αναλύσουν τη σύγχρονη εκπαιδευτική και παιδαγωγική πραγματικότητα και στην προκειμένη 4

5 περίπτωση να ερμηνεύουν με κριτικό λόγο τα αποτελέσματα του PISA. Αξιοποιώντας τις έννοιες της ταξινόμησης που «αναφέρεται στο βαθμό διαφύλαξης συνόρων μεταξύ των περιεχομένων» (Bernstein,1991:68), της τυπικότητας και της τροπικότητας (Bernstein,1991:205-8), προχωρά η έρευνα στους «κανόνες αναγνώρισης» (recognition rules) που «ρυθμίζουν ποια νοήματα μπορούν θεμιτά να τεθούν μαζί» (Bernstein,1991:185), και «κανόνες υλοποίησης»(realisation rules), όπου ο μαθητής «μπορεί να αντικαταστήσει με τη δική του νόρμα παραγωγής τη νόρμα του δασκάλου» (Bernstein,1991:198). Όταν, λοιπόν, τα Προγράμματα Σπουδών των κρατών δε συνάδουν με το περιεχόμενο και τον τρόπο αξιολόγησης του PISA οδηγούν σε χαμηλά ποσοστά επιτυχίας, ο οποίος με τη σειρά του παράγει ένα είδος παιδαγωγικού λόγου που ασκεί πίεση σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης όλων των χωρών (πεδίο συμβολικού ελέγχου). Συγκεκριμένα, «οι αλλαγές στη μακροκλίμακα (αλλαγές στην οργάνωση της οικονομίας και στον καταμερισμό εργασίας) δημιουργούν πιέσεις για αλλαγή στις μικροκλίμακες (εκπαίδευση κρατών)» (Sh..Gewirtz,Al.Cribb,2011: 63).Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αντικατάσταση των σταθερών ταυτοτήτων ζωής («σταθεροί εαυτοί») από νέες ταυτότητες (ευέλικτες, ευπροσάρμοστες) που ορίζονται από την περίσταση (Bernstein, 2000). Αξιοσημείωτη είναι και η αξιοποίηση της θεωρίας του P.Bourdieu από τους συγγραφείς των άρθρων, ο οποίος έστρεψε την προσοχή του και την έρευνα του προς την εκπαίδευση πιστεύοντας ότι είναι σημαντικός ο ρόλος της στην αναπαραγωγή των ταξικών προνομίων και της κοινωνικής ανισότητας. Ο P.Bourdieu και J. Passeron στο έργο τους «Reproduction in Education, Society and Culture» υποστηρίζουν ότι μέσω της εξέτασης εκφράζονται οι ακαδημαϊκές αξίες και οι έμμεσες επιλογές του εκπαιδευτικού συστήματος που αντικατοπτρίζουν συνήθως την κυρίαρχη ιδεολογία. Επιτυγχάνεται η κοινωνική επιλογή, μεγιστοποιείται η κοινωνική αξία κάποιων 5

6 ιδιοτήτων-ικανοτήτων-δεξιοτήτων και δημιουργείται «μια ακαδημαϊκή ιεραρχία που συμβάλλει στην άμυνα και νομιμοποίηση των κοινωνικών ιεραρχιών» (σελ.152). Όμως, κατά τους συγγραφείς, είναι άνιση η εκπροσώπηση των κοινωνικών τάξεων στα διάφορα στάδια και τους τύπους της εκπαίδευσης και η αποτυχία «εξαρτάται άμεσα από προϋποθέσεις που καθορίζουν αντικειμενικές πιθανότητες επιτυχίας και εσωτερίκευσης των αντικειμενικών συνθηκών»(σελ.156). Επομένως, η εξουσία της επιλογής δίνει τη δυνατότητα στις προνομιούχες τάξεις είτε σε εθνικό είτε σε διεθνές επίπεδο να επιβάλλουν τα κυρίαρχα πολιτιστικά πρότυπα και την κοινωνική αναπαραγωγή της καθεστηκυίας τάξης. «Η πολιτιστική αυτή αυθαιρεσία είναι μια πράξη συμβολικής βίας...πολύ πιο αποτελεσματικός τρόπος, αφού δεν είναι άμεσα ορατή η σχέση σχολικής επιτυχίας και κατοχής πολιτιστικού κεφαλαίου. Έτσι, νομιμοποιείται η επιλεκτική λειτουργία του σχολείου και περιορίζονται οι αντιδράσεις»(λάμνιας,2001:163-4). Αυτή η «συμβολική βία» εξυπηρετεί σήμερα την υλοποίηση του «νεοφιλελεύθερου» οράματος μέσω της εκπαίδευσης (Δευτεροβάθμιας και Τριτοβάθμιας), που έχει ως στόχο την εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης. «Η εκπαίδευση ενδιαφέρει τις επιχειρήσεις αφενός ως χώρος όπου θα παραχθεί πειθήνιο εργατικό δυναμικό, αλλά και ως αγορά όπου μπορούν να πουληθούν προϊόντα για την κατάρτιση αυτού του εργατικού δυναμικού»(παναγιωτόπουλος,2004:159). Κατά τον P.Bourdieu το μέλλον που προετοιμάζεται για την εκπαίδευση είναι η εξεύρεση μεθόδων που να αποδυναμώσουν τις άμυνες των εθνικών παιδαγωγικών συστημάτων και «η εξαφάνιση των εθνικών πτυχίων προς όφελος των πτυχίων ενός και μόνο, κυρίαρχου έθνους»(παναγιωτόπουλος,2004:161). Στα περισσότερα άρθρα είναι ευδιάκριτο ότι η θεωρητική βάση της κριτικής που ασκούν οι συγγραφείς είναι η κοινωνιολογική ερμηνεία του M. Foucault πάνω στα θέματα της γνώσης και της εξουσίας. Οι τεχνολογίες εξουσίας διατρέχουν τα 6

7 περισσότερα εκπαιδευτικά συστήματα μέσα από τις πολιτικές που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο ΟΟΣΑ για επαναπροσανατολισμό της εκπαίδευσης τόσο εσωτερικά (διδασκαλία-μάθηση) όσο και εξωτερικά (θέση εκπαίδευσης στο δημόσιο στίβο). Το στοιχείο που κάνει τη σύγχρονη αυτή μορφή εξουσίας αποδεκτή χωρίς ιδιαίτερες αντιστάσεις είναι ότι «δεν βαραίνει πάνω μας σαν μια δύναμη που λέει όχι, αλλά διασχίζει τα πράγματα, παράγει πράγματα, επιφέρει ηδονή, μορφές γνώσεις, παράγει λόγο μια νέα οικονομία της εξουσίας που επιτρέπει στα αποτελέσματα της εξουσίας να κυκλοφορούν κατά μήκος όλου του κοινωνικού σώματος με έναν τρόπο συνεχή, αδιάλειπτο, προσαρμοσμένο και εξατομικευμένο (Φουκό,1991:21-22). Αυτό επιτυγχάνεται με την αλληλοεπίδραση τριών πεδίων, των «σχέσεων εξουσίας», «σχέσεων επικοινωνίας» και «αντικειμενικών ικανοτήτων»(κυριαρχία μέσων εξαναγκασμού) που οδηγούν στην «πειθαρχικοποίηση των κοινωνιών»(φουκό,1991:88-90). Κατά τον Foucault, λοιπόν, η άσκηση εξουσίας είναι «ένα σύνολο δράσεων πάνω σε δυνατές δράσεις: ενεργεί στο πεδίο δυνατότητας όπου έρχεται να εγγραφεί η συμπεριφορά των δρώντων υποκειμένων» και αυτό οδηγεί με τη σειρά του στη «διακυβέρνηση» των ανθρώπων, δηλαδή «τον τρόπο διεύθυνσης της διαγωγής ατόμων ή ομάδων» που ασκείται μόνο σε «ελεύθερα υποκείμενα» (Φουκό,1991:92-93). Αυτό που ενδιαφέρει τον Foucault είναι ότι η εξουσία «επεκτείνεται πέρα από κανόνες δικαίου, επενδύει τον εαυτό της σε θεσμούς, ενσαρκώνεται σε τεχνικές και εξοπλίζεται με εργαλεία»(φουκό,1991:105), γι αυτό σημαντικό είναι να εντοπιστούν τα σημεία άσκησης της, ο στόχος της, το πεδίο εφαρμογής, η οργάνωση, στο πλαίσιο της οποίας τα άτομα υφίστανται και ασκούν εξουσία, οι μηχανισμοί της και οι ιδεολογικές παραγωγές τους. Η πειθαρχική εξουσία υλοποιείται με μέσα που «δεν αλυσοδένουν τις δυνάμεις για να τις καθυποτάξουν προσπαθεί να τις συνάψει έτσι ώστε να τις πολλαπλασιάσει 7

8 και να τις χρησιμοποιήσει»(φουκώ,1989:227), συγκεκριμένα με την ιεραρχική επιτήρηση, την κανονιστική κύρωση και την εξέταση που «συνδυάζει τις τεχνικές της ιεραρχίας που επιτηρεί κι εκείνες της κύρωσης που κανονικοποιεί» (Φουκώ,1989:244). Έτσι, επιτυγχάνεται η «οικονομία της ορατότητας» όπου «τα υποκείμενα πρέπει να ορώνται ώστε η εξουσία να τα διατηρεί σε κατάσταση υποταγής» (Φουκώ,1989:248). Επίσης, η «εξέταση εισάγει την ατομικότητα σ ένα πεδίο καταγραφής» (Φουκώ,1989:249) με τη συγκέντρωση τεκμηρίων, την ταξινόμηση τους, την οργάνωση της σύγκρισης που επιτρέπουν την κατάταξή τους, το σχηματισμό κατηγοριών, τον υπολογισμό μέσων όρων και αυτό με τη σειρά του μετατρέπει κάθε άτομο/ομάδα σε «περίπτωση» που μπορεί να γίνει αντικείμενο περιγραφής και αυτή να μετατραπεί «σε μέσο ελέγχου και μέθοδο κυριάρχησης» (Φουκώ,1989:253).Έτσι, μέσα από την εξατομίκευση και τη μέτρηση των εκτροπών προωθείται η ομοιογένεια των συστημάτων και η απομάκρυνση των ατομικών διαφορών, ώστε «τα πειθαρχικά συστήματα να λειτουργήσουν όλο και περισσότερο ως τεχνικές που κατασκευάζουν χρήσιμα άτομα απελευθερώνονται από την περιθωριακή θέση τους στην κοινωνία» και αυτό επιτυγχάνεται και μέσω της «μετακίνησης των πειθαρχικών συστημάτων» που «αναπτύσσουν γύρω τους έναν ολόκληρο δακτύλιο από πλάγιους ελέγχους να επιτηρεί τους γονείς, να πληροφορείται για τον τρόπο ζωής»(φουκώ,1989:278). Όλα τα προαναφερθέντα μεταβάλλουν το πεδίο του συμβολικού ελέγχου, δηλαδή του «συνόλου των θεσμών, των φορέων δράσης και των κοινωνικών σχέσεων μέσω των οποίων η εξουσία, η γνώση και ο λόγος μετατρέπονται σε ρυθμιστικούς μηχανισμούς» (Κουλαϊδής, Τσατσαρώνη, 2010:20) Μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο οι πειθαρχήσεις περνούν κρίση από τις νέες δυνάμεις που εμφανίζονται και «οι κοινωνίες ελέγχου έρχονται ν αντικαταστήσουν 8

9 τις πειθαρχικές κοινωνίες» (Deleuze, 2001:10). Οι εγκλεισμοί του Foucault τώρα είναι «καλούπια» και οι έλεγχοι «μετατονισμός», σαν ένα αυτοπαραμορφούμενο πρόπλασμα που αλλάζει συνεχώς από τη μια στιγμή στην άλλη και επηρεάζουν την εκπαίδευση αντικαθιστώντας το σχολείο με τη διαρκή εκπαίδευση και τις εξετάσεις με το συνεχή έλεγχο. Το πιο σίγουρο σύστημα κατά τον Deleuze να συνδεθεί το σχολείο με την επιχείρηση. Η νέα γλώσσα του ελέγχου είναι ψηφιακή, «τα άτομα δημιουργούνται από τις διαιρέσεις και οι μάζες από τα στατιστικά δείγματα, τα δεδομένα, τις αγορές ή τις τράπεζες πληροφοριών» (Deleuze, 2001:12) Παρουσίαση βιβλιογραφικών πηγών (επιστημονικά άρθρα) Η επιλογή των επιστημονικών άρθρων ερείδεται σε τρεις υπο-θεματικούς άξονες που προσπαθούν να εξετάσουν το κύριο θέμα ολιστικά και πολύπλευρα. Ο πρώτος άξονας περιλαμβάνει άρθρα, (1 Ο και 2 Ο άρθρο), θεωρητικά, που προσπαθούν περισσότερο να πληροφορήσουν και να ερμηνεύσουν (ερευνητικά ερωτήματα) το «πώς» και το «γιατί» των αλλαγών που συντελούνται σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα επόμενα έξι άρθρα κινούνται σ ένα εμπειρικό πλαίσιο κυρίως, αφού αναλύουν και μελετούν τις επιδράσεις του προγράμματος PISA και τις μεταρρυθμίσεις που υπαγορεύουν οι διεθνείς οικονομικές, κοινωνικές και εκπαιδευτικές συνθήκες σε διάφορες χώρες, όπως Γαλλία, Σλοβενία, Τουρκία, Ελλάδα, Καναδά. Τα τελευταία δύο άρθρα, που καλύπτουν τον τρίτο άξονα, εστιάζουν περισσότερο στις συνέπειες των νέων εκπαιδευτικών και πολιτικών πρακτικών. Στο άρθρο των L. Yates & M. Young Globalisation, Knowledge and the Curriculum (Editorial του special issue European Journal of Education, Vol. 45, No. 1, 2010), που αποτελεί την εισαγωγή και μια δευτερογενή ποιοτική ανάλυση (ανάλυση λόγων)-παρουσίαση των άρθρων της ειδικής αυτής έκδοσης- γίνεται μια 9

10 σύντομη αναφορά στον αντίκτυπο της παγκοσμιοποίησης στα Προγράμματα Σπουδών σε διάφορες χώρες, που παρουσιάζονται πιο αναλυτικά στα υπόλοιπα άρθρα της έκδοσης. Συγκεκριμένα, στα πλαίσια της «κοινωνίας της γνώσης για όλους» που προωθείται από τον ΟΟΣΑ και τις συγκρίσεις απόδοσης μεταξύ των χωρών και των εκπαιδευτικών συστημάτων μέσω του PISA συντελούνται αλλαγές στο θεσμικό, οργανωτικό και επιστημολογικό πλαίσιο των Προγραμμάτων Σπουδών των χωρών, με στόχο να προετοιμάσουν τους μαθητές ν απασχοληθούν σ ένα παγκόσμιο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Είναι εμφανής η ομοιότητα (ομογενοποίηση) των αλλαγών σε χώρες με πολύ διαφορετικές εκπαιδευτικές παραδόσεις, ίσως όχι τυχαία κατά τους συγγραφείς, με έμφαση στις μαθησιακές διαδικασίες και στα αποτελέσματα και όχι στο περιεχόμενο (ικανότητα να «κάνει» αντί «να ξέρει»), στην επιλογή, στη λογοδοσία, στην ευελιξία, δηλαδή στην εργαλειακή αντίληψη του Προγράμματος Σπουδών. Αυτές οι αλλαγές, καθώς προωθούνται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενέχουν αρκετούς κινδύνους και προβληματίζουν τους συγγραφείς ως προς το βαθμό διείσδυσης εξωτερικών παραγόντων στις εθνικές παραδόσεις, τις επιπτώσεις της «ομογενοποίησης» των εκπαιδευτικών συστημάτων, την οικοδόμηση της προσωπικής και εθνικής ταυτότητας των μαθητών, την πολιτιστική κυριαρχία της «ισχυρής γνώσης» και της «γνώσης των ισχυρών», τους κινδύνους για «μη ευνοημένους» μαθητές και τέλος, για τον κίνδυνο θέσπισης μιας «κοινωνίας ελέγχου»(audit society) Το άρθρο του Paul Morris «Pick n mix, select and project; policy borrowing and the quest for world class schooling: an analysis of the 2010 schools White Paper» (2012) ασχολείται με το θέμα της «πολιτικής δανεισμού»(policy borrowing) στο χώρο της εκπαιδευτικής πολιτικής που έχει τις τελευταίες δεκαετίες αναζωογονηθεί και επαναπροσδιοριστεί από τον αντίκτυπο της παγκοσμιοποίησης και της τεχνολογίας. Επίσης, αναλύει τις επιδράσεις των επιταγών της Λευκής Βίβλου με 10

11 παράλληλη αναφορά στην έκθεση McKinsey (εταιρεία συμβούλων) στην εκπαίδευση στην Αγγλία (ποιοτική έρευνα-ανάλυση περιεχομένου). Συγκεκριμένα, αναλύει την προσπάθεια για επίτευξη ενός εκπαιδευτικού συστήματος παγκόσμιου κύρους μέσω εντοπισμού και έγκρισης πρακτικών που αποδίδουν (πίνακες πρωταθλήματος) και επομένως, τη δημιουργία ενός νέου συστήματος «διακυβέρνησης»(governance).αυτό θα επιτευχθεί με την πρακτική «policy borrowing», που «τεκμηριώνει» την αλλαγή, που επιτρέπει την αιτιολόγηση μέσω συγκριτικών στοιχείων(pisa), που μπορεί να ενώσει συμμαχίες διαφορετικών ιδεολογικών πεποιθήσεων, που είναι δύσκολο ν αμφισβητηθεί, καθώς παρέχει ισχυρή εξωτερική νομιμότητα. Η πολιτική δανεισμού δρομολογείται κυρίως μετά τα άσχημα αποτελέσματα PISA που προκαλούν μια σειρά από μεταρρυθμίσεις(δανία, Γερμανία, Αγγλία μετά τα αποτελέσματα 2000) και προωθούν αλλαγές, σύμφωνα με την έκθεση για τις καλύτερες επιδόσεις σχολικών συστημάτων από PISA του ΟΟΣΑ(π.χ. Φιλανδία, Χονγκ Κονγκ κ.α.) και τις προτάσεις της Λευκής Βίβλου π.χ. ποιότητα εκπαιδευτικών, αυτονομία σχολείων, συγκριτικά στοιχεία. Όμως, η δημιουργία νέων σχολείων που ανταγωνίζονται μπορεί να βελτιώσει επιδόσεις μερικών μαθητών αλλά δε βελτιώνει όλο το εκπαιδευτικό σύστημα. Στα επόμενα έξι άρθρα παρουσιάζονται οι επιπτώσεις των διεθνών συγκριτικών αξιολογήσεων του PISA και των μελετών του ΟΟΣΑ σε διάφορες χώρες. Συγκεκριμένα, στο άρθρο των Michael Dobbins & Kerstin Martens «Towards an education approach à la finlandaise? French education policy after PISA» (2012), που αποτελεί ποιοτική μελέτη(ανάλυση περιεχομένου), αναφέρεται στην επίδραση των αποτελεσμάτων του PISA σε θέματα εσωτερικής πολιτικής, όπως οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις που προωθήθηκαν στη Γαλλία με πρότυπο το «επιτυχημένο» φιλανδικό εκπαιδευτικό μοντέλο (οικονομική αυτονομία, ευελιξία, ανάπτυξη καινοτομιών κ.α). Παρά τον αρχικό σκεπτικισμό, την αμφισβήτηση και τις αντιδράσεις 11

12 έναντι των διεθνών συγκριτικών μελετών, η Γαλλία δεν μπόρεσε να αγνοήσει τα αποτελέσματα του PISA και να αντισταθεί στις πιέσεις της αυξανόμενης διακρατικής διακυβέρνησης στον τομέα της εκπαίδευσης. Στο άρθρο των Slavko Gaber, Gregor Cankar, Ljubica Marjanovič Umek & Veronika Tašner «The danger of inadequate conceptualisation in PISA for education policy» (2012),που αποτελεί μια δευτερογενή ανάλυση των αποτελεσμάτων PISA του 2006 συγκρίνοντας τα με στοιχεία εθνικών τελικών εξετάσεων του 2006 και 2007 (ποσοτική-ποιοτική έρευνα), γίνεται προσπάθεια να εντοπιστούν παραλείψεις κατά τη σύλληψη, τον υπολογισμό και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων PISA.Ενώ τα στοιχεία PISA δείχνουν μεγάλες διακυμάνσεις μεταξύ σχολείων στη Σλοβενία και μικρότερες εντός των σχολείων, οι εθνικές εξετάσεις αποδεικνύουν εντελώς το αντίθετο. Επίσης, είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη ο τύπος του εκπαιδευτικού πληθυσμού κατά το πρόγραμμα του PISA καθώς το 54% των 15χρονων μαθητών παρακολουθούν την ανώτερη βαθμίδα εκπαίδευσης ενώ το 46% είναι ακόμα στην κατώτερη. Στο άρθρο των Bekir S. Gür, Zafer Çelik & Murat Özoğlu «Policy options for Turkey: a critique of the interpretation and utilization of PISA results in Turkey»(2011), μέσω της ποιοτικής μελέτης (εξέταση δημοσίων εγγράφων) αμφισβητούνται τα αποτελέσματα PISA, διαπιστώνοντας πως υπάρχει αναντιστοιχία αξιολόγησης γνώσεων κατά τις εξετάσεις PISA και της διδακτέας ύλης του εθνικού Προγράμματος Σπουδών, μεθοδολογικά ζητήματα π.χ. δειγματοληψία, πολιτισμικές μεροληψίες κ.α. Επίσης, στην περίπτωση της Τουρκίας οι επίσημοι φορείς χάραξης εκπαιδευτικής πολιτικής αξιοποίησαν αποτελέσματα PISA, ως εργαλείο εξωτερικής υποστήριξης, για να προωθήσουν τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις που είχαν προαποφασιστεί, δηλαδή ως εργαλείο πολιτικής χειραγώγησης. 12

13 Και στο άρθρο των K.Anagnostopoulou, V.Hatzinikita, V. Christidou & K.Dimopoulos «PISA Test Items and School-Based Examinations in Greece: Exploring the relationship between global and local assessment discourses» (2011) που αναφέρεται στην Ελλάδα και αποτελεί μια ποιοτική-ποσοτική έρευνα, όπου διερευνάται η σχέση διεθνούς (αποτελέσματα PISA) και εθνικής αξιολόγησης με βάση τη βιολογία, διαπιστώνεται η παραπάνω αναντιστοιχία. Αξιοποιώντας οι συγγραφείς τις έννοιες του B.Bernstein, ταξινόμηση(classification) και τυπικότητα(formality), διαπιστώνουν πως τα σχολικά και επιστημονικά συγγράμματα, η διδασκαλία και ο τύπος των γνώσεων(ακαδημαϊκός), γενικά το Πρόγραμμα Σπουδών συμβαδίζει με εξετάσεις σχολείου και όχι με εξετάσεις PISA (οπτικός γραμματισμός) και επομένως, είναι δικαιολογημένες οι χαμηλές επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών. Τα δύο τελευταία άρθρα αυτής της υπο-ενότητας, «Changes and possibilities: a case study of Nova Scotia classroom assessment policies»(2011) του Steven Van Zoost και «The evolution of accountability»(2011) του P. Taylor Webb (ποιοτική έρευνα-ανάλυση περιεχομένου και λόγου) αναφέρονται στον Καναδά και στις αλλαγές που δρομολογούνται τόσο στη Δευτεροβάθμια όσο και στην Τριτοβάθμια (Campus 2020) στα πλαίσια των νέων πρακτικών λογοδοσίας των νεοφιλελεύθερων κοινωνιών. Έτσι, προωθούνται μεταρρυθμίσεις προσαρμοσμένες στις διεθνείς αξιολογήσεις (PISA) και στις απαιτήσεις της αγοράς, που προωθούν με τη σειρά τους τα ιδανικά του «νέου εργαζόμενου» (ευέλικτου, ανταγωνιστικού, ευμετάβλητου) και του «νέου δασκάλου». Αξιοποιώντας οι συγγραφείς τις θεωρίες του Foucault (governmentality, πειθαρχικές κοινωνίες) και του Deleuze(κοινωνίες ελέγχου, μέτρηση, μηχανές δικτύωσης) διερευνούν τις συγκαλυμμένες μορφές ελέγχου που υποτάσσουν την εκπαίδευση των πολιτών στις οικονομικές επιθυμίες της αγοράς. 13

14 Ο τρίτος θεματικός άξονας που αναφέρεται στις συνέπειες και τις προοπτικές των παραπάνω πρακτικών λογοδοσίας καλύπτεται από τα παρακάτω δύο άρθρα, «Policy as numbers: ac/counting for educational research»(2011) του B. Lingard (ποιοτική έρευνα-ανάλυση λόγων) και «Decolonizing the evidence-based education and policy movement: revealing the colonial vestiges in educational policy, research, and neoliberal reform» (2011) του Riyad Ahmed Shahjahan (ποιοτική έρευνασυνεντεύξεις). Το πρώτο διερευνά τις επιπτώσεις της κυριαρχίας της πολιτικής των αριθμών στην εκπαίδευση στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης και του νεοφιλελευθερισμού που παρέχουν πολιτική εξουσία και νομιμότητα και συμβάλλουν στην μετάβαση από την κυβέρνηση στη διακυβέρνηση. Αυτή η μετάβαση επιτυγχάνεται με την ανασύσταση (rescaling) της πολιτικής εξουσίας μέσω διεθνών οργανισμών (Παγκόσμια Τράπεζα, ΟΟΣΑ), δικτύων, συγκριτικών μέτρων απόδοσης(pisa), μελετών εμπειρογνωμόνων κ.α., με στόχο την ανάδυση μιας παγκόσμιας πολιτικής στον τομέα της εκπαίδευσης και την ευθυγράμμιση των εκπαιδευτικών συστημάτων. Το δεύτερο άρθρο προχωρά την ανάλυση σε μια ευρύτερη μελλοντική προοπτική, όπου διαπιστώνει πως πρόκειται για τη συνέχιση της αμερικανικής ευρωπαϊκής εποχής αποικιοκρατίας με την προώθηση αποικιοκρατικών ιεραρχιών γνώσης και «μονοκαλλιεργειών» του πνεύματος με στόχο τη διασύνδεση μεταξύ νεοφιλελεύθερης εκπαιδευτικής πολιτικής και παγκόσμιας εκμετάλλευσης της εργασίας. Επομένως, προωθείται η διαιώνιση των αποικιακών ιεραρχικών σχέσεων με κραυγαλέες ανισότητες ανάμεσα στα συστήματα γνώσης που είναι συνδεδεμένα με παγκόσμια οικονομία και σ εκείνα που προσανατολίζονται σ ένα εθνικό-παραδοσιακό πλαίσιο διαμόρφωσης του Προγράμματος Σπουδών. 14

15 Συμπεράσματα Α. Το παγκόσμιο κοινωνικο-οικονομικό-εκπαιδευτικό γίγνεσθαι Η κυρίαρχη πολιτική ιδεολογία του Νεοφιλελευθερισμού κατά τη διάρκεια του 20 ου αιώνα σε συνδυασμό με την Παγκοσμιοποίηση και τις ραγδαίες εξελίξεις στο χώρο της Τεχνολογίας και των Επιστημών επηρέασαν και το χώρο της εκπαίδευσης. Επομένως, είναι εμφανής η κυριαρχία της αγοράς, η εμπορευματοποίηση και η ιδιωτικοποίηση σε όλους σχεδόν τους δημόσιους χώρους παροχής υπηρεσιών (και στην εκπαίδευση) και σε όλες σχεδόν τις χώρες(διεθνοποίηση). Προωθεί μέσω νέων μορφών ρύθμισης τη χρήση στοιχείων και αριθμών για έλεγχο, την επιλογή, τη λογοδοσία. Φορείς υλοποίησης αυτών των νέων πρακτικών είναι Διεθνείς ή Υπερεθνικοί Οργανισμοί π.χ. Παγκόσμια Τράπεζα, Unesco, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΟΟΣΑ που διαδραματίζουν κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση εθνικής κοινωνικοοικονομικής πολιτικής σε ολόκληρο τον κόσμο με παροχή μονάδων, δανείων, σχεδίων, εκθέσεων, συγκριτικών ερευνητικών δραστηριοτήτων. Ιδιαίτερα ο ΟΟΣΑ μέσω δεικτών εκπαίδευσης και Προγράμματος Αξιολόγησης( PISA) παρέχει συστάσεις εκπαιδευτικής πολιτικής έγκυρου χαρακτήρα, αποδεκτές από το ευρύτερο φάσμα πολιτικών και ακαδημαϊκών φορέων. Β. Επίδραση-αλλαγές στην εκπαιδευτική πολιτική σε παγκόσμιο επίπεδο Τα αποτελέσματα PISA προκαλούν αναταραχές στις εθνικές κυβερνήσεις που με τη σειρά τους δρομολογούν μεταρρυθμίσεις μέσω της μίμησης καλών πρακτικών (π.χ. φιλανδικό μοντέλο) είτε για να βελτιώσουν αρνητικά αποτελέσματα είτε για να ενισχύσουν θετικά. Έτσι, η λογοδοσία συστημάτων, οι πίνακες πρωταθλήματος, οι πολιτικές δανεισμού επικυρώνουν και νομιμοποιούν μια επιθυμητή πολιτική επιλογή που λειτουργεί αλλού ως καλή πρακτική και προωθούν τον κοινό λόγο. H συγκριτική 15

16 αξιολόγηση διεισδύει στα εθνικά Προγράμματα Σπουδών και προκαλεί αλλαγές. Οι κοινές συνιστώσες στα νέα Π.Σ. είναι αφαίρεση ορίων (boundary) μεταξύ θεμάτων, μεταξύ σχολείου και άλλων κοινωνικών εμπειριών, η εφαρμογή των γνώσεων σε νέα περιβάλλοντα, η ικανότητα να «κάνει» αντί να «ξέρει». Οι τεχνολογίας λογοδοσίας (βαθμός, μέσοι όροι, δείκτες απόδοσης, league tables ) επεκτείνονται και στην Τριτοβάθμια (ηλεκτρονικό χαρτοφυλάκιο-«electronic collars»). Οι μηχανές δικτύωσης, επομένως, που λειτουργούν στο σύγχρονο κόσμο της εκπαίδευσης έχουν ως στόχο τη συγκέντρωση οργανισμών και ατόμων για λογοδοσία μέσω παρακολούθησης δεδομένων. Τέλος, κοινό στοιχείο που διατρέχει την παγκόσμια εκπαιδευτική πολιτική είναι η «Δια βίου μάθηση», όπου η μάθηση δεν περιορίζεται ως προς τον τόπο και το χρόνο μόνο στο χώρο του σχολείου ή με την τυπική μάθηση αλλά συντελείται με αλληλεπιδράσεις με το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Γ. Επιπτώσεις των αλλαγών στην ταυτότητα των πολιτών και της κοινωνίας Με βάση το οικονομικό-κοινωνικό πλαίσιο που προαναφέρθηκε και τις αλλαγές που προκαλεί στα εθνικά Προγράμματα Σπουδών μέσω διάφορων τεχνολογιών λογοδοσίας, όπως PISA, διαπιστώνεται η προσπάθεια επίτευξης ενός εκπαιδευτικού συστήματος παγκόσμιου κύρους με βάση οικονομική, που θα προετοιμάσει τους μαθητές να ανταποκριθούν σ ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον. Καθώς, λοιπόν, «το εκπαιδευτικό σύστημα σήμερα είναι ένας παραγωγός και αναπαραγωγός πόρων λόγου στο εσωτερικό του πεδίου του συμβολικού ελέγχου» (Bernstein,1991:209), υπηρετεί τις κατευθύνσεις της παγκοσμιοποίησης και του νεοφιλελευθερισμού: ευελιξία(flexible), αποφυγή ορίων, απασχολησιμότητα, αυτο-ρύθμιση πολιτών 16

17 Η πίεση που ασκούν τα αποτελέσματα PISA στην εκπαιδευτική πολιτική των κρατών οδηγεί στο να δοθεί έμφαση στις μαθησιακές διαδικασίες και στα αποτελέσματα παρά στο περιεχόμενο. Έτσι, οι εξειδικευμένες κοινωνικές δραστηριότητες, η έμφαση στην πράξη και όχι στη γνώση, στην καθημερινή και όχι στην ακαδημαϊκή γνώση εξασφαλίζουν μια «δήθεν» ισότητα αλλά ουσιαστικά προκαλούν περιορισμούς στη γνώση με κίνδυνο υποβάθμισης πνευματικής ή απώλειας εννοιολογικών βημάτων, που αφαιρεί σύμφωνα με τον Bourdieu (Τhe forms of capital) τη δυνατότητα εξέλιξης μη ευνοημένων παιδιών. Η διδακτέα ύλη που προτείνεται ως «καλή πρακτική» αποτελεί μια μορφή πολιτιστικής κυριαρχίας που διατηρεί την εργατική τάξη σε χαμηλή επίδοση και έτσι η εκπαίδευση γίνεται νόμιμη παραγωγός χαμηλού κύρους ταυτοτήτων για χαμηλά αμειβόμενες εργασίες. Επίσης, ο ανταγωνισμός (συγκριτικοί πίνακες PISA) μπορεί να βελτιώνει τα σχολεία, δε βελτιώνει όμως όλο το εκπαιδευτικό σύστημα. Τέλος, εδραιώνεται επίσημα και μια άλλη μορφή κοινωνικής ανισότητας, από τη μια οι οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες με υψηλές επιδόσεις που προσαρμόζονται στις παγκόσμιες οικονομικές επιταγές και από την άλλη αυτές που, ακολουθώντας περισσότερο εθνικά πρότυπα, υστερούν, με αποτέλεσμα να ασκείται σύμφωνα με Bourdieu μια άσκηση «συμβολικής βίας» που υπαγορεύει τη μίμηση των επιτυχημένων πρακτικών. Οι δείκτες ΟΟΣΑ και οι μελέτες PISA αποτελούν ένα εργαλείο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποιημένης οικονομίας, για να επιβάλλουν ένα νέο σύστημα υπερεθνικής διακυβέρνησης(transnational governance) μέσω της εκπαίδευσης. Με τα άμεσα προσβάσιμα και ανοικτά αποδεικτικά στοιχεία (ορατότητα), τη δυνατότητα προώθησης και προβολής βέλτιστων διεθνών πρακτικών π.χ. φιλανδικό μοντέλο, με τη ανάγκη διαρκούς εκπαίδευσης, το διαρκή έλεγχο(εξέταση), τη λογική διαρκούς σύγκρισης που οδηγεί σε παρόμοιες λύσεις(ιεραρχική επιτήρηση), την αυξανόμενη 17

18 εξάρτηση των εκπαιδευτικών πολιτικών από πίνακες συγκρίσιμων εκπαιδευτικών επιδόσεων μαθητών, με τους δείκτες εκπαιδευτικής και κοινωνικής κατάταξης(κανονικοποίηση). Με αυτές τις πρακτικές συγχέεται η μάθηση με την απόδοση και ψηφιοποιείται το σώμα για μια ρευστή-ευέλικτη κίνηση σε όλα τα δίκτυα που ταιριάζουν σε κάθε τύπο κοινωνίας, «ψηφιακές φιγούρες, παραμορφώσιμες και μετασχηματιζόμενες»(deleuze, 2001:14). Σημαντικός, λοιπόν, ο ρόλος του ΟΟΣΑ και του PISA στην ενοποίηση εκπαίδευσης σε παγκόσμιο επίπεδο, στην «ομογενοποίηση, σύγκλιση προς ένα εκπαιδευτικό σύστημα»(παναγιωτόπουλος,2004:164), την αποφυγή πνευματικής πολυμορφίας, την πολιτισμική αφομοίωση με στόχο την παραγωγή εργατικού δυναμικού διαρκώς εκπαιδευόμενου για παγκόσμια οικονομία. Ορατός, λοιπόν, ο κίνδυνος εμφάνισης ενός νέου εργαλείου παγκόσμιας χειραγώγησης που διατηρεί τις κοινωνίες σ ένα καθεστώς πειθαρχίας και ελέγχου. Κριτική αποτίμηση Το πρόγραμμα PISA και η διεθνής συγκριτική αξιολόγηση των δεξιοτήτων των μαθητών υλοποιείται την τελευταία δεκαετία και λογικό είναι ν ανακύψουν τώρα τα προβλήματα και οι παραλείψεις στη σύλληψη, στη μεθοδολογία, στον υπολογισμό και στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων και οι πιθανοί κίνδυνοι που ελλοχεύουν για τα άτομα και τις κοινωνίες. Ο νεοφιλελευθερισμός έφερε για εκπαίδευση νέα μοντέλα governmentality, νέες τεχνολογίες διακυβέρνησης με την ενίσχυση των αριθμών και των στατιστικών που παρέχουν νομιμότητα, αντικειμενικότητα, και είναι ελάχιστα ευάλωτα στην αμφισβήτηση και επομένως παρατηρείται άνοδος της «κοινωνίας ελέγχου» και η γνώση μετατρέπεται σε εργαλείο ρύθμισης των κοινωνιών. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι η αντίσταση στις παγκόσμιες οικονομικές πιέσεις, η αντίσταση στο να μεταβληθούν οι εκπαιδευτικοί σε υπηρέτες της παγκόσμιας 18

19 οικονομίας και υπαλλήλους της παγκοσμιοποίησης, το δικαίωμα στη διαφορετικότητα, στην κοινωνική ισότητα, η ισορροπία μεταξύ παγκοσμιοποίησης και εθνικής ιδιαιτερότητας. Σύμφωνα με τον Bourdieu «Το είδος νεοφιλελευθεροποίησης του σχολικού συστήματος μπορεί να προκαλέσει κοινές αντιστάσεις»»(παναγιωτόπουλος, 2004:176). Σημαντικό είναι οι εθνικές κυβερνήσεις ν αναγνωρίσουν το βαθμό πίεσης που δέχονται από παγκόσμια συστήματα, σε ποιο βαθμό είναι έτοιμες να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις, πώς οι διεθνείς πιέσεις θ αφομοιωθούν και θα συνδυαστούν με εθνικές παραδόσεις, τη δυνατότητα και τα μέσα ν αντιδράσουν στα διεθνή ερεθίσματα. Σύμφωνα με τον Foucault(1987), «από τη στιγμή που υπάρχει μια σχέση εξουσίας, υπάρχει και μια δυνατότητα αντίστασης. Ποτέ δεν είμαστε παγιδευμένοι από την εξουσία: πάντα μπορούμε να τροποποιήσουμε την επιρροή της σε καθορισμένες συνθήκες και με μια συγκεκριμένη στρατηγική»(σελ.85). Αυτό θα επιτευχθεί με την «προβληματοποίηση» που θα «αναπτύξει τις συνθήκες στις οποίες μπορούν να δοθούν πιθανές απαντήσεις διαφορετικές λύσεις» (Φουκό,1987:140). Στην κριτική και στη αναζήτηση λύσεων σημαντικός οφείλει να είναι ο ρόλος των διανοουμένων και των ερευνητών που κατά τον Bourdieu «παρεμβαίνει και επηρεάζει την κοινωνική ζωή, την πολιτική ζωή, έχοντας ως εφόδιο ακριβώς την ερευνητική του αρμοδιότητα και ικανότητα»(παναγιωτόπουλος, 2004:155). Στόχος δεν θα είναι να υπονομεύσει χρησιμότητα PISA, εφόσον υφίσταται, ούτε ν αποθαρρύνει αλλαγές και μεταρρυθμίσεις αλλά να συμβάλλει στην ουσιαστική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων και μελετών εντοπίζοντας παραλείψεις, αναντιστοιχίες, προβλήματα, συμπληρώνοντας τα ερευνητικά δεδομένα με νέα στοιχεία, με λίγα λόγια μια συνεργασία διεθνών και εθνικών φορέων χάραξης πολιτικής για μια ολιστική, πλουραλιστική αντιμετώπιση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. «Δεν είναι ώρα ούτε να κλάψουμε ούτε να ελπίσουμε, χρειάζεται μάλλον να αναζητήσουμε νέα όπλα» (Deleuze, 2001: 10) 19

20 Βιβλιογραφία Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία Anagnostopoulou, K.,Hatzinikita, V.,Christidou, V. & Dimopoulos, K. (2011). PISA Test Items and School-Based Examinations in Greece: Exploring the relationship between global and local assessment discourses. International Journal of Science Education, 1-27 Bekir, S.G., Çelik, Z.& Özoğlu, M.(2011). Policy options for Turkey: a critique of the interpretation and utilization of PISA results in Turkey. Journal of Education Policy, 26, Bernstein, B. (2000). Pedagogy, Symbolic Control and Identity. Theory, Research Critique, New York, Rowman and Littlefield Publishers Bourdieu, P. and Passeron, J. C. (1977). Reproduction in Education, Society and Culture, London: Sage Bourdieu, P. (1986). The forms of capital, in J. Richardson (ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, Westport, CT: Greenwood, pp Dobbins, M. & Martens, K. (2012). Towards an education approach à la finlandaise? French education policy after PISA. Journal of Education Policy, 27, Gaber, S., Cankar G., Umek, L.& Tašner, V.(2012). The danger of inadequate conceptualisation in PISA for education policy. Compare, 42, Lingard, B. (2011). Policy as numbers: ac/counting for educational research. Australian Education Research, 38, Morris, P. (2012). Pick n mix, select and project; policy borrowing and the quest for world class schooling: an analysis of the 2010 schools White Paper. Journal of Education Policy, 27, Shahjahan, R. (2011).Decolonizing the evidence-based education and policy movement: revealing the colonial vestiges in educational policy, research, and neoliberal reform. Journal of Education Policy, 26, Webb, P.(2011).The evolution of accountability. Journal of Education Policy,26, Yates, L. & Young, M.(2010). Globalisation, Knowledge and the Curriculum. European Journal of Education, 45, 4-10 Zoost, St. (2011).Changes and possibilities: a case study of Nova Scotia classroom assessment policies. Journal of Education Policy, 26,

21 Ελληνόγλωσση Βιβλιογραφία Bernstein, B. (1991). Παιδαγωγικοί κώδικες και κοινωνικός έλεγχος, Εισαγωγή, μετάφραση, σημειώσεις Ι. Σολομών, δεύτερη έκδοση. Αθήνα: Αλεξάνδρεια. Deleuze G. (2001). Η κοινωνία του ελέγχου. Αθήνα: Ελευθεριακή Κουλτούρα Gewirtz, S., & Cribb, A. (2011). Κατανοώντας την εκπαίδευση. Μια κοινωνιολογική θεώρηση. Αθήνα: Μεταίχμιο Κουλαϊδής, Β. & Τσατσαρώνη, Α.(επιμ.) (2010). Παιδαγωγικές Πρακτικές. Ερευνα και εκπαιδευτική πολιτική. Αθήνα: Μεταίχμιο. Λάμνιας, Κ.(2001). Κοινωνιολογική Θεωρία και Εκπαίδευση. Διακριτές Προσεγγίσεις. Αθήνα: Μεταίχμιο Νικολάου, Σ. (2006). Θεωρητικά ζητήματα στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Αθήνα:Gutenberg Παναγιωτόπουλος, Ν. (Επιμ.)(2004). Για την εκπαίδευση του μέλλοντος. Οι προτάσεις του Πιέρ Μπουρντιέ. Αθήνα: Νήσος Φουκώ, M. (1987). Εξουσία, γνώση και ηθική., Μετάφραση: Ζήσης Σαρίκας. Αθήνα: Ύψιλον Φουκώ, M. (1989). Επιτήρηση και τιμωρία. Η γέννηση της φυλακής. Μετάφραση: Καίτη Χατζηδημητρίου-Ιουλιέττα Ράλλη. Αθήνα: Εκδόσεις Ράππα Φουκώ, M. (1991). Η μικροφυσική της εξουσία.. Μετάφραση: Λίλα Τρουλινού. Αθήνα: Ύψιλον 21

22 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 22

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οι κοινωνικές παράμετροι της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Οι κοινωνικές παράμετροι της εκπαιδευτικής διαδικασίας Οι κοινωνικές παράμετροι της εκπαιδευτικής διαδικασίας Ενότητα 1: Αλεξάνδρα Βασιλοπούλου Σχολή Επιστημών της Αγωγής Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Οι κοινωνικές παράμετροι της εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 6: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Επαγγελματικές Προοπτικές. Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση. Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Επαγγελματικές Προοπτικές Επιστημόνων Κοινωνικής Πολιτικής στην Εκπαίδευση Καθηγητής Ιορδάνης Ψημμένος, Πρόεδρος Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Καθηγητής Βασίλειος Χατζόπουλος, Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο:

1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟ ΙΚΑ ΜΕ ΚΡΙΤΕΣ 1. Γουβιάς,. & Νιώτη Ν. «Η Αναγνώριση της ιαφορετικότητας στο Ελληνικό Σχολείο: ιδεολογικά, θεσµικά και πρακτικά ζητήµατα». ηµοσιεύτηκε στο περιοδικό Επιστηµονική Επετηρίδα

Διαβάστε περισσότερα

Οι κοινωνικές παράμετροι της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Οι κοινωνικές παράμετροι της εκπαιδευτικής διαδικασίας Οι κοινωνικές παράμετροι της εκπαιδευτικής διαδικασίας Ενότητα 5: Παιδαγωγικός μηχανισμός, παιδαγωγικός λόγος, παιδαγωγικές ταυτότητες Αλεξάνδρα Βασιλοπούλου Σχολή Επιστημών της Αγωγής Τμήμα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 8 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 8: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ70/ Εκπαιδευτική Πολιτική και Αναλυτικά Προγράμματα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστήμες της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ70

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας Τηλ. 22510-36554 ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 9: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 5: Η Έννοια της Κριτικής Συνειδητοποίησης Γιώργος Κ. Ζαρίφης

Διαβάστε περισσότερα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα

Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Λογιστική & Χρηματοοικονομική Master of Science (MSc) in Accounting and Finance ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Λογιστική Θεωρία και Έρευνα Εισαγωγή στη Λογιστική Έρευνα Η αναζήτηση της αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Πινάκων Κατάλογος Παραδειγμάτων Ακρωνύμια-Βραχυγραφίες Ελληνικά Ξένα Πρόλογος Εισαγωγή...

Κατάλογος Πινάκων Κατάλογος Παραδειγμάτων Ακρωνύμια-Βραχυγραφίες Ελληνικά Ξένα Πρόλογος Εισαγωγή... Περιεχομενα Περιεχόμενα Κατάλογος Πινάκων....................................................... 13 Κατάλογος Παραδειγμάτων............................................... 14 Ακρωνύμια-Βραχυγραφίες................................................

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 6.2: Ανισότητες στην εκπαίδευση. Επίδοση στο σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Η Συνδυαστική προσέγγιση του Basil Bernstein Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 13ο (σελ. 282 302) 2 Η συνδυαστική Προσέγγιση του Bernstein

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση

Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ EL Γενικοί Δείκτες για την Αξιολόγηση στη Συνεκπαίδευση Εισαγωγή Η αξιολόγηση στη συνεκπαίδευση αποτελεί μια προσέγγιση της αξιολόγησης στο πλαίσιο της γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΕ2 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Β ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Αξιολόγηση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Εκπαιδευτική Αξιολόγηση Τι γνωρίζουν οι μαθητές; (Pellegrino, Chudowsky) Σε ποιο βαθμό; Τι δεν μάθανε; Βάσει ενδείξεων Τι λένε Τι κάνουν Βοηθά να δούμε αν πετύχαμε

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Αναγνώσεις σε επίπεδα η έννοια της κουλτούρας στις κοινωνικές επιστήμες αποτελεί μια από τις βασικές εννοιολογικές κατηγορίες για την

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής

Ενότητα 1: Παρουσίαση μαθήματος. Διδάσκων: Βασίλης Κόμης, Καθηγητής Διδακτική της Πληροφορικής: Ερευνητικές προσεγγίσεις στη μάθηση και τη διδασκαλία Μάθημα επιλογής B εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα.

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Τα άτομα κατασκευάζουν με ενεργό τρόπο τον κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Π. Καριώτογλου. Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Π. Καριώτογλου. Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ STED Π. Καριώτογλου Παιδαγωγική Σχολή, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Η παρουσίαση γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Αξιολόγηση Σχολικής Μονάδας και Παιδαγωγική Ηγεσία. Εργαστήριο 1

Εξωτερική Αξιολόγηση Σχολικής Μονάδας και Παιδαγωγική Ηγεσία. Εργαστήριο 1 Εξωτερική Αξιολόγηση Σχολικής Μονάδας και Παιδαγωγική Ηγεσία Εργαστήριο 1 31/10/2015 Δρ Μάριος Στυλιανίδης (stylmarios@cytanet.com.cy) Συνέδριο ΚΟΕΔ, Συνεδριακό Κέντρο «Φιλοξενία», Λευκωσία Δομή Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Θεωρίες τις Αναπαραγωγής: : Hall & Bourdieu Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 7ο (σελ. 150 164) 2 Ο ιδιότυπος ντετερμινισμός των δομών του

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 1: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού ΠΑΙΔΕΙΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΝΕΟΛΑΙΑ 2 Το όραμά μας: Συμβολή στη διαμόρφωση εγγράμματων πολιτών με δεξιότητες, υπευθυνότητα, δημοκρατικό ήθος, ιστορική ταυτότητα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορά από τη συνάντηση της οµάδας εργασίας της Συµβουλευτικής προς τον ΟΟΣΑ Επιτροπής των Συνδικάτων (TUAC)

Αναφορά από τη συνάντηση της οµάδας εργασίας της Συµβουλευτικής προς τον ΟΟΣΑ Επιτροπής των Συνδικάτων (TUAC) Αναφορά από τη συνάντηση της οµάδας εργασίας της Συµβουλευτικής προς τον ΟΟΣΑ Επιτροπής των Συνδικάτων (TUAC) Πραγµατοποιήθηκε στο Παρίσι, από 13 14/11/08, η συνάντηση της Οµάδας Εργασίας για την εκπαίδευση,

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ Διάταξη Θεματικής Ενότητας SDM511 / Θεωρητική Θεμελίωση της Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης και Δια Βίου Μάθησης Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών SDM Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Διδάσκων: Βασίλης Γραμματικόπουλος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών Οικονομικά της Εκπαιδευσης Ακαδημαικό έτος 2013-2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Εισαγωγικά Οικονομική επιστημη και εκπαίδευση Τα οικονομικά της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ71Κ / Διαχείριση αλλαγής, σχολική αποτελεσματικότητα και στρατηγικός σχεδιασμός

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ71Κ / Διαχείριση αλλαγής, σχολική αποτελεσματικότητα και στρατηγικός σχεδιασμός Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ71Κ / Διαχείριση αλλαγής, σχολική αποτελεσματικότητα και στρατηγικός σχεδιασμός Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστήμες της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 93Κ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ Ρέθυμνο, 12 Αυγούστου 2013 Δεύτερη Αναγγελία Η Ελληνική Επιστημονική Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 8 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου

ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου Η Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη ως πλαίσιο Εκπαίδευσης Νεοδιορισθέντων Εκπαιδευτικών: Ποιοτικοί Εκπαιδευτικοί για Ποιοτική Εκπαίδευση ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΠΑΙΔΙ/0308(ΒΙΕ)/07 ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 4: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη 27/5/2013 ΚΣΕ ΠΕ19 20 ΙΣΑΒΕΛΛΑ ΚΟΤΙΝΗ, ΣΟΦΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ

Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη 27/5/2013 ΚΣΕ ΠΕ19 20 ΙΣΑΒΕΛΛΑ ΚΟΤΙΝΗ, ΣΟΦΙΑ ΤΖΕΛΕΠΗ Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της κοινωνίας της Γνώσης. Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για την περίοδο 2007 2013 και για το 2020. Ισαβέλλα Κοτίνη, Σοφία Τζελέπη Ευρωπαϊκές Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Γιούλη Βαϊοπούλου Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου

Γιούλη Βαϊοπούλου Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου 1 2 Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) οργάνωσε το 1997 την έρευνα PISA: η αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο 15χρονοι μαθητές είναι σε θέση

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954).

Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954). Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954). Για τον Allport η προκατάληψη αποτελεί το σχηματισμό γνώμης χωρίς να έχουμε επαρκή στοιχεία. Ακόμα και όταν κάποιος επικαλείται επαρκή στοιχεία συχνά συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 2: Αγροτική Κοινότητα και Αγροτικός Μετασχηματισμός (1/2) 2ΔΩ Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση των επιστημονικών επιδόσεων για βελτιωμένη χάραξη πολιτικής

Μέτρηση των επιστημονικών επιδόσεων για βελτιωμένη χάραξη πολιτικής Ενημερωτικό σημείωμα Μέτρηση των επιστημονικών επιδόσεων για βελτιωμένη χάραξη πολιτικής Ενημερωτικό σημείωμα επιλογών Βασικός στόχος της παρούσας μελέτης είναι η ανάλυση της σκοπιμότητας και της εφικτότητας

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Η Υπάρχουσα Κατάσταση στα Σχολεία σχετικά με τη Χρήση Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 28/9/2016

Η Υπάρχουσα Κατάσταση στα Σχολεία σχετικά με τη Χρήση Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 28/9/2016 Η Υπάρχουσα Κατάσταση στα Σχολεία σχετικά με τη Χρήση Τεχνολογίας στην Εκπαίδευση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 28/9/2016 Υποδομές Σχολείων Τα περισσότερα σχολεία έχουν Σύνδεση με το διαδίκτυο (broadband) 1 υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας

5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5. Η εκπαίδευση στην Κοινωνία της Πληροφορίας 5.1 Εισαγωγή 5.2 Τα βασικά χαρακτηριστικά της συντελούμενης αλλαγής 5.3 Οι νέες προτεραιότητες 5.4 Τα συστατικά στοιχεία του νέου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικότητα δασκάλων

Αποτελεσματικότητα δασκάλων Αποτελεσματικότητα δασκάλων Αποτελεσματικότητα δασκάλων Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει κοινά αποδεκτος ορισμός για την ποιότητα των δασκάλων. Τι σημαίνει ποιότητα δασκάλου ; ατομικά χαρακτηριστικά και προσόντα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ανανέωση του αντικειµένου Η καλύτερη προσέγγιση θα πρέπει να επιτρέπει τον πειραµατισµό.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης 1 } Ορισµός: Απόδοση αξίας Απόδοση προσήµου σε κάτι που αξιολογείται Σύγκρισης δύο πραγµάτων } Αξιολόγηση Αποτίµηση στόχου (σύγκριση του στόχου µε το αποτέλεσµα) Σηµασία

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός

Ενότητα 2. Δομολειτουργισμός Ενότητα 2 Λειτουργισμός και θεωρίες κοινωνικής σύγκρουσης Δομολειτουργισμός ΗΠΑ, δεκαετία του 50 και μετά Επιρροές: λειτουργισμός, και ιδίως το έργο του Durkheim, και οργανικισμός Μελέτη μακρο- επιπέδου

Διαβάστε περισσότερα