Βασίλης Νάστος, Εκπαιδευτικός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βασίλης Νάστος, Εκπαιδευτικός"

Transcript

1 ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ : ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Βασίλης Νάστος, Εκπαιδευτικός ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην παρούσα εισήγηση υποστηρίζεται η άποψη πως η πίστη στην παιδική αθωότητα και η ετεροκανονικότητα συντελούν στην αναπαραγωγή και συντήρηση των σχετικών με τη σεξουαλικότητα διακρίσεων και αποκλεισμών στο χώρο του σχολείου και στη συνέχεια προτείνονται σχετικές αντισταθμιστικές παρεμβάσεις. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: σχολείο, οικογένεια, παιδική αθωότητα, ετεροκανονικότητα, προ-υποτιθέμενη ετεροφυλοφιλία, γνωστική ασυμφωνία, σεξουαλική ταυτότητα, σεξουαλική αγωγή, κοινωνικός έλεγχος, δημοκρατικές αξίες, επιλογή. Η κατ ανάγκη περιορισμένη έκταση αυτής της ανακοίνωσης δεν επιτρέπει εκτεταμένη ανάλυση των εμπλεκόμενων εννοιών, ωστόσο όμως θεωρώ απαραίτητες ορισμένες σύντομες αρχικές επισημάνσεις. Πρώτον, στην ανάλυση που ακολουθεί η έννοια της σεξουαλικότητας εκλαμβάνεται με τον τρόπο που ορίζεται στον σύγχρονο δυτικό κόσμο. Δεύτερον, η σεξουαλική ανισότητα θεωρείται αλληλένδετη με την ανισότητα των φύλων, εφόσον το φύλο παραπέμπει πάντοτε στη σεξουαλικότητα και, αντιστρόφως, η σεξουαλικότητα καθορίζεται πάντοτε σε σχέση με το φύλο. Τρίτον, η φράση μύθος της παιδικής αθωότητας δεν υπονοεί ότι ένα παιδί δε μπορεί να διαθέτει αθωότητα, αλλά αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο η έννοια της αθωότητας γίνεται αντιληπτή από ορισμένους ενήλικες. Το σχολείο θεωρείται ως τόπος μάθησης, ψυχο-κοινωνικής ανάπτυξης, συγκρότησης ταυτοτήτων αλλά και προστασίας της παιδικής αθωότητας. Με αφορμή το τελευταίο, η σεξουαλικότητα τοποθετείται συνήθως εκτός των ορίων του σχολικού χώρου, ταυτόχρονα επιβάλλοντας την αποσιώπηση ποικίλων παραμέτρων της. Η σχέση σεξουαλικότητας και σχολείου εμφανίζεται στο δημόσιο πεδίο κυρίως ή μόνο όταν υπάρξει πρόβλημα ή σκάνδαλο, καθώς τα σχετικά με τη σεξουαλικότητα ζητήματα πολύ συχνά συμπιέζονται στο περιθώριο ή και εκτός των ορίων του δημόσιου διαλόγου, ώστε να παραμείνουν στα όρια του ιδιωτικού και του αφανούς. Έτσι το αίτημα για άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία περιορίζεται στο βαθμό που επιτρέπει η φαντασία (ή οι ηθικές δεσμεύσεις) των επινοητών της εκπαιδευτικής πολιτικής. Ωστόσο, όπως ελπίζω πως θα καταδειχθεί στη συνέχεια, η σχέση μεταξύ σεξουαλικότητας και σχολικού θεσμού είναι αδιάκοπα υπαρκτή, αν και δεν είναι πάντοτε προφανής. Σύμφωνα με τα παραπάνω, «το σχολείο βρίσκεται μάλλον στη δημόσια πλευρά του διπόλου δημόσιο/ιδιωτικό, ενώ η σεξουαλικότητα βρίσκεται με βεβαιότητα στην ιδιωτική» (Epstein and Johnson, 1998:1-2). Τα όρια όμως μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου χώρου δεν είναι αδιαπέραστα και η έννοια της σεξουαλικότητας ανακατασκευάζεται διαρκώς μέσα από τις λογοθετήσεις που επιτελούνται στον ευρύτερο δημόσιο χώρο, μέρος του οποίου είναι και το σχολείο. Στις περισσότερες δημόσια εκφρασμένες εκδοχές της, η έννοια της σεξουαλικότητας εξαντλείται ISSN:

2 συνήθως στο επίπεδο της παραβατικότητας ή της παρέκκλισης, αποτελώντας αντικείμενο σκανδαλολογίας ή ηθικολογίας και συνεπώς καθορίζεται ως καλή ή κακή, αποδεκτή ή μη αποδεκτή. Η σεξουαλικότητα όμως αποτελεί πολύ περισσότερα από το χαρακτηριστικό μιας πράξης ή από τον καθορισμό μιας παραβατικής κατηγορίας, καθώς αποτελεί συνάρτηση πολλών άλλων παραμέτρων, όπως: επιθυμία, συναίσθημα, αυτογνωσία, αυτο-έκφραση, κοινωνικός ρόλος, ταυτότητα. Ως ταυτότητα συνδέεται με άλλες ταυτότητες: εθνικές, φυλετικές, ταξικές ή έμφυλες. Κατά συνέπεια, όλα εκείνα με τα οποία η σεξουαλικότητα εμφανίζεται συνυφασμένη αποκτούν ιδιαίτερη κοινωνικο-πολιτική σημασία. Από την άλλη πλευρά, το παιδί συνήθως τοποθετείται στον αντίποδα της σεξουαλικότητας, μέσα από μια δυιστική λογική σύμφωνα με την οποία κατασκευάζεται ως αθώο και απροστάτευτο. Με τον τρόπο αυτό συντηρείται η ιδέα της παιδικής αθωότητας και επομένως το αίτημα για την περιφρούρησή της. Η παιδική αθωότητα καθορίζεται έτσι ως ο αντίποδας της διαστροφής, η οποία συνιστά αυτό ακριβώς που πρέπει να κρατηθεί μακριά από τα παιδιά. Η έννοια της διαστροφής όμως δεν είναι αυτονόητη, αλλά συνδέεται με την αμφιλεγόμενη έννοια του φυσιολογικού και στις ποικίλες ιεραρχήσεις που αυτή συνεπάγεται. Παράλληλα λοιπόν με την ανάγκη περιφρούρησης της αθωότητας και της ομαλότητας, θα έπρεπε να μας προβληματίζει εξίσου και ο τρόπος με τον οποίο συγκροτείται η έννοια του φυσιολογικού στο σχολικό πλαίσιο. Η ιδέα της παιδικής αθωότητας έχει τις ρίζες της σε παιδαγωγικές θεωρίες της προβιομηχανικής περιόδου. Όπως αναφέρει ο Philipe Aries (2001: 51), στα κείμενα του 17 ου αιώνα τα παιδιά εμφανίζονται ως «πλάσματα όμοια με τους αγγέλους», ενώ ο Johann Heinrich Pestalozzi, εμπνευστής της παιδαγωγικής της αγάπης, «πίστευε πως τα παιδιά ήταν εγγενώς αθώα και ότι οι κοινωνικοί θεσμοί οδηγούσαν τα άτομα στη διαφθορά» (στο Weems, 1999: 31). Το όραμά του για τη στοιχειώδη εκπαίδευση ξεκινούσε από την εξιδανικευμένη ιδέα του καλού δασκάλου ως καλής μητέρας και του παιδιού ως αθώου και απροστάτευτου. Όπως επισημαίνεται, «η παιδαγωγική της αγάπης εγκαθιστά έναν ολόκληρο θίασο από χαρακτήρες: Την καλή μητέρα που είναι από φύσης φορέας ανατροφής, το αθώο αλλά κοινωνικά ευάλωτο παιδί [και] τον απόμακρο αλλά πατριαρχικό πατέρα» (Weems, 1999: 31). Είναι βεβαίως προφανές πως στόχος του Pestalozzi ήταν να προστατέψει το παιδί με τα μέσα που διέθετε και όχι να το αποδυναμώσει κοινωνικά. Στο σύγχρονο όμως πλαίσιο η ιδέα της παιδικής αθωότητας «εξυπηρετεί το να αστυνομεύει τα όρια ανάμεσα στις αποδεκτές και τις μη αποδεκτές μορφές της επιθυμίας... Η αγάπη επιτρέπεται, η επιθυμία όχι. Η αγάπη εξισώνεται με την τάξη, την ομαλότητα και τον πολιτισμό... Αντίθετα η επιθυμία αντιπροσωπεύει τη φύση: τις απειθάρχητες επιθυμίες και ανάγκες των παιδιών και των απολίτιστων» (Weems, 1999: 30-31). Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης παιδαγωγικής αντίληψης ορισμένες κατηγορίες επιθυμιών, σωμάτων και ταυτοτήτων θεωρήθηκαν ως φυσικές και καλές, ενώ άλλες ως παρεκκλίνουσες και ύποπτες, από τις οποίες τα παιδιά οφείλουν να προστατευθούν, συνεισφέροντας στη θεώρηση των δασκάλων ως «διαχειριστών της αρετής» (Weems, 1999: 32-3). Όπως έχει όμως επισημανθεί, «δεδομένης της έκτασης της παραπληροφόρησης για τις σχέσεις των φύλων και τη σεξουαλικότητα, η οποία στις μέρες μας κυκλοφορεί ελεύθερα στους δημόσιους χώρους, τα ΜΜΕ και τις ομάδες ομηλίκων, οι δάσκαλοι δε θα μπορούσαμε να εμποδίσουμε τα παιδιά να αποκτήσουν σεξουαλική πληροφόρηση ακόμα κι αν το θέλαμε» (Bickmore, 1999: 15). Παρά τους περιορισμούς και την γενικότερη αποσιώπηση της σεξουαλικότητας που συνεχίζει να υφίσταται στο σχολείο, υπάρχουν τόποι όπου η σεξουαλικότητα είναι όχι μόνο προφανής, αλλά αποτελεί μέρος του επίσημου ή του ISSN:

3 ανεπίσημου αναλυτικού προγράμματος, όπως για παράδειγμα στις παρέες των ομηλίκων. «Τα παιδιά στα δημοτικά σχολεία των χωρών του ύστερου καπιταλισμού, τουλάχιστον γνωρίζουν ήδη τη σεξουαλικότητα και ενδιαφέρονται γι αυτήν με πάμπολους διαφορετικούς τρόπους...» (Epstein et al, 2002: 278). Επιπρόσθετα, η εμμονή στην ιδέα της παιδικής αθωότητας θέτει τα παιδιά σε κίνδυνο εφόσον, στερώντας τους τη δυνατότητα κριτικής διαπραγμάτευσης καίριων ζητημάτων στο σχολείο, τα αφήνει εκτεθειμένα σε πηγές πληροφόρησης «αμφίβολης εγκυρότητας» (Κρουσταλάκης, 1995: 404). Όπως έχει άλλωστε επισημανθεί, «η πίστη στην αθωότητα παρεμποδίζει την επικοινωνία μεταξύ των παραβιασμένων παιδιών και των ενηλίκων που θα μπορούσαν να βοηθήσουν, ενώ η ίδια η άγνοια είναι επικίνδυνη για το παιδί... Το ζεύγος αθωότητα/ προστασία λειτουργεί προς όφελος του ελέγχου των ενηλίκων και ενάντια στην έννοια των δικαιωμάτων του παιδιού» (Epstein and Johnson, 1998: 97). Παραφράζοντας μάλιστα τον Φουκό (1982), μπορεί να υποστηριχθεί πως η έμφαση στην παιδική αθωότητα λειτουργεί εναντίον της αυτονομίας του παιδιού, εφόσον διαμέσου αυτής επιχειρείται η μη πρόσβασή του στη δύναμη. Σε συνέχεια των παραπάνω πιστεύω πως το το επιχείρημα της παιδικής αθωότητας είναι βαθύτατα προβληματικό και παρωχημένο, εφόσον αγνοεί ή παραγνωρίζει τους σεξουαλικούς υπο-πολιτισμούς των ίδιων των παιδιών, τα οποία συχνά θεωρούνται ως στερούμενα σεξουαλικής περιέργειας ή γνώσης και εκλαμβάνονται «ως παθητικοί αποδέκτες των σεξουαλικών αναπαραστάσεων» (Epstein και Johnson, 1998: 96). Επιπρόσθετα, η άρνηση του να συζητηθεί η σεξουαλικότητα στο σχολείο οδηγεί στην επιλεκτική αποσιώπηση ορισμένων μόνο εκδοχών της, παραχωρώντας όλο τον περί σεξουαλικότητας διαλογικό χώρο στον κυρίαρχο ετεροκανονικό λόγο. Σύμφωνα με την Nagel (2003: 49-50), η έννοια της ετεροκανονικότητας «αναφέρεται στην υπόθεση ότι ο καθένας είναι ετεροφυλόφιλος και στην αναγνώριση ότι όλοι οι κοινωνικοί θεσμοί (η οικογένεια, η θρησκεία, η οικονομία, το πολιτικό σύστημα) είναι χτισμένοι γύρω από ένα ετεροφυλοφιλικό μοντέλο αρσενικών/ θηλυκών κοινωνικών σχέσεων». Στο πλαίσιο της ετεροκανονικότητας, η ετεροφυλοφιλία 154 αναδεικνύεται ως το κυρίαρχο κανονιστικό πρότυπο «αλέκιαστη, σιωπηρή, προ-υποτιθέμενη... και υποχρεωτική... με την οποία συγκρινόμενο οτιδήποτε άλλο κρίνεται ως διαφορετικό, αλλότριο, ανώμαλο» (Letts IV, 1999: 98). Όπως παρατηρεί η Butler, αυτή η ετερο-σεξουαλικοποίηση καθίσταται εφικτή εφόσον, «η ετεροφυλόφιλη κανονιστική οικογένεια αποτελεί τον προνομιακό τρόπο αναπαραγωγής αγαθών και της κοινωνικής αναπαραγωγής των ατόμων» (στο Γιαννακόπουλος, 2006: 73). Αυτή η αναπαράσταση της οικογένειας ως «τόπου πατριωτικού σχηματισμού» είναι κυρίαρχη και στις εκπαιδευτικές δομές, μεταθέτοντας έτσι τον κανονιστικό έλεγχο του φύλου και της σεξουαλικότητας στο σχολικό περιβάλλον. Η ετεροκανονικότητα διατρέχει το σύνολο των εκπαιδευτικών διαδικασιών, αν και συνήθως περνάει απαρατήρητη καθώς εμπίπτει στο πλαίσιο της θεωρούμενης φυσιολογικής έμφυλης ανάπτυξης. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί πως η κριτική στην ετεροκανονικότητα δε σημαίνει κριτική στην ετεροφυλοφιλία γενικά, αλλά συγκεκριμένα στην ηγεμονική ετεροφυλοφιλία, δηλαδή την ετεροφυλοφιλία η 154 Σύμφωνα με το Λεξικό του Γ. Μπαμπινιώτη, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα 2004, η ετεροφυλοφιλία ορίζεται ως η σύναψη σεξουαλικών σχέσεων με πρόσωπα του αντίθετου φύλου. Ωστόσο, υπό το πρίσμα της θεωρίας queer, αμφισβητούνται τα διαχωριστικά δίπολα που καθορίζουν τις σεξουαλικές ταυτότητες ως ετεροφυλόφιλες ή ομοφυλόφιλες (βλ. Nicholson and Seidman, 1995; Jagose, 1996; Butler, 1999/1990 και 2004; Beasley, 2005). ISSN:

4 οποία φυσικοποιεί τον εαυτό της ως βέβαιο και αυτονόητο δεδομένο. Αυτή η ηγεμονική διάσταση της ετεροφυλοφιλίας συνδέεται πολύ στενά με τον εθνικισμό 155 και τον ηγεμονικό ανδρισμό 156. Οι ιδεώδεις (ετεροκανονικές) αναπαραστάσεις της σεξουαλικότητας που προβάλλονται στο πλαίσιο των σχολικών δομών και διαδικασιών λειτουργούν λίγο πολύ όπως και οι φαντασιακές κατασκευές του κυρίαρχου έθνους ή του κυρίαρχου ιδεώδους του ανδρισμού. Δεν παράγουν μόνο τις υποδειγματικές μορφές του έμφυλου και σεξουαλικού ανήκειν και μη-ανήκειν, αλλά επίσης ασκούν εξαναγκασμό με σκοπό τη συμμόρφωση όλων με τα κυρίαρχα έμφυλα και σεξουαλικά πρότυπα. Κατά συνέπεια, η ετεροκανονικότητα που διατρέχει το σύνολο της σχολικής δομής, εμποτίζοντας το κυρίαρχο σχολικό ήθος, καθορίζει τις στάσεις ορισμένων δασκάλων ως προς τη σεξουαλικότητα, χαρακτηρίζει τις μεθόδους και τα μέσα διδασκαλίας και βρίσκεται διάχυτη στα αναλυτικά προγράμματα. Ο τρόπος δράσης και οι επιπτώσεις της ετεροκανονικότητας είναι τόσο βαθειά εγχαραγμένα στις δομές του σχολείου, ώστε οι απόπειρες αναμορφωτικής πολιτικής συχνά αδυνατούν να κλονίσουν τις «κοινωνικά έμφυλες κατασκευές του κόσμου» που παράγει η έξη (Bourdieu, 1999: 29). Σε ένα ετεροκανονικά δομημένο πλαίσιο διδασκαλίας και μάθησης οι μαθητές ωθούνται στο να είναι ή να γίνουν αυτό που προτείνεται από το ίδιο το σχολικό πλαίσιο, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι ή το ποιοι θα ήθελαν να είναι. Επομένως, «η ετεροκανονικότητα αποτελεί έναν σημαντικό διαμορφωτή ταυτοτήτων μαζί με άλλες διαφορές εξίσου σημαντικές (όπως το φύλο, η κοινωνική τάξη, η εθνοτική καταγωγή, η αναπηρία κλπ)» (Epstein et al, 2003: 144). Η ετεροκανονικότητα αποτελεί συνεπώς σημαντικό πρόβλημα στο χώρο του σχολείου, αν και συνήθως φέρνει μαζί της και την αποσιώπηση των ιεραρχιών που δημιουργεί, με αποτέλεσμα «να είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους δασκάλους, τα στελέχη εκπαίδευσης, τους δημιουργούς εκπαιδευτικής πολιτικής και τους γονείς να δουν πόσο ριζωμένη είναι αυτή η στενή εκδοχή της ετεροφυλοφιλίας στο [εκπαιδευτικό] σύστημα και τη ζημιά που μπορεί να κάνει και κάνει σ ένα ολόκληρο φάσμα μαθητευομένων» (Epstein et al, 2003: 145). Η πλέον συνηθισμένη μορφή με την οποία η ετεροκανονικότητα πραγματοποιεί τη δημόσια έκφρασή της και η οποία χαρακτηρίζει ολόκληρη τη σχολική δομή είναι εκείνη της αυτονόητης ή προ-υποτιθέμενης ετεροφυλοφιλίας. Η προ-υποτιθέμενη ετεροφυλοφυλία συνίσταται στο σύνολο των διαδικασιών και πρακτικών μέσα από τις οποίες η σεξουαλικότητα των ανθρώπων θεωρείται εξ ορισμού και υποχρεωτικά ως ετεροφυλόφιλη. Πολλοί δάσκαλοι θεωρούν ότι τα παιδιά δεν πρέπει να έχουν σχέση με τη σεξουαλικότητα, τουλάχιστον στο πλαίσιο των επίσημων εκπαιδευτικών διαδικασιών, παρολ αυτά όμως «...συμπεριφέρονται σαν να θεωρούν τα παιδιά σεξουαλικές υπάρξεις...[εφόσον]...ενεργούν σαν να ήταν όλα τα παιδιά ετεροφυλόφιλα μέχρι αποδείξεως του εναντίου» (Cahill & Theilheimer, 1999: 41). Επομένως, «[η] προ-υποτιθέμενη ετεροφυλοφιλία, όταν προτάσσεται ως το κανονιστικό πρότυπο της κοινωνικής και σεξουαλικής συμπεριφοράς και της κοινωνικής και σεξουαλικής ταυτότητας, αποτελεί ένα όργανο καταπίεσης...» (Leck, 1999: 260). Ως συνέπεια των παραπάνω, όπως αναφέρουν οι Epstein et al (2003: 145) υπάρχουν περιπτώσεις μαθητών, «οι οποίοι θάβουν τον εαυτό τους στη δουλειά του σχολείου, για να διατηρήσουν αποστάσεις από την υποχρεωτικότητα της κανονιστικής 155 Για μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της σχέσης μεταξύ σεξουαλικότητας και εθνικισμού, βλ. Nagel (2003). 156 Για μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της έννοιας του ηγεμονικού ανδρισμού, βλ. Kimmel (2001: 266) ISSN:

5 ετεροφυλοφιλίας», ενώ ορισμένα αγόρια αποφεύγουν να είναι ιδιαίτερα επιμελείς μαθητές, για να μην αμφισβητηθεί ο ανδρισμός τους (Epstein et al, 1998 και Πολίτης 2006). Έτσι, στο σχολείο δοκιμάζονται οι δημοκρατικές αξίες αλλά και ριζώνουν οι προκαταλήψεις εφόσον, διαμέσου της προ-υποτιθέμενης ετεροφυλοφιλίας, κάποια άτομα ιεραρχούνται ως κατώτερα από άλλα με κριτήριο τη σεξουαλικότητά τους. Η ετεροκανονικότητα μπορεί επίσης να εντοπισθεί στις μεθόδους, στα μέσα διδασκαλίας και στο περιεχόμενο του αναλυτικού προγράμματος. Οι μαθητές συχνά διδάσκονται να σκέφτονται με βάση δίπολα αντιθέτων, των οποίων μερικές φορές το ένα άκρο είναι καλό, επιθυμητό και ανώτερο, ενώ το άλλο είναι κακό, απορριπτέο ή απλά κατώτερο. Έτσι τα παιδιά αισθάνονται την ανάγκη να ταχθούν με το μέρος της μιας ή της άλλης πλευράς. Όπως παρατηρεί ο Letts IV (1999: 103), σε ορισμένες περιπτώσεις ο τρόπος με τον οποίο επιβάλλεται η διχοτομία των βιολογικών φύλων καταλήγει να διχοτομεί με βιολογικό τρόπο και το κοινωνικό φύλο καθιστώντας το ετερο-φύλο. Στα σχολικά βιβλία η σεξουαλικότητα παρουσιάζεται μέσα από ένα μονοδιάστατο ετεροκανονικό πλαίσιο των έμφυλων ρόλων, του γάμου και της οικογένειας. «Το διδακτικό υλικό και οι στρατηγικές διδασκαλίας χρησιμοποιούν αυτά τα αξιακά φορτισμένα πρότυπα, περιλαμβανομένης της υποτιθέμενης ομαλότητας ή του αναπόφευκτου της ετεροφυλοφιλίας, πολύ πριν παραδεχτούν ότι μιλούν για το σεξ...» (Bickmore, 1999: 16). Εκτός από το επίσημο αναλυτικό πρόγραμμα η ετεροκανονικότητα διατρέχει και το κρυφό, δηλαδή τις απόψεις και θέσεις που εκφράζονται από το δάσκαλο και τους μαθητές, τη γλώσσα του σώματος, τις συναισθηματικά φορτισμένες αφηγήσεις, τα έμμεσα μηνύματα που υπεισέρχονται ποικιλοτρόπως στο επίσημο πλαίσιο διδασκαλίας και οποιουδήποτε είδους μικρο-πολιτισμικές διαδικασίες και πρακτικές. Ωστόσο, τα δύο προγράμματα δεν πρέπει να θεωρηθούν ως διακριτές ή διαδοχικές διαδικασίες, αλλά μάλλον ως διαρκώς συνυπάρχοντα και αλληλοδιαπλεκόμενα. Στα πλαίσια του κρυφού αναλυτικού προγράμματος οι μαθητές φέρνουν στο σχολείο μια τεράστια ποικιλία διαφορετικών εμπειριών και βιωμάτων σχετικών με τη σεξουαλικότητα, τα οποία κυκλοφορούν και επικοινωνούνται καθώς «η σεξουαλικότητα διαπερνά το προαύλιο και τις αίθουσες του δημοτικού σχολείου και τα παιδιά τα χρησιμοποιούν ως πόρους για να κατασκευάσουν τους εαυτούς τους ως αγόρια και ως κορίτσια» (Epstein et al, 2002: 284). Αυτό συμβαίνει με διάφορους τρόπους μέσα από τα παιχνίδια των παιδιών, στα οποία κατασκευάζουν φαντασιακές (ετεροφυλόφιλες) οικογένειες και ρόλους, μπορεί όμως να φτάσει μέχρι την απόρριψη, την παρενόχληση, τον εκφοβισμό και τον πλήρη αποκλεισμό εκείνων των μαθητών που θα κατονομαστούν από τους άλλους ως διαφορετικοί, επειδή δεν εκπληρούν το κανονιστικό πρότυπο. Όπως υποστηρίζεται, συχνά «[τ]α παιδιά μπορεί να επαναλαμβάνουν ομοφοβικά σχόλια έχοντας επίγνωση της δύναμής τους, αλλά όχι του νοήματός τους» (Cahill & Theilheimer, 1999: 45). Επομένως, η απουσία παρεμβάσεων από την πλευρά του σχολείου σε ανάλογες περιπτώσεις, λειτουργεί ενάντια στην ομαλή κοινωνική ενσωμάτωση κάποιων μαθητών. Η εφαρμογή μιας ανοικτής και δημοκρατικής παιδαγωγικής σε ζητήματα σεξουαλικότητας προϋποθέτει την αναθεώρηση των εκπαιδευτικών πρακτικών συνολικά, από το γενικότερο σχολικό ήθος μέχρι τις μεθόδους και το περιεχόμενο διδασκαλίας. Απαιτείται ένας ευρύτερος εκδημοκρατισμός των σχολικών δομών και δάσκαλοι «που έχουν την ικανότητα να δημουργήσουν δημοκρατικά περιβάλλοντα μάθησης στα σχολεία και τις τάξεις τους» (Olssen et al, 2004: 269). Επομένως χρειάζεται ένας παιδαγωγικός προσανατολισμός ο οποίος, «υπερβαίνει την παραδοσιακή καθήλωση της εκπαίδευσης στη μεταβίβαση γνώσης και στη θεώρηση του δασκάλου ως κυρίαρχου της γνώσης» (Luhmann, 1998: 148). Προϋπόθεση γι αυτό ISSN:

6 είναι η αποθάρρυνση της απόκρυψης, η ενθάρρυνση του διαλόγου και η ανάπτυξη κριτικής στάσης των μαθητών σχετικά με τη σεξουαλική διαφορά, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν ερωτήματα και προκλήσεις, τα οποία το οικογενειακό τους περιβάλλον ίσως να μην είναι σε θέση να προβλέψει και να διαχειριστεί. Χρειάζεται ένα μοντέλο ηθικής ανάπτυξης, το οποίο λειτουργεί διαλογικά στη βάση μιας επικοινωνιακής σεξουαλικής ηθικής και προϋποθέτει την εναντίωση στον ομαλοποιητικό κοινωνικό έλεγχο (Seidman, 2001: 359). Όλοι οι μαθητές έχουν το δικαίωμα να γνωρίσουν θετικά πρότυπα ταύτισης, επομένως η προβολή αποκλειστικά και μόνο ετεροφυλόφιλων προτύπων συνιστά αποκλεισμό εκείνων, οι οποίοι ίσως να μην επιθυμούν ή να μη μπορούν να ταυτιστούν με αυτά, φέρνοντάς τους έτσι αντιμέτωπους με μια προφανή γνωστική ασυμφωνία και με το αφόρητο αίσθημα του να είσαι ο μόνος στον κόσμο. Το κλειδί για μια παιδαγωγική ουσιαστικής ισότητας είναι οι διδάσκοντες, οι οποίοι όμως ως προϊόντα και οι ίδιοι ενός συστήματος ανισότητας, ίσως άθελά τους αναπαράγουν διαμέσου των προσδοκιών τους την «διατήρηση των αξιών που θεμελιώνουν την κοινωνική τάξη των πραγμάτων» (Μπουρντιέ, 1985: 378). Επομένως οι δάσκαλοι οφείλουν ν αναγνωρίσουν τους άμεσους ή έμμεσους εξαναγκασμούς στους οποίους υπόκεινται οι ίδιοι και να κατανοήσουν τον αμυντικό τρόπο με τον οποίο ίσως προσεγγίζουν τα σεξουαλικά ζητήματα, ώστε να μην μεταδώσουν μηνύματα που και οι ίδιοι δεν σκόπευαν να μεταδώσουν. Κυρίως όμως χρειάζεται να πάψουν να αυτο-λογοκρίνονται (Bickmore, 1999: 17). Ως δάσκαλοι οφείλουμε «να περιορίσουμε τις απλούστερες δραστηριότητες της τάξης μας στο πλαίσιο των οποίων εξισώνουμε σεξουαλικές ταυτότητες με σεξουαλικές πράξεις, τοποθετούμε σε προνομιακή θέση την ετεροφυλόφιλη κατάσταση και κάνουμε υποθέσεις για τους σεξουαλικούς προορισμούς ζωής» (Letts and Sears, 1999: 5). Απαιτείται λοιπόν μια περισσότερο αναστοχαστική προσέγγιση της σεξουαλικής υποκειμενικότητας, η οποία δεν αναλώνεται σε άγονες υποθέσεις για την αιτιακή προέλευση των σεξουαλικών προσανατολισμών, αλλά επικεντρώνεται στο πρόβλημα της ετεροκανονικότητας και των σεξουαλικών προκαταλήψεων γενικότερα. Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν την ανάγκη της γενικευμένης εισαγωγής της σεξουαλικής αγωγής ως δημοκρατικής αγωγής από την πρώτη κιόλας βαθμίδα εκπαίδευσης, ώστε να τερματισθεί η άτυπη και ανεξέλεγκτη επικράτηση του ιατρικοθρησκευτικού μοντέλου, το οποίο ταυτίζει τη σεξουαλικότητα με το σεξ και το σεξ με την αναπαραγωγή, αδυνατώντας ουσιαστικά να δει τη σεξουαλικότητα με μηγενετήσιους όρους. Η σεξουαλική αγωγή πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από «ηθικός αυταρχισμός» ή από «πραγματισμός της δημόσιας υγείας» (Epstein and Johnson, 1998: 52). Η αποκλειστική ένταξή της στο πλαίσιο της αγωγής υγείας καταδεικνύει την συγκριτική υποτίμηση των συναφών κοινωνικο-πολιτικών ζητημάτων, θέτοντας ως κύριο στόχο για τους μαθητές το «να μην αρρωστήσουν» ως επέκταση του «να μην αμαρτήσουν» (Παρασκευόπουλος 1995: 431). Ωστόσο, αντίθετα με το παραπάνω, οι νέοι θα πρέπει «...να διδαχτούν το πως θα κάνουν τις δικές τους επιλογές, και η επιλογή θα πρέπει να παίζει κεντρικό ρόλο στη σεξουαλική ηθική» (Archard 2000: 34). Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της σεξουαλικής ανισότητας προϋποθέτει συγκεκριμένες δράσεις, όπως συμβαίνει και με άλλες περιπτώσεις ανισότητας. Η κεντρική εκπαιδευτική πολιτική δεν μπορεί να επικεντρώνεται επιλεκτικά στην ανάδειξη ανισοτήτων που αφορούν ορισμένες μόνο κατηγορικές ταυτότητες, αποκλείοντας ταυτόχρονα κάποιες άλλες, καθώς οι διαφορετικές όψεις της ανισότητας ανατροφοδοτούν η μία την άλλη ως συγκοινωνούντα δοχεία. Επομένως, η αντιμετώπιση των ποικίλων όψεων της ανισότητας, πέρα από την ενασχόληση με τα ISSN:

7 επιμέρους προβλήματα και αιτήματα, οφείλει να έχει ως άξονα αναφοράς το οντολογικό επίπεδο των πανανθρώπινων δικαιωμάτων και αναγκών... Ακολούθως, απαιτείται να δοθεί η δέουσα σημασία στο δικαίωμα των νέων να κάνουν αυτόνομες επιλογές για τη δική τους σεξουαλικότητα, σε ένα ασφαλές, πλουραλιστικό και απαλλαγμένο από ανισότητες σχολικό περιβάλλον. ISSN:

8 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Γιαννακόπουλος, Κώστας (2006) Σεξουαλικότητα. Θεωρίες και Πολιτικές της Ανθρωπολογίας. Αθήνα: Αλεξάνδρεια Κρουσταλλάκης, Γ. (1995) Γονείς και παιδιά μπροστά στην ερωτική σχέση. Στο Παρασκευόπουλος Ι. κ. ά.(επιμέλεια) Διαφυλικές σχέσεις, α τόμος. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα Μπουρντιέ, Πιερ (1985/1966) Το συντηρητικό σχολείο: Οι ανισότητες στην εκπαίδευση και την παιδεία. Στο Φραγκουδάκη Άννα (1985) Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την Κοινωνική Ανισότητα στο Σχολείο. Αθήνα: Παπαζήση Παρασκευόπουλος, Ι. (1995) Διαφυλική Αγωγή: Ένα Μοντέλο για την Εισαγωγή της στο Ελληνικό Σχολείο. Στο Παρασκευόπουλος Ι. (επιμ) Διαφυλικές σχέσεις, α τόμ. Αθήνα: Eλλ. Γράμματα Πολίτης, Φώτης (2006) Οι ανδρικές ταυτότητες στο σχολείο. Ετεροσεξουαλικότητα, ομοφυλοφοβία και μισογυνισμός. Θεσσαλονίκη: επίκεντρο Φουκό, Μισέλ (1982) Ιστορία της σεξουαλικότητας. 1: η δίψα της γνώσης. Αθήνα: Κέδρος. Aries, Philipe (2001) Οι εκδοχές περί παιδικής ηλικίας. Στο Μακρυνιώτη, Δήμητρα (επιμ.) Παιδική ηλικία. Αθήνα: νήσος Bourdieu, P. (1999) H ανδρική κυριαρχία. Αθήνα: Ύψιλον Butler, Judith (2004) Σώματα που έχουν σημασία: σχετικά με τα όρια του «φύλου» σε επίπεδο λόγου, στο Μακρυνιώτη, Δήμητρα (επιμ.) (2004) Τα όρια του σώματος. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις. Αθήνα: νήσος Archard, D. (2000) Sex Education, Impact Series Nº 7. Philosophy of Education Society of Great Britain Bickmore, Cathy (1999) Why Discuss Sexuality in Elementary School? In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield Butler, Judith (1999/ 1990) Gender Trouble. Feminism and the Subversion of Identity. New York and London: Routledge Cahill, Betsy J. and Theilheimer, Rachel (1999) Stonewall in the Housekeeping Area: Gay and Lesbian Issues in the Early Childhood Classroom. In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield Epstein, D. and Johnson, R. (1998) Schooling Sexualities. Buckingham: Open University Press Epstein, D., Elwood, J., Hey, V., and Maw, J. (eds) (1998) Failing Boys. Issues in Gender and Underachievement. Buckingham, Philadelphia: Open University Press Epstein, Debbie; O Flynn, Sara; Telford, David (2002) Innocence and Experience. Paradoxes in Sexuality and Education. In Richardson, Diane and Steven Seidman (eds) (2002) Handbook of Lesbian and Gay studies. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage Epstein, Debbie; O Flynn, Sara; Telford, David (2003) Silenced Sexualities in Schools and Universities. Stoke on Trent, UK and Sterling, USA: Trentham books Jagose, Annamarie (1996) Queer Theory. Carlton South: Melbourne University Press Kimmel, M., S. (2001) Masculinity as Homophobia: Fear, Shame and Silence in the Contruction of Gender Identity. In Whitehead, S. et. al.(eds) The masculinities reader. Cambridge: Polity Press Letts IV, William J. (1999) How to Make Boys and Girls in the Classroom. In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield Luhmann, Susanne (1998) Queering/ Querying Pedagogy? Or, Pegagogy Is a Pretty Queer Thing, in Pinnar, William (ed) Queer Theory in Education. Mahwah: Lawrence Erlbaum Publishers Nagel, Joane (2003) Race, Ethnicity and Sexuality. Intimate Intersections, Forbidden Frontiers. New York and Oxford: Oxford University Press Nicholson, Linda and Seidman, Steven (eds) (1995) Social postmodernism. Beyond Identity Politics. Cambridge University Press Olssen, Mark; Codd, John and O Neill, Anne-Marie (2004) Education Policy. Globalisation, Citizenship & Democracy. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage Contemporary debates. London and New York: Routledge Seidman, Steven (2001) From Identity to Queer Politics, in Seidman, Steven and Alexander, Jeffrey (eds) (2001) The New Social Theory Reader. Contemporary debates. London and New York: Routledge Weems, Lisa (1999) Pestalozzi, Perversity, and the Pedagogy of Love. In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield ISSN:

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Αναπαραστάσεις της Παιδικής Ηλικίας: Υποκειμενικότητα και Εξουσία

Τίτλος Μαθήματος: Αναπαραστάσεις της Παιδικής Ηλικίας: Υποκειμενικότητα και Εξουσία Τίτλος Μαθήματος: Αναπαραστάσεις της Παιδικής Ηλικίας: Υποκειμενικότητα και Εξουσία Κωδικός μαθήματος: SEAB112 (3Ω/Ε) Εξάμηνο σπουδών: 8o Είδος μαθήματος: Επιλογής Μονάδες ECTS: 5 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

1.Herdt Gilbert (ed.), 1993, Third s ex, Third g ender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History, ZONE BOOKS, σ.25.

1.Herdt Gilbert (ed.), 1993, Third s ex, Third g ender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History, ZONE BOOKS, σ.25. Μια μικρη παρουσιαση της διπλωματικης ερευνας Αρρενωπότητες «συμβολικές», αρρενωπότητες «πραγματικές». Διεμφυλικές προσλήψεις της ανατομίας και έμφυλες ταυτότητες στην σύγχρονη Αθήνα. Πανεπιστημιο αιγαιου,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή] Η αξιολόγηση των μαθητών στο σχολείο είναι μια διαδικασία στενά συνυφασμένη με τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση με τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία Μαρία Ρεντετζή Συγκεκριμένες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στις αρχές της δεκαετίας του 1970 παρακίνησαν φεμινίστριες σε πολλά από τα πανεπιστήμια των Ηνωμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα Εισήγηση στo σεµινάριο «Σεξουαλικός Προσανατολισµός:Στάσεις-Επιλογές- Προβληµατισµοί». Θεσσαλονίκη, 9 Μαϊου 2005. Επιτροπή Κοινωνικής Πολιτικής -Κέντρο Συµβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης (ΚΕΣΥΨΥ),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας Τηλ. 22510-36554 ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Δια Βίου Μάθηση και Βιβλιοθήκες - ENTITLE Επίκ. καθηγήτρια Περιεχόμενα 1.Εισαγωγή 2.Θεωρίες Κινήτρων 2.1 Θεωρίες Προσωπικότητας 2.2 Γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΧ Α Ε Χ Ι Ε ΡΙ Ρ ΣΗ Η ΠΡ Π Ο Ρ Β Ο Λ Β Η Λ Μ Η Α Μ ΤΩ Τ Ν Ν ΣΧΟ Χ Λ Ο Ι Λ ΚΗ Κ Σ Η

ΑΧ Α Ε Χ Ι Ε ΡΙ Ρ ΣΗ Η ΠΡ Π Ο Ρ Β Ο Λ Β Η Λ Μ Η Α Μ ΤΩ Τ Ν Ν ΣΧΟ Χ Λ Ο Ι Λ ΚΗ Κ Σ Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ - ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ρ. Σαλτερής Νίκος Σχολικός Σύµβουλος ηµοτικής Εκπαίδευσης Νοµαρχίας Πειραιά Το σχολείο ως πεδίο Ιδεολογία Τυπικές και άτυπες Οµάδες

Διαβάστε περισσότερα

Γλώσσα και σεξουαλικότητα: (μέσα και) πέρα από το φύλο

Γλώσσα και σεξουαλικότητα: (μέσα και) πέρα από το φύλο ΗΜΕΡΙΔΑ Γλώσσα και σεξουαλικότητα: (μέσα και) πέρα από το φύλο ΣΑΒΒΑΤΟ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ [ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΛΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμικότητα στη σχολική κοινότητα

Η διαπολιτισμικότητα στη σχολική κοινότητα Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Πελοποννήσου ΗΜΕΡΙΔΑ Η διαπολιτισμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης»

ΘΕΜΑ: «Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της Σχολικής Μονάδας Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Aθήνα, 17 Σεπτεμβρίου 2008

Aθήνα, 17 Σεπτεμβρίου 2008 EΛΛHNIKH ΔHMOKPATIA YΠOYPΓEIO EΘNIKHΣ ΠAIΔEIAΣ & ΘPHΣKEYMATΩN ΠEPIΦEPEIAKH ΔIEYΘYNΣH A /ΘMIAΣ & B ΘMIAΣ EKΠAIΔEYΣHΣ ATTIKHΣ ΓPAΦEIO ΣXOΛIKΩN ΣYMBOYΛΩN B ΔIEYΘYNΣHΣ Δ.E. AΘHNAΣ Γούναρη 60 15343 Aγ. Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Νικολέττα Ιωάννου Λειτουργός Γραφείου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού 2 ο Π α γ κ ύ π ρ ι ο Σ υ ν έ δ ρ ι ο, 29 Ν ο ε μ β ρ ί ο υ 2 0 1 4, Λ ε μ ε σ ό ς Βασικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

δομή και λειτουργία βιβλία αναλυτικό πρόγραμμα ΥΠΟΔΟΜΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ κτήρια βιβλιοθήκες τεχνολογικός εξοπλισμός STATUS ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

δομή και λειτουργία βιβλία αναλυτικό πρόγραμμα ΥΠΟΔΟΜΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ κτήρια βιβλιοθήκες τεχνολογικός εξοπλισμός STATUS ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΙΑΣ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Γεωργία Παπουτσή, Εκπαιδευτικός Υπ.Διδάκτωρ Φιλοσοφικής Σχολής Π.Αθηνών ΕΙΣΗΓΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα»

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» Παράμετρος Λυκείου Κοκκινοχωρίων: «Η απαξίωση των νέων απέναντι στους θεσμούς» Συντονιστές παραμέτρου:

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του χώρου. Η ταυτότητα του χώρου Προσωπικός χώρος Εδαφικότητα Ιδιωτικότητα

Η έννοια του χώρου. Η ταυτότητα του χώρου Προσωπικός χώρος Εδαφικότητα Ιδιωτικότητα Η έννοια του χώρου Η ταυτότητα του χώρου Προσωπικός χώρος Εδαφικότητα Ιδιωτικότητα ο τρόπος χρήσης του χώρου συνιστά ένα επικοινωνιακό μέσο Προξημική Προξημική είναι η επιστημονική μελέτη της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει να είσαι πολίτης; Λόγοι μελλοντικών εκπαιδευτικών για την ιδιότητα του πολίτη

Τι σημαίνει να είσαι πολίτης; Λόγοι μελλοντικών εκπαιδευτικών για την ιδιότητα του πολίτη Τι σημαίνει να είσαι πολίτης; Λόγοι μελλοντικών εκπαιδευτικών για την ιδιότητα του πολίτη Eισαγωγή Δεληγιάννη-Κουϊμτζή Β. ** Στις σύγχρονες κοινωνίες η ιδιότητα του πολίτη είναι ένας όρος αδιευκρίνιστος.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου

Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Ισότητα των Φύλων στην Εκπαίδευση Δρ Αθ. Μιχαηλίδου Ευριπίδου Διευθύντρια Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Διατμηματική Επιτροπή για την Ισότητα των Φύλων Δομή της παρουσίασης Ό ρόλος της εκπαίδευσης στην εξάλειψη

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Εισαγωγή Στις αναπτυγμένες χώρες 47%-63% των αγοριών και 42%-48% των κοριτσιών έχουν σεξουαλική

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016 08:15-11:00 ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα. Ελένη Δημητρίου

Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα. Ελένη Δημητρίου Άτομα με Νοητική Αναπηρία: αποκλεισμός και αντιμετώπιση από την ευρύτερη κοινότητα Ελένη Δημητρίου Άτομα με Νοητική Αναπηρία: ποιοι είναι Αναπηρία: οποιαδήποτε μορφή ανεπάρκειας ή μειονεξίας η οποία προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιµμορφωτικόό σεµμινάάριο

Επιµμορφωτικόό σεµμινάάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πράξη «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων µαθητών» Δράση: Επιµόρφωση εκπαιδευτικών και µελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστηµονική υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούµ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια:

Θέµατα της παρουσίασης. Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή. Η οικογένεια. Στάδια κοινωνικοποίησης µέσα από την οικογένεια: ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Θέµατα της παρουσίασης Οικογενειακό περιβάλλον και αγωγή Σακελλαρίου Κίµων Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα H οικογένεια ως

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος.............................................. 13 Εισαγωγή.............................................. 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η οδύσσεια της σεξουαλικής εξάρτησης: Διαπροσωπικές απόψεις....................

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015

ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ. Η Σοφία η μέλισσα ταξίδεψε και έπαιξε με παιδιά έξι Δημοτικών σχολείων στις επαρχίες της Κύπρου. Λευκωσία, 7 Δεκεμβρίου 2015 ANAKOINΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα