Βασίλης Νάστος, Εκπαιδευτικός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βασίλης Νάστος, Εκπαιδευτικός"

Transcript

1 ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ : ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Βασίλης Νάστος, Εκπαιδευτικός ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην παρούσα εισήγηση υποστηρίζεται η άποψη πως η πίστη στην παιδική αθωότητα και η ετεροκανονικότητα συντελούν στην αναπαραγωγή και συντήρηση των σχετικών με τη σεξουαλικότητα διακρίσεων και αποκλεισμών στο χώρο του σχολείου και στη συνέχεια προτείνονται σχετικές αντισταθμιστικές παρεμβάσεις. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: σχολείο, οικογένεια, παιδική αθωότητα, ετεροκανονικότητα, προ-υποτιθέμενη ετεροφυλοφιλία, γνωστική ασυμφωνία, σεξουαλική ταυτότητα, σεξουαλική αγωγή, κοινωνικός έλεγχος, δημοκρατικές αξίες, επιλογή. Η κατ ανάγκη περιορισμένη έκταση αυτής της ανακοίνωσης δεν επιτρέπει εκτεταμένη ανάλυση των εμπλεκόμενων εννοιών, ωστόσο όμως θεωρώ απαραίτητες ορισμένες σύντομες αρχικές επισημάνσεις. Πρώτον, στην ανάλυση που ακολουθεί η έννοια της σεξουαλικότητας εκλαμβάνεται με τον τρόπο που ορίζεται στον σύγχρονο δυτικό κόσμο. Δεύτερον, η σεξουαλική ανισότητα θεωρείται αλληλένδετη με την ανισότητα των φύλων, εφόσον το φύλο παραπέμπει πάντοτε στη σεξουαλικότητα και, αντιστρόφως, η σεξουαλικότητα καθορίζεται πάντοτε σε σχέση με το φύλο. Τρίτον, η φράση μύθος της παιδικής αθωότητας δεν υπονοεί ότι ένα παιδί δε μπορεί να διαθέτει αθωότητα, αλλά αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο η έννοια της αθωότητας γίνεται αντιληπτή από ορισμένους ενήλικες. Το σχολείο θεωρείται ως τόπος μάθησης, ψυχο-κοινωνικής ανάπτυξης, συγκρότησης ταυτοτήτων αλλά και προστασίας της παιδικής αθωότητας. Με αφορμή το τελευταίο, η σεξουαλικότητα τοποθετείται συνήθως εκτός των ορίων του σχολικού χώρου, ταυτόχρονα επιβάλλοντας την αποσιώπηση ποικίλων παραμέτρων της. Η σχέση σεξουαλικότητας και σχολείου εμφανίζεται στο δημόσιο πεδίο κυρίως ή μόνο όταν υπάρξει πρόβλημα ή σκάνδαλο, καθώς τα σχετικά με τη σεξουαλικότητα ζητήματα πολύ συχνά συμπιέζονται στο περιθώριο ή και εκτός των ορίων του δημόσιου διαλόγου, ώστε να παραμείνουν στα όρια του ιδιωτικού και του αφανούς. Έτσι το αίτημα για άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία περιορίζεται στο βαθμό που επιτρέπει η φαντασία (ή οι ηθικές δεσμεύσεις) των επινοητών της εκπαιδευτικής πολιτικής. Ωστόσο, όπως ελπίζω πως θα καταδειχθεί στη συνέχεια, η σχέση μεταξύ σεξουαλικότητας και σχολικού θεσμού είναι αδιάκοπα υπαρκτή, αν και δεν είναι πάντοτε προφανής. Σύμφωνα με τα παραπάνω, «το σχολείο βρίσκεται μάλλον στη δημόσια πλευρά του διπόλου δημόσιο/ιδιωτικό, ενώ η σεξουαλικότητα βρίσκεται με βεβαιότητα στην ιδιωτική» (Epstein and Johnson, 1998:1-2). Τα όρια όμως μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου χώρου δεν είναι αδιαπέραστα και η έννοια της σεξουαλικότητας ανακατασκευάζεται διαρκώς μέσα από τις λογοθετήσεις που επιτελούνται στον ευρύτερο δημόσιο χώρο, μέρος του οποίου είναι και το σχολείο. Στις περισσότερες δημόσια εκφρασμένες εκδοχές της, η έννοια της σεξουαλικότητας εξαντλείται ISSN:

2 συνήθως στο επίπεδο της παραβατικότητας ή της παρέκκλισης, αποτελώντας αντικείμενο σκανδαλολογίας ή ηθικολογίας και συνεπώς καθορίζεται ως καλή ή κακή, αποδεκτή ή μη αποδεκτή. Η σεξουαλικότητα όμως αποτελεί πολύ περισσότερα από το χαρακτηριστικό μιας πράξης ή από τον καθορισμό μιας παραβατικής κατηγορίας, καθώς αποτελεί συνάρτηση πολλών άλλων παραμέτρων, όπως: επιθυμία, συναίσθημα, αυτογνωσία, αυτο-έκφραση, κοινωνικός ρόλος, ταυτότητα. Ως ταυτότητα συνδέεται με άλλες ταυτότητες: εθνικές, φυλετικές, ταξικές ή έμφυλες. Κατά συνέπεια, όλα εκείνα με τα οποία η σεξουαλικότητα εμφανίζεται συνυφασμένη αποκτούν ιδιαίτερη κοινωνικο-πολιτική σημασία. Από την άλλη πλευρά, το παιδί συνήθως τοποθετείται στον αντίποδα της σεξουαλικότητας, μέσα από μια δυιστική λογική σύμφωνα με την οποία κατασκευάζεται ως αθώο και απροστάτευτο. Με τον τρόπο αυτό συντηρείται η ιδέα της παιδικής αθωότητας και επομένως το αίτημα για την περιφρούρησή της. Η παιδική αθωότητα καθορίζεται έτσι ως ο αντίποδας της διαστροφής, η οποία συνιστά αυτό ακριβώς που πρέπει να κρατηθεί μακριά από τα παιδιά. Η έννοια της διαστροφής όμως δεν είναι αυτονόητη, αλλά συνδέεται με την αμφιλεγόμενη έννοια του φυσιολογικού και στις ποικίλες ιεραρχήσεις που αυτή συνεπάγεται. Παράλληλα λοιπόν με την ανάγκη περιφρούρησης της αθωότητας και της ομαλότητας, θα έπρεπε να μας προβληματίζει εξίσου και ο τρόπος με τον οποίο συγκροτείται η έννοια του φυσιολογικού στο σχολικό πλαίσιο. Η ιδέα της παιδικής αθωότητας έχει τις ρίζες της σε παιδαγωγικές θεωρίες της προβιομηχανικής περιόδου. Όπως αναφέρει ο Philipe Aries (2001: 51), στα κείμενα του 17 ου αιώνα τα παιδιά εμφανίζονται ως «πλάσματα όμοια με τους αγγέλους», ενώ ο Johann Heinrich Pestalozzi, εμπνευστής της παιδαγωγικής της αγάπης, «πίστευε πως τα παιδιά ήταν εγγενώς αθώα και ότι οι κοινωνικοί θεσμοί οδηγούσαν τα άτομα στη διαφθορά» (στο Weems, 1999: 31). Το όραμά του για τη στοιχειώδη εκπαίδευση ξεκινούσε από την εξιδανικευμένη ιδέα του καλού δασκάλου ως καλής μητέρας και του παιδιού ως αθώου και απροστάτευτου. Όπως επισημαίνεται, «η παιδαγωγική της αγάπης εγκαθιστά έναν ολόκληρο θίασο από χαρακτήρες: Την καλή μητέρα που είναι από φύσης φορέας ανατροφής, το αθώο αλλά κοινωνικά ευάλωτο παιδί [και] τον απόμακρο αλλά πατριαρχικό πατέρα» (Weems, 1999: 31). Είναι βεβαίως προφανές πως στόχος του Pestalozzi ήταν να προστατέψει το παιδί με τα μέσα που διέθετε και όχι να το αποδυναμώσει κοινωνικά. Στο σύγχρονο όμως πλαίσιο η ιδέα της παιδικής αθωότητας «εξυπηρετεί το να αστυνομεύει τα όρια ανάμεσα στις αποδεκτές και τις μη αποδεκτές μορφές της επιθυμίας... Η αγάπη επιτρέπεται, η επιθυμία όχι. Η αγάπη εξισώνεται με την τάξη, την ομαλότητα και τον πολιτισμό... Αντίθετα η επιθυμία αντιπροσωπεύει τη φύση: τις απειθάρχητες επιθυμίες και ανάγκες των παιδιών και των απολίτιστων» (Weems, 1999: 30-31). Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης παιδαγωγικής αντίληψης ορισμένες κατηγορίες επιθυμιών, σωμάτων και ταυτοτήτων θεωρήθηκαν ως φυσικές και καλές, ενώ άλλες ως παρεκκλίνουσες και ύποπτες, από τις οποίες τα παιδιά οφείλουν να προστατευθούν, συνεισφέροντας στη θεώρηση των δασκάλων ως «διαχειριστών της αρετής» (Weems, 1999: 32-3). Όπως έχει όμως επισημανθεί, «δεδομένης της έκτασης της παραπληροφόρησης για τις σχέσεις των φύλων και τη σεξουαλικότητα, η οποία στις μέρες μας κυκλοφορεί ελεύθερα στους δημόσιους χώρους, τα ΜΜΕ και τις ομάδες ομηλίκων, οι δάσκαλοι δε θα μπορούσαμε να εμποδίσουμε τα παιδιά να αποκτήσουν σεξουαλική πληροφόρηση ακόμα κι αν το θέλαμε» (Bickmore, 1999: 15). Παρά τους περιορισμούς και την γενικότερη αποσιώπηση της σεξουαλικότητας που συνεχίζει να υφίσταται στο σχολείο, υπάρχουν τόποι όπου η σεξουαλικότητα είναι όχι μόνο προφανής, αλλά αποτελεί μέρος του επίσημου ή του ISSN:

3 ανεπίσημου αναλυτικού προγράμματος, όπως για παράδειγμα στις παρέες των ομηλίκων. «Τα παιδιά στα δημοτικά σχολεία των χωρών του ύστερου καπιταλισμού, τουλάχιστον γνωρίζουν ήδη τη σεξουαλικότητα και ενδιαφέρονται γι αυτήν με πάμπολους διαφορετικούς τρόπους...» (Epstein et al, 2002: 278). Επιπρόσθετα, η εμμονή στην ιδέα της παιδικής αθωότητας θέτει τα παιδιά σε κίνδυνο εφόσον, στερώντας τους τη δυνατότητα κριτικής διαπραγμάτευσης καίριων ζητημάτων στο σχολείο, τα αφήνει εκτεθειμένα σε πηγές πληροφόρησης «αμφίβολης εγκυρότητας» (Κρουσταλάκης, 1995: 404). Όπως έχει άλλωστε επισημανθεί, «η πίστη στην αθωότητα παρεμποδίζει την επικοινωνία μεταξύ των παραβιασμένων παιδιών και των ενηλίκων που θα μπορούσαν να βοηθήσουν, ενώ η ίδια η άγνοια είναι επικίνδυνη για το παιδί... Το ζεύγος αθωότητα/ προστασία λειτουργεί προς όφελος του ελέγχου των ενηλίκων και ενάντια στην έννοια των δικαιωμάτων του παιδιού» (Epstein and Johnson, 1998: 97). Παραφράζοντας μάλιστα τον Φουκό (1982), μπορεί να υποστηριχθεί πως η έμφαση στην παιδική αθωότητα λειτουργεί εναντίον της αυτονομίας του παιδιού, εφόσον διαμέσου αυτής επιχειρείται η μη πρόσβασή του στη δύναμη. Σε συνέχεια των παραπάνω πιστεύω πως το το επιχείρημα της παιδικής αθωότητας είναι βαθύτατα προβληματικό και παρωχημένο, εφόσον αγνοεί ή παραγνωρίζει τους σεξουαλικούς υπο-πολιτισμούς των ίδιων των παιδιών, τα οποία συχνά θεωρούνται ως στερούμενα σεξουαλικής περιέργειας ή γνώσης και εκλαμβάνονται «ως παθητικοί αποδέκτες των σεξουαλικών αναπαραστάσεων» (Epstein και Johnson, 1998: 96). Επιπρόσθετα, η άρνηση του να συζητηθεί η σεξουαλικότητα στο σχολείο οδηγεί στην επιλεκτική αποσιώπηση ορισμένων μόνο εκδοχών της, παραχωρώντας όλο τον περί σεξουαλικότητας διαλογικό χώρο στον κυρίαρχο ετεροκανονικό λόγο. Σύμφωνα με την Nagel (2003: 49-50), η έννοια της ετεροκανονικότητας «αναφέρεται στην υπόθεση ότι ο καθένας είναι ετεροφυλόφιλος και στην αναγνώριση ότι όλοι οι κοινωνικοί θεσμοί (η οικογένεια, η θρησκεία, η οικονομία, το πολιτικό σύστημα) είναι χτισμένοι γύρω από ένα ετεροφυλοφιλικό μοντέλο αρσενικών/ θηλυκών κοινωνικών σχέσεων». Στο πλαίσιο της ετεροκανονικότητας, η ετεροφυλοφιλία 154 αναδεικνύεται ως το κυρίαρχο κανονιστικό πρότυπο «αλέκιαστη, σιωπηρή, προ-υποτιθέμενη... και υποχρεωτική... με την οποία συγκρινόμενο οτιδήποτε άλλο κρίνεται ως διαφορετικό, αλλότριο, ανώμαλο» (Letts IV, 1999: 98). Όπως παρατηρεί η Butler, αυτή η ετερο-σεξουαλικοποίηση καθίσταται εφικτή εφόσον, «η ετεροφυλόφιλη κανονιστική οικογένεια αποτελεί τον προνομιακό τρόπο αναπαραγωγής αγαθών και της κοινωνικής αναπαραγωγής των ατόμων» (στο Γιαννακόπουλος, 2006: 73). Αυτή η αναπαράσταση της οικογένειας ως «τόπου πατριωτικού σχηματισμού» είναι κυρίαρχη και στις εκπαιδευτικές δομές, μεταθέτοντας έτσι τον κανονιστικό έλεγχο του φύλου και της σεξουαλικότητας στο σχολικό περιβάλλον. Η ετεροκανονικότητα διατρέχει το σύνολο των εκπαιδευτικών διαδικασιών, αν και συνήθως περνάει απαρατήρητη καθώς εμπίπτει στο πλαίσιο της θεωρούμενης φυσιολογικής έμφυλης ανάπτυξης. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί πως η κριτική στην ετεροκανονικότητα δε σημαίνει κριτική στην ετεροφυλοφιλία γενικά, αλλά συγκεκριμένα στην ηγεμονική ετεροφυλοφιλία, δηλαδή την ετεροφυλοφιλία η 154 Σύμφωνα με το Λεξικό του Γ. Μπαμπινιώτη, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα 2004, η ετεροφυλοφιλία ορίζεται ως η σύναψη σεξουαλικών σχέσεων με πρόσωπα του αντίθετου φύλου. Ωστόσο, υπό το πρίσμα της θεωρίας queer, αμφισβητούνται τα διαχωριστικά δίπολα που καθορίζουν τις σεξουαλικές ταυτότητες ως ετεροφυλόφιλες ή ομοφυλόφιλες (βλ. Nicholson and Seidman, 1995; Jagose, 1996; Butler, 1999/1990 και 2004; Beasley, 2005). ISSN:

4 οποία φυσικοποιεί τον εαυτό της ως βέβαιο και αυτονόητο δεδομένο. Αυτή η ηγεμονική διάσταση της ετεροφυλοφιλίας συνδέεται πολύ στενά με τον εθνικισμό 155 και τον ηγεμονικό ανδρισμό 156. Οι ιδεώδεις (ετεροκανονικές) αναπαραστάσεις της σεξουαλικότητας που προβάλλονται στο πλαίσιο των σχολικών δομών και διαδικασιών λειτουργούν λίγο πολύ όπως και οι φαντασιακές κατασκευές του κυρίαρχου έθνους ή του κυρίαρχου ιδεώδους του ανδρισμού. Δεν παράγουν μόνο τις υποδειγματικές μορφές του έμφυλου και σεξουαλικού ανήκειν και μη-ανήκειν, αλλά επίσης ασκούν εξαναγκασμό με σκοπό τη συμμόρφωση όλων με τα κυρίαρχα έμφυλα και σεξουαλικά πρότυπα. Κατά συνέπεια, η ετεροκανονικότητα που διατρέχει το σύνολο της σχολικής δομής, εμποτίζοντας το κυρίαρχο σχολικό ήθος, καθορίζει τις στάσεις ορισμένων δασκάλων ως προς τη σεξουαλικότητα, χαρακτηρίζει τις μεθόδους και τα μέσα διδασκαλίας και βρίσκεται διάχυτη στα αναλυτικά προγράμματα. Ο τρόπος δράσης και οι επιπτώσεις της ετεροκανονικότητας είναι τόσο βαθειά εγχαραγμένα στις δομές του σχολείου, ώστε οι απόπειρες αναμορφωτικής πολιτικής συχνά αδυνατούν να κλονίσουν τις «κοινωνικά έμφυλες κατασκευές του κόσμου» που παράγει η έξη (Bourdieu, 1999: 29). Σε ένα ετεροκανονικά δομημένο πλαίσιο διδασκαλίας και μάθησης οι μαθητές ωθούνται στο να είναι ή να γίνουν αυτό που προτείνεται από το ίδιο το σχολικό πλαίσιο, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι ή το ποιοι θα ήθελαν να είναι. Επομένως, «η ετεροκανονικότητα αποτελεί έναν σημαντικό διαμορφωτή ταυτοτήτων μαζί με άλλες διαφορές εξίσου σημαντικές (όπως το φύλο, η κοινωνική τάξη, η εθνοτική καταγωγή, η αναπηρία κλπ)» (Epstein et al, 2003: 144). Η ετεροκανονικότητα αποτελεί συνεπώς σημαντικό πρόβλημα στο χώρο του σχολείου, αν και συνήθως φέρνει μαζί της και την αποσιώπηση των ιεραρχιών που δημιουργεί, με αποτέλεσμα «να είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους δασκάλους, τα στελέχη εκπαίδευσης, τους δημιουργούς εκπαιδευτικής πολιτικής και τους γονείς να δουν πόσο ριζωμένη είναι αυτή η στενή εκδοχή της ετεροφυλοφιλίας στο [εκπαιδευτικό] σύστημα και τη ζημιά που μπορεί να κάνει και κάνει σ ένα ολόκληρο φάσμα μαθητευομένων» (Epstein et al, 2003: 145). Η πλέον συνηθισμένη μορφή με την οποία η ετεροκανονικότητα πραγματοποιεί τη δημόσια έκφρασή της και η οποία χαρακτηρίζει ολόκληρη τη σχολική δομή είναι εκείνη της αυτονόητης ή προ-υποτιθέμενης ετεροφυλοφιλίας. Η προ-υποτιθέμενη ετεροφυλοφυλία συνίσταται στο σύνολο των διαδικασιών και πρακτικών μέσα από τις οποίες η σεξουαλικότητα των ανθρώπων θεωρείται εξ ορισμού και υποχρεωτικά ως ετεροφυλόφιλη. Πολλοί δάσκαλοι θεωρούν ότι τα παιδιά δεν πρέπει να έχουν σχέση με τη σεξουαλικότητα, τουλάχιστον στο πλαίσιο των επίσημων εκπαιδευτικών διαδικασιών, παρολ αυτά όμως «...συμπεριφέρονται σαν να θεωρούν τα παιδιά σεξουαλικές υπάρξεις...[εφόσον]...ενεργούν σαν να ήταν όλα τα παιδιά ετεροφυλόφιλα μέχρι αποδείξεως του εναντίου» (Cahill & Theilheimer, 1999: 41). Επομένως, «[η] προ-υποτιθέμενη ετεροφυλοφιλία, όταν προτάσσεται ως το κανονιστικό πρότυπο της κοινωνικής και σεξουαλικής συμπεριφοράς και της κοινωνικής και σεξουαλικής ταυτότητας, αποτελεί ένα όργανο καταπίεσης...» (Leck, 1999: 260). Ως συνέπεια των παραπάνω, όπως αναφέρουν οι Epstein et al (2003: 145) υπάρχουν περιπτώσεις μαθητών, «οι οποίοι θάβουν τον εαυτό τους στη δουλειά του σχολείου, για να διατηρήσουν αποστάσεις από την υποχρεωτικότητα της κανονιστικής 155 Για μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της σχέσης μεταξύ σεξουαλικότητας και εθνικισμού, βλ. Nagel (2003). 156 Για μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της έννοιας του ηγεμονικού ανδρισμού, βλ. Kimmel (2001: 266) ISSN:

5 ετεροφυλοφιλίας», ενώ ορισμένα αγόρια αποφεύγουν να είναι ιδιαίτερα επιμελείς μαθητές, για να μην αμφισβητηθεί ο ανδρισμός τους (Epstein et al, 1998 και Πολίτης 2006). Έτσι, στο σχολείο δοκιμάζονται οι δημοκρατικές αξίες αλλά και ριζώνουν οι προκαταλήψεις εφόσον, διαμέσου της προ-υποτιθέμενης ετεροφυλοφιλίας, κάποια άτομα ιεραρχούνται ως κατώτερα από άλλα με κριτήριο τη σεξουαλικότητά τους. Η ετεροκανονικότητα μπορεί επίσης να εντοπισθεί στις μεθόδους, στα μέσα διδασκαλίας και στο περιεχόμενο του αναλυτικού προγράμματος. Οι μαθητές συχνά διδάσκονται να σκέφτονται με βάση δίπολα αντιθέτων, των οποίων μερικές φορές το ένα άκρο είναι καλό, επιθυμητό και ανώτερο, ενώ το άλλο είναι κακό, απορριπτέο ή απλά κατώτερο. Έτσι τα παιδιά αισθάνονται την ανάγκη να ταχθούν με το μέρος της μιας ή της άλλης πλευράς. Όπως παρατηρεί ο Letts IV (1999: 103), σε ορισμένες περιπτώσεις ο τρόπος με τον οποίο επιβάλλεται η διχοτομία των βιολογικών φύλων καταλήγει να διχοτομεί με βιολογικό τρόπο και το κοινωνικό φύλο καθιστώντας το ετερο-φύλο. Στα σχολικά βιβλία η σεξουαλικότητα παρουσιάζεται μέσα από ένα μονοδιάστατο ετεροκανονικό πλαίσιο των έμφυλων ρόλων, του γάμου και της οικογένειας. «Το διδακτικό υλικό και οι στρατηγικές διδασκαλίας χρησιμοποιούν αυτά τα αξιακά φορτισμένα πρότυπα, περιλαμβανομένης της υποτιθέμενης ομαλότητας ή του αναπόφευκτου της ετεροφυλοφιλίας, πολύ πριν παραδεχτούν ότι μιλούν για το σεξ...» (Bickmore, 1999: 16). Εκτός από το επίσημο αναλυτικό πρόγραμμα η ετεροκανονικότητα διατρέχει και το κρυφό, δηλαδή τις απόψεις και θέσεις που εκφράζονται από το δάσκαλο και τους μαθητές, τη γλώσσα του σώματος, τις συναισθηματικά φορτισμένες αφηγήσεις, τα έμμεσα μηνύματα που υπεισέρχονται ποικιλοτρόπως στο επίσημο πλαίσιο διδασκαλίας και οποιουδήποτε είδους μικρο-πολιτισμικές διαδικασίες και πρακτικές. Ωστόσο, τα δύο προγράμματα δεν πρέπει να θεωρηθούν ως διακριτές ή διαδοχικές διαδικασίες, αλλά μάλλον ως διαρκώς συνυπάρχοντα και αλληλοδιαπλεκόμενα. Στα πλαίσια του κρυφού αναλυτικού προγράμματος οι μαθητές φέρνουν στο σχολείο μια τεράστια ποικιλία διαφορετικών εμπειριών και βιωμάτων σχετικών με τη σεξουαλικότητα, τα οποία κυκλοφορούν και επικοινωνούνται καθώς «η σεξουαλικότητα διαπερνά το προαύλιο και τις αίθουσες του δημοτικού σχολείου και τα παιδιά τα χρησιμοποιούν ως πόρους για να κατασκευάσουν τους εαυτούς τους ως αγόρια και ως κορίτσια» (Epstein et al, 2002: 284). Αυτό συμβαίνει με διάφορους τρόπους μέσα από τα παιχνίδια των παιδιών, στα οποία κατασκευάζουν φαντασιακές (ετεροφυλόφιλες) οικογένειες και ρόλους, μπορεί όμως να φτάσει μέχρι την απόρριψη, την παρενόχληση, τον εκφοβισμό και τον πλήρη αποκλεισμό εκείνων των μαθητών που θα κατονομαστούν από τους άλλους ως διαφορετικοί, επειδή δεν εκπληρούν το κανονιστικό πρότυπο. Όπως υποστηρίζεται, συχνά «[τ]α παιδιά μπορεί να επαναλαμβάνουν ομοφοβικά σχόλια έχοντας επίγνωση της δύναμής τους, αλλά όχι του νοήματός τους» (Cahill & Theilheimer, 1999: 45). Επομένως, η απουσία παρεμβάσεων από την πλευρά του σχολείου σε ανάλογες περιπτώσεις, λειτουργεί ενάντια στην ομαλή κοινωνική ενσωμάτωση κάποιων μαθητών. Η εφαρμογή μιας ανοικτής και δημοκρατικής παιδαγωγικής σε ζητήματα σεξουαλικότητας προϋποθέτει την αναθεώρηση των εκπαιδευτικών πρακτικών συνολικά, από το γενικότερο σχολικό ήθος μέχρι τις μεθόδους και το περιεχόμενο διδασκαλίας. Απαιτείται ένας ευρύτερος εκδημοκρατισμός των σχολικών δομών και δάσκαλοι «που έχουν την ικανότητα να δημουργήσουν δημοκρατικά περιβάλλοντα μάθησης στα σχολεία και τις τάξεις τους» (Olssen et al, 2004: 269). Επομένως χρειάζεται ένας παιδαγωγικός προσανατολισμός ο οποίος, «υπερβαίνει την παραδοσιακή καθήλωση της εκπαίδευσης στη μεταβίβαση γνώσης και στη θεώρηση του δασκάλου ως κυρίαρχου της γνώσης» (Luhmann, 1998: 148). Προϋπόθεση γι αυτό ISSN:

6 είναι η αποθάρρυνση της απόκρυψης, η ενθάρρυνση του διαλόγου και η ανάπτυξη κριτικής στάσης των μαθητών σχετικά με τη σεξουαλική διαφορά, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν ερωτήματα και προκλήσεις, τα οποία το οικογενειακό τους περιβάλλον ίσως να μην είναι σε θέση να προβλέψει και να διαχειριστεί. Χρειάζεται ένα μοντέλο ηθικής ανάπτυξης, το οποίο λειτουργεί διαλογικά στη βάση μιας επικοινωνιακής σεξουαλικής ηθικής και προϋποθέτει την εναντίωση στον ομαλοποιητικό κοινωνικό έλεγχο (Seidman, 2001: 359). Όλοι οι μαθητές έχουν το δικαίωμα να γνωρίσουν θετικά πρότυπα ταύτισης, επομένως η προβολή αποκλειστικά και μόνο ετεροφυλόφιλων προτύπων συνιστά αποκλεισμό εκείνων, οι οποίοι ίσως να μην επιθυμούν ή να μη μπορούν να ταυτιστούν με αυτά, φέρνοντάς τους έτσι αντιμέτωπους με μια προφανή γνωστική ασυμφωνία και με το αφόρητο αίσθημα του να είσαι ο μόνος στον κόσμο. Το κλειδί για μια παιδαγωγική ουσιαστικής ισότητας είναι οι διδάσκοντες, οι οποίοι όμως ως προϊόντα και οι ίδιοι ενός συστήματος ανισότητας, ίσως άθελά τους αναπαράγουν διαμέσου των προσδοκιών τους την «διατήρηση των αξιών που θεμελιώνουν την κοινωνική τάξη των πραγμάτων» (Μπουρντιέ, 1985: 378). Επομένως οι δάσκαλοι οφείλουν ν αναγνωρίσουν τους άμεσους ή έμμεσους εξαναγκασμούς στους οποίους υπόκεινται οι ίδιοι και να κατανοήσουν τον αμυντικό τρόπο με τον οποίο ίσως προσεγγίζουν τα σεξουαλικά ζητήματα, ώστε να μην μεταδώσουν μηνύματα που και οι ίδιοι δεν σκόπευαν να μεταδώσουν. Κυρίως όμως χρειάζεται να πάψουν να αυτο-λογοκρίνονται (Bickmore, 1999: 17). Ως δάσκαλοι οφείλουμε «να περιορίσουμε τις απλούστερες δραστηριότητες της τάξης μας στο πλαίσιο των οποίων εξισώνουμε σεξουαλικές ταυτότητες με σεξουαλικές πράξεις, τοποθετούμε σε προνομιακή θέση την ετεροφυλόφιλη κατάσταση και κάνουμε υποθέσεις για τους σεξουαλικούς προορισμούς ζωής» (Letts and Sears, 1999: 5). Απαιτείται λοιπόν μια περισσότερο αναστοχαστική προσέγγιση της σεξουαλικής υποκειμενικότητας, η οποία δεν αναλώνεται σε άγονες υποθέσεις για την αιτιακή προέλευση των σεξουαλικών προσανατολισμών, αλλά επικεντρώνεται στο πρόβλημα της ετεροκανονικότητας και των σεξουαλικών προκαταλήψεων γενικότερα. Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν την ανάγκη της γενικευμένης εισαγωγής της σεξουαλικής αγωγής ως δημοκρατικής αγωγής από την πρώτη κιόλας βαθμίδα εκπαίδευσης, ώστε να τερματισθεί η άτυπη και ανεξέλεγκτη επικράτηση του ιατρικοθρησκευτικού μοντέλου, το οποίο ταυτίζει τη σεξουαλικότητα με το σεξ και το σεξ με την αναπαραγωγή, αδυνατώντας ουσιαστικά να δει τη σεξουαλικότητα με μηγενετήσιους όρους. Η σεξουαλική αγωγή πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από «ηθικός αυταρχισμός» ή από «πραγματισμός της δημόσιας υγείας» (Epstein and Johnson, 1998: 52). Η αποκλειστική ένταξή της στο πλαίσιο της αγωγής υγείας καταδεικνύει την συγκριτική υποτίμηση των συναφών κοινωνικο-πολιτικών ζητημάτων, θέτοντας ως κύριο στόχο για τους μαθητές το «να μην αρρωστήσουν» ως επέκταση του «να μην αμαρτήσουν» (Παρασκευόπουλος 1995: 431). Ωστόσο, αντίθετα με το παραπάνω, οι νέοι θα πρέπει «...να διδαχτούν το πως θα κάνουν τις δικές τους επιλογές, και η επιλογή θα πρέπει να παίζει κεντρικό ρόλο στη σεξουαλική ηθική» (Archard 2000: 34). Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της σεξουαλικής ανισότητας προϋποθέτει συγκεκριμένες δράσεις, όπως συμβαίνει και με άλλες περιπτώσεις ανισότητας. Η κεντρική εκπαιδευτική πολιτική δεν μπορεί να επικεντρώνεται επιλεκτικά στην ανάδειξη ανισοτήτων που αφορούν ορισμένες μόνο κατηγορικές ταυτότητες, αποκλείοντας ταυτόχρονα κάποιες άλλες, καθώς οι διαφορετικές όψεις της ανισότητας ανατροφοδοτούν η μία την άλλη ως συγκοινωνούντα δοχεία. Επομένως, η αντιμετώπιση των ποικίλων όψεων της ανισότητας, πέρα από την ενασχόληση με τα ISSN:

7 επιμέρους προβλήματα και αιτήματα, οφείλει να έχει ως άξονα αναφοράς το οντολογικό επίπεδο των πανανθρώπινων δικαιωμάτων και αναγκών... Ακολούθως, απαιτείται να δοθεί η δέουσα σημασία στο δικαίωμα των νέων να κάνουν αυτόνομες επιλογές για τη δική τους σεξουαλικότητα, σε ένα ασφαλές, πλουραλιστικό και απαλλαγμένο από ανισότητες σχολικό περιβάλλον. ISSN:

8 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Γιαννακόπουλος, Κώστας (2006) Σεξουαλικότητα. Θεωρίες και Πολιτικές της Ανθρωπολογίας. Αθήνα: Αλεξάνδρεια Κρουσταλλάκης, Γ. (1995) Γονείς και παιδιά μπροστά στην ερωτική σχέση. Στο Παρασκευόπουλος Ι. κ. ά.(επιμέλεια) Διαφυλικές σχέσεις, α τόμος. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα Μπουρντιέ, Πιερ (1985/1966) Το συντηρητικό σχολείο: Οι ανισότητες στην εκπαίδευση και την παιδεία. Στο Φραγκουδάκη Άννα (1985) Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την Κοινωνική Ανισότητα στο Σχολείο. Αθήνα: Παπαζήση Παρασκευόπουλος, Ι. (1995) Διαφυλική Αγωγή: Ένα Μοντέλο για την Εισαγωγή της στο Ελληνικό Σχολείο. Στο Παρασκευόπουλος Ι. (επιμ) Διαφυλικές σχέσεις, α τόμ. Αθήνα: Eλλ. Γράμματα Πολίτης, Φώτης (2006) Οι ανδρικές ταυτότητες στο σχολείο. Ετεροσεξουαλικότητα, ομοφυλοφοβία και μισογυνισμός. Θεσσαλονίκη: επίκεντρο Φουκό, Μισέλ (1982) Ιστορία της σεξουαλικότητας. 1: η δίψα της γνώσης. Αθήνα: Κέδρος. Aries, Philipe (2001) Οι εκδοχές περί παιδικής ηλικίας. Στο Μακρυνιώτη, Δήμητρα (επιμ.) Παιδική ηλικία. Αθήνα: νήσος Bourdieu, P. (1999) H ανδρική κυριαρχία. Αθήνα: Ύψιλον Butler, Judith (2004) Σώματα που έχουν σημασία: σχετικά με τα όρια του «φύλου» σε επίπεδο λόγου, στο Μακρυνιώτη, Δήμητρα (επιμ.) (2004) Τα όρια του σώματος. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις. Αθήνα: νήσος Archard, D. (2000) Sex Education, Impact Series Nº 7. Philosophy of Education Society of Great Britain Bickmore, Cathy (1999) Why Discuss Sexuality in Elementary School? In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield Butler, Judith (1999/ 1990) Gender Trouble. Feminism and the Subversion of Identity. New York and London: Routledge Cahill, Betsy J. and Theilheimer, Rachel (1999) Stonewall in the Housekeeping Area: Gay and Lesbian Issues in the Early Childhood Classroom. In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield Epstein, D. and Johnson, R. (1998) Schooling Sexualities. Buckingham: Open University Press Epstein, D., Elwood, J., Hey, V., and Maw, J. (eds) (1998) Failing Boys. Issues in Gender and Underachievement. Buckingham, Philadelphia: Open University Press Epstein, Debbie; O Flynn, Sara; Telford, David (2002) Innocence and Experience. Paradoxes in Sexuality and Education. In Richardson, Diane and Steven Seidman (eds) (2002) Handbook of Lesbian and Gay studies. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage Epstein, Debbie; O Flynn, Sara; Telford, David (2003) Silenced Sexualities in Schools and Universities. Stoke on Trent, UK and Sterling, USA: Trentham books Jagose, Annamarie (1996) Queer Theory. Carlton South: Melbourne University Press Kimmel, M., S. (2001) Masculinity as Homophobia: Fear, Shame and Silence in the Contruction of Gender Identity. In Whitehead, S. et. al.(eds) The masculinities reader. Cambridge: Polity Press Letts IV, William J. (1999) How to Make Boys and Girls in the Classroom. In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield Luhmann, Susanne (1998) Queering/ Querying Pedagogy? Or, Pegagogy Is a Pretty Queer Thing, in Pinnar, William (ed) Queer Theory in Education. Mahwah: Lawrence Erlbaum Publishers Nagel, Joane (2003) Race, Ethnicity and Sexuality. Intimate Intersections, Forbidden Frontiers. New York and Oxford: Oxford University Press Nicholson, Linda and Seidman, Steven (eds) (1995) Social postmodernism. Beyond Identity Politics. Cambridge University Press Olssen, Mark; Codd, John and O Neill, Anne-Marie (2004) Education Policy. Globalisation, Citizenship & Democracy. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage Contemporary debates. London and New York: Routledge Seidman, Steven (2001) From Identity to Queer Politics, in Seidman, Steven and Alexander, Jeffrey (eds) (2001) The New Social Theory Reader. Contemporary debates. London and New York: Routledge Weems, Lisa (1999) Pestalozzi, Perversity, and the Pedagogy of Love. In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield ISSN:

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Αναπαραστάσεις της Παιδικής Ηλικίας: Υποκειμενικότητα και Εξουσία

Τίτλος Μαθήματος: Αναπαραστάσεις της Παιδικής Ηλικίας: Υποκειμενικότητα και Εξουσία Τίτλος Μαθήματος: Αναπαραστάσεις της Παιδικής Ηλικίας: Υποκειμενικότητα και Εξουσία Κωδικός μαθήματος: SEAB112 (3Ω/Ε) Εξάμηνο σπουδών: 8o Είδος μαθήματος: Επιλογής Μονάδες ECTS: 5 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών

Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών Χριστίνα Ιωάννου Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Α Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ. Χρήστος Ν. Σιγάλας

Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ. Χρήστος Ν. Σιγάλας Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ Χρήστος Ν. Σιγάλας Με τον όρο Εκπαιδευτικό Έργο στο πλαίσιο μιας εκπαιδευτικής βαθμίδας νοούμε το σύνολο των ενεργειών και των δραστηριοτήτων δια

Διαβάστε περισσότερα

1.Herdt Gilbert (ed.), 1993, Third s ex, Third g ender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History, ZONE BOOKS, σ.25.

1.Herdt Gilbert (ed.), 1993, Third s ex, Third g ender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History, ZONE BOOKS, σ.25. Μια μικρη παρουσιαση της διπλωματικης ερευνας Αρρενωπότητες «συμβολικές», αρρενωπότητες «πραγματικές». Διεμφυλικές προσλήψεις της ανατομίας και έμφυλες ταυτότητες στην σύγχρονη Αθήνα. Πανεπιστημιο αιγαιου,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

The Jobbies. 14ο ΓΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Project Β τριμήνου «Το επάγγελμα που επιλέγω» Αντωνιάδου Δέσποινα. Βάκουλης Παναγιώτης.

The Jobbies. 14ο ΓΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Project Β τριμήνου «Το επάγγελμα που επιλέγω» Αντωνιάδου Δέσποινα. Βάκουλης Παναγιώτης. The Jobbies 1ο ΓΕΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Project Β τριμήνου 2013-201 «Το επάγγελμα που επιλέγω» Αντωνιάδου Δέσποινα Βάκουλης Παναγιώτης Δοξάκης Δημήτρης Δρούγκας Στάθης Καρβουνίδης Χάρης Η επιρροή που ασκούν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή]

Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] 41 Διαγώνισµα 121 Κριτική Κείµενο [Η αξιολόγηση του µαθητή] Η αξιολόγηση των µαθητών στο σχολείο είναι µια διαδικασία στενά συνυφασµένη µε τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση µε τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης Ενότητα: Σκοπός: Στόχοι: Βασικές Έννοιες: Μεθοδολογικές Επιλογές: ισότητα φύλων, έμφυλες ταυτότητες ανάπτυξη αυτογνωσίας και αυτοσυνείδησης σε σχέση με τις ταυτότητες φύλου 1) κατανόηση του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή]

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή] ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο [Η αξιολόγηση του μαθητή] Η αξιολόγηση των μαθητών στο σχολείο είναι μια διαδικασία στενά συνυφασμένη με τη διδακτική πράξη και κατ επέκταση με τη συνολική κοινωνική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP)

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Οι βασικές κατηγορίες θεωριών για την ομοφυλοφιλία Φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 651 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 8 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις Πολύχρωμου Σχολείου προς Υπουργείο Παιδείας

Προτάσεις Πολύχρωμου Σχολείου προς Υπουργείο Παιδείας Προτάσεις Πολύχρωμου Σχολείου προς Υπουργείο Παιδείας Σεπτέμβριος 2016 «Ορατότητα, ένταξη και καθοδηγητικές αρχές για τη διασφάλιση μιας εκπαίδευσης συμπεριληπτικής για ΛΟΑΤΚΙ παιδιά, εκπαιδευτικούς και

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα»

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα» Θεματική Εβδομάδα 2016-17 «Σώμα και Ταυτότητα» Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων 1 Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα - Τεχνικές. Μέθοδοι της παιδαγωγικής διαδικασίας. Παρασκευή, 1 Φεβρουαρίου 2013

Μέσα - Τεχνικές. Μέθοδοι της παιδαγωγικής διαδικασίας. Παρασκευή, 1 Φεβρουαρίου 2013 Μέθοδοι της παιδαγωγικής διαδικασίας Μέσα - Τεχνικές http://users.uoa.gr/~dhatziha Αριθμός: 1 Σχέση σκοπών-μέσων και μεθόδων αγωγής Οι μέθοδοι, οι τεχνικές και τα μέσα της παιδαγωγικής διαδικασίας εξαρτώνται

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν

Τετάρτη 23 Μαΐου, «Τίποτα δεν είναι καλό ή κακό η σκέψη το κάνει έτσι», όπως. διαπίστωσε ο Άμλετ στο ομώνυμο έργο του Shakespeare, όταν ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΥΠΡΟΥ κ. ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΤΡΙΔΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΩΝ ΛΟΑΤ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Τετάρτη 23 Μαΐου, 2012 «Τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Μεθόδευση της Παιδαγωγικής διαδικασίας. Μέσα Στιλ Αγωγής

Μεθόδευση της Παιδαγωγικής διαδικασίας. Μέσα Στιλ Αγωγής Μεθόδευση της Παιδαγωγικής διαδικασίας Μέσα Στιλ Αγωγής Σχέση σκοπών-μέσων και μεθόδων αγωγής Οι μέθοδοι, οι τεχνικές και τα μέσα της παιδαγωγικής διαδικασίας εξαρτώνται από τους σκοπούς της Σχέση σκοπών-μέσων

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές»

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» «Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» (Πρόγραμμα Σπουδών για την Οπτικοακουστική Έκφραση) εισηγητής: Μένης Θεοδωρίδης Αγαπητοί φίλοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους διοργανωτές για την

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να προσδιοριστούν

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα

Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Αναγνώσεις σε επίπεδα Μανώλης Κουτούζης Αναπληρωτής Καθηγητής Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Αναγνώσεις σε επίπεδα η έννοια της κουλτούρας στις κοινωνικές επιστήμες αποτελεί μια από τις βασικές εννοιολογικές κατηγορίες για την

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 8: Η Συνειδητοποίηση μέσα από τον Κριτικό Στοχασμό Γιώργος Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εθνομεθοδολογία Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 9ο (σελ. 197 207) 2 Η Εθνομεθοδολογία Βασικές Θέσεις Η εθνομεθοδολογία, αποτελεί έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Ψυχοκοινωνικές Διαστάσεις των Κινητικών Παιχνιδιών ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ την ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ της ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ενός ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ Σκοποί της παρουσίασης Παρουσίαση των Ψυχοκινητικών, γνωστικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεταξύ της παιδικής και της ενήλικης ζωής στην οποία γίνεται ο σχηματισμός της προσωπικής μας ταυτότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΥΤΟΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Κωδικός Μαθήματος: MUS 624 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ»

«ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ» «ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ» Επιµέλεια: : Αρκουµάνη Σοφία Εκπαιδευτικός, MSc Σχολική Ψυχολογία Στέλεχος Κέντρου Ερευνών για Θέµατα Ισότητας ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 1 «Τα αγόρια δεν κλαίνε»

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 11: Κριτικός Στοχασμός και Ενδυνάμωση Γιώργος Κ. Ζαρίφης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 13 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 13 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 13 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Έννοια αποτελεσματικού σχολείου, θεωρία και έρευνα για την σχολική αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 5 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 5 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 5 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις

Επιμορφωτικό Σεμινάριο. Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διαφοροποίηση της διδασκαλίας σε πολυπολιτισμικές τάξεις ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Διδακτικές τεχνικές/ μέθοδοι Εκπαίδευση για το Περιβάλλον & την Αειφορία Μεθοδολογικές προσεγγίσεις προσανατολισμένη στη ΔΡΑΣΗ με κεντρικό άξονα την ΟΛΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954).

Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954). Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954). Για τον Allport η προκατάληψη αποτελεί το σχηματισμό γνώμης χωρίς να έχουμε επαρκή στοιχεία. Ακόμα και όταν κάποιος επικαλείται επαρκή στοιχεία συχνά συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc

Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου. Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Κορίτσι ή Αγόρι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας Φύλου Ίλια Χατζή Ψυχολόγος MSc Τι είναι Ταυτότητα; Περιγράφει τα χαρακτηριστικά που μας προσδιορίζουν και μας διαφοροποιούν ή μας ταξινομούν σε ομάδες ή υποομάδες.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Ενότητα 9: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική σχέση: αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή

Η παιδαγωγική σχέση: αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή Ενότητα 8 η : Η σημασία της ποιότητας της σχέσης εκπαιδευτικού-μαθητή Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Ηγεσία. Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες. Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Ηγεσία Ενότητα 1: Εισαγωγικές έννοιες Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι

Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία. Μαρία Ρεντετζή. δικαιώματα μ αυτά των ανδρών συναδέλφων τους στην ακαδημαϊκή ιεραρχία. Οι Το Φύλο στην Επιστήμη και Τεχνολογία Μαρία Ρεντετζή Συγκεκριμένες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες στις αρχές της δεκαετίας του 1970 παρακίνησαν φεμινίστριες σε πολλά από τα πανεπιστήμια των Ηνωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων.

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων. Ιωάννης Ε. Βρεττός Αναλυτικό Πρόγραμμα Να δίνονται στους εκπαιδευτικούς όλοι οι στόχοι, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος της απόκλισης και της διαφοροποίησης των αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση αυτή δεσμεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το φύλο στην εκπαίδευση. Μια περιήγηση στα σημαντικά ζητήματα έρευνας, εφαρμογής και εκπαιδευτικών πρακτικών

Το φύλο στην εκπαίδευση. Μια περιήγηση στα σημαντικά ζητήματα έρευνας, εφαρμογής και εκπαιδευτικών πρακτικών Το φύλο στην εκπαίδευση Μια περιήγηση στα σημαντικά ζητήματα έρευνας, εφαρμογής και εκπαιδευτικών πρακτικών Τα θέματα-άξονες της σχέσης φύλο και εκπαίδευση Η πρόσβαση και η συμμετοχή των δύο φύλων στην

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΑΛΛΑΓΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Εισαγωγή στην Εκπαίδευση Βαγγέλης Δρόσος Εκπαιδευτική Μεταρρύθμιση Το κριτήριο του ενιαίου και της ολότητας «Μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος δεν είναι η νομοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Η Συνδυαστική προσέγγιση του Basil Bernstein Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 13ο (σελ. 282 302) 2 Η συνδυαστική Προσέγγιση του Bernstein

Διαβάστε περισσότερα

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας»

ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» «Η ευαισθητοποίηση κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και η προώθηση του σεβασμού και της ισότητας» Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2016 2017 Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου ΕΔΕ 1 H ετερότητα στις

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω θα βρείτε πρώτα δύο διασυνδέσεις που μπορούν γενικά να σας βοηθήσουν για το μάθημα αυτό αλλά και για την Ψυχολογία διαπροσωπικω ν Σχέσεων Ι.

Παρακάτω θα βρείτε πρώτα δύο διασυνδέσεις που μπορούν γενικά να σας βοηθήσουν για το μάθημα αυτό αλλά και για την Ψυχολογία διαπροσωπικω ν Σχέσεων Ι. Παρακάτω θα βρείτε πρώτα δύο διασυνδέσεις που μπορούν γενικά να σας βοηθήσουν για το μάθημα αυτό αλλά και για την Ψυχολογία διαπροσωπικω ν Σχέσεων Ι Στην βιβλιογραφία που ακολουθεί θα βρείτε πολύ βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307)

Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική Γλωσσικών Μαθημάτων (ΚΠΒ307) Ενότητα #4: Λειτουργικός και Κριτικός Γραμματισμός Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα Εισήγηση στo σεµινάριο «Σεξουαλικός Προσανατολισµός:Στάσεις-Επιλογές- Προβληµατισµοί». Θεσσαλονίκη, 9 Μαϊου 2005. Επιτροπή Κοινωνικής Πολιτικής -Κέντρο Συµβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης (ΚΕΣΥΨΥ),

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Διαθεματική-διεπιστημονική προσέγγιση Η παραδοσιακή διάταξη των περιεχομένων, η οποία σήμερα εφαρμόζεται ευρύτερα, ακολουθεί την αρχή των επιστημών, δηλαδή την διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Emile Durkheim Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 2ο (σελ. 52-66) Βασικές κατευθύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 10: Μοντέλα εκπαίδευσης μειονοτήτων Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Ας γνωρίσουμε την Ενωμένη Ευρώπη

Ας γνωρίσουμε την Ενωμένη Ευρώπη TEACHERS4EUROPE 2ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ Ας γνωρίσουμε την Ενωμένη Ευρώπη ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΑΝΑ ΤΑΞΗ Β Γυμνασίου 1 Α. ΘΕΜΑ : Σενάριο - Σχέδιο Διδασκαλίας Α1. Ταυτότητα Σεναρίου Σχεδίου Διδασκαλίας Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα