Βασίλης Νάστος, Εκπαιδευτικός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βασίλης Νάστος, Εκπαιδευτικός"

Transcript

1 ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ : ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Βασίλης Νάστος, Εκπαιδευτικός ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην παρούσα εισήγηση υποστηρίζεται η άποψη πως η πίστη στην παιδική αθωότητα και η ετεροκανονικότητα συντελούν στην αναπαραγωγή και συντήρηση των σχετικών με τη σεξουαλικότητα διακρίσεων και αποκλεισμών στο χώρο του σχολείου και στη συνέχεια προτείνονται σχετικές αντισταθμιστικές παρεμβάσεις. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: σχολείο, οικογένεια, παιδική αθωότητα, ετεροκανονικότητα, προ-υποτιθέμενη ετεροφυλοφιλία, γνωστική ασυμφωνία, σεξουαλική ταυτότητα, σεξουαλική αγωγή, κοινωνικός έλεγχος, δημοκρατικές αξίες, επιλογή. Η κατ ανάγκη περιορισμένη έκταση αυτής της ανακοίνωσης δεν επιτρέπει εκτεταμένη ανάλυση των εμπλεκόμενων εννοιών, ωστόσο όμως θεωρώ απαραίτητες ορισμένες σύντομες αρχικές επισημάνσεις. Πρώτον, στην ανάλυση που ακολουθεί η έννοια της σεξουαλικότητας εκλαμβάνεται με τον τρόπο που ορίζεται στον σύγχρονο δυτικό κόσμο. Δεύτερον, η σεξουαλική ανισότητα θεωρείται αλληλένδετη με την ανισότητα των φύλων, εφόσον το φύλο παραπέμπει πάντοτε στη σεξουαλικότητα και, αντιστρόφως, η σεξουαλικότητα καθορίζεται πάντοτε σε σχέση με το φύλο. Τρίτον, η φράση μύθος της παιδικής αθωότητας δεν υπονοεί ότι ένα παιδί δε μπορεί να διαθέτει αθωότητα, αλλά αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο η έννοια της αθωότητας γίνεται αντιληπτή από ορισμένους ενήλικες. Το σχολείο θεωρείται ως τόπος μάθησης, ψυχο-κοινωνικής ανάπτυξης, συγκρότησης ταυτοτήτων αλλά και προστασίας της παιδικής αθωότητας. Με αφορμή το τελευταίο, η σεξουαλικότητα τοποθετείται συνήθως εκτός των ορίων του σχολικού χώρου, ταυτόχρονα επιβάλλοντας την αποσιώπηση ποικίλων παραμέτρων της. Η σχέση σεξουαλικότητας και σχολείου εμφανίζεται στο δημόσιο πεδίο κυρίως ή μόνο όταν υπάρξει πρόβλημα ή σκάνδαλο, καθώς τα σχετικά με τη σεξουαλικότητα ζητήματα πολύ συχνά συμπιέζονται στο περιθώριο ή και εκτός των ορίων του δημόσιου διαλόγου, ώστε να παραμείνουν στα όρια του ιδιωτικού και του αφανούς. Έτσι το αίτημα για άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία περιορίζεται στο βαθμό που επιτρέπει η φαντασία (ή οι ηθικές δεσμεύσεις) των επινοητών της εκπαιδευτικής πολιτικής. Ωστόσο, όπως ελπίζω πως θα καταδειχθεί στη συνέχεια, η σχέση μεταξύ σεξουαλικότητας και σχολικού θεσμού είναι αδιάκοπα υπαρκτή, αν και δεν είναι πάντοτε προφανής. Σύμφωνα με τα παραπάνω, «το σχολείο βρίσκεται μάλλον στη δημόσια πλευρά του διπόλου δημόσιο/ιδιωτικό, ενώ η σεξουαλικότητα βρίσκεται με βεβαιότητα στην ιδιωτική» (Epstein and Johnson, 1998:1-2). Τα όρια όμως μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου χώρου δεν είναι αδιαπέραστα και η έννοια της σεξουαλικότητας ανακατασκευάζεται διαρκώς μέσα από τις λογοθετήσεις που επιτελούνται στον ευρύτερο δημόσιο χώρο, μέρος του οποίου είναι και το σχολείο. Στις περισσότερες δημόσια εκφρασμένες εκδοχές της, η έννοια της σεξουαλικότητας εξαντλείται ISSN:

2 συνήθως στο επίπεδο της παραβατικότητας ή της παρέκκλισης, αποτελώντας αντικείμενο σκανδαλολογίας ή ηθικολογίας και συνεπώς καθορίζεται ως καλή ή κακή, αποδεκτή ή μη αποδεκτή. Η σεξουαλικότητα όμως αποτελεί πολύ περισσότερα από το χαρακτηριστικό μιας πράξης ή από τον καθορισμό μιας παραβατικής κατηγορίας, καθώς αποτελεί συνάρτηση πολλών άλλων παραμέτρων, όπως: επιθυμία, συναίσθημα, αυτογνωσία, αυτο-έκφραση, κοινωνικός ρόλος, ταυτότητα. Ως ταυτότητα συνδέεται με άλλες ταυτότητες: εθνικές, φυλετικές, ταξικές ή έμφυλες. Κατά συνέπεια, όλα εκείνα με τα οποία η σεξουαλικότητα εμφανίζεται συνυφασμένη αποκτούν ιδιαίτερη κοινωνικο-πολιτική σημασία. Από την άλλη πλευρά, το παιδί συνήθως τοποθετείται στον αντίποδα της σεξουαλικότητας, μέσα από μια δυιστική λογική σύμφωνα με την οποία κατασκευάζεται ως αθώο και απροστάτευτο. Με τον τρόπο αυτό συντηρείται η ιδέα της παιδικής αθωότητας και επομένως το αίτημα για την περιφρούρησή της. Η παιδική αθωότητα καθορίζεται έτσι ως ο αντίποδας της διαστροφής, η οποία συνιστά αυτό ακριβώς που πρέπει να κρατηθεί μακριά από τα παιδιά. Η έννοια της διαστροφής όμως δεν είναι αυτονόητη, αλλά συνδέεται με την αμφιλεγόμενη έννοια του φυσιολογικού και στις ποικίλες ιεραρχήσεις που αυτή συνεπάγεται. Παράλληλα λοιπόν με την ανάγκη περιφρούρησης της αθωότητας και της ομαλότητας, θα έπρεπε να μας προβληματίζει εξίσου και ο τρόπος με τον οποίο συγκροτείται η έννοια του φυσιολογικού στο σχολικό πλαίσιο. Η ιδέα της παιδικής αθωότητας έχει τις ρίζες της σε παιδαγωγικές θεωρίες της προβιομηχανικής περιόδου. Όπως αναφέρει ο Philipe Aries (2001: 51), στα κείμενα του 17 ου αιώνα τα παιδιά εμφανίζονται ως «πλάσματα όμοια με τους αγγέλους», ενώ ο Johann Heinrich Pestalozzi, εμπνευστής της παιδαγωγικής της αγάπης, «πίστευε πως τα παιδιά ήταν εγγενώς αθώα και ότι οι κοινωνικοί θεσμοί οδηγούσαν τα άτομα στη διαφθορά» (στο Weems, 1999: 31). Το όραμά του για τη στοιχειώδη εκπαίδευση ξεκινούσε από την εξιδανικευμένη ιδέα του καλού δασκάλου ως καλής μητέρας και του παιδιού ως αθώου και απροστάτευτου. Όπως επισημαίνεται, «η παιδαγωγική της αγάπης εγκαθιστά έναν ολόκληρο θίασο από χαρακτήρες: Την καλή μητέρα που είναι από φύσης φορέας ανατροφής, το αθώο αλλά κοινωνικά ευάλωτο παιδί [και] τον απόμακρο αλλά πατριαρχικό πατέρα» (Weems, 1999: 31). Είναι βεβαίως προφανές πως στόχος του Pestalozzi ήταν να προστατέψει το παιδί με τα μέσα που διέθετε και όχι να το αποδυναμώσει κοινωνικά. Στο σύγχρονο όμως πλαίσιο η ιδέα της παιδικής αθωότητας «εξυπηρετεί το να αστυνομεύει τα όρια ανάμεσα στις αποδεκτές και τις μη αποδεκτές μορφές της επιθυμίας... Η αγάπη επιτρέπεται, η επιθυμία όχι. Η αγάπη εξισώνεται με την τάξη, την ομαλότητα και τον πολιτισμό... Αντίθετα η επιθυμία αντιπροσωπεύει τη φύση: τις απειθάρχητες επιθυμίες και ανάγκες των παιδιών και των απολίτιστων» (Weems, 1999: 30-31). Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης παιδαγωγικής αντίληψης ορισμένες κατηγορίες επιθυμιών, σωμάτων και ταυτοτήτων θεωρήθηκαν ως φυσικές και καλές, ενώ άλλες ως παρεκκλίνουσες και ύποπτες, από τις οποίες τα παιδιά οφείλουν να προστατευθούν, συνεισφέροντας στη θεώρηση των δασκάλων ως «διαχειριστών της αρετής» (Weems, 1999: 32-3). Όπως έχει όμως επισημανθεί, «δεδομένης της έκτασης της παραπληροφόρησης για τις σχέσεις των φύλων και τη σεξουαλικότητα, η οποία στις μέρες μας κυκλοφορεί ελεύθερα στους δημόσιους χώρους, τα ΜΜΕ και τις ομάδες ομηλίκων, οι δάσκαλοι δε θα μπορούσαμε να εμποδίσουμε τα παιδιά να αποκτήσουν σεξουαλική πληροφόρηση ακόμα κι αν το θέλαμε» (Bickmore, 1999: 15). Παρά τους περιορισμούς και την γενικότερη αποσιώπηση της σεξουαλικότητας που συνεχίζει να υφίσταται στο σχολείο, υπάρχουν τόποι όπου η σεξουαλικότητα είναι όχι μόνο προφανής, αλλά αποτελεί μέρος του επίσημου ή του ISSN:

3 ανεπίσημου αναλυτικού προγράμματος, όπως για παράδειγμα στις παρέες των ομηλίκων. «Τα παιδιά στα δημοτικά σχολεία των χωρών του ύστερου καπιταλισμού, τουλάχιστον γνωρίζουν ήδη τη σεξουαλικότητα και ενδιαφέρονται γι αυτήν με πάμπολους διαφορετικούς τρόπους...» (Epstein et al, 2002: 278). Επιπρόσθετα, η εμμονή στην ιδέα της παιδικής αθωότητας θέτει τα παιδιά σε κίνδυνο εφόσον, στερώντας τους τη δυνατότητα κριτικής διαπραγμάτευσης καίριων ζητημάτων στο σχολείο, τα αφήνει εκτεθειμένα σε πηγές πληροφόρησης «αμφίβολης εγκυρότητας» (Κρουσταλάκης, 1995: 404). Όπως έχει άλλωστε επισημανθεί, «η πίστη στην αθωότητα παρεμποδίζει την επικοινωνία μεταξύ των παραβιασμένων παιδιών και των ενηλίκων που θα μπορούσαν να βοηθήσουν, ενώ η ίδια η άγνοια είναι επικίνδυνη για το παιδί... Το ζεύγος αθωότητα/ προστασία λειτουργεί προς όφελος του ελέγχου των ενηλίκων και ενάντια στην έννοια των δικαιωμάτων του παιδιού» (Epstein and Johnson, 1998: 97). Παραφράζοντας μάλιστα τον Φουκό (1982), μπορεί να υποστηριχθεί πως η έμφαση στην παιδική αθωότητα λειτουργεί εναντίον της αυτονομίας του παιδιού, εφόσον διαμέσου αυτής επιχειρείται η μη πρόσβασή του στη δύναμη. Σε συνέχεια των παραπάνω πιστεύω πως το το επιχείρημα της παιδικής αθωότητας είναι βαθύτατα προβληματικό και παρωχημένο, εφόσον αγνοεί ή παραγνωρίζει τους σεξουαλικούς υπο-πολιτισμούς των ίδιων των παιδιών, τα οποία συχνά θεωρούνται ως στερούμενα σεξουαλικής περιέργειας ή γνώσης και εκλαμβάνονται «ως παθητικοί αποδέκτες των σεξουαλικών αναπαραστάσεων» (Epstein και Johnson, 1998: 96). Επιπρόσθετα, η άρνηση του να συζητηθεί η σεξουαλικότητα στο σχολείο οδηγεί στην επιλεκτική αποσιώπηση ορισμένων μόνο εκδοχών της, παραχωρώντας όλο τον περί σεξουαλικότητας διαλογικό χώρο στον κυρίαρχο ετεροκανονικό λόγο. Σύμφωνα με την Nagel (2003: 49-50), η έννοια της ετεροκανονικότητας «αναφέρεται στην υπόθεση ότι ο καθένας είναι ετεροφυλόφιλος και στην αναγνώριση ότι όλοι οι κοινωνικοί θεσμοί (η οικογένεια, η θρησκεία, η οικονομία, το πολιτικό σύστημα) είναι χτισμένοι γύρω από ένα ετεροφυλοφιλικό μοντέλο αρσενικών/ θηλυκών κοινωνικών σχέσεων». Στο πλαίσιο της ετεροκανονικότητας, η ετεροφυλοφιλία 154 αναδεικνύεται ως το κυρίαρχο κανονιστικό πρότυπο «αλέκιαστη, σιωπηρή, προ-υποτιθέμενη... και υποχρεωτική... με την οποία συγκρινόμενο οτιδήποτε άλλο κρίνεται ως διαφορετικό, αλλότριο, ανώμαλο» (Letts IV, 1999: 98). Όπως παρατηρεί η Butler, αυτή η ετερο-σεξουαλικοποίηση καθίσταται εφικτή εφόσον, «η ετεροφυλόφιλη κανονιστική οικογένεια αποτελεί τον προνομιακό τρόπο αναπαραγωγής αγαθών και της κοινωνικής αναπαραγωγής των ατόμων» (στο Γιαννακόπουλος, 2006: 73). Αυτή η αναπαράσταση της οικογένειας ως «τόπου πατριωτικού σχηματισμού» είναι κυρίαρχη και στις εκπαιδευτικές δομές, μεταθέτοντας έτσι τον κανονιστικό έλεγχο του φύλου και της σεξουαλικότητας στο σχολικό περιβάλλον. Η ετεροκανονικότητα διατρέχει το σύνολο των εκπαιδευτικών διαδικασιών, αν και συνήθως περνάει απαρατήρητη καθώς εμπίπτει στο πλαίσιο της θεωρούμενης φυσιολογικής έμφυλης ανάπτυξης. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί πως η κριτική στην ετεροκανονικότητα δε σημαίνει κριτική στην ετεροφυλοφιλία γενικά, αλλά συγκεκριμένα στην ηγεμονική ετεροφυλοφιλία, δηλαδή την ετεροφυλοφιλία η 154 Σύμφωνα με το Λεξικό του Γ. Μπαμπινιώτη, Κέντρο Λεξικολογίας, Αθήνα 2004, η ετεροφυλοφιλία ορίζεται ως η σύναψη σεξουαλικών σχέσεων με πρόσωπα του αντίθετου φύλου. Ωστόσο, υπό το πρίσμα της θεωρίας queer, αμφισβητούνται τα διαχωριστικά δίπολα που καθορίζουν τις σεξουαλικές ταυτότητες ως ετεροφυλόφιλες ή ομοφυλόφιλες (βλ. Nicholson and Seidman, 1995; Jagose, 1996; Butler, 1999/1990 και 2004; Beasley, 2005). ISSN:

4 οποία φυσικοποιεί τον εαυτό της ως βέβαιο και αυτονόητο δεδομένο. Αυτή η ηγεμονική διάσταση της ετεροφυλοφιλίας συνδέεται πολύ στενά με τον εθνικισμό 155 και τον ηγεμονικό ανδρισμό 156. Οι ιδεώδεις (ετεροκανονικές) αναπαραστάσεις της σεξουαλικότητας που προβάλλονται στο πλαίσιο των σχολικών δομών και διαδικασιών λειτουργούν λίγο πολύ όπως και οι φαντασιακές κατασκευές του κυρίαρχου έθνους ή του κυρίαρχου ιδεώδους του ανδρισμού. Δεν παράγουν μόνο τις υποδειγματικές μορφές του έμφυλου και σεξουαλικού ανήκειν και μη-ανήκειν, αλλά επίσης ασκούν εξαναγκασμό με σκοπό τη συμμόρφωση όλων με τα κυρίαρχα έμφυλα και σεξουαλικά πρότυπα. Κατά συνέπεια, η ετεροκανονικότητα που διατρέχει το σύνολο της σχολικής δομής, εμποτίζοντας το κυρίαρχο σχολικό ήθος, καθορίζει τις στάσεις ορισμένων δασκάλων ως προς τη σεξουαλικότητα, χαρακτηρίζει τις μεθόδους και τα μέσα διδασκαλίας και βρίσκεται διάχυτη στα αναλυτικά προγράμματα. Ο τρόπος δράσης και οι επιπτώσεις της ετεροκανονικότητας είναι τόσο βαθειά εγχαραγμένα στις δομές του σχολείου, ώστε οι απόπειρες αναμορφωτικής πολιτικής συχνά αδυνατούν να κλονίσουν τις «κοινωνικά έμφυλες κατασκευές του κόσμου» που παράγει η έξη (Bourdieu, 1999: 29). Σε ένα ετεροκανονικά δομημένο πλαίσιο διδασκαλίας και μάθησης οι μαθητές ωθούνται στο να είναι ή να γίνουν αυτό που προτείνεται από το ίδιο το σχολικό πλαίσιο, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι ή το ποιοι θα ήθελαν να είναι. Επομένως, «η ετεροκανονικότητα αποτελεί έναν σημαντικό διαμορφωτή ταυτοτήτων μαζί με άλλες διαφορές εξίσου σημαντικές (όπως το φύλο, η κοινωνική τάξη, η εθνοτική καταγωγή, η αναπηρία κλπ)» (Epstein et al, 2003: 144). Η ετεροκανονικότητα αποτελεί συνεπώς σημαντικό πρόβλημα στο χώρο του σχολείου, αν και συνήθως φέρνει μαζί της και την αποσιώπηση των ιεραρχιών που δημιουργεί, με αποτέλεσμα «να είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους δασκάλους, τα στελέχη εκπαίδευσης, τους δημιουργούς εκπαιδευτικής πολιτικής και τους γονείς να δουν πόσο ριζωμένη είναι αυτή η στενή εκδοχή της ετεροφυλοφιλίας στο [εκπαιδευτικό] σύστημα και τη ζημιά που μπορεί να κάνει και κάνει σ ένα ολόκληρο φάσμα μαθητευομένων» (Epstein et al, 2003: 145). Η πλέον συνηθισμένη μορφή με την οποία η ετεροκανονικότητα πραγματοποιεί τη δημόσια έκφρασή της και η οποία χαρακτηρίζει ολόκληρη τη σχολική δομή είναι εκείνη της αυτονόητης ή προ-υποτιθέμενης ετεροφυλοφιλίας. Η προ-υποτιθέμενη ετεροφυλοφυλία συνίσταται στο σύνολο των διαδικασιών και πρακτικών μέσα από τις οποίες η σεξουαλικότητα των ανθρώπων θεωρείται εξ ορισμού και υποχρεωτικά ως ετεροφυλόφιλη. Πολλοί δάσκαλοι θεωρούν ότι τα παιδιά δεν πρέπει να έχουν σχέση με τη σεξουαλικότητα, τουλάχιστον στο πλαίσιο των επίσημων εκπαιδευτικών διαδικασιών, παρολ αυτά όμως «...συμπεριφέρονται σαν να θεωρούν τα παιδιά σεξουαλικές υπάρξεις...[εφόσον]...ενεργούν σαν να ήταν όλα τα παιδιά ετεροφυλόφιλα μέχρι αποδείξεως του εναντίου» (Cahill & Theilheimer, 1999: 41). Επομένως, «[η] προ-υποτιθέμενη ετεροφυλοφιλία, όταν προτάσσεται ως το κανονιστικό πρότυπο της κοινωνικής και σεξουαλικής συμπεριφοράς και της κοινωνικής και σεξουαλικής ταυτότητας, αποτελεί ένα όργανο καταπίεσης...» (Leck, 1999: 260). Ως συνέπεια των παραπάνω, όπως αναφέρουν οι Epstein et al (2003: 145) υπάρχουν περιπτώσεις μαθητών, «οι οποίοι θάβουν τον εαυτό τους στη δουλειά του σχολείου, για να διατηρήσουν αποστάσεις από την υποχρεωτικότητα της κανονιστικής 155 Για μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της σχέσης μεταξύ σεξουαλικότητας και εθνικισμού, βλ. Nagel (2003). 156 Για μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της έννοιας του ηγεμονικού ανδρισμού, βλ. Kimmel (2001: 266) ISSN:

5 ετεροφυλοφιλίας», ενώ ορισμένα αγόρια αποφεύγουν να είναι ιδιαίτερα επιμελείς μαθητές, για να μην αμφισβητηθεί ο ανδρισμός τους (Epstein et al, 1998 και Πολίτης 2006). Έτσι, στο σχολείο δοκιμάζονται οι δημοκρατικές αξίες αλλά και ριζώνουν οι προκαταλήψεις εφόσον, διαμέσου της προ-υποτιθέμενης ετεροφυλοφιλίας, κάποια άτομα ιεραρχούνται ως κατώτερα από άλλα με κριτήριο τη σεξουαλικότητά τους. Η ετεροκανονικότητα μπορεί επίσης να εντοπισθεί στις μεθόδους, στα μέσα διδασκαλίας και στο περιεχόμενο του αναλυτικού προγράμματος. Οι μαθητές συχνά διδάσκονται να σκέφτονται με βάση δίπολα αντιθέτων, των οποίων μερικές φορές το ένα άκρο είναι καλό, επιθυμητό και ανώτερο, ενώ το άλλο είναι κακό, απορριπτέο ή απλά κατώτερο. Έτσι τα παιδιά αισθάνονται την ανάγκη να ταχθούν με το μέρος της μιας ή της άλλης πλευράς. Όπως παρατηρεί ο Letts IV (1999: 103), σε ορισμένες περιπτώσεις ο τρόπος με τον οποίο επιβάλλεται η διχοτομία των βιολογικών φύλων καταλήγει να διχοτομεί με βιολογικό τρόπο και το κοινωνικό φύλο καθιστώντας το ετερο-φύλο. Στα σχολικά βιβλία η σεξουαλικότητα παρουσιάζεται μέσα από ένα μονοδιάστατο ετεροκανονικό πλαίσιο των έμφυλων ρόλων, του γάμου και της οικογένειας. «Το διδακτικό υλικό και οι στρατηγικές διδασκαλίας χρησιμοποιούν αυτά τα αξιακά φορτισμένα πρότυπα, περιλαμβανομένης της υποτιθέμενης ομαλότητας ή του αναπόφευκτου της ετεροφυλοφιλίας, πολύ πριν παραδεχτούν ότι μιλούν για το σεξ...» (Bickmore, 1999: 16). Εκτός από το επίσημο αναλυτικό πρόγραμμα η ετεροκανονικότητα διατρέχει και το κρυφό, δηλαδή τις απόψεις και θέσεις που εκφράζονται από το δάσκαλο και τους μαθητές, τη γλώσσα του σώματος, τις συναισθηματικά φορτισμένες αφηγήσεις, τα έμμεσα μηνύματα που υπεισέρχονται ποικιλοτρόπως στο επίσημο πλαίσιο διδασκαλίας και οποιουδήποτε είδους μικρο-πολιτισμικές διαδικασίες και πρακτικές. Ωστόσο, τα δύο προγράμματα δεν πρέπει να θεωρηθούν ως διακριτές ή διαδοχικές διαδικασίες, αλλά μάλλον ως διαρκώς συνυπάρχοντα και αλληλοδιαπλεκόμενα. Στα πλαίσια του κρυφού αναλυτικού προγράμματος οι μαθητές φέρνουν στο σχολείο μια τεράστια ποικιλία διαφορετικών εμπειριών και βιωμάτων σχετικών με τη σεξουαλικότητα, τα οποία κυκλοφορούν και επικοινωνούνται καθώς «η σεξουαλικότητα διαπερνά το προαύλιο και τις αίθουσες του δημοτικού σχολείου και τα παιδιά τα χρησιμοποιούν ως πόρους για να κατασκευάσουν τους εαυτούς τους ως αγόρια και ως κορίτσια» (Epstein et al, 2002: 284). Αυτό συμβαίνει με διάφορους τρόπους μέσα από τα παιχνίδια των παιδιών, στα οποία κατασκευάζουν φαντασιακές (ετεροφυλόφιλες) οικογένειες και ρόλους, μπορεί όμως να φτάσει μέχρι την απόρριψη, την παρενόχληση, τον εκφοβισμό και τον πλήρη αποκλεισμό εκείνων των μαθητών που θα κατονομαστούν από τους άλλους ως διαφορετικοί, επειδή δεν εκπληρούν το κανονιστικό πρότυπο. Όπως υποστηρίζεται, συχνά «[τ]α παιδιά μπορεί να επαναλαμβάνουν ομοφοβικά σχόλια έχοντας επίγνωση της δύναμής τους, αλλά όχι του νοήματός τους» (Cahill & Theilheimer, 1999: 45). Επομένως, η απουσία παρεμβάσεων από την πλευρά του σχολείου σε ανάλογες περιπτώσεις, λειτουργεί ενάντια στην ομαλή κοινωνική ενσωμάτωση κάποιων μαθητών. Η εφαρμογή μιας ανοικτής και δημοκρατικής παιδαγωγικής σε ζητήματα σεξουαλικότητας προϋποθέτει την αναθεώρηση των εκπαιδευτικών πρακτικών συνολικά, από το γενικότερο σχολικό ήθος μέχρι τις μεθόδους και το περιεχόμενο διδασκαλίας. Απαιτείται ένας ευρύτερος εκδημοκρατισμός των σχολικών δομών και δάσκαλοι «που έχουν την ικανότητα να δημουργήσουν δημοκρατικά περιβάλλοντα μάθησης στα σχολεία και τις τάξεις τους» (Olssen et al, 2004: 269). Επομένως χρειάζεται ένας παιδαγωγικός προσανατολισμός ο οποίος, «υπερβαίνει την παραδοσιακή καθήλωση της εκπαίδευσης στη μεταβίβαση γνώσης και στη θεώρηση του δασκάλου ως κυρίαρχου της γνώσης» (Luhmann, 1998: 148). Προϋπόθεση γι αυτό ISSN:

6 είναι η αποθάρρυνση της απόκρυψης, η ενθάρρυνση του διαλόγου και η ανάπτυξη κριτικής στάσης των μαθητών σχετικά με τη σεξουαλική διαφορά, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν ερωτήματα και προκλήσεις, τα οποία το οικογενειακό τους περιβάλλον ίσως να μην είναι σε θέση να προβλέψει και να διαχειριστεί. Χρειάζεται ένα μοντέλο ηθικής ανάπτυξης, το οποίο λειτουργεί διαλογικά στη βάση μιας επικοινωνιακής σεξουαλικής ηθικής και προϋποθέτει την εναντίωση στον ομαλοποιητικό κοινωνικό έλεγχο (Seidman, 2001: 359). Όλοι οι μαθητές έχουν το δικαίωμα να γνωρίσουν θετικά πρότυπα ταύτισης, επομένως η προβολή αποκλειστικά και μόνο ετεροφυλόφιλων προτύπων συνιστά αποκλεισμό εκείνων, οι οποίοι ίσως να μην επιθυμούν ή να μη μπορούν να ταυτιστούν με αυτά, φέρνοντάς τους έτσι αντιμέτωπους με μια προφανή γνωστική ασυμφωνία και με το αφόρητο αίσθημα του να είσαι ο μόνος στον κόσμο. Το κλειδί για μια παιδαγωγική ουσιαστικής ισότητας είναι οι διδάσκοντες, οι οποίοι όμως ως προϊόντα και οι ίδιοι ενός συστήματος ανισότητας, ίσως άθελά τους αναπαράγουν διαμέσου των προσδοκιών τους την «διατήρηση των αξιών που θεμελιώνουν την κοινωνική τάξη των πραγμάτων» (Μπουρντιέ, 1985: 378). Επομένως οι δάσκαλοι οφείλουν ν αναγνωρίσουν τους άμεσους ή έμμεσους εξαναγκασμούς στους οποίους υπόκεινται οι ίδιοι και να κατανοήσουν τον αμυντικό τρόπο με τον οποίο ίσως προσεγγίζουν τα σεξουαλικά ζητήματα, ώστε να μην μεταδώσουν μηνύματα που και οι ίδιοι δεν σκόπευαν να μεταδώσουν. Κυρίως όμως χρειάζεται να πάψουν να αυτο-λογοκρίνονται (Bickmore, 1999: 17). Ως δάσκαλοι οφείλουμε «να περιορίσουμε τις απλούστερες δραστηριότητες της τάξης μας στο πλαίσιο των οποίων εξισώνουμε σεξουαλικές ταυτότητες με σεξουαλικές πράξεις, τοποθετούμε σε προνομιακή θέση την ετεροφυλόφιλη κατάσταση και κάνουμε υποθέσεις για τους σεξουαλικούς προορισμούς ζωής» (Letts and Sears, 1999: 5). Απαιτείται λοιπόν μια περισσότερο αναστοχαστική προσέγγιση της σεξουαλικής υποκειμενικότητας, η οποία δεν αναλώνεται σε άγονες υποθέσεις για την αιτιακή προέλευση των σεξουαλικών προσανατολισμών, αλλά επικεντρώνεται στο πρόβλημα της ετεροκανονικότητας και των σεξουαλικών προκαταλήψεων γενικότερα. Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν την ανάγκη της γενικευμένης εισαγωγής της σεξουαλικής αγωγής ως δημοκρατικής αγωγής από την πρώτη κιόλας βαθμίδα εκπαίδευσης, ώστε να τερματισθεί η άτυπη και ανεξέλεγκτη επικράτηση του ιατρικοθρησκευτικού μοντέλου, το οποίο ταυτίζει τη σεξουαλικότητα με το σεξ και το σεξ με την αναπαραγωγή, αδυνατώντας ουσιαστικά να δει τη σεξουαλικότητα με μηγενετήσιους όρους. Η σεξουαλική αγωγή πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από «ηθικός αυταρχισμός» ή από «πραγματισμός της δημόσιας υγείας» (Epstein and Johnson, 1998: 52). Η αποκλειστική ένταξή της στο πλαίσιο της αγωγής υγείας καταδεικνύει την συγκριτική υποτίμηση των συναφών κοινωνικο-πολιτικών ζητημάτων, θέτοντας ως κύριο στόχο για τους μαθητές το «να μην αρρωστήσουν» ως επέκταση του «να μην αμαρτήσουν» (Παρασκευόπουλος 1995: 431). Ωστόσο, αντίθετα με το παραπάνω, οι νέοι θα πρέπει «...να διδαχτούν το πως θα κάνουν τις δικές τους επιλογές, και η επιλογή θα πρέπει να παίζει κεντρικό ρόλο στη σεξουαλική ηθική» (Archard 2000: 34). Συμπερασματικά, η αντιμετώπιση της σεξουαλικής ανισότητας προϋποθέτει συγκεκριμένες δράσεις, όπως συμβαίνει και με άλλες περιπτώσεις ανισότητας. Η κεντρική εκπαιδευτική πολιτική δεν μπορεί να επικεντρώνεται επιλεκτικά στην ανάδειξη ανισοτήτων που αφορούν ορισμένες μόνο κατηγορικές ταυτότητες, αποκλείοντας ταυτόχρονα κάποιες άλλες, καθώς οι διαφορετικές όψεις της ανισότητας ανατροφοδοτούν η μία την άλλη ως συγκοινωνούντα δοχεία. Επομένως, η αντιμετώπιση των ποικίλων όψεων της ανισότητας, πέρα από την ενασχόληση με τα ISSN:

7 επιμέρους προβλήματα και αιτήματα, οφείλει να έχει ως άξονα αναφοράς το οντολογικό επίπεδο των πανανθρώπινων δικαιωμάτων και αναγκών... Ακολούθως, απαιτείται να δοθεί η δέουσα σημασία στο δικαίωμα των νέων να κάνουν αυτόνομες επιλογές για τη δική τους σεξουαλικότητα, σε ένα ασφαλές, πλουραλιστικό και απαλλαγμένο από ανισότητες σχολικό περιβάλλον. ISSN:

8 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Γιαννακόπουλος, Κώστας (2006) Σεξουαλικότητα. Θεωρίες και Πολιτικές της Ανθρωπολογίας. Αθήνα: Αλεξάνδρεια Κρουσταλλάκης, Γ. (1995) Γονείς και παιδιά μπροστά στην ερωτική σχέση. Στο Παρασκευόπουλος Ι. κ. ά.(επιμέλεια) Διαφυλικές σχέσεις, α τόμος. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα Μπουρντιέ, Πιερ (1985/1966) Το συντηρητικό σχολείο: Οι ανισότητες στην εκπαίδευση και την παιδεία. Στο Φραγκουδάκη Άννα (1985) Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την Κοινωνική Ανισότητα στο Σχολείο. Αθήνα: Παπαζήση Παρασκευόπουλος, Ι. (1995) Διαφυλική Αγωγή: Ένα Μοντέλο για την Εισαγωγή της στο Ελληνικό Σχολείο. Στο Παρασκευόπουλος Ι. (επιμ) Διαφυλικές σχέσεις, α τόμ. Αθήνα: Eλλ. Γράμματα Πολίτης, Φώτης (2006) Οι ανδρικές ταυτότητες στο σχολείο. Ετεροσεξουαλικότητα, ομοφυλοφοβία και μισογυνισμός. Θεσσαλονίκη: επίκεντρο Φουκό, Μισέλ (1982) Ιστορία της σεξουαλικότητας. 1: η δίψα της γνώσης. Αθήνα: Κέδρος. Aries, Philipe (2001) Οι εκδοχές περί παιδικής ηλικίας. Στο Μακρυνιώτη, Δήμητρα (επιμ.) Παιδική ηλικία. Αθήνα: νήσος Bourdieu, P. (1999) H ανδρική κυριαρχία. Αθήνα: Ύψιλον Butler, Judith (2004) Σώματα που έχουν σημασία: σχετικά με τα όρια του «φύλου» σε επίπεδο λόγου, στο Μακρυνιώτη, Δήμητρα (επιμ.) (2004) Τα όρια του σώματος. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις. Αθήνα: νήσος Archard, D. (2000) Sex Education, Impact Series Nº 7. Philosophy of Education Society of Great Britain Bickmore, Cathy (1999) Why Discuss Sexuality in Elementary School? In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield Butler, Judith (1999/ 1990) Gender Trouble. Feminism and the Subversion of Identity. New York and London: Routledge Cahill, Betsy J. and Theilheimer, Rachel (1999) Stonewall in the Housekeeping Area: Gay and Lesbian Issues in the Early Childhood Classroom. In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield Epstein, D. and Johnson, R. (1998) Schooling Sexualities. Buckingham: Open University Press Epstein, D., Elwood, J., Hey, V., and Maw, J. (eds) (1998) Failing Boys. Issues in Gender and Underachievement. Buckingham, Philadelphia: Open University Press Epstein, Debbie; O Flynn, Sara; Telford, David (2002) Innocence and Experience. Paradoxes in Sexuality and Education. In Richardson, Diane and Steven Seidman (eds) (2002) Handbook of Lesbian and Gay studies. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage Epstein, Debbie; O Flynn, Sara; Telford, David (2003) Silenced Sexualities in Schools and Universities. Stoke on Trent, UK and Sterling, USA: Trentham books Jagose, Annamarie (1996) Queer Theory. Carlton South: Melbourne University Press Kimmel, M., S. (2001) Masculinity as Homophobia: Fear, Shame and Silence in the Contruction of Gender Identity. In Whitehead, S. et. al.(eds) The masculinities reader. Cambridge: Polity Press Letts IV, William J. (1999) How to Make Boys and Girls in the Classroom. In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield Luhmann, Susanne (1998) Queering/ Querying Pedagogy? Or, Pegagogy Is a Pretty Queer Thing, in Pinnar, William (ed) Queer Theory in Education. Mahwah: Lawrence Erlbaum Publishers Nagel, Joane (2003) Race, Ethnicity and Sexuality. Intimate Intersections, Forbidden Frontiers. New York and Oxford: Oxford University Press Nicholson, Linda and Seidman, Steven (eds) (1995) Social postmodernism. Beyond Identity Politics. Cambridge University Press Olssen, Mark; Codd, John and O Neill, Anne-Marie (2004) Education Policy. Globalisation, Citizenship & Democracy. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage Contemporary debates. London and New York: Routledge Seidman, Steven (2001) From Identity to Queer Politics, in Seidman, Steven and Alexander, Jeffrey (eds) (2001) The New Social Theory Reader. Contemporary debates. London and New York: Routledge Weems, Lisa (1999) Pestalozzi, Perversity, and the Pedagogy of Love. In Letts IV, William and Sears, James (eds)(1999) Queering Elementary Education. Advancing the Dialogue about Sexualities and Schooling. Oxford and Lanham: Rowman and Littlefield ISSN:

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα

Φύλο, σεξουαλικότητα και σεξουαλικός προσανατολισµός. -Ιδιωτική ζωή, δηµόσιο νόηµα Εισήγηση στo σεµινάριο «Σεξουαλικός Προσανατολισµός:Στάσεις-Επιλογές- Προβληµατισµοί». Θεσσαλονίκη, 9 Μαϊου 2005. Επιτροπή Κοινωνικής Πολιτικής -Κέντρο Συµβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης (ΚΕΣΥΨΥ),

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας

«Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας «Παιδιά Γονείς Παππούδες» Παπαγεωργίου Γιώτα Ψυχολόγος Μέλος του Γραφείου Γυναικείων Θεμάτων κ Οικογένειας της Ι. Μ. Μεσσηνίας Οι παππούδες κ οι γιαγιάδες ανά τον κόσμο Κοινό εύρημα ότι όλοι επιθυμούν

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων

Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Η λειτουργία της εκπαίδευσης στην κοινωνικοποίηση των ατόμων για το ρόλο των φύλων Μάριος Βρυωνίδης 5ο Εκπαιδευτικό Συνέδριο ΟΕΛΜΕΚ - ΠΟΕΔ ΟΛΤΕΚ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «Φύλο και Εκπαίδευση : Μια εξίσωση ισότητας» Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει να είσαι πολίτης; Λόγοι μελλοντικών εκπαιδευτικών για την ιδιότητα του πολίτη

Τι σημαίνει να είσαι πολίτης; Λόγοι μελλοντικών εκπαιδευτικών για την ιδιότητα του πολίτη Τι σημαίνει να είσαι πολίτης; Λόγοι μελλοντικών εκπαιδευτικών για την ιδιότητα του πολίτη Eισαγωγή Δεληγιάννη-Κουϊμτζή Β. ** Στις σύγχρονες κοινωνίες η ιδιότητα του πολίτη είναι ένας όρος αδιευκρίνιστος.

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 10 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 10 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000

2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ Ψηλές Ικανότητες 2% 20% 20% ΚύπροςΚύπρος 23.000 ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ΠΑΙΔΙΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ ΤΑ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΤΑ! ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΑΡΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Πρώτο Σημαντικό Βήμα Σωστή Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος.............................................. 13 Εισαγωγή.............................................. 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η οδύσσεια της σεξουαλικής εξάρτησης: Διαπροσωπικές απόψεις....................

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέες τεχνολογίες: το ψηφιακό χάσμα στα παιδιά με αναπηρία.

Παιδιά και νέες τεχνολογίες: το ψηφιακό χάσμα στα παιδιά με αναπηρία. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τμήμα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε. Παιδιά και νέες τεχνολογίες: το ψηφιακό χάσμα στα παιδιά με αναπηρία. Παρουσίαση: Σόνια Κοντογιάννη Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Λίζα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις»

«Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές τάξεις» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Κοινωνικές σχέσεις μαθητών με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή).

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή). ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης

Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα. Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Επιχειρήσεις 2.0 & Η Νέα Επιχειρηματικότητα Επιχειρηματικότητα Εισηγητής: Βασίλης Δαγδιλέλης Ποια είναι η «δημόσια εικόνα» της; Οπωσδήποτε δεν είναι πάντοτε μια έννοια «θετικά φορτισμένη» τουλάχιστον στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 5 Ο Διεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ ΤΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Πάντειο Πανεπιστήµιο, 8-10 Μαίου 2014 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΙΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER

ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER ΔΉΛΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΟΛΙΤΙΚΉΣ ΑΝΘΡΏΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΆΤΩΝ ΤΗΣ UNILEVER Πιστεύουμε ότι η επιχειρηματικότητα ανθεί μόνο σε κοινωνίες όπου υπάρχει προστασία και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αναγνωρίζουμε ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο

Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο Η συμβολή του Σχολικού Κήπου στο αειφόρο σχολείο Δήμητρα Σωτηροπούλου Δρ Γεωπονικών Επιστημων Διευθύντρια 1 ου ΕΠΑΛ Χαλανδρίου ΚΠΕ Δραπετσώνας 29 Νοεμβρίου 2013 ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαίδευση και το σχολείο παίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies)

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) Social Media World 26/6/2014 Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) 1.Τι είναι τα STS; Σπουδές Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS) προσεγγίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΘΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΟΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΗΘΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΟΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΗΘΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΟΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Μαρία Μασσού, Κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Πανεπιστημίου Αθηνών (Π.Τ.Δ.Ε.), Εκπαιδευτικός Π.Ε. Eλενα Μανιάτη, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης

του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Δρ Παναγιώηης Γαλάνης Σσνηονιζηής Εκπαίδεσζης Γραθείοσ Εκπαίδεσζης Σηοσηγάρδης Κοινωνικοποίηση του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο Στους ρυθμούς με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

μύθοι και πραγματικότητες για τις σχέσεις

μύθοι και πραγματικότητες για τις σχέσεις Η σωματική κακοποίηση είναι πιο σοβαρή από τη λεκτική (ΜΥΘΟΣ) Η λεκτική κακοποίηση μπορεί να είναι εξίσου επώδυνη και τρομακτική με τη σωματική. Το να μας υποτιμούν ή να μας πειράζουν συνεχώς μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα Εισαγωγή Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα κατά τη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς η γλωσσική τους συµπεριφορά δεν είναι η αναµενόµενη για τη χρονολογική τους ηλικία (βλέπε, Schwartz, 2008,

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού

Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Σάββατο, 28 Μαρτίου 2015 Λύκειο Λατσιών Αλέξανδρος Ταμπάκης Εκπαιδευτής Ε.Κ. Εισαγωγή 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα, 2009, Κοινωνιολογία της «Καθημερινότητας»: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήσης.

Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα, 2009, Κοινωνιολογία της «Καθημερινότητας»: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήσης. Κωνσταντοπούλου Χριστιάνα, 2009, Κοινωνιολογία της «Καθημερινότητας»: Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία της Καθημερινής Ζωής, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήσης. Το βιβλίο της Καθηγήτριας Κοινωνιολογίας, Χριστιάνας Κωνσταντοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Από τη θεωρία στην πράξη: Η Εμπειρία της Ένταξης της Οπτικής του Φύλου στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας

Από τη θεωρία στην πράξη: Η Εμπειρία της Ένταξης της Οπτικής του Φύλου στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας Από τη θεωρία στην πράξη: Η Εμπειρία της Ένταξης της Οπτικής του Φύλου στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Κυπριακής Εκπαίδευσης ΜΑΡΙΑ ΓΚΑΣΟΥΚΑ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Α : ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου

Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση. Ελένη Παπαϊωάννου Η Ενδυνάμωση ευάλωτων ενηλίκων μέσα από την εκπαίδευση Ελένη Παπαϊωάννου ΕΡΩΤΗΜΑ 1: Ποιους χαρακτηρίζουμε «ευάλωτους» εκπαιδευόμενους; (Δραστηριότητα 1) Εκπαίδευση Άξονες ευπάθειας Πρόωρη εγκατάλειψη εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

Εν όψει της συμμετοχής μου στις αυτοδιοικητικές εκλογές. του Μαΐου αισθάνομαι την υποχρέωση να απευθυνθώ σε εσάς

Εν όψει της συμμετοχής μου στις αυτοδιοικητικές εκλογές. του Μαΐου αισθάνομαι την υποχρέωση να απευθυνθώ σε εσάς Εν όψει της συμμετοχής μου στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Μαΐου αισθάνομαι την υποχρέωση να απευθυνθώ σε εσάς τους συμπολίτες μου, ως Γιώργος Κοτρωνιάς και θέλω να γνωρίζετε ότι δεν πρόκειται να κάνω

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Παν/μιο Αιγαίου Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας Συνέδριο με θέμα: Φύλο, Χρήμα και Ανταλλαγή Μυτιλήνη 9-10-11 Δεκεμβρίου 2005

Παν/μιο Αιγαίου Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας Συνέδριο με θέμα: Φύλο, Χρήμα και Ανταλλαγή Μυτιλήνη 9-10-11 Δεκεμβρίου 2005 Παν/μιο Αιγαίου Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας Συνέδριο με θέμα: Φύλο, Χρήμα και Ανταλλαγή Μυτιλήνη 9-10-11 Δεκεμβρίου 2005 Αμπατζή Λιόπη «Από τη σκοπιά της κατανάλωσης: ερωτική επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu.

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu. Αγαπητοί γονείς Αισθανόμαστε την ανάγκη να επικοινωνήσουμε μαζί σας για να σας ενημερώσουμε σχετικά με την ταυτότητα της ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ και το αξιόλογο και πολυεπίπεδο εκπαιδευτικό έργο που επιτελεί.

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Τι σχολείο είμαστε. Πολυδύναμο. Ευέλικτο. Ανθρωποκεντρικό. Ανοιχτό. Σύγχρονο. Πολυδιάστατο

Τι σχολείο είμαστε. Πολυδύναμο. Ευέλικτο. Ανθρωποκεντρικό. Ανοιχτό. Σύγχρονο. Πολυδιάστατο Τι σχολείο είμαστε Ένα σχολείο για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της εποχής μας είναι ανάγκη να πληρεί ορισμένες προϋποθέσεις δηλαδή πρέπει να είναι: Πολυδύναμο o Στελεχώνεται από ικανούς και φιλόδοξους

Διαβάστε περισσότερα

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά*

Το αληθινό παραμύθι της βίας. Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Α. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Διαβάζουμε το κείμενο. Το αληθινό παραμύθι της βίας Από τον Ευγένιο Τριβιζά* Η εκφοβιστική και επιθετική συμπεριφορά παιδιών εναντίον συμμαθητών τους είναι ένα πολύμορφο και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη

Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Νάντια Παπαπαναγιωτάκη Στην ένταξη µε πάνε σαράντα κύµατα Οι περιοχές στις οποίες δραστηριοποιηθήκαµε από τον Νοέµβριο µέχρι σήµερα ήταν τα Άνω Λιόσια, το Ζεφύρι, το Ίλιον και οι Αχαρνές µε έντεκα (11)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Πάτρα Μάιος 2013 1 Προσωπικά στοιχεία Όνομα πατρός Αριστείδης Όνομα μητρός Άννα-Μαρία Έτος γέννησης 25/02/1975

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παρά τις δυσκολίες, η νομική επιστήμη προσφέρει πολλαπλές εναλλακτικές για επαγγελματική αποκατάσταση και υλοποίηση στόχων στο νέο που γνωρίζει τις

Παρά τις δυσκολίες, η νομική επιστήμη προσφέρει πολλαπλές εναλλακτικές για επαγγελματική αποκατάσταση και υλοποίηση στόχων στο νέο που γνωρίζει τις ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Ημερίδα του ΣΔΕΕ Μέγαρο Μουσικής 16.05.2012 Κοραλία Παυλάκη Ασκούμενη Δικηγόρος, ΔΡΥΛΛΕΡΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Κυρίες και κύριοι καλησπέρα. Θεωρώ ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία ΠΕΣΥ 4 Δεκεμβρίου 14, συνεδρίαση για απορρίμματα

Ομιλία ΠΕΣΥ 4 Δεκεμβρίου 14, συνεδρίαση για απορρίμματα Ομιλία ΠΕΣΥ 4 Δεκεμβρίου 14, συνεδρίαση για απορρίμματα Βρισκόμαστε σήμερα εδώ, σε μια συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου για το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Αττική. Για ένα ζήτημα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΗ Α. Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ, ΑΠΘ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα