Ο ρόλος των χειρονομιών στη μάθηση των μαθηματικών στην προσχολική ηλικία στο πλαίσιο της χρήσης ψηφιακών υλικών. Χατζηττοουλή Κατερίνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ρόλος των χειρονομιών στη μάθηση των μαθηματικών στην προσχολική ηλικία στο πλαίσιο της χρήσης ψηφιακών υλικών. Χατζηττοουλή Κατερίνα"

Transcript

1 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Ο ρόλος των χειρονομιών στη μάθηση των μαθηματικών στην προσχολική ηλικία στο πλαίσιο της χρήσης ψηφιακών υλικών Ευαγγέλου Κυριακούλλα Πανεπιστήμιο Κύπρου Χατζηττοουλή Κατερίνα Πανεπιστήμιο Κύπρου Ηλία Ιλιάδα Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Τα τελευταία χρόνια, τόσο οι χειρονομίες, όσο και οι κινήσεις του σώματος γενικότερα έχουν θεωρηθεί ως μια σημαντική πηγή πληροφοριών και συνιστώσα της μαθηματικής σκέψης και επικοινωνίας. Εν τούτοις, η εξέταση των χειρονομιών αποτελεί ακόμη ένα νέο ερευνητικό πεδίο στη μαθηματική παιδεία, με αποτέλεσμα πολλά θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα να παραμένουν ανοικτά. Η παρούσα μελέτη διερευνά τη χρήση χειρονομιών δύο παιδιών προσχολικής ηλικίας (3,5 και 4,5 χρονών), καθώς αλληλεπιδρούν με ένα εφαρμογίδιο σύνθεσης σχημάτων χρησιμοποιώντας ψηφιακά σχήματα μοτίβων. Για την υλοποίηση των ερευνητικών στόχων του άρθρου βιντεογραφήθηκαν οι εκφράσεις και οι αντιδράσεις των παιδιών σε όλη τη διάρκεια της δραστηριότητας. Οι μη λεκτικές εκφράσεις των παιδιών αναλύθηκαν και κατηγοριοποιήθηκαν σύμφωνα με την πρόταση του McNeill (1992;2005), ενώ εντοπίστηκαν συσχετίσεις ανάμεσα στις λεκτικές και μη λεκτικές εκφράσεις τους. Επιπλέον, διερευνήθηκαν τυχόν διαφοροποιήσεις στην εμφάνιση των χειρονομιών για συγκεκριμένες μαθηματικές έννοιες. Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι και τα δύο παιδιά χρησιμοποιούσαν χειρονομίες σε όλη τη διάρκεια της δραστηριότητας, με το παιδί μικρότερης ηλικίας να εμφανίζει μια μικρή υπεροχή στα ποσοστά συχνότητας χρήσης χειρονομιών. Και τα δύο παιδιά χρησιμοποίησαν σε μεγαλύτερο ποσοστό δεικτικές και εικονικές χειρονομίες, ως αποτέλεσμα της φύσης της δραστηριότητας, με σημαντικές όμως διαφορές στη συχνότητα εμφάνισης της κάθε κατηγορίας. Σημαντικό στοιχείο της έρευνας ήταν και η παρουσία της πολυδιάστατης σχέσης ανάμεσα στη γλώσσα και τις χειρονομίες. Ειδικότερα, οι χειρονομίες παρουσιάστηκαν να μεταφέρουν το ίδιο νόημα με την ομιλία σε μεγάλο ποσοστό, να αντικαθιστούν την ομιλία, να την εμπλουτίζουν και πολλές φορές να συγκρούονται με αυτή. Παρόλα αυτά και σε αυτή την περίπτωση, τα δύο παιδιά παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στα ποσοστά εμφάνισης της κάθε κατηγορίας. Οι διαφορές αυτές μεταξύ των δύο παιδιών παρουσιάζουν ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον και εγείρουν πολλά ερευνητικά ερωτήματα, σε σχέση με το ρόλο των χειρονομιών στη μαθηματική κατανόηση. Εισαγωγή Ένας μεγάλος αριθμός ερευνητών από διαφορετικούς κλάδους, όπως μαθηματικά, ψυχολογία και γλωσσολογία εμφάνισαν τα τελευταία χρόνια ένα έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον σε σχέση με τις χειρονομίες. Οι μελέτες αυτές έχουν αναδείξει α) το ρόλο των χειρονομιών στην γνώση, στη μάθηση και στην επίλυση των προβλημάτων (π.χ. Church and Goldin-Meadow, 1986), β) την επίδραση και τα οφέλη της αναντιστοιχίας λόγου-χειρονομίας στην επίλυση των μαθηματικών προβλημάτων (Singer and Goldin- Meadow, 2005), γ) τη σημασία των χειρονομιών ως συνιστώσα της μαθηματικής κατανόησης (Flevares and Perry, 2001), και τέλος, δ) τον ρόλο των χειρονομιών στη διατήρηση της μάθησης (Cook, Mitchell, and Goldin-Meadow, 2008). 21

2 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Σύμφωνα με τον McNeil(1992) οι χειρονομίες ορίζονται ως οι αυθόρμητες κινήσεις των χεριών και των μπράτσων που συγχρονίζονται με την ροή της ομιλίας. Θεωρητικό Πλαίσιο Χειρονομίες Οι Parill & Sweetser (2004) τονίζουν ότι η έννοια της χειρονομίας είναι η σχέση μεταξύ του τρόπου με τον οποίο κινούνται τα χέρια, παράγοντας μια χειρονομία, και της οποιασδήποτε νοερής αναπαράστασης που κρύβεται πίσω από αυτή. Ο McNeill (1992) πρότεινε τέσσερις κατηγορίες χειρονομιών με αναφορά στη σημασία τους: 1) τις δεικτικές χειρονομίες, οι οποίες δείχνουν με την κίνηση υπάρχοντα ή πραγματικά αντικείμενα και ενέργειες στο χώρο, 2) τις εικονικές χειρονομίες, που είναι στενά συνδεδεμένες με το σημασιολογικό περιεχόμενο της ομιλίας, δηλαδή αναπαριστούν οπτικά το περιεχόμενο πραγματικών οντότητων και ενεργειών, 3) τις μεταφορικές χειρονομίες, που αναπαριστούν μια εικόνα ενός αφηρημένου αντικειμένου ή ιδέας, και 4) τις επαναλαμβανόμενες χειρονομίες, που χρησιμοποιούνται για να δοθεί έμφαση. Ένα σημαντικό στοιχείο που απασχολεί πολλές ερευνητικές δραστηριότητες γύρω από το πεδίο των χειρονομιών είναι και η σχέση των χειρονομιών με τη γλώσσα. Σύμφωνα με τους Elia, Gagatsis, Michael, Georgiou και Van den Heuvel-Panhuizen (2011) παρατηρείται μια πολυδιάστατη σχέση ανάμεσα στην ομιλία και στις χειρονομίες. Αυτή η σχέση εμφανίζεται στα παιδιά σε 3 κατηγορίες. Αρχικά στην πρώτη κατηγορία εντάσσεται η αντικατάσταση της ομιλίας από χειρονομίες, ενώ η δεύτερη κατηγορία αναφέρεται στην ταύτιση των χειρονομιών με την ομιλία. Τέλος, οι ερευνητές (Elia et al., 2011) κάνουν λόγο και για τρίτη κατηγορία, σύγκρουση ομιλίας με χειρονομίες, όπου οι χειρονομίες των παιδιών παρουσιάζουν διαφορετικές πληροφορίες από την ομιλία. Η αναντιστοιχία, αυτή της ομιλίας και των χειρονομιών, αναφέρεται και από άλλους ερευνητές (Alibali, Kita and Young, 2000), οι οποίοι τη θεωρούν δείκτη μετάβασης από ένα στάδιο σε άλλο, όσον αφορά την γνωστική ανάπτυξη ή την αντιμετώπιση ενός έργου. Γεωμετρική κατανόηση στην προσχολική εκπαίδευση Η γεωμετρία είναι η μελέτη των σχημάτων και του χώρου και παρέχει ένα ισχυρό σύστημα για την αναπαράσταση, την περιγραφή και την κατανόηση του χώρου και των αντικείμενων γύρω μας. Μελετώντας την γεωμετρία δίνεται η ευκαιρία στα παιδιά να αναπτύξουν περαιτέρω τις μαθηματικές τους ικανότητες (National Research Council, 2009). Ο Duval (1999) διέκρινε τέσσερις τύπους κατανόησης του γεωμετρικού σχήματος: την αντιληπτική, τη διαδικαστική, τη λεκτική και τη λειτουργική. Παρόλα αυτά, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας είναι πιο εφικτό να έρθουν σε επαφή στο νηπιαγωγείο με τα δύο βασικά είδη κατανόησης : την αντιληπτική κατανόηση δηλαδή, την αναγνώριση και την ονομασία των γεωμετρικών σχημάτων και τη λειτουργική κατανόηση με έμφαση στην αναδιαμόρφωση του σχήματος. 22

3 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Ειδικότερα, η αντιληπτική κατανόηση αναφέρεται στην αναγνώριση του σχήματος στο χώρο ή στο βάθος. Η αντιληπτική κατανόηση δείχνει την ικανότητα του ατόμου να ονομάζει το σχήμα και την ικανότητα αναγνώρισης των υποσχημάτων. Η λειτουργική κατανόηση είναι αυτή που καθιστά δυνατή την πρόσβαση στη λύση του προβλήματος. Η λειτουργική κατανόηση εξαρτάται από τους διάφορους τρόπους τροποποίησης του σχήματος: μερεολογική, τις οπτικές και την αλλαγή θέσης. Γεωμετρική κατανόηση και χειρονομίες Οι Kim, Roth και Thom (2011) τόνισαν ότι οι χειρονομίες διαδραματίζουν αναπόσπαστο ρόλο στη μάθηση των παιδιών του δημοτικού σχολείου. Ειδικότερα, σε έργα με τρισδιάστατα αντικείμενα, μοτίβα και ενέργειες σε αντικείμενα, τα παιδιά εντοπίστηκαν να χρησιμοποιούν χειρονομίες ακόμη και χωρίς να χρησιμοποιούν την ομιλία όταν ερευνούσαν, επεξεργάζονταν και εξέφραζαν τις ιδέες τους γι αυτά. Πολλές έρευνες τόνισαν ότι οι χειρονομίες και ο χωρικός συλλογισμός, που είναι σημαντικά στοιχεία της μάθησης της γεωμετρίας σε όλα τα εκπαιδευτικά επίπεδα (Sarama and Clements, 2009), είναι συνδεδεμένα το ένα με το άλλο. Οι χειρονομίες είναι κατάλληλες στο να μεταβιβάζουν χωρικές πληροφορίες (Kita and Ozyurek, 2003). Οι άνθρωποι τείνουν να παράγουν περισσότερο χειρονομίες όταν μιλούν για χωρικές έννοιες πάρα όταν μιλούν για μη χωρικές(krauss, 1998). Αυτά τα αυξανόμενα δεδομένα για τη σχέση χωρικών και γεωμετρικών ικανοτήτων και χειρονομιών τονίζουν την ανάγκη για εξέταση τόσο των λεκτικών όσο και των μη λεκτικών εκφράσεων, εάν επιθυμούμε να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν και στοχάζονται για το χώρο και το σχήμα, με απώτερο σκοπό να ενισχύσουμε τις γεωμετρικές και χωρικές τους δεξιότητες. Εν τούτοις, οι έρευνες για τη διερεύνηση του ρόλου των χειρονομίων στην ανάπτυξη του χωρικού και γεωμετρικού συλλογισμού είναι περιορισμένες. Μεθοδολογία έρευνας Σκοπός και ερευνητικά ερωτήματα Κύριος σκοπός της έρευνας ήταν να μελετήσει τις χειρονομίες δύο παιδιών διαφορετικής ηλικίας, καθώς αλληλεπιδρούν με ένα ενήλικα για την εκτέλεση μιας δραστηριότητας στον υπολογιστή. Ειδικότερα, η παρούσα έρευνα επιδιώκει να απαντήσει τα πιο κάτω ερευνητικά ερωτήματα: Σε ποιες κατηγορίες της πρότασης του ΜcNeill (1992) εμπίπτουν οι χειρονομίες των παιδιών, κατά την αλληλεπίδραση τους με το εφαρμογίδιο και ποια είναι η συχνότητα εμφάνισης της κάθε κατηγορίας; Πώς σχετίζονται οι χειρονομίες των παιδιών με τη γλώσσα; Πώς διαφοροποιούνται οι χειρονομίες των παιδιών σε συγκεκριμένες μαθηματικές έννοιες κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού Περιγραφή δραστηριότητας Για τους σκοπούς της έρευνας παρουσιάστηκε στα παιδιά ένα ψηφιακό παιχνίδι (http://illuminations.nctm.org/activitydetail.aspx?id=27 ). Το παιχνίδι αυτό απαιτούσε την συμμετοχή 2 παιχτών, όπου ο ένας από τους δύο ήταν η ερευνήτρια. Κάθε φορά συμμετείχε μόνο ένα παιδί και η ερευνήτρια. Στο παιχνίδι αυτό το κάθε παιδί καλείτο να 23

4 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου δώσει οδηγίες στην ερευνήτρια για να συμπληρώσει το παζλ, καθώς αυτή διαχειριζόταν τον υπολογιστή. Εικόνα 1: Εφαρμογίδιο«Illumination, Resources for Teaching Math» Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι για την εγκυρότητα, την επανάληψη, την καλύτερη επεξεργασία και κατανόηση των χειρονομιών των παιδιών, χρησιμοποιήθηκε βιντεοκάμερα. Δείγμα της έρευνας Η διεξαγωγή της έρευνας έγινε τον μήνα Νοέμβριο με δείγμα 1 κορίτσι ηλικίας 4,5 χρονών(παιδί 1) και 1 αγόρι ηλικίας 3,5 χρόνων(παιδί 2). Και τα δύο παιδιά φοιτούν σε δημόσιο νηπιαγωγείο στην επαρχία Λάρνακας. Αποτελέσματαα Πρώτιστος στόχος της παρούσας έρευνας, ήταν η εξέταση του είδους των χειρονομιών που χρησιμοποιήθηκαν από τα παιδιά ακολουθώντας την πρόταση του McNeil(1992). Tόσο το παιδί 1 όσο και το παιδί 2 χρησιμοποίη ησαν χειρονομίες σε όλη τη διάρκεια της δραστηριότητας, με το παιδί 2 να εμφανίζει σημαντική υπεροχή ως προς τη συχνότητα παραγωγής τους (Παιδί 1: 50 φορές, Παιδί 2: 72 φορές). Όπως φαίνεται και από το διάγραμμα 1, το παιδί 1 χρησιμοποίησε ίσα ποσοστά δεικτικών (48%) και εικονικών (48%) χειρονομιών και σε μικρότερο βαθμό (4%) επαναλαμβανόμενες χειρονομίες. 24

5 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Διάγραμμα1: Κατηγορίες χειρονομιών Παιδιού 1 Κατηγοριοποίηση Χειρονομιών Παιδιού1 δεικτική εικονική επαναλαμβανόμενες 4% 48% 48% Μικρότερο εύρος παρατηρείται ως προς την κατανομή των χειρονομιών του παιδιού 2, εφόσον οι χειρονομίες του αγοριού εμπίπτουν μόνο σε δύο κατηγορίες. Συγκεκριμένα, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των χειρονομιών του παιδιού 2 αναγνωρίστηκαν ως δεικτικές (83%) και ένα πολύ πιο μικρό ποσοστό ως εικονικές (17%). Διάγραμμα 2: Κατηγορίες χειρονομιών Παιδιού 2 Κατηγοριοποίηση Χειρονομιών Παιδιού 2 δεικτική εικονική 17% 83% Και τα δύο παιδιά χρησιμοποιούσαν δεικτικές χειρονομίες, με απώτερο στόχο να δηλώσουν γεωμετρικά στοιχεία (σχήμα) και χωρικές σχέσεις (τη θέση του σχήματος). Συγκεκριμένα, το παιδί 1 κάθε φορά που επιθυμούσε να δηλώσει το σχήμα που χρειαζόταν τέντωνε το δεξί του χέρι και με το δείκτη του υποδήλωνε το συγκεκριμένο σχήμα. Για παράδειγμα, όταν ήθελε να επιλέξει το εξάγωνο τέντωσε το δεξί του χέρι και με το δείκτη του χεριού του έδειξε το σχήμα, συνοδεύοντας τη μη λεκτική του έκφραση με τη λέξη «αυτό» (εικόνα 1). Άλλοτε, όταν ήθελε να τονίσει μία χωρική σχέση, έδειχνε με τον δείχτη του χεριού του την τοποθεσία που ήθελε να βάλει το σχήμα που επέλεξε. 25

6 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Ειδικότερα, όταν ήθελε για παράδειγμα να δείξει πού ακριβώς επιθυμούσε να τοποθετηθεί το τρίγωνο, χρησιμοποιώντας τη λεκτική έκφραση «να το βάλουμε εδώ» έδειχνε με το δείκτη του δεξιού του χεριού την τοποθεσία. Εικόνα 1: Δεικτική χειρονομία για τη λέξη «αυτό» Όμοια και το παιδί 2 κάθε φορά που επιθυμούσε να δηλώσει γεωμετρικά στοιχεία ή χωρικές σχέσεις τέντωνε το δεξί του χέρι και με τον δείκτη του δήλωνε το σχήμα που επιθυμούσε ή την τοποθεσία. Για παράδειγμα, όταν ήθελε να επιλέξει το παραλληλόγραμμο τέντωσε το δεξί του χέρι και με τον δείχτη του χεριού του έδειξε το σχήμα. Πανομοιότυπη ήταν και η χειρονομία του όταν ήθελε να δηλώσει την τοποθεσία του σχήματος. Για να εξηγήσει τη θέση που ήθελε να τοποθετήσει το παραλληλόγραμμο λέγοντας «πρέπει να το βάλεις εδώ» τέντωσε το δεξί του χέρι και με το δείκτη του χεριού του δήλωσε τη θέση. Εικόνα 2: Δεικτική χειρονομία για τη φράση «πρέπει να το βάλεις εδώ» Συνεπώς, θα μπορούσε να υπογραμμιστεί ότι η χρήση των δεικτικών χειρονομιών που παράχθηκαν αποτελούσαν ένα μέσο έκφρασης της αντιληπτικής κατανόησης των παιδιών. Πίνακας 1: Eικονικές χειρονομίες Παιδιού 1 26

7 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Έννοια Εικόνα Περιγραφή χειρονομίας «Στρίβω» Αφού τοποθέτησε τις παλάμες του τη μια πίσω από την άλλη έκανε μια περιστροφή «Φέρεις στα αριστερά» Αφού τοποθετεί τις παλάμες οριζόντια την μια απεναντι από την άλλη, τις μετακινάει συνεχώς αριστερά. πρός τα Σημαντικό ήταν και το ποσοστό των εικονικώνν χειρονομιών που παράχθηκαν ιδιαίτερα από το μεγαλύτερο παιδί (παιδί 1). Παρόλα αυτά και τα δύο παιδιά χρησιμοποιούσαν εικονικές χειρονομίες, με στόχο να αναπαράγουν δεξιότητες και γνώσεις που εμπίπτουν περισσότερο στη λειτουργική κατανόηση του σχήματος και αναφέρονται σε γεωμετρικούς μετασχηματισμούς, όπως είναι η περιστροφή και η μετατόπιση. Όπως φαίνεται και στον πίνακα 1, όταν το παιδί 1 έλεγε την φράση «να το στρίψεις» αμέσως τοποθετούσε τις παλάμες του την μια πίσω από την άλλη και έκανε περιστροφή. Όμοια και στον γεωμετρικό μετασχηματισμό της μετατόπισης, χρησιμοποίησε εικονική χειρονομία. Συγκεκριμένα, άνοιξε τις παλάμες του και αφού τις τοποθέτησε απέναντι, τις μετακινούσε συνεχώς προς τα αριστερά, χρησιμοποιώντας παράλληλα τη λεκτική έκφραση «να το φέρεις αριστερά» Σημαντικές, αλλά με μικρότερο βαθμό συχνότητας, ήταν και οι εικονικές χειρονομίες του παιδιού 2 (πίνακας 2). Για παράδειγμα, όταν το παιδί 2 ζήτησε από την ερευνήτρια να πάρει το εργαλείο περιστροφής, για να το εξηγήσει καλύτερα έφερε κοντά στην οθόνη του 27

8 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου υπολογιστή τον δείχτη του δεξιού του χεριού και έκανε κυκλικές κινήσεις, όμοιες με αυτές του συγκεκριμένου εργαλείου λέγοντας παράλληλα, «πρέπει να το βάλεις εκεί». Πίνακας 2: Εικονικές χειρονομίες Παιδιού 2 Έννοια Εικόνα Περιγραφή χειρονομίας Εργαλείο περιστροφής Με τον δείκτη του δεξιού του χεριού κάνει μια κυκλική κίνηση. Πίνακας 3: Επαναλαμβανόμενες χειρονομίες Παιδιού 1 28

9 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Έννοια Στρίβω Εικόνα Περιγραφή χειρονομίας Αφού τοποθέτησε τις παλάμες τις τη μια πίσω από την άλλη, κάνει μια περιστροφή.τη χειρονομία την επαναλαμβάνει μέχρι να φτάσει το σχήμα στην σωστή θέση.. Η ποιοτική ανάλυση των δεδομένωνν φανερώνει αρκετά παραδείγματα όπου το παιδί 1 χρησιμοποιεί και επαναλαμβανόμενες χειρονομίες. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι όταν το παιδί είπε στην ερευνήτρια «να το στρίψεις», τοποθέτησε τις παλάμες του την μία πίσω από την άλλη κάνοντας περιστροφή. Όταν η ερευνήτρια στην συνέχεια το ρώτησε αν είναι σωστή η θέση του σχήματος, το παιδί της απάντησε «όχι, να το στρίψεις» κάνοντας την ίδια χειρονομία και επαναλαμβάνοντας την συνεχώς, μέχρι να φτάσει το σχήμα στην σωστή του θέση. Ωστόσο οι επαναλαμβανόμενες χειρονομίες είναι εμφανείς μόνο στην περίπτωση του παιδιού 1 και όχι στο παιδί 2, προκαλώντας πολλά ερευνητικά ερωτήματα για την απουσία αυτή. Ένας από τους διερευνηθείς στόχους ήταν και η σχέση μεταξύ ομιλίας και χειρονομιών. Ωστόσο η ανάλυση των δεδομένων παρουσίασε το μεγαλύτερο ποσοστό των χειρονομιών και στα δύο παιδιά να μεταβιβάζει ίδιο νόημα με την ομιλία (Παιδί 1: 67%, Παιδί 2: 54). Παρόλα αυτά,, εμφανίζονται σημαντικές διαφορές στις συχνότητες εμφάνισης των υπόλοιπων κατηγοριών ανάμεσαα στα δύο παιδιά. Ενώ το ποσοστό αναντιστοιχίας(εμπλουτισμού, σύγκρουσης, αντικατάστασης) ανάμεσα στη γλώσσα και στη χειρονομία στο μεγαλύτερο παιδί (παιδί 1) μόλις που αγγίζει το 33%, στην περίπτωση του μικρότερου(παιδί 2) πλησιάζει το 50% (46%), φτάνοντας περίπου τα επίπεδα της αντιστοίχισης γλώσσας-χειρονομίας.. Ειδικότερα, ενώ στο παιδί 1 παρατηρήθηκε ένα μικρό ποσοστό (10%) αντικατάσταση της λεκτικής έκφρασης από τις χειρονομίες, το ποσοστό αυτό στο παιδί 2 ανέρχεται στο 31 %. Ωστόσο και στα δύο παιδιά το ποσοστό 29

10 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου εμπλουτισμού της ομιλίας από τη γλώσσα παραμένει στα ίδια όρια του 15%. Ως εκ τούτου, το παιδί 2 δεν εμφανίζει κανένα είδος σύγκρουσης λεκτικών και μη λεκτικών εκφράσεων, σε αντίθεση με το παιδί 1 του οποίου η συχνότητα εμφάνισης της συγκεκριμένης κατηγορίας αγγίζει το 8%. Διάγραμμα 3: Ανάλυση σχέσης γλώσσας και χειρονομιών Παιδιού 1 Σχέση Γλώσσας και Χειρονομίας Παιδιού 1 Αντιστοίχιση Αντικατάσταση Σύγκρουση Εμπλουτισμός 8% 10% 15% 67% Διάγραμμα 4: Ανάλυση σχέσης γλώσσας και χειρονομιών Παιδιού 2 Σχέση Γλώσσας & Χειρονομιών Παιδιού 2 Αντιστοίχιση Αντικατάσταση Σύγκρουση Εμπλουτισμός 0% 15% 31% 54% Πίνακας 4: Σχέση χειρονομιών-ομιλίας Παιδιού 1 30

11 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1) Αντικατάσταση ομιλίας από χειρονομίες 2) Σύγκρουση ομιλίας-χειρονομία. 3)Αντιστοίχισης ομιλίας - χειρονομίας 4) Εμπλουτισμ μός ομιλίας από χειρονομίες "Κάτω" (το δείχνει με χειρονομία) "Να το φέρεις στα δεξιά"(ενώ δείχνει στα αριστερά) "Να το στρίψεις" (κάνει την κινηση) «Ακόμη μια φορά» Όσον αφορά το παιδί 1 όπως έχει άλλωστε προαναφερθεί δεν ήταν λίγες οι φορές που οι χειρονομίες του ταυτίζονταν με την ομιλία. Όπως για παράδειγμα, όταν στις λεκτικές του οδηγίες έκανε αναφορά στην περιστροφή με τη φράση «να το στρίψεις» συνόδευσε τη φράση αυτή με χειρονομία που μεταβίβαζε ακριβώς το ίδιο νόημα, τοποθετώντας τις παλάμες του την μία απέναντι από την άλλη και εκτελώντας με αυτό τον τρόπο μια περιστροφή. Παρόλα αυτά, η ανάλυση των ποιοτικών δεδομένων φανέρωσε και την ύπαρξη αντικατάσταση της ομιλίας με χειρονομία, όπως έγινε φανερό στην περίπτωση που το παιδί θέλοντας να εξηγήσει στην ερευνήτρια να φέρει κάτω το σχήμα δεν χρησιμοποίησε την ομιλία, αλλά μεταβίβασε το μήνυμα της οδηγίας με χειρονομία, ενώνοντας τις δύο του παλάμες και μετακινώντας τις προς τα κάτω. Η κατηγορία της σύγκρουσης ομιλίας-χειρονομίας έγινε αρκετά εμφανής στην περίπτωση μόνο του παιδιού 1 όπου αν και το παιδί έδινε οδηγίες στην ερευνήτρια για το που θα τοποθετήσει το σχήμα που επέλεξε, λέγοντας «να το στρίψεις στα δεξιά», έφερεε τις παλάμες απέναντι την μια από την άλλη και τις μετακινούσε προς τα αριστερά και όχι προς τα δεξιά. Τέλος, η πολυδιάστατη σχέση της ομιλίας και της χειρονομίας στην περίπτωση του παιδιού 1 ανέδειξε και τη σχέση εμπλουτισμού ομιλίας- χειρονομιών. Συγκεκριμένα, όταν το παιδί 1 είπε στην ερευνήτρια «ακόμα μια φορά» (υπονοώντας την επανάληψη της περιστροφής του σχήματος) ) φρόντισε να διευκρινίσει το λεκτικό του μήνυμα,, τοποθετώντας τις παλάμες τη μια πίσω από την άλλη και εκτελώντας μια περιστροφή. Πίνακας 5: Σχέση χειρονομιών-ομιλίας Παιδιού 2 31

12 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1)Αντιστοίχηση ομιλίας και χειρονομίας 2) Αντικατάσταση της ομιλίας από χειρονομίες. 3) Εμπλουτισμός ομιλίας από χειρονομίες «Eδώ» Δείχνει το τραπέζιο «Αυτό βοηθάει να κάμει έτσι» Όπως και στο παιδί 1 έτσι και στο παιδί 2, η ανάλυση των δεδομένων που συλλέχθηκαν φανερώνει μεγάλα ποσοστά συχνότητας της ταύτισης της ομιλίας από την χειρονομία. Ένα παράδειγμα που επιβεβαιώνει αυτήν την κατηγορία είναι όταν το παιδί 2 είπε στην ερευνήτρια «τοο χωρεί ανάποδα» αναπαράστησε τη λεκτική του φράση με χειρονομία, βάζοντας τον αντίχειρα και το δείκτη του δεξιού του χεριού απέναντι και γυρίζοντας ανάποδα το χέρι του. Όσον αφορά την κατηγορία αντικατάσταση της ομιλίας από τη χειρονομία, η κατηγορία αυτή στο παιδί 2 παρουσιάστηκε στην περίπτωση που το παιδί επέλεξε να δηλώσει το σχήμα που επιθυμούσε να πάρει, δείχνοντας με το δείκτη του δεξιού του χεριού το τραπέζιο και αποφεύγοντας να χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε λεκτική έκφραση. Ένα παράδειγμα που επιβεβαιώνει την κατηγορία εμπλουτισμού στο παιδί 2, είναι όταν στην προσπάθεια του να ορίσει το ρόλο του εργαλείου περιστροφής εμπλούτισε τη λεκτική του έκφραση «αυτόό βοηθάει να κάμει έτσι» με χειρονομία, αφού ένωσε τον δείχτη και τον αντίχειρα του δεξιού του χεριού και τα έστριψε προς τα δεξιά ( αντιγράφοντας την κίνηση που έκανε το εργαλείο). Πίνακας 6: Χειρονομίες και μαθηματικές έννοιες περιστροφής και μετατόπισης 32

13 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Στρίβω Στρίβω (με την έννοια του μετακινώ) Ο σημαντικός ρόλος των χειρονομιών στη μεταβίβαση του μαθηματικού νοήματος και ιδιαίτερα στην προσχολική ηλικία, όπου η γλώσσα θεωρείται ακόμη φτωχή ως προς τον πλούτο των λέξεων που τα παιδιά έχουν κατακτήσει στην ηλικία αυτή, έγινε αρκετά εμφανής στην περίπτωση του παιδιού 1. Ενώ πολλές φορές αναφερόταν με τη λέξη στρίβω στην μετατόπιση του σχήματος, η παραγωγή της χειρονομίας έδινε το πραγματικό νόημα που επιθυμούσε. Για παράδειγμα, όταν έδινε την οδηγία στην ερευνήτρια «ναα το στρίψεις» τοποθετούσε τις παλάμες την μια μπροστά από την άλλη και έκανε περιστροφή. Ωστόσο χρησιμοποιούσε και την ίδια έννοια (στρίβω) λεκτικά όταν ήθελε να μετατοπίσει το σχήμα. Συγκεκριμένα, ενώ έλεγε στην ερευνήτρια «να το στρίψεις στα αριστερά», η εικονική χειρονομία που χρησιμοποιούσε αναπαριστούσε τη μετατόπιση του σχήματος και όχι την περιστροφή(άνοιγε τις παλάμες της τοποθετώντας τις δίπλα- δίπλα και τις μετακινούσε στα δεξιά). Εν τούτοις, η αναντιστοιχία αυτή υποχωρούσε όσο περνούσε ο χρόνος του παιχνιδιού. Συμπεράσματα Η έρευνα αυτή μελέτησεε την παραγωγή χειρονομιών από δύο παιδιά διαφορετικής ηλικίας 3,5 και 5 χρονώνν καθώς αλληλεπιδρούσαν με ένα ψηφιακό παιχνίδι σύνθεσης γεωμετρικών σχημάτων. Μέσα από την παρατήρηση προέκυψαν στοιχεία σχετικά με το εύρος και την κατηγοριοποίηση των μαθηματικών χειρονομιών, της σχέση τους με τη γλώσσα, αλλά και το ρόλο τους στην μαθηματική κατανόηση. Τόσο το παιδί μικρότερης ηλικίας, όσο και το μεγαλύτερο χρησιμοποίησαν χειρονομίες σε όλη την διάρκεια του παιχνιδιού με τις δεικτικές χειρονομίες και εικονικές χειρονομίες να αποτελούν τις πρώτες επιλογές και για τους δύο, για τη μεταβίβαση του νοήματος τους. Ωστόσο, τα δύο παιδιά παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές ως προς την συχνότητα εμφάνισης των κατηγοριών. Ειδικότερα, οι δεικτικές χειρονομίες του παιδιού των 3,5 χρονών καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό των χειρονομιών του, υπερβαίνοντας κατά πολύ το 50% του ποσοστού των παραχθέντωνν χειρονομιών, ενώ οι εικονικές χειρονομίες του, που αντικατόπτριζαν τροποποιήσεις που εμπίπτουν στη λειτουργική κατανόηση, παραμένουν 33

14 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αντιθέτως, το μεγαλύτερο παιδί παρουσιάζει ίσα ποσοστά δεικτικών και εικονικών χειρονομιών. Αυτή η σημαντική διαφορά ίσως να οφείλεται στα διαφορετικά στάδια γεωμετρικής κατανόησης που βρίσκονται τα δύο παιδιά. Σύμφωνα με τους Cook και Goldin-Meadow (2006), τα παιδιά που είναι σε ένα μεταβατικό στάδιο κατάκτησης ενός έργου παράγουν χειρονομίες που διαφέρουν από τις χειρονομίες που παράγονται σε ένα μη μεταβατικό στάδιο. Σε σχέση με την πολυδιάστατη σχέση των δύο αγωγών, γλώσσας και χειρονομιών, η παρούσα έρευνα επιβεβαιώνει τα ευρήματα παλαιότερων ερευνών (Elia, et al.,2011), που υποστηρίζουν ότι η σχέση αυτή παρουσιάζεται με τρεις τρόπους, όπως είναι η ταύτιση γλώσσας και χειρονομίας, αντικατάστασης γλώσσας από χειρονομία και τέλος, σύγκρουσης γλώσσας και χειρονομίας. Ωστόσο και στην περίπτωση αυτή, όπως παρουσιάστηκε και στα αποτελέσματα, τα δύο παιδιά παρουσιάζουν διαφορές ως προς τις συχνότητες εμφάνισης της κάθε κατηγορίας. Ενώ το μεγαλύτερο παιδί εμφανίζει μεγάλα ποσοστά αντιστοίχισης του νοήματος που μεταβιβάζεται από τη γλώσσα και την χειρονομία, το μικρότερο παρουσιάζει περίπου ίσα ποσοστά αντιστοίχισης και μη αντιστοίχισης γλωσσικού νοήματος και χειρονομιών, προκαλώντας πολλά ερευνητικά ερωτήματα. Μία πιθανή εξήγηση θα μπορούσε να είναι το γεγονός ότι το μικρότερο παιδί βρίσκεται ακόμη σε μια διαδικασία κατάκτησης της έννοιας, η οποία χαρακτηρίζεται από μια γνωστική αστάθεια. Παρόλα αυτά, η αναντιστοιχία αυτή είναι πολύ σημαντική για τη γνωστική εξέλιξη του παιδιού (Goldin-Meadow, 2000). Επιπλέον, είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι και τα δύο παιδιά παρουσιάζουν ίσα ποσοστά εμπλουτισμού γλώσσας από χειρονομία. Σύμφωνα με τους Goldin-Meadow (2003), αυτό το είδος κατηγορίας, όπως επίσης και όλες οι κατηγορίες της μη αντιστοίχισης της γλώσσας και της χειρονομίας, αποτελούν για τα παιδιά δείκτες ετοιμότητας για μάθηση. Ενδιαφέρον προκάλεσε η συμβολή της χειρονομίας στην περίπτωση που ενώ η λεκτική έκφραση παρουσίαζε αδυναμίες ως προς τον διαχωρισμό μαθηματικών εννοιών, η χειρονομία είχε διευκρινιστικό ρόλο. Συγκεκριμένα, ενώ το παιδί 1 κατά τη διάρκεια της μαθηματικής δραστηριότητας ταύτιζε λεκτικά τους δύο γεωμετρικούς μετασχηματισμούς, οι διαφοροποιημένες χειρονομίες για τον κάθε μετασχηματισμό έκαναν φανερό ότι η σύγχυση αυτή δεν οφειλόταν σε ανεπαρκείς γνώσεις της γεωμετρικής κατανόησης, αλλά στο φτωχό μαθηματικό λεξιλόγιο. Το γεγονός αυτό ενισχύει ακόμη περισσότερο την ανάγκη για να επιστήσουμε την προσοχή των εκπαιδευτικών και ειδικότερα των εκπαιδευτικών της προσχολικής εκπαίδευση στις μη λεκτικές εκφράσεις των παιδιών κατά τη διάρκεια αξιολόγησης της μαθηματικής γνώσης. Η άποψη αυτή βρίσκει σύμφωνους και άλλους ερευνητές (Hebert and Pierce, 2007), οι οποίοι υποστηρίζουν ότι εάν οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίσουν τις χειρονομίες όπως αντιμετωπίζουν και τις λέξεις, τότε θα έχουν μια ολοκληρωμένη και ακριβή κατανόηση της εξέλιξης των μαθητών τους. Η ανάλυση των χειρονομιών μπορεί να θεωρηθεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα από το οποίο μπορούν να κερδίσουν τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι ερευνητές της μαθηματικής παιδείας εφόσον συμπεριληφθεί στο διδακτικό και ερευνητικό ρεπερτόριο τους, αντίστοιχα. 34

15 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Παρόλα αυτά, η παρούσα έρευνα ασχολήθηκε με την παρατήρηση και την ανάλυση των χειρονομιών μόνο δύο παιδιών προσχολικής ηλικίας, γεγονός το οποίο δεν επιτρέπει τη γενίκευση των αποτελεσμάτων. Επιπλέον, δεν χρησιμοποιήθηκε οποιοδήποτε εργαλείο με απώτερο στόχο τη διερεύνηση και την ποσοτική ανάλυση της αντιληπτικής και λειτουργικής κατανόησης των παιδιών. Θα είχε μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον η διεκπεραίωση μιας ερευνητικής δραστηριότητας, που θα εξέταζε τις χειρονομίες μεγαλύτερου πληθυσμού παιδιών προσχολικής ηλικίας και θα εντόπιζε τις διαφορές ως προς τις χειρονομίες παιδιών διαφορετικής ηλικίας στα διαφορετικά είδη κατανόησης στο νηπιαγωγείο. Αναφορές Alibali, M. W., Kita, S., and Young, A. (2000). Gesture and the process of speech production: We think, therefore we gesture. Language and cognitive processes, 15: Church, R. B., and Goldin-Meadow, S. (1986). The mismatch between gesture and speech as an index of transitional knowledge. Cognition, 23: Cook, S. W., and Goldin-Meadow, S. (2006) The role of gesture in learning: Do children use their hands to change their minds? Journal of Cognition & Development, 7(2): Cook, S. W., Mitchell, Z., and Goldin-Meadow, S. (2008). Gesturing makes learning last. Cognition, 106: Duval, R. (1999). Representation, vision and visualization: Cognitive functions in mathematical thinking. Basic Issues for learning. Retrieved from ERIC ED Elia, I., Gagatsis, A., Michael, P., Georgiou, A., and Van den Heuvel-Panhuizen, M. (2011). Kindergartners use of gestures in the generation and communication of spatial thinking. The 7th Conference of the European Society for Research in Mathematics Education: Working Group 13: Rzeszów, Poland: ERME. Flevares, L. M., and Perry, M. (2001). How many do you see? The use of nonspoken representations in first-grade mathematics lessons. Journal of Educational Psychology, 93: Goldin-Meadow, S. (2000). The Importance of Gesture to Researchers and Learners. Child Development, 71,( 1): Goldin-Meadow, S. (2003). Hearing gestures: How our hands help us think. Chicago: Chicago University Press. Herbert, S., and Pierce, R. (2007). Video evidence: What gestures tell us about students' understanding of rate of change. In J. M. Watson, & K. Beswick (Eds.), Mathematics: Essential research, essential practise: Proceedings of the 30th annual conference of the Mathematics Education Research Group of Australasia.(pp ). Hobart: MERGA. 35

16 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Kim, M., Roth, W.M., and Thom, J. (2011) Children's gestures and the embodied knowledge of geometry. International Journal of Science and Mathematics Education, 9, Kita, S., and Ozyurek, A. (2003). What does cross-linguistic variation in semantic coordination of speech and gesture reveal? Evidence for an interface representation of spatial thinking and speaking. Journal of Memory and Language, 48, Krauss, R. M. (1998). Why do we gesture when we speak? Current Directions in Psychological Science, 7: McNeill, D. (1992) Hand and mind: What gestures reveal about thought. Chicago: The University of Chicago Press. National Research Council (2009). Mathematics learning in early childhood: Paths toward excellence and equity. Washington, DC: The National Academies Press. Parrill, F., and Sweetser, E. (2004). What we mean by meaning.gesture, 4: Sarama, J., and Clements, D. H. (2009). Early childhood mathematics education research: Learning trajectories for young children. New York: Routledge. Singer, M., and Goldin-Meadow, S. (2005). Children learn when their teacher s gestures and speech differ. Psychological Science, 16(2):

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it.

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού Νοέμβρης 2012 Χρύσω Αθανασίου (Σύμβουλος Μαθηματικών ) Ελένη Δεληγιάννη (Συγγραφική Ομάδα) Άντρη Μάρκου (Σύμβουλος Μαθηματικών) Ελένη Μιχαηλίδου (Σύμβουλος Μαθηματικών)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΥΛΗ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-15 ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Από το βιβλίο «Ευκλείδεια Γεωμετρία Α και Β Ενιαίου Λυκείου» των Αργυρόπουλου Η., Βλάμου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά και Υπολογιστές: Μια μελέτη περίπτωσης με παιδιά προσχολικής ηλικίας για την έννοια της ταξινόμησης

Μαθηματικά και Υπολογιστές: Μια μελέτη περίπτωσης με παιδιά προσχολικής ηλικίας για την έννοια της ταξινόμησης Μαθηματικά και Υπολογιστές: Μια μελέτη περίπτωσης με παιδιά προσχολικής ηλικίας για την έννοια της ταξινόμησης Α.Φιλιππίδη, Μ. Παρίση, Α. Τζαβάρα, Κ. Ζαχάρος Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr 95 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΣΕ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (NCTM & ΑΠΣ/ΔΕΠΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΕΙ Αθήνας &

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι

Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι Εικονική πραγματικότητα και εκπαίδευση: Εκπαιδευτικά εικονικά περιβάλλοντα και κόσμοι Αναστάσιος Μικρόπουλος Εργαστήριο Εφαρμογών Εικονικής Πραγματικότητας στην Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Τεχνολογίες μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος. Μιχαήλ Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου

Ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος. Μιχαήλ Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου Ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος Μιχαήλ Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Στην παρούσα έρευνα εξετάζεται ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος

Εννοιολογική χαρτογράφηση. Τ. Α. Μικρόπουλος Εννοιολογική χαρτογράφηση Τ. Α. Μικρόπουλος Οργάνωση γνώσης Η οργάνωση και η αναπαράσταση της γνώσης αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την οικοδόμηση νέας γνώσης. Η οργάνωση των εννοιών που αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS Effandi Zakaria and Norulpaziana Musiran The Social Sciences, 2010, Vol. 5, Issue 4: 346-351 Στόχος της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Διερεύνηση σχημάτων και χώρου Γ2.1 Ονομάζουν και κατασκευάζουν σημεία, ευθύγραμμα τμήματα, ημιευθείες, ευθείες και διάφορα είδη γραμμών (καμπύλες, ευθείες, τεθλασμένες)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ. Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες με την υποστήριξη των ΤΠΕ Καθηγητής T. A. Μικρόπουλος Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1. Οι ψηφιακές τεχνολογίες ως γνωστικά εργαλεία στην υποστήριξη της διδασκαλίας και της μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

Νοέμβρης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it.

Νοέμβρης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού Νοέμβρης 2012 Χρύσω Αθανασίου (Σύμβουλος Μαθηματικών ) Ελένη Δεληγιάννη (Συγγραφική Ομάδα) Άντρη Μάρκου (Σύμβουλος Μαθηματικών) Ελένη Μιχαηλίδου (Σύμβουλος Μαθηματικών)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Πατσιομίτου spatsiomitou@sch.gr. Σενάριο : Μοντελοποίηση ταυτοτήτων σε στατικά και δυναμικά μέσα παραγοντοποίηση πολυωνύμων

Σταυρούλα Πατσιομίτου spatsiomitou@sch.gr. Σενάριο : Μοντελοποίηση ταυτοτήτων σε στατικά και δυναμικά μέσα παραγοντοποίηση πολυωνύμων Σταυρούλα Πατσιομίτου spatsiomitou@sch.gr Τάξη: Γ Γυμνασίου A Λυκείου Μάθημα : Άλγεβρα Διδακτική ενότητα: Αξιοσημείωτες Ταυτότητες, Παραγοντοποίηση αλγεβρικών παραστάσεων Εισαγωγή Σενάριο : Μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Φαρσάρη Ελένη 1, Πολυζώης Γεώργιος 2 farsariel@gmail.com, gpolizois@edc.uoc.gr 1 Νηπιαγωγός στο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική σκέψη και γεωμετρικές έννοιες. Γεωμετρικά σχήματα και σώματα

Γεωμετρική σκέψη και γεωμετρικές έννοιες. Γεωμετρικά σχήματα και σώματα Γεωμετρική σκέψη και γεωμετρικές έννοιες Γεωμετρικά σχήματα και σώματα Αφόρμιση Σχεδιάστε 5 τρίγωνα, κάθε ένα από τα οποία διαφέρει από τα άλλα Εξηγείστε ως προς τι διαφέρουν τα τρίγωνά σας Σε τι διαφέρουν;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών.

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Όνομα Φοιτήτριας: Βεκύρη Σοφία Επιβλέπουσα: Γιόκα Μαράνια BA (HONS) Early Childhood Studies

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ζυγοπούλου Στεργιανή Mediterranean College-Σχολή Εκπαίδευσης Αγγλική Γλώσσα και

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9 Περιεχόμενα Προλογικό Σημείωμα 9 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Εισαγωγή 14 1.2 Τα βασικά δεδομένα των Μαθηματικών και οι γνωστικές απαιτήσεις της κατανόησης, απομνημόνευσης και λειτουργικής χρήσης τους 17 1.2.1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές

Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Η διαφοροποίηση της διδασκαλίας για τυφλούς μαθητές Τα περιεχόμενα του Οδηγού Τύφλωση και Εκπαίδευση Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας: Γενικές Αρχές και Προσεγγίσεις Η Διαφοροποίηση της Διδασκαλίας στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού έγινε πλέον θεσμός στα πλαίσια του εκπαιδευτικού συστήματος της Κύπρου, αφού διεξάγεται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής Διδακτική της Πληροφορικής ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ανδρέας Σ. Ανδρέου (Αναπλ. Καθηγητής ΤΕΠΑΚ - Συντονιστής) Μάριος Μιλτιάδου, Μιχάλης Τορτούρης (ΕΜΕ Πληροφορικής) Νίκος Ζάγκουλος, Σωκράτης Μυλωνάς (Σύμβουλοι Πληροφορικής)

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 1. Τίτλος Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ «Φτιάχνω γεωµετρικά σχήµατα», (Μαθηµατικά Β ηµοτικού) 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Κατά την υλοποίηση του διδακτικού σεναρίου θα αξιοποιηθούν κατά κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΝΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

8.2 Εννοιολογική χαρτογράφηση

8.2 Εννοιολογική χαρτογράφηση 8.2 Εννοιολογική χαρτογράφηση Η εννοιολογική χαρτογράφηση (concept mapping) αποτελεί ένα μέσο για την αναπαράσταση των γνώσεων, των ιδεών, των εννοιών προς οικοδόμηση (Jonassen et al. 1998), των νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Ενότητα 5: Νεότερες θεωρητικές προσεγγίσεις. Όνομα Καθηγητή: Ζαχαρούλα Σμυρναίου

Τίτλος Μαθήματος: Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Ενότητα 5: Νεότερες θεωρητικές προσεγγίσεις. Όνομα Καθηγητή: Ζαχαρούλα Σμυρναίου Τίτλος Μαθήματος: Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Ενότητα 5: Νεότερες θεωρητικές προσεγγίσεις Όνομα Καθηγητή: Ζαχαρούλα Σμυρναίου Τμήμα: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής & Ψυχολογίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εκπαιδευτική πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη στην πρώτη σχολική περίοδο (Νηπιαγωγείο Δημοτικό) μαρία καλδρυμίδου

άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη στην πρώτη σχολική περίοδο (Νηπιαγωγείο Δημοτικό) μαρία καλδρυμίδου άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη στην πρώτη σχολική περίοδο (Νηπιαγωγείο Δημοτικό) μαρία καλδρυμίδου κάποια ερωτήματα τι είναι η άλγεβρα; τι περιλαμβάνει η άλγεβρα; ποια η σχέση της με την αριθμητική; γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση

Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο. Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Εκπαιδευτική Ψυχολογία Μάθημα 2 ο Γνωστικές Θεωρίες για την Ανάπτυξη: Θεωρητικές Αρχές και Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Αντιπαράθεση φύσης ανατροφής η ανάπτυξη είναι προκαθορισμένη κατά την γέννηση από την

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Ερευνώντας τις ερμηνείες φοιτητών και τις διδακτικές πρακτικές εκπαιδευτικών σε θέματα σχετικά με την έννοια της περιοδικότητας Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια, ΑΣΠΑΙΤΕ Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά : Διδακτική παρέμβαση, γεωμετρικοί μετασχηματισμοί, δυναμική γεωμετρία.

Λέξεις κλειδιά : Διδακτική παρέμβαση, γεωμετρικοί μετασχηματισμοί, δυναμική γεωμετρία. Το πιλοτικό πρόγραμμα σπουδών στο γυμνάσιο: Μετασχηματισμοί Δημήτρης Διαμαντίδης 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Φιλήμονος 38 & Τσόχα, Αθήνα dimdiam@sch.gr Περίληψη Στο κείμενο περιγράφεται μια διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου 1 Ορισμός Μπορεί να οριστεί ως η χρήση δύο ή περισσοτέρων μεθόδων συλλογής δεδομένων Ονομάζεται και

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 9: Θεωρίες Εννοιολογικής Ανάπτυξης

Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 9: Θεωρίες Εννοιολογικής Ανάπτυξης Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 9: Θεωρίες Εννοιολογικής Ανάπτυξης Διδάσκουσα: Ειρήνη Σκοπελίτη Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Εισαγωγή στον τρόπο με τον

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Ένα Ερευνητικό Παράδειγμα Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν ο τρόπος αντίδρασης μιας γυναίκας απέναντι σε φαινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Συνέδριο για τα Μαθηματικά στα Π.Π.Σ. 2014 ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Μπακέττα Βασιλική, Πετροπούλου Γεωργία Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Θεσμικό πλαίσιο στα ΠΠΣ Πειραματική εφαρμογή προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 6: Η σημασία των ερωτήσεων στην εκπαιδευτική διαδικασία Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΩΝΙΩΝ ΤΡΙΓΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΟΥ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CABRI

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΩΝΙΩΝ ΤΡΙΓΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΟΥ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CABRI ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΩΝΙΩΝ ΤΡΙΓΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΟΥ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CABRI Πέτρος Κλιάπης Τάξη Στ Βοηθητικό υλικό: Σχολικό βιβλίο μάθημα 58 Δραστηριότητα 1, ασκήσεις 2, 3 και δραστηριότητα με προεκτάσεις Προσδοκώμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Σέργιος Σεργίου Λάμπρος Στεφάνου ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ 16 ο Συνέδριο Ε.Ο.Κ. 8-19 Οκτωβρίου 2016 Αξιοποίηση των Δεικτών Επάρκειας Ομαδική Εργασία Διαφοροποιημένη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 5: Η Kοινωνικοπολιτισμική Θεωρία του Lev Vygotsky

Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 5: Η Kοινωνικοπολιτισμική Θεωρία του Lev Vygotsky Γνωστική Ανάπτυξη Ενότητα 5: Η Kοινωνικοπολιτισμική Θεωρία του Lev Vygotsky Διδάσκουσα: Ειρήνη Σκοπελίτη Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΣΤΟ ΚΣΕ ΒΟΛΟΥ 1. Τίτλος σεναρίου Α ΜΕΡΟΣ. ΣΧΕΔΙΑΣΗ Παρουσίαση του λογισμικού «Μ.Α.Θ.Η.Μ.Α» και προτάσεις διδακτικής αξιοποίησής του. 2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία

710 -Μάθηση - Απόδοση. Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία 710 -Μάθηση - Απόδοση Διάλεξη 5η Ποιοτική αξιολόγηση της Κινητικής Συμπεριφοράς: Προετοιμασία Περιεχόμενο ενοτήτων Ποιοτική αξιολόγηση Ορισμός και στάδια που περιλαμβάνονται Περιεχόμενο: στοιχεία που τη

Διαβάστε περισσότερα

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια: Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Οι άνθρωποι από πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI

Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Εργασία 1 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ: Τσελίγκα Αρετή, 1312009161, Στ εξάμηνο, κατεύθυνση: Εκπαιδευτική Τεχνολογία και Διαπολιτισμική Επικοινωνία Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά η γεωμετρία ξεκινά με παιχνίδι: Seven-Pieces Mosaic Puzzle

Για τα παιδιά η γεωμετρία ξεκινά με παιχνίδι: Seven-Pieces Mosaic Puzzle 221 Για τα παιδιά η γεωμετρία ξεκινά με παιχνίδι: Seven-Pieces Mosaic Puzzle Ιωάννης Παπαδόπουλος 1 Αλέξανδρος Παπαμιχαήλ 2 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ 1, 2 ypapadop@eled.auth.gr 1 avpapami@eled.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή

Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μαθησιακές δραστηριότητες με υπολογιστή Εννοιολογική χαρτογράφηση Διδάσκων: Καθηγητής Αναστάσιος Α. Μικρόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι tangram. PIERCE Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος Μαθητε ς/τριες Γ, Β και Α Γυμνασι ου3, 2, 1. sdoukakis@acg.edu

Το παιχνίδι tangram. PIERCE Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος Μαθητε ς/τριες Γ, Β και Α Γυμνασι ου3, 2, 1. sdoukakis@acg.edu Το παιχνίδι tangram Ανδριανού Αφροδίτη 3, Γεωργιάδης Μάρκος 2, Γεωργιάδης Μάριος 1, Δεσποτάκης Γεράσιμος 2, Καραμπάσης Κλείτος 2, Κουτσιούμπας Ευριπίδης 1, Μελένιου Μιράντα 2, Ξενάκης Αριστοτέλης 1, Παπαβασιλόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ή ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ) ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ή ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ) ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Ή ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ) ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 «Μαθαίνω στη γάτα να σχεδιάζει» Δραστηριότητα 1 Παρατηρήστε τις εντολές στους παρακάτω πίνακες,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Τα συμπτώματα που προειδοποιούν για τυχόν μαθησιακές δυσκολίες στην αριθμητική είναι τα εξής:

Τα συμπτώματα που προειδοποιούν για τυχόν μαθησιακές δυσκολίες στην αριθμητική είναι τα εξής: ...δεν σημαίνει χαμηλή νοημοσύνη Ονομάζεται δυσαριθμησία και είναι η μαθησιακή δυσκολία στα μαθηματικά. Τα παιδιά που παρουσιάζουν δυσκολίες στα μαθηματικά, δε σημαίνει πως έχουν χαμηλή νοημοσύνη. Της

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Ερευνας στη ΜΕ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΑΚΟΝΙΔΗΣ, ΔΠΘ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΕΚΑΚΗ, ΑΠΘ Α ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ 201 6-2017 2 ο παραδοτέο Περιεχόμενο 1. Εισαγωγή: το θέμα και η σημασία του, η σημασία διερεύνησης του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ Ενότητα 1: Επικοινωνία, Λόγος, Ομιλία (2ο Μέρος) Οκαλίδου Αρετή Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση)

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Γ. Γρηγορίου, Γ. Πλευρίτης Περίληψη Η έρευνα μας βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της. Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόγραµµα του Λειτουργικού Αναλφαβητισµού στην Κύπρο

Το Πρόγραµµα του Λειτουργικού Αναλφαβητισµού στην Κύπρο Το Πρόγραµµα του Λειτουργικού Αναλφαβητισµού στην Κύπρο Το Πρόγραµµα του Λειτουργικού Αναλφαβητισµού έγινε πλέον θεσµός στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού συστήµατος της Κύπρου, αφού διεξάγεται µε επιτυχία

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Ζωγραφίζοντας με το ΒΥΟΒ

Ενότητα 2. Ζωγραφίζοντας με το ΒΥΟΒ Ενότητα 2 : Ζωγραφίζοντας με το ΒΥΟΒ -1- Ενότητα 2. Ζωγραφίζοντας με το ΒΥΟΒ Κεφάλαιο 1: Κίνηση και γεωμετρικά σχήματα α. Θέση και προσανατολισμός της μορφής Η θέση της κάθε μορφής στο σκηνικό προσδιορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Σοφοκλέους Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου & Φιλίππου Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Σημαντικό μέρος της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Η Ειδική Αγωγή ΑΦΕΤΗΡΙΑ εξελίξεων στην Επιστήμη και στην Πράξη ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση στρατηγικών διδασκαλίας ανάλογα με το περιεχόμενο στα μαθήματα των φυσικών επιστημών

Διαφοροποίηση στρατηγικών διδασκαλίας ανάλογα με το περιεχόμενο στα μαθήματα των φυσικών επιστημών Διαφοροποίηση στρατηγικών διδασκαλίας ανάλογα με το περιεχόμενο στα μαθήματα των φυσικών επιστημών Κων/νος Στεφανίδης Σχολικός Σύμβουλος Πειραιά kstef2001@yahoo.gr Νικόλαος Στεφανίδης Φοιτητής ΣΕΜΦΕ, ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» του Διεθνούς Ερευνητικού Προγράμματος: Ανάπτυξη θεωρητικού σχήματος κατανόησης της ποιότητας στην εκπαίδευση: Εγκυροποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική»

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» ΕΠΕΔΙΜ, 9 Οκτωβρίου 2015 πηγές: Αναλυτικά προγράμματα «προηγμένων εκπαιδευτικά»

Διαβάστε περισσότερα