Ο ρόλος των χειρονομιών στη μάθηση των μαθηματικών στην προσχολική ηλικία στο πλαίσιο της χρήσης ψηφιακών υλικών. Χατζηττοουλή Κατερίνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο ρόλος των χειρονομιών στη μάθηση των μαθηματικών στην προσχολική ηλικία στο πλαίσιο της χρήσης ψηφιακών υλικών. Χατζηττοουλή Κατερίνα"

Transcript

1 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Ο ρόλος των χειρονομιών στη μάθηση των μαθηματικών στην προσχολική ηλικία στο πλαίσιο της χρήσης ψηφιακών υλικών Ευαγγέλου Κυριακούλλα Πανεπιστήμιο Κύπρου Χατζηττοουλή Κατερίνα Πανεπιστήμιο Κύπρου Ηλία Ιλιάδα Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Τα τελευταία χρόνια, τόσο οι χειρονομίες, όσο και οι κινήσεις του σώματος γενικότερα έχουν θεωρηθεί ως μια σημαντική πηγή πληροφοριών και συνιστώσα της μαθηματικής σκέψης και επικοινωνίας. Εν τούτοις, η εξέταση των χειρονομιών αποτελεί ακόμη ένα νέο ερευνητικό πεδίο στη μαθηματική παιδεία, με αποτέλεσμα πολλά θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα να παραμένουν ανοικτά. Η παρούσα μελέτη διερευνά τη χρήση χειρονομιών δύο παιδιών προσχολικής ηλικίας (3,5 και 4,5 χρονών), καθώς αλληλεπιδρούν με ένα εφαρμογίδιο σύνθεσης σχημάτων χρησιμοποιώντας ψηφιακά σχήματα μοτίβων. Για την υλοποίηση των ερευνητικών στόχων του άρθρου βιντεογραφήθηκαν οι εκφράσεις και οι αντιδράσεις των παιδιών σε όλη τη διάρκεια της δραστηριότητας. Οι μη λεκτικές εκφράσεις των παιδιών αναλύθηκαν και κατηγοριοποιήθηκαν σύμφωνα με την πρόταση του McNeill (1992;2005), ενώ εντοπίστηκαν συσχετίσεις ανάμεσα στις λεκτικές και μη λεκτικές εκφράσεις τους. Επιπλέον, διερευνήθηκαν τυχόν διαφοροποιήσεις στην εμφάνιση των χειρονομιών για συγκεκριμένες μαθηματικές έννοιες. Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι και τα δύο παιδιά χρησιμοποιούσαν χειρονομίες σε όλη τη διάρκεια της δραστηριότητας, με το παιδί μικρότερης ηλικίας να εμφανίζει μια μικρή υπεροχή στα ποσοστά συχνότητας χρήσης χειρονομιών. Και τα δύο παιδιά χρησιμοποίησαν σε μεγαλύτερο ποσοστό δεικτικές και εικονικές χειρονομίες, ως αποτέλεσμα της φύσης της δραστηριότητας, με σημαντικές όμως διαφορές στη συχνότητα εμφάνισης της κάθε κατηγορίας. Σημαντικό στοιχείο της έρευνας ήταν και η παρουσία της πολυδιάστατης σχέσης ανάμεσα στη γλώσσα και τις χειρονομίες. Ειδικότερα, οι χειρονομίες παρουσιάστηκαν να μεταφέρουν το ίδιο νόημα με την ομιλία σε μεγάλο ποσοστό, να αντικαθιστούν την ομιλία, να την εμπλουτίζουν και πολλές φορές να συγκρούονται με αυτή. Παρόλα αυτά και σε αυτή την περίπτωση, τα δύο παιδιά παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στα ποσοστά εμφάνισης της κάθε κατηγορίας. Οι διαφορές αυτές μεταξύ των δύο παιδιών παρουσιάζουν ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον και εγείρουν πολλά ερευνητικά ερωτήματα, σε σχέση με το ρόλο των χειρονομιών στη μαθηματική κατανόηση. Εισαγωγή Ένας μεγάλος αριθμός ερευνητών από διαφορετικούς κλάδους, όπως μαθηματικά, ψυχολογία και γλωσσολογία εμφάνισαν τα τελευταία χρόνια ένα έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον σε σχέση με τις χειρονομίες. Οι μελέτες αυτές έχουν αναδείξει α) το ρόλο των χειρονομιών στην γνώση, στη μάθηση και στην επίλυση των προβλημάτων (π.χ. Church and Goldin-Meadow, 1986), β) την επίδραση και τα οφέλη της αναντιστοιχίας λόγου-χειρονομίας στην επίλυση των μαθηματικών προβλημάτων (Singer and Goldin- Meadow, 2005), γ) τη σημασία των χειρονομιών ως συνιστώσα της μαθηματικής κατανόησης (Flevares and Perry, 2001), και τέλος, δ) τον ρόλο των χειρονομιών στη διατήρηση της μάθησης (Cook, Mitchell, and Goldin-Meadow, 2008). 21

2 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Σύμφωνα με τον McNeil(1992) οι χειρονομίες ορίζονται ως οι αυθόρμητες κινήσεις των χεριών και των μπράτσων που συγχρονίζονται με την ροή της ομιλίας. Θεωρητικό Πλαίσιο Χειρονομίες Οι Parill & Sweetser (2004) τονίζουν ότι η έννοια της χειρονομίας είναι η σχέση μεταξύ του τρόπου με τον οποίο κινούνται τα χέρια, παράγοντας μια χειρονομία, και της οποιασδήποτε νοερής αναπαράστασης που κρύβεται πίσω από αυτή. Ο McNeill (1992) πρότεινε τέσσερις κατηγορίες χειρονομιών με αναφορά στη σημασία τους: 1) τις δεικτικές χειρονομίες, οι οποίες δείχνουν με την κίνηση υπάρχοντα ή πραγματικά αντικείμενα και ενέργειες στο χώρο, 2) τις εικονικές χειρονομίες, που είναι στενά συνδεδεμένες με το σημασιολογικό περιεχόμενο της ομιλίας, δηλαδή αναπαριστούν οπτικά το περιεχόμενο πραγματικών οντότητων και ενεργειών, 3) τις μεταφορικές χειρονομίες, που αναπαριστούν μια εικόνα ενός αφηρημένου αντικειμένου ή ιδέας, και 4) τις επαναλαμβανόμενες χειρονομίες, που χρησιμοποιούνται για να δοθεί έμφαση. Ένα σημαντικό στοιχείο που απασχολεί πολλές ερευνητικές δραστηριότητες γύρω από το πεδίο των χειρονομιών είναι και η σχέση των χειρονομιών με τη γλώσσα. Σύμφωνα με τους Elia, Gagatsis, Michael, Georgiou και Van den Heuvel-Panhuizen (2011) παρατηρείται μια πολυδιάστατη σχέση ανάμεσα στην ομιλία και στις χειρονομίες. Αυτή η σχέση εμφανίζεται στα παιδιά σε 3 κατηγορίες. Αρχικά στην πρώτη κατηγορία εντάσσεται η αντικατάσταση της ομιλίας από χειρονομίες, ενώ η δεύτερη κατηγορία αναφέρεται στην ταύτιση των χειρονομιών με την ομιλία. Τέλος, οι ερευνητές (Elia et al., 2011) κάνουν λόγο και για τρίτη κατηγορία, σύγκρουση ομιλίας με χειρονομίες, όπου οι χειρονομίες των παιδιών παρουσιάζουν διαφορετικές πληροφορίες από την ομιλία. Η αναντιστοιχία, αυτή της ομιλίας και των χειρονομιών, αναφέρεται και από άλλους ερευνητές (Alibali, Kita and Young, 2000), οι οποίοι τη θεωρούν δείκτη μετάβασης από ένα στάδιο σε άλλο, όσον αφορά την γνωστική ανάπτυξη ή την αντιμετώπιση ενός έργου. Γεωμετρική κατανόηση στην προσχολική εκπαίδευση Η γεωμετρία είναι η μελέτη των σχημάτων και του χώρου και παρέχει ένα ισχυρό σύστημα για την αναπαράσταση, την περιγραφή και την κατανόηση του χώρου και των αντικείμενων γύρω μας. Μελετώντας την γεωμετρία δίνεται η ευκαιρία στα παιδιά να αναπτύξουν περαιτέρω τις μαθηματικές τους ικανότητες (National Research Council, 2009). Ο Duval (1999) διέκρινε τέσσερις τύπους κατανόησης του γεωμετρικού σχήματος: την αντιληπτική, τη διαδικαστική, τη λεκτική και τη λειτουργική. Παρόλα αυτά, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας είναι πιο εφικτό να έρθουν σε επαφή στο νηπιαγωγείο με τα δύο βασικά είδη κατανόησης : την αντιληπτική κατανόηση δηλαδή, την αναγνώριση και την ονομασία των γεωμετρικών σχημάτων και τη λειτουργική κατανόηση με έμφαση στην αναδιαμόρφωση του σχήματος. 22

3 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Ειδικότερα, η αντιληπτική κατανόηση αναφέρεται στην αναγνώριση του σχήματος στο χώρο ή στο βάθος. Η αντιληπτική κατανόηση δείχνει την ικανότητα του ατόμου να ονομάζει το σχήμα και την ικανότητα αναγνώρισης των υποσχημάτων. Η λειτουργική κατανόηση είναι αυτή που καθιστά δυνατή την πρόσβαση στη λύση του προβλήματος. Η λειτουργική κατανόηση εξαρτάται από τους διάφορους τρόπους τροποποίησης του σχήματος: μερεολογική, τις οπτικές και την αλλαγή θέσης. Γεωμετρική κατανόηση και χειρονομίες Οι Kim, Roth και Thom (2011) τόνισαν ότι οι χειρονομίες διαδραματίζουν αναπόσπαστο ρόλο στη μάθηση των παιδιών του δημοτικού σχολείου. Ειδικότερα, σε έργα με τρισδιάστατα αντικείμενα, μοτίβα και ενέργειες σε αντικείμενα, τα παιδιά εντοπίστηκαν να χρησιμοποιούν χειρονομίες ακόμη και χωρίς να χρησιμοποιούν την ομιλία όταν ερευνούσαν, επεξεργάζονταν και εξέφραζαν τις ιδέες τους γι αυτά. Πολλές έρευνες τόνισαν ότι οι χειρονομίες και ο χωρικός συλλογισμός, που είναι σημαντικά στοιχεία της μάθησης της γεωμετρίας σε όλα τα εκπαιδευτικά επίπεδα (Sarama and Clements, 2009), είναι συνδεδεμένα το ένα με το άλλο. Οι χειρονομίες είναι κατάλληλες στο να μεταβιβάζουν χωρικές πληροφορίες (Kita and Ozyurek, 2003). Οι άνθρωποι τείνουν να παράγουν περισσότερο χειρονομίες όταν μιλούν για χωρικές έννοιες πάρα όταν μιλούν για μη χωρικές(krauss, 1998). Αυτά τα αυξανόμενα δεδομένα για τη σχέση χωρικών και γεωμετρικών ικανοτήτων και χειρονομιών τονίζουν την ανάγκη για εξέταση τόσο των λεκτικών όσο και των μη λεκτικών εκφράσεων, εάν επιθυμούμε να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν και στοχάζονται για το χώρο και το σχήμα, με απώτερο σκοπό να ενισχύσουμε τις γεωμετρικές και χωρικές τους δεξιότητες. Εν τούτοις, οι έρευνες για τη διερεύνηση του ρόλου των χειρονομίων στην ανάπτυξη του χωρικού και γεωμετρικού συλλογισμού είναι περιορισμένες. Μεθοδολογία έρευνας Σκοπός και ερευνητικά ερωτήματα Κύριος σκοπός της έρευνας ήταν να μελετήσει τις χειρονομίες δύο παιδιών διαφορετικής ηλικίας, καθώς αλληλεπιδρούν με ένα ενήλικα για την εκτέλεση μιας δραστηριότητας στον υπολογιστή. Ειδικότερα, η παρούσα έρευνα επιδιώκει να απαντήσει τα πιο κάτω ερευνητικά ερωτήματα: Σε ποιες κατηγορίες της πρότασης του ΜcNeill (1992) εμπίπτουν οι χειρονομίες των παιδιών, κατά την αλληλεπίδραση τους με το εφαρμογίδιο και ποια είναι η συχνότητα εμφάνισης της κάθε κατηγορίας; Πώς σχετίζονται οι χειρονομίες των παιδιών με τη γλώσσα; Πώς διαφοροποιούνται οι χειρονομίες των παιδιών σε συγκεκριμένες μαθηματικές έννοιες κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού Περιγραφή δραστηριότητας Για τους σκοπούς της έρευνας παρουσιάστηκε στα παιδιά ένα ψηφιακό παιχνίδι (http://illuminations.nctm.org/activitydetail.aspx?id=27 ). Το παιχνίδι αυτό απαιτούσε την συμμετοχή 2 παιχτών, όπου ο ένας από τους δύο ήταν η ερευνήτρια. Κάθε φορά συμμετείχε μόνο ένα παιδί και η ερευνήτρια. Στο παιχνίδι αυτό το κάθε παιδί καλείτο να 23

4 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου δώσει οδηγίες στην ερευνήτρια για να συμπληρώσει το παζλ, καθώς αυτή διαχειριζόταν τον υπολογιστή. Εικόνα 1: Εφαρμογίδιο«Illumination, Resources for Teaching Math» Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι για την εγκυρότητα, την επανάληψη, την καλύτερη επεξεργασία και κατανόηση των χειρονομιών των παιδιών, χρησιμοποιήθηκε βιντεοκάμερα. Δείγμα της έρευνας Η διεξαγωγή της έρευνας έγινε τον μήνα Νοέμβριο με δείγμα 1 κορίτσι ηλικίας 4,5 χρονών(παιδί 1) και 1 αγόρι ηλικίας 3,5 χρόνων(παιδί 2). Και τα δύο παιδιά φοιτούν σε δημόσιο νηπιαγωγείο στην επαρχία Λάρνακας. Αποτελέσματαα Πρώτιστος στόχος της παρούσας έρευνας, ήταν η εξέταση του είδους των χειρονομιών που χρησιμοποιήθηκαν από τα παιδιά ακολουθώντας την πρόταση του McNeil(1992). Tόσο το παιδί 1 όσο και το παιδί 2 χρησιμοποίη ησαν χειρονομίες σε όλη τη διάρκεια της δραστηριότητας, με το παιδί 2 να εμφανίζει σημαντική υπεροχή ως προς τη συχνότητα παραγωγής τους (Παιδί 1: 50 φορές, Παιδί 2: 72 φορές). Όπως φαίνεται και από το διάγραμμα 1, το παιδί 1 χρησιμοποίησε ίσα ποσοστά δεικτικών (48%) και εικονικών (48%) χειρονομιών και σε μικρότερο βαθμό (4%) επαναλαμβανόμενες χειρονομίες. 24

5 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Διάγραμμα1: Κατηγορίες χειρονομιών Παιδιού 1 Κατηγοριοποίηση Χειρονομιών Παιδιού1 δεικτική εικονική επαναλαμβανόμενες 4% 48% 48% Μικρότερο εύρος παρατηρείται ως προς την κατανομή των χειρονομιών του παιδιού 2, εφόσον οι χειρονομίες του αγοριού εμπίπτουν μόνο σε δύο κατηγορίες. Συγκεκριμένα, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των χειρονομιών του παιδιού 2 αναγνωρίστηκαν ως δεικτικές (83%) και ένα πολύ πιο μικρό ποσοστό ως εικονικές (17%). Διάγραμμα 2: Κατηγορίες χειρονομιών Παιδιού 2 Κατηγοριοποίηση Χειρονομιών Παιδιού 2 δεικτική εικονική 17% 83% Και τα δύο παιδιά χρησιμοποιούσαν δεικτικές χειρονομίες, με απώτερο στόχο να δηλώσουν γεωμετρικά στοιχεία (σχήμα) και χωρικές σχέσεις (τη θέση του σχήματος). Συγκεκριμένα, το παιδί 1 κάθε φορά που επιθυμούσε να δηλώσει το σχήμα που χρειαζόταν τέντωνε το δεξί του χέρι και με το δείκτη του υποδήλωνε το συγκεκριμένο σχήμα. Για παράδειγμα, όταν ήθελε να επιλέξει το εξάγωνο τέντωσε το δεξί του χέρι και με το δείκτη του χεριού του έδειξε το σχήμα, συνοδεύοντας τη μη λεκτική του έκφραση με τη λέξη «αυτό» (εικόνα 1). Άλλοτε, όταν ήθελε να τονίσει μία χωρική σχέση, έδειχνε με τον δείχτη του χεριού του την τοποθεσία που ήθελε να βάλει το σχήμα που επέλεξε. 25

6 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Ειδικότερα, όταν ήθελε για παράδειγμα να δείξει πού ακριβώς επιθυμούσε να τοποθετηθεί το τρίγωνο, χρησιμοποιώντας τη λεκτική έκφραση «να το βάλουμε εδώ» έδειχνε με το δείκτη του δεξιού του χεριού την τοποθεσία. Εικόνα 1: Δεικτική χειρονομία για τη λέξη «αυτό» Όμοια και το παιδί 2 κάθε φορά που επιθυμούσε να δηλώσει γεωμετρικά στοιχεία ή χωρικές σχέσεις τέντωνε το δεξί του χέρι και με τον δείκτη του δήλωνε το σχήμα που επιθυμούσε ή την τοποθεσία. Για παράδειγμα, όταν ήθελε να επιλέξει το παραλληλόγραμμο τέντωσε το δεξί του χέρι και με τον δείχτη του χεριού του έδειξε το σχήμα. Πανομοιότυπη ήταν και η χειρονομία του όταν ήθελε να δηλώσει την τοποθεσία του σχήματος. Για να εξηγήσει τη θέση που ήθελε να τοποθετήσει το παραλληλόγραμμο λέγοντας «πρέπει να το βάλεις εδώ» τέντωσε το δεξί του χέρι και με το δείκτη του χεριού του δήλωσε τη θέση. Εικόνα 2: Δεικτική χειρονομία για τη φράση «πρέπει να το βάλεις εδώ» Συνεπώς, θα μπορούσε να υπογραμμιστεί ότι η χρήση των δεικτικών χειρονομιών που παράχθηκαν αποτελούσαν ένα μέσο έκφρασης της αντιληπτικής κατανόησης των παιδιών. Πίνακας 1: Eικονικές χειρονομίες Παιδιού 1 26

7 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Έννοια Εικόνα Περιγραφή χειρονομίας «Στρίβω» Αφού τοποθέτησε τις παλάμες του τη μια πίσω από την άλλη έκανε μια περιστροφή «Φέρεις στα αριστερά» Αφού τοποθετεί τις παλάμες οριζόντια την μια απεναντι από την άλλη, τις μετακινάει συνεχώς αριστερά. πρός τα Σημαντικό ήταν και το ποσοστό των εικονικώνν χειρονομιών που παράχθηκαν ιδιαίτερα από το μεγαλύτερο παιδί (παιδί 1). Παρόλα αυτά και τα δύο παιδιά χρησιμοποιούσαν εικονικές χειρονομίες, με στόχο να αναπαράγουν δεξιότητες και γνώσεις που εμπίπτουν περισσότερο στη λειτουργική κατανόηση του σχήματος και αναφέρονται σε γεωμετρικούς μετασχηματισμούς, όπως είναι η περιστροφή και η μετατόπιση. Όπως φαίνεται και στον πίνακα 1, όταν το παιδί 1 έλεγε την φράση «να το στρίψεις» αμέσως τοποθετούσε τις παλάμες του την μια πίσω από την άλλη και έκανε περιστροφή. Όμοια και στον γεωμετρικό μετασχηματισμό της μετατόπισης, χρησιμοποίησε εικονική χειρονομία. Συγκεκριμένα, άνοιξε τις παλάμες του και αφού τις τοποθέτησε απέναντι, τις μετακινούσε συνεχώς προς τα αριστερά, χρησιμοποιώντας παράλληλα τη λεκτική έκφραση «να το φέρεις αριστερά» Σημαντικές, αλλά με μικρότερο βαθμό συχνότητας, ήταν και οι εικονικές χειρονομίες του παιδιού 2 (πίνακας 2). Για παράδειγμα, όταν το παιδί 2 ζήτησε από την ερευνήτρια να πάρει το εργαλείο περιστροφής, για να το εξηγήσει καλύτερα έφερε κοντά στην οθόνη του 27

8 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου υπολογιστή τον δείχτη του δεξιού του χεριού και έκανε κυκλικές κινήσεις, όμοιες με αυτές του συγκεκριμένου εργαλείου λέγοντας παράλληλα, «πρέπει να το βάλεις εκεί». Πίνακας 2: Εικονικές χειρονομίες Παιδιού 2 Έννοια Εικόνα Περιγραφή χειρονομίας Εργαλείο περιστροφής Με τον δείκτη του δεξιού του χεριού κάνει μια κυκλική κίνηση. Πίνακας 3: Επαναλαμβανόμενες χειρονομίες Παιδιού 1 28

9 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Έννοια Στρίβω Εικόνα Περιγραφή χειρονομίας Αφού τοποθέτησε τις παλάμες τις τη μια πίσω από την άλλη, κάνει μια περιστροφή.τη χειρονομία την επαναλαμβάνει μέχρι να φτάσει το σχήμα στην σωστή θέση.. Η ποιοτική ανάλυση των δεδομένωνν φανερώνει αρκετά παραδείγματα όπου το παιδί 1 χρησιμοποιεί και επαναλαμβανόμενες χειρονομίες. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι όταν το παιδί είπε στην ερευνήτρια «να το στρίψεις», τοποθέτησε τις παλάμες του την μία πίσω από την άλλη κάνοντας περιστροφή. Όταν η ερευνήτρια στην συνέχεια το ρώτησε αν είναι σωστή η θέση του σχήματος, το παιδί της απάντησε «όχι, να το στρίψεις» κάνοντας την ίδια χειρονομία και επαναλαμβάνοντας την συνεχώς, μέχρι να φτάσει το σχήμα στην σωστή του θέση. Ωστόσο οι επαναλαμβανόμενες χειρονομίες είναι εμφανείς μόνο στην περίπτωση του παιδιού 1 και όχι στο παιδί 2, προκαλώντας πολλά ερευνητικά ερωτήματα για την απουσία αυτή. Ένας από τους διερευνηθείς στόχους ήταν και η σχέση μεταξύ ομιλίας και χειρονομιών. Ωστόσο η ανάλυση των δεδομένων παρουσίασε το μεγαλύτερο ποσοστό των χειρονομιών και στα δύο παιδιά να μεταβιβάζει ίδιο νόημα με την ομιλία (Παιδί 1: 67%, Παιδί 2: 54). Παρόλα αυτά,, εμφανίζονται σημαντικές διαφορές στις συχνότητες εμφάνισης των υπόλοιπων κατηγοριών ανάμεσαα στα δύο παιδιά. Ενώ το ποσοστό αναντιστοιχίας(εμπλουτισμού, σύγκρουσης, αντικατάστασης) ανάμεσα στη γλώσσα και στη χειρονομία στο μεγαλύτερο παιδί (παιδί 1) μόλις που αγγίζει το 33%, στην περίπτωση του μικρότερου(παιδί 2) πλησιάζει το 50% (46%), φτάνοντας περίπου τα επίπεδα της αντιστοίχισης γλώσσας-χειρονομίας.. Ειδικότερα, ενώ στο παιδί 1 παρατηρήθηκε ένα μικρό ποσοστό (10%) αντικατάσταση της λεκτικής έκφρασης από τις χειρονομίες, το ποσοστό αυτό στο παιδί 2 ανέρχεται στο 31 %. Ωστόσο και στα δύο παιδιά το ποσοστό 29

10 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου εμπλουτισμού της ομιλίας από τη γλώσσα παραμένει στα ίδια όρια του 15%. Ως εκ τούτου, το παιδί 2 δεν εμφανίζει κανένα είδος σύγκρουσης λεκτικών και μη λεκτικών εκφράσεων, σε αντίθεση με το παιδί 1 του οποίου η συχνότητα εμφάνισης της συγκεκριμένης κατηγορίας αγγίζει το 8%. Διάγραμμα 3: Ανάλυση σχέσης γλώσσας και χειρονομιών Παιδιού 1 Σχέση Γλώσσας και Χειρονομίας Παιδιού 1 Αντιστοίχιση Αντικατάσταση Σύγκρουση Εμπλουτισμός 8% 10% 15% 67% Διάγραμμα 4: Ανάλυση σχέσης γλώσσας και χειρονομιών Παιδιού 2 Σχέση Γλώσσας & Χειρονομιών Παιδιού 2 Αντιστοίχιση Αντικατάσταση Σύγκρουση Εμπλουτισμός 0% 15% 31% 54% Πίνακας 4: Σχέση χειρονομιών-ομιλίας Παιδιού 1 30

11 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1) Αντικατάσταση ομιλίας από χειρονομίες 2) Σύγκρουση ομιλίας-χειρονομία. 3)Αντιστοίχισης ομιλίας - χειρονομίας 4) Εμπλουτισμ μός ομιλίας από χειρονομίες "Κάτω" (το δείχνει με χειρονομία) "Να το φέρεις στα δεξιά"(ενώ δείχνει στα αριστερά) "Να το στρίψεις" (κάνει την κινηση) «Ακόμη μια φορά» Όσον αφορά το παιδί 1 όπως έχει άλλωστε προαναφερθεί δεν ήταν λίγες οι φορές που οι χειρονομίες του ταυτίζονταν με την ομιλία. Όπως για παράδειγμα, όταν στις λεκτικές του οδηγίες έκανε αναφορά στην περιστροφή με τη φράση «να το στρίψεις» συνόδευσε τη φράση αυτή με χειρονομία που μεταβίβαζε ακριβώς το ίδιο νόημα, τοποθετώντας τις παλάμες του την μία απέναντι από την άλλη και εκτελώντας με αυτό τον τρόπο μια περιστροφή. Παρόλα αυτά, η ανάλυση των ποιοτικών δεδομένων φανέρωσε και την ύπαρξη αντικατάσταση της ομιλίας με χειρονομία, όπως έγινε φανερό στην περίπτωση που το παιδί θέλοντας να εξηγήσει στην ερευνήτρια να φέρει κάτω το σχήμα δεν χρησιμοποίησε την ομιλία, αλλά μεταβίβασε το μήνυμα της οδηγίας με χειρονομία, ενώνοντας τις δύο του παλάμες και μετακινώντας τις προς τα κάτω. Η κατηγορία της σύγκρουσης ομιλίας-χειρονομίας έγινε αρκετά εμφανής στην περίπτωση μόνο του παιδιού 1 όπου αν και το παιδί έδινε οδηγίες στην ερευνήτρια για το που θα τοποθετήσει το σχήμα που επέλεξε, λέγοντας «να το στρίψεις στα δεξιά», έφερεε τις παλάμες απέναντι την μια από την άλλη και τις μετακινούσε προς τα αριστερά και όχι προς τα δεξιά. Τέλος, η πολυδιάστατη σχέση της ομιλίας και της χειρονομίας στην περίπτωση του παιδιού 1 ανέδειξε και τη σχέση εμπλουτισμού ομιλίας- χειρονομιών. Συγκεκριμένα, όταν το παιδί 1 είπε στην ερευνήτρια «ακόμα μια φορά» (υπονοώντας την επανάληψη της περιστροφής του σχήματος) ) φρόντισε να διευκρινίσει το λεκτικό του μήνυμα,, τοποθετώντας τις παλάμες τη μια πίσω από την άλλη και εκτελώντας μια περιστροφή. Πίνακας 5: Σχέση χειρονομιών-ομιλίας Παιδιού 2 31

12 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1)Αντιστοίχηση ομιλίας και χειρονομίας 2) Αντικατάσταση της ομιλίας από χειρονομίες. 3) Εμπλουτισμός ομιλίας από χειρονομίες «Eδώ» Δείχνει το τραπέζιο «Αυτό βοηθάει να κάμει έτσι» Όπως και στο παιδί 1 έτσι και στο παιδί 2, η ανάλυση των δεδομένων που συλλέχθηκαν φανερώνει μεγάλα ποσοστά συχνότητας της ταύτισης της ομιλίας από την χειρονομία. Ένα παράδειγμα που επιβεβαιώνει αυτήν την κατηγορία είναι όταν το παιδί 2 είπε στην ερευνήτρια «τοο χωρεί ανάποδα» αναπαράστησε τη λεκτική του φράση με χειρονομία, βάζοντας τον αντίχειρα και το δείκτη του δεξιού του χεριού απέναντι και γυρίζοντας ανάποδα το χέρι του. Όσον αφορά την κατηγορία αντικατάσταση της ομιλίας από τη χειρονομία, η κατηγορία αυτή στο παιδί 2 παρουσιάστηκε στην περίπτωση που το παιδί επέλεξε να δηλώσει το σχήμα που επιθυμούσε να πάρει, δείχνοντας με το δείκτη του δεξιού του χεριού το τραπέζιο και αποφεύγοντας να χρησιμοποιήσει οποιαδήποτε λεκτική έκφραση. Ένα παράδειγμα που επιβεβαιώνει την κατηγορία εμπλουτισμού στο παιδί 2, είναι όταν στην προσπάθεια του να ορίσει το ρόλο του εργαλείου περιστροφής εμπλούτισε τη λεκτική του έκφραση «αυτόό βοηθάει να κάμει έτσι» με χειρονομία, αφού ένωσε τον δείχτη και τον αντίχειρα του δεξιού του χεριού και τα έστριψε προς τα δεξιά ( αντιγράφοντας την κίνηση που έκανε το εργαλείο). Πίνακας 6: Χειρονομίες και μαθηματικές έννοιες περιστροφής και μετατόπισης 32

13 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Στρίβω Στρίβω (με την έννοια του μετακινώ) Ο σημαντικός ρόλος των χειρονομιών στη μεταβίβαση του μαθηματικού νοήματος και ιδιαίτερα στην προσχολική ηλικία, όπου η γλώσσα θεωρείται ακόμη φτωχή ως προς τον πλούτο των λέξεων που τα παιδιά έχουν κατακτήσει στην ηλικία αυτή, έγινε αρκετά εμφανής στην περίπτωση του παιδιού 1. Ενώ πολλές φορές αναφερόταν με τη λέξη στρίβω στην μετατόπιση του σχήματος, η παραγωγή της χειρονομίας έδινε το πραγματικό νόημα που επιθυμούσε. Για παράδειγμα, όταν έδινε την οδηγία στην ερευνήτρια «ναα το στρίψεις» τοποθετούσε τις παλάμες την μια μπροστά από την άλλη και έκανε περιστροφή. Ωστόσο χρησιμοποιούσε και την ίδια έννοια (στρίβω) λεκτικά όταν ήθελε να μετατοπίσει το σχήμα. Συγκεκριμένα, ενώ έλεγε στην ερευνήτρια «να το στρίψεις στα αριστερά», η εικονική χειρονομία που χρησιμοποιούσε αναπαριστούσε τη μετατόπιση του σχήματος και όχι την περιστροφή(άνοιγε τις παλάμες της τοποθετώντας τις δίπλα- δίπλα και τις μετακινούσε στα δεξιά). Εν τούτοις, η αναντιστοιχία αυτή υποχωρούσε όσο περνούσε ο χρόνος του παιχνιδιού. Συμπεράσματα Η έρευνα αυτή μελέτησεε την παραγωγή χειρονομιών από δύο παιδιά διαφορετικής ηλικίας 3,5 και 5 χρονώνν καθώς αλληλεπιδρούσαν με ένα ψηφιακό παιχνίδι σύνθεσης γεωμετρικών σχημάτων. Μέσα από την παρατήρηση προέκυψαν στοιχεία σχετικά με το εύρος και την κατηγοριοποίηση των μαθηματικών χειρονομιών, της σχέση τους με τη γλώσσα, αλλά και το ρόλο τους στην μαθηματική κατανόηση. Τόσο το παιδί μικρότερης ηλικίας, όσο και το μεγαλύτερο χρησιμοποίησαν χειρονομίες σε όλη την διάρκεια του παιχνιδιού με τις δεικτικές χειρονομίες και εικονικές χειρονομίες να αποτελούν τις πρώτες επιλογές και για τους δύο, για τη μεταβίβαση του νοήματος τους. Ωστόσο, τα δύο παιδιά παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές ως προς την συχνότητα εμφάνισης των κατηγοριών. Ειδικότερα, οι δεικτικές χειρονομίες του παιδιού των 3,5 χρονών καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό των χειρονομιών του, υπερβαίνοντας κατά πολύ το 50% του ποσοστού των παραχθέντωνν χειρονομιών, ενώ οι εικονικές χειρονομίες του, που αντικατόπτριζαν τροποποιήσεις που εμπίπτουν στη λειτουργική κατανόηση, παραμένουν 33

14 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αντιθέτως, το μεγαλύτερο παιδί παρουσιάζει ίσα ποσοστά δεικτικών και εικονικών χειρονομιών. Αυτή η σημαντική διαφορά ίσως να οφείλεται στα διαφορετικά στάδια γεωμετρικής κατανόησης που βρίσκονται τα δύο παιδιά. Σύμφωνα με τους Cook και Goldin-Meadow (2006), τα παιδιά που είναι σε ένα μεταβατικό στάδιο κατάκτησης ενός έργου παράγουν χειρονομίες που διαφέρουν από τις χειρονομίες που παράγονται σε ένα μη μεταβατικό στάδιο. Σε σχέση με την πολυδιάστατη σχέση των δύο αγωγών, γλώσσας και χειρονομιών, η παρούσα έρευνα επιβεβαιώνει τα ευρήματα παλαιότερων ερευνών (Elia, et al.,2011), που υποστηρίζουν ότι η σχέση αυτή παρουσιάζεται με τρεις τρόπους, όπως είναι η ταύτιση γλώσσας και χειρονομίας, αντικατάστασης γλώσσας από χειρονομία και τέλος, σύγκρουσης γλώσσας και χειρονομίας. Ωστόσο και στην περίπτωση αυτή, όπως παρουσιάστηκε και στα αποτελέσματα, τα δύο παιδιά παρουσιάζουν διαφορές ως προς τις συχνότητες εμφάνισης της κάθε κατηγορίας. Ενώ το μεγαλύτερο παιδί εμφανίζει μεγάλα ποσοστά αντιστοίχισης του νοήματος που μεταβιβάζεται από τη γλώσσα και την χειρονομία, το μικρότερο παρουσιάζει περίπου ίσα ποσοστά αντιστοίχισης και μη αντιστοίχισης γλωσσικού νοήματος και χειρονομιών, προκαλώντας πολλά ερευνητικά ερωτήματα. Μία πιθανή εξήγηση θα μπορούσε να είναι το γεγονός ότι το μικρότερο παιδί βρίσκεται ακόμη σε μια διαδικασία κατάκτησης της έννοιας, η οποία χαρακτηρίζεται από μια γνωστική αστάθεια. Παρόλα αυτά, η αναντιστοιχία αυτή είναι πολύ σημαντική για τη γνωστική εξέλιξη του παιδιού (Goldin-Meadow, 2000). Επιπλέον, είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι και τα δύο παιδιά παρουσιάζουν ίσα ποσοστά εμπλουτισμού γλώσσας από χειρονομία. Σύμφωνα με τους Goldin-Meadow (2003), αυτό το είδος κατηγορίας, όπως επίσης και όλες οι κατηγορίες της μη αντιστοίχισης της γλώσσας και της χειρονομίας, αποτελούν για τα παιδιά δείκτες ετοιμότητας για μάθηση. Ενδιαφέρον προκάλεσε η συμβολή της χειρονομίας στην περίπτωση που ενώ η λεκτική έκφραση παρουσίαζε αδυναμίες ως προς τον διαχωρισμό μαθηματικών εννοιών, η χειρονομία είχε διευκρινιστικό ρόλο. Συγκεκριμένα, ενώ το παιδί 1 κατά τη διάρκεια της μαθηματικής δραστηριότητας ταύτιζε λεκτικά τους δύο γεωμετρικούς μετασχηματισμούς, οι διαφοροποιημένες χειρονομίες για τον κάθε μετασχηματισμό έκαναν φανερό ότι η σύγχυση αυτή δεν οφειλόταν σε ανεπαρκείς γνώσεις της γεωμετρικής κατανόησης, αλλά στο φτωχό μαθηματικό λεξιλόγιο. Το γεγονός αυτό ενισχύει ακόμη περισσότερο την ανάγκη για να επιστήσουμε την προσοχή των εκπαιδευτικών και ειδικότερα των εκπαιδευτικών της προσχολικής εκπαίδευση στις μη λεκτικές εκφράσεις των παιδιών κατά τη διάρκεια αξιολόγησης της μαθηματικής γνώσης. Η άποψη αυτή βρίσκει σύμφωνους και άλλους ερευνητές (Hebert and Pierce, 2007), οι οποίοι υποστηρίζουν ότι εάν οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίσουν τις χειρονομίες όπως αντιμετωπίζουν και τις λέξεις, τότε θα έχουν μια ολοκληρωμένη και ακριβή κατανόηση της εξέλιξης των μαθητών τους. Η ανάλυση των χειρονομιών μπορεί να θεωρηθεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα από το οποίο μπορούν να κερδίσουν τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι ερευνητές της μαθηματικής παιδείας εφόσον συμπεριληφθεί στο διδακτικό και ερευνητικό ρεπερτόριο τους, αντίστοιχα. 34

15 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Παρόλα αυτά, η παρούσα έρευνα ασχολήθηκε με την παρατήρηση και την ανάλυση των χειρονομιών μόνο δύο παιδιών προσχολικής ηλικίας, γεγονός το οποίο δεν επιτρέπει τη γενίκευση των αποτελεσμάτων. Επιπλέον, δεν χρησιμοποιήθηκε οποιοδήποτε εργαλείο με απώτερο στόχο τη διερεύνηση και την ποσοτική ανάλυση της αντιληπτικής και λειτουργικής κατανόησης των παιδιών. Θα είχε μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον η διεκπεραίωση μιας ερευνητικής δραστηριότητας, που θα εξέταζε τις χειρονομίες μεγαλύτερου πληθυσμού παιδιών προσχολικής ηλικίας και θα εντόπιζε τις διαφορές ως προς τις χειρονομίες παιδιών διαφορετικής ηλικίας στα διαφορετικά είδη κατανόησης στο νηπιαγωγείο. Αναφορές Alibali, M. W., Kita, S., and Young, A. (2000). Gesture and the process of speech production: We think, therefore we gesture. Language and cognitive processes, 15: Church, R. B., and Goldin-Meadow, S. (1986). The mismatch between gesture and speech as an index of transitional knowledge. Cognition, 23: Cook, S. W., and Goldin-Meadow, S. (2006) The role of gesture in learning: Do children use their hands to change their minds? Journal of Cognition & Development, 7(2): Cook, S. W., Mitchell, Z., and Goldin-Meadow, S. (2008). Gesturing makes learning last. Cognition, 106: Duval, R. (1999). Representation, vision and visualization: Cognitive functions in mathematical thinking. Basic Issues for learning. Retrieved from ERIC ED Elia, I., Gagatsis, A., Michael, P., Georgiou, A., and Van den Heuvel-Panhuizen, M. (2011). Kindergartners use of gestures in the generation and communication of spatial thinking. The 7th Conference of the European Society for Research in Mathematics Education: Working Group 13: Rzeszów, Poland: ERME. Flevares, L. M., and Perry, M. (2001). How many do you see? The use of nonspoken representations in first-grade mathematics lessons. Journal of Educational Psychology, 93: Goldin-Meadow, S. (2000). The Importance of Gesture to Researchers and Learners. Child Development, 71,( 1): Goldin-Meadow, S. (2003). Hearing gestures: How our hands help us think. Chicago: Chicago University Press. Herbert, S., and Pierce, R. (2007). Video evidence: What gestures tell us about students' understanding of rate of change. In J. M. Watson, & K. Beswick (Eds.), Mathematics: Essential research, essential practise: Proceedings of the 30th annual conference of the Mathematics Education Research Group of Australasia.(pp ). Hobart: MERGA. 35

16 12 o Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Kim, M., Roth, W.M., and Thom, J. (2011) Children's gestures and the embodied knowledge of geometry. International Journal of Science and Mathematics Education, 9, Kita, S., and Ozyurek, A. (2003). What does cross-linguistic variation in semantic coordination of speech and gesture reveal? Evidence for an interface representation of spatial thinking and speaking. Journal of Memory and Language, 48, Krauss, R. M. (1998). Why do we gesture when we speak? Current Directions in Psychological Science, 7: McNeill, D. (1992) Hand and mind: What gestures reveal about thought. Chicago: The University of Chicago Press. National Research Council (2009). Mathematics learning in early childhood: Paths toward excellence and equity. Washington, DC: The National Academies Press. Parrill, F., and Sweetser, E. (2004). What we mean by meaning.gesture, 4: Sarama, J., and Clements, D. H. (2009). Early childhood mathematics education research: Learning trajectories for young children. New York: Routledge. Singer, M., and Goldin-Meadow, S. (2005). Children learn when their teacher s gestures and speech differ. Psychological Science, 16(2):

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it.

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού Νοέμβρης 2012 Χρύσω Αθανασίου (Σύμβουλος Μαθηματικών ) Ελένη Δεληγιάννη (Συγγραφική Ομάδα) Άντρη Μάρκου (Σύμβουλος Μαθηματικών) Ελένη Μιχαηλίδου (Σύμβουλος Μαθηματικών)

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΥΛΗ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛ. ΕΤΟΣ 2014-15 ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Από το βιβλίο «Ευκλείδεια Γεωμετρία Α και Β Ενιαίου Λυκείου» των Αργυρόπουλου Η., Βλάμου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος. Μιχαήλ Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου

Ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος. Μιχαήλ Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου Ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος Μιχαήλ Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Στην παρούσα έρευνα εξετάζεται ο ρόλος του γεωμετρικού σχήματος στην επίλυση μαθηματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr 95 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΣΕ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (NCTM & ΑΠΣ/ΔΕΠΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΕΙ Αθήνας &

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Υπεύθυνη Συντονισµού Διδακτικού Μαθησιακού Αντικειµένου της Γεωγραφίας: Αικατερίνη Κλωνάρη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστήµιο Αιγαίου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Πατσιομίτου spatsiomitou@sch.gr. Σενάριο : Μοντελοποίηση ταυτοτήτων σε στατικά και δυναμικά μέσα παραγοντοποίηση πολυωνύμων

Σταυρούλα Πατσιομίτου spatsiomitou@sch.gr. Σενάριο : Μοντελοποίηση ταυτοτήτων σε στατικά και δυναμικά μέσα παραγοντοποίηση πολυωνύμων Σταυρούλα Πατσιομίτου spatsiomitou@sch.gr Τάξη: Γ Γυμνασίου A Λυκείου Μάθημα : Άλγεβρα Διδακτική ενότητα: Αξιοσημείωτες Ταυτότητες, Παραγοντοποίηση αλγεβρικών παραστάσεων Εισαγωγή Σενάριο : Μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Έλεγχοι Υποθέσεων Ένα Ερευνητικό Παράδειγμα Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθεί εάν ο τρόπος αντίδρασης μιας γυναίκας απέναντι σε φαινόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά : Διδακτική παρέμβαση, γεωμετρικοί μετασχηματισμοί, δυναμική γεωμετρία.

Λέξεις κλειδιά : Διδακτική παρέμβαση, γεωμετρικοί μετασχηματισμοί, δυναμική γεωμετρία. Το πιλοτικό πρόγραμμα σπουδών στο γυμνάσιο: Μετασχηματισμοί Δημήτρης Διαμαντίδης 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Φιλήμονος 38 & Τσόχα, Αθήνα dimdiam@sch.gr Περίληψη Στο κείμενο περιγράφεται μια διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά η γεωμετρία ξεκινά με παιχνίδι: Seven-Pieces Mosaic Puzzle

Για τα παιδιά η γεωμετρία ξεκινά με παιχνίδι: Seven-Pieces Mosaic Puzzle 221 Για τα παιδιά η γεωμετρία ξεκινά με παιχνίδι: Seven-Pieces Mosaic Puzzle Ιωάννης Παπαδόπουλος 1 Αλέξανδρος Παπαμιχαήλ 2 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΑΠΘ 1, 2 ypapadop@eled.auth.gr 1 avpapami@eled.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Ερευνώντας τις ερμηνείες φοιτητών και τις διδακτικές πρακτικές εκπαιδευτικών σε θέματα σχετικά με την έννοια της περιοδικότητας Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια, ΑΣΠΑΙΤΕ Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων

Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Νέα Ευρήματα στην Κατανόηση της Οριζοντιότητας των Υγρών σε Νήπια, με την Αξιοποίηση Προσομοιώσεων Φαρσάρη Ελένη 1, Πολυζώης Γεώργιος 2 farsariel@gmail.com, gpolizois@edc.uoc.gr 1 Νηπιαγωγός στο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΝΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια: Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Οι άνθρωποι από πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Δυο προσεγγίσεις που επηρεάζουν την εκπαιδευτική διαδικασία Νέο Πρόγραμμα iuσπcdcddccscsdcscsουδών Νηπιαγωγείου Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι tangram. PIERCE Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος Μαθητε ς/τριες Γ, Β και Α Γυμνασι ου3, 2, 1. sdoukakis@acg.edu

Το παιχνίδι tangram. PIERCE Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος Μαθητε ς/τριες Γ, Β και Α Γυμνασι ου3, 2, 1. sdoukakis@acg.edu Το παιχνίδι tangram Ανδριανού Αφροδίτη 3, Γεωργιάδης Μάρκος 2, Γεωργιάδης Μάριος 1, Δεσποτάκης Γεράσιμος 2, Καραμπάσης Κλείτος 2, Κουτσιούμπας Ευριπίδης 1, Μελένιου Μιράντα 2, Ξενάκης Αριστοτέλης 1, Παπαβασιλόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου 1 Ορισμός Μπορεί να οριστεί ως η χρήση δύο ή περισσοτέρων μεθόδων συλλογής δεδομένων Ονομάζεται και

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής στην εκπαίδευση παιδιών με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής στην εκπαίδευση παιδιών με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής στην εκπαίδευση παιδιών με διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή Η γνώση προκύπτει μέσα από την επανάληψη της μαθημένης συμπεριφοράς. Για τη μάθηση απαιτούνται γνωστικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα συμπτώματα που προειδοποιούν για τυχόν μαθησιακές δυσκολίες στην αριθμητική είναι τα εξής:

Τα συμπτώματα που προειδοποιούν για τυχόν μαθησιακές δυσκολίες στην αριθμητική είναι τα εξής: ...δεν σημαίνει χαμηλή νοημοσύνη Ονομάζεται δυσαριθμησία και είναι η μαθησιακή δυσκολία στα μαθηματικά. Τα παιδιά που παρουσιάζουν δυσκολίες στα μαθηματικά, δε σημαίνει πως έχουν χαμηλή νοημοσύνη. Της

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» του Διεθνούς Ερευνητικού Προγράμματος: Ανάπτυξη θεωρητικού σχήματος κατανόησης της ποιότητας στην εκπαίδευση: Εγκυροποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Σοφοκλέους Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου & Φιλίππου Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Σημαντικό μέρος της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ

2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 2 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Η Ειδική Αγωγή ΑΦΕΤΗΡΙΑ εξελίξεων στην Επιστήμη και στην Πράξη ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ,

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών»

«Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» «Δοκιμασία Εκφραστικού Λεξιλογίου σε τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά ηλικίας 6 8 ετών» Γλώσσα: Το φυσικό εκείνο σύστημα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο και έχει ως βάση του τον έναρθρο λόγο.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα αυτοαξιολόγησης σχολικής μονάδας: Διερεύνηση των παραμέτρων που επηρεάζουν την κατ οίκον εργασία των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου Λυμπιών

Πρόγραμμα αυτοαξιολόγησης σχολικής μονάδας: Διερεύνηση των παραμέτρων που επηρεάζουν την κατ οίκον εργασία των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου Λυμπιών Πρόγραμμα αυτοαξιολόγησης σχολικής μονάδας: Διερεύνηση των παραμέτρων που επηρεάζουν την κατ οίκον εργασία των μαθητών του Δημοτικού Σχολείου Λυμπιών Καραγιάννη-Κυρίλλου Λίτσα Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ

Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Ο ΑΞΟΝΑΣ της ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ στο ψηφιακό μουσικό ανθολόγιο ΕΥΤΕΡΠΗ ΜΑΙΗ ΚΟΚΚΙΔΟΥ Διαθεματικότητα -Ιδανικό της ολιστικής γνώσης -Διασυνδέσεις με νόημα μεταξύ γνωστικών περιοχών -Μελέτη σύνθετων ερωτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα»

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» Τα θέματά μας Γιατί «μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας» για εσάς; Ποιους τομείς είναι δυνατόν

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική»

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» ΕΠΕΔΙΜ, 9 Οκτωβρίου 2015 πηγές: Αναλυτικά προγράμματα «προηγμένων εκπαιδευτικά»

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Καταστάσεων προβλημάτων στο Νηπιαγωγείο. Από τη μοιρασιά της τούρτας στην ανάπτυξη γεωμετρικών εννοιών

Διαχείριση Καταστάσεων προβλημάτων στο Νηπιαγωγείο. Από τη μοιρασιά της τούρτας στην ανάπτυξη γεωμετρικών εννοιών Διαχείριση Καταστάσεων προβλημάτων στο Νηπιαγωγείο Από τη μοιρασιά της τούρτας στην ανάπτυξη γεωμετρικών εννοιών Το πρόβλημα Ζητήθηκε από τα παιδιά να χωριστούν σε ομάδες και να προσπαθήσουν να μοιράσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις

Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης. Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Μαθηματικά: θεωρίες μάθησης Διαφορετικές σχολές Διαφορετικές υποθέσεις Τι είναι μάθηση; Συμπεριφορισμός: Aλλαγή συμπεριφοράς Γνωστική ψυχολογία: Aλλαγή νοητικών δομών Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις:

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Δ Τάξης

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Δ Τάξης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Δ Τάξης Κωνσταντίνος Χρίστου Ρίτα Παναούρα Δήμητρα Πίττα-Πανταζή Μάριος Πιττάλης Οκτώβριος 2014 Συγγραφική ομάδα: Συντονιστές: Επιστημονικός Συνεργάτης:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα έχει 3 επίπεδα που αφορούν σεμινάρια (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Θα πρέπει με το τέλος των σπουδών σας η αναλυτική σας βαθμολογία να αναγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Να φύγει ο Ευκλείδης;

Να φύγει ο Ευκλείδης; Να φύγει ο Ευκλείδης; Σωτήρης Ζωιτσάκος Βαρβάκειο Λύκειο Μαθηματικά στα ΠΠΛ Αθήνα 2014 Εισαγωγικά Dieudonné: «Να φύγει ο Ευκλείδης». Douglas Quadling: «Ο Ευκλείδης έχει φύγει, αλλά στο κενό που άφησε πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης

5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης 5 Ψυχολόγοι Προτείνουν Τις 5 Πιο Αποτελεσματικές Τεχνικές Μάθησης Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές και τεχνικές μάθησης για τους μαθητές όλων των ηλικιών ανοίγουν

Διαβάστε περισσότερα

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως:

Στα πλαίσια αυτά, το 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριό μας θα απασχολήσουν ζητήματα όπως: 8 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οι Φυσικές Επιστήμες στο Νηπιαγωγείο H Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην εκπαίδευση, επιμόρφωση, μετεκπαίδευση των Νηπιαγωγών Αθήνα, 19 21 Δεκεμβρίου 2014 Οργάνωση Τμήμα Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε Δρ. Μαρία Φραγκάκη Research areas in D.E: Macro level: Distance Education Systems & Theory Meso level: Management-Organization-Technologies Micro level:

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Βασικές έννοιες ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βασικές έννοιες Σε ένα ερωτηματολόγιο έχουμε ένα σύνολο ερωτήσεων. Μπορούμε να πούμε ότι σε κάθε ερώτηση αντιστοιχεί μία μεταβλητή. Αν θεωρήσουμε μια ερώτηση, τα άτομα δίνουν κάποιες απαντήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Στo Π. Χατζηκαμάρη & Μ. Κοκκίδου (επιμ.), Το παιχνίδι στην εκπαιδευτική διαδικασία, Πρακτικά Διημερίδας, 109-118. Θεσσαλονίκη: University Press, 2004

Στo Π. Χατζηκαμάρη & Μ. Κοκκίδου (επιμ.), Το παιχνίδι στην εκπαιδευτική διαδικασία, Πρακτικά Διημερίδας, 109-118. Θεσσαλονίκη: University Press, 2004 Τα Μαθηματικά, ένα παιχνίδι. Τζεκάκη, Μ. & Χριστοδούλου, Ι. Στo Π. Χατζηκαμάρη & Μ. Κοκκίδου (επιμ.), Το παιχνίδι στην εκπαιδευτική διαδικασία, Πρακτικά Διημερίδας, 109-118. Θεσσαλονίκη: University Press,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Διδακτική ενότητα: Μαθησιακό περιβάλλον τάξης διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

εύτερη διάλεξη. Η Γεωµετρία στα αναλυτικά προγράµµατα.

εύτερη διάλεξη. Η Γεωµετρία στα αναλυτικά προγράµµατα. εύτερη διάλεξη. Η στα αναλυτικά προγράµµατα. Η Ευκλείδεια αποτελούσε για χιλιάδες χρόνια µέρος της πνευµατικής καλλιέργειας των µορφωµένων ατόµων στο δυτικό κόσµο. Από τις αρχές του 20 ου αιώνα, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo;

Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Κεφάλαιο 2 Εισαγωγή Πώς μπορούμε να δημιουργούμε γεωμετρικά σχέδια με τη Logo; Η Logo είναι μία από τις πολλές γλώσσες προγραμματισμού. Κάθε γλώσσα προγραμματισμού έχει σκοπό τη δημιουργία προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα

Διαφοροποιημένη Διδασκαλία. Ε. Κολέζα Διαφοροποιημένη Διδασκαλία Ε. Κολέζα Τι είναι η διαφοροποιημένη διδασκαλία; Είναι μια θεώρηση της διδασκαλίας που βασίζεται στην προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι πρέπει να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους στη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή εισήγηση. «ΜΑΘΗΣΙΣ: Μία Ευφυής Διαδικτυακή Τάξη Άλγεβρας»

Εργαστηριακή εισήγηση. «ΜΑΘΗΣΙΣ: Μία Ευφυής Διαδικτυακή Τάξη Άλγεβρας» o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ Εργαστηριακή εισήγηση «ΜΑΘΗΣΙΣ: Μία Ευφυής Διαδικτυακή Τάξη Άλγεβρας» Δημήτριος Σκλαβάκης 1, Ιωάννης Ρεφανίδης 1 Μαθηματικός Υποψήφιος Διδάκτωρ, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ»: ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΝΝΟΙΩΝ

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ»: ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΝΝΟΙΩΝ «ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ»: ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΝΝΟΙΩΝ Λιαράκου Γεωργία - Λέκτορας, ΠΤ Ε Παν. Αιγαίου Μουστάκας Λουκάς 1 - Εκπαιδευτικός, Υποψήφιος ιδάκτορας Παν. Αιγαίου / Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής

Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Μια καινοτομική διδακτική πρόταση για την τριβή, δομημένη σε στοιχεία από την Ιστορία της τριβής Κ. Φραγκάκης, Εκπαιδευτικός ΔΕ Δ. Κολιόπουλος, Καθηγητής ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Συνοπτική περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

4t Κριτική Σκέψη και Επίλυση Προβλημάτων

4t Κριτική Σκέψη και Επίλυση Προβλημάτων Ανάμειξη Χρωμάτων 4t Κριτική Σκέψη και Επίλυση Προβλημάτων Οι ικανότητες κριτικής σκέψης και επίλυσης προβλημάτων - η ικανότητα να κατανοούμε το αίτιο και το αποτέλεσμα, να καταλαβαίνουμε πώς λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΑΠΣ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα