Η ειδολογική ταυτότητα του λογοτεχνικού κειμένου και οι μεταμορφώσεις της. Μεταφράσεις του του Manuel Silvela στα Γαλλικά και τα Ελληνικά.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ειδολογική ταυτότητα του λογοτεχνικού κειμένου και οι μεταμορφώσεις της. Μεταφράσεις του του Manuel Silvela στα Γαλλικά και τα Ελληνικά."

Transcript

1 Η ειδολογική ταυτότητα του λογοτεχνικού κειμένου και οι μεταμορφώσεις της. Μεταφράσεις του El Perfecto Novelista του Manuel Silvela στα Γαλλικά και τα Ελληνικά. Νίκος Μαυρέλος 1. Η προϊστορία της έρευνας και η συμπλήρωση των στοιχείων για τα κείμενα Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί τη συνέχεια μελέτης που δημοσιεύσαμε με τη Γ.Φαρίνου-Μαλαματάρη. Η έμφαση εδώ δίνεται, εντούτοις, στην τακτική των μεταφραστών και την επίδρασή της επί της ταυτότητας και της λειτουργίας τού κειμένου, ενώ αφήνει να διαφανεί και η περιπέτεια της υποδοχής του στα ελληνικά λογοτεχνικά πράγματα. 1 Λίγο πριν τη δημοσίευση της προαναφερθείσας μελέτης βρέθηκε το κείμενο στην πρώτη ισπανική του δημοσίευση, χάρη στη βοήθεια του Carlos Rico, αλλά δεν ήταν δυνατό να γίνει η παρουσίαση των διαφορών της από την τελική μορφή του κειμένου στην οποία είχαμε βασιστεί. 2 Το σημαντικότερο είναι ότι βρέθηκε αργότερα και η πρώτη γαλλική μετάφραση του κειμένου από τον J. Cohen. 3 Σε αυτή δεν κατονομάζεται ο συγγραφέας του ισπανικού κειμένου ούτε με το ψευδώνυμο και γι αυτό η πρώτη ελληνική μετάφραση δεν έχει όνομα συγγραφέα. Με την ανακάλυψη της πρώτης γαλλικής μετάφρασης μπορούμε τώρα με σιγουριά να αιτιολογήσουμε κάποιες από τις διαφορές των δύο ελληνικών μεταφράσεων, όπως θα φανεί παρακάτω. Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί ότι μένει ακόμα να βρεθεί και η τελευταία συνέχεια της δεύτερης ελληνικής μετάφρασης, αφού λείπουν αρκετά φύλλα της εφημερίδας Ακρόπολις και γι αυτό δεν εντοπίστηκε ούτε στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας, ούτε στη Βιβλιοθήκη της Βουλής, αλλά ούτε και στη Βιβλιοθήκη Κοραή στη Χίο. Ωστόσο, δεδομένου ότι έχουμε το μεγαλύτερο μέρος της μετάφρασης του Μαντζαβίνου, μπορούμε να μιλήσουμε με σχετική σιγουριά για αρκετά πράγματα και να συγκρίνουμε τις δύο ελληνικές μεταφράσεις. 1 Για την προϊστορία της υποδοχής του «El perfecto novelista» στην Ελλάδα βλ. Γ. Φαρίνου- Μαλαματάρη-Νίκος Μαυρέλος, «El perfecto novelista (1850) και οι τύχες του στην Ελλάδα μέσω Γαλλίας», στον τόμο Γ. Λαδογιάννη, Α. Μπενάτσης και Κλ. Νικολουδάκη (επιμ.), Ευτυχισμός. Τιμή στον Ερατοσθένη Γ. Καψωμένο, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2010, Manuel Silvela, Obras Literarias de Don Manuel Silvela de la Real Academia Española, Imprenta y Fundición de M. Tello, Madrid 1890, σσ Για τις διαφορές μεταξύ του κειμένου του 1850 και εκείνου στα Άπαντά του βλ. παρακάτω. 3 Βλ. περ. La Semaine, αρ. 50 ( ), Για τις διαφορές μεταξύ των δύο μεταφράσεων βλ. παρακάτω. Η υπόθεση που είχαμε διατυπώσει με τη Γ. Φαρίνου-Μαλαματάρη για τυχόν μετάφραση του κειμένου και στη Semaine Universelle του Μαρίνου Παπαδόπουλου Βρετού έμεινε υπόθεση, γιατί στάθηκε αδύνατο να εντοπιστούν τεύχη του περιοδικού στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας. 1

2 2. Τα κείμενα Α. Το πρωτότυπο, που δημοσιεύεται στο Ilustración, Periódico Universal (φύλλο 12 ης και 13 ης Οκτωβρίου 1850, σσ ), έχει γραφτεί τον Αύγουστο του 1849 και φέρει την υπογραφή Velisla. Εμφανίζεται τρία χρόνια μετά τη σημαντική μελέτη του Ramón de Navarrete La novela española (1847), ενώ τα σχόλιά του φαίνεται ότι απηχούν γενικότερα τον προβληματισμό της εποχής του για το μυθιστορηματικό είδος. 4 Η αναφορά από τον Σιλβέλα ξένων (και όχι ισπανικών 5 ) παραδειγμάτων από παραλογοτεχνικά είδη, παλιότερα (μυθιστόρημα γοτθικό, περιπετειών κλπ.) και του καιρού του (ναυτικό, κοινωνικό ή αποσιωπητικό [=ερωτικό] κλπ.), ενδέχεται να αναδεικνύει περιφρόνηση με έμμεσο τρόπο προς τον πιο γνωστό τότε Ισπανό συγγραφέα μυθιστορημάτων σε συνέχειες, τον Wenceslao Ayguals de Izco, που, με την ταυτόχρονη ιδιότητα του εκδότη, εγκαινιάζει μια σειρά με τίτλο «El novelista universal» (διόλου τυχαία η ομοιότητα με τον τίτλο τού Σιλβέλα) και το πιο γνωστό του μυθιστόρημα έχει τον τίτλο María, o la hija de un jornalero [=Μαρία ή η κόρη ενός μεροκαματιάρη] (1845), που παραπέμπει στο υπόδειγμα ηρωίδας του Σιλβέλα (Marianna). 6 Παρότι ο συγγραφέας και το κείμενο είχαν μεγάλη απήχηση κατά τον 19 ο αιώνα, σήμερα φαίνεται να έχουν ξεχαστεί και τα δύο. Η πρώτη μορφή τού 1850 δεν έχει σοβαρές διαφορές από το τελικό κείμενο στα Άπαντα του συγγραφέα (1890), εκτός από κάποιες διορθώσεις στην ορθογραφία και προσθήκη ή αφαίρεση κάποιων λέξεων που δεν αλλάζουν την ταυτότητα του κειμένου. Από αυτές τις αλλαγές μόνο τρία σημεία αξίζει να αναφερθούν εδώ. Συγκεκριμένα από το τελικό κείμενο (σ. 28) λείπει η φράση του κειμένου του 1850 «a los que se seguirán Cincuenta años despues», στο σημείο όπου αναφέρεται στον Dumas. Επίσης, για το απόσπασμα από το Rumbos Peligrosos, το 1850 υπάρχει μια υποσημείωση με την παραπομπή «Amberes 1683, tomo 1 en 4 o», η οποία παραλείπεται το 1890 (σ.30). Τέλος, μια σημαντική για τον βαθμό ειρωνείας του κειμένου στο συγκεκριμένο σημείο είναι η παράλειψη τo 1890 της λέξης «sublime» στη φράση «para que este genero [sublime] 4 Βλ. σχετικά Ric. Navas Ruiz, El Romanticismo español, Cátedra, Μαδρίτη , Πρέπει επιπλέον να λάβουμε υπόψη ότι, στον πρόλογο των Απάντων [Obras literatias, ό.π.] τού Σιλβέλα (σελ. 9, σημ. 3), ο Νavarrete αναφέρεται ως ο άνθρωπος που εισήγαγε με κολακευτικό σημείωμα τον Σιλβέλα στον κύκλο του περιοδικού Ilustración. Periodico Universal. 5 Ισπανικά παραδείγματα δίνει κυρίως από ιστορικούς (J. Fr. Mazdeu, Jer. Zurita κλπ.). 6 Βλ. Navas Ruiz, ό.π., Το μυθιστόρημα μεταφράζεται στα γαλλικά από τον Sue, που επίσης αναφέρει συχνά ο Σιλβέλα. 2

3 entusiasme», κατά την αναφορά στη «novela gimnástica» (σ. 38). Με τη λέξη αυτή η ειρωνική αντίθεση του φαίνεσθαι (ύψιστο) από το είναι (γελοίο) αμβλύνεται. Β. Οι διαφορές της δεύτερης γαλλικής μετάφρασης (Supplément littéraire du Dimanche του Figaro 2/2/1884) από την πρώτη δεν είναι σημαντικές ως προς την ειδολογική ταυτότητα του κειμένου ή το ύφος του, αφού περιορίζονται σε επεμβάσεις στη στίξη, τη χρήση αρχικών κεφαλαίων και σε ελάχιστες διορθωτικές επεμβάσεις στην ορθογραφία. Είναι σημαντικό όμως να αναφερθούν τέσσερις επεμβάσεις, οι οποίες αιτιολογούν και τις αντίστοιχες διαφορές των δύο ελληνικών μεταφράσεων. Η πιο σημαντική είναι η παράλειψη του ονόματος ή του ψευδωνύμου του Ισπανού συγγραφέα το 1850, όπως αναφέρθηκε. Το 1850 κάθε μία από τις τέσσερις παραγράφους, που ακολουθούν κάθε περιγραφή με βάση τις σχολές, ξεκινά με τη λέξη «nota» [ισπ. «advertencia»] και στη Χρυσαλλίδα «Σημείωσις», 7 όπως αναφέρθηκε. Στη γαλλική μετάφραση του Figaro, αλλά και στην ελληνική του Μαντζαβίνου, η λέξη παραλείπεται. 8 Η ειρωνική χρήση της εν λόγω λέξης καθιστά το ισπανικό κείμενο πιο κραυγαλέα καθοδηγητικό ως «Εγχειρίδιο» για επίδοξους συγγραφείς. 9 Η ειρωνικά τοποθετημένη ειδολογική κατηγορία με τον παρακειμενικό δείκτη «nota» διακρίνει την προτεινόμενη υποδειγματική περιγραφή από το ειρωνικό σχόλιο για τους αποδέκτες της ειδοποίησης-συμβουλής. Όλες οι παράγραφοι, που εντάσσονται στην ειδολογική αυτή κατηγορία και λειτουργούν ως εγκιβωτισμένα είδη λόγου, στοχεύουν στο να σατιρίσουν συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες στις οποίες ανήκουν οι επίδοξοι λογοτέχνες. Επιπλέον, τοποθετημένες ακριβώς μετά τις παρωδιακής υφής περιγραφές, μπορούν με σιγουριά να θεωρηθούν ειρωνικά σχόλια. 10 Άλλη μια διαφορά που περνάει στη δεύτερη ελληνική μετάφραση είναι και η αλλαγή της λέξης [lecteur] philosophe σε [lecteur] philosophique στην πέμπτη γραμμή (μτφ. Figaro) της παραγράφου που αναφέρεται στην επιλογή του θέματος και τον ρόλο του προλόγου (préface). Ο μεταφραστής της Χρυσαλλίδας μιλά για 7 Η μετάφραση της Χρυσαλλίδας είναι σε δύο συνέχειες: τ. 1, αρ. 22 (1863), και αρ. 23 (1863), Το γεγονός αυτό ενισχύει και την άποψη ότι ο Μαντζαβίνος δεν είχε υπόψη του την ελληνική μετάφραση του Από τη μετάφραση σε συνέχειες του Μαντζαβίνου στην εφ. Ακρόπολη έχουμε τις τρεις (9,10 και 18/2/1884) και λείπει η τέταρτη, όπως προαναφέρθηκε. 9 Δεν είναι τυχαίο που ο παππούς του, Manuel Silvela, εκδίδει μαζί με τον P. Mendibil μια ανθολογία υποδειγματικών ισπανικών κειμένων (ποιητικών και πεζογραφικών), ως πρότυπο για επίδοξους μελετητές της γλώσσας. Βλ. P. Mendibil y M. Silvela, Biblioteca Selecta de Literatura Española, o modelos de Eloquencia y Poesia, tomados de los escritores mas célebres desde el siglo XIV hasta nuestros dias y que se dedican al conocimiento y estudio de esta lengua, Burdeos [=Μπορντώ] Η συνειδητοποιημένη παράλληλη χρήση σάτιρας και παρωδίας (με δόσεις ειρωνείας) αποτελεί εξαίρετο δείγμα συμπληρωματικής συνύπαρξής τους εντός του ίδιου κειμένου. Επιπλέον, σχετίζονται αποκλειστικά με το λογοτεχνικό φαινόμενο (κείμενο και εξωκειμενικούς παράγοντες). 3

4 «φιλόσοφον αναγνώστη», ενώ ο Μαντζαβίνος για «φιλοσοφούντα». Επίσης, στην τελευταία γραμμή του δευτέρου κεφαλαίου η φράση του 1850 «styles divers» γίνεται «objets divers» και στα ελληνικά αντίστοιχα «διαφόρων χαρακτήρων [κειμένου]» και «διαφόρων αντικειμένων». Η διαφορά τού ύφους ή του χαρακτήρα (μορφή) από το αντικείμενο (θέμα-περιεχόμενο) αναδεικνύει την απροσεξία (ή έλλειψη θεωρητικού υποβάθρου) του Cohen (αφού πρόκειται για διαφορετικές έννοιες), η οποία μεταφέρεται και στη δεύτερη ελληνική μετάφραση. Γ. Τέλος, οι ελληνικές μεταφράσεις ακολουθούν τα γαλλικά, αλλά οι διαφορές της ταυτότητάς τους δεν οφείλονται τόσο στις διαφορές των δύο γαλλικών μεταφράσεων, όπως θα φανεί παρακάτω. 3. Σύγκριση των κειμένων σε σχέση με τη σατιρική ή παρωδιακή ταυτότητά τους. Α. Ισπανικό - Γαλλικά. Ο J. Cohen έμπειρος μεταφραστής πολλών ιστορικών ή διπλωματικών κειμένων ακολούθησε συγκεκριμένη τακτική αποστασιοποίησης από την έντονα σατιρική υφή του πρωτοτύπου, ίσως και για πολιτικούς λόγους. Ο Σιλβέλα είναι γνωστός δικηγόρος στην πατρίδα του και το 1884 πρέσβης της Ισπανίας στο Παρίσι, οπότε δεν γίνεται να εμφανίζεται ως συγγραφέας που σατιρίζει Γάλλους ομοτέχνους του ή που κατονομάζει τους Τούρκους ως εχθρούς. 11 Έτσι, αποσιωπά συγκεκριμένες φράσεις ή λέξεις, αλλάζει άλλες, προσαρμόζει κάποια παραδείγματα, ενώ, μάλλον λόγω άγνοιας, δείχνει να μην καταλαβαίνει καλά κάποιους όρους που αφορούν σε συγκεκριμένες ειδολογικές ή τροπολογικές κατηγορίες της λογοτεχνικής μεταγλώσσας και το ύφος της λογοτεχνικής ή θεωρητικής γραφής. Το πιο σημαντικό στοιχείο που χάνεται είναι η οξεία επιθετική ειρωνεία του πρωτοτύπου με τον έντονα σατιρικό χαρακτήρα του και η χρήση της παρωδίας. Ο Cohen χρησιμοποιεί αναλυτικότερο ή πιο επεξηγηματικό λόγο, μεταφράζει ελεύθερα όρους ή διαστρεβλώνει, εξομαλύνοντας το φαιδρό και ενίοτε επιθετικό ύφος του Σιλβέλα. Σημαντική παρέμβαση του Γάλλου αποτελεί και η διαφορετική αρίθμηση των κεφαλαίων, ως πρώιμο δείγμα μεταμυθοπλαστικής τεχνικής. Αρκετά καυστικός για την απόλυτη κυριαρχία της λογικής (επικράτηση του Θετικισμού), ο Σιλβέλα γράφει στο τέλος του πρώτου κεφαλαίου: «Αυτό το επόμενο κεφάλαιο, λόγω της προόδου της μοντέρνας λογικής, θα έχει τον τίτλο IV γιατί έρχεται μετά το Ι» (σ. 27) 12. Η 11 Το «Τούρκοι» του πρωτοτύπου αντικαθίσταται από το γενικότερο και πολιτικά ορθότερο «άπιστοι». 12 Θα ήταν δηλαδή σαν να λέγαμε στα Ελληνικά ότι μετά το 1 έρχεται το 11. Αν και δεν έχει υπόψη του το πρωτότυπο, κατά ανάλογο τρόπο (όχι όμως τόσο ακραίο) και με σατιρικό σκοπό κατά των 4

5 παράλειψη αυτής της πρότασης από το γαλλικό εξομαλύνει τον επαναστατικό χαρακτήρα της σάτιρας που προβάλλεται με τη χρήση μιας μεταμυθοπλαστικής τεχνικής εν είδει αφηγηματικού σχολίου. Η επόμενη ομάδα αλλαγών που επιφέρει ο Cohen, λόγω ελλιπούς γνώσης κανόνων και ορολογίας για τη λογοτεχνία, είναι μεγάλη. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο αυτού του «Εγχειριδίου», η «Botánica» [=Βοτανολογία] του ισπανικού κειμένου μετατρέπεται σε «École botanique» [=Βοτανική Σχολή], με έναν όρο (Σχολή) που αφορά τη λογοτεχνική έκφανση ενός πνευματικού κινήματος. Αντίθετα, στο πρωτότυπο ηθελημένα ταυτίζεται η μεθοδολογία της επιστήμης ως πνευματικής εκδήλωσης με τη λογοτεχνική της έκφανση, ώστε να αναδείξει το αταίριαστο της απόλυτα θετικιστικής μεθοδολογίας με τη λογοτεχνική παραγωγή. Εντελώς ανεξήγητη είναι η αντικατάσταση του «más verosimil» [=πιο αληθοφανές (είδος)] (σ. 34), για το επιστολικό μυθιστόρημα, με το αντίθετό του, τη «profonde invraisemblance» [=βαθιά αναληθοφάνεια]. Ας εξετάσουμε, στη συνέχεια, μερικά ακόμα παραδείγματα ανά κατηγορία αλλαγών, για να φανεί η διαφορετική εικόνα που αποκομίζει ο αναγνώστης συγκρίνοντας το πρωτότυπο με τις γαλλικές μεταφράσεις. Ως προς τον έντονα σατιρικό ή/και παρωδιακό χαρακτήρα και την αποδυνάμωσή τους, έχουμε αρκετές αντικαταστάσεις λέξεων ή φράσεων. Για παράδειγμα, το «Artes de Cocina» [=βιβλία Μαγειρικής Τέχνης] 13 μετατρέπεται στο εντελώς ουδέτερο «mauvais ouvrages», ενώ παρακάτω προστίθεται η φράση «de notre manuel», που αποδεικνύει την προσπάθεια του Γάλλου να αμβλύνει την παρωδία της κανονιστικής ποιητικής ή μεθοδολογίας, προσδίδοντας πιο επίσημο τόνο στη μετάφραση, αφού το ονομάζει ξανά «Εγχειρίδιο» και όχι «unos capítulos» [=κάποια κεφάλαια] (σ. 24). Ενώ στη φράση του θετικιστών και μεθοδολογίας που υιοθετήθηκε από συγγραφείς του 19 ου αιώνα, κατατάσσεται και η παρατήρηση του Ροΐδη στο τέλος του προλόγου της Πάπισσας Ιωάννας: «Την αντικρύ ΕΙΣΑΓΩΓΗΝ δύναται να παραλείψη ο μη αγαπών τας ιστορικάς συζητήσεις, τα χασμήματα και τας παραπομπάς» (Εμμ. Ροΐδης, Άπαντα, τόμ. Α, Ερμής Αθήνα 1978, 76). Επιπλέον, ο Ροΐδης συχνά καταφεύγει σε μεταμυθοπλαστικές τεχνικές, που θυμίζουν συγγραφείς όπως ο Sterne ή ο Thackerey. Ανάλογο παράδειγμα εντοπίζεται και στην αρχή της Πάπισσας (κεφ. Α ) όπου μιλάει για «κλασική αταξία» της τεχνικής In medias res: «Ο δε αγαπών την κλασικήν αταξίαν δύναται ν αναγνώσει πρώτον τας τελευταίας του βιβλίου μου σελίδας και έπειτα τας πρώτας, μετασχηματίζων ούτω εις επικόν μυθιστόρημα την απέρριτον και φιλαλήθη διήγησίν μου» (Εμμ. Ροΐδης, Άπαντα, ό.π., 114). 13 Η παρώδηση της κανονιστικής ποιητικής του Κλασικισμού, που έχει μεγάλη επίδραση στην ισπανική λογοτεχνική παραγωγή, αλλά ακόμα μεγαλύτερη στη γαλλική, γίνεται συνήθως με την παραβολή της προς τη μαγειρική, όπως φαίνεται και από την αναφορά του Ροΐδη στην τακτική του Πόε («Εδγάρδος Πόου», βλ. Άπαντα Β, ό.π., 234), αλλά και του ίδιου του Πόε στο διήγημα «Πώς να γράψετε ένα άρθρο για το Μπλάκγουντ», που πρωτοεμφανίστηκε το 1838 στην πρώτη του μορφή και το 1840 περιλήφθηκε στις Tales of Grotesque and Arabesque. Βλ. Ε. Α. Πόε, Ο σατιρικός Πόε. Διηγήματα, εισ./επιμ. Ν. Μαυρέλος, Σοκόλης, Αθήνα 2005,

6 πρωτοτύπου «tres ligeras arrugas, que se distinguen perfectamente con el microscopio» [=«τρεις αδιόρατες ρυτίδες, που διακρίνονται τέλεια με το μικροσκόπιο»] εντοπίζουμε ειρωνεία για τη χρήση θετικιστικής μεθοδολογίας στη λογοτεχνία, στο γαλλικό κείμενο ακυρώνεται αφού το «διακρίνονται τέλεια» μεταφράζεται λανθασμένα «à peine visible» [=μόλις που διακρίνονται], δηλαδή το αντίθετο. Αναλόγως, η αντικατάσταση της φράσης «el único objeto» [=ο μοναδικός σκοπός] (σ. 28) με το «L objet essentiel» [=ο βασικός σκοπός] αμβλύνει την επιθετική στάση του Σιλβέλα προς τους εκδότες, που απαιτούν να γράφονται βιβλία ευπώλητα, και προς τους συγγραφείς που υπακούουν στους κανόνες της αγοράς. Η έννοια της νεοτερικότητας στην αντιμετώπιση της παραγωγής συνοδεύεται από την έμφαση στη σχέση της τελευταίας με την αγορά του βιβλίου ως ενός ακόμα υλικού αγαθού. Η άκρως παράδοξη, ως προς το αποτέλεσμα επί του αναγνώστη, παρωδία επιστολής στην Κλάρα με τη χρήση ενός και μόνο φωνήεντος από τον Σιλβέλα (σ. 39), μετατρέπεται από τον Cohen σε μια απλή ερωτική επιστολή ρομαντικού τύπου, ακυρώνοντας τον παρωδιακό χαρακτήρα της. 14 Ακόμα πιο αδέξια είναι η προσπάθεια του Γάλλου να μετατρέψει σε σοβαρό ένα εντελώς παιχνιδιάρικο σημείο, όπου ο Σιλβέλα περιγράφει με έντονη σατιρική διάθεση τη διαδικασία συρραφής πηγών που κάνουν οι συγγραφείς ιστορικών μυθιστορημάτων: «La novella histórica consiste en agarrar á Mariana, Masdeu, Zurita y al monje tal ó cual: de todos estos autores se arrancan unas hojas, se revuelven bien en la copa de un sombrero, se sacan, se cosen, y se las hace preceder de un título que interese, tal como El grillo del rey D. Sancho, novela histórica» [=Το ιστορικό μυθιστόρημα συνίσταται στο να βασιστείς στον Μαριάννα, τον Μαζντέου, τον Θουρίτα 15 και τούτον ή εκείνον τον μοναχό: από όλους τούτους τους συγγραφείς ξεριζώνεις μερικές σελίδες, τις ανακατεύεις καλά στην κοιλότητα ενός καπέλου, παίρνεις κάποιες, τις ράβεις και τις βάζεις, προτάσσοντας έναν τίτλο που τραβάει το ενδιαφέρον, όπως Ο γρύλος του βασιλέως Δ. Σάντσου, 14 Για την αλλαγή αυτή βλ. σχετικά Γ. Φαρίνου-Μαλαματάρη-Νίκος Μαυρέλος, «El perfecto novelista (1850) Και οι τύχες του στην Ελλάδα μέσω Γαλλίας», ό.π., Το όνομα Μαριάννα αφορά στην Historia General de España του P. Mariana (1849), που σχολιάζεται στο περιοδικό La Ilustración. Periódico Universal (τόμ. Ι, τχ. 31, Σάββατο 29 Σεπτεμβρίου 1849), ένα χρόνο πριν τη δημοσίευση του κειμένου μας. Ο J. Fr. Mazdeu ( ) ήταν Ιησουΐτης ιστορικός και το έργο του είχε τον τίτλο Historia critica de Espana y de la cultura espanola ( ), ενώ ο Jer. Zurita ( ), επίσημος χρονικογράφος της Αραγονίας, έγραψε το έργο Anales de la Corona de Aragon ( ). Αν και δεν ήταν μοναχοί, η κατάληξη του καταλόγου για τις ιστορικές πηγές τους αναφέρει, αφού αυτοί συνήθως έγραφαν σχετικά έργα. Είναι περιττό να τονιστεί η ομοιότητα της τακτικής αυτής με την αντίστοιχη του Ροΐδη στην Πάπισσα Ιωάννα, όταν αναφέρεται στους μεσαιωνικούς καλόγερους και την «αντιγραφή» των κειμένων τους. 6

7 ιστορικό μυθιστόρημα] (σ ). Η σατιρική διάθεση, που κρύβεται πίσω από τη χρήση ενός δήθεν αθώου χιούμορ, στο γαλλικό κείμενο γίνεται κατηγορία με χοντροκομμένη ειρωνεία: «Le roman historique consiste à piller quelques vieux chroniqueurs, à leur arracher quelques feuilles que l on coud ensemble dont on extrait la quintessence, à s étendre complaisamment sur la forme d un chapeau, et à faire faire précéder le tout d un titre piquant, comme «Le Grillon du roi D. Sancho, roman historique [=Το ιστορικό μυθιστόρημα συνίσταται στη λεηλασία κάποιων παλιών χρονικογράφων, στο να ξεριζώσεις μερικές σελίδες από αυτούς, να τις συρράψεις και να αποσπάσεις την πεμπτουσία τους, να τα απλώσεις στο σχήμα [ή στη μορφή] ενός καπέλου και να προτάξεις έναν πικάντικο τίτλο όπως Ο γρύλος του βασιλέως Δ. Σάντσου, ιστορικό μυθιστόρημα]. Η κακή μετάφραση ακυρώνει την εικόνα του συγγραφέα-ταχυδακτυλουργού που «μαγειρεύει» τη συρραφή των κειμένων, κάνοντας το ύφος πιο επιθετικό και σοβαρό, ενώ δεν βγαίνει νόημα ξεκάθαρο, ούτε καθίσταται σαφής ο σατιρικός στόχος. Προφανώς από φόβο μήπως οι Γάλλοι δεν καταλάβουν τα συμφραζόμενα, παραλείπεται η αναφορά στο έργο Rumbos Peligrosos του Joseph Penso de la Vega 16 και έτσι χάνεται το μείγμα της σάτιρας με την παρωδιακής φύσης παραθεματική πρακτική. Ανάλογη περίπτωση είναι και η σχετική με το γοτθικό μυθιστόρημα ειρωνική φράση που παραλείπει ο Γάλλος: «[un fantasma] tan terrible, que toda la novela anda escapando de un héroe que á su vez la persigue con mas miedo que vergüenza» [= ένα φάντασμα τόσο τρομακτικό, που όλο το μυθιστόρημα προχωράει διαφεύγοντας από έναν ήρωα που, κάθε φορά το καταδιώκει με περισσότερο φόβο παρά ντροπή] (σ. 34). Ειρωνική είναι και η φράση που χρησιμοποιεί ο Σιλβέλα για υβριδικές περιπτώσεις μυθιστορημάτων, παρωδώντας τους υποτίτλους τους με το εξαιρετικά καινοφανές ως προς τον τίτλο: «a+b-c 2 αλγεβραϊκόν μυθιστόρημα του δρα. Ροβέρτου Τετράγωνου Στρογγυλού δε Μυαλού [=A+b-c 2 Novela algebraica por D. Ruperto Cuadrado Redondo de Mollera]» 17, ή το «ιπποτικό μυθιστόρημα που γυρίζει γύρω από τον νόμο του Νεύτωνα» [=Novela cavalleresca que gire sobre el binomio de Newton]. Ενώ γράφει ότι οι αναγνώστες τρέφουν «γλυκιά ελπίδα να δουν 16 Συγγραφέας εβραϊκής καταγωγής ( ). Γεννήθηκε στην Ισπανία, αλλά αναγκάστηκε να καταφύγει οικογενειακώς, λόγω θρησκεύματος, στην Ολλανδία, όπου έγραψε το έργο. Το παρατιθέμενο απόσπασμα είναι δυσνόητο και περίεργο, αφού το απομονώνει από τα συμφραζόμενά του, προφανώς εσκεμμένα. Η εμφανής ρητορεία του συγγραφέα αποτελεί μάλλον τον στόχο του Σιλβέλα. 17 Είναι πολύ σημαντική η ομοιότητα του ανύπαρκτου αυτού τίτλου με την αναφορά του Ροΐδη σε τύπους και «αλγεβρικά σκότη» και «επιστημονικά σημεία, οίον Δ 2 λογ.=κπ/β 2 =..!» στην «Περιήγησιν εις την Σελήνην» (Εμμ. Ροΐδης, Άπαντα, Α, ό.π., 355). 7

8 [το ιπποτικό μυθιστόρημα που γυρίζει γύρω από τον νόμο του Νεύτωνα] να ανακοινώνεται από τις γωνιές» [=La dulce esperanza de ver (la novella cavalleresca que gire sobre el binomio de Newton) anunciada por las esquinas un dia ú otro], σαν να επρόκειτο να έρθει το μυθιστόρημα καβάλα σε άλογο, ο Γάλλος μεταφράζει απλά «de voir paraître» [=να το δουν να φανεί]. Ο Cohen επεμβαίνει και για να αποκρύψει προσβλητικά σχόλια για Γάλλους συγγραφείς, να συντομεύσει το κείμενο για πρακτικούς λόγους, αλλά και αντικαθιστώντας άγνωστα στο γαλλικό κοινό ονόματα, τοπωνύμια και δεδομένα με γνωστότερα, όπως οι δικαιολογημένες αντικαταστάσεις του «Βασιλικού Ναυτικού» με το «Κρατικό Ναυτικό» ή του Navarro Villoslada 18 από τον Dumas κλπ.. Αντίθετα, η άστοχη αντικατάσταση του «sudor copioso» [=άφθονος ιδρώτας] από το «sueur d émotion» [=ιδρώτας συγκίνησης], σε σχέση με την ανάγνωση έργων του Dumas, ακυρώνει την ειρωνεία του Σιλβέλα για την έκταση των ιστορικών μυθιστορημάτων του (ο αναγνώστης ιδρώνει όταν τα διαβάζει επειδή βαριέται), τοποθετώντας μια εμφανώς θετική φράση. Ενώ εξομαλύνεται η καθαρά ειρωνική στάση προς τον Dumas, 19 αντίθετα διατηρείται η ειρωνεία για την εμμονή του Ρεαλισμού (με «κορυφαίο τον Μπαλζάκ») στην εξονυχιστική λεπτομέρεια σαν να χρησιμοποιούσαν «μικροσκόπιο Stanhope» (σ. 26). Ένα ακόμη παράδειγμα είναι η απόκρυψη του ειρωνικού σχολίου για τους ρεαλιστές και την τεχνική της θετικιστικής τους μεθοδολογίας (σ. 31). Όταν αναφέρεται σε έναν ήρωα που μπορεί μόνο να πιει «αποσταγμένο νερό» 20, παρατηρεί πως η ανάγνωση τέτοιων μυθιστορημάτων απαιτεί γνώσεις παθολογίας, ειρωνευόμενος ξεκάθαρα τα λογοτεχνικά ή θεωρητικά κείμενα, όπως ο πρόλογος στην Ανθρώπινη Κωμωδία του Μπαλζάκ (1842). Ομοίως, στην περίπτωση του «τυπικού» μυθιστορήματος ειρωνεύεται τη θεωρία των τύπων που διατυπώνει ο Γάλλος μυθιστοριογράφος Ο Villoslada ( ) έγραφε, όπως και ο Dumas, ιστορικά μυθιστορήματα που δημοσιεύτηκαν το 1847 και το Παράλληλα, έγραφε και σε περιοδικά. Βλ. Navas Ruiz, ό.π., και Η σάτιρα κατά του Dumas διατηρείται, εντούτοις, στην κραυγαλέα παρωδία τίτλων των έργων του: «Μετά 20 έτη, Μετά 30 έτη, Μετά 40 έτη, Μετά 70 έτη» (σ. 28). Στο ίδιο σημείο αναφέρει και το παράδειγμα ενός έργου με τον υπερβολικό τίτλο Ένδεκα χιλιάδες παρθένες. Ο τίτλος, που ανήκει σε αγιολογικό αφήγημα (Santa Ursula y las once mil virgenes) αλλά σε αρχαιολογικό μνημείο, σχολιάζεται με σκωπτική διάθεση και από τον Ροΐδη στην «Εισαγωγή» της Πάπισσας (Εμμ. Ροΐδης, Άπαντα Α, ό.π., 91, υποσημ. 2), για την υπερβολή στον αριθμό, η οποία οφείλεται σε παρεξήγηση. 20 Αντικαθιστώντας τη λέξη «destilada» [=αποσταγμένο] με την απλούστερη «claire»[=καθαρό], εξομαλύνεται η φορτωμένη με συμβολικά επίθετα ειρωνεία. 21 Για τη θεωρία αυτή βλ. σχετικά P. Chartier, Introduction aux grandes théories du Roman, Dunod- Bordas, Paris 1990, σσ

9 Σημαντική παράλειψη είναι, τέλος, εκείνη του ονόματος της μυθοπλαστικής περσόνας, του Άραβα Cide Hamete Benengeli, που ο Θερβάντες προσποιείται ότι γράφει το μεγαλύτερο μέρος του Δον Κιχώτη (στο δεύτερο βιβλίο του μυθιστορήματός του). Το τολμηρό, για την εποχή του Θερβάντες, πρώιμο μεταμυθοπλαστικό τέχνασμα συνδυάζεται από τον Σιλβέλα με το εξίσου τολμηρό δικό του προαναφερθέν τέχνασμα της αρίθμησης των κεφαλαίων, που επίσης παραλείπεται. Β. Οι ταυτότητες των ελληνικών κειμένων Οι διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη γαλλική μετάφραση εντοπίζονται και στα αντίστοιχα ελληνικά κείμενα, όπως επισημάνθηκε. Μεγαλύτερες, ωστόσο, είναι οι διαφορές των μεταφράσεων στη σύνταξη, το ύφος, το λεξιλόγιο και την ποιότητα εν γένει του λόγου. Αν επιχειρήσει κανείς να τις συγκρίνει, θα ξεχωρίσει την ανωτερότητα της μετάφρασης στη Χρυσαλλίδα, για την ομοιογένεια του ύφους της κυρίως, ενώ θα μπορούσε να θεωρηθεί και σχετικά ανεξάρτητο κείμενο ή διασκευή σε σχέση με το γαλλικό. Η βασική ορολογία για τα είδη του μυθιστορήματος και η γενικά προσεγμένη μετάφραση 22 (με εμφανείς γλωσσοπλαστικές ικανότητες) της σωρείας ειδολογικών κατηγοριών (παιγνιωδών ή μη) αναδεικνύουν βαθιά γνώση των τεκταινομένων στη δημιουργική πεζογραφία ως τότε, ενώ πολλά παραδείγματα κειμένων είναι οικεία στον Ροΐδη ή στον Ει. Ασώπιο με την ευρωπαϊκή παιδεία τους. Η μετάφραση του Μαντζαβίνου, αναπαράγει πιστά τη μετάφραση του Figaro, αλλά στις λεπτομέρειες (υφολογικές και γλωσσικές) φαίνεται κάπως πιο πρόχειρη 23. Για παράδειγμα, η εναλλαγή των όρων «μυθιστορία» και «μυθιστόρημα» δείχνει ότι o Μαντζαβίνος δεν γνωρίζει καλά την ορολογία για τα είδη, ενώ ο μεταφραστής της Χρυσαλλίδας χρησιμοποιεί σταθερά τους σωστούς όρους και, επιπλέον, επισημαίνει πως η μυθιστορία «αναβιώνει» μέσω του μυθιστορήματος. Αντίθετα, ο Μαντζαβίνος παρατηρεί απλά ότι «αναδεικνύεται» η μυθιστορία ξανά, σαν να μη συνειδητοποιεί πόσο σημαντικό είναι το μυθιστόρημα τον 19 ο αι., σε σημείο που, κατά τον πρώτο μεταφραστή, να «αντικαθιστά» σε ζήτηση την «ελαφρά» ποίηση. Εξίσου σημαντική 22 Εξαίρεση αποτελεί ο τύπος «σατύρα» (όχι σάτυρα), που εντοπίζεται δύο φορές και μάλλον δεν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος. Ωστόσο, η νοηματοδότηση του όρου θυμίζει εκείνη του Ροΐδη στις «Επιστολές Αγρινιώτου». Το δεύτερο κραυγαλέο λάθος είναι η γραφή «holmour» αντί του σωστού «humeur». Αυτά τα λάθη όμως εντοπίζονται μόνο στο σημείωμα που παρουσιάζει το κείμενο, το οποίο δεν είναι σίγουρο ότι έγραψε ο μεταφραστής. 23 Αξιοπερίεργο είναι και το λάθος στη χρονολογία δημοσίευσης του κειμένου (1855 και όχι 1850). Αυτή η χρονολογία δεν υπάρχει στις γνωστές μας γαλλικές μεταφράσεις και αναρωτιέται κανείς αν ο Μαντζαβίνος είχε υπόψη του κάποια άλλη μετάφραση, την οποία εμείς δεν ξέρουμε. 9

10 είναι και η μετάφραση χωρίων που σχετίζονται με το θέμα των κανόνων της λογοτεχνικής παραγωγής. Η φράση «axiome littéraire» μεταφράζεται από τον πρώτο «φιλολογικόν αξίωμα» ενώ από τον δεύτερο «γραμματικόν αξίωμα», γεγονός που αναδεικνύει για άλλη μια φορά την αδυναμία του Μαντζαβίνου, τόσο στην ορολογία όσο και στην κατανόηση της φύσης του λογοτεχνικού φαινομένου. Ακόμα ένα παράδειγμα της διαφοράς μεταφραστικής τακτικής είναι η περιγραφή της τεχνικής του εγκιβωτισμού. Η φράση του 1863 «ατελεύτητος τεκνογονία των αλληλοδιαδόχως τικτωμένων ιστοριών» περιγράφει καλύτερα την τεχνική από την πολύ ουδέτερη και ασαφή αντίστοιχη φράση του 1884: «αλληλουχία ιστοριών, αίτινες αναγεννώνται διαδοχικώς». Γ. Η υποδοχή και απήχηση του κειμένου Διερευνώντας τα αίτια που οδήγησαν τον μεταφραστή της Χρυσαλλίδας να παρουσιάσει το κείμενο του Σιλβέλα, απαιτείται να εξετάσουμε τις συνθήκες στην Ελλάδα του 1863, εστιάζοντας κυρίως στα πνευματικά και ειδικότερα τα λογοτεχνικά συμφραζόμενα. Οι νεαροί τότε Εμμ. Ροΐδης και Ει. Ασώπιος, όντας στην ομάδα της Χρυσαλλίδας, συνεχίζουν αυτό που άρχισε ο Κ. Ασώπιος με τον πρώην ρομαντικό Ραγκαβή το 1862 στην «Εισήγηση» για τον Βουτσιναίο Διαγωνισμό (εγκατάλειψη του Ρομαντισμού και στροφή προς την κλασική, όχι όμως απαραίτητα κλασικιστική, ποιητική ή/και αισθητική). 24 Επιπλέον, στη Χρυσαλλίδα δημοσιεύονται έργα με σατιρική ή ειρωνική χροιά, όπως του Χάινε και του Σιλβέλα. Να σημειώσουμε εδώ ότι στο εισαγωγικό σημείωμα προβάλλεται έντονα η χρήση της σάτιρας. Η μετάφραση του Μαντζαβίνου εμφανίζεται σε εποχή επίσης κομβική για τη λογοτεχνία μας. Αναρωτιέται κανείς αν τα προαναφερθέντα λάθη στη μετάφραση και το εισαγωγικό σημείωμα προέρχονται από άγνοια, από προσπάθεια του μεταφραστή να μετριάσει, ή, τέλος, να προβάλλει το περιπαικτικό ύφος του κειμένου εννιά μήνες μετά την πρώτη «Προκήρυξη» του «Διαγωνίσματος της Εστίας» (Μάιος 1883) και δύο μήνες μετά τη δεύτερη (Δεκέμβριος 1883). Η δεύτερη μετάφραση μάς αφορά και γιατί ίσως συνδέεται με τη συγγραφή και μη δημοσίευση του ροϊδικού «Εγχειριδίου Διηγηματογραφίας», τη μεταμορφωμένη εκδοχή (ή διασκευή) του ισπανικού κειμένου, που εν τέλει μπορεί κάλλιστα να λειτουργήσει ως πρωτότυπο Βλ. σχετικά Δ. Αγγελάτος, Πραγματικότης και ιδανικόν. Ο Άγγελος Βλάχος και ο αισθητικός κανόνας της αληθοφάνειας ( ), Μεταίχμιο, Αθήνα 2002, Η στάση του Ροΐδη κατά του Ρομαντισμού θα φανεί ξεκάθαρα το 1865 («Απάντησις εις τον κ. Σαρίπολον», Άπαντα Α, ό.π., 55-56). 10

11 Όπως έχει επισημανθεί παλαιότερα 26, το αχρονολόγητο «Εγχειρίδιον Διηγηματογραφίας» αποτελεί εξελιγμένη μορφή της μετάφρασης του Συγκρίνοντας τα κείμενα και αποδεικνύοντας επί της ουσίας τη σχέση τους, φαίνεται ότι υπάρχει γλωσσική και νοηματική σχέση με άλλα κείμενα του νεαρού Ροΐδη. Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο μεταφραστής να είναι ο Ειρ. Ασώπιος 27. Η παραβολή του «Εγχειριδίου» με το κείμενο της Χρυσαλλίδας ανέδειξε το γεγονός ότι ο Ροΐδης σίγουρα το είχε υπόψη του, αλλά άφησε αναπάντητο το ερώτημα γιατί «ξαναδουλεύει ένα παλιό κείμενο στην τελευταία ώριμη φάση του συγγραφικού του έργου και γιατί τελικά δεν το δημοσιεύει;», 28 άσχετα αν είναι ή όχι ο μεταφραστής. 29 Επίσης ενδιαφέρον θα ήταν να ανιχνευθεί η σχέση του «Τίνι τρόπω γράφονται τα μυθιστορήματα» με την ίδια την Πάπισσα Ιωάννα στο επίπεδο τεχνικής παρώδησης της λογοτεχνικής παραγωγής και σατιρικών στόχων. Εν τέλει, το «Εγχειρίδιον» αποτελεί διαφορετικό κείμενο, που επεξεργάζεται έξυπνα το πρότυπό του και παρωδεί, μέσω μιας άλλης παρωδίας, συγκεκριμένα είδη 25 Επιβάλλεται να θυμόμαστε πως το «Εγχειρίδιον Διηγηματογραφίας» δεν είναι ούτε μετάφραση, ούτε παράφραση, ούτε καν διασκευή του ξένου. Ο Ροΐδης απλά χρησιμοποιεί κάποια παραθέματα και μάλιστα αλλαγμένα, πιθανόν ως παρωδία των προκηρύξεων των «Διαγωνισμάτων της Εστίας», τα οποία αναδεικνύουν την κανονιστική και καταδυναστευτική τάση της πνευματικής ελίτ. Από το «Διαγώνισμα της Εστίας» το 1883 ως τη δημοσίευση της Ανθολογίας του Κασδόνη (την οποία αναφέρει), διαπίστωσε ότι η παραγωγή δεν είναι διόλου ενθαρρυντική, παρά τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργήσει οι δημοτικιστές στη δεκαετία του Βλ. σχετικά Χ. Σακελλαριάδης, Ο Άγγελος Βλάχος ποιητής σατιρικός, Αθήνα 1950, 52 Δ. Δημηρούλης, «Ένα αφήγημα για το αφήγημα. Το Εγχειρίδιον Διηγηματογραφίας του Εμμανουήλ Ροΐδη», Χάρτης 11 (Μάιος 1985), Ν.Μαυρέλος - Θ.Κωνσταντοπούλου, «Ένα πρώιμο ανυπόγραφο κείμενο του Ροΐδη», μικροφιλολογικά 12 (Φθινόπωρο 2002), και «El perfecto novelista» στην Ελλάδα βλ. Γ. Φαρίνου-Μαλαματάρη-Νίκος Μαυρέλος, «El perfecto novelista (1850) Και οι τύχες του στην Ελλάδα μέσω Γαλλίας», ό.π., Τα κείμενα του Ασώπιου είναι επίσης γραμμένα σε γλώσσα που πλησιάζει εκείνη της μετάφρασης. 28 Ν.Μαυρέλος - Θ.Κωνσταντοπούλου, ό.π., σ Αν και στην αρχή του «Εγχειριδίου» αναφέρεται η ανθολογία του Κασδόνη (1896), δεν αποκλείεται η μετάφραση του Μαντζαβίνου να απέτρεψε τον Ροΐδη ήδη από το 1884 να ξαναδουλέψει την παλιά μετάφραση για να την ενσωματώσει στο δικό του κείμενο και να το δημοσιεύσει. Δεν αποκλείεται, δηλαδή, στην αρχή της δεκαετίας του 1880 να άρχισε να γράφει το «Εγχειρίδιον» για να το δημοσιεύσει ως ειρωνικό σχόλιο στη νεοελληνική λογοτεχνική παραγωγή, όπως φαίνεται και από υστερότερα άρθρα του («Πρόλογος» στις Σκηνές της Ερήμου και «Διατί δεν έχει η σημερινή Ελλάς Φιλολογίαν»). Η προσπάθεια του Ροΐδη ήδη από το 1863 να εξισορροπήσει ανάμεσα στον Ρομαντισμό και τον Κλασικισμό, αλλά και η γενικότερη τάση υποτίμησης του κλασικορομαντικού μείγματος της παραγωγής («ειδυλλιακή μονοχρωμία»), εξυπηρετούνται εξίσου από το ισπανικό κείμενο, το οποίο παρωδεί όλες τις ακραίες τάσεις και την ποδηγέτηση της παραγωγής. Τα παραδείγματα από το Βυζάντιο (που παρωδεί) στο «Εγχειρίδιο» παραπέμπουν τόσο στην παράδοση του ύστερου Διαφωτισμού (κύκλος Ασώπιου), όσο και στη γενικότερη στάση του Ροΐδη από τη δεκαετία του 1860, ενώ η αντιπαράθεση της ελληνικής με την ευρωπαϊκή παραγωγή δείχνει την απαισιοδοξία που νιώθει ως το τέλος του για το λογοτεχνικό μας μέλλον. Αν μάλιστα κάποιος επιχειρούσε να συνεξετάσει τα δύο κείμενα και το «Περί Κάλλους» του Ξενόπουλου (βλ. Αττικόν Ημερολόγιον του Ειρ. Ασώπιου το 1885 [σσ ]), θα διαπίστωνε ομοιότητες και έναν ανοιχτό διάλογο με την παράδοση, ελληνική και ευρωπαϊκή. Ωστόσο κάτι τέτοιο θα απαιτούσε μια άλλη εργασία και φυσικά θα ήταν απαγορευτικό για την παρούσα ανακοίνωση. 11

12 πεζού λόγου, 30 ενώ σατιρίζει πολλά κακώς κείμενα. Επιπλέον, η προαναφερθείσα προσαρμογή στα καθ ημάς αναδεικνύει την ευρύτητα του ροϊδικού ορίζοντα. 4. Συμπεράσματα Ο συνδυασμός σάτιρας και παρωδίας του ισπανικού κειμένου, με την επίθεση στη σύγχρονή του παραγωγή (ισπανική και δυτικοευρωπαϊκή), αμβλύνεται στη γαλλική μετάφραση (τη θεωρούμε μία, αφού οι διαφορές είναι αμελητέες και γίνεται από τον ίδιο άνθρωπο), αλλά κυρίως στην πρώτη ελληνική μετάφραση (και πολύ λιγότερο στη δεύτερη) αποκτά μια εξέχουσα σημασία και ενισχύεται. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι πως οι ελληνικές μεταφράσεις εμφανίζονται σε δύο χρονικές συγκυρίες πολύ σημαντικές, με ενδεχόμενο στόχο να παρωδήσουν εισηγήσεις ή προκηρύξεις και να σατιρίσουν θεσμούς, αποκτώντας μια λειτουργία πέραν εκείνης που είχαν οι γαλλικές μεταφράσεις και προσεγγίζοντας περισσότερο στο ισπανικό κείμενο και τους ανάλογους στόχους που είχε η σάτιρα του Σιλβέλα στην Ισπανία του Είτε πρόκειται για ελληνικούς ποιητικούς και δραματικούς διαγωνισμούς (δεκαετία 60) είτε για διηγηματικούς διαγωνισμούς (δεκαετία 80), το ισπανικό κείμενο εξυπηρετεί με άμεσο τρόπο τους Έλληνες ενδιαφερόμενους. Τέλος, η μεγάλη επίδραση του κειμένου και η ερμηνεία του από το ελληνικό λόγιο κοινό φαίνεται από το ροϊδικό «Εγχειρίδιο διηγηματογραφίας», όπου το μεταμορφωμένο ισπανικό κείμενο γίνεται όπλο κατά της «aurea mediocritas» που τόσο μισεί ο Ροΐδης. Το μετασχηματισμένο κείμενο, εν είδει μεταμυθοπλαστικής συνέχειας του πρωτοτύπου, λειτουργεί με τρόπο καταλυτικό ως αφήγημα για την λογοτεχνική μας παραγωγή, αφήνοντας πίσω τον διαμεσολαβητή J. Cohen. 30 Η παράδοση της παρωδίας κειμένων με οδηγίες για συγγραφή καλών έργων έχει αρκετά προηγούμενα, ένα εκ των οποίων είναι διάσημο και αρεστό στον Ροΐδη. Πρόκειται για το σοβαρό, αλλά με δόσεις υπόγειας ειρωνείας (κατά τον Ροΐδη εντελώς παιγνιώδες), κείμενο του Ε.Α. Πόε «Η Φιλοσοφία της Σύνθεσης» (1846). Ο Ροΐδης υπαινίσσεται την ειρωνική υφή της σοβαροφάνειας του Πόε στο «Περί συγχρόνου εν Ελλάδι Κριτικής» (Εμμ. Ροΐδης, Άπαντα Β, ό.π., 251): «Μόνον ο Αμερικανός ποιητής Edgar Poe, παραδοξολογών μάλλον ή σπουδάζων, ισχυρίσθη ότι η επιμέλεια και ο κόπος δύνανται ν αντικαταστήσωσι την έμπνευσιν». 12

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο

Φροντιστήρια ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ www.prooptikh.com 1. Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Φροντιστήρια "ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ" www.prooptikh.com 1 Οδηγίες για την αξιολόγηση των φιλολογικών μαθημάτων στο Γυμνάσιο Η εξεταστέα ύλη του Γυμνασίου είναι τα 3/5 της ύλης που διδάχθηκε, με την προϋπόθεση ότι η

Διαβάστε περισσότερα

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών.

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών. 1 από 10 Sudoku. Αν κάποιος ασχοληθεί με ένα λαό το σίγουρο είναι πως θα βρει πολλά ενδιαφέροντα πράγματα, χαρακτηριστικά του τρόπου σκέψης - και της στάσης ζωής γενικότερα - του λαού αυτού, και πιθανόν

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert

«Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert 1 «Βασιλιάς των Ξωτικών» ( Erlkonig ) Κατηγορία: Lied Στίχοι: Goethe Μουσική: Schubert Το τραγούδι αυτό θεωρείται ένα από τα αριστουργήµατα (ίσως και το πιο σπουδαίο) του Γερµανικού lied, και ανήκει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του.

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Στοιχεία για τη ζωή του Ο Γ. Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το 1867 και πέθανε στην Αθήνα το 1951. Καταγόταν

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ.

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2014-2015) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Να υπολογίζουν αποστάσεις με τη βοήθεια ημ. και συν. Να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τους τριγωνομετρικούς πίνακες στους υπολογισμούς τους.

Να υπολογίζουν αποστάσεις με τη βοήθεια ημ. και συν. Να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τους τριγωνομετρικούς πίνακες στους υπολογισμούς τους. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Νίκος Γ. Τόμπρος Ενότητα : ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΑ Περιεχόμενα ενότητας Τριγωνομετρικοί οξείας γωνίας αριθμοί Διδακτικοί στόχοι Διδακτικές οδηγίες - επισημάνσεις Πρέπει οι μαθητές να γνωρίζουν:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου

Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου Η ΗΜΕΡΑ Η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Απριλίου, την ημέρα που γεννήθηκε ο μεγάλος Δανός παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Την καθιέρωσε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Επιμέλεια: Μαρία Πουλάκου, Φιλόλογος Μεθοδολογία επιστολής Η επιστολή είναι γραπτός λόγος που χρησιμοποιούμε, για να επικοινωνήσουμε με πρόσωπα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ" ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κοζάνη, 2015 Πίνακας περιεχομένων 1) ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΕΡΓΑΣΙΩΝ....

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

http://approaches.primarymusic.gr * * * * * Εγχειρίδιο Συντακτών 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES

http://approaches.primarymusic.gr * * * * * Εγχειρίδιο Συντακτών 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES * * * * * 2 η έκδοση, Ιούλιος 2009 από τον Γιώργο Τσίρη Επιμελητή Σύνταξης του APPROACHES 1 (2 η έκδοση, Ιούλιος 2009) Περιεχόμενα Γενικό πλαίσιο δράσης του Approaches... 2 Έκδοση του Approaches.. Όραμα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α τάξη Γενικού Λυκείου και Α τάξη Εσπερινού Γενικού Λυκείου Το Π.Σ. για το μάθημα της Λογοτεχνίας στην Α Λυκείου επιδιώκει να δώσει νέες κατευθύνσεις στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Το παραμύθι της τάξης» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Το παραμύθι της τάξης» ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι

Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές -αφηγηματικοί τρόποι Αφηγηματικές τεχνικές Οι λειτουργίες του αφηγητή 0 αφηγητής μπορεί να είναι πρόσωπο της αφήγησης, με πρωταγωνιστικό ή δευτερεύοντα ρόλο, ή μπορεί να είναι αμέτοχος

Διαβάστε περισσότερα

4. Όταν έχετε κάνει λάθος, διορθώστε το. 5. Να αγαπάτε και να σέβεστε τα κείμενά σας

4. Όταν έχετε κάνει λάθος, διορθώστε το. 5. Να αγαπάτε και να σέβεστε τα κείμενά σας Ε.Κ.Π.Α. Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας λ Μετάφραση με χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή Ιατρικά Κείμενα Χάρης Ε. Καζλαρής, PhD Κλινικός Εμβρυολόγος - Λέκτορας Εμβρυολογίας 29/12/2011 Χάρης Ε. Καζλαρής

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Τα ζώα που ζουν κοντά μας»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Τα ζώα που ζουν κοντά μας» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Τα ζώα που ζουν κοντά μας»

Διαβάστε περισσότερα

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον www.egolpion.com ΤΟ ΤΕΤΡΑΓΡΑΜΜΑΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΑΛΤΑΟΥΡΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Η παρούσα μελέτη σκοπό έχει να ανασκευάσει μια τεράστια πλάνη των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

...una acciόn vil y disgraciado. Η Τέχνη κι η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε: η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε να πεθάνουμε

...una acciόn vil y disgraciado. Η Τέχνη κι η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε: η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε να πεθάνουμε Νίκος Εγγονόπουλος «ΝΕΑ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΙΣΠΑΝΟΥ ΠΟΙΗΤΟΥ ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ ΣΤΙΣ 19 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΤΟΥ 1936 ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΑΝΤΑΚΙ ΤΟΥ ΚΑΜΙΝΟ ΝΤΕ ΛΑ ΦΟΥΕΝΤΕ» Η Τέχνη κι η ποίηση δεν μας βοηθούν να ζήσουμε:

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ

1.1 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ : ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΑ Αιτιοκρατικό πείραμα ονομάζουμε κάθε πείραμα για το οποίο, όταν ξέρουμε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιείται, μπορούμε να προβλέψουμε με

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Παροράµατα βιβλίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου

Παροράµατα βιβλίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου Κείµενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυµνασίου 1 4 η αράδα 1 ης διαθεµατικής 2 75 4 η αράδα από το τέλος 157 11 η αράδα 4 194 19 η αράδα 5 149 4 η αράδα 1 ης διαθεµατικής 6 152 Τελευταία αράδα 7 240 ιαθεµατική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα Περίληψη Το παρόν πόνημα είναι ένας οδηγός συγγραφής ερευνητικών εργασιών (project) και απευθύνεται στους μαθητές της Α και Β Λυκείου. Είναι προϊόν βιβλιογραφικής έρευνας και εξηγεί την μορφή και την δομή

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

#VresXrono για το βιβλίο της εβδομάδας

#VresXrono για το βιβλίο της εβδομάδας Ημερομηνία 29/06/2015 Μέσο Συντάκτης Link athensvoice.gr AV Team http://goo.gl/azhlca 29/06/2015-13:00 0 Σχόλια #VresXrono για το βιβλίο της εβδομάδας «Τελευταίο αίνιγμα», Marisha Pessl, εκδ. Διόπτρα Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15)

1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ανδρέας Κάλβος: Τα Ηφαίστεια (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 11-15) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία: 1. Πώς

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ίας νου ω αραγ ου π ς ν θεση ης κειµέ ν. κ θούν έ υ ς ο ω ψ η λ τ τ ι η ίλ ία έχε ακο εµά Περι θοδολογ α της περ πτυξη θ οτήτων ί ά ν ε M θοδολογ ατική αν απάνω ε η

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura

Αδαμαντίου Κοραή. De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ 2013 Αδαμαντίου Κοραή De morborum haereditariorum: existentia, natura, prophylaxi et cura Κωνσταντίνος Ηροδότου (Συντονιστής, Δρ. Φιλοσοφίας, Πανεπιστήμιο Paris VIII) Διονύσιος

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ A N A K O I N Ω Σ Η

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ A N A K O I N Ω Σ Η ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ A N A K O I N Ω Σ Η Δεκτοί με κατατακτήριες εξετάσεις στο Τμήμα Φιλολογίας γίνονται μόνο με εξετάσεις. Ο αριθμός των εισακτέων για το 2015-2016 ορίζεται στους 40

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΓΡΑΠΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΓΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΛΥ ΚΑΛΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Θέμα: ΕΛΛΗΝΙΚΑ Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία

Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Χρήση εργαλείων ορολογίας και ανάγκες σε ορολογία Αποτελέσματα ερωτηματολογίου Γραφείο Αθηνών της Γενικής Διεύθυνσης Μετάφρασης Παναγιώτης ΑΛΕΒΑΝΤΗΣ Ημερίδα Εργασίας «Δίκτυο ορολογίας για την ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο

«Φιλολογικό» Φροντιστήριο «Φιλολογικό» Φροντιστήριο 2 ο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Γλώσσα Α Λυκείου Επιμέλεια: Μάνθου Άρτεμις [Ο διαδικτυακός διάλογος] Δεν μπορεί, ασφαλώς, να αμφισβητηθεί ότι ο διάλογος αποτελεί απαραίτητο στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013 Επιμέλεια: Ομάδα Διαγωνισμάτων από το Στέκι των Πληροφορικών Θέμα Α Α1. Το πρόβλημα των τεσσάρων χρωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ - ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): Σκανταλιές (5 η Ενότητα, Β.Μ., τεύχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 09/10/2011 ΣΕΙΡΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του αποσπάσματος σε 80-100 λέξεις, χωρίς δικά σας σχόλια. Στο συγκεκριμένο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα