[ βιβλίο Παπακωνσταντινίδη «Στρατηγική της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης- ΜΕΡΟΣ Α : Πολιτική Οικονομία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "[ βιβλίο Παπακωνσταντινίδη «Στρατηγική της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης- ΜΕΡΟΣ Α : Πολιτική Οικονομία"

Transcript

1 ΜΑΘΗΜΑ 8 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ- Κλασσική Σκέψη [ βιβλίο Παπακωνσταντινίδη «Στρατηγική της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης- ΜΕΡΟΣ Α : Πολιτική Οικονομία Τα Μαθηματικά και η σχετική θεωρία και οι επιστήμες, όσα δηλ. ανοίγουν πραγματικά τα όμματα της ψυχής και καθαρίζουν τον νου από την τύφλωση των άλλων απασχολήσεων εμφυτεύθηκαν στους Έλληνες από τον Πυθαγόρα με τον σκοπό να μπορούν να βλέπουν τις πραγματικές αρχές και αιτίες των πάντων! ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ της ενότητας Η ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΚΕΨΗ συνιστά το θεμέλιο για την αντίληψη όλων των άλλων επιστημών, αφού όπως έχει αποδειχτεί από την πρακτική 300 χρόνων περίπου από τον Adam Smith- είναι η μόνη επιστήμη, τόσο μεγάλης/γενικής αποδοχής, επειδή αυτή προσδιόρισε επιτακτικά την βάση του Καπιταλισμού «την ΑΓΟΡΑ», αυτή την «απρόσωπη» δύναμη/(αντίστοιχη της «Αρχής Διατήρησης της Ενέργειας των φυσικών επιστημών που έχει τη δύναμη να κινεί την κάθε ανθρώπινη (σήμερα οπωσδήποτε) δραστηριότητα, να κατευθύνει τις τύχες του ανθρώπου, να διαμορφώνει δυναμικές, ισορροπίες κλπ αφού η αγορά διαμορφώνει ΧΩΡΟΥΣ μέσα από την επιλεκτική συγκέντρωση και κινητικότητα (ειδικά σήμερα στην εποχή των ΤΠΕ Κλασσική Σκέψη Λέξεις-κλειδιά για την κατανόηση της ενότητας 8 1. Αρχική ταύτιση πολιτικής οικονομίας και κλασσικής σκέψης 200 χρόνια (μέσα του 18 ου αιώνα)προσεγγίσεις-αντιθέσεις- αντιφάσεις, υπό το πρίσμα της Διαπραγμάτευσης (=ΑΓΟΡΑΣ) - 4 βασικές περίοδοι, σύμφωνα με το περιεχόμενο των θεωρητικών προσεγγίσεων + μεθοδολογίας- Κάθε 1

2 περίοδος εξετάζεται + αναλύεται από πλευράς πολιτικής οικονομίας με την ταυτόχρονη παρουσίαση όλων των εκφράσεων αυτής της περιόδου (τέχνη, μουσική, κινήματα,.. πχ Δεκαετία του 60, η καλύτερη της σύγχρονης ανθρωπότητας από πλευράς ανώτερης πνευματικής έκφρασης και συναισθήματος (η 1 η αμέσως μετά τον καταστρεπτικό πόλεμο Φόβος Στασιμότητας (πτώση κερδών- απώλεια επενδυτικών κεφαλαίων).. Μέχρι που μπορεί ο καπιταλισμός να εξελίσσεται Απαντήσεις μέσω Πολιτικής Οικονομίας ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΟΧΗ: Αντιστοιχία εργοστασίου (φάμπρικας) με την έννοια και δομή του Σχολείου: Προετοιμασία μελλοντικών εργατών (συγχρωτισμός, συγχρονισμός, Πειθαρχία, Ιεραρχία) 2. Η κλασσική σκέψη Adam Smith, φυσικές τάσεις των ανθρώπων, η ΑΓΟΡΑ, οι φυσικές τάσεις των ανθρώπων (11) /η αποταμίευση, /η συσσώρευση/ η προσδοκία κέρδους,/ ο ορθολογισμός- θυσία μέρους του κεφαλαίου, για μεγαλύτερες αποδόσεις, αγορά-πώληση κεφαλαίων, η ανταλλαγή, το ποδήλατο, η πτώση των κερδών, οι αποδόσεις, λιμνάζοντα κεφάλαια πτώση των κερδών οριακή αποδοτικότητα της εργασίας= ΜΙΣΘΟΣ.. η πληθυσμιακή θεωρία 3. David Ricardo, το ενοίκιο γης (ως την πλέον αντιπαραγωγική & ανεξέλεγκτη δαπάνη στο σύστημα, βασισμένη στην διογκούμενη συνεχώς- ζήτηση γης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Νέα Πολιτική Οικονομία (κατά Βαρουφάκη)_ /Η Νεοκλασική Σκεψη μετέπειτα «φιλελεύθερη (που μόνο φιλελεύθερη δεν είναι) πάσχει 1. Πάσχει σε επίπεδο προβλεπτικότητας, καθώς δεν μπορεί να προβλέψει συμπεριφορές που είναι «ανορθολογικά ασυνεπείς»\ Αν συμβαίνει αυτή η αμφισβήτηση, τότε ολόκληρο το νεοκλασικό οικοδόμημα κινδυνεύει με κατάρρευση, αφού έχει στηριχθεί στη διατακτική ωφέλεια και τις συνέπειά του πάνω σε ένα απόλυτα ορθολογικό (και μάλιστα εργαλειακά ορθολογικό) συνειρμό 2

3 2. Πάσχει σε επίπεδο φιλοσοφίας, καθώς βασίζεται σε ρηχές έννοιες όπως αυτή της διατακτικής-ταξινομικής ωφέλειας, που επιπλέον είναι ατομική, χωρίς καμιά αναφορά σε στοιχειώδεις, έστω, κοινωνικές αξίες 3. Πάσχει σε επίπεδο αριθμητικής, κθώς αδυνατεί να προσδιορίσει βασικές αρχές διαπραγμάτευσης (Η Θεωρια των Μη συνεργατικών παιγνίων είναι ακόμα ανοιχτή, ο «εργαλειακά ορθολογιστής» δεν είναι ακόμα (επτά 7 δεκαετίες μετά) προσδιοριμένος, αλλά είναι «στο περίπου» με ομχλώδεις και δυσπρόσιτους συλλογισμούς 4. Πάσχει από έλλειψη «προσανατολισμού» πέρα από την τυφλή υποταγή στο «απολιτικόενστικτώδες πάθος», ανοίγοντας την ευκαιρία σε κάθε είδους εγκληματία, κλέφτη κλπ για κοινωνική αναγνωριση που μετριέται με τα χρήματα, και όχι με την Αξία- Θέλω να ελπίσω πως σύντομα αυτό το άθλιο μοντέλο θα ανατραπεί 5. Πάσχει από τεκμηρίωση 6. Πάσχει από εξιστόρηση-αφήγηση/ παρελθόν Στο βωμό της δήθεν δημοκρατίας, της δήθεν ψευτοκουλτούρας (βλ Σμύρνη «Συνοστίζωνταν» βλ ρηχη αποτύπωση ενστίκτων (πχ τα ρεκορς τα 7. Πάσχει από ιδανικά, το όραμα για καλύτερο αύριο παρελθό-παρονμελλον συγκλίνουν στην υπέρτατη στιγμή του «τώρα» 8. Πάσχει από ιστορική τεκμηρίωση- πάσχει από προβλεπτικότητα πάσχει από ερμηνεία: Δεν αντέχει στο χρόνο.. Βλ ΔΝΤ κλπ Μα έτσι, δια της «εις άτοπον» (βλέπε σχόλιο G.H. Hardy, , πιο πάνω ) ενισχύεται η «θέση» της Κλασσικής Οικονομικής Σκέψης, που θεμελιώνεται πάνω στην έννοια της ΑΓΟΡΑΣ, «του αόρατου χεριού» δηλαδή που «τακτοποιεί» θέσεις, συγκεντρώσεις (χωρικές, πιχειρηματικές κλπ) ακόμα και συναισθήματα, ανεξάρτητα από προσλαμβανόμενες / διατακτικές ή μη ωφέλειες Πάνω σε αυτή τη κριτική, στηρίζουμε την ανάλυση της «Κλασσικής Σκέψης» εξετάζοντας στο μάθημα τούτο (μάθημα 8) - τους ΔΥΟ (2) μόνο θεωρητικούςπυλώνες της, τον ADAM SMITH (ο οποίος «πιστώνεται» με τη κεντρική ιδέα της μέχρι σήμeρα διαδρομής του πλανήτη: την ΑΓΟΡΑ και το ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, που απορρέει από το δίπολο «συσώρευση-επένδυση», η καλήκαγαθή κοινωνία, στα πλαίσια της «ηθικής φιλοσοφίας» ) και τον DAVID RICARDO (ενοίκιο γης) του 18 ου αιώνα 3

4 ΑΝΑΛΥΣΗ Από το εισαγωγικό μάθημα 1 πήραμε κάποιες γενικές και σκόρπιες εικόνες Ας τις θυμηθούμε: Οι τρεις νέες συνθήκες (γη, εργασία, κεφάλαιο ως εμπορεύσιμα αγαθά) μαζί με την εμπορευματοποίηση των αγαθών που είδαμε πιο πάνω, συνέπεσαν την ίδια εποχή στη Βρετανία: 1. Οι έμποροι για πρώτη φορά στην ιστορία, προσδίδουν στα προϊόντα που διακινούν, μια «εμπορεύσιμη μορφή», στην οποία ενσωματώνεται για πρώτη φορά ΚΕΡΔΟΣ. Μετατρέπουν έτσι την ως τότε ανταλλακτική οικονομία σε πιο σύνθετη, έτσι που να επιτρέπει στους κατόχους αυτών των αγαθών να αποκομίζουν απότομα τεράστια κέρδη, απλά και μόνο από το «εμπόριο» πλέον, χωρίς κυριολεκτικά να παράγουν τίποτα (κάτι αντίστοιχο με την Ελλάδα της μεταπολίτευσης) Μέσα από τον απότομο αυτό πλουτισμό, μιας ορισμένης τάξης ανθρώπων (των εμπόρων) τους οποίους λοιδορούσαν οι ευγενείς και αριστοκράτες (θεωρώντας τους ανήθικους, και το εμπόριο ως κάτι το ανήθικο) άρχισε να μεταβάλλεται ολόκληρο το έως τότε βασισμένο σε βασιλιάδες και ευγενείς σύστημα και το κέντρο βάρους της κοινωνικής καταξίωσης να «μετατοπίζεται» προς την πλευρά των εμπόρων. Αυτό σήμαινε απλά, πως οι έμποροι βαθμιαία εκτόπιζαν τους ευγενείς από την κοινωνική τους θέση την οποία καταλάμβαναν επειδή εμφανίζονταν και ήταν σημαντικοί στη κοινωνική αλυσίδα, ακριβώς επειδή είχαν στη κατοχή τους μια ποσότητα χρημάτων, και όχι επειδή είχαν περισσότερες αρετές από τους ευγενείς. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και σήμερα, όπου «ο καπιταλιστής θεωρείται και είναι σημαντικός μέσα στην αλυσίδα του καπιταλιστικού συστήματος, ανάλογα με την ποσότητα του χρήματος που κατέχει και μόνο όσο χρονικό διάστημα κατέχει αυτή τη ποσότητα (MARX- Κεφάλαιο) 4

5 2. Οι γαιοκτήμονες ευγενείς, όπως είναι γνωστό, είχαν παραχωρήσει την καλλιέργεια γης (των κτημάτων τους) στους ακτήμονες καλλιεργητές, που ζούσαν από την σοδειά αυτών των καλλιεργειών - κυριολεκτικά «θεωρούσαν» τη γη δική τους, αφού επι γενιές κανείς δεν τους είχε αμφισβητήσει. Οι ακτήμονες καλλιεργητές έδιναν ένα μέρος από τη σοδειά αυτή στον «επιστάτη» (βλ παιδικό παραμύθι «ο παπουτσωμένος γάτος», με αυτό το περιεχόμενο) τον οποίο είχε διορίσει ο γαιοκτήμονας, για να μαζεύει τη συγκομιδή(ένα μέρος αυτής) για λογαριασμό του. Στην ουσία, ο γαιοκτήμονας σχεδόν «συντηρούσε» τους ακτήμονες καλλιεργητές. Οι τελευταίοι, δεν είχαν καν δει τον γαιοκτήμονα. Γνώριζαν απλά τον (αντί αυτού) επιστάτη Με την εισαγωγή του εμπορικού κερδοσκοπικού κεφαλαίου (argent/αργύρια/ αρνητικό περιεχόμενο της λέξης) και εν όψει των «ανακατατάξεων» που άρχισαν να διαμορφώνονται μέσα και εξαιτίας του εμπορικού /κερδοσκοπικού κεφαλαίου, συνειδητοποίησαν πως αυτή η γη την οποία καλλιεργούσαν οι ακτήμονες, θα μπορούσε να «νοικιασθεί» σε εκείνους που διέθεταν τα κεφάλαια (και μάλιστα πολύ επικερδέστερα) και έτσι να αποκομίσουν και εκείνοι ένα μεγαλύτερο έσοδο (την πρόσοδο από το ενοίκιο γης) Έτσι λοιπό αποφασίζουν την έξωση των ακτημόνων καλλιεργητών από τα κτήματα, και την ενοικίαση αυτών σε εκείνους που διέθεταν το εμπορικό κεφάλαιο, το οποίο στο μεταξύ είχε αυξηθεί πάρα πολύ σε αυτή τη κατάσταση Ο KARL MARX - βλέπε «Πρωταρχική Συσσώρευση» στη προσπάθειά του να αναζητήσει τις ρίζες τη της συσσώρευσης έχει περιγράψει με τον πλέον γλαφυρό τρόπο, αυτή τη διαδικασία: «οι ακτήμονες-καλλιεργητές υποχρεώθηκαν ακόμα και με τη βία να εγκαταλείψουν τη γη που για γενιές ολόκληρες καλλιεργούσαν χωρίς κανείς να τους ενοχλήσει (δίνοντας μόνο ένα μέρος της σοδιάς στον επιστάτη, για τον γαιοκτήμονα που δεν γνώριζαν μα έτσι μέσα από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε η έννοια της ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ βασικού πυλώνα του καπιταλιστικού συστήματος» 3. Οι καλλιεργητές, μετά από την έξωσή τους από τη γη που για γενιές καλλιεργούσαν, έμειναν κυριολεκτικά μετέωροι.. άρχισαν να συσσωρεύονται στις μεγάλες πόλεις και τα αστικά κέντρα που είχαν αρχίσει να δημιουργούνται, εκλιπαρώντας για μια εργασία, οποιαδήποτε και αν ήταν, και με οποιουσδήποτε όρους, απλά και μόνο για βιοπορισμό 5

6 Και τα 3 αυτά στοιχεία, παρουσιάστηκαν ταυτόχρονα στο Ηνωμένο Βασίλειο (UK) χώρα που γέννησε, ή καλύτερα χώρα, από την οποία ξεκίνησε το λεγόμενο «καπιταλιστικό σύστημα» που φτάνει, αναλλοίωτο, μέχρι τις μέρες μας Βασική μονάδα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, σε αυτή την εξέλιξη αναδείχνεται το εργοστάσιο, η βιομηχανία που έμελλε να χαρακτηρίσει μια ολόκληρη εποχή (Βιομηχανική Εποχή) και να αναδείξει την ΑΓΟΡΑ σε ύψιστη αξία-σημείο συνάντησης όλων αυτών των αγαθών που ανταλλάσσονταν, πλέον σε μια ορισμένη τιμή.. Τι ήταν αυτό που διαμόρφωνε και διαμορφώνει ακόμα τη τιμή? Μα οι διαφορετικές ιδιότητες που έχουν τα αγαθά, ιδιότητες που ικανοποιούν συγκεκριμένες ανάγκες, είτε σαν εισροές άλλων αγαθών (εργαλεία, μηχανήματα) είτε σαν εκροές, σύμφωνα με τον Marx Αρκεί αυτός ο προσδιορισμός? ΟΧΙ, λέει η νεοκλασική σχολή σκέψης, η τιμή προσδιορίζεται από την τελευταία, την οριακή μονάδα του προϊόντος Αυτή ακριβώς η παρατήρηση θα μας απασχολήσει σε ολόκληρο το μάθημα τούτο, μάθημα που φέρνει αντιμέτωπες 2 βασικές Αξίες και θέτει τα θεμέλια της οικονομικής και πολιτικής σκέψης: πολιτική οικονομία, ή νεοκλασική σκέψη? Ελευθερία της αγοράς, ή παρεμβατισμός, ασυδοσία των αγορών (παγκοσμιοποίηση, ή παγκόσμιοι Κανόνες καλής καγαθής κοινωνίας? Στη κλασσική και νεοκλασική σκέψη, η τιμή του αγαθού έχει την πιο κρίσιμη θέση: Στη κλασσική σκέψη, η τιμή είναι ο συντονιστής αγαθών που προσφέρονται και ζητούνται, σε συνδυασμό με την κινητικότητα των αγαθών που διασφαλίζει η εμπορευματοποίηση (η λογική του εμποράκου, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται (σ40) Η Νεοκλασική σκέψη πηγαίνει ένα βήμα πιο πίσω: Μας λέει το τι είναι εκείνο που προσδιορίζει τόσο τη τιμή (αν υπάρχει, πχ ο αέρας δεν έχει τιμή, γιατί?) όσο και το ύψος αυτής 6

7 Στη κλασσική σκέψη, ο «Πλούτος των Εθνών» του Adam Smith (1760) συνιστά το θεμέλιο, όχι μόνο στη σκέψη αυτή, αλλά σε ολόκληρο το οικοδόμημα της «Οικονομικής Θεωρίας» Το έργο αυτό, μαζί με το «Κεφαλαίο» (Karl Marx) και τις φιλοσοφικές /οικονομικές αναζητήσεις των David Ricardo & John Stuart Mill συνθέτουν τη βάση της Οικονομικής Θεωρίας: Όντας μεγαλοπρεπείς και μακροπρόθεσμες, διαχρονικές θεωρίες δεν είχαν τότε την έννοια που σήμερα τους αποδίδουμε, αλλά μάλλον την έννοια της «Πολιτικής και Οικονομικής Ηθικής. Ήταν περισσότερο φιλοσοφία παρά οικονομία Σε κάθε περίπτωση, ήταν «πολιτική» και όχι «μοντελοποίηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς» Το κάθε τι στην οικονομική σκέψη ήταν «στις υπηρεσίες της ανθρώπινης ευημερίας, συνιστούσε έκφραση «πολιτικής» που θα έπρεπε να ακολουθηθεί για το γενικό καλό, σε αντίθεση με τη νεοκλασική σκέψη που έδινε συνταγές βραχυπρόθεσμης ισορροπίας, στη βάση της Ισοοριακής αρχής Υπάρχει και η αντίθετη άποψη: κατά πολλούς, ο Adam Smith ήταν απολογητής του πρώτου καπιταλιστικού συστήματος, που έπαιρνε τη μορφή της αγοράς και όχι της αγοράς που σταδιακά δημιουργούσε την αρχική φάση του καπιταλισμού, στη Βρετανία που είχε ήδη από τον 18 ο αιώνα μετατραπεί σε ένα απέραντο εργοστάσιο συνεχούς κα ανελέητης (ανταγωνιστικής) παραγωγής Η ΑΓΟΡΑ συνιστά τον πυλώνα της Δυτικής (και σήμερα ολόκληρου του πλανήτη) σκέψης (αναλύεται πιο κάτω) Η λογική του «εμποράκου» και ο «ακούσιος συντονισμός» μέσω των τιμών, που ο Βαρουφάκης αποκαλεί «διευθυντή ορχήστρας» συνιστά αυτόματα παράγοντα συνολικής ευημερίας Η εγωιστική επιθυμία του καθενός (ατομική), για άκρατο και χωρίς όρια πλουτισμό μετατρέπεται σε συλλογική ωφέλεια, από τη στιγμή που ο καθένας συμπεριφέρεται ορθολογιστικά. Καθώς οι μηχανές δουλεύουν συνεχώς, ο καπιταλιστής, ορθολογιστικά σκεπτόμενος, δεν νοιάζεται απλά για την παρούσα ικανοποίηση των αναγκών του, αλλά και για την ικανοποίηση των μελλοντικών του αναγκών (τζίτζικας και μέρμηγκας ταυτόχρονα) Έτσι μέσα από τον ανελέητο ανταγωνισμό και καθώς οι μηχανές πρέπει να δουλεύουν συνέχεια, έστω και οι εργάτες υποφέρουν (θεωρούνται ως προέκταση της μηχανής) ο καπιταλιστής προχωρά στην επένδυση θυσία ενός μέρους των κεφαλαίων του που αποκόπτονται από την παρούσα ευημερία του για να αγοράσει μηχανές για ακόμα μεγαλύτερη 7

8 παραγωγή Οι υμνητές του καπιταλισμού πρόβλεψαν πως μέσα από την κίνηση αυτή θα απαλείφονταν οι ανισότητες και οι αδικίες σε όλο τον πλανήτη και θα μπαίναμε σε μια κατάσταση συλλογικής ευημερίας Για αυτό οι νέοκλασσικοί δεν μπήκαν καν στο κόπο να αναζητήσουν να χαράξουν μια συνάρτηση συνολικής-συλλογικής κοινωνικής ευημερίας Σε κάθε περίπτωση, «Ιδεολογία» και «Ιστορία» συνιστούν τα κυρίαρχα στοιχεία της κλασσικής (και όχι μόνο) Πολιτικής Οικονομίας, ή Οικονομικής Θεωρίας (1) Σε τι χρησιμεύουν αυτές οι πληροφορίες, στο επιστημονικό πεδίο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης? Καταρχήν, αντί της «αγοράς της κοινωνίας» μπήκαμε για τα καλά στην «κοινωνία της αγοράς» Αυτό έχει άμεση επίπτωση πάνω στις ζωές των Ανθρώπων, πάνω στις τοπικές τους κοινωνίες (όπου ο ένας γνωρίζει τον άλλο, ή τουλάχιστον δεν είναι αδιάφορος, ως προς τη δραστηριότητά του Η σημερινή (2012) κατάσταση είναι ενδεικτική, όπου ορισμένοι ελάχιστοι, μπροστά στα 7 δις των ανθρώπων στον πλανήτη, κυριολεκτικά «παίζουν στον τζόγο» κοινωνίες, Ανθρώπους, Λαούς χωρίς να υπάρχει εκείνος ο μηχανισμός που ενεχόμενα θα τους εμπόδιζε.. Οι «αγορές» (αυτές οι άψυχες και αόρατες δυνάμεις) προσδιορίζουν ποιος πρέπει να γίνει φτωχός και ποιος όχι.. Η τοπική κοινωνία μπορεί και λόγω μεγέθους- να συνεισφέρει στην συγκράτηση αυτού του ρεύματος.. Αρκεί οι άνθρωποι εκεί να μπορέσουν να συμφωνήσουν σε ένα ελάχιστο κοινής αποδοχής. Για να το πετύχουν αυτό, θα πρέπει να γνωρίζουν τις επιλεκτικές κινήσεις της αγοράς, το γιατί γίνονται οι πόλεμοι, τι είναι η «δημιουργική καταστροφή» γ το γιατί κάποιος επιβάλλει την άποψή του ακόμα και αν δεν έχει το δίκαιο με το μέρος του και τόσα άλλα Ενώ η ΑΓΟΡΑ, όπως τη συνέλαβε στο «Πλούτο των Εθνών» ο Adam Smith (1760) είχε καθιερωθεί με ενθουσιασμό, αφού το «αόρατο χέρι» της εξίσωνε (ή τουλάχιστον δημιουργούσε την προσδοκία ότι εξίσωνε) τιμές, αγαθά, εργασία σε κάθε μέρος του πλανήτη, χωρίς κενά και ανισορροπίες, ξαφνικά ένας άλλος μεγάλος κλασσικός και υπερ-αιωνόβιος- David Ricardo επεσήμανε μια ιδιαιτερότητα, μια «αχρησία» που με απλά λόγια.. κέρδιζε χρήματα, χωρίς να προσφέρει τίποτα στον κύκλο του Αdam Smith( ΑΓΟΡΑ): Ο επιχειρηματίας έβαζε τα δικά του κεφάλαια να «κινούνται» στις επενδύσεις που έκανε. Αναλάμβανε 8

9 έτσι το ρίσκο, να χάσει όλο το κεφάλαιό του.. Για αυτό προσπαθούσε να το κάνει όσο το δυνατόν, πιο παραγωγικό. Από την άλλη ο εργάτης πρόσφερε την «εργατική του δύναμη» (MARX) και έδινε τον «καλύτερο εαυτό του» για να μην απολυθεί. Ο επιχειρηματίας είχε να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό των άλλων επιχειρηματιών μέσα στην ΑΓΟΡΑ, ενώ ο εργαζόμενος είχε να αντιμετωπίσει τον άνεργο που καραδοκούσε για τη δική του ευκαιρία, βασισμένη στο λάθος του ήδη εργαζόμενου.. Καλά όλα αυτά. Ο γαιοκτήμονας, όμως?? Αυτός, απλά εισέπραττε το «ενοίκιο γης» (πάνω στην οποία ο επιχειρηματίας και ο εργάτης ανέπτυσσαν τις δικές τους δραστηριότητες) χωρίς να έχει κανένα ρίσκο, ή φόβο.. Δεν έπαιρνε μέρος στο κύκλο της ΑΓΟΡΑΣ.. ήταν κάτι σαν παράσιτο.. Δεν είχε ανταγωνιστές. Δεν ανταγωνίζεται κανέναν μέσω-ενδεχομένως- της μείωσης των τιμών.. ακόμα-ακόμα μπορούσε χωρίς κανένα ρίσκο να ανεβάζει τις τιμές της γης που νοίκιαζε, χωρίς να δίνει λόγο σε κανένα Το «ηθικό» της υπόθεσης (όπως αναφέρεται στη σχετική βιβλιογραφία) ήταν, πως αν και ο ίδιος γαιοκτήμονας.. μιλούσε και έγραφε αντίθετα από τη δική του οικονομική κατάσταση Η τεχνική που αφορά στο ενοίκιο γης θα αναφερθεί στο μάθημα «Περιφερειακή Ανάπτυξη» Δ τυπικού εξαμήνου σπουδών, με το σκεπτικό, πως αυτή η «μη λειτουργία», μέσα στο κύκλο της αγοράς Αόρατο χέρι, που θα εξισορροπούσε τα πάντα σε όλο τον πλανήτη) είναι ένας από τους λόγους της περιφερειακής ανισότητας. Δύο θέματα εδώ: Από τη μια η «απουσία ρίσκου» και από την άλλη, η «μη συμμετοχή» στη παραγωγική διαδικασία, σε συνδυασμό με την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο συνιστούν τις βασικές πηγές παραγωγής και αναπαραγωγής περιφερειακών ανισοτήτων, κάτι που δεν μπορεί να θεραπευθεί, παρά μόνο αν ανατραπεί ολόκληρο το σύστημα που στήριξε την άνθηση και εδραίωση του καπιταλιστικού συστήματος (παγκοσμιοποίηση) Ζώντας, σήμερα στο μεταίχμιο καπιταλιστικούμετακαπιταλιστικού συστήματος (post-capitalist system) η πανανθρώπινη ελπίδα εστιάζει σε ένα κόσμο πιο αρμονικό, λιγότερο άδικο, με μείωση (αν όχι εξαφάνιση) των περιφερειακών ανισοτήτων (2) Η μαρξιστική Αντίληψη.. Θα την εξετάσουμε όπως και τη νέο-μαρξιστική και «ενοικίου» - στο μάθημα της Περιφερειακής Ανάπτυξης 9

10 ΑΓΟΡΑ Η ΑΓΟΡΑ, αυτή η «ανυπέρβλητη» (κατά τους Δυτικούς) έννοια, το «αόρατο χέρι» που κινεί τα πάντα, τακτοποιεί, εξισώνει, αποτρέπει ανισότητες γεωγραφικές, κοινωνικές κλπ απαντά, στην ερώτηση (ερώτηση που τέθηκε από τον ίδιο τον Adam Smith (Πατριάρχη τη Πολιτικής Οικονομίας/ της κλασσικής οικονομικής σχολής του καπιταλιστικού συστήματος) : "Πως οι άνθρωποι που είναι εγωιστές και συμφεροντολόγοι μπορούν τελικά να έχουν συλλογική ζωή; Πως σε κοινωνίες όπου ο καθένας βλέπει το προσωπικό του συμφέρον μπορεί να υπάρχει σύγκλιση συμπεριφορών κι όχι αποσύνθεση?? Ο Adam Smith,ο Σκωτσέζος καθηγητής Ηθικής Φιλοσοφίας, και Πρωτοπόρος της Πολιτικής Οικονομίας, με το έργο του, Ο Πλούτος των Εθνών, The Wealth of Nations [ πλήρης τίτλος: An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations,-έτος πρώτης έκδοσης 1776 δίνει τη κλασσική απάντηση που έμελλε να γίνει magnum opus (μεγάλο έργο/κλασσικό) για όλες τις μετέπειτα γενιές οικονομολόγων και όχι μόνο, έδωσε μόνος του την κλασσική-πλέον- απάντηση: «.Κάθε άτομο επιδιώκει ν' αξιοποιεί το κεφάλαιό του κατά τρόπο που το προϊόν του να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή αξία. Εν γένει δεν επιδιώκει να προωθήσει το κοινό συμφέρον, ούτε καν γνωρίζει πόσο το προωθεί. Επιδιώκει μόνο τη δική του ασφάλεια, το δικό του κέρδος. Και κινείται από ένα Αόρατο Χέρι, στο να επιδιώκει ένα στόχο που δεν αποτελούσε μέρος των επιδιώξεών του. Επιδιώκοντας το δικό του συμφέρον, το άτομο συχνά προωθεί το συμφέρον της κοινωνίας πιο αποτελεσματικά απ' όσο συμβαίνει όταν ευθέως επιδιώκει να το προωθήσει. Η "αόρατη χειρ" λοιπόν δεν είναι κάποιος υπερφυσικός παρεμβατικός μηχανισμός ο οποίος επεμβαίνει κάθε φορά που παρουσιάζεται μια δυσλειτουργία για να επαναφέρει το κοινωνικοοικονομικό σύστημα σε 10

11 αρμονία. Είναι η ίδια η φύση του ανθρώπου όπως αποκαλύπτεται με τις καθημερινές πράξεις και δραστηριότητες που εκδηλώνει το άτομο στην κοινωνία και στην αγορά. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο έργο «Ο Πλούτος των Εθνών», ο άνθρωπος χρειάζεται πάντα τη βοήθεια των συνανθρώπων του και μάταια θα την περίμενε από την καλοσύνη τους και μόνο. Θα επιτύγχανε πολύ πιο γρήγορα τους σκοπούς του αν κατηύθυνε το δικό τους συμφέρον ευνοϊκά για τον εαυτό του κι αν μπορούσε να τους αποδείξει ότι επιδιώκουν και το δικό τους συμφέρον αν κάνουν γι' αυτόν, αυτό που τους ζητάει. [ Είναι σαν το παιχνίδι εκείνο (ανήκει στην ίδια λογική) που εγώ έπαιζα, σαν παιδί, κάποτε τη κατασκήνωση: ένα κομμάτι σκληρό ύφασμα, ή σχοινί, όπου ο καθένας μας έπιανε από μία άκρη και το τραβούσαμε, ο καθένας προς το μέρος του..επειδή, συνήθως τα παιδιά του Δημοτικού έχουν την ίδια δύναμη, το κομμάτι ύφασμα, ή σχοινί εξισορροπούσε ακριβώς την μέση.. χωρίς προτίμηση στο ένα ή το άλλο άκρο Πρόκειται για το παιχνίδι «διελκυστίνδα» Πιο κάτω σας δείχνω αυτό το παιχνίδι.. με 2 όμως «διακριτά στρατόπεδα» που είναι υποσύνολο της μεγάλης «διελκυστίνδας» 11

12 Συνεχίζει ο Α. Smith στο «Πλούτο των Εθνών»:.Όποιος προτείνει μια οποιαδήποτε δουλειά, ενεργεί με το ίδιο πνεύμα. "Δώσε μου ό,τι μου χρειάζεται και θα έχεις αυτό που εσύ χρειάζεσαι". Ο Adam Smith εξηγεί ότι αυτό είναι το πνεύμα κάθε τέτοιας προσφοράς και με τέτοιο τρόπο παίρνουμε ο ένας από τον άλλο πολύ μεγαλύτερο μέρος απ' όλες τις υπηρεσίες από τις οποίες έχουμε μεταξύ μας ανάγκη.. Τονίζει, χαρακτηριστικά: "Δεν περιμένουμε το γεύμα μας από την καλοσύνη του κρεοπώλη ή του αρτοποιού αλλά από το συμφέρον στο οποίο αποβλέπουν. Δεν απευθυνόμαστε προς την αγάπη τους για την ανθρωπότητα αλλά προς το δικό τους συμφέρον και δεν μιλάμε ποτέ σ' αυτούς για τις ανάγκες μας αλλά για τα οφέλη που έχουν αυτοί από κείνες. Κανείς εκτός από ένα ζητιάνο δε θα μπορούσε κατά πρώτο λόγο να εξαρτάται οπό την καλοσύνη των συμπολιτών του"..» Κάποιος όπως συνέβη και σε μένα, στα πρώτα στάδια της επαφής μου με την Πολιτική Οικονομία-θα κατηγορούσε (και εξακολουθούν να τον κατηγορούν, από άγνοια) τον Adam Smith για τον δημιουργό της πιο απάνθρωπης «καπιταλιστικής» οπτικής, κάτι που οδήγησε στις μέρες μας στη πραγματικά απάνθρωπη και ανάλγητη «παγκοσμιοποίηση» Υπάρχει μια και μοναδική απάντηση: O A.Smith ήταν πάνω από όλα ένας πραγματικός δάσκαλος της «Ηθικής Φιλοσοφίας» Δεν θα μπορούσε να φτάσει σε αυτό το σημείο (προσδιορισμού της ΑΓΟΡΑΣ) χωρίς τα ερεθίσματα, από το ίδιο το γνωστικό αντικείμενο που δίδασκε Μάλιστα, πολλοί από τους ερευνητές του συνολικού του έργου 1 καταλήγουν σήμερα, πως, αντίθετα από ό,τι πιστευόταν, ο άνθρωπος αυτός, εισήγαγε την έννοια της ΑΓΟΡΑΣ ως την πλέον ηθική προσέγγιση της ανθρώπινης φύσης (του κάθε ζωντανού οργανισμού, προσθέτω πχ η επιβίωση όλων των οργανισμών, βασίζεται ακριβώς στην ίδια ισορροπία/το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό, και το πρώτο με τη σειρά του τρώγεται από ένα γλάρο.. ο οποίος τρώγεται.) Το αν τα γραψίματα του, έφτασαν σήμερα να είναι τα «μισητά» σύμβολα, της πιο απάνθρωπης ψυχρής 1 Πχ το έργο (επίσης κλασσικό) The Theory of Moral Sentiments(1759, προγενέστερο του κλασσικού του έργου «Ο Πλούτος των Εθνών/

13 λογικής, που καταρρακώνει τον αδύναμο, διαλύει κράτη ολόκληρα, τσαλακώνει αξίες και αξιοπρέπειες Τα λεγόμενά του αλλοιώθηκαν τόσο πολύ όσο και οι ίδιες οι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν Για παράδειγμα, στο Πλούτο των Εθνών γίνεται αναφορά στον όρο «αυτό- αγάπη» (self-love) Οι Δυτικοί άλλαξαν τη λέξη σε selfish (ατομικισμός) Ο A. Smith πρότεινε τη «χρηστή διαχείριση των οικονομιών» επισημαίνοντας την σημαντικότητα της «αποταμίευσης» (ως θυσίας από τη τρέχουσα κατανάλωση και δημιουργίας μελλοντικού εισοδήματος) Οι δυτικοί πάλι αλλοίωσαν το μήνυμα, Η «αποταμίευση» έγινε συνώνυμη με το ρίσκο της επιθετικής «επενδυτικής» τοποθέτησης, τα hedge funds 2, CDS (ασφάλιστρα κινδύνου) και πλήθος όλα όσα «σκαρφίζονται» για να παράγουν κέρδη, χωρίς να παράγουν τίποτα.... κλπ Με αυτή την παρατήρηση, θα μπορούσε, ίσως κάποιος να συμφωνήσει πως αντίθετα από ό,τι πιστευόταν για τον πρώτο συνειδητό καπιταλιστή, ο A.Smith αποδεικνύεται φιλόσοφος και μάλιστα σαν ο άνθρωπος που δίδαξε αλλά και ενστερνίστηκε την «Ηθική» Ας μην ξεχνάμε τη χρονική συγκυρία που γράφει το μνημειώδες έργο του (στηριγμένο στον πιο απλοϊκό συλλογισμό που μπορούσε να γίνει : Την «παιδική διελκυστίνδα» που μάλλον αντέγραψε τον Smith και όχι το αντίστροφο) Ο 18 ος αιώνας, εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων και εφευρέσεων, 200 περίπου χρόνια αναγεννησιακής αύρας αλλά και της πρώιμης βιομηχανικής επανάστασης, με τις πρώτες ανισομέρειες, την είσοδο της μηχανής στη ζωή των ανθρώπων, την κατάλυση των μεγάλων πολιτισμών την είσοδο της Ανθρωπότητας σε μια νέα άγνωστη φάση του πολιτισμού,. την 2 A hedge fund is an investment fund that can undertake a wider range of investment and trading activities than other funds, but which is generally only open to certain types of investors specified by regulators 13

14 εποχή των Hobbs 3, Hume, Jean-Jacques Rousseau που γράφουν τα κορυφαία έργα τους (όλα, μέσα στο 18 ο αιώνα) που θα έμελλε να διατηρήσουν τη λάμψη τους, αλλά και να καθορίσουν την πολιτική, κοινωνική οικονομική κλπ ζωή μας έως σήμερα..αλλά ακόμα θα την καθορίζει και στο μέλλον αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον φιλοσοφικής αναζήτησης, γύρω από την ωφέλεια, τη σχέση κράτους-πολίρτη κλπ το «συλλογικό καλό» είναι το προσφιλές πεδίο προσέγγισης Πράγματι, σε όλων τα έργα, το «συλλογικό καλό» κατέχει μια κυρίαρχη σημασία, στη ρομαντική τους αναζήτηση να το προσδιορίσουν Είναι φυσικό, λοιπόν, σε αυτό το περιβάλλον ο Adam Smith να προσπάθησε (και το πέτυχε ολοκληρωτικά) να δώσει το δικό του στίγμα γύρω από το «συλλογικό καλό» Στην εναγώνια αυτή αναζήτηση, «βρέθηκε» μπροστά στην ΑΓΟΡΑ (όπως εκείνον που ανοίγει τα μάτια και βρίσκεται σε ένα κόσμο εντελώς διαφορετικό.. (Toffler A-Third Wave) ως ένα πεδίο πραγματοποίησης του «συλλογικού καλού»,,,μέσα από να επιδιώκει ο καθένας από μας απλά και μόνο το ατομικό του συμφέρον Από την άποψη αυτή, μπορούμε να πούμε, πως οι πολλές αρνήσεις του συλλογικού «παράγουν» ένα θετικό καλό, το συλλογικό καλό!! (όπως τα ζυγά αρνητικά στον πολλαπλασιασμό μεταξύ τους παράγουν έναν αριθμό με θετικό πρόσημο) Τι πιο απλός συλλογισμός. Η ΑΓΟΡΑ, σαν ένα αόρατο χέρι να εξισορροπεί, να προωθεί το γενικό καλό να προωθεί σε τελική ανάλυση την έννοια της Δημοκρατίας.. και της Ισότητας Η "Αόρατος Χειρ" είναι μια θεωρία 3 ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ (υπό την επιρροή του εμπορικού νέου κεφαλαίου) : Hobbs ( ) Επιθυμητό είναι αυτό που του κάνει καλό ενώ αποφευγει οτιδήποτε κακό.. Άνθρωπος αυτό υποκινούμενος (ακόμα και εγωισμούς) ΑΠΑΡΧΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: Αναγνώριση και εμβάθυνση της ευτυχίας των Ανθρώπων (σε συνδυασμό με τις μεγάλες ανακαλύψειςατμομηχανή ηλεκτρισμός..hombbs( ): Για την επίτευξη της ισορροπίας, παραίτηση από ορισμένα δικαιώματα (παραίτηση από την άκρατη ελευθερία) και παραχώρηση αυτής στο Κράτος (ανώτερη εξουσία)hume ( ) : Ακριβής προσδιορισμός του «εργαλειακά ορθολογικού»: Διαχωρισμός των 3 προσδιοριστικών παραγόντων «πάθη» (σκοποί στόχοι) «μέσα» (πόρους περιορισμούς) «λογική» (ικανότητα επιλογής) Η λογική «σκλάβος των παθών μας» ADAM SMITH ( ) [ 1776: Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ Η ΑΓΟΡΑ] «..η φυσική τάση των ανθρώπων να βελτιώνουν πάντα την ατομική τους κατάσταση..» ΚΑΝΤ( ): Λογική μας δίνει τη δυνατότητα του αυτό περιορισμού της ζωής μας και άρα να γινόμαστε καλύτεροι!!... ΚΑΘΗΚΟΝ ΑΠΟΛΑΥΣΗ «.. η μεγαλοπρέπεια του καθήκοντος δεν έχει τίποτα να κάνει με τη χαρά της ζωής..» J. BENTHAΜ( ): Ωφελιμισμός (πάθος για ευχαρίστηση αποφυγή στο πόνο) [ ευτυχία= ωφέλεια] «καλή καγαθή κοινωνία»αμερικανικο ΣΥΝΤΑΓΜΑ (1787): Δικαίωμα των πολιτών κατοχύρωσηjohn S. MILL ( ): Διαχωρισμός ωφέλειας» σε (α) βασικά ένστικτα και (β) σε ανώτερες μορφές αναζήτησης της ευτυχίας Jean-Jacques Rousseau ( ) The Social Contract, or Principles of Political Right (Du contrat social),

15 βαθιά δημοκρατική γιατί τελικά η πολιτική ελευθερία εξασφαλίζεται όπου υπάρχει οικονομική ελευθερία. 4 Παρακάτω, δίνεται μια σχηματική παρουσίαση (μια πρώτη προσέγγιση) της ΑΓΟΡΑΣ, όπως την φανταζόμαστε 4 FREE SERVICES: "Έρευνα για τη φύση και τα αίτια του πλούτου των εθνών" - εκδ. Ευρωεκδοτική, μετάφραση Δημ. Καλιτσουνάκη. 15

16 Κατ αρχήν την ΑΓΟΡΑ τη συναντάμε παντού: Από το SUPERMARKET της γειτονιάς, μέχρι το μεσιτικό γραφείο που φέρνει σε επαφή πωλητή-αγοραστή ακίνητης περιουσίας, από το περίπτερο, μέχρι το Χρηματιστήριο, όπου κάποιος αγοράζει και πουλά χρήμα, κοκ Στο σήμα, για εκπαιδευτικούς λόγους ξεχωρίσαμε 2 μορφών αγορές 1. Την αγορά εμπορευμάτων (πχ SUPERMARKET) το παντοπωλείο της γειτονιάς κλπ 2. Την αγορά χρήματος Χρηματιστήριο Σε κάθε μια από τις αγορές αυτές προσαρμόσαμε τα βασικά «υποκείμενα» και «αντικείμενα» που βρίσκονται στο επίκεντρο όλων των διαδικασιών της ΑΓΟΡΑΣ αλλά και που κινητοποιούν τις διαδικασίες αυτές : Ο έμπορος και ο πελάτης «συναντώνται» μέσω της αγοράς, αλλά και των αντικειμένων «χρήματος» και «εμπορευμάτων» τα οποία πάλι συναντώνται στα πλαίσια των αγορών Κάθε ένα από τα υποκείμενα-αντικείμενα έχουν ρόλους που εναλλάσσονται και διασταυρώνονται μεταξύ τους με διάφορες διαφορετικές αντιθετικές έννοιες: Ο πωλητής ενός εμπορεύματος, μπορεί να είναι ταυτόχρονα, αγοραστής χρήματος, ή ακόμα και αγοραστής εμπορεύματος Ο αγοραστής εμπορεύματος μπορεί να είναι πωλητής χρήματος, ή εμπορεύματος Το χρήμα ασφαλώς στα χέρι του καταναλωτή μεταφράζεται σε αγοραστική δύναμη, με την οποία μπορεί να αγοράσει είτε χρήμα, είτε εμπόρευμα Το χρήμα στα χέρια του εμπόρου μεταφράζεται σε αγορά και άλλου εμπορεύματος τελικού, είτε ενδιάμεσου (συμπεριλαμβανομένης της επένδυσης) είτε να αγοράσει ΧΡΗΜΑ Το χρήμα αγοράζει εμπόρευμα, είτε άλλο χρήμα (φτηνό) συμπεριλαμβανομένης και της επένδυσης (πχ μηχανήματα) Βλέπουμε έτσι μια αέναη συνεχή ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ τη μορφής πώληση - αγορά όχι ως «ανταλλαγή» αλλά ως συνειδητής διαδικασίας, αποκόμισης όσο το δυνατόν υψηλότερου ατομικού ωφέλους Από κει και πέρα, η μετουσίωση του ατομικού ωφέλους σε «γενικό καλό» μέσα ακριβώς από το «παζάρι» [σημείο «συνάντησης» αγοραστή πωλητή, που μπορεί να είναι το «περίπτερο» είτε η διαδικτυακή «αγορά», είτε το SUPERMARKET, είτε το Χρηματιστηριακό Γραφείο, είτε το ίδιο το Χρηματιστήριο αξιών, είτε η Τράπεζα, είτε το Γραφείο Επενδύσεων] εκτιμήθηκε, είτε δημιούργησε προσδοκίες για ένα καλύτερο κόσμο, μέσα από το «αόρατο χέρι» 16

17 Δυστυχώς, οι προσδοκίες όχι απλά δεν επαληθεύτηκαν, όχι απλά δεν μείωσαν τις ανισότητες, όχι απλά δεν οδήγησαν στο «συλλογικό καλό» αλλά ακόμα παραπέρα, δημιούργησαν ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ ανισότητες, οικονομικές πολιτικές, έδωσαν πολέμους φονικούς, εξευτέλισαν την ανθρώπινη ύπαρξη Όχι μόνο δεν οδήγησαν στο «συλλογικό καλό» αλλά ακόμα παραπάνω συνέβαλαν στην ακόμα πιο μεγάλη ατομικότητα.. όχι μόνο δεν ένωσαν ανθρώπους, αλλά δημιούργησαν καταστάσεις «απομονωτισμού» και «ατομικιστικού προστατευτισμού», σύμφωνα με τον GIDDENS ( ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ) όχι μόνο δεν κατάφεραν να εμποδίσουν «μονοπωλιακά σύνδρομα» (σε κοινωνική, πολιτική, οικονομική οπτική) αλλά ακόμα παραπέρα έσπρωξαν προς την απόλυτη διάκριση ανάμεσα σε εξωφρενικά πλούσιους και σε απόλυτα «φτωχούς», που μπορεί να είναι φυσικά πρόσωπα, ή Κράτη, ή ακόμα και Ήπειροι Μια περιγραφική παρουσίαση των κινήσεων και της διαδικασίας της ΑΓΟΡΑΣ, όπως την εμπνεύστηκε ο A. Smith δίνεται πιο κάτω, στις 11 σελίδες ( ) του βιβλίου μου που αποτελεί (μαζί με την Περιφερειακή Ανάπτυξη) αναπόσπαστο κομμάτι της διδακτέας και άρα εξεταστέας ύλης 17

18 18

19 19

20 20

21 21

22 22

23 23

24 24

25 25

26 26

27 27

28 28

29 Ανάλυση : Α Γ Ο Ρ Α 29

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Μάρκετινγκ; Ηδιαδικασία σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών Οικονομικά της Εκπαιδευσης Ακαδημαικό έτος 2013-2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Εισαγωγικά Οικονομική επιστημη και εκπαίδευση Τα οικονομικά της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 3

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 3 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αλληλεξάρτηση και τα Οφέλη του Εμπορίου Αρ. Διάλεξης: 3 Ας δούμε πώς ξεκινά η μέρα σας Ξυπνάτε το πρωί με τη βοήθεια ενός ρολογιού το οποίο έχει κατασκευαστεί στην Κορέα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας, η ανθρωπιά διαθέτει σήμερα «ανταλλακτική αξία», παρότι ως έννοια αναφέρεται στη βοήθεια που κάποιος προσφέρει στο συνάνθρωπο. Παλαιότερα, εύχρηστος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΧΩΡΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Ι. ΤΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ Οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές επηρεάζουν τον χώρο. Ο Χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Διδάσκων: Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων -Φ. Καρυπίδης 1 Εφοδιαστική

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

Δικός σας. Kasper Rorsted

Δικός σας. Kasper Rorsted ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ Εισαγωγή Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχουμε θέσει ξεκάθαρες στρατηγικές προτεραιότητες και φιλόδοξους στόχους για την εταιρία μας. Είμαστε στη διαδικασία να εδραιώσουμε στη Henkel μια Κουλτούρα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ΔΕΙΓΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ΔΕΙΓΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ΔΕΙΓΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Αντικείμενο της Πολιτικής Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα;

Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Η οικονοµία στην Μακροχρόνια Περίοδο Τι είναι το κλασσικό υπόδειγµα; Είναι ένα αρκετά απλό αλλά συνάµα θεωρητικά ισχυρό υπόδειγµα δοµηµένο γύρω από αγοραστές και πωλητές οι οποίοι επιδιώκουν τους δικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Πολιτική Οικονομία (Οικονομική Επιστήμη) είναι η επιστήμη που μελετά τα οικονομικά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒ ΟΜΟ Η ΙΑΝΟΜΗ ΤΟΥ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΒ ΟΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 7.1 Η Έννοια του Εισοδήµατος 7.2 Μορφές Εισοδήµατος 7.3 Οι Μεταβιβαστικές Πληρωµές 7.4 Η ιανοµή του Εισοδήµατος και Η Φτώχεια ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Click to edit Master subtitle style 13/4/2011 Επιχειρηματική πρόταση συνεργασίας Mini Sports Club Έχουμε την τεχνογνωσία και την εμπειρία να σας προσφέρουμε μια κερδοφόρο

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ : ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ : ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ : ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΛΕΤΣΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Δια Βίου Μάθηση και Βιβλιοθήκες - ENTITLE Επίκ. καθηγήτρια Περιεχόμενα 1.Εισαγωγή 2.Θεωρίες Κινήτρων 2.1 Θεωρίες Προσωπικότητας 2.2 Γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α ΤΟΜΟΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α ΤΟΜΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α ΤΟΜΟΣ ΜΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α ΤΟΜΟΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Οικονομικές Επιστήμες Αρχές Οικονομικής Θεωρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΕΚΑ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΑ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Κεφάλαιο 1 Προβλήµατα των νοικοκυριών και των οικονοµιών:! Ποιος θα εργασθεί;! Τι και πόσα αγαθά θα παραχθούν;! Ποιοι πόροι θα χρησιµοποιηθούν στην παραγωγή;! Σε τι τιµές θα πωληθούν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε ΚΕΦ. 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του μαθήματος των Οικονομικών είναι να προσφέρει τις αναγκαίες οικονομικές γνώσεις, ώστε να αντιλαμβανόμαστε σωστά τον τρόπο λειτουργίας της Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Κεφ. Ιο Η Συνεισφορά της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης Εισαγωγή 17 1.1. Η Σύγχρονη Κάμψη της Ιστορίας της Οικονομικής Σκέψης..

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

3. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

3. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ 3. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Συστήματα ιδιοκτησίας Οι ανεπάρκειες της ιδιωτικής ιδιοκτησίας Η απουσία δικαιωμάτων ιδιοκτησίας Ατομική συμπεριφορά και κοινωνικό όφελος Η αξία της πληροφόρησης Το ενοίκιο σπανιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική. Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μικροοικονομική. Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μικροοικονομική Ενότητα 1: Εισαγωγικές Έννοιες Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ Κεφάλαιο 4 Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης! Προσφορά και Ζήτηση είναι οι πιο γνωστοί οικονοµικοί όροι! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο βασικές δυνάµεις,

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο»

Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» Τοπικό Σχέδιο Δράσης «Δίκτυο για την Κοινωνική Οικονομία και την Προώθηση στην Απασχόληση Γυναικών Επιστημόνων στο Θριάσιο Πεδίο» * της Αναπτυξιακής Σύμπραξης «ΘΡΙΑΣΊΑ- Νέες Γυναίκες της Επιστήμης στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ.

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800 479 π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Ποιες ήταν οι αιτίες της διάσπασης του φυλετικού κράτους; Η αύξηση του πληθυσμού και η έλλειψη καλλιεργήσιμης γης. Η καταπίεση που ασκούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34

1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 1η Συνάντηση Διά βίου εκπαίδευση & συνδικάτο σ. 17-34 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1.1 Δραστηριότητες Γνωριμία & συνεργασία των μελών της ομάδας γνωριμίας & σ. 19 συνεργασίας των εκπαιδευομένων ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.1 (Ανά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΙΟΙΚΗΗ. ιδασκαλία Αρχών Οικονομικής Θεωρίας (Μικροοικονομία Μακροοικονομία) με τη χρήση Ηλεκτρονικού Υπολογιστή υνολική ιάρκεια 48 ώρες ΚΩ ΙΚΟ 1 2 Εισαγωγή-

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1 Οικονομικά των Επιχειρήσεων Ε.Σ. Σαρτζετάκης 1 Εισαγωγή Το διοικητικό στέλεχος είναι ο άνθρωπος που κατευθύνει τις εισροές μιας επιχείρησης για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία - Επάγγελμα. Ανάλυση 1 εννοιών

Εργασία - Επάγγελμα. Ανάλυση 1 εννοιών Εργασία - Επάγγελμα Ανάλυση 1 εννοιών Τι είναι εργασία επάγγελμα Εργασία : Η σωματική και πνευματική απασχόληση του ανθρώπου που αποβλέπει σε παραγωγικό σκοπό. Όλα τα καταναλωτικά αγαθά είναι προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών.

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, κ. ΓΙΑΝΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΚΑΙ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Η εξέταση αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα