[ βιβλίο Παπακωνσταντινίδη «Στρατηγική της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης- ΜΕΡΟΣ Α : Πολιτική Οικονομία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "[ βιβλίο Παπακωνσταντινίδη «Στρατηγική της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης- ΜΕΡΟΣ Α : Πολιτική Οικονομία"

Transcript

1 ΜΑΘΗΜΑ 8 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ- Κλασσική Σκέψη [ βιβλίο Παπακωνσταντινίδη «Στρατηγική της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης- ΜΕΡΟΣ Α : Πολιτική Οικονομία Τα Μαθηματικά και η σχετική θεωρία και οι επιστήμες, όσα δηλ. ανοίγουν πραγματικά τα όμματα της ψυχής και καθαρίζουν τον νου από την τύφλωση των άλλων απασχολήσεων εμφυτεύθηκαν στους Έλληνες από τον Πυθαγόρα με τον σκοπό να μπορούν να βλέπουν τις πραγματικές αρχές και αιτίες των πάντων! ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ της ενότητας Η ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΚΕΨΗ συνιστά το θεμέλιο για την αντίληψη όλων των άλλων επιστημών, αφού όπως έχει αποδειχτεί από την πρακτική 300 χρόνων περίπου από τον Adam Smith- είναι η μόνη επιστήμη, τόσο μεγάλης/γενικής αποδοχής, επειδή αυτή προσδιόρισε επιτακτικά την βάση του Καπιταλισμού «την ΑΓΟΡΑ», αυτή την «απρόσωπη» δύναμη/(αντίστοιχη της «Αρχής Διατήρησης της Ενέργειας των φυσικών επιστημών που έχει τη δύναμη να κινεί την κάθε ανθρώπινη (σήμερα οπωσδήποτε) δραστηριότητα, να κατευθύνει τις τύχες του ανθρώπου, να διαμορφώνει δυναμικές, ισορροπίες κλπ αφού η αγορά διαμορφώνει ΧΩΡΟΥΣ μέσα από την επιλεκτική συγκέντρωση και κινητικότητα (ειδικά σήμερα στην εποχή των ΤΠΕ Κλασσική Σκέψη Λέξεις-κλειδιά για την κατανόηση της ενότητας 8 1. Αρχική ταύτιση πολιτικής οικονομίας και κλασσικής σκέψης 200 χρόνια (μέσα του 18 ου αιώνα)προσεγγίσεις-αντιθέσεις- αντιφάσεις, υπό το πρίσμα της Διαπραγμάτευσης (=ΑΓΟΡΑΣ) - 4 βασικές περίοδοι, σύμφωνα με το περιεχόμενο των θεωρητικών προσεγγίσεων + μεθοδολογίας- Κάθε 1

2 περίοδος εξετάζεται + αναλύεται από πλευράς πολιτικής οικονομίας με την ταυτόχρονη παρουσίαση όλων των εκφράσεων αυτής της περιόδου (τέχνη, μουσική, κινήματα,.. πχ Δεκαετία του 60, η καλύτερη της σύγχρονης ανθρωπότητας από πλευράς ανώτερης πνευματικής έκφρασης και συναισθήματος (η 1 η αμέσως μετά τον καταστρεπτικό πόλεμο Φόβος Στασιμότητας (πτώση κερδών- απώλεια επενδυτικών κεφαλαίων).. Μέχρι που μπορεί ο καπιταλισμός να εξελίσσεται Απαντήσεις μέσω Πολιτικής Οικονομίας ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΟΧΗ: Αντιστοιχία εργοστασίου (φάμπρικας) με την έννοια και δομή του Σχολείου: Προετοιμασία μελλοντικών εργατών (συγχρωτισμός, συγχρονισμός, Πειθαρχία, Ιεραρχία) 2. Η κλασσική σκέψη Adam Smith, φυσικές τάσεις των ανθρώπων, η ΑΓΟΡΑ, οι φυσικές τάσεις των ανθρώπων (11) /η αποταμίευση, /η συσσώρευση/ η προσδοκία κέρδους,/ ο ορθολογισμός- θυσία μέρους του κεφαλαίου, για μεγαλύτερες αποδόσεις, αγορά-πώληση κεφαλαίων, η ανταλλαγή, το ποδήλατο, η πτώση των κερδών, οι αποδόσεις, λιμνάζοντα κεφάλαια πτώση των κερδών οριακή αποδοτικότητα της εργασίας= ΜΙΣΘΟΣ.. η πληθυσμιακή θεωρία 3. David Ricardo, το ενοίκιο γης (ως την πλέον αντιπαραγωγική & ανεξέλεγκτη δαπάνη στο σύστημα, βασισμένη στην διογκούμενη συνεχώς- ζήτηση γης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Νέα Πολιτική Οικονομία (κατά Βαρουφάκη)_ /Η Νεοκλασική Σκεψη μετέπειτα «φιλελεύθερη (που μόνο φιλελεύθερη δεν είναι) πάσχει 1. Πάσχει σε επίπεδο προβλεπτικότητας, καθώς δεν μπορεί να προβλέψει συμπεριφορές που είναι «ανορθολογικά ασυνεπείς»\ Αν συμβαίνει αυτή η αμφισβήτηση, τότε ολόκληρο το νεοκλασικό οικοδόμημα κινδυνεύει με κατάρρευση, αφού έχει στηριχθεί στη διατακτική ωφέλεια και τις συνέπειά του πάνω σε ένα απόλυτα ορθολογικό (και μάλιστα εργαλειακά ορθολογικό) συνειρμό 2

3 2. Πάσχει σε επίπεδο φιλοσοφίας, καθώς βασίζεται σε ρηχές έννοιες όπως αυτή της διατακτικής-ταξινομικής ωφέλειας, που επιπλέον είναι ατομική, χωρίς καμιά αναφορά σε στοιχειώδεις, έστω, κοινωνικές αξίες 3. Πάσχει σε επίπεδο αριθμητικής, κθώς αδυνατεί να προσδιορίσει βασικές αρχές διαπραγμάτευσης (Η Θεωρια των Μη συνεργατικών παιγνίων είναι ακόμα ανοιχτή, ο «εργαλειακά ορθολογιστής» δεν είναι ακόμα (επτά 7 δεκαετίες μετά) προσδιοριμένος, αλλά είναι «στο περίπου» με ομχλώδεις και δυσπρόσιτους συλλογισμούς 4. Πάσχει από έλλειψη «προσανατολισμού» πέρα από την τυφλή υποταγή στο «απολιτικόενστικτώδες πάθος», ανοίγοντας την ευκαιρία σε κάθε είδους εγκληματία, κλέφτη κλπ για κοινωνική αναγνωριση που μετριέται με τα χρήματα, και όχι με την Αξία- Θέλω να ελπίσω πως σύντομα αυτό το άθλιο μοντέλο θα ανατραπεί 5. Πάσχει από τεκμηρίωση 6. Πάσχει από εξιστόρηση-αφήγηση/ παρελθόν Στο βωμό της δήθεν δημοκρατίας, της δήθεν ψευτοκουλτούρας (βλ Σμύρνη «Συνοστίζωνταν» βλ ρηχη αποτύπωση ενστίκτων (πχ τα ρεκορς τα 7. Πάσχει από ιδανικά, το όραμα για καλύτερο αύριο παρελθό-παρονμελλον συγκλίνουν στην υπέρτατη στιγμή του «τώρα» 8. Πάσχει από ιστορική τεκμηρίωση- πάσχει από προβλεπτικότητα πάσχει από ερμηνεία: Δεν αντέχει στο χρόνο.. Βλ ΔΝΤ κλπ Μα έτσι, δια της «εις άτοπον» (βλέπε σχόλιο G.H. Hardy, , πιο πάνω ) ενισχύεται η «θέση» της Κλασσικής Οικονομικής Σκέψης, που θεμελιώνεται πάνω στην έννοια της ΑΓΟΡΑΣ, «του αόρατου χεριού» δηλαδή που «τακτοποιεί» θέσεις, συγκεντρώσεις (χωρικές, πιχειρηματικές κλπ) ακόμα και συναισθήματα, ανεξάρτητα από προσλαμβανόμενες / διατακτικές ή μη ωφέλειες Πάνω σε αυτή τη κριτική, στηρίζουμε την ανάλυση της «Κλασσικής Σκέψης» εξετάζοντας στο μάθημα τούτο (μάθημα 8) - τους ΔΥΟ (2) μόνο θεωρητικούςπυλώνες της, τον ADAM SMITH (ο οποίος «πιστώνεται» με τη κεντρική ιδέα της μέχρι σήμeρα διαδρομής του πλανήτη: την ΑΓΟΡΑ και το ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, που απορρέει από το δίπολο «συσώρευση-επένδυση», η καλήκαγαθή κοινωνία, στα πλαίσια της «ηθικής φιλοσοφίας» ) και τον DAVID RICARDO (ενοίκιο γης) του 18 ου αιώνα 3

4 ΑΝΑΛΥΣΗ Από το εισαγωγικό μάθημα 1 πήραμε κάποιες γενικές και σκόρπιες εικόνες Ας τις θυμηθούμε: Οι τρεις νέες συνθήκες (γη, εργασία, κεφάλαιο ως εμπορεύσιμα αγαθά) μαζί με την εμπορευματοποίηση των αγαθών που είδαμε πιο πάνω, συνέπεσαν την ίδια εποχή στη Βρετανία: 1. Οι έμποροι για πρώτη φορά στην ιστορία, προσδίδουν στα προϊόντα που διακινούν, μια «εμπορεύσιμη μορφή», στην οποία ενσωματώνεται για πρώτη φορά ΚΕΡΔΟΣ. Μετατρέπουν έτσι την ως τότε ανταλλακτική οικονομία σε πιο σύνθετη, έτσι που να επιτρέπει στους κατόχους αυτών των αγαθών να αποκομίζουν απότομα τεράστια κέρδη, απλά και μόνο από το «εμπόριο» πλέον, χωρίς κυριολεκτικά να παράγουν τίποτα (κάτι αντίστοιχο με την Ελλάδα της μεταπολίτευσης) Μέσα από τον απότομο αυτό πλουτισμό, μιας ορισμένης τάξης ανθρώπων (των εμπόρων) τους οποίους λοιδορούσαν οι ευγενείς και αριστοκράτες (θεωρώντας τους ανήθικους, και το εμπόριο ως κάτι το ανήθικο) άρχισε να μεταβάλλεται ολόκληρο το έως τότε βασισμένο σε βασιλιάδες και ευγενείς σύστημα και το κέντρο βάρους της κοινωνικής καταξίωσης να «μετατοπίζεται» προς την πλευρά των εμπόρων. Αυτό σήμαινε απλά, πως οι έμποροι βαθμιαία εκτόπιζαν τους ευγενείς από την κοινωνική τους θέση την οποία καταλάμβαναν επειδή εμφανίζονταν και ήταν σημαντικοί στη κοινωνική αλυσίδα, ακριβώς επειδή είχαν στη κατοχή τους μια ποσότητα χρημάτων, και όχι επειδή είχαν περισσότερες αρετές από τους ευγενείς. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και σήμερα, όπου «ο καπιταλιστής θεωρείται και είναι σημαντικός μέσα στην αλυσίδα του καπιταλιστικού συστήματος, ανάλογα με την ποσότητα του χρήματος που κατέχει και μόνο όσο χρονικό διάστημα κατέχει αυτή τη ποσότητα (MARX- Κεφάλαιο) 4

5 2. Οι γαιοκτήμονες ευγενείς, όπως είναι γνωστό, είχαν παραχωρήσει την καλλιέργεια γης (των κτημάτων τους) στους ακτήμονες καλλιεργητές, που ζούσαν από την σοδειά αυτών των καλλιεργειών - κυριολεκτικά «θεωρούσαν» τη γη δική τους, αφού επι γενιές κανείς δεν τους είχε αμφισβητήσει. Οι ακτήμονες καλλιεργητές έδιναν ένα μέρος από τη σοδειά αυτή στον «επιστάτη» (βλ παιδικό παραμύθι «ο παπουτσωμένος γάτος», με αυτό το περιεχόμενο) τον οποίο είχε διορίσει ο γαιοκτήμονας, για να μαζεύει τη συγκομιδή(ένα μέρος αυτής) για λογαριασμό του. Στην ουσία, ο γαιοκτήμονας σχεδόν «συντηρούσε» τους ακτήμονες καλλιεργητές. Οι τελευταίοι, δεν είχαν καν δει τον γαιοκτήμονα. Γνώριζαν απλά τον (αντί αυτού) επιστάτη Με την εισαγωγή του εμπορικού κερδοσκοπικού κεφαλαίου (argent/αργύρια/ αρνητικό περιεχόμενο της λέξης) και εν όψει των «ανακατατάξεων» που άρχισαν να διαμορφώνονται μέσα και εξαιτίας του εμπορικού /κερδοσκοπικού κεφαλαίου, συνειδητοποίησαν πως αυτή η γη την οποία καλλιεργούσαν οι ακτήμονες, θα μπορούσε να «νοικιασθεί» σε εκείνους που διέθεταν τα κεφάλαια (και μάλιστα πολύ επικερδέστερα) και έτσι να αποκομίσουν και εκείνοι ένα μεγαλύτερο έσοδο (την πρόσοδο από το ενοίκιο γης) Έτσι λοιπό αποφασίζουν την έξωση των ακτημόνων καλλιεργητών από τα κτήματα, και την ενοικίαση αυτών σε εκείνους που διέθεταν το εμπορικό κεφάλαιο, το οποίο στο μεταξύ είχε αυξηθεί πάρα πολύ σε αυτή τη κατάσταση Ο KARL MARX - βλέπε «Πρωταρχική Συσσώρευση» στη προσπάθειά του να αναζητήσει τις ρίζες τη της συσσώρευσης έχει περιγράψει με τον πλέον γλαφυρό τρόπο, αυτή τη διαδικασία: «οι ακτήμονες-καλλιεργητές υποχρεώθηκαν ακόμα και με τη βία να εγκαταλείψουν τη γη που για γενιές ολόκληρες καλλιεργούσαν χωρίς κανείς να τους ενοχλήσει (δίνοντας μόνο ένα μέρος της σοδιάς στον επιστάτη, για τον γαιοκτήμονα που δεν γνώριζαν μα έτσι μέσα από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε η έννοια της ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ βασικού πυλώνα του καπιταλιστικού συστήματος» 3. Οι καλλιεργητές, μετά από την έξωσή τους από τη γη που για γενιές καλλιεργούσαν, έμειναν κυριολεκτικά μετέωροι.. άρχισαν να συσσωρεύονται στις μεγάλες πόλεις και τα αστικά κέντρα που είχαν αρχίσει να δημιουργούνται, εκλιπαρώντας για μια εργασία, οποιαδήποτε και αν ήταν, και με οποιουσδήποτε όρους, απλά και μόνο για βιοπορισμό 5

6 Και τα 3 αυτά στοιχεία, παρουσιάστηκαν ταυτόχρονα στο Ηνωμένο Βασίλειο (UK) χώρα που γέννησε, ή καλύτερα χώρα, από την οποία ξεκίνησε το λεγόμενο «καπιταλιστικό σύστημα» που φτάνει, αναλλοίωτο, μέχρι τις μέρες μας Βασική μονάδα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, σε αυτή την εξέλιξη αναδείχνεται το εργοστάσιο, η βιομηχανία που έμελλε να χαρακτηρίσει μια ολόκληρη εποχή (Βιομηχανική Εποχή) και να αναδείξει την ΑΓΟΡΑ σε ύψιστη αξία-σημείο συνάντησης όλων αυτών των αγαθών που ανταλλάσσονταν, πλέον σε μια ορισμένη τιμή.. Τι ήταν αυτό που διαμόρφωνε και διαμορφώνει ακόμα τη τιμή? Μα οι διαφορετικές ιδιότητες που έχουν τα αγαθά, ιδιότητες που ικανοποιούν συγκεκριμένες ανάγκες, είτε σαν εισροές άλλων αγαθών (εργαλεία, μηχανήματα) είτε σαν εκροές, σύμφωνα με τον Marx Αρκεί αυτός ο προσδιορισμός? ΟΧΙ, λέει η νεοκλασική σχολή σκέψης, η τιμή προσδιορίζεται από την τελευταία, την οριακή μονάδα του προϊόντος Αυτή ακριβώς η παρατήρηση θα μας απασχολήσει σε ολόκληρο το μάθημα τούτο, μάθημα που φέρνει αντιμέτωπες 2 βασικές Αξίες και θέτει τα θεμέλια της οικονομικής και πολιτικής σκέψης: πολιτική οικονομία, ή νεοκλασική σκέψη? Ελευθερία της αγοράς, ή παρεμβατισμός, ασυδοσία των αγορών (παγκοσμιοποίηση, ή παγκόσμιοι Κανόνες καλής καγαθής κοινωνίας? Στη κλασσική και νεοκλασική σκέψη, η τιμή του αγαθού έχει την πιο κρίσιμη θέση: Στη κλασσική σκέψη, η τιμή είναι ο συντονιστής αγαθών που προσφέρονται και ζητούνται, σε συνδυασμό με την κινητικότητα των αγαθών που διασφαλίζει η εμπορευματοποίηση (η λογική του εμποράκου, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται (σ40) Η Νεοκλασική σκέψη πηγαίνει ένα βήμα πιο πίσω: Μας λέει το τι είναι εκείνο που προσδιορίζει τόσο τη τιμή (αν υπάρχει, πχ ο αέρας δεν έχει τιμή, γιατί?) όσο και το ύψος αυτής 6

7 Στη κλασσική σκέψη, ο «Πλούτος των Εθνών» του Adam Smith (1760) συνιστά το θεμέλιο, όχι μόνο στη σκέψη αυτή, αλλά σε ολόκληρο το οικοδόμημα της «Οικονομικής Θεωρίας» Το έργο αυτό, μαζί με το «Κεφαλαίο» (Karl Marx) και τις φιλοσοφικές /οικονομικές αναζητήσεις των David Ricardo & John Stuart Mill συνθέτουν τη βάση της Οικονομικής Θεωρίας: Όντας μεγαλοπρεπείς και μακροπρόθεσμες, διαχρονικές θεωρίες δεν είχαν τότε την έννοια που σήμερα τους αποδίδουμε, αλλά μάλλον την έννοια της «Πολιτικής και Οικονομικής Ηθικής. Ήταν περισσότερο φιλοσοφία παρά οικονομία Σε κάθε περίπτωση, ήταν «πολιτική» και όχι «μοντελοποίηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς» Το κάθε τι στην οικονομική σκέψη ήταν «στις υπηρεσίες της ανθρώπινης ευημερίας, συνιστούσε έκφραση «πολιτικής» που θα έπρεπε να ακολουθηθεί για το γενικό καλό, σε αντίθεση με τη νεοκλασική σκέψη που έδινε συνταγές βραχυπρόθεσμης ισορροπίας, στη βάση της Ισοοριακής αρχής Υπάρχει και η αντίθετη άποψη: κατά πολλούς, ο Adam Smith ήταν απολογητής του πρώτου καπιταλιστικού συστήματος, που έπαιρνε τη μορφή της αγοράς και όχι της αγοράς που σταδιακά δημιουργούσε την αρχική φάση του καπιταλισμού, στη Βρετανία που είχε ήδη από τον 18 ο αιώνα μετατραπεί σε ένα απέραντο εργοστάσιο συνεχούς κα ανελέητης (ανταγωνιστικής) παραγωγής Η ΑΓΟΡΑ συνιστά τον πυλώνα της Δυτικής (και σήμερα ολόκληρου του πλανήτη) σκέψης (αναλύεται πιο κάτω) Η λογική του «εμποράκου» και ο «ακούσιος συντονισμός» μέσω των τιμών, που ο Βαρουφάκης αποκαλεί «διευθυντή ορχήστρας» συνιστά αυτόματα παράγοντα συνολικής ευημερίας Η εγωιστική επιθυμία του καθενός (ατομική), για άκρατο και χωρίς όρια πλουτισμό μετατρέπεται σε συλλογική ωφέλεια, από τη στιγμή που ο καθένας συμπεριφέρεται ορθολογιστικά. Καθώς οι μηχανές δουλεύουν συνεχώς, ο καπιταλιστής, ορθολογιστικά σκεπτόμενος, δεν νοιάζεται απλά για την παρούσα ικανοποίηση των αναγκών του, αλλά και για την ικανοποίηση των μελλοντικών του αναγκών (τζίτζικας και μέρμηγκας ταυτόχρονα) Έτσι μέσα από τον ανελέητο ανταγωνισμό και καθώς οι μηχανές πρέπει να δουλεύουν συνέχεια, έστω και οι εργάτες υποφέρουν (θεωρούνται ως προέκταση της μηχανής) ο καπιταλιστής προχωρά στην επένδυση θυσία ενός μέρους των κεφαλαίων του που αποκόπτονται από την παρούσα ευημερία του για να αγοράσει μηχανές για ακόμα μεγαλύτερη 7

8 παραγωγή Οι υμνητές του καπιταλισμού πρόβλεψαν πως μέσα από την κίνηση αυτή θα απαλείφονταν οι ανισότητες και οι αδικίες σε όλο τον πλανήτη και θα μπαίναμε σε μια κατάσταση συλλογικής ευημερίας Για αυτό οι νέοκλασσικοί δεν μπήκαν καν στο κόπο να αναζητήσουν να χαράξουν μια συνάρτηση συνολικής-συλλογικής κοινωνικής ευημερίας Σε κάθε περίπτωση, «Ιδεολογία» και «Ιστορία» συνιστούν τα κυρίαρχα στοιχεία της κλασσικής (και όχι μόνο) Πολιτικής Οικονομίας, ή Οικονομικής Θεωρίας (1) Σε τι χρησιμεύουν αυτές οι πληροφορίες, στο επιστημονικό πεδίο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης? Καταρχήν, αντί της «αγοράς της κοινωνίας» μπήκαμε για τα καλά στην «κοινωνία της αγοράς» Αυτό έχει άμεση επίπτωση πάνω στις ζωές των Ανθρώπων, πάνω στις τοπικές τους κοινωνίες (όπου ο ένας γνωρίζει τον άλλο, ή τουλάχιστον δεν είναι αδιάφορος, ως προς τη δραστηριότητά του Η σημερινή (2012) κατάσταση είναι ενδεικτική, όπου ορισμένοι ελάχιστοι, μπροστά στα 7 δις των ανθρώπων στον πλανήτη, κυριολεκτικά «παίζουν στον τζόγο» κοινωνίες, Ανθρώπους, Λαούς χωρίς να υπάρχει εκείνος ο μηχανισμός που ενεχόμενα θα τους εμπόδιζε.. Οι «αγορές» (αυτές οι άψυχες και αόρατες δυνάμεις) προσδιορίζουν ποιος πρέπει να γίνει φτωχός και ποιος όχι.. Η τοπική κοινωνία μπορεί και λόγω μεγέθους- να συνεισφέρει στην συγκράτηση αυτού του ρεύματος.. Αρκεί οι άνθρωποι εκεί να μπορέσουν να συμφωνήσουν σε ένα ελάχιστο κοινής αποδοχής. Για να το πετύχουν αυτό, θα πρέπει να γνωρίζουν τις επιλεκτικές κινήσεις της αγοράς, το γιατί γίνονται οι πόλεμοι, τι είναι η «δημιουργική καταστροφή» γ το γιατί κάποιος επιβάλλει την άποψή του ακόμα και αν δεν έχει το δίκαιο με το μέρος του και τόσα άλλα Ενώ η ΑΓΟΡΑ, όπως τη συνέλαβε στο «Πλούτο των Εθνών» ο Adam Smith (1760) είχε καθιερωθεί με ενθουσιασμό, αφού το «αόρατο χέρι» της εξίσωνε (ή τουλάχιστον δημιουργούσε την προσδοκία ότι εξίσωνε) τιμές, αγαθά, εργασία σε κάθε μέρος του πλανήτη, χωρίς κενά και ανισορροπίες, ξαφνικά ένας άλλος μεγάλος κλασσικός και υπερ-αιωνόβιος- David Ricardo επεσήμανε μια ιδιαιτερότητα, μια «αχρησία» που με απλά λόγια.. κέρδιζε χρήματα, χωρίς να προσφέρει τίποτα στον κύκλο του Αdam Smith( ΑΓΟΡΑ): Ο επιχειρηματίας έβαζε τα δικά του κεφάλαια να «κινούνται» στις επενδύσεις που έκανε. Αναλάμβανε 8

9 έτσι το ρίσκο, να χάσει όλο το κεφάλαιό του.. Για αυτό προσπαθούσε να το κάνει όσο το δυνατόν, πιο παραγωγικό. Από την άλλη ο εργάτης πρόσφερε την «εργατική του δύναμη» (MARX) και έδινε τον «καλύτερο εαυτό του» για να μην απολυθεί. Ο επιχειρηματίας είχε να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό των άλλων επιχειρηματιών μέσα στην ΑΓΟΡΑ, ενώ ο εργαζόμενος είχε να αντιμετωπίσει τον άνεργο που καραδοκούσε για τη δική του ευκαιρία, βασισμένη στο λάθος του ήδη εργαζόμενου.. Καλά όλα αυτά. Ο γαιοκτήμονας, όμως?? Αυτός, απλά εισέπραττε το «ενοίκιο γης» (πάνω στην οποία ο επιχειρηματίας και ο εργάτης ανέπτυσσαν τις δικές τους δραστηριότητες) χωρίς να έχει κανένα ρίσκο, ή φόβο.. Δεν έπαιρνε μέρος στο κύκλο της ΑΓΟΡΑΣ.. ήταν κάτι σαν παράσιτο.. Δεν είχε ανταγωνιστές. Δεν ανταγωνίζεται κανέναν μέσω-ενδεχομένως- της μείωσης των τιμών.. ακόμα-ακόμα μπορούσε χωρίς κανένα ρίσκο να ανεβάζει τις τιμές της γης που νοίκιαζε, χωρίς να δίνει λόγο σε κανένα Το «ηθικό» της υπόθεσης (όπως αναφέρεται στη σχετική βιβλιογραφία) ήταν, πως αν και ο ίδιος γαιοκτήμονας.. μιλούσε και έγραφε αντίθετα από τη δική του οικονομική κατάσταση Η τεχνική που αφορά στο ενοίκιο γης θα αναφερθεί στο μάθημα «Περιφερειακή Ανάπτυξη» Δ τυπικού εξαμήνου σπουδών, με το σκεπτικό, πως αυτή η «μη λειτουργία», μέσα στο κύκλο της αγοράς Αόρατο χέρι, που θα εξισορροπούσε τα πάντα σε όλο τον πλανήτη) είναι ένας από τους λόγους της περιφερειακής ανισότητας. Δύο θέματα εδώ: Από τη μια η «απουσία ρίσκου» και από την άλλη, η «μη συμμετοχή» στη παραγωγική διαδικασία, σε συνδυασμό με την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο συνιστούν τις βασικές πηγές παραγωγής και αναπαραγωγής περιφερειακών ανισοτήτων, κάτι που δεν μπορεί να θεραπευθεί, παρά μόνο αν ανατραπεί ολόκληρο το σύστημα που στήριξε την άνθηση και εδραίωση του καπιταλιστικού συστήματος (παγκοσμιοποίηση) Ζώντας, σήμερα στο μεταίχμιο καπιταλιστικούμετακαπιταλιστικού συστήματος (post-capitalist system) η πανανθρώπινη ελπίδα εστιάζει σε ένα κόσμο πιο αρμονικό, λιγότερο άδικο, με μείωση (αν όχι εξαφάνιση) των περιφερειακών ανισοτήτων (2) Η μαρξιστική Αντίληψη.. Θα την εξετάσουμε όπως και τη νέο-μαρξιστική και «ενοικίου» - στο μάθημα της Περιφερειακής Ανάπτυξης 9

10 ΑΓΟΡΑ Η ΑΓΟΡΑ, αυτή η «ανυπέρβλητη» (κατά τους Δυτικούς) έννοια, το «αόρατο χέρι» που κινεί τα πάντα, τακτοποιεί, εξισώνει, αποτρέπει ανισότητες γεωγραφικές, κοινωνικές κλπ απαντά, στην ερώτηση (ερώτηση που τέθηκε από τον ίδιο τον Adam Smith (Πατριάρχη τη Πολιτικής Οικονομίας/ της κλασσικής οικονομικής σχολής του καπιταλιστικού συστήματος) : "Πως οι άνθρωποι που είναι εγωιστές και συμφεροντολόγοι μπορούν τελικά να έχουν συλλογική ζωή; Πως σε κοινωνίες όπου ο καθένας βλέπει το προσωπικό του συμφέρον μπορεί να υπάρχει σύγκλιση συμπεριφορών κι όχι αποσύνθεση?? Ο Adam Smith,ο Σκωτσέζος καθηγητής Ηθικής Φιλοσοφίας, και Πρωτοπόρος της Πολιτικής Οικονομίας, με το έργο του, Ο Πλούτος των Εθνών, The Wealth of Nations [ πλήρης τίτλος: An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations,-έτος πρώτης έκδοσης 1776 δίνει τη κλασσική απάντηση που έμελλε να γίνει magnum opus (μεγάλο έργο/κλασσικό) για όλες τις μετέπειτα γενιές οικονομολόγων και όχι μόνο, έδωσε μόνος του την κλασσική-πλέον- απάντηση: «.Κάθε άτομο επιδιώκει ν' αξιοποιεί το κεφάλαιό του κατά τρόπο που το προϊόν του να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή αξία. Εν γένει δεν επιδιώκει να προωθήσει το κοινό συμφέρον, ούτε καν γνωρίζει πόσο το προωθεί. Επιδιώκει μόνο τη δική του ασφάλεια, το δικό του κέρδος. Και κινείται από ένα Αόρατο Χέρι, στο να επιδιώκει ένα στόχο που δεν αποτελούσε μέρος των επιδιώξεών του. Επιδιώκοντας το δικό του συμφέρον, το άτομο συχνά προωθεί το συμφέρον της κοινωνίας πιο αποτελεσματικά απ' όσο συμβαίνει όταν ευθέως επιδιώκει να το προωθήσει. Η "αόρατη χειρ" λοιπόν δεν είναι κάποιος υπερφυσικός παρεμβατικός μηχανισμός ο οποίος επεμβαίνει κάθε φορά που παρουσιάζεται μια δυσλειτουργία για να επαναφέρει το κοινωνικοοικονομικό σύστημα σε 10

11 αρμονία. Είναι η ίδια η φύση του ανθρώπου όπως αποκαλύπτεται με τις καθημερινές πράξεις και δραστηριότητες που εκδηλώνει το άτομο στην κοινωνία και στην αγορά. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο έργο «Ο Πλούτος των Εθνών», ο άνθρωπος χρειάζεται πάντα τη βοήθεια των συνανθρώπων του και μάταια θα την περίμενε από την καλοσύνη τους και μόνο. Θα επιτύγχανε πολύ πιο γρήγορα τους σκοπούς του αν κατηύθυνε το δικό τους συμφέρον ευνοϊκά για τον εαυτό του κι αν μπορούσε να τους αποδείξει ότι επιδιώκουν και το δικό τους συμφέρον αν κάνουν γι' αυτόν, αυτό που τους ζητάει. [ Είναι σαν το παιχνίδι εκείνο (ανήκει στην ίδια λογική) που εγώ έπαιζα, σαν παιδί, κάποτε τη κατασκήνωση: ένα κομμάτι σκληρό ύφασμα, ή σχοινί, όπου ο καθένας μας έπιανε από μία άκρη και το τραβούσαμε, ο καθένας προς το μέρος του..επειδή, συνήθως τα παιδιά του Δημοτικού έχουν την ίδια δύναμη, το κομμάτι ύφασμα, ή σχοινί εξισορροπούσε ακριβώς την μέση.. χωρίς προτίμηση στο ένα ή το άλλο άκρο Πρόκειται για το παιχνίδι «διελκυστίνδα» Πιο κάτω σας δείχνω αυτό το παιχνίδι.. με 2 όμως «διακριτά στρατόπεδα» που είναι υποσύνολο της μεγάλης «διελκυστίνδας» 11

12 Συνεχίζει ο Α. Smith στο «Πλούτο των Εθνών»:.Όποιος προτείνει μια οποιαδήποτε δουλειά, ενεργεί με το ίδιο πνεύμα. "Δώσε μου ό,τι μου χρειάζεται και θα έχεις αυτό που εσύ χρειάζεσαι". Ο Adam Smith εξηγεί ότι αυτό είναι το πνεύμα κάθε τέτοιας προσφοράς και με τέτοιο τρόπο παίρνουμε ο ένας από τον άλλο πολύ μεγαλύτερο μέρος απ' όλες τις υπηρεσίες από τις οποίες έχουμε μεταξύ μας ανάγκη.. Τονίζει, χαρακτηριστικά: "Δεν περιμένουμε το γεύμα μας από την καλοσύνη του κρεοπώλη ή του αρτοποιού αλλά από το συμφέρον στο οποίο αποβλέπουν. Δεν απευθυνόμαστε προς την αγάπη τους για την ανθρωπότητα αλλά προς το δικό τους συμφέρον και δεν μιλάμε ποτέ σ' αυτούς για τις ανάγκες μας αλλά για τα οφέλη που έχουν αυτοί από κείνες. Κανείς εκτός από ένα ζητιάνο δε θα μπορούσε κατά πρώτο λόγο να εξαρτάται οπό την καλοσύνη των συμπολιτών του"..» Κάποιος όπως συνέβη και σε μένα, στα πρώτα στάδια της επαφής μου με την Πολιτική Οικονομία-θα κατηγορούσε (και εξακολουθούν να τον κατηγορούν, από άγνοια) τον Adam Smith για τον δημιουργό της πιο απάνθρωπης «καπιταλιστικής» οπτικής, κάτι που οδήγησε στις μέρες μας στη πραγματικά απάνθρωπη και ανάλγητη «παγκοσμιοποίηση» Υπάρχει μια και μοναδική απάντηση: O A.Smith ήταν πάνω από όλα ένας πραγματικός δάσκαλος της «Ηθικής Φιλοσοφίας» Δεν θα μπορούσε να φτάσει σε αυτό το σημείο (προσδιορισμού της ΑΓΟΡΑΣ) χωρίς τα ερεθίσματα, από το ίδιο το γνωστικό αντικείμενο που δίδασκε Μάλιστα, πολλοί από τους ερευνητές του συνολικού του έργου 1 καταλήγουν σήμερα, πως, αντίθετα από ό,τι πιστευόταν, ο άνθρωπος αυτός, εισήγαγε την έννοια της ΑΓΟΡΑΣ ως την πλέον ηθική προσέγγιση της ανθρώπινης φύσης (του κάθε ζωντανού οργανισμού, προσθέτω πχ η επιβίωση όλων των οργανισμών, βασίζεται ακριβώς στην ίδια ισορροπία/το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό, και το πρώτο με τη σειρά του τρώγεται από ένα γλάρο.. ο οποίος τρώγεται.) Το αν τα γραψίματα του, έφτασαν σήμερα να είναι τα «μισητά» σύμβολα, της πιο απάνθρωπης ψυχρής 1 Πχ το έργο (επίσης κλασσικό) The Theory of Moral Sentiments(1759, προγενέστερο του κλασσικού του έργου «Ο Πλούτος των Εθνών/

13 λογικής, που καταρρακώνει τον αδύναμο, διαλύει κράτη ολόκληρα, τσαλακώνει αξίες και αξιοπρέπειες Τα λεγόμενά του αλλοιώθηκαν τόσο πολύ όσο και οι ίδιες οι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν Για παράδειγμα, στο Πλούτο των Εθνών γίνεται αναφορά στον όρο «αυτό- αγάπη» (self-love) Οι Δυτικοί άλλαξαν τη λέξη σε selfish (ατομικισμός) Ο A. Smith πρότεινε τη «χρηστή διαχείριση των οικονομιών» επισημαίνοντας την σημαντικότητα της «αποταμίευσης» (ως θυσίας από τη τρέχουσα κατανάλωση και δημιουργίας μελλοντικού εισοδήματος) Οι δυτικοί πάλι αλλοίωσαν το μήνυμα, Η «αποταμίευση» έγινε συνώνυμη με το ρίσκο της επιθετικής «επενδυτικής» τοποθέτησης, τα hedge funds 2, CDS (ασφάλιστρα κινδύνου) και πλήθος όλα όσα «σκαρφίζονται» για να παράγουν κέρδη, χωρίς να παράγουν τίποτα.... κλπ Με αυτή την παρατήρηση, θα μπορούσε, ίσως κάποιος να συμφωνήσει πως αντίθετα από ό,τι πιστευόταν για τον πρώτο συνειδητό καπιταλιστή, ο A.Smith αποδεικνύεται φιλόσοφος και μάλιστα σαν ο άνθρωπος που δίδαξε αλλά και ενστερνίστηκε την «Ηθική» Ας μην ξεχνάμε τη χρονική συγκυρία που γράφει το μνημειώδες έργο του (στηριγμένο στον πιο απλοϊκό συλλογισμό που μπορούσε να γίνει : Την «παιδική διελκυστίνδα» που μάλλον αντέγραψε τον Smith και όχι το αντίστροφο) Ο 18 ος αιώνας, εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων και εφευρέσεων, 200 περίπου χρόνια αναγεννησιακής αύρας αλλά και της πρώιμης βιομηχανικής επανάστασης, με τις πρώτες ανισομέρειες, την είσοδο της μηχανής στη ζωή των ανθρώπων, την κατάλυση των μεγάλων πολιτισμών την είσοδο της Ανθρωπότητας σε μια νέα άγνωστη φάση του πολιτισμού,. την 2 A hedge fund is an investment fund that can undertake a wider range of investment and trading activities than other funds, but which is generally only open to certain types of investors specified by regulators 13

14 εποχή των Hobbs 3, Hume, Jean-Jacques Rousseau που γράφουν τα κορυφαία έργα τους (όλα, μέσα στο 18 ο αιώνα) που θα έμελλε να διατηρήσουν τη λάμψη τους, αλλά και να καθορίσουν την πολιτική, κοινωνική οικονομική κλπ ζωή μας έως σήμερα..αλλά ακόμα θα την καθορίζει και στο μέλλον αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον φιλοσοφικής αναζήτησης, γύρω από την ωφέλεια, τη σχέση κράτους-πολίρτη κλπ το «συλλογικό καλό» είναι το προσφιλές πεδίο προσέγγισης Πράγματι, σε όλων τα έργα, το «συλλογικό καλό» κατέχει μια κυρίαρχη σημασία, στη ρομαντική τους αναζήτηση να το προσδιορίσουν Είναι φυσικό, λοιπόν, σε αυτό το περιβάλλον ο Adam Smith να προσπάθησε (και το πέτυχε ολοκληρωτικά) να δώσει το δικό του στίγμα γύρω από το «συλλογικό καλό» Στην εναγώνια αυτή αναζήτηση, «βρέθηκε» μπροστά στην ΑΓΟΡΑ (όπως εκείνον που ανοίγει τα μάτια και βρίσκεται σε ένα κόσμο εντελώς διαφορετικό.. (Toffler A-Third Wave) ως ένα πεδίο πραγματοποίησης του «συλλογικού καλού»,,,μέσα από να επιδιώκει ο καθένας από μας απλά και μόνο το ατομικό του συμφέρον Από την άποψη αυτή, μπορούμε να πούμε, πως οι πολλές αρνήσεις του συλλογικού «παράγουν» ένα θετικό καλό, το συλλογικό καλό!! (όπως τα ζυγά αρνητικά στον πολλαπλασιασμό μεταξύ τους παράγουν έναν αριθμό με θετικό πρόσημο) Τι πιο απλός συλλογισμός. Η ΑΓΟΡΑ, σαν ένα αόρατο χέρι να εξισορροπεί, να προωθεί το γενικό καλό να προωθεί σε τελική ανάλυση την έννοια της Δημοκρατίας.. και της Ισότητας Η "Αόρατος Χειρ" είναι μια θεωρία 3 ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ (υπό την επιρροή του εμπορικού νέου κεφαλαίου) : Hobbs ( ) Επιθυμητό είναι αυτό που του κάνει καλό ενώ αποφευγει οτιδήποτε κακό.. Άνθρωπος αυτό υποκινούμενος (ακόμα και εγωισμούς) ΑΠΑΡΧΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: Αναγνώριση και εμβάθυνση της ευτυχίας των Ανθρώπων (σε συνδυασμό με τις μεγάλες ανακαλύψειςατμομηχανή ηλεκτρισμός..hombbs( ): Για την επίτευξη της ισορροπίας, παραίτηση από ορισμένα δικαιώματα (παραίτηση από την άκρατη ελευθερία) και παραχώρηση αυτής στο Κράτος (ανώτερη εξουσία)hume ( ) : Ακριβής προσδιορισμός του «εργαλειακά ορθολογικού»: Διαχωρισμός των 3 προσδιοριστικών παραγόντων «πάθη» (σκοποί στόχοι) «μέσα» (πόρους περιορισμούς) «λογική» (ικανότητα επιλογής) Η λογική «σκλάβος των παθών μας» ADAM SMITH ( ) [ 1776: Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ Η ΑΓΟΡΑ] «..η φυσική τάση των ανθρώπων να βελτιώνουν πάντα την ατομική τους κατάσταση..» ΚΑΝΤ( ): Λογική μας δίνει τη δυνατότητα του αυτό περιορισμού της ζωής μας και άρα να γινόμαστε καλύτεροι!!... ΚΑΘΗΚΟΝ ΑΠΟΛΑΥΣΗ «.. η μεγαλοπρέπεια του καθήκοντος δεν έχει τίποτα να κάνει με τη χαρά της ζωής..» J. BENTHAΜ( ): Ωφελιμισμός (πάθος για ευχαρίστηση αποφυγή στο πόνο) [ ευτυχία= ωφέλεια] «καλή καγαθή κοινωνία»αμερικανικο ΣΥΝΤΑΓΜΑ (1787): Δικαίωμα των πολιτών κατοχύρωσηjohn S. MILL ( ): Διαχωρισμός ωφέλειας» σε (α) βασικά ένστικτα και (β) σε ανώτερες μορφές αναζήτησης της ευτυχίας Jean-Jacques Rousseau ( ) The Social Contract, or Principles of Political Right (Du contrat social),

15 βαθιά δημοκρατική γιατί τελικά η πολιτική ελευθερία εξασφαλίζεται όπου υπάρχει οικονομική ελευθερία. 4 Παρακάτω, δίνεται μια σχηματική παρουσίαση (μια πρώτη προσέγγιση) της ΑΓΟΡΑΣ, όπως την φανταζόμαστε 4 FREE SERVICES: "Έρευνα για τη φύση και τα αίτια του πλούτου των εθνών" - εκδ. Ευρωεκδοτική, μετάφραση Δημ. Καλιτσουνάκη. 15

16 Κατ αρχήν την ΑΓΟΡΑ τη συναντάμε παντού: Από το SUPERMARKET της γειτονιάς, μέχρι το μεσιτικό γραφείο που φέρνει σε επαφή πωλητή-αγοραστή ακίνητης περιουσίας, από το περίπτερο, μέχρι το Χρηματιστήριο, όπου κάποιος αγοράζει και πουλά χρήμα, κοκ Στο σήμα, για εκπαιδευτικούς λόγους ξεχωρίσαμε 2 μορφών αγορές 1. Την αγορά εμπορευμάτων (πχ SUPERMARKET) το παντοπωλείο της γειτονιάς κλπ 2. Την αγορά χρήματος Χρηματιστήριο Σε κάθε μια από τις αγορές αυτές προσαρμόσαμε τα βασικά «υποκείμενα» και «αντικείμενα» που βρίσκονται στο επίκεντρο όλων των διαδικασιών της ΑΓΟΡΑΣ αλλά και που κινητοποιούν τις διαδικασίες αυτές : Ο έμπορος και ο πελάτης «συναντώνται» μέσω της αγοράς, αλλά και των αντικειμένων «χρήματος» και «εμπορευμάτων» τα οποία πάλι συναντώνται στα πλαίσια των αγορών Κάθε ένα από τα υποκείμενα-αντικείμενα έχουν ρόλους που εναλλάσσονται και διασταυρώνονται μεταξύ τους με διάφορες διαφορετικές αντιθετικές έννοιες: Ο πωλητής ενός εμπορεύματος, μπορεί να είναι ταυτόχρονα, αγοραστής χρήματος, ή ακόμα και αγοραστής εμπορεύματος Ο αγοραστής εμπορεύματος μπορεί να είναι πωλητής χρήματος, ή εμπορεύματος Το χρήμα ασφαλώς στα χέρι του καταναλωτή μεταφράζεται σε αγοραστική δύναμη, με την οποία μπορεί να αγοράσει είτε χρήμα, είτε εμπόρευμα Το χρήμα στα χέρια του εμπόρου μεταφράζεται σε αγορά και άλλου εμπορεύματος τελικού, είτε ενδιάμεσου (συμπεριλαμβανομένης της επένδυσης) είτε να αγοράσει ΧΡΗΜΑ Το χρήμα αγοράζει εμπόρευμα, είτε άλλο χρήμα (φτηνό) συμπεριλαμβανομένης και της επένδυσης (πχ μηχανήματα) Βλέπουμε έτσι μια αέναη συνεχή ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ τη μορφής πώληση - αγορά όχι ως «ανταλλαγή» αλλά ως συνειδητής διαδικασίας, αποκόμισης όσο το δυνατόν υψηλότερου ατομικού ωφέλους Από κει και πέρα, η μετουσίωση του ατομικού ωφέλους σε «γενικό καλό» μέσα ακριβώς από το «παζάρι» [σημείο «συνάντησης» αγοραστή πωλητή, που μπορεί να είναι το «περίπτερο» είτε η διαδικτυακή «αγορά», είτε το SUPERMARKET, είτε το Χρηματιστηριακό Γραφείο, είτε το ίδιο το Χρηματιστήριο αξιών, είτε η Τράπεζα, είτε το Γραφείο Επενδύσεων] εκτιμήθηκε, είτε δημιούργησε προσδοκίες για ένα καλύτερο κόσμο, μέσα από το «αόρατο χέρι» 16

17 Δυστυχώς, οι προσδοκίες όχι απλά δεν επαληθεύτηκαν, όχι απλά δεν μείωσαν τις ανισότητες, όχι απλά δεν οδήγησαν στο «συλλογικό καλό» αλλά ακόμα παραπέρα, δημιούργησαν ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ ανισότητες, οικονομικές πολιτικές, έδωσαν πολέμους φονικούς, εξευτέλισαν την ανθρώπινη ύπαρξη Όχι μόνο δεν οδήγησαν στο «συλλογικό καλό» αλλά ακόμα παραπάνω συνέβαλαν στην ακόμα πιο μεγάλη ατομικότητα.. όχι μόνο δεν ένωσαν ανθρώπους, αλλά δημιούργησαν καταστάσεις «απομονωτισμού» και «ατομικιστικού προστατευτισμού», σύμφωνα με τον GIDDENS ( ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ) όχι μόνο δεν κατάφεραν να εμποδίσουν «μονοπωλιακά σύνδρομα» (σε κοινωνική, πολιτική, οικονομική οπτική) αλλά ακόμα παραπέρα έσπρωξαν προς την απόλυτη διάκριση ανάμεσα σε εξωφρενικά πλούσιους και σε απόλυτα «φτωχούς», που μπορεί να είναι φυσικά πρόσωπα, ή Κράτη, ή ακόμα και Ήπειροι Μια περιγραφική παρουσίαση των κινήσεων και της διαδικασίας της ΑΓΟΡΑΣ, όπως την εμπνεύστηκε ο A. Smith δίνεται πιο κάτω, στις 11 σελίδες ( ) του βιβλίου μου που αποτελεί (μαζί με την Περιφερειακή Ανάπτυξη) αναπόσπαστο κομμάτι της διδακτέας και άρα εξεταστέας ύλης 17

18 18

19 19

20 20

21 21

22 22

23 23

24 24

25 25

26 26

27 27

28 28

29 Ανάλυση : Α Γ Ο Ρ Α 29

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Συγκρουσιακές Θεωρήσεις Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 5ο (σελ. 128 136) Οι θέσεις του Althusser Οι θέσεις του Gramsci 2 Karl Marx (1818-1883)

Διαβάστε περισσότερα

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

13/1/2010. Οικονομική της Τεχνολογίας. Ερωτήματα προς συζήτηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική της Τεχνολογίας Διάλεξη 6 η: Οικονομική Θεωρία και το Ζήτημα της Τεχνολογικής Αλλαγής: & II 1 Ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ : ανέπτυξε τη θεωρία περί «άνισης ανταλλαγής». Η θεωρία του αποτελεί μέρος μιας πιο λεπτομερούς ερμηνείας της μεταπολεμικής

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΜΠΕΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΠΡΙΑΜΗ ΒΑΓΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Μάρκετινγκ; Ηδιαδικασία σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο 2.3 Η γένεση της οικονομικής σκέψης (Ξενοφών, Αριστοτέλης) 2.3 Η ΓΕΝΕΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ 1. Έννοια και λειτουργία της αγοράς Σε μια πρωτόγονη οικονομία, όπως του Ροβινσώνα Κρούσου, όπου δεν υπάρχει καταμερισμός της εργασίας ο άνθρωπος παράγει μόνος του

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς:

Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων. Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: Καθοδηγόντας την ανάπτυξη: αγορές εναντίον ελέγχων Δύο διαφορετικά συστήματα καθοδήγησης της ανάπτυξης εκ μέρους της αγοράς: 1) Το πρώτο σύστημα είναι η καπιταλιστική οικονομία ή οικονομία της αγοράς:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου

Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Η Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου 1. Περιεχόμενα Κεφαλαίου Α. Εισαγωγικά: Οι κατευθύνσεις του Σύγχρονου Εμπορίου B. Η Παραδοσιακή Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Οι Εμποροκράτες Adam Smith: Απόλυτο Πλεονέκτημα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος...21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγικές Έννοιες... 25 1.1 Η Οικονομική Επιστήμη και οι Σχολές Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Ειδικοί συντελεστές παραγωγής και διανομή εισοδήματος

Κεφάλαιο 4 Ειδικοί συντελεστές παραγωγής και διανομή εισοδήματος Κεφάλαιο 4 Ειδικοί συντελεστές παραγωγής και διανομή εισοδήματος Copyright 2015 Pearson Education, Inc. All rights reserved. 4-1 Εισαγωγή Περίγραμμα Το υπόδειγμα των ειδικών συντελεστών παραγωγής Διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ : Έκρηξη πληροφορικής τεχνολογίας - Χρήση ηλεκτρονικών εργαλείων προσθήκη νέων ανταγωνιστών ηλεκτρονικών παροχών

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ : Έκρηξη πληροφορικής τεχνολογίας - Χρήση ηλεκτρονικών εργαλείων προσθήκη νέων ανταγωνιστών ηλεκτρονικών παροχών ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝOIEΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ MARKETING ΑΞΙΑ ΣΤΟΝ ΠΕΛΑΤΗ IKANOΠΟΙΗΣΗ & ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΠΕΛΑΤΩΝ KYKΛΟΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ MARKETING ΜΑΡΚΕΤΙΝG ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ - ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ - TARGET GROUPS ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 10: Η θεωρία της ανάπτυξης Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 10: Η θεωρία της ανάπτυξης Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 10: Η θεωρία της ανάπτυξης Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών. Οικονομικά της Εκπαιδευσης. Ακαδημαικό έτος 2013-2014. Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών Οικονομικά της Εκπαιδευσης Ακαδημαικό έτος 2013-2014 Διδάσκων: Νίκος Γιαννακόπουλος Εισαγωγικά Οικονομική επιστημη και εκπαίδευση Τα οικονομικά της εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές στον χρηματοπιστωτικό τομέα (στην αγορά χρήματος) επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Πωλήσεις. Μπίτης Αθανάσιος 2017

Πωλήσεις. Μπίτης Αθανάσιος 2017 Πωλήσεις Μπίτης Αθανάσιος 2017 Τι είναι πώληση; Πώληση είναι η μεταξύ δύο προσώπων σύμβαση με την οποία ο ένας (πωλητής) αναλαμβάνει την υποχρέωση να μεταβιβάσει την κυριότητα και να παραδώσει, αντί συμφωνημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Η έννοια της επιχείρησης 1 Κάθε οικονομικό σύστημα λειτουργεί με στόχο την ικανοποίηση των αναγκών των καταναλωτών. Μέσα σε αυτό υπάρχουν οργανισμοί, δημόσιοι και ιδιωτικοί, τράπεζες, επιχειρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Λειτουργίες της εργασίας και αντιλήψεις περί εργασίας

1.3 Λειτουργίες της εργασίας και αντιλήψεις περί εργασίας 1.3 Λειτουργίες της εργασίας και αντιλήψεις περί εργασίας Η εργασία επιτελεί τέσσερεις βασικές λειτουργίες στις σύγχρονες κοινωνίες: την παραγωγή του πλούτου της κοινωνίας την αναπαραγωγή των ατόμων την

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 4.1 ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1/7 Το κύριο οικονομικό πρόβλημα Έχει παγκόσμια ισχύ Από αυτό απορρέουν όλα τα άλλα οικονομικά προβλήματα Πώς

Διαβάστε περισσότερα

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool

- SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool UNIVERSITY OF PATRAS Laboratory on Sociology and Education - SELF-EVALUATION project - Self-evaluation tool Σας παρακαλούμε να σημειώσετε, σε ποιο βαθμό σας ταιριάζει προσωπικά η καθεμιά από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Το Επιχειρηματικό Μοντέλο σε Καμβά (Osterwalder A., Pigneur Y.)

Το Επιχειρηματικό Μοντέλο σε Καμβά (Osterwalder A., Pigneur Y.) Το Επιχειρηματικό Μοντέλο σε Καμβά (Osterwalder A., Pigneur Y.) Νίκος Πόδας Σύμβουλος Ανάπτυξης Επιχειρήσεων & Οργανισμών- Εκπαιδευτής Ιδανικό για. Άτομα ή ομάδες ατόμων που ξεκινάνε για να δημιουργήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία των Διεθνών Μετακινήσεων Εργατικού Δυναμικού

Η Θεωρία των Διεθνών Μετακινήσεων Εργατικού Δυναμικού Η Θεωρία των Διεθνών Μετακινήσεων Εργατικού Δυναμικού Περιεχόμενα Κεφαλαίου Α. Θεωρητική Προσέγγιση των Αιτίων των Μετακινήσεων Εργατικού Δυναμικού Η Κλασική Οικονομική Σκέψη και η Μετανάστευση Η Μαρξιστική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37

Περιεχόμενα. Αστικά και περιφερειακά οικονομικά υποδείγματα και μέθοδοι... 37 Περιεχόμενα Εισαγωγικό σημείωμα του επιμελητή, Δημήτρης Σκούρας....................... 23 Εισαγωγή................................................................................ 25 Η λογική και η οργάνωση

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία

Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Η Επιχειρηματική Ευκαιρία Κατανοώντας την επιχειρηματική ευκαιρία Υπάρχουν έρευνες οι οποίες δείχνουν ότι στους περισσότερους επιχειρηματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά μια επιχείρηση, τελειώνουν τα χρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28

Συντάχθηκε απο τον/την Άννα Φραγκουδάκη - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 26 Σεπτέμβριος :28 Άννα Φραγκουδάκη Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος (Και το απαραίτητο μεσογειακό περιεχόμενό της) Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της οικονομικής ανάπτυξης είναι η αύξηση του εισοδήματος των εργαζομένων.

1. Σκοπός της οικονομικής ανάπτυξης είναι η αύξηση του εισοδήματος των εργαζομένων. ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΛ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). 1.

Διαβάστε περισσότερα

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57

Η σύγχρονη εργατική τάξη και το κίνημά της (2) Συντάχθηκε απο τον/την ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Παρασκευή, 11 Σεπτέμβριος :57 Για την πληρέστερη κατανόηση της μεθοδολογίας, με την οποία γίνεται από το μαρξισμό ο διαχωρισμός της αστικής κοινωνίας στο σύνολό της σε τάξεις, είναι απαραίτητο να αναφέρουμε τον κλασικό ορισμό που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. Έκφραση-Έκθεση Γ Λυκείου

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ. Έκφραση-Έκθεση Γ Λυκείου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Έκφραση-Έκθεση Γ Λυκείου 06-10-2013 ΚΕΙΜΕΝΟ Ο σύγχρονος άνθρωπος ζει και αναπνέει μέσα σε έντονα υλιστική ατμόσφαιρα, η οποία θα τον κάνει όλο και περισσότερο αδιάφορο, κάτι που δυσκολεύει πολύ

Διαβάστε περισσότερα

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται

(γ) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης που αναπτύσσονται Βασικές Έννοιες Οικονομικών των Επιχειρήσεων - Τα οικονομικά των επιχειρήσεων μελετούν: (α) Τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνουν τις αποφάσεις τους οι επιχειρήσεις. (β) Τις μορφές στρατηγικής αλληλεπίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Ενότητα #8: Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Ενότητα #8: Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #8: Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης 1 ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης Μικροοικονομική ανάλυση 2 Η μέθοδος της «αφαίρεσης» και η μελέτη της οικονομικής συμπεριφοράς Τα άτομα ενεργούν σκόπιμα επιδιώκοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΗΘΙΚΗ SESSION 3 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2016/2017

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΗΘΙΚΗ SESSION 3 ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΑΒΑΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2016/2017 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΗΘΙΚΗ ΟΙ ΚΥΡΙΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΗΘΙΚΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ Η ΠΥΡΑΜΙΔΑ ΕΥΘΥΝΩΝ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΤΡΙΠΛΟΥ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ» Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ 4 ΑΞΟΝΩΝ ΟΙ 6 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΗΘΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 3

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 3 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αλληλεξάρτηση και τα Οφέλη του Εμπορίου Αρ. Διάλεξης: 3 Ας δούμε πώς ξεκινά η μέρα σας Ξυπνάτε το πρωί με τη βοήθεια ενός ρολογιού το οποίο έχει κατασκευαστεί στην Κορέα.

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ.

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ. Ημερομηνία 10/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr/ Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500083418 Παρασκευή 10 Ιουνίου 2016, 13:01 Νικόλας Σμυρνάκης: Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ : ανέπτυξε ένα πρότυπο σύμφωνα με το οποίο διέκρινε 5 στάδια οικονομικής ανάπτυξης, από τα οποία υποστήριξε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό

Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό Παρουσίαση εργασίας του τμήματος Α4 με θέμα τον καταναλωτισμό και τον οικογενειακό προϋπολογισμό Ο ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 1.13 ΜΠΛΕ Καταναλωτής: Η οικονοµική µονάδα που δαπανά προκειµένου να ικανοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΜΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 5η: Οικονομίες & Νεοκλασική Πολιτική Οικονομία

ΜΙΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΜΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 5η: Οικονομίες & Νεοκλασική Πολιτική Οικονομία ΜΙΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΜΕ ΕΝΟΤΗΤΑ 5η: Οικονομίες & Νεοκλασική Πολιτική Οικονομία ΑΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας Α. Κουμπαρέλης Καθηγητής Εφαρμογών

Διαβάστε περισσότερα

Συζητάμε σήμερα για την πράσινη επιχειρηματικότητα, ένα θέμα πού θα έπρεπε να μας έχει απασχολήσει πριν από αρκετά χρόνια.

Συζητάμε σήμερα για την πράσινη επιχειρηματικότητα, ένα θέμα πού θα έπρεπε να μας έχει απασχολήσει πριν από αρκετά χρόνια. Ομιλία του Προέδρου του ΣΘΕΒ κ. Νίκου Ρώμνιου με θέμα Πράσινη Επιχειρηματικότητα στην Εκδήλωση της ΕΕΔΕ (Τμήμα Θεσσαλίας και Κεντρικής Ελλάδος) με θέμα «Πράσινη Επιχειρηματικότητα Περιβαλλοντικά Πρότυπα»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο

ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΔΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΟΣΤΟΥΣ Ι ΜΑΘΗΜΑ 2 ο 1. Γενικά για την επιχείρηση Η επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή 1-1 Μια οικονομική ιστορία για την αγορά εργασίας 1-2 Οι Δρώντες στην αγορά εργασίας 1-3 Γιατί χρειαζόμαστε τη θεωρία; Παράρτημα: Μια εισαγωγή στην ανάλυση παλινδρόμησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας, η ανθρωπιά διαθέτει σήμερα «ανταλλακτική αξία», παρότι ως έννοια αναφέρεται στη βοήθεια που κάποιος προσφέρει στο συνάνθρωπο. Παλαιότερα, εύχρηστος

Διαβάστε περισσότερα

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος»

«Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» «Η ευρωπαϊκή ταυτότητα του μέλλοντος» 1 Είναι σημαντική προϋπόθεση για τη δημοκρατία και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης η καλλιέργεια της ευρωπαϊκής ταυτότητας δίπλα στις εθνικές ταυτότητες των πολιτών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή 1.1 Μια οικονομική ιστορία για την αγορά εργασίας 1.2 Οι δρώντες στην αγορά εργασίας 1.3 Γιατί χρειαζόμαστε τη θεωρία; Παράρτημα: Μια εισαγωγή στην ανάλυση παλινδρόμησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2:

Διαβάστε περισσότερα

Απόδειξη: Ξεκινώντας από την (3), οποιαδήποτε αλλαγή της κατανοµής θα ζηµιώσει τον Β. Άρα η (3) είναι κατά Pareto αποτελεσµατική. Ξεκινώντας από την (

Απόδειξη: Ξεκινώντας από την (3), οποιαδήποτε αλλαγή της κατανοµής θα ζηµιώσει τον Β. Άρα η (3) είναι κατά Pareto αποτελεσµατική. Ξεκινώντας από την ( Θέµατα Εισαγωγής στην Πολιτική Οικονοµία, 3η Φεβρουαρίου 2010 Γιάνης Βαρουφάκης, Μάνος Κουντούρης ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΤΕ ΣΕ 2 ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ Α ΚΑΙ ΣΕ 1 ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ Β ΜΕΡΟΣ Α ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ ΜΟΝΟ ΣΕ 2

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 2η: Επισκόπηση Ι. Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Τίτλος Μαθήματος. Ενότητα 2η: Επισκόπηση Ι. Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Τίτλος Μαθήματος Ενότητα 2η: Επισκόπηση Ι Δημήτριος Σκούρας Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών 1 Σκοποί ενότητας Κατανόηση της εξέλιξης της Οικονομικής σκέψης σχετικά με την παραγωγή,

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 14/06/2017 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 14/06/2017 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ www.romvos.edu.gr ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 14/06/2017 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. α) Σωστό β) Λάθος γ) Λάθος δ) Λάθος ε) Σωστό Α2. Γ Α3. Δ ΘΕΜΑ Β ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ Β1. Εργασία: Ως εργασία ορίζουμε την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 1.1. Γενικά... 21 1.2. Η σχέση της οικονομικής με τις άλλες κοινωνικές επιστήμες... 26 1.3. Οικονομική Περιγραφή και Ανάλυση...

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ]

Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[ ] Κεφάλαιο 1 [Δείγμα σημειώσεων για την ύλη[1.2-1.3] 1.2 Η Επιχείρηση 1.2.1 Εισαγωγικές έννοιες Η Σημασία της Επιχείρησης Η Επιχείρηση αποτελεί ένα στοιχείο της κοινωνίας μας, το ίδιο σημαντικό με την οικογένεια.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

Οι πραγματικοί στόχοι της πολιτικής. Γεράσιμος Βώκος. Οι πραγματικοί στόχοι της πολιτικής

Οι πραγματικοί στόχοι της πολιτικής. Γεράσιμος Βώκος. Οι πραγματικοί στόχοι της πολιτικής Γεράσιμος Βώκος Οι πραγματικοί στόχοι της πολιτικής Μπορεί κανείς να τελειώσει στα γρήγορα με τον Σοπενχάουερ, αν τον κατατάξει στην κατηγορία των απαισιόδοξων ανθρώπων και τον θεωρήσει πρωτεργάτη της

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 8. Οικονομική Πολιτική και Αναδιανομή

Διάλεξη 8. Οικονομική Πολιτική και Αναδιανομή Διάλεξη 8 Οικονομική Πολιτική και Αναδιανομή 1 2 Εισαγωγικά Στο τμήμα αυτό θα μελετήσουμε το πλαίσιο που θα μας δώσει τη δυνατότητα να εξετάσουμε την αναδιανεμητική πολιτική της κυβέρνησης, τόσο από δεοντολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες για την επιχειρηματικότητα μικρής κλίμακας

Ευκαιρίες για την επιχειρηματικότητα μικρής κλίμακας Μας αρέσει να λέμε ότι ζούμε στην εποχή της «παγκοσμιοποίησης» της χωρίς όρια κυκλοφορίας των ιδεών, των προϊόντων, αλλά πάνω από όλα των χρημάτων. Αρκετοί ισχυρίζονται ότι είμαστε στην φάση, μιας γενικότερης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER

ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ. Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ - ΛΑΜΙΑΣ Ενθάρρυνση Επιχειρηματικών Δράσεων, Καινοτομικών Εφαρμογών και Μαθημάτων Επιλογής Φοιτητών ΤΕΙ Λάρισας - Λαμίας PLEASE ENTER ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟ 17 ο ΚΑΙ 18 ο ΑΙΩΝΑ Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ αύξηση πληθυσμού αγροτική επανάσταση (μεγάλα αγροκτήματα νέες μέθοδοι εισαγωγή μηχανημάτων) ανάπτυξη εμπορίου α. Ευρώπη Αφρική Αμερική (τριγωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Εισαγωγή Μέρος Πρώτο: Αστικά και Περιφερειακά Οικονομικά Υποδείγματα και Μέθοδοι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Χωροθέτηση δραστηριοτήτων: η χωροθέτηση της επιχείρησης στη θεωρία 1. 1 Εισαγωγή 1.2 Κλασικά και νεοκλασικά υποδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Εξηγώντας την Ύπαρξη Πολυεθνικών Επιχειρήσεων: Θεωρητικά Υποδείγματα

Εξηγώντας την Ύπαρξη Πολυεθνικών Επιχειρήσεων: Θεωρητικά Υποδείγματα Εξηγώντας την Ύπαρξη Πολυεθνικών Επιχειρήσεων: Θεωρητικά Υποδείγματα Οι οικονομολόγοι έχουν μελετήσει διεξοδικά την λειτουργία της πολυεθνικής επιχείρησης και η σχετική βιβλιογραφία ξεκινά ουσιαστικά στις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

Κεφάλαιο 3 ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Κεφάλαιο 3 ο ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 1. Διεύθυνση Να σημειώσετε με κύκλο την απάντηση που πιστεύετε ότι ταιριάζει στην κάθε περίπτωση: 1. Ηγέτης είναι το άτομο εκείνο το οποίο: Α. ελέγχει τους υφιστάμενους

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Σεπτέμβριος Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Σεπτέμβριος Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του ξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής ιεθνούς μπορίου Σεπτέμβριος 2007 Όνομα: πώνυμο: ριθμός Μητρώου: Έτος: πιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Διάλεξη 1: Θεωρία επιλογής του καταναλωτή και του παραγωγού Ανδρέας Παπανδρέου Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών

Περί της Ταξινόμησης των Ειδών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Φυσικής 541 24 Θεσσαλονίκη Καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου Tel.: +30 2310998051, Ιστοσελίδα: http://users.auth.gr/theodoru Περί της Ταξινόμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

23/2/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Οικονομική Επιστήμη Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γιατί δημιουργήθηκε η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Χωρικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων

Θεωρία Χωρικού Σχεδιασμού. 4 ο Μάθημα Χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 4 ο Μάθημα Χωροθέτηση οικονομικών δραστηριοτήτων Εισήγηση: Γρηγόρης Καυκαλάς Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμικοί Στόχοι. Λειτουργικοί Στόχοι 16/3/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Θεσμικοί Στόχοι. Λειτουργικοί Στόχοι 16/3/2014 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Σ Τ Ο Χ Ο Σ γενικός ορισμός Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Παράγραφος 1.5 Η αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων 1.5.1 Οι στόχοι των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Διδάσκοντες: ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΧΡΗΣΙΜΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Με το μάθημα αυτό επιδιώκεται ο φοιτητής / τρια να κατανοήσει πως δουλεύουν οι αγορές και τι τις κάνει περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε:

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: 3 Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: α) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει μια οικονομία β) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Σκέφτομαι ως Οικονομολόγος. Αρ. Διάλεξης: 2

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Σκέφτομαι ως Οικονομολόγος. Αρ. Διάλεξης: 2 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Σκέφτομαι ως Οικονομολόγος Αρ. Διάλεξης: 2 Σκέφτομαι ως οικονομολόγος Κάθε αντικείμενο επιστημονικής μελέτης έχει τη δική της επιστημονική ορολογία Μαθηματικά Ολοκληρωτικός

Διαβάστε περισσότερα