[ βιβλίο Παπακωνσταντινίδη «Στρατηγική της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης- ΜΕΡΟΣ Α : Πολιτική Οικονομία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "[ βιβλίο Παπακωνσταντινίδη «Στρατηγική της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης- ΜΕΡΟΣ Α : Πολιτική Οικονομία"

Transcript

1 ΜΑΘΗΜΑ 8 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ- Κλασσική Σκέψη [ βιβλίο Παπακωνσταντινίδη «Στρατηγική της Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης- ΜΕΡΟΣ Α : Πολιτική Οικονομία Τα Μαθηματικά και η σχετική θεωρία και οι επιστήμες, όσα δηλ. ανοίγουν πραγματικά τα όμματα της ψυχής και καθαρίζουν τον νου από την τύφλωση των άλλων απασχολήσεων εμφυτεύθηκαν στους Έλληνες από τον Πυθαγόρα με τον σκοπό να μπορούν να βλέπουν τις πραγματικές αρχές και αιτίες των πάντων! ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ της ενότητας Η ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΚΕΨΗ συνιστά το θεμέλιο για την αντίληψη όλων των άλλων επιστημών, αφού όπως έχει αποδειχτεί από την πρακτική 300 χρόνων περίπου από τον Adam Smith- είναι η μόνη επιστήμη, τόσο μεγάλης/γενικής αποδοχής, επειδή αυτή προσδιόρισε επιτακτικά την βάση του Καπιταλισμού «την ΑΓΟΡΑ», αυτή την «απρόσωπη» δύναμη/(αντίστοιχη της «Αρχής Διατήρησης της Ενέργειας των φυσικών επιστημών που έχει τη δύναμη να κινεί την κάθε ανθρώπινη (σήμερα οπωσδήποτε) δραστηριότητα, να κατευθύνει τις τύχες του ανθρώπου, να διαμορφώνει δυναμικές, ισορροπίες κλπ αφού η αγορά διαμορφώνει ΧΩΡΟΥΣ μέσα από την επιλεκτική συγκέντρωση και κινητικότητα (ειδικά σήμερα στην εποχή των ΤΠΕ Κλασσική Σκέψη Λέξεις-κλειδιά για την κατανόηση της ενότητας 8 1. Αρχική ταύτιση πολιτικής οικονομίας και κλασσικής σκέψης 200 χρόνια (μέσα του 18 ου αιώνα)προσεγγίσεις-αντιθέσεις- αντιφάσεις, υπό το πρίσμα της Διαπραγμάτευσης (=ΑΓΟΡΑΣ) - 4 βασικές περίοδοι, σύμφωνα με το περιεχόμενο των θεωρητικών προσεγγίσεων + μεθοδολογίας- Κάθε 1

2 περίοδος εξετάζεται + αναλύεται από πλευράς πολιτικής οικονομίας με την ταυτόχρονη παρουσίαση όλων των εκφράσεων αυτής της περιόδου (τέχνη, μουσική, κινήματα,.. πχ Δεκαετία του 60, η καλύτερη της σύγχρονης ανθρωπότητας από πλευράς ανώτερης πνευματικής έκφρασης και συναισθήματος (η 1 η αμέσως μετά τον καταστρεπτικό πόλεμο Φόβος Στασιμότητας (πτώση κερδών- απώλεια επενδυτικών κεφαλαίων).. Μέχρι που μπορεί ο καπιταλισμός να εξελίσσεται Απαντήσεις μέσω Πολιτικής Οικονομίας ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΟΧΗ: Αντιστοιχία εργοστασίου (φάμπρικας) με την έννοια και δομή του Σχολείου: Προετοιμασία μελλοντικών εργατών (συγχρωτισμός, συγχρονισμός, Πειθαρχία, Ιεραρχία) 2. Η κλασσική σκέψη Adam Smith, φυσικές τάσεις των ανθρώπων, η ΑΓΟΡΑ, οι φυσικές τάσεις των ανθρώπων (11) /η αποταμίευση, /η συσσώρευση/ η προσδοκία κέρδους,/ ο ορθολογισμός- θυσία μέρους του κεφαλαίου, για μεγαλύτερες αποδόσεις, αγορά-πώληση κεφαλαίων, η ανταλλαγή, το ποδήλατο, η πτώση των κερδών, οι αποδόσεις, λιμνάζοντα κεφάλαια πτώση των κερδών οριακή αποδοτικότητα της εργασίας= ΜΙΣΘΟΣ.. η πληθυσμιακή θεωρία 3. David Ricardo, το ενοίκιο γης (ως την πλέον αντιπαραγωγική & ανεξέλεγκτη δαπάνη στο σύστημα, βασισμένη στην διογκούμενη συνεχώς- ζήτηση γης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Νέα Πολιτική Οικονομία (κατά Βαρουφάκη)_ /Η Νεοκλασική Σκεψη μετέπειτα «φιλελεύθερη (που μόνο φιλελεύθερη δεν είναι) πάσχει 1. Πάσχει σε επίπεδο προβλεπτικότητας, καθώς δεν μπορεί να προβλέψει συμπεριφορές που είναι «ανορθολογικά ασυνεπείς»\ Αν συμβαίνει αυτή η αμφισβήτηση, τότε ολόκληρο το νεοκλασικό οικοδόμημα κινδυνεύει με κατάρρευση, αφού έχει στηριχθεί στη διατακτική ωφέλεια και τις συνέπειά του πάνω σε ένα απόλυτα ορθολογικό (και μάλιστα εργαλειακά ορθολογικό) συνειρμό 2

3 2. Πάσχει σε επίπεδο φιλοσοφίας, καθώς βασίζεται σε ρηχές έννοιες όπως αυτή της διατακτικής-ταξινομικής ωφέλειας, που επιπλέον είναι ατομική, χωρίς καμιά αναφορά σε στοιχειώδεις, έστω, κοινωνικές αξίες 3. Πάσχει σε επίπεδο αριθμητικής, κθώς αδυνατεί να προσδιορίσει βασικές αρχές διαπραγμάτευσης (Η Θεωρια των Μη συνεργατικών παιγνίων είναι ακόμα ανοιχτή, ο «εργαλειακά ορθολογιστής» δεν είναι ακόμα (επτά 7 δεκαετίες μετά) προσδιοριμένος, αλλά είναι «στο περίπου» με ομχλώδεις και δυσπρόσιτους συλλογισμούς 4. Πάσχει από έλλειψη «προσανατολισμού» πέρα από την τυφλή υποταγή στο «απολιτικόενστικτώδες πάθος», ανοίγοντας την ευκαιρία σε κάθε είδους εγκληματία, κλέφτη κλπ για κοινωνική αναγνωριση που μετριέται με τα χρήματα, και όχι με την Αξία- Θέλω να ελπίσω πως σύντομα αυτό το άθλιο μοντέλο θα ανατραπεί 5. Πάσχει από τεκμηρίωση 6. Πάσχει από εξιστόρηση-αφήγηση/ παρελθόν Στο βωμό της δήθεν δημοκρατίας, της δήθεν ψευτοκουλτούρας (βλ Σμύρνη «Συνοστίζωνταν» βλ ρηχη αποτύπωση ενστίκτων (πχ τα ρεκορς τα 7. Πάσχει από ιδανικά, το όραμα για καλύτερο αύριο παρελθό-παρονμελλον συγκλίνουν στην υπέρτατη στιγμή του «τώρα» 8. Πάσχει από ιστορική τεκμηρίωση- πάσχει από προβλεπτικότητα πάσχει από ερμηνεία: Δεν αντέχει στο χρόνο.. Βλ ΔΝΤ κλπ Μα έτσι, δια της «εις άτοπον» (βλέπε σχόλιο G.H. Hardy, , πιο πάνω ) ενισχύεται η «θέση» της Κλασσικής Οικονομικής Σκέψης, που θεμελιώνεται πάνω στην έννοια της ΑΓΟΡΑΣ, «του αόρατου χεριού» δηλαδή που «τακτοποιεί» θέσεις, συγκεντρώσεις (χωρικές, πιχειρηματικές κλπ) ακόμα και συναισθήματα, ανεξάρτητα από προσλαμβανόμενες / διατακτικές ή μη ωφέλειες Πάνω σε αυτή τη κριτική, στηρίζουμε την ανάλυση της «Κλασσικής Σκέψης» εξετάζοντας στο μάθημα τούτο (μάθημα 8) - τους ΔΥΟ (2) μόνο θεωρητικούςπυλώνες της, τον ADAM SMITH (ο οποίος «πιστώνεται» με τη κεντρική ιδέα της μέχρι σήμeρα διαδρομής του πλανήτη: την ΑΓΟΡΑ και το ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, που απορρέει από το δίπολο «συσώρευση-επένδυση», η καλήκαγαθή κοινωνία, στα πλαίσια της «ηθικής φιλοσοφίας» ) και τον DAVID RICARDO (ενοίκιο γης) του 18 ου αιώνα 3

4 ΑΝΑΛΥΣΗ Από το εισαγωγικό μάθημα 1 πήραμε κάποιες γενικές και σκόρπιες εικόνες Ας τις θυμηθούμε: Οι τρεις νέες συνθήκες (γη, εργασία, κεφάλαιο ως εμπορεύσιμα αγαθά) μαζί με την εμπορευματοποίηση των αγαθών που είδαμε πιο πάνω, συνέπεσαν την ίδια εποχή στη Βρετανία: 1. Οι έμποροι για πρώτη φορά στην ιστορία, προσδίδουν στα προϊόντα που διακινούν, μια «εμπορεύσιμη μορφή», στην οποία ενσωματώνεται για πρώτη φορά ΚΕΡΔΟΣ. Μετατρέπουν έτσι την ως τότε ανταλλακτική οικονομία σε πιο σύνθετη, έτσι που να επιτρέπει στους κατόχους αυτών των αγαθών να αποκομίζουν απότομα τεράστια κέρδη, απλά και μόνο από το «εμπόριο» πλέον, χωρίς κυριολεκτικά να παράγουν τίποτα (κάτι αντίστοιχο με την Ελλάδα της μεταπολίτευσης) Μέσα από τον απότομο αυτό πλουτισμό, μιας ορισμένης τάξης ανθρώπων (των εμπόρων) τους οποίους λοιδορούσαν οι ευγενείς και αριστοκράτες (θεωρώντας τους ανήθικους, και το εμπόριο ως κάτι το ανήθικο) άρχισε να μεταβάλλεται ολόκληρο το έως τότε βασισμένο σε βασιλιάδες και ευγενείς σύστημα και το κέντρο βάρους της κοινωνικής καταξίωσης να «μετατοπίζεται» προς την πλευρά των εμπόρων. Αυτό σήμαινε απλά, πως οι έμποροι βαθμιαία εκτόπιζαν τους ευγενείς από την κοινωνική τους θέση την οποία καταλάμβαναν επειδή εμφανίζονταν και ήταν σημαντικοί στη κοινωνική αλυσίδα, ακριβώς επειδή είχαν στη κατοχή τους μια ποσότητα χρημάτων, και όχι επειδή είχαν περισσότερες αρετές από τους ευγενείς. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και σήμερα, όπου «ο καπιταλιστής θεωρείται και είναι σημαντικός μέσα στην αλυσίδα του καπιταλιστικού συστήματος, ανάλογα με την ποσότητα του χρήματος που κατέχει και μόνο όσο χρονικό διάστημα κατέχει αυτή τη ποσότητα (MARX- Κεφάλαιο) 4

5 2. Οι γαιοκτήμονες ευγενείς, όπως είναι γνωστό, είχαν παραχωρήσει την καλλιέργεια γης (των κτημάτων τους) στους ακτήμονες καλλιεργητές, που ζούσαν από την σοδειά αυτών των καλλιεργειών - κυριολεκτικά «θεωρούσαν» τη γη δική τους, αφού επι γενιές κανείς δεν τους είχε αμφισβητήσει. Οι ακτήμονες καλλιεργητές έδιναν ένα μέρος από τη σοδειά αυτή στον «επιστάτη» (βλ παιδικό παραμύθι «ο παπουτσωμένος γάτος», με αυτό το περιεχόμενο) τον οποίο είχε διορίσει ο γαιοκτήμονας, για να μαζεύει τη συγκομιδή(ένα μέρος αυτής) για λογαριασμό του. Στην ουσία, ο γαιοκτήμονας σχεδόν «συντηρούσε» τους ακτήμονες καλλιεργητές. Οι τελευταίοι, δεν είχαν καν δει τον γαιοκτήμονα. Γνώριζαν απλά τον (αντί αυτού) επιστάτη Με την εισαγωγή του εμπορικού κερδοσκοπικού κεφαλαίου (argent/αργύρια/ αρνητικό περιεχόμενο της λέξης) και εν όψει των «ανακατατάξεων» που άρχισαν να διαμορφώνονται μέσα και εξαιτίας του εμπορικού /κερδοσκοπικού κεφαλαίου, συνειδητοποίησαν πως αυτή η γη την οποία καλλιεργούσαν οι ακτήμονες, θα μπορούσε να «νοικιασθεί» σε εκείνους που διέθεταν τα κεφάλαια (και μάλιστα πολύ επικερδέστερα) και έτσι να αποκομίσουν και εκείνοι ένα μεγαλύτερο έσοδο (την πρόσοδο από το ενοίκιο γης) Έτσι λοιπό αποφασίζουν την έξωση των ακτημόνων καλλιεργητών από τα κτήματα, και την ενοικίαση αυτών σε εκείνους που διέθεταν το εμπορικό κεφάλαιο, το οποίο στο μεταξύ είχε αυξηθεί πάρα πολύ σε αυτή τη κατάσταση Ο KARL MARX - βλέπε «Πρωταρχική Συσσώρευση» στη προσπάθειά του να αναζητήσει τις ρίζες τη της συσσώρευσης έχει περιγράψει με τον πλέον γλαφυρό τρόπο, αυτή τη διαδικασία: «οι ακτήμονες-καλλιεργητές υποχρεώθηκαν ακόμα και με τη βία να εγκαταλείψουν τη γη που για γενιές ολόκληρες καλλιεργούσαν χωρίς κανείς να τους ενοχλήσει (δίνοντας μόνο ένα μέρος της σοδιάς στον επιστάτη, για τον γαιοκτήμονα που δεν γνώριζαν μα έτσι μέσα από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε η έννοια της ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ βασικού πυλώνα του καπιταλιστικού συστήματος» 3. Οι καλλιεργητές, μετά από την έξωσή τους από τη γη που για γενιές καλλιεργούσαν, έμειναν κυριολεκτικά μετέωροι.. άρχισαν να συσσωρεύονται στις μεγάλες πόλεις και τα αστικά κέντρα που είχαν αρχίσει να δημιουργούνται, εκλιπαρώντας για μια εργασία, οποιαδήποτε και αν ήταν, και με οποιουσδήποτε όρους, απλά και μόνο για βιοπορισμό 5

6 Και τα 3 αυτά στοιχεία, παρουσιάστηκαν ταυτόχρονα στο Ηνωμένο Βασίλειο (UK) χώρα που γέννησε, ή καλύτερα χώρα, από την οποία ξεκίνησε το λεγόμενο «καπιταλιστικό σύστημα» που φτάνει, αναλλοίωτο, μέχρι τις μέρες μας Βασική μονάδα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, σε αυτή την εξέλιξη αναδείχνεται το εργοστάσιο, η βιομηχανία που έμελλε να χαρακτηρίσει μια ολόκληρη εποχή (Βιομηχανική Εποχή) και να αναδείξει την ΑΓΟΡΑ σε ύψιστη αξία-σημείο συνάντησης όλων αυτών των αγαθών που ανταλλάσσονταν, πλέον σε μια ορισμένη τιμή.. Τι ήταν αυτό που διαμόρφωνε και διαμορφώνει ακόμα τη τιμή? Μα οι διαφορετικές ιδιότητες που έχουν τα αγαθά, ιδιότητες που ικανοποιούν συγκεκριμένες ανάγκες, είτε σαν εισροές άλλων αγαθών (εργαλεία, μηχανήματα) είτε σαν εκροές, σύμφωνα με τον Marx Αρκεί αυτός ο προσδιορισμός? ΟΧΙ, λέει η νεοκλασική σχολή σκέψης, η τιμή προσδιορίζεται από την τελευταία, την οριακή μονάδα του προϊόντος Αυτή ακριβώς η παρατήρηση θα μας απασχολήσει σε ολόκληρο το μάθημα τούτο, μάθημα που φέρνει αντιμέτωπες 2 βασικές Αξίες και θέτει τα θεμέλια της οικονομικής και πολιτικής σκέψης: πολιτική οικονομία, ή νεοκλασική σκέψη? Ελευθερία της αγοράς, ή παρεμβατισμός, ασυδοσία των αγορών (παγκοσμιοποίηση, ή παγκόσμιοι Κανόνες καλής καγαθής κοινωνίας? Στη κλασσική και νεοκλασική σκέψη, η τιμή του αγαθού έχει την πιο κρίσιμη θέση: Στη κλασσική σκέψη, η τιμή είναι ο συντονιστής αγαθών που προσφέρονται και ζητούνται, σε συνδυασμό με την κινητικότητα των αγαθών που διασφαλίζει η εμπορευματοποίηση (η λογική του εμποράκου, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται (σ40) Η Νεοκλασική σκέψη πηγαίνει ένα βήμα πιο πίσω: Μας λέει το τι είναι εκείνο που προσδιορίζει τόσο τη τιμή (αν υπάρχει, πχ ο αέρας δεν έχει τιμή, γιατί?) όσο και το ύψος αυτής 6

7 Στη κλασσική σκέψη, ο «Πλούτος των Εθνών» του Adam Smith (1760) συνιστά το θεμέλιο, όχι μόνο στη σκέψη αυτή, αλλά σε ολόκληρο το οικοδόμημα της «Οικονομικής Θεωρίας» Το έργο αυτό, μαζί με το «Κεφαλαίο» (Karl Marx) και τις φιλοσοφικές /οικονομικές αναζητήσεις των David Ricardo & John Stuart Mill συνθέτουν τη βάση της Οικονομικής Θεωρίας: Όντας μεγαλοπρεπείς και μακροπρόθεσμες, διαχρονικές θεωρίες δεν είχαν τότε την έννοια που σήμερα τους αποδίδουμε, αλλά μάλλον την έννοια της «Πολιτικής και Οικονομικής Ηθικής. Ήταν περισσότερο φιλοσοφία παρά οικονομία Σε κάθε περίπτωση, ήταν «πολιτική» και όχι «μοντελοποίηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς» Το κάθε τι στην οικονομική σκέψη ήταν «στις υπηρεσίες της ανθρώπινης ευημερίας, συνιστούσε έκφραση «πολιτικής» που θα έπρεπε να ακολουθηθεί για το γενικό καλό, σε αντίθεση με τη νεοκλασική σκέψη που έδινε συνταγές βραχυπρόθεσμης ισορροπίας, στη βάση της Ισοοριακής αρχής Υπάρχει και η αντίθετη άποψη: κατά πολλούς, ο Adam Smith ήταν απολογητής του πρώτου καπιταλιστικού συστήματος, που έπαιρνε τη μορφή της αγοράς και όχι της αγοράς που σταδιακά δημιουργούσε την αρχική φάση του καπιταλισμού, στη Βρετανία που είχε ήδη από τον 18 ο αιώνα μετατραπεί σε ένα απέραντο εργοστάσιο συνεχούς κα ανελέητης (ανταγωνιστικής) παραγωγής Η ΑΓΟΡΑ συνιστά τον πυλώνα της Δυτικής (και σήμερα ολόκληρου του πλανήτη) σκέψης (αναλύεται πιο κάτω) Η λογική του «εμποράκου» και ο «ακούσιος συντονισμός» μέσω των τιμών, που ο Βαρουφάκης αποκαλεί «διευθυντή ορχήστρας» συνιστά αυτόματα παράγοντα συνολικής ευημερίας Η εγωιστική επιθυμία του καθενός (ατομική), για άκρατο και χωρίς όρια πλουτισμό μετατρέπεται σε συλλογική ωφέλεια, από τη στιγμή που ο καθένας συμπεριφέρεται ορθολογιστικά. Καθώς οι μηχανές δουλεύουν συνεχώς, ο καπιταλιστής, ορθολογιστικά σκεπτόμενος, δεν νοιάζεται απλά για την παρούσα ικανοποίηση των αναγκών του, αλλά και για την ικανοποίηση των μελλοντικών του αναγκών (τζίτζικας και μέρμηγκας ταυτόχρονα) Έτσι μέσα από τον ανελέητο ανταγωνισμό και καθώς οι μηχανές πρέπει να δουλεύουν συνέχεια, έστω και οι εργάτες υποφέρουν (θεωρούνται ως προέκταση της μηχανής) ο καπιταλιστής προχωρά στην επένδυση θυσία ενός μέρους των κεφαλαίων του που αποκόπτονται από την παρούσα ευημερία του για να αγοράσει μηχανές για ακόμα μεγαλύτερη 7

8 παραγωγή Οι υμνητές του καπιταλισμού πρόβλεψαν πως μέσα από την κίνηση αυτή θα απαλείφονταν οι ανισότητες και οι αδικίες σε όλο τον πλανήτη και θα μπαίναμε σε μια κατάσταση συλλογικής ευημερίας Για αυτό οι νέοκλασσικοί δεν μπήκαν καν στο κόπο να αναζητήσουν να χαράξουν μια συνάρτηση συνολικής-συλλογικής κοινωνικής ευημερίας Σε κάθε περίπτωση, «Ιδεολογία» και «Ιστορία» συνιστούν τα κυρίαρχα στοιχεία της κλασσικής (και όχι μόνο) Πολιτικής Οικονομίας, ή Οικονομικής Θεωρίας (1) Σε τι χρησιμεύουν αυτές οι πληροφορίες, στο επιστημονικό πεδίο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης? Καταρχήν, αντί της «αγοράς της κοινωνίας» μπήκαμε για τα καλά στην «κοινωνία της αγοράς» Αυτό έχει άμεση επίπτωση πάνω στις ζωές των Ανθρώπων, πάνω στις τοπικές τους κοινωνίες (όπου ο ένας γνωρίζει τον άλλο, ή τουλάχιστον δεν είναι αδιάφορος, ως προς τη δραστηριότητά του Η σημερινή (2012) κατάσταση είναι ενδεικτική, όπου ορισμένοι ελάχιστοι, μπροστά στα 7 δις των ανθρώπων στον πλανήτη, κυριολεκτικά «παίζουν στον τζόγο» κοινωνίες, Ανθρώπους, Λαούς χωρίς να υπάρχει εκείνος ο μηχανισμός που ενεχόμενα θα τους εμπόδιζε.. Οι «αγορές» (αυτές οι άψυχες και αόρατες δυνάμεις) προσδιορίζουν ποιος πρέπει να γίνει φτωχός και ποιος όχι.. Η τοπική κοινωνία μπορεί και λόγω μεγέθους- να συνεισφέρει στην συγκράτηση αυτού του ρεύματος.. Αρκεί οι άνθρωποι εκεί να μπορέσουν να συμφωνήσουν σε ένα ελάχιστο κοινής αποδοχής. Για να το πετύχουν αυτό, θα πρέπει να γνωρίζουν τις επιλεκτικές κινήσεις της αγοράς, το γιατί γίνονται οι πόλεμοι, τι είναι η «δημιουργική καταστροφή» γ το γιατί κάποιος επιβάλλει την άποψή του ακόμα και αν δεν έχει το δίκαιο με το μέρος του και τόσα άλλα Ενώ η ΑΓΟΡΑ, όπως τη συνέλαβε στο «Πλούτο των Εθνών» ο Adam Smith (1760) είχε καθιερωθεί με ενθουσιασμό, αφού το «αόρατο χέρι» της εξίσωνε (ή τουλάχιστον δημιουργούσε την προσδοκία ότι εξίσωνε) τιμές, αγαθά, εργασία σε κάθε μέρος του πλανήτη, χωρίς κενά και ανισορροπίες, ξαφνικά ένας άλλος μεγάλος κλασσικός και υπερ-αιωνόβιος- David Ricardo επεσήμανε μια ιδιαιτερότητα, μια «αχρησία» που με απλά λόγια.. κέρδιζε χρήματα, χωρίς να προσφέρει τίποτα στον κύκλο του Αdam Smith( ΑΓΟΡΑ): Ο επιχειρηματίας έβαζε τα δικά του κεφάλαια να «κινούνται» στις επενδύσεις που έκανε. Αναλάμβανε 8

9 έτσι το ρίσκο, να χάσει όλο το κεφάλαιό του.. Για αυτό προσπαθούσε να το κάνει όσο το δυνατόν, πιο παραγωγικό. Από την άλλη ο εργάτης πρόσφερε την «εργατική του δύναμη» (MARX) και έδινε τον «καλύτερο εαυτό του» για να μην απολυθεί. Ο επιχειρηματίας είχε να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό των άλλων επιχειρηματιών μέσα στην ΑΓΟΡΑ, ενώ ο εργαζόμενος είχε να αντιμετωπίσει τον άνεργο που καραδοκούσε για τη δική του ευκαιρία, βασισμένη στο λάθος του ήδη εργαζόμενου.. Καλά όλα αυτά. Ο γαιοκτήμονας, όμως?? Αυτός, απλά εισέπραττε το «ενοίκιο γης» (πάνω στην οποία ο επιχειρηματίας και ο εργάτης ανέπτυσσαν τις δικές τους δραστηριότητες) χωρίς να έχει κανένα ρίσκο, ή φόβο.. Δεν έπαιρνε μέρος στο κύκλο της ΑΓΟΡΑΣ.. ήταν κάτι σαν παράσιτο.. Δεν είχε ανταγωνιστές. Δεν ανταγωνίζεται κανέναν μέσω-ενδεχομένως- της μείωσης των τιμών.. ακόμα-ακόμα μπορούσε χωρίς κανένα ρίσκο να ανεβάζει τις τιμές της γης που νοίκιαζε, χωρίς να δίνει λόγο σε κανένα Το «ηθικό» της υπόθεσης (όπως αναφέρεται στη σχετική βιβλιογραφία) ήταν, πως αν και ο ίδιος γαιοκτήμονας.. μιλούσε και έγραφε αντίθετα από τη δική του οικονομική κατάσταση Η τεχνική που αφορά στο ενοίκιο γης θα αναφερθεί στο μάθημα «Περιφερειακή Ανάπτυξη» Δ τυπικού εξαμήνου σπουδών, με το σκεπτικό, πως αυτή η «μη λειτουργία», μέσα στο κύκλο της αγοράς Αόρατο χέρι, που θα εξισορροπούσε τα πάντα σε όλο τον πλανήτη) είναι ένας από τους λόγους της περιφερειακής ανισότητας. Δύο θέματα εδώ: Από τη μια η «απουσία ρίσκου» και από την άλλη, η «μη συμμετοχή» στη παραγωγική διαδικασία, σε συνδυασμό με την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο συνιστούν τις βασικές πηγές παραγωγής και αναπαραγωγής περιφερειακών ανισοτήτων, κάτι που δεν μπορεί να θεραπευθεί, παρά μόνο αν ανατραπεί ολόκληρο το σύστημα που στήριξε την άνθηση και εδραίωση του καπιταλιστικού συστήματος (παγκοσμιοποίηση) Ζώντας, σήμερα στο μεταίχμιο καπιταλιστικούμετακαπιταλιστικού συστήματος (post-capitalist system) η πανανθρώπινη ελπίδα εστιάζει σε ένα κόσμο πιο αρμονικό, λιγότερο άδικο, με μείωση (αν όχι εξαφάνιση) των περιφερειακών ανισοτήτων (2) Η μαρξιστική Αντίληψη.. Θα την εξετάσουμε όπως και τη νέο-μαρξιστική και «ενοικίου» - στο μάθημα της Περιφερειακής Ανάπτυξης 9

10 ΑΓΟΡΑ Η ΑΓΟΡΑ, αυτή η «ανυπέρβλητη» (κατά τους Δυτικούς) έννοια, το «αόρατο χέρι» που κινεί τα πάντα, τακτοποιεί, εξισώνει, αποτρέπει ανισότητες γεωγραφικές, κοινωνικές κλπ απαντά, στην ερώτηση (ερώτηση που τέθηκε από τον ίδιο τον Adam Smith (Πατριάρχη τη Πολιτικής Οικονομίας/ της κλασσικής οικονομικής σχολής του καπιταλιστικού συστήματος) : "Πως οι άνθρωποι που είναι εγωιστές και συμφεροντολόγοι μπορούν τελικά να έχουν συλλογική ζωή; Πως σε κοινωνίες όπου ο καθένας βλέπει το προσωπικό του συμφέρον μπορεί να υπάρχει σύγκλιση συμπεριφορών κι όχι αποσύνθεση?? Ο Adam Smith,ο Σκωτσέζος καθηγητής Ηθικής Φιλοσοφίας, και Πρωτοπόρος της Πολιτικής Οικονομίας, με το έργο του, Ο Πλούτος των Εθνών, The Wealth of Nations [ πλήρης τίτλος: An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations,-έτος πρώτης έκδοσης 1776 δίνει τη κλασσική απάντηση που έμελλε να γίνει magnum opus (μεγάλο έργο/κλασσικό) για όλες τις μετέπειτα γενιές οικονομολόγων και όχι μόνο, έδωσε μόνος του την κλασσική-πλέον- απάντηση: «.Κάθε άτομο επιδιώκει ν' αξιοποιεί το κεφάλαιό του κατά τρόπο που το προϊόν του να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή αξία. Εν γένει δεν επιδιώκει να προωθήσει το κοινό συμφέρον, ούτε καν γνωρίζει πόσο το προωθεί. Επιδιώκει μόνο τη δική του ασφάλεια, το δικό του κέρδος. Και κινείται από ένα Αόρατο Χέρι, στο να επιδιώκει ένα στόχο που δεν αποτελούσε μέρος των επιδιώξεών του. Επιδιώκοντας το δικό του συμφέρον, το άτομο συχνά προωθεί το συμφέρον της κοινωνίας πιο αποτελεσματικά απ' όσο συμβαίνει όταν ευθέως επιδιώκει να το προωθήσει. Η "αόρατη χειρ" λοιπόν δεν είναι κάποιος υπερφυσικός παρεμβατικός μηχανισμός ο οποίος επεμβαίνει κάθε φορά που παρουσιάζεται μια δυσλειτουργία για να επαναφέρει το κοινωνικοοικονομικό σύστημα σε 10

11 αρμονία. Είναι η ίδια η φύση του ανθρώπου όπως αποκαλύπτεται με τις καθημερινές πράξεις και δραστηριότητες που εκδηλώνει το άτομο στην κοινωνία και στην αγορά. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο έργο «Ο Πλούτος των Εθνών», ο άνθρωπος χρειάζεται πάντα τη βοήθεια των συνανθρώπων του και μάταια θα την περίμενε από την καλοσύνη τους και μόνο. Θα επιτύγχανε πολύ πιο γρήγορα τους σκοπούς του αν κατηύθυνε το δικό τους συμφέρον ευνοϊκά για τον εαυτό του κι αν μπορούσε να τους αποδείξει ότι επιδιώκουν και το δικό τους συμφέρον αν κάνουν γι' αυτόν, αυτό που τους ζητάει. [ Είναι σαν το παιχνίδι εκείνο (ανήκει στην ίδια λογική) που εγώ έπαιζα, σαν παιδί, κάποτε τη κατασκήνωση: ένα κομμάτι σκληρό ύφασμα, ή σχοινί, όπου ο καθένας μας έπιανε από μία άκρη και το τραβούσαμε, ο καθένας προς το μέρος του..επειδή, συνήθως τα παιδιά του Δημοτικού έχουν την ίδια δύναμη, το κομμάτι ύφασμα, ή σχοινί εξισορροπούσε ακριβώς την μέση.. χωρίς προτίμηση στο ένα ή το άλλο άκρο Πρόκειται για το παιχνίδι «διελκυστίνδα» Πιο κάτω σας δείχνω αυτό το παιχνίδι.. με 2 όμως «διακριτά στρατόπεδα» που είναι υποσύνολο της μεγάλης «διελκυστίνδας» 11

12 Συνεχίζει ο Α. Smith στο «Πλούτο των Εθνών»:.Όποιος προτείνει μια οποιαδήποτε δουλειά, ενεργεί με το ίδιο πνεύμα. "Δώσε μου ό,τι μου χρειάζεται και θα έχεις αυτό που εσύ χρειάζεσαι". Ο Adam Smith εξηγεί ότι αυτό είναι το πνεύμα κάθε τέτοιας προσφοράς και με τέτοιο τρόπο παίρνουμε ο ένας από τον άλλο πολύ μεγαλύτερο μέρος απ' όλες τις υπηρεσίες από τις οποίες έχουμε μεταξύ μας ανάγκη.. Τονίζει, χαρακτηριστικά: "Δεν περιμένουμε το γεύμα μας από την καλοσύνη του κρεοπώλη ή του αρτοποιού αλλά από το συμφέρον στο οποίο αποβλέπουν. Δεν απευθυνόμαστε προς την αγάπη τους για την ανθρωπότητα αλλά προς το δικό τους συμφέρον και δεν μιλάμε ποτέ σ' αυτούς για τις ανάγκες μας αλλά για τα οφέλη που έχουν αυτοί από κείνες. Κανείς εκτός από ένα ζητιάνο δε θα μπορούσε κατά πρώτο λόγο να εξαρτάται οπό την καλοσύνη των συμπολιτών του"..» Κάποιος όπως συνέβη και σε μένα, στα πρώτα στάδια της επαφής μου με την Πολιτική Οικονομία-θα κατηγορούσε (και εξακολουθούν να τον κατηγορούν, από άγνοια) τον Adam Smith για τον δημιουργό της πιο απάνθρωπης «καπιταλιστικής» οπτικής, κάτι που οδήγησε στις μέρες μας στη πραγματικά απάνθρωπη και ανάλγητη «παγκοσμιοποίηση» Υπάρχει μια και μοναδική απάντηση: O A.Smith ήταν πάνω από όλα ένας πραγματικός δάσκαλος της «Ηθικής Φιλοσοφίας» Δεν θα μπορούσε να φτάσει σε αυτό το σημείο (προσδιορισμού της ΑΓΟΡΑΣ) χωρίς τα ερεθίσματα, από το ίδιο το γνωστικό αντικείμενο που δίδασκε Μάλιστα, πολλοί από τους ερευνητές του συνολικού του έργου 1 καταλήγουν σήμερα, πως, αντίθετα από ό,τι πιστευόταν, ο άνθρωπος αυτός, εισήγαγε την έννοια της ΑΓΟΡΑΣ ως την πλέον ηθική προσέγγιση της ανθρώπινης φύσης (του κάθε ζωντανού οργανισμού, προσθέτω πχ η επιβίωση όλων των οργανισμών, βασίζεται ακριβώς στην ίδια ισορροπία/το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό, και το πρώτο με τη σειρά του τρώγεται από ένα γλάρο.. ο οποίος τρώγεται.) Το αν τα γραψίματα του, έφτασαν σήμερα να είναι τα «μισητά» σύμβολα, της πιο απάνθρωπης ψυχρής 1 Πχ το έργο (επίσης κλασσικό) The Theory of Moral Sentiments(1759, προγενέστερο του κλασσικού του έργου «Ο Πλούτος των Εθνών/

13 λογικής, που καταρρακώνει τον αδύναμο, διαλύει κράτη ολόκληρα, τσαλακώνει αξίες και αξιοπρέπειες Τα λεγόμενά του αλλοιώθηκαν τόσο πολύ όσο και οι ίδιες οι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν Για παράδειγμα, στο Πλούτο των Εθνών γίνεται αναφορά στον όρο «αυτό- αγάπη» (self-love) Οι Δυτικοί άλλαξαν τη λέξη σε selfish (ατομικισμός) Ο A. Smith πρότεινε τη «χρηστή διαχείριση των οικονομιών» επισημαίνοντας την σημαντικότητα της «αποταμίευσης» (ως θυσίας από τη τρέχουσα κατανάλωση και δημιουργίας μελλοντικού εισοδήματος) Οι δυτικοί πάλι αλλοίωσαν το μήνυμα, Η «αποταμίευση» έγινε συνώνυμη με το ρίσκο της επιθετικής «επενδυτικής» τοποθέτησης, τα hedge funds 2, CDS (ασφάλιστρα κινδύνου) και πλήθος όλα όσα «σκαρφίζονται» για να παράγουν κέρδη, χωρίς να παράγουν τίποτα.... κλπ Με αυτή την παρατήρηση, θα μπορούσε, ίσως κάποιος να συμφωνήσει πως αντίθετα από ό,τι πιστευόταν για τον πρώτο συνειδητό καπιταλιστή, ο A.Smith αποδεικνύεται φιλόσοφος και μάλιστα σαν ο άνθρωπος που δίδαξε αλλά και ενστερνίστηκε την «Ηθική» Ας μην ξεχνάμε τη χρονική συγκυρία που γράφει το μνημειώδες έργο του (στηριγμένο στον πιο απλοϊκό συλλογισμό που μπορούσε να γίνει : Την «παιδική διελκυστίνδα» που μάλλον αντέγραψε τον Smith και όχι το αντίστροφο) Ο 18 ος αιώνας, εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων και εφευρέσεων, 200 περίπου χρόνια αναγεννησιακής αύρας αλλά και της πρώιμης βιομηχανικής επανάστασης, με τις πρώτες ανισομέρειες, την είσοδο της μηχανής στη ζωή των ανθρώπων, την κατάλυση των μεγάλων πολιτισμών την είσοδο της Ανθρωπότητας σε μια νέα άγνωστη φάση του πολιτισμού,. την 2 A hedge fund is an investment fund that can undertake a wider range of investment and trading activities than other funds, but which is generally only open to certain types of investors specified by regulators 13

14 εποχή των Hobbs 3, Hume, Jean-Jacques Rousseau που γράφουν τα κορυφαία έργα τους (όλα, μέσα στο 18 ο αιώνα) που θα έμελλε να διατηρήσουν τη λάμψη τους, αλλά και να καθορίσουν την πολιτική, κοινωνική οικονομική κλπ ζωή μας έως σήμερα..αλλά ακόμα θα την καθορίζει και στο μέλλον αν δεν αλλάξει κάτι δραματικά Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον φιλοσοφικής αναζήτησης, γύρω από την ωφέλεια, τη σχέση κράτους-πολίρτη κλπ το «συλλογικό καλό» είναι το προσφιλές πεδίο προσέγγισης Πράγματι, σε όλων τα έργα, το «συλλογικό καλό» κατέχει μια κυρίαρχη σημασία, στη ρομαντική τους αναζήτηση να το προσδιορίσουν Είναι φυσικό, λοιπόν, σε αυτό το περιβάλλον ο Adam Smith να προσπάθησε (και το πέτυχε ολοκληρωτικά) να δώσει το δικό του στίγμα γύρω από το «συλλογικό καλό» Στην εναγώνια αυτή αναζήτηση, «βρέθηκε» μπροστά στην ΑΓΟΡΑ (όπως εκείνον που ανοίγει τα μάτια και βρίσκεται σε ένα κόσμο εντελώς διαφορετικό.. (Toffler A-Third Wave) ως ένα πεδίο πραγματοποίησης του «συλλογικού καλού»,,,μέσα από να επιδιώκει ο καθένας από μας απλά και μόνο το ατομικό του συμφέρον Από την άποψη αυτή, μπορούμε να πούμε, πως οι πολλές αρνήσεις του συλλογικού «παράγουν» ένα θετικό καλό, το συλλογικό καλό!! (όπως τα ζυγά αρνητικά στον πολλαπλασιασμό μεταξύ τους παράγουν έναν αριθμό με θετικό πρόσημο) Τι πιο απλός συλλογισμός. Η ΑΓΟΡΑ, σαν ένα αόρατο χέρι να εξισορροπεί, να προωθεί το γενικό καλό να προωθεί σε τελική ανάλυση την έννοια της Δημοκρατίας.. και της Ισότητας Η "Αόρατος Χειρ" είναι μια θεωρία 3 ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ (υπό την επιρροή του εμπορικού νέου κεφαλαίου) : Hobbs ( ) Επιθυμητό είναι αυτό που του κάνει καλό ενώ αποφευγει οτιδήποτε κακό.. Άνθρωπος αυτό υποκινούμενος (ακόμα και εγωισμούς) ΑΠΑΡΧΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: Αναγνώριση και εμβάθυνση της ευτυχίας των Ανθρώπων (σε συνδυασμό με τις μεγάλες ανακαλύψειςατμομηχανή ηλεκτρισμός..hombbs( ): Για την επίτευξη της ισορροπίας, παραίτηση από ορισμένα δικαιώματα (παραίτηση από την άκρατη ελευθερία) και παραχώρηση αυτής στο Κράτος (ανώτερη εξουσία)hume ( ) : Ακριβής προσδιορισμός του «εργαλειακά ορθολογικού»: Διαχωρισμός των 3 προσδιοριστικών παραγόντων «πάθη» (σκοποί στόχοι) «μέσα» (πόρους περιορισμούς) «λογική» (ικανότητα επιλογής) Η λογική «σκλάβος των παθών μας» ADAM SMITH ( ) [ 1776: Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ Η ΑΓΟΡΑ] «..η φυσική τάση των ανθρώπων να βελτιώνουν πάντα την ατομική τους κατάσταση..» ΚΑΝΤ( ): Λογική μας δίνει τη δυνατότητα του αυτό περιορισμού της ζωής μας και άρα να γινόμαστε καλύτεροι!!... ΚΑΘΗΚΟΝ ΑΠΟΛΑΥΣΗ «.. η μεγαλοπρέπεια του καθήκοντος δεν έχει τίποτα να κάνει με τη χαρά της ζωής..» J. BENTHAΜ( ): Ωφελιμισμός (πάθος για ευχαρίστηση αποφυγή στο πόνο) [ ευτυχία= ωφέλεια] «καλή καγαθή κοινωνία»αμερικανικο ΣΥΝΤΑΓΜΑ (1787): Δικαίωμα των πολιτών κατοχύρωσηjohn S. MILL ( ): Διαχωρισμός ωφέλειας» σε (α) βασικά ένστικτα και (β) σε ανώτερες μορφές αναζήτησης της ευτυχίας Jean-Jacques Rousseau ( ) The Social Contract, or Principles of Political Right (Du contrat social),

15 βαθιά δημοκρατική γιατί τελικά η πολιτική ελευθερία εξασφαλίζεται όπου υπάρχει οικονομική ελευθερία. 4 Παρακάτω, δίνεται μια σχηματική παρουσίαση (μια πρώτη προσέγγιση) της ΑΓΟΡΑΣ, όπως την φανταζόμαστε 4 FREE SERVICES: "Έρευνα για τη φύση και τα αίτια του πλούτου των εθνών" - εκδ. Ευρωεκδοτική, μετάφραση Δημ. Καλιτσουνάκη. 15

16 Κατ αρχήν την ΑΓΟΡΑ τη συναντάμε παντού: Από το SUPERMARKET της γειτονιάς, μέχρι το μεσιτικό γραφείο που φέρνει σε επαφή πωλητή-αγοραστή ακίνητης περιουσίας, από το περίπτερο, μέχρι το Χρηματιστήριο, όπου κάποιος αγοράζει και πουλά χρήμα, κοκ Στο σήμα, για εκπαιδευτικούς λόγους ξεχωρίσαμε 2 μορφών αγορές 1. Την αγορά εμπορευμάτων (πχ SUPERMARKET) το παντοπωλείο της γειτονιάς κλπ 2. Την αγορά χρήματος Χρηματιστήριο Σε κάθε μια από τις αγορές αυτές προσαρμόσαμε τα βασικά «υποκείμενα» και «αντικείμενα» που βρίσκονται στο επίκεντρο όλων των διαδικασιών της ΑΓΟΡΑΣ αλλά και που κινητοποιούν τις διαδικασίες αυτές : Ο έμπορος και ο πελάτης «συναντώνται» μέσω της αγοράς, αλλά και των αντικειμένων «χρήματος» και «εμπορευμάτων» τα οποία πάλι συναντώνται στα πλαίσια των αγορών Κάθε ένα από τα υποκείμενα-αντικείμενα έχουν ρόλους που εναλλάσσονται και διασταυρώνονται μεταξύ τους με διάφορες διαφορετικές αντιθετικές έννοιες: Ο πωλητής ενός εμπορεύματος, μπορεί να είναι ταυτόχρονα, αγοραστής χρήματος, ή ακόμα και αγοραστής εμπορεύματος Ο αγοραστής εμπορεύματος μπορεί να είναι πωλητής χρήματος, ή εμπορεύματος Το χρήμα ασφαλώς στα χέρι του καταναλωτή μεταφράζεται σε αγοραστική δύναμη, με την οποία μπορεί να αγοράσει είτε χρήμα, είτε εμπόρευμα Το χρήμα στα χέρια του εμπόρου μεταφράζεται σε αγορά και άλλου εμπορεύματος τελικού, είτε ενδιάμεσου (συμπεριλαμβανομένης της επένδυσης) είτε να αγοράσει ΧΡΗΜΑ Το χρήμα αγοράζει εμπόρευμα, είτε άλλο χρήμα (φτηνό) συμπεριλαμβανομένης και της επένδυσης (πχ μηχανήματα) Βλέπουμε έτσι μια αέναη συνεχή ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ τη μορφής πώληση - αγορά όχι ως «ανταλλαγή» αλλά ως συνειδητής διαδικασίας, αποκόμισης όσο το δυνατόν υψηλότερου ατομικού ωφέλους Από κει και πέρα, η μετουσίωση του ατομικού ωφέλους σε «γενικό καλό» μέσα ακριβώς από το «παζάρι» [σημείο «συνάντησης» αγοραστή πωλητή, που μπορεί να είναι το «περίπτερο» είτε η διαδικτυακή «αγορά», είτε το SUPERMARKET, είτε το Χρηματιστηριακό Γραφείο, είτε το ίδιο το Χρηματιστήριο αξιών, είτε η Τράπεζα, είτε το Γραφείο Επενδύσεων] εκτιμήθηκε, είτε δημιούργησε προσδοκίες για ένα καλύτερο κόσμο, μέσα από το «αόρατο χέρι» 16

17 Δυστυχώς, οι προσδοκίες όχι απλά δεν επαληθεύτηκαν, όχι απλά δεν μείωσαν τις ανισότητες, όχι απλά δεν οδήγησαν στο «συλλογικό καλό» αλλά ακόμα παραπέρα, δημιούργησαν ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ ανισότητες, οικονομικές πολιτικές, έδωσαν πολέμους φονικούς, εξευτέλισαν την ανθρώπινη ύπαρξη Όχι μόνο δεν οδήγησαν στο «συλλογικό καλό» αλλά ακόμα παραπάνω συνέβαλαν στην ακόμα πιο μεγάλη ατομικότητα.. όχι μόνο δεν ένωσαν ανθρώπους, αλλά δημιούργησαν καταστάσεις «απομονωτισμού» και «ατομικιστικού προστατευτισμού», σύμφωνα με τον GIDDENS ( ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ) όχι μόνο δεν κατάφεραν να εμποδίσουν «μονοπωλιακά σύνδρομα» (σε κοινωνική, πολιτική, οικονομική οπτική) αλλά ακόμα παραπέρα έσπρωξαν προς την απόλυτη διάκριση ανάμεσα σε εξωφρενικά πλούσιους και σε απόλυτα «φτωχούς», που μπορεί να είναι φυσικά πρόσωπα, ή Κράτη, ή ακόμα και Ήπειροι Μια περιγραφική παρουσίαση των κινήσεων και της διαδικασίας της ΑΓΟΡΑΣ, όπως την εμπνεύστηκε ο A. Smith δίνεται πιο κάτω, στις 11 σελίδες ( ) του βιβλίου μου που αποτελεί (μαζί με την Περιφερειακή Ανάπτυξη) αναπόσπαστο κομμάτι της διδακτέας και άρα εξεταστέας ύλης 17

18 18

19 19

20 20

21 21

22 22

23 23

24 24

25 25

26 26

27 27

28 28

29 Ανάλυση : Α Γ Ο Ρ Α 29

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

ρ. ιονύσης Σκαρµέας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΑΓΟΡΑΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΟΝ ΙΑΝΟΜΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Μάρκετινγκ; Ηδιαδικασία σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε

Μεταφορές Μεταφορές Καταναλωτής Ε ΚΕΦ. 1 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του μαθήματος των Οικονομικών είναι να προσφέρει τις αναγκαίες οικονομικές γνώσεις, ώστε να αντιλαμβανόμαστε σωστά τον τρόπο λειτουργίας της Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ΔΕΙΓΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ΔΕΙΓΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ Ε.Σ.Δ.Δ.Α. ΔΕΙΓΜΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Αντικείμενο της Πολιτικής Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΓΕΛ - Β ΕΣΠΕΡΙΝΑ Το βιβλίο για το μάθημα «Πολιτική Παιδεία» (Οικονομία - Πολιτικοί Θεσμοί και Αρχές Δικαίου και Κοινωνιολογία) αποτελεί σύνθεση μερών τριών ήδη υπαρχόντων βιβλίων (Αρχές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΔΡ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΡΑΧΑΝΙΩΤΗΣ E-mail: nrachani@ierd.duth.gr ΩΡΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ: ΤΕΤΑΡΤΗ 12.00-14.00 1 Μάνατζμεντ;;; Δράσεις-αποφάσεις για τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση

www.arnos.gr κλικ στη γνώση Τιμολόγηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Τιμολόγηση Παράγοντες επηρεασμού της τιμής Στόχος της τιμολογιακής πολιτικής πρέπει να είναι ο καθορισμός μιας ιδανικής τιμής η οποία θα ικανοποιεί τόσο τους πωλητές όσο και τους αγοραστές.

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία - Επάγγελμα. Ανάλυση 1 εννοιών

Εργασία - Επάγγελμα. Ανάλυση 1 εννοιών Εργασία - Επάγγελμα Ανάλυση 1 εννοιών Τι είναι εργασία επάγγελμα Εργασία : Η σωματική και πνευματική απασχόληση του ανθρώπου που αποβλέπει σε παραγωγικό σκοπό. Όλα τα καταναλωτικά αγαθά είναι προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise

Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Ενημερωτικός Φάκελος Δικτύου Franchise Click to edit Master subtitle style 13/4/2011 Επιχειρηματική πρόταση συνεργασίας Mini Sports Club Έχουμε την τεχνογνωσία και την εμπειρία να σας προσφέρουμε μια κερδοφόρο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό

Ο Ρόλος της ιεύθυνσης Marketing σε Έναν Οργανισμό Ο Ρόλος της ιεύθυνσης σε Έναν Οργανισμό Νικόλαος Α. Παναγιώτου Τομέας Βιομηχανικής ιοίκησης & Επιχειρησιακής Έρευνας Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών 1 @ Ιούνιος 2003 Περιεχόμενα 1.Βασικές αρχές - Πώς επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ. 2. Δομή μονάδες 15. 3 Έκφραση μονάδες 15. 4. Ορθογραφία μονάδες 5. 5. (Β 1) μονάδες 10. 6.

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ. 2. Δομή μονάδες 15. 3 Έκφραση μονάδες 15. 4. Ορθογραφία μονάδες 5. 5. (Β 1) μονάδες 10. 6. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ ΣΗΜΕΙΑ 1. Περιεχόμενο ΜΟΝΑΔΕΣ μονάδες 15 2. Δομή μονάδες 15 3 Έκφραση μονάδες 15 4. Ορθογραφία μονάδες 5 ΜΕΡΟΣ Β : ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΙΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ 5. (Β 1) μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

Satisfaction, Quality and Value

Satisfaction, Quality and Value Το marketing στη σύγχρονη εποχή ικανοποίηση, ποιότητα και αξία Satisfaction, Quality and Value Οικονομία, κοινωνία και Marketing Τι θα παραχθεί Πως θα παραχθεί Ποιός θα το παράγει Που θα παραχθεί Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών.

Αλλάζει τις προτεραιότητες, τόσο σε συλλογικό, όσο και σε ατομικό επίπεδο. Φέρνει αλλαγές στο καταναλωτικό προφίλ και στις συνήθειες των πολιτών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ, κ. ΓΙΑΝΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ ΚΑΙ ΛΙΑΝΕΜΠΟΡΙΟ ΣΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις θεμάτων στις ειδικές εισαγωγικές εξετάσεις αποφοίτων Β κύκλου

Απαντήσεις θεμάτων στις ειδικές εισαγωγικές εξετάσεις αποφοίτων Β κύκλου Απαντήσεις θεμάτων στις ειδικές εισαγωγικές εξετάσεις αποφοίτων Β κύκλου Ενότητα Α 1. α. ΣΩΣΤΟ β. ΛΑΘΟΣ γ. ΣΩΣΤΟ δ. ΛΑΘΟΣ ε. ΛΑΘΟΣ 2. Το διαφημιστικό σλόγκαν συμπυκνώνει,σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας

Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων (στη γεωργία) Διδάσκων: Φίλιππος Ι. Καρυπίδης, Καθηγητής Τμήμα: Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Αγροτικής Οικονομίας Διαχείριση Εφοδιαστικών Αλυσίδων -Φ. Καρυπίδης 1 Εφοδιαστική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία

Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εισαγωγή στην Πολιτική Οικονομία Εργασιακή Θεωρία της Αξίας του Μαρξ Σημειώσεις του Λευτέρη Τσουλφίδη Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών Ο Νόμος της Αξίας του Μαρξ Ο καπιταλισμός ορίζεται ως το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 20013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου 2 ο Πακέτο Ασκήσεων Ημερομηνία παράδοσης: Πέμπτη 12

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ- ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Καθηγητής Γρ. Τσάλτας Υπ. Δρ. Σταύρος Μαυρογένης Διάρθρωση Κοινωνικές κατασκευές για το περιβάλλον Περιβαλλοντική Ιστορία Περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές

Το κράτος εμφανίζεται σαν διαμεσολαβητής των στρατηγικών των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής στο εσωτερικό του. Πολιτικές Οικονομική διπλωματία και οικονομική κρίση Στόχοι, στρατηγική, συγκρότηση & οργάνωση της ελληνικής οικονομικής διπλωματίας Επιπτώσεις οικονομικής κρίσης στις εξαγωγές Βασικά προβλήματα Χρήστος Φαρμάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Η εξέταση αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΘΕΜΑ 4 Υποθέστε ότι είστε ο διαχειριστής του αµοιβαίου κεφαλαίου ΑΠΟΛΛΩΝ το οποίο εξειδικεύεται σε µετοχές µεγάλης κεφαλαιοποίησης εσωτερικού. Έπειτα από την πρόσφατη ανοδική πορεία του Χρηματιστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι 2014/2015 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ι ΑΛΥΣΙΔΑ ΑΞΙΑΣ ΠΟΡΟΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΟΡΟΙ & ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΣΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ-ΟΡΙΑΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΒΑΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΣΑΝ ΠΗΓΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΜΠΟΡΙΑ - ΜΑRKETING ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Παιδεία Α Γενικού Λυκείου. Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων

Πολιτική Παιδεία Α Γενικού Λυκείου. Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Πολιτική Παιδεία Α Γενικού Λυκείου Απαντήσεις στα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων Συγγραφέας: Κατερίνα Νικολακοπούλου ΘΕΜΑΤΑ [11906-13485] Χρησιμοποιήστε τους σελιδοδείκτες (bookmarks) στο αριστερό μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Ζούμε σε μια σκληρή εποχή, όπου η επιβίωση των επιχειρήσεων πλέον βασίζεται στην άριστη αποδοτικότητά τους. Η παγκοσμιοποίηση έφερε τόσο έντονο ανταγωνισμό, ώστε αδεξιότητες στην ορθολογική διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Θανάσης Χατζηλάκος Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου & Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών. Λευκωσία, Δεκέμβρης 2008

Θανάσης Χατζηλάκος Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου & Ερευνητικό Ακαδημαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών. Λευκωσία, Δεκέμβρης 2008 Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση ΤΠΕ@Ε: Ποια είναι, τέλος πάντων, αυτή η ευκαιρία που αξίζει τέτοιο κόπο, κόστος και πισωγυρίσματα; Θανάσης Χατζηλάκος Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΜΕΡΟΣ Α: «Τέλειος» ανταγωνισµός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΜΕΡΟΣ Α: «Τέλειος» ανταγωνισµός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΤΟ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑ ΑΚΡΑΙΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΜΕΡΟΣ Α: «Τέλειος» ανταγωνισµός A1. Το υπόδειγµα των εγχειριδίων Στον Πλούτο των Εθνών (1776) ο Adam Smith παρουσίασε το φηµισµένο πλέον επιχείρηµά του

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο smartclass.gr

Φροντιστήριο smartclass.gr Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Ενδεικτικές Απαντήσεις Θεμάτων Α.1. Ο συγγραφέας στο συγκεκριμένο απόσπασμα καταθέτει τον προβληματισμό του αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών : Θεματική Ενότητα : Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισμών Ακαδ. Έτος: 2008-09 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών Περιεχόμενα Πρόλογος... xv Γιάννης Στουρνάρας Ευχαριστίες... xvii Εισαγωγή... xix Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών 1.1. Η παραδοσιακή Χρηματοοικονομική και οι σημαντικές αδυναμίες της...

Διαβάστε περισσότερα

7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ»

7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ» Νικόλαος Κοτσυφός 7 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ «ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗΣ» Με παραδείγματα μέσα από την ελληνική πραγματικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του 2014 εκδόσεις ΙΒΙΣΚΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Ποιους αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger

Ενότητα 2. Σχέδιο Μάρκετινγκ. Κεφάλαιο 4. Τιμολόγηση. Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger Ενότητα 2 Σχέδιο Μάρκετινγκ Κεφάλαιο 4 Τιμολόγηση Δρ. Andrea Grimm Δρ. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεφάλαιο 4: Τιμολόγηση Συγγραφείς: Δρ.Andrea Grimm, Δρ.Astin Malschinger

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο συνέδριο «Δημόσιος Τομέας: Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον» Θέμα ομιλίας: «Αρκεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΕΣ-ΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΕΒΟΟΚ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΕΜΗ ΣΑΡΑΝΤΑΕΝΑ, ΣΥΜΒΟΥΛΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΤΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΣΕ 10 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Κεφάλαιο 24 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Ηευημερία(το βιοτικό επίπεδο)

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ

ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ 1 ΚΦΑΛΑΙΟ 6 ΖΗΤΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΙΣΣΟΡΟΠΙΑ ΑΓΟΡΑΣ Οι καµπύλες ζήτησης και προσφοράς είναι αναγκαίες για να προσδιορίσουν την τιµή στην αγορά. Η εξοµοίωσή τους καθορίζει την τιµή και τη ποσότητα ισορροπίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η Εποχή της Επιχειρηματικής Ηθικής και της Εταιρικής Διακυβέρνησης

Η Εποχή της Επιχειρηματικής Ηθικής και της Εταιρικής Διακυβέρνησης 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατροτεχνολογίας Η Εποχή της Επιχειρηματικής Ηθικής και της Εταιρικής Διακυβέρνησης Γιάννης Θανόπουλος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Πειραιώς 5 Νοεμβρίου 2014 Divani Caravel, Αθήνα 5

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΜΟΡΦΕΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΑΝΕΡΓΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Η κατάσταση έλλειψης εργασίας, κατά την οποία υπάρχει δυσαρμονία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, προσφέρονται λίγες θέσεις εργασίας, ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί ενδ9ιαφερόμενοι. Είναι έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010

Management. Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 24/2/2010 Management Νικόλαος Μυλωνίδης Μάθημα 3 1 Εισαγωγή Έννοια και Περιεχόμενο του Μάνατζμεντ Ποια είναι τα διοικητικά στελέχη και ποιος ο ρόλος τους στα διάφορα επίπεδα της ιεραρχίας Βάσικες δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ. Χανιά, Απρίλιος 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Χανιά, Απρίλιος 2014 Τον Αύγουστο του 2010, ενεργοί πολίτες των Χανίων προχωρήσαμε στη δημιουργία της ανεξάρτητης δημοτικής μας κίνησης με επικεφαλής τον Τάσο Βάμβουκα. Με διαφορετικές αφετηρίες,

Διαβάστε περισσότερα