1.1 Κατασκευή ενός υποδείγματος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "1.1 Κατασκευή ενός υποδείγματος"

Transcript

1 Το συμβατικό πρώτο κεφάλαιο ενός βιβλίου μικροοικονομικής αποτελεί μια πραγμάτευση των «ορίων και των μεθόδων» της οικονομικής. Παρ όλο που το αντικείμενο αυτό μπορεί να είναι πολύ ενδιαφέρον, φαίνεται μάλλον ακατάλληλο για να ξεκινήσετε τη μελέτη της οικονομικής επιστήμης. Η αξιολόγηση μιας τέτοιας πραγμάτευσης φαίνεται δύσκολη, αν δεν έχετε προηγουμένως μελετήσει μερικά παραδείγματα εφαρμογής της οικονομικής ανάλυσης. Αντ αυτού, λοιπόν, θα ξεκινήσουμε το παρόν βιβλίο με ένα παράδειγμα οικονομικής ανάλυσης. Στο κεφάλαιο αυτό θα εξετάσουμε ένα υπόδειγμα μιας συγκεκριμένης αγοράς, της αγοράς διαμερισμάτων. Μην ανησυχήσετε από τον σχετικά ταχύ ρυθμό της ανάπτυξης. Μοναδικός στόχος εδώ είναι μια σύντομη επισκόπηση των πιθανών τρόπων χρήσης αυτών των ιδεών. Αργότερα, θα τις μελετήσουμε λεπτομερέστερα. 1.1 Κατασκευή ενός υποδείγματος Η μέθοδος της οικονομικής συνίσταται στην ανάπτυξη υποδειγμάτων για τα κοινωνικά φαινόμενα. Με τον όρο «υπόδειγμα» εννοούμε μια απλουστευμένη απεικόνιση της πραγματικότητας. Η έμφαση εδώ δίνεται στη λέξη «απλός». Σκεφθείτε πόσο άχρηστος θα ήταν ένας χάρτης σε κλίμακα 1:1. Το ίδιο ισχύει για ένα οικονομικό υπόδειγμα με το οποίο επιχειρείται να περιγραφούν όλες οι πλευρές της πραγματικότητας. Η δύναμη ενός υποδείγματος βασίζεται στην απόρριψη των άσχετων λεπτομερειών, απόρριψη που επιτρέπει στον οικονομολόγο να εστιάσει την προσοχή του στα ουσιαστικά χαρακτηριστικά της οικονομικής πραγματικότητας, την οποία προσπαθεί να κατανοήσει. Εδώ ενδιαφερόμαστε για τους παράγοντες που προσδιορίζουν την τιμή των διαμερισμάτων, και γι αυτό θέλουμε να έχουμε μια απλουστευμένη περιγραφή της αγοράς διαμερισμάτων. Η επιλογή των ορθών απλουστεύσεων για την κατασκευή ενός υποδείγματος απαιτεί μια κάποια δεξιοτεχνία. Γενικά, θέλουμε να 31

2 32 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ: ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ χρησιμοποιήσουμε το απλούστερο υπόδειγμα για να μπορέσουμε να περιγράψουμε την εξεταζόμενη οικονομική πραγματικότητα. Στη συνέχεια, μπορούμε να αυξάνουμε σταδιακά την περιπλοκότητά του, καθιστώντας το υπόδειγμά μας πιο σύνθετο και, ελπίζουμε, πιο ρεαλιστικό. Το συγκεκριμένο παράδειγμα που σκοπεύουμε να εξετάσουμε είναι η αγορά διαμερισμάτων σε μια μέσου μεγέθους πανεπιστημιούπολη. Στην πόλη αυτή υπάρχουν δύο είδη διαμερισμάτων, όσα βρίσκονται κοντά στο πανεπιστήμιο και άλλα πιο μακριά. Σε γενικές γραμμές, τα πρώτα διαμερίσματα θεωρούνται πιο επιθυμητά από τους σπουδαστές, καθώς επιτρέπουν την ευκολότερη πρόσβαση στο πανεπιστήμιο. Τα δεύτερα διαμερίσματα απαιτούν μετάβαση στο πανεπιστήμιο με λεωφορείο ή με ποδήλατο, για πολλή ώρα μέσα στο κρύο. Κατά συνέπεια, οι περισσότεροι σπουδαστές θα προτιμούσαν ένα από τα πιο κοντινά διαμερίσματα..., αν μπορούσαν να αντέξουν το κόστος ενοικίασής του. Θα θεωρήσουμε ότι τα διαμερίσματα κατανέμονται σε δύο μεγάλους δακτυλίους γύρω από το πανεπιστήμιο. Τα κοντινά διαμερίσματα βρίσκονται στον εσωτερικό δακτύλιο και τα υπόλοιπα στον εξωτερικό δακτύλιο. Θα εστιάσουμε την προσοχή μας αποκλειστικά στην αγορά διαμερισμάτων στον εσωτερικό δακτύλιο. Στον εξωτερικό δακτύλιο θα υποθέσουμε ότι πηγαίνουν εκείνοι που δεν μπορούν να βρουν κάποιο από τα κοντινά διαμερίσματα. Θα υποθέσουμε ακόμα ότι υπάρχει μια πλειάδα διαθέσιμων διαμερισμάτων στον εξωτερικό δακτύλιο και ότι η τιμή τους έχει καθοριστεί σε κάποιο δεδομένο επίπεδο. Στην ανάλυσή μας θα ασχοληθούμε μόνο με τον προσδιορισμό της τιμής των διαμερισμάτων του εσωτερικού δακτυλίου και με αυτούς που θα μείνουν εκεί. Ένας οικονομολόγος θα περιέγραφε τη διαφορά των τιμών μεταξύ των δύο ειδών διαμερισμάτων σε αυτό το υπόδειγμα λέγοντας ότι η τιμή των διαμερισμάτων του εξωτερικού δακτυλίου είναι μια εξωγενής μεταβλητή, ενώ η τιμή των διαμερισμάτων του εσωτερικού δακτυλίου είναι μια ενδογενής μεταβλητή. Αυτό σημαίνει ότι η τιμή των διαμερισμάτων του εξωτερικού δακτυλίου καθορίζεται από παράγοντες που δεν εξετάζονται στο συγκεκριμένο υπόδειγμα, ενώ η τιμή των διαμερισμάτων του εσωτερικού δακτυλίου καθορίζεται από δυνάμεις που εξετάζονται στο υπόδειγμα. Η πρώτη απλούστευση που θα κάνουμε στο υπόδειγμά μας αφορά την ομοιότητα των διαμερισμάτων από κάθε άλλη άποψη, εκτός από την τοποθεσία τους. Έχει νόημα, επομένως, να μιλάμε για την «τιμή» των διαμερισμάτων χωρίς να ενδιαφερόμαστε αν έχουν ένα υπνοδωμάτιο, δύο υπνοδωμάτια ή οτιδήποτε άλλο. Τι όμως καθορίζει την τιμή; Τι είναι αυτό που καθορίζει ποιος θα μείνει στα διαμερίσματα του εσωτερικού δακτυλίου και ποιος στα άλλα; Τι μπορεί να λεχ-

3 Η ΑΓΟΡΑ 33 θεί για τους επιθυμητούς οικονομικούς μηχανισμούς όσον αφορά την κατανομή των διαμερισμάτων; Ποιες έννοιες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να αξιολογήσουμε την παροχή διαμερισμάτων στα άτομα; Όλα αυτά αποτελούν ερωτήματα στα οποία θέλουμε να απαντήσουμε με το υπόδειγμά μας. 1.2 Αριστοποίηση και ισορροπία Κάθε φορά που επιχειρούμε να εξηγήσουμε την ανθρώπινη συμπεριφορά, χρειαζόμαστε ένα πλαίσιο στο οποίο θα βασιστεί η ανάλυσή μας. Σε μεγάλο μέρος της oικονομικής επιστήμης χρησιμοποιούμε ένα πλαίσιο που στηρίζεται στις ακόλουθες δύο απλές αρχές: Αρχή της αριστοποίησης: Οι άνθρωποι προσπαθούν να επιλέξουν τα άριστα πρότυπα κατανάλωσης μεταξύ αυτών που τους είναι οικονομικά εφικτά. Αρχή της ισορροπίας: Οι τιμές προσαρμόζονται μέχρι το σύνολο της ζητούμενης ποσότητας ενός αγαθού να είναι ίσο με την προσφερόμενη ποσότητα. Ας εξετάσουμε τις δύο αυτές αρχές. Η πρώτη είναι σχεδόν ταυτολογική. Εάν οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να επιλέξουν, τότε υποθέτουμε, εύλογα, ότι προσπαθούν να επιλέγουν πράγματα που θέλουν και όχι πράγματα που δεν θέλουν. Υπάρχουν, βεβαίως, εξαιρέσεις σ αυτήν τη γενική αρχή, οι οποίες βρίσκονται, όμως, εξ ορισμού εκτός της σφαίρας της οικονομικής συμπεριφοράς. Η δεύτερη αρχή είναι περισσότερο προβληματική. Αντιλαμβανόμαστε στοιχειωδώς ότι σε μια δεδομένη στιγμή η ζήτηση και η προσφορά δεν είναι συμβατές, και ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Οι μεταβολές αυτές θα χρειαστούν πιθανώς πολύ χρόνο για να να δώσουν αποτελέσματα και, το χειρότερο, ίσως επιφέρουν άλλες μεταβολές, που θα μπορούσαν να «αποσταθεροποιήσουν» το όλο σύστημα. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί..., αλλά συνήθως δεν συμβαίνει. Στην περίπτωση των διαμερισμάτων, βλέπουμε γενικά μια περίπου σταθερή τιμή στα ενοίκια από μήνα σε μήνα. Γι αυτήν ακριβώς την τιμή ισορροπίας ενδιαφερόμαστε, και όχι για το πώς η αγορά φτάνει σ αυτή την ισορροπία ή για το πώς θα μπορούσε η τιμή αυτή να μεταβληθεί στη διάρκεια μεγάλων χρονικών περιόδων.

4 34 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ: ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Αξίζει να σημειωθεί ότι ίσως ο χρησιμοποιούμενος για την ισορροπία ορισμός να διαφέρει ανάλογα με το υπόδειγμα. Στην περίπτωση της απλής αγοράς, που εξετάζεται σ αυτό το κεφάλαιο, η ιδέα της ισορροπίας μεταξύ ζήτησης και προσφοράς θα είναι επαρκής για τις ανάγκες μας. Σε γενικότερα όμως υποδείγματα θα χρειαστούμε πιο γενικούς ορισμούς της έννοιας της ισορροπίας. Γενικά, η ισορροπία απαιτεί οι ενέργειες των οικονομικών παραγόντων να είναι συνεπείς μεταξύ τους. Πώς χρησιμοποιούμε αυτές τις δύο αρχές για να ορίσουμε τις απαντήσεις στα ερωτήματα που θέσαμε προηγουμένως; Είναι καιρός να εισαγάγουμε μερικές οικονομικές έννοιες. 1.3 Η καμπύλη ζήτησης Ας υποθέσουμε ότι εξετάζουμε τους πιθανούς ενοικιαστές των διαμερισμάτων και ότι ρωτάμε τον καθέναν από αυτούς ποιο είναι το μέγιστο ποσό που θα μπορούσε να διαθέσει για την ενοικίαση ενός διαμερίσματος. Ας ξεκινήσουμε από την κορυφή. Θα υπάρχει πάντοτε κάποιος που διατίθεται να πληρώσει την υψηλότερη τιμή. Ίσως αυτός να διαθέτει πολλά χρήματα, ίσως να είναι πολύ οκνηρός και να μη θέλει να περπατά μεγάλες αποστάσεις... ή οτιδήποτε άλλο. Ας υποθέσουμε ότι αυτός είναι διατεθειμένος να πληρώσει $500 το μήνα για ένα διαμέρισμα. Υποθέτουμε ότι υπάρχει μόνο ένας διατεθειμένος να πληρώσει $500 το μήνα για την ενοικίαση ενός διαμερίσματος. Τότε, εάν η τιμή των διαμερισμάτων είναι $500 το μήνα, θα νοικιαστεί μόνο ένα διαμέρισμα, στον μοναδικό που διατίθεται να πληρώσει αυτή την τιμή. Ας υποθέσουμε ότι η επόμενη υψηλότερη τιμή που προσφέρεται από κάποιον είναι $490. Τότε, εάν η τιμή είναι $499, θα νοικιαστεί και πάλι ένα μόνο διαμέρισμα. Αυτός που είναι διατεθειμένος να πληρώσει $500 θα νοικιάσει ένα διαμέρισμα, όμως αυτός που είναι διατεθειμένος να πληρώσει $490 δεν θα νοικιάσει. Εάν η τιμή είναι $498, $497, $496 κ.ο.κ., θα νοικιαστεί μόνο ένα διαμέρισμα..., μέχρι να φτάσουμε στην τιμή των $490. Στην τιμή αυτή θα νοικιαστούν δύο διαμερίσματα: ένα σε αυτόν που θα δώσει $500 και ένα σε αυτόν που θα δώσει $490. Κατά παρόμοιο τρόπο, θα νοικιαστούν δύο διαμερίσματα, μέχρι να φτάσουμε στη μέγιστη τιμή την οποία θα είναι διατεθειμένος να πληρώσει ο επόμενος κ.ο.κ.

5 Η ΑΓΟΡΑ 35 Οι οικονομολόγοι συσχετίζουν την τιμή επιφύλαξης με τη μέγιστη προθυμία ενός ατόμου να πληρώσει για κάτι. Η τιμή επιφύλαξης είναι η μέγιστη τιμή την οποία ένα άτομο θα αποδεχτεί να πληρώσει, για να αγοράσει ένα συγκεκριμένο αγαθό. Με άλλα λόγια, η τιμή επιφύλαξης ενός ατόμου είναι η τιμή στην οποία αυτό είναι απλώς αδιάφορο μεταξύ της αγοράς και της μη αγοράς του αγαθού. Στο παράδειγμά μας, εάν ένα άτομο δεχτεί μια τιμή επιφύλαξης p, τότε αυτό σημαίνει ότι είναι απλώς αδιάφορος για την εγκατάστασή του στον εσωτερικό δακτύλιο και την καταβολή της τιμής p ή για την εγκατάστασή του στον εξωτερικό δακτύλιο. Επομένως, ο αριθμός των διαμερισμάτων που θα νοικιαστούν σε μια δεδομένη τιμή p θα είναι απλώς ο αριθμός των ατόμων που θα δεχτούν τιμή επιφύλαξης μεγαλύτερη ή ίση με την p. Διότι, εάν η τιμή της αγοράς είναι p, τότε όσοι είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν τουλάχιστον p για ένα διαμέρισμα θα θελήσουν να νοικιάσουν στον εσωτερικό δακτύλιο, ενώ όσοι δεν είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν p θα προτιμήσουν να νοικιάσουν στον εξωτερικό δακτύλιο. Τις τιμές επιφύλαξης μπορούμε να τις απεικονίσουμε σ ένα διάγραμμα όπως αυτό του Σχήματος 1.1 Εδώ, στον κατακόρυφο άξονα αποτυπώνονται οι τιμές Σχήμα 1.1: Καμπύλη ζήτησης διαμερισμάτων. Ο κατακόρυφος άξονας αποτυπώνει την τιμή αγοράς και ο οριζόντιος άξονας τα διαμερίσματα που θα νοικιαστούν σε κάθε τιμή.

6 36 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ: ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ και στον οριζόντιο άξονα οι άνθρωποι που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν αυτή την τιμή ή/και μεγαλύτερη. Ένας άλλος τρόπος ανάγνωσης του Σχήματος 1.1 είναι να ιδωθεί ως ένας τρόπος μέτρησης του αριθμού των ανθρώπων που επιθυμούν να νοικιάσουν διαμερίσματα σε κάθε συγκεκριμένη τιμή. Μια τέτοια καμπύλη είναι ένα παράδειγμα μιας καμπύλης ζήτησης, με την οποία συσχετίζεται η ζητούμενη ποσότητα με την τιμή. Εάν η τιμή της αγοράς είναι πάνω από $500, δεν θα νοικιαστεί κανένα διαμέρισμα. Εάν η τιμή της αγοράς είναι μεταξύ $500 και $490, θα νοικιαστεί ένα διαμέρισμα. Εάν είναι μεταξύ $490 και της τρίτης υψηλότερης τιμής επιφύλαξης, θα νοικιαστούν δύο διαμερίσματα κ.ο.κ. Η καμπύλη ζήτησης προσδιορίζει τη ζητούμενη ποσότητα σε καθεμία από τις δυνατές τιμές. Η καμπύλη ζήτησης για διαμερίσματα έχει κλίση προς τα κάτω: όσο θα μειώνεται η τιμή των διαμερισμάτων, τόσο περισσότεροι άνθρωποι θα θέλουν να τα νοικιάσουν. Εάν ο αριθμός των υποψήφιων ενοικιαστών είναι μεγάλος και οι τιμές επιφύλαξης διαφέρουν ελάχιστα από τον έναν στον άλλον, είναι λογικό να σκεφτούμε ότι η καμπύλη ζήτησης θα έχει ομαλή κλίση προς τα κάτω, όπως στο Σχήμα 1.2. Η καμπύλη του Σχήματος 1.2 θα έμοιαζε με την καμπύλη ζήτησης του Σχήματος 1.1 εάν υπήρχαν πολλοί που θα ήθελαν να νοικιάσουν διαμερίσματα. Τα «άλματα» που φαίνονται στο Σχήμα 1.1 είναι τόσο μικρά σε σχέση Καμπύλη ζήτησης Σχήμα 1.2: Καμπύλη ζήτησης για διαμερίσματα με πολλούς επίδοξους ενοικιαστές. Λόγω του μεγάλου αριθμού των επίδοξων αγοραστών, τα άλματα μεταξύ των τιμών θα είναι μικρά και η καμπύλη ζήτησης θα έχει συμβατικό ομαλό σχήμα.

7 Η ΑΓΟΡΑ 37 με το μέγεθος της αγοράς, ώστε μπορούμε άφοβα να τα αγνοήσουμε κατά τη χάραξη της καμπύλης ζήτησης της αγοράς. 1.4 Η καμπύλη προσφοράς Εφόσον έχουμε τώρα μια καλή γραφική απεικόνιση της συμπεριφοράς της ζήτησης, ας στραφούμε στη συμπεριφορά της προσφοράς. Εδώ θα πρέπει να σκεφτούμε τη φύση της αγοράς που εξετάζουμε. Στην εξεταζόμενη περίπτωση υπάρχουν πολλοί ανεξάρτητοι ιδιοκτήτες, οι οποίοι φιλοδοξούν να νοικιάσουν τα διαμερίσματά τους στην υψηλότερη τιμή που μπορεί να δεχτεί η αγορά. Η περίπτωση αυτή θα αναφέρεται ως ανταγωνιστική αγορά. Βέβαια υπάρχουν και άλλα είδη αγοράς, και μερικά από αυτά θα εξεταστούν στη συνέχεια. Προς το παρόν, ας εξετάσουμε την περίπτωση πολλών ιδιοκτητών, που λειτουργούν όλοι ανεξάρτητα. Είναι σαφές ότι, αν όλοι οι ιδιοκτήτες προσπαθούν να επιτύχουν την καλύτερη τιμή και οι ενοικιαστές είναι πλήρως ενημερωμένοι για τις τιμές ενοικίασης των διαμερισμάτων, τότε η τιμή ισορροπίας για όλα τα διαμερίσματα του εσωτερικού δακτυλίου θα πρέπει να είναι ίδια. Ο συλλογισμός δεν είναι δύσκολος. Ας υποθέσουμε ότι, αντ αυτού, μερικά διαμερίσματα έχουν υψηλή τιμή, p h, και μερικά χαμηλότερη τιμή, p l. Οι ενοικιαστές των διαμερισμάτων με την υψηλή τιμή θα μπορούσαν να βρουν έναν ιδιοκτήτη που να ζητά χαμηλό μίσθωμα και να του προτείνουν να νοικιάσουν το διαμέρισμά του σε μια τιμή μεταξύ p h και p l. Η συμφωνία σε μια τέτοια τιμή θα ήταν επωφελής τόσο για τους ενοικιαστές, όσο και για τον ιδιοκτήτη. Στο βαθμό που όλα τα μέρη προσπαθούν να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντά τους και γνωρίζουν τις εναλλακτικές τιμές, μια κατάσταση στην οποία θα χρεώνονται διαφορετικές τιμές για το ίδιο αγαθό δεν μπορεί να παραμένει σε καθεστώς ισορροπίας. Ποια, όμως, θα είναι αυτή η μοναδική τιμή ισορροπίας; Ας δοκιμάσουμε τη μέθοδο που χρησιμοποιήσαμε στην κατασκευή της καμπύλης ζήτησης. Θα επιλέξουμε μια τιμή και θα αναρωτηθούμε πόσα διαμερίσματα προσφέρονται σ αυτή την τιμή. Η απάντηση εξαρτάται έως ένα βαθμό από τη χρονική περίοδο στην οποία εξετάζουμε την αγορά. Εάν θεωρήσουμε μια περίοδο μερικών ετών, ώστε να είναι δυνατή η κατασκευή νέων κατοικιών,τότε ο αριθμός των διαμερισμάτων θα αντιστοιχεί σίγουρα στην τιμή που χρεώνεται. Αλλά, «βραχυπρόθεσμα», για παράδειγμα, μέσα σ ένα έτος, ο αριθμός των διαμερισμάτων θα είναι σχεδόν σταθερός. Αν πάρουμε μόνο αυτήν τη βραχυχρόνια περίπτωση, τότε η προσφορά διαμερισμάτων θα είναι σταθερή σε κάποιο προκαθορισμένο επίπεδο.

8 38 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ: ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η καμπύλη προσφοράς σ αυτή την αγορά απεικονίζεται στο Σχήμα 1.3 ως κατακόρυφη γραμμή. Όποια και αν είναι η τιμή χρέωσης, ο ίδιος αριθμός διαμερισμάτων θα προσφέρεται για ενοικίαση, δηλαδή όλα τα διαθέσιμα εκείνη τη στιγμή διαμερίσματα. Σχήμα 1.3: Βραχυχρόνια καμπύλη προσφοράς. Η προσφορά των διαμερισμάτων είναι σταθερή σε βραχυχρόνιο επίπεδο. 1.5 Ισορροπία αγοράς Έχουμε τώρα έναν τρόπο απεικόνισης της αγοράς διαμερισμάτων, από την πλευρά της ζήτησης, αλλά και της προσφοράς. Ας τις συνδυάσουμε και ας αναρωτηθούμε ποια θα είναι η ισορροπία, σχεδιάζοντας τόσο την καμπύλη ζήτησης, όσο και την καμπύλη προσφοράς στο ίδιο διάγραμμα στο Σχήμα 1.4. Στο διάγραμμα αυτό συμβολίζουμε με p την τιμή στην οποία η ποσότητα των ζητούμενων διαμερισμάτων είναι ίση με την ποσότητα των προσφερόμενων διαμερισμάτων. Αυτή είναι η τιμή ισορροπίας των διαμερισμάτων. Στην τιμή αυτή, κάθε καταναλωτής που είναι διατεθειμένος να πληρώσει τουλάχιστον p μπορεί να βρει ένα διαμέρισμα προς ενοικίαση και κάθε ιδιοκτήτης μπορεί να νοικιάσει το διαμέρισμά του στην τρέχουσα τιμή της αγοράς. Ούτε οι καταναλωτές ούτε οι ιδιοκτήτες έχουν λόγο να μεταβάλουν τη συμπεριφορά τους. Γι αυτό ακριβώς αναφέρουμε ότι έχουμε ισορροπία, καθώς καμία μεταβολή συμπεριφοράς δεν θα παρατηρηθεί.

9 Η ΑΓΟΡΑ 39 Σχήμα 1.4: Ισορροπία της αγοράς διαμερισμάτων. Η τιμή ισορροπίας, p, καθορίζεται από το σημείο τομής των καμπυλών προσφοράς και ζήτησης. Για να αντιληφθούμε καλύτερα το σημείο αυτό, ας δούμε τι θα συνέβαινε σε μια τιμή διαφορετική της p. Ας θεωρήσουμε, για παράδειγμα, μια τιμή p < p, όπου η ζήτηση είναι μεγαλύτερη από την προσφορά. Μπορεί αυτή η τιμή να διατηρηθεί; Στην τιμή αυτή, μερικοί τουλάχιστον από τους ιδιοκτήτες θα έχουν περισσότερους ενοικιαστές απ όσους μπορούν να ικανοποιήσουν. Θα υπάρχουν ουρές υποψηφίων, που θα ελπίζουν να βρουν ένα διαμέρισμα σε αυτή την τιμή, αφού αυτοί που προτίθενται να πληρώσουν την τιμή p είναι περισσότεροι από τα διαμερίσματα. Σίγουρα, μερικοί από τους ιδιοκτήτες θα δουν ότι τους συμφέρει να αυξήσουν την τιμή των διαμερισμάτων που προσφέρουν. Κατά παρόμοιο τρόπο, ας υποθέσουμε ότι η τιμή των διαμερισμάτων είναι p, που είναι μεγαλύτερη της p. Σ αυτή την περίπτωση, μερικά από τα διαμερίσματα θα μείνουν κενά, αφού όσοι προτίθενται να πληρώσουν p είναι λιγότεροι από τα διαμερίσματα. Μερικοί ιδιοκτήτες διατρέχουν τώρα τον κίνδυνο να μην εισπράξουν κανένα ενοίκιο για τα διαμερίσματά τους. Θα έχουν, επομένως, ένα κίνητρο να μειώσουν την τιμή τους, προκειμένου να προσελκύσουν περισσότερους ενοικιαστές. Εάν η τιμή υπερβαίνει το p, τότε οι ενοικιαστές θα είναι πολύ λίγοι, ενώ εάν υπολείπεται του p, τότε οι ενοικιαστές θα είναι υπερβολικά πολλοί. Μόνο για την τιμή p ο αριθμός αυτών που προτίθενται να νοικιάσουν στη συγκεκριμένη τιμή θα είναι ίσος με τον αριθμό των διαμερισμάτων που προσφέρουν οι ιδιοκτήτες. Μόνο σ αυτή την τιμή η ζήτηση και η προσφορά θα είναι ίσες.

10 40 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ: ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στην τιμή p, η συμπεριφορά των ιδιοκτητών και των ενοικιαστών είναι συμβατές, υπό την έννοια ότι ο αριθμός των διαμερισμάτων που ζητείται από τους ενοικιαστές στην τιμή p είναι ίσος με τον αριθμό των διαμερισμάτων που προσφέρουν οι ιδιοκτήτες. Αυτή είναι η τιμή ισορροπίας στην αγορά διαμερισμάτων. Από τη στιγμή που έχουμε προσδιορίσει την τιμή αγοράς για τα διαμερίσματα του εσωτερικού δακτυλίου, μπορούμε να αναρωτηθούμε ποιοι τα αποκτούν και ποιοι νοικιάζουν τα διαμερίσματα του εξωτερικού δακτυλίου. Στο υπόδειγμά μας υπάρχει μια πολύ απλή απάντηση σ αυτό το ερώτημα: στην ισορροπία, όποιος προτίθεται να πληρώσει p, ή και περισσότερο, βρίσκει διαμέρισμα στον εσωτερικό δακτύλιο, και όποιος προτίθεται να πληρώσει λιγότερο από p βρίσκει διαμέρισμα στον εξωτερικό δακτύλιο. Όσοι επιλέγουν τιμή επιφύλαξης ίση με p είναι απλώς αδιάφοροι να νοικιάσουν διαμέρισμα στον εσωτερικό ή να νοικιάσουν διαμέρισμα στον εξωτερικό δακτύλιο. Οι υπόλοιποι στον εσωτερικό δακτύλιο νοικιάζουν διαμερίσματα σε τιμή χαμηλότερη από την ανώτατη τιμή που θα ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν γι αυτά. Συνεπώς, η κατανομή διαμερισμάτων στους ενοικιαστές καθορίζεται από την τιμή που αυτοί είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν. 1.6 Συγκριτική στατική Τώρα που έχουμε ένα οικονομικό υπόδειγμα για την αγορά διαμερισμάτων, μπορούμε να αρχίσουμε να το χρησιμοποιούμε για την ανάλυση της συμπεριφοράς της τιμής ισορροπίας. Για παράδειγμα, μπορούμε να αναρωτηθούμε πώς μεταβάλλεται η τιμή των διαμερισμάτων όταν μεταβάλλονται διάφορες πλευρές της αγοράς. Αυτό το είδος άσκησης είναι γνωστό ως συγκριτική στατική, διότι συνεπάγεται τη σύγκριση δύο «στατικών» ισορροπιών, χωρίς να μας απασχολεί ιδιαίτερα πώς η αγορά κινείται από τη μια ισορροπία στην άλλη. Η μετάβαση από τη μια ισορροπία στην άλλη μπορεί να πάρει πολύ χρόνο, και τα ερωτήματα για τον τρόπο μιας τέτοιας μετάβασης μπορεί να είναι πολύ ενδιαφέροντα και σημαντικά. Πρέπει όμως να μάθουμε να βαδίζουμε πριν αρχίσουμε να τρέχουμε, και γι αυτό θα αγνοήσουμε προς το παρόν τέτοια «δυναμικά» ερωτήματα. Η συγκριτική στατική ανάλυση ασχολείται μόνο με τη σύγκριση ισορροπιών και σ αυτό το πλαίσιο θα υπάρξουν πολλά ερωτήματα προς απάντηση. Ας αρχίσουμε με μια απλή περίπτωση. Ας υποθέσουμε ότι η προσφορά διαμερισμάτων αυξάνεται, όπως στο Σχήμα 1.5.

11 Η ΑΓΟΡΑ 41 Είναι εύκολο να διαπιστώσουμε από το διάγραμμα ότι η τιμή ισορροπίας θα μειωθεί. Ομοίως, αν η προσφορά διαμερισμάτων μειωθεί τότε, η τιμή ισορροπίας θα αυξηθεί. Σχήμα 1.5: Αύξηση της προσφοράς διαμερισμάτων. Καθώς η προσφορά διαμερισμάτων αυξάνεται, η τιμή ισορροπίας μειώνεται. Ας δοκιμάσουμε τώρα μια πιο σύνθετη και πιο ενδιαφέρουσα περίπτωση, υποθέτοντας ότι ένας κατασκευαστής αποφασίζει να μετατρέψει μερικά από τα διαμερίσματα σε ανεξάρτητες κατοικίες. Τι θα συμβεί με την τιμή των υπόλοιπων διαμερισμάτων; Η πρώτη αντίδρασή σας είναι πιθανώς ότι η τιμή των διαμερισμάτων θα αυξηθεί, εφόσον η προσφορά μειώθηκε. Αυτό όμως δεν είναι κατ ανάγκη σωστό. Πράγματι, η προσφορά των προς ενοικίαση διαμερισμάτων μειώθηκε. Αλλά και η ζήτηση διαμερισμάτων μειώθηκε επίσης, εφόσον μερικοί απ αυτούς που τα ενοικίαζαν αποφάσισαν πιθανώς να αγοράσουν τις νέες ανεξάρτητες κατοικίες. Είναι φυσικό να υποθέσουμε ότι οι αγοραστές ανεξάρτητων κατοικιών προέρχονται απ αυτούς που ήδη διαμένουν στα διαμερίσματα του εσωτερικού δακτυλίου, οι οποίοι προτίθενται να πληρώσουν περισσότερο από p για ένα διαμέρισμα. Έστω λοιπόν, για παράδειγμα, ότι οι καταναλωτές με τις 10 υψηλότερες τιμές επιφύλαξης αποφασίζουν να αγοράσουν ανεξάρτητες κατοικίες και

12 42 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ: ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ όχι διαμερίσματα. Τότε, η νέα καμπύλη ζήτησης θα είναι ακριβώς η παλαιά καμπύλη ζήτησης με 10 λιγότερους καταναλωτές για κάθε τιμή. Επειδή υπάρχουν επίσης 10 λιγότερα διαμερίσματα προς ενοικίαση, η νέα τιμή ισορροπίας θα είναι ακριβώς ίδια με την προηγούμενη, και ακριβώς οι ίδιοι άνθρωποι θα νοικιάσουν τελικά τα διαμερίσματα του εσωτερικού δακτυλίου. Η κατάσταση απεικονίζεται στο Σχήμα 1.6. Τόσο η καμπύλη ζήτησης όσο και η καμπύλη προσφοράς μετατοπίζονται αριστερά κατά 10 διαμερίσματα, ενώ η τιμή ισορροπίας παραμένει αμετάβλητη. Σχήμα 1.6: Αποτέλεσμα της δημιουργίας ανεξάρτητων κατοικιών. Αν η προσφορά και η ζήτηση μετατοπιστούν και οι δύο κατά την ίδια ποσότητα, τότε η τιμή ισορροπίας θα παραμείνει αμετάβλητη. Οι περισσότεροι βρίσκουν αυτό το αποτέλεσμα παράδοξο. Τείνουν να βλέπουν μόνο τη μείωση της προσφοράς διαμερισμάτων και δεν σκέφτονται τη μείωση της ζήτησης. Η περίπτωση που εξετάσαμε είναι ακραία: όλοι οι αγοραστές ανεξάρτητων κατοικιών είναι πρώην ενοικιαστές διαμερισμάτων. Η άλλη όμως περίπτωση, όταν κανένας από τους αγοραστές ανεξάρτητων κατοικιών δεν είναι πρώην ενοικιαστής διαμερίσματος, είναι ακόμα πιο ακραία. Το υπόδειγμα, παρ όλο που είναι απλό, μας οδηγεί στην κατανόηση του προβλήματος. Εάν θέλουμε να προσδιορίσουμε το πώς η μετατροπή σε ανεξάρτη-

13 Η ΑΓΟΡΑ 43 τες κατοικίες επηρεάζει την αγορά διαμερισμάτων, πρέπει να εξετάσουμε όχι μόνο την επίδραση στην προσφορά, αλλά και την επίδραση στη ζήτηση διαμερισμάτων. Ας εξετάσουμε ένα άλλο παράδειγμα συγκριτικής στατικής ανάλυσης, που μπορεί να προκαλέσει έκπληξη, την επίδραση ενός φόρου επί των διαμερισμάτων. Ας υποθέσουμε ότι το Δημοτικό Συμβούλιο αποφασίζει αύξηση των φόρων επί των διαμερισμάτων κατά $50 το χρόνο. Σ αυτή την περίπτωση, κάθε ιδιοκτήτης θα πρέπει να πληρώσει $50 το χρόνο στη δημοτική αρχή για κάθε διαμέρισμα που κατέχει. Πώς αυτό θα επηρεάσει την τιμή των διαμερισμάτων; Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι τουλάχιστον ένα μέρος του φόρου θα μετακυλιστεί τελικά στους ενοικιαστές. Αλλά, μάλλον παραδόξως, αυτό δεν συμβαίνει. Στην πραγματικότητα, η τιμή ισορροπίας των διαμερισμάτων θα παραμείνει αμετάβλητη! Προς επαλήθευση, ας αναρωτηθούμε τι συμβαίνει με την καμπύλη ζήτησης και την καμπύλη προσφοράς. Η καμπύλη προσφοράς δεν αλλάζει, καθώς υπάρχουν ακριβώς τόσα διαμερίσματα μετά το φόρο όσα και πριν από αυτόν. Αλλά, ούτε και η καμπύλη ζήτησης αλλάζει, εφόσον ο αριθμός των διαμερισμάτων που θα νοικιαστούν σε διαφορετική τιμή θα είναι επίσης ο ίδιος. Αν δεν μετατοπιστούν ούτε η καμπύλη ζήτησης ούτε η καμπύλη προσφοράς, τότε η τιμή δεν είναι δυνατόν να αλλάξει από τη φορολογία. Να πώς μπορούμε να εξετάσουμε την επίδραση αυτού του φόρου. Προ της επιβολής του φόρου, κάθε ιδιοκτήτης κοστολογούσε το διαμέρισμά του με την υψηλότερη δυνατή τιμή, για να το κρατήσει νοικιασμένο. Η τιμή ισορροπίας p είναι η υψηλότερη δυνατή τιμή κοστολόγησης για όλα τα προς ενοικίαση διαμερίσματα. Μετά την επιβολή του φόρου, μπορούν οι ιδιοκτήτες να αυξήσουν τις τιμές τους, ώστε να αντισταθμίσουν το φόρο; Η απάντηση είναι αρνητική. Αν μπορούσαν να αυξήσουν την τιμή και να κρατήσουν τα διαμερίσματά τους νοικιασμένα, θα το είχαν ήδη κάνει. Αν κοστολογούσαν με τη μέγιστη δυνατή τιμή τα διαμερίσματα, οι ιδιοκτήτες δεν θα μπορούσαν να την αυξήσουν επιπλέον. Τμήμα του φόρου δεν μπορεί να περάσει στους ενοικιαστές. Οι ιδιοκτήτες πρέπει να καταβάλουν το σύνολο του φόρου. Η ανάλυση αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παραδοχή ότι η προσφορά διαμερισμάτων παραμένει σταθερή. Αν ο αριθμός των διαμερισμάτων μπορεί να μεταβάλλεται καθώς αλλάζει το ύψος του φόρου, τότε η τιμή που θα πληρώνουν οι ενοικιαστές γενικά θα αλλάζει. Θα εξετάσουμε αυτό το είδος συμπεριφοράς αργότερα, αφού έχουμε προηγουμένως δημιουργήσει μερικά ισχυρά εργαλεία για την ανάλυση τέτοιων προβλημάτων.

K r i t i k i P u b l i s h i n g - d r a f t

K r i t i k i P u b l i s h i n g - d r a f t Κεφάλαιο 1 Η αγορά Το συμβατικό πρώτο κεφάλαιο ενός βιβλίου μικροοικονομικής αποτελεί μια πραγμάτευση των «ορίων και των μεθόδων» της Οικονομικής. Παρόλο που το αντικείμενο αυτό μπορεί να είναι πολύ ενδιαφέρον,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης 1 ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Υπεύθυνος μαθήματος Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης Μικροοικονομική ανάλυση 2 Η μέθοδος της «αφαίρεσης» και η μελέτη της οικονομικής συμπεριφοράς Τα άτομα ενεργούν σκόπιμα επιδιώκοντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά).

Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ζήτηση και Προσφορά ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Αγορές: Αγορά είναι οτιδήποτε φέρνει σε επικοινωνία αγοραστές και πωλητές. Η αγορά έχει δύο πλευρές: αγοραστές (Ζήτηση) και πωλητές (Προσφορά). Ανταγωνιστικές Αγορές: Είναιοιαγορές,

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Η επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής στα αγροτικά προϊόντα έχει ως σκοπό την προστασία του εισοδήματος των αγροτών.

Εξετάσεις Η επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής στα αγροτικά προϊόντα έχει ως σκοπό την προστασία του εισοδήματος των αγροτών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ Να σημειώσετε με Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Η επιβολή από το κράτος ανώτατης τιμής σε ένα προϊόν δημιουργεί συνήθως «μαύρη αγορά». Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 13. Φορολογία και διανομή του εισοδήματος

Διάλεξη 13. Φορολογία και διανομή του εισοδήματος Διάλεξη 13 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος 1 Γενικά Υπάρχουν δύο βασικές έννοιες για το πως επιμερίζεται το φορολογικό βάρος: Νομική επίπτωση Με βάση το νόμο το βάρος του φόρου το φέρει εκείνος που

Διαβάστε περισσότερα

ΗΠροσφορά. Μικροοικονοµική. Η Ισορροπία της Αγοράς 6. Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΤΗΣΑΓΟΡΑΣ. 6η Εισήγηση

ΗΠροσφορά. Μικροοικονοµική. Η Ισορροπία της Αγοράς 6. Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΤΗΣΑΓΟΡΑΣ. 6η Εισήγηση ΗΠροσφορά Όπως και στην περίπτωση της ζήτησης, δεδοµένης και σταθερής της τιµής του αγαθού, όταν µεταβάλλεται ένας ή περισσότεροι από τους λοιπούς προσδιοριστικούς παράγοντες της προσφοράς, τότε, µεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης

3.1 Ανεξάρτητες αποφάσεις - Κατανομή χρόνου μεταξύ εργασίας και σχόλης 3. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ως προσφορά εργασίας ορίζεται το σύνολο των ωρών εργασίας που προσφέρονται προς εκμίσθωση μία δεδομένη χρονική στιγμή.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Ένθετο Κεφάλαιο ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Μικροοικονομική Ε. Σαρτζετάκης 1 Καταναλωτική συμπεριφορά Σκοπός αυτής της διάλεξης είναι να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Οι αγοραίες δυνάμεις της προσφοράς και ζήτησης Αρ. Διάλεξης: 4 H Προσφορά (Supply) και η Ζήτηση (Demand) είναι οι δυο λέξεις που χρησιμοποιούν πιο συχνά οι οικονομολόγοι.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Το κεφάλαιο εξετάζει την προσφορά των αγαθών, η οποία βασίζεται στη θεωρία παραγωγής και στη συμπεριφορά της επιχείρησης. Στο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 1. Μικροοικονοµική 5. ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑ. 5η Εισήγηση. Αξία ραδιοφώνων. Αριθµός ραδιοφώνων που χάνονται κάθε εβδοµάδα

Άσκηση 1. Μικροοικονοµική 5. ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑ. 5η Εισήγηση. Αξία ραδιοφώνων. Αριθµός ραδιοφώνων που χάνονται κάθε εβδοµάδα Αριθµός φυλάκων Αριθµός ραδιοφώνων που χάνονται κάθε Άσκηση 1 Αξία ραδιοφώνων που χάνονται κάθε Πρόσθετο όφελος από κάθε φρουρό 0 100 1000 1 70 700 300 2 50 500 200 3 40 400 100 4 32 320 80 5 25 250 70

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (Μακροοικονομική) Mankiw Gregory N., Taylor Mark P. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΖΙΟΛΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (Μακροοικονομική) Mankiw Gregory N., Taylor Mark P. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΖΙΟΛΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (Μακροοικονομική) Mankiw Gregory N., Taylor Mark P. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΖΙΟΛΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Η ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ (ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΗ) ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΕΡΓΙΑΣ Η ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ (ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΗ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β )

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΘΕΜΑ Α ΕΥΤΕΡΑ 31 ΜΑΪΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση Αρ. Διάλεξης: 6 Προσφορά, Ζήτηση και Κυβερνητικές Πολιτικές Σε μια ελεύθερη και χωρίς κανόνες αγορά, οι δυνάμεις της προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη;

1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΙΝΗΣΗ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη; Κινηματική είναι ο κλάδος της Φυσικής που έχει ως αντικείμενο τη μελέτη της κίνησης. Στην Κινηματική

Διαβάστε περισσότερα

4 Το άτομο ως παραγωγός (η προσφορά των αγαθών)

4 Το άτομο ως παραγωγός (η προσφορά των αγαθών) 4 Το άτομο ως παραγωγός (η προσφορά των αγαθών) Σκοπός Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τη ζήτηση των αγαθών, η οποία προέρχεται από τα νοικοκυριά (τους καταναλωτές). Τα αγαθά αυτά παράγονται και προσφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Κίνηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κίνηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη; Κινηματική είναι ο κλάδος της Φυσικής που έχει ως αντικείμενο τη μελέτη της κίνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 15. Βραχυχρόνια προσφορά. Προσφορά κλάδου. Προσφορά από ανταγωνιστικό κλάδο

Διάλεξη 15. Βραχυχρόνια προσφορά. Προσφορά κλάδου. Προσφορά από ανταγωνιστικό κλάδο από ανταγωνιστικό κλάδο Διάλεξη 15 κλάδου Πώς συνδυάζονται οι αποφάσεις προσφοράς των πολλών ιδιωτικών επιχειρήσεων σε µια ανταγωνιστική αγορά για να βρούµε την καµπύλη προσφοράς ενός κλάδου;!1!2 1 2 από

Διαβάστε περισσότερα

4 Προσφοράκαι Ζήτηση Προσφορά και Ζήτηση Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδύολέξεις που χρησιµοποιούν πιο συχνά οι οικονοµολόγοι. Ηπροσφοράκαιηζήτησηείναιοιδυνάµεις που κάνουν τις αγορές των οικονοµιών να δουλεύουν.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος

Διάλεξη 11 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος Διάλεξη 11 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος 1 Γενικά Υπάρχουν δύο βασικές έννοιες για το πως επιμερίζεται το φορολογικό βάρος: Νομική επίπτωση Με βάση το νόμο το βάρος του φόρου το φέρει εκείνος που

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Τετάρτη 12 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Ημερομηνία: Τετάρτη 12 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Ημερομηνία: Τετάρτη 12 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Γενικά. Γενικά. Γενικά. Γενικά. Διάλεξη 11

Γενικά. Γενικά. Γενικά. Γενικά. Γενικά. Διάλεξη 11 Γενικά Διάλεξη 11 Φορολογία και διανομή του εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικές έννοιες για το πως επιμερίζεται το φορολογικό βάρος: Νομική επίπτωση Με βάση το νόμο το βάρος του φόρου το φέρει εκείνος που

Διαβάστε περισσότερα

Notes. Notes. Notes. Notes

Notes. Notes. Notes. Notes Αγορές - Κώστας Ρουμανιάς Ο.Π.Α. Τμήμα Δ. Ε. Ο. Σ. 6 Δεκεμβρίου 2012 Κώστας Ρουμανιάς (Δ.Ε.Ο.Σ.) Αγορές - 6 Δεκεμβρίου 2012 1 / 26 Ως τώρα, υποθέσαμε ότι οι αγορές είναι ανταγωνιστικές. Μία συνέπεια των

Διαβάστε περισσότερα

μηχανισμούς; ΚΟΙΝΟΚΤΗΜΟΣΥΝΗ

μηχανισμούς; ΚΟΙΝΟΚΤΗΜΟΣΥΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΡΩΝ Κάθε κοινωνική ομάδα θα πρέπει να διαθέτει μηχανισμούς κατανομής των πόρων που είναι διαθέσιμοι σε αυτήν. Ένας από τους πιθανούς μηχανισμούς κατανομής πόρων βασίζεται στην έννοια της ιδιοκτησίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ. Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ Κεφάλαιο 4 Οι αγοραίες δυνάµεις της προσφοράς και ζήτησης! Προσφορά και Ζήτηση είναι οι πιο γνωστοί οικονοµικοί όροι! Η λειτουργία των αγορών προσδιορίζεται από δύο βασικές δυνάµεις,

Διαβάστε περισσότερα

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ελαστική, η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό αυτό μειώνεται καθώς αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και η Αγορά Εκδόσεις Κριτική

Ζήτηση, Προσφορά και η Αγορά Εκδόσεις Κριτική 3 Ζήτηση, Προσφορά και η Αγορά Κάποιοι βασικοί όροι Αγορά - ένα σύνολο κανονισμών μέσω των οποίων οι αγοραστές και οι πωλητές έρχονται σε επαφή για να ανταλλάξουν αγαθά ή υπηρεσίες. Ζήτηση - η ποσότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες Επαναληπτική άσκηση στο Κεφάλαιο 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος 2016-17 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) 1 ιάλεξη2 Ανταγωνισμός, οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Στον προσδιορισμό των τιμών οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς (και οι αντίστοιχες καμπύλες) εκφράζουν τις δυνάμεις της

Διαβάστε περισσότερα

Πληθωρισμός, Ανεργία και Αξιοπιστία της Νομισματικής Πολιτικής. Το Πρόβλημα του Πληθωρισμού σε ένα Υπόδειγμα με Υψηλή Ανεργία Ισορροπίας

Πληθωρισμός, Ανεργία και Αξιοπιστία της Νομισματικής Πολιτικής. Το Πρόβλημα του Πληθωρισμού σε ένα Υπόδειγμα με Υψηλή Ανεργία Ισορροπίας Πληθωρισμός, Ανεργία και Αξιοπιστία της Νομισματικής Πολιτικής Το Πρόβλημα του Πληθωρισμού σε ένα Υπόδειγμα με Υψηλή Ανεργία Ισορροπίας Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Πληθωρισμός,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡΤΗ 13 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:ΕΠΤΑ(7) ΟΜΑΔΑ Α

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡΤΗ 13 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:ΕΠΤΑ(7) ΟΜΑΔΑ Α ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ TETAΡΤΗ 13 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:ΕΠΤΑ(7) ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις από Α.1.1., μέχρι και Α.1.6., να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πρόβλημα &

Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική επιστήμη Πως κατανέμονται οι διαθέσιμοι πόροι για την ικανοποίηση των αναγκών Περιορισμένοι Εργασία Κεφάλαιο Απεριόριστες Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A)

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A) Προσφορά Εργασίας - Έστω ότι υπάρχουν δύο αγαθά Α και Χ στην οικονομία. Το αγαθό Α παριστάνει τα διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Το αγαθό Χ παριστάνει τον ελεύθερο χρόνο. Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ

Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TΩN ΤΙΜΩΝ 1. Έννοια και λειτουργία της αγοράς Σε μια πρωτόγονη οικονομία, όπως του Ροβινσώνα Κρούσου, όπου δεν υπάρχει καταμερισμός της εργασίας ο άνθρωπος παράγει μόνος του

Διαβάστε περισσότερα

Ελαστικότητες Ζήτησης και Προσφοράς Εκδόσεις Κριτική

Ελαστικότητες Ζήτησης και Προσφοράς Εκδόσεις Κριτική 4 Ελαστικότητες Ζήτησης και Προσφοράς Η ελαστικότητα της ζήτησης ως προς την τιμή...μετράει την ευαισθησία της ζητούμενης ποσότητας ενός αγαθού σε μια μεταβολή της τιμής του. Ορίζεται ως: ποσοστιαία μεταβολή

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής

Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Μικροοικονομική Ανάλυση της Κατανάλωσης και της Παραγωγής Διάλεξη 15: Προσφορά κλάδου Ανδρέας Παπανδρέου Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Προσφορά από ανταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (Μακροοικονομική) Mankiw Gregory N., Taylor Mark P. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΖΙΟΛΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 30 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (Μακροοικονομική) Mankiw Gregory N., Taylor Mark P. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΖΙΟΛΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 30 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (Μακροοικονομική) Mankiw Gregory N., Taylor Mark P. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΖΙΟΛΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 30 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Η συνολική οικονομική δραστηριότητα είναι ένας σημαντικός παράγοντας που

Διαβάστε περισσότερα

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης.

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης. ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Ορισμός: Η ελαστικότητα ζήτησης, ενός αγαθού ως προς την τιμή του δίνεται από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία μεταβολή της τιμής του. Δηλαδή %

Διαβάστε περισσότερα

(i) Νόμος Ζήτησης. Μικροοικονομία Εξετάζει τη συμπεριφορά του οικονομούντος ατόμου (καταναλωτή, παραγωγού επιχείρησης)

(i) Νόμος Ζήτησης. Μικροοικονομία Εξετάζει τη συμπεριφορά του οικονομούντος ατόμου (καταναλωτή, παραγωγού επιχείρησης) ΕΙΣΑΩΗ Μικροοικονομία Εξετάζει τη συμπεριφορά του οικονομούντος ατόμου (καταναλωτή, παραγωγού επιχείρησης) Μικροοικονομία ή Θεωρία Τιμών Σημείο αναφοράς είναι ο προσδιορισμός της τιμής ενός αγαθού. Ν Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D )

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D ) 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Ποια είναι η επιδίωξη του καταναλωτή και ποιοι παράγοντες την περιορίζουν; 2. Ποιος καταναλωτής ονομάζεται ορθολογικός και πότε λέμε ότι βρίσκεται σε ισορροπία; 3. Να διατυπώσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #5: ΠΡΟΣΦΟΡΑ, ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #5: ΠΡΟΣΦΟΡΑ, ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ενότητα #5: ΠΡΟΣΦΟΡΑ, ΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ζήτηση ενός αγαθού µεταβάλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση µε τη µεταβολή της τιµής του υποκατάστατου αγαθού.

8. Η ζήτηση ενός αγαθού µεταβάλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση µε τη µεταβολή της τιµής του υποκατάστατου αγαθού. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σηµειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Η επιδίωξη της µέγιστης χρησιµότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συµπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

25. Μία τυπική επιχείρηση που λειτουργεί σε καθεστώς τέλειου ανταγωνισμού, στη μακροχρόνια θέση ισορροπίας της: α. πραγματοποιεί θετικά οικονομικά κέρδη. β. πραγματοποιεί μηδενικά οικονομικά κέρδη. γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 12 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο (µε 2ο, 3ο και 4ο) ΗΜΕΡΗΣΙΑ 9/2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 6/2000 ΕΣΜΕΣ 2000 ΕΣΜΕΣ 1998 28. ίνονται οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

6. Η ελαστικότητα της προσφοράς ορίζεται ως ο λόγος της μεταβολής της προσφερόμενης ποσότητας προς τη μεταβολή της τιμής.

6. Η ελαστικότητα της προσφοράς ορίζεται ως ο λόγος της μεταβολής της προσφερόμενης ποσότητας προς τη μεταβολή της τιμής. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ Να σημειώσετε με Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Η ελαστικότητα προσφοράς είναι μικρότερη στη μακροχρόνια περίοδο από ότι είναι στη βραχυχρόνια περίοδο.

Διαβάστε περισσότερα

1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος

1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος Περίγραμμα διάλεξης 5 Βιβλίο Chiang και Wainwright (κεφ 74,75,76) 1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος Έστω η συνάρτηση (x) όπου x R ή εναλλακτικά γράφουμε ( 1 2 ) Το διάνυσμα x περιέχει τις ανεξάρτητες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΜΟΡΦΕΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζονται τέσσερις βασικές μορφές οργάνωσης της αγοράς: ο πλήρης ανταγωνισμός, το μονοπώλιο, το ολιγοπώλιο και ο μονοπωλιακός

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογές του Καταναλωτή και Αποφάσεις Ζήτησης Εκδόσεις Κριτική

Επιλογές του Καταναλωτή και Αποφάσεις Ζήτησης Εκδόσεις Κριτική 5 Επιλογές του Καταναλωτή και Αποφάσεις Ζήτησης Τέσσερα βασικά στοιχεία του υποδείγματος επιλογής του καταναλωτή Το εισόδημα του καταναλωτή. Οι τιμές των αγαθών. Οι προτιμήσεις του καταναλωτή. Η υπόθεση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Θεωρία Ι

Μακροοικονομική Θεωρία Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μακροοικονομική Θεωρία Ι Διάλεξη 3: Το Υπόδειγμα IS-LM (Μέρος Α) Διδάσκων: Γιαννέλλης Νικόλαος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 1: Οικονομικοί Κύκλοι Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΗΤΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ. οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση των δυνάμεων της ζήτησης και της προσφοράς.

Η ΖΗΤΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ. οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση των δυνάμεων της ζήτησης και της προσφοράς. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η ΖΗΤΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τα βασικά οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει κάθε κοινωνία και στα οποία πρέπει να δίνει λύση. Παρουσιάσαμε επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ : 7

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ : 7 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ 1 Ο : ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΑΞΗ / ΤΜΗΜΑ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΜΑΡΤΙΟΥ 2016 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ : 7 Στις παρακάτω προτάσεις από Α.1.1., μέχρι και Α.1.6.,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β1) Υποθέστε ότι στη θέση ισορροπίας της αγοράς ενός αγαθού η ζήτησή του ως προς την τιμή του είναι ελαστική. Μία μείωση της προσφοράς του αγαθού, με όλους τους άλλους παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q ΚΕΦ. 4 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Η τιμή είναι η χρηματική αξία ανταλλαγής ενός αγαθού. Αποτελεί μέτρο σύγκρισης του καταναλωτή με άλλα παρόμοια προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά. Πολλές φορές τον επιρεάζει στη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Κεφάλαιο 5 Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Περίγραμμα Μετρώντας τις αξίες της παραγωγής και της κατανάλωσης Ευημερία και όροι εμπορίου Αποτελέσματα της οικονομικής μεγέθυνσης Αποτελέσματα των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Τρίτη, 6 Ιουνίου 2006 ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη;

1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΙΝΗΣΗ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Τι είναι η Κινηματική; Ποια κίνηση ονομάζεται ευθύγραμμη; Κινηματική είναι ο κλάδος της Φυσικής που έχει ως αντικείμενο τη μελέτη της κίνησης. Στην Κινηματική

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις Α2 και Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα του, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις Α2 και Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα του, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 2 ΜΑΪΟΥ 206 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ - ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ

ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΚΡΑΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Κεφάλαιο 6, και Κυβερνητικές Πολιτικές! Σε µια αγορά που λειτουργεί χωρίς παρεµβάσεις, οι δυνάµεις της αγοράς οδηγούν στην τιµή και ισορροπίας! Αν και στην ισορροπία επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά;

1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΙΝΗΣΗ 2.1 Περιγραφή της Κίνησης 1. Ποια μεγέθη ονομάζονται μονόμετρα και ποια διανυσματικά; Μονόμετρα ονομάζονται τα μεγέθη τα οποία, για να τα προσδιορίσουμε πλήρως, αρκεί να γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Επιβολή ανώτατης τιµής. Η οικονοµική πολιτική της κυβέρνησης. Το πρόβληµα του προσδιορισµού της ζήτησης και προσφοράς

Επιβολή ανώτατης τιµής. Η οικονοµική πολιτική της κυβέρνησης. Το πρόβληµα του προσδιορισµού της ζήτησης και προσφοράς Το πρόβληµα του προσδιορισµού της ζήτησης και προσφοράς Το πρόβληµα του προσδιορισµού της ζήτησης και προσφοράς Αυτό σηµαίνει ότι δεν µπορούµε να προσδιορίσουµε µια τέτοια καµπύλη µόνο µε βάση τα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Κεφάλαιο 9 Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Περίγραµµα κεφαλαίου ΗευθείαFE : Ισορροπία στην αγορά εργασίας Ηκαµπύλη IS : Ισορροπία στην αγορά αγαθών Ηκαµπύλη LM :

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ.

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ P Α 24 80 Β 35 64 Γ 45 50 Δ 55 36 Ε 60 29 Ζ 70 14 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 4. Οικονομική της ευημερίας. 1 Ράπανος-Καπλάνογλου 2016/7

Διάλεξη 4. Οικονομική της ευημερίας. 1 Ράπανος-Καπλάνογλου 2016/7 Διάλεξη 4 Οικονομική της ευημερίας 1 Οικονομικά της ευημερίας: Γενική ισορροπία Οικονομικά της ευημερίας είναι ο κλάδος της οικονομικής θεωρίας που ασχολείται με το κατά πόσο είναι επιθυμητές από την κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι. Ανδρέας Δριχούτης, PhD Επίκουρος Καθηγητής Τμ. Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Μικροοικονομική Ανάλυση Ι. Ανδρέας Δριχούτης, PhD Επίκουρος Καθηγητής Τμ. Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Μικροοικονομική Ανάλυση Ι Ανδρέας Δριχούτης, h Επίκουρος Καθηγητής Τμ. Αγροτικής Οικονομίας & Ανάπτυξης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας .. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας ίδαμε ότι η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες καµπυλών ζήτησης

Ιδιότητες καµπυλών ζήτησης Ιδιότητες καµπυλών ζήτησης Διάλεξη 6 ΖΗΤΗΣΗ Συγκριτική στατική ανάλυση των συναρτήσεων της κανονικής ζήτησης είναι η µελέτη του πώς οι συναρτήσεις κανονικής ζήτησης (, 2,) και (, 2,) αλλάζουν όταν οι τιµές,

Διαβάστε περισσότερα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα

13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα 13 Το απλό κλασικό υπόδειγμα Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να συνδυάσει τα δύο προηγούμενα κεάλαια και να δώσει μια συνολική εικόνα του απλού μακροοικονομικού υποδείγματος. Θα εξετάσει, επίσης,

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομία. Ενότητα 4: Θεωρία Χρησιμότητας και Καταναλωτική Συμπεριφορά. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Μικροοικονομία. Ενότητα 4: Θεωρία Χρησιμότητας και Καταναλωτική Συμπεριφορά. Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Μικροοικονομία Ενότητα 4: Θεωρία Χρησιμότητας και Καταναλωτική Συμπεριφορά Δριτσάκη Χάιδω Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2016 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (7)

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2016 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (7) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2016 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (7) ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις από Α.1.1., μέχρι και Α.1.6., να γράψετε τον αριθμό

Διαβάστε περισσότερα

51. Στο σημείο Α του παρακάτω διαγράμματος IS-LM υπάρχει: r LM Α IS α. ισορροπία στις αγορές αγαθών και χρήματος. β. ισορροπία στην αγορά αγαθών και υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά χρήματος. γ. ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 7: Φορολογία και Διανομή Εισοδήματος Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρότυπο Υπόδειγμα του Διεθνούς Εμπορίου 5-1

Το Πρότυπο Υπόδειγμα του Διεθνούς Εμπορίου 5-1 Το Πρότυπο Υπόδειγμα του Διεθνούς Εμπορίου 5-1 Επισκόπηση Μετρώντας την αξία της παραγωγής και της κατανάλωσης Ευημερία και όροι εμπορίου Επιδράσεις της οικονομικής ανάπτυξης Επιδράσεις διεθνών μεταβιβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗ-ΠΡΟΣΦΟΡΑ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗ-ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗ-ΠΡΟΣΦΟΡΑ Άσκηση 3 Η ζήτηση τυριού τύπου δίνεται από τη συνάρτηση: Q 300 35P 14PB 24 20B όπου: Q η ζητούμενη ποσότητα τυριού τύπου P η τιμή τυριού τύπου P B η τιμή τυριού τύπου B η δαπάνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 4 ο : Η Προσφορά των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Δίνονται τα διπλανά δεδομένα μιας επιχείρησης στη βραχυχρόνια περίοδο. i. Να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ SOS & ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ 5 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ www.dap papei.gr 2 ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Τι θα γράψω: Στις εξετάσεις τα θέματα περιλαμβάνουν ερωτήσεις και ασκήσεις (κυρίως ασκήσεις) όπου

Διαβάστε περισσότερα

Α5. Όταν η ζήτηση για ένα αγαθό είναι ελαστική, τότε πιθανή αύξηση της τιµής του, θα οδηγήσει σε µείωση της καταναλωτικής δαπάνης για αυτό το αγαθό

Α5. Όταν η ζήτηση για ένα αγαθό είναι ελαστική, τότε πιθανή αύξηση της τιµής του, θα οδηγήσει σε µείωση της καταναλωτικής δαπάνης για αυτό το αγαθό ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1 (για άριστα διαβασµένους) ΟΜΑ Α Α Να απαντήσετε στις επόµενες ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής A1. Σε γραµµική ΚΠ της µορφής Y =

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές της

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές της Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 2ο Η ελαστικότητα και οι εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας Αρχές Οικονομικής Θεωρίας Καθηγητής Παναγιώτης Φουτσιτζής, Οικονομολόγος Θέματα Πανελλαδικών εξετάσεων Ομάδα Α και Β Περιεχόμενα ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003... 2 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΜΑΪΟΥ 2017 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (7) ΟΜΑΔΑ Α

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΜΑΪΟΥ 2017 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (7) ΟΜΑΔΑ Α ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΜΑΪΟΥ 2017 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (7) ΟΜΑΔΑ Α Α.1.Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Οι τάσεις στην αγορά ακινήτων

Οι τάσεις στην αγορά ακινήτων Οι τάσεις στην αγορά ακινήτων Σεπτέμβριος 2013 Αποτελέσματα έρευνας ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την marc A.E. - Αριθμός Μητρώου Ε.Σ.Ρ.: 1 (ΕΝΑ). ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ 805 νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα