Συνέχειες και ασυνέχειες στη γυναικεία ποίηση του 19 ου και αρχών του 20 ού αι. Βαρβάρα Ρούσσου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνέχειες και ασυνέχειες στη γυναικεία ποίηση του 19 ου και αρχών του 20 ού αι. Βαρβάρα Ρούσσου"

Transcript

1 Συνέχειες και ασυνέχειες στη γυναικεία ποίηση του 19 ου και αρχών του 20 ού αι. Βαρβάρα Ρούσσου Ξεκινώντας την εισήγησή µου διευκρινίζω ότι οι όροι αντρική-γυναικεία που χρησιµοποιούνται δεν υπονοούν και δεν αναπαράγουν διχοτοµήσεις που προκύπτουν από την ηγεµονική εννοιολόγηση ή την ουσιοκρατική θεώρηση και τη θεωρούµενη φυσική κατηγορία «γυναίκα». Η κατηγορία «γυναίκα» εξάλλου δεν αποδίδει ως όρος αναλυτικά αυτό που µπορεί να είναι µια γυναίκα αφού το φύλο συγκροτείται σε συσχετισµό µε άλλες λογοθετικά συγκροτηµένες ταυτότητες. 1 Ο όρος γυναικεία ποίηση αναφέρεται εδώ απλώς για να δηλώσει την ποίηση που γράφεται από γυναίκες χωρίς περαιτέρω συνδηλώσεις. Στόχος της ανακοίνωσής µου είναι να παρουσιάσω ορισµένες από τις πολλές ασυνέχειες που χαρακτηρίζουν την µακρά παράδοση της ποίησης που γράφεται από γυναίκες στη διάρκεια σχεδόν ενός αιώνα, από το 1840 έως το 1930 και να θέσω ερευνητικά ερωτήµατα σχετικά µε αυτές, χαρτογραφώντας έτσι την ποίηση των γυναικών του 19 ου αι. αποσιωπηµένη µέχρι πρόσφατα. Δηλώνοντας την ουσία των ασυνεχειών αυτών υπόρρητα τίθενται και τα ερωτήµατα για την κατασκευή τους. Και περαιτέρω πλανάται στην έρευνα αυτή το ερώτηµα της ιστορικής συγκρότησης του υποκειµένου και της αναπαράστασής του. Η πρώτη ασυνέχεια συνίσταται στο συσχετισµό του λογοτεχνικού είδους µε τη γυναικεία φύση. Το ερώτηµα της κριτικής είναι: «Εάν και αφού οι γυναίκες γράφουν, ποιο είδος τους αρµόζει και σε ποιο είναι καλύτερες;». Ο Ξενόπουλος αναφέρει ότι οι γυναίκες είναι πιο επιτυχηµένες διηγηµατογράφοι: «η διηγηµατογραφία υπήρξε το στάδιον εν ω αείποτε διεκρίθη». 2 Η Παρρέν από την άλλη δικαιολογώντας την έναρξη µιας σειράς µεταφρασµένων µελετηµάτων για την ποίηση στην Εφηµερίδα των Κυριών σηµειώνει: «Αρχόµεθα των κριτικών τούτων µελετών µας από τους ποιητάς, διότι η γυνή ως εκ της φύσεώς της, ως εκ της ευφανταστοτέρας διανοίας της, ως εκ της µάλλον ευαισθήτου ψυχής της αρέσκεται µάλλον εις ανάγνωσιν ποιητών ή πεζογράφων. 3 Ο Παλαµάς επίσης οµολογεί το ιδανικό του: «το όνειρον της ιδεώδους γυναικός, ήτις αντί του ιστού της Πηνελόπης χειρίζεται την λύραν της Σαπφούς.». 4 Η ασυνέχεια που προκύπτει από τέτοιες παρατηρήσεις συνίσταται στην εµφυλοποίηση των λογοτεχνικών ειδών. Τα έµφυλα χαρακτηριστικά των ατόµων, ως προϊόντα της κανονιστικής λειτουργίας της γλώσσας, υποτίθεται ότι αναπαριστούν το αληθές και φυσικό (άρα απαράβατο για την κατηγορία «γυναίκες»). Από τον κριτικό λόγο όµως µετατρέπονται σε υφολογικά χαρακτηριστικά, διαποτίζοντας την γραφή και επηρεάζοντας την πρόσληψη της λογοτεχνίας των γυναικών. 5 Βέβαια, το ερώτηµα µιας τέτοιας ασυνέχειας παραµένει ο, ή καλύτερα, οι τρόποι που καθιερώνουν την εµφυλοποίηση των ειδών και οι διαφυγές που οι γυναίκες δηµιουργοί σταδιακά οργανώνουν για να ανατρέψουν τέτοιες απόψεις. Μια ακόµη ασυνέχεια στην ποίηση των γυναικών εντοπίζεται στη θεµατική, τη ρητορική τους, τις τροπικότητές τους, τα κειµενικά είδη και τον τρόπο που τα χειρίζονται (σε ποιες περιστάσεις, για ποιο σκοπό κλπ). Οι ποιήτριες ακολουθούν την κυρίαρχη ροµαντική παράδοση ποιητών όπως ο Παράσχος, ο Παπαρρηγόπουλος, ο Ζαλοκώστας κ.ά. Καθώς οι πρόγονοί τους είναι άντρες εκείνες εµφανίζονται ως παθητικοί δέκτες µιας παράδοσης κι όχι ως δηµιουργοί, ως συµµετέχοντες στη δηµιουργία της παράδοσης, ως ενεργά υποκείµενα. Επίσης, αν και η ποίηση (και µάλιστα η ροµαντική) ως έκφραση βαθύτερων συναισθηµάτων αποτελεί προνοµιακό πεδίο της «αφήγησης» του εαυτού οι γυναίκες επαναλαµβάνουν την Δρ. νεοελληνικής φιλολογίας ΕΚΠΑ, υποψ. δρ. ΑΣΚΤ. 1 (Butler 2009, 25-30) 2 (Ξενόπουλος, 387) 3 (Παρρέν, 2) 4 (Παλαµάς 1972, ) 5 (Butler 2009, 25-27)

2 ηγεµονική αναπαράστασή τους και σπάνια προβάλλουν εξώφθαλµα τις θέσεις και τα αιτήµατά τους στην ποίησή τους, όπως συνέβη π.χ. µε την Οικονοµίδου. Ενδέχεται να διακρίνονται τοποθετήσεις περί φύλων και υπόρρητη δυσαρέσκεια ή τα ποιήµατα των γυναικών να διαλέγονται µε ποιήµατα αντρών, είτε µε όχηµα τα είδη είτε µε ιδιαίτερες κειµενικές στρατηγικές, αλλά δεν παράγουν ρητά και ευθαρσώς αντιρρητική ποίηση στον ηγεµονικό λόγο. Χρησιµοποιούν τη λογοτεχνία ως δηµόσια έκφραση που αποδεικνύει ότι διαθέτουν τις ίδιες δηµιουργικές ικανότητες µε τους άντρες αν και οι ίδιες δεν έχουν θέσει τους όρους αυτής της έκφρασης. Πολλές όµως από αυτές διαθέτουν πολύπλευρο έργο και σε µη ποιητικά/λογοτεχνικά τους δηµοσιεύµατα, τα οποία σηµειωτέον οφείλουµε να συνεξετάσουµε µε το ποιητικό τους έργο, εκφέρουν σαφή και καίριο λόγο του φύλου τους και δηλώνουν τις φεµινιστικές τους θέσεις 6. Επιπλέον, πολλές από τις ποιήτριες ασκώντας το επάγγελµα της δασκάλας, ως φορείς υψηλών αξιών, µετατρέπονται σε φορείς δράσης, κατακτούν θέση στη δηµόσια σφαίρα, καταξιώνονται και αποκτούν δηµόσιο λόγο. Το κοινό στο οποίο απευθύνονται ή επιδιώκουν να ή θεωρούν ότι απευθύνονται οι ποιήτριες παράγει ένα ερώτηµα που ταυτόχρονα αποτελεί µια επιπλέον ασυνέχεια: αν ληφθεί υπόψη ότι στη δεκαετία του 1870 το 93% και το 1910 το 83% των γυναικών ήταν αναλφάβητες, 7 το γυναικείο αναγνωστικό κοινό είναι ολιγάριθµο και περιορισµένο κοινωνικά στην αστική τάξη. Εποµένως, οι γυναίκες γράφουν για να διαβαστούν από αντρικό κοινό και για να αποτελέσουν τη φωνή του 3% του φύλου τους. Η διαπίστωση αυτή θεωρώ ότι καθιστά τη γραφή τους πράξη ιδιαίτερα τολµηρή που, µεταξύ άλλων, παρέχει στις αναγνώστριες την αίσθηση της συµµετοχής σε έναν κοινό µε τους άντρες πεδίο, την ανάγνωση και συνεπώς την παιδεία. Η κύρια ασυνέχεια, εδραιωµένη στη συνείδηση των αναγνωστών, αλλά και πολλών φιλολόγων, είναι το θεωρούµενο χάσµα από τη Σαπφώ, και µερικές λιγότερο προβεβληµένες ποιήτριες της αρχαιότητας, έως την Μυρτιώτισσα, τη Μελισσάνθη και κυρίως την Πολυδούρη. Αναπαράγεται έτσι µια πραγµατική ρήξη που εγγράφεται ως κενό στο συνεχές της ιστορίας της λογοτεχνίας. Όµως, όπως τέθηκε από τη Σοφία Ντενίση, το κενό στη λογοτεχνική παραγωγή των γυναικών µεταξύ (θα επέκτεινα το χρονικό όριο έως το 1910 αφού µετά το τέλος της πρώτης δεκαετίας του 20 ου αι. η παρουσία γυναικών στην ποίηση αυξάνεται θεαµατικά καλύπτοντας το «κενό») αποτελεί όντως κενό, δηλαδή απουσία ή πρόκειται για άγνοια; 8 Λειτουργεί δηλαδή το «επιχείρηµα εκ τη σιωπής»; (ό, τι παραβλέπει ο επίσηµος λόγος ίσως έχει κάτι να πει το οποίο υποκρύπτεται). Η συστηµατική έρευνα των τελευταίων ετών απέδειξε ότι το θεωρούµενο χάσµα εντέλει αποτελεί µια συνέχεια που µε τη σειρά της παράγει νέα ερωτήµατα και ενέχει νέες ασυνέχειες. Οι παλαιότερες και κυρίως οι πρόσφατες µελέτες της Σ. Ντενίση ανέδειξαν την ενεργή παρουσία λογοτέχνιδων και βέβαια ποιητριών που µαρτυρείται ήδη από το 1840 ενδεχοµένως υπήρχε και παλαιότερα ποίηση που έγραφαν γυναίκες αλλά δεν υπάρχουν δηµοσιευµένα δείγµατα, οπότε θεωρείται ανύπαρκτη- και συνεχίζει αύξουσα έως τις τρεις πρώτες δεκαετίες του 20 ο αι. Οι εργασίες αυτές αφορούν τα έτη (µε επίκεντρο κυρίως την πεζογραφία και τα περί γυναικών κείµενα) και (µε καταγραφικό χαρακτήρα). 9 Όπως διαφαίνεται και πάλι δηµιουργείται µια ασυνέχεια, ένα τυφλό σηµείο στις κρίσιµες δύο τελευταίες δεκαετίες του 19 ου αι.. Η πολύτιµη εργασία της Ειρήνης Ριζάκη παρέχει τις βάσεις τόσο για τον 19 ο αι. όσο και για την εικοσαετία Δίνοντας τρία παραδείγµατα οψίτυπων (κατ ουσίαν µεταθανάτιων εκδόσεων) τα δύο αφορούν ποιήτριες αλλά, όπως σηµειώνεται και στον τίτλο, η Ριζάκη κάνει λόγο γενικά για τη «γυναικεία 6 Η έννοια φεµινισµός βέβαια ας αναγνωστεί εντός του χρονικού πλαισίου της εποχής ως «χειραφεσία», «χειραφέτηση» κλπ µε ό, τι σήµαιναν οι όροι στο διάστηµα εκείνο. 7 (Βαρίκα 2007, 211) 8 (Ντενίση 2004, ) 9 (Ντενίση 2014, 15-32). Επίσης για το πρόγραµµα στο οποίο αναφέροµαι: (Ντενίση 2008, 29-68).

3 λογιοσύνη». 10 Σε γενικές γραµµές, στην περίοδο αυτή, συγκριτικά µε την πεζογραφία (διηγήµατα και µυθιστορήµατα) η ποίηση παραµένει, σε µεγάλο βαθµό, στην αφάνεια όχι τόσο ως ποσοτική καταγραφή αλλά ως ποιοτική θεώρηση, δηλαδή συστηµατική µελέτη των ίδιων των κειµένων. 11 Το έργο των ποιητριών αποτιµάται συνολικά αρνητικά και κατατάσσεται στην ελάσσονα λογοτεχνική παραγωγή. Σε αυτές τις δεκαετίες όµως, 1880 και εξής, κυρίως µε την παρουσία της Εφηµερίδος των Κυριών και τη συνεργασία του εντύπου µε γνωστές ποιήτριες, πυκνώνουν οι δηµοσιεύσεις γυναικών, ενώ ακολουθούν ποιήµατα και σε άλλα περιοδικά και βέβαια οι αυτοτελείς εκδόσεις. Η δεκαετία του 1860 αποτελεί την αρχή των αλλαγών και τη σταδιακή είσοδο των ποιητριών στα έντυπα. Η άνθιση της πενταετίας µε περίπου 70 δηµοσιεύσεις ποιηµάτων γυναικών παρουσιάζει αναλογία µε τις πενταετίες και µε 65 και 115 ποιήµατα αντίστοιχα. Η πύκνωση δηµοσιευµένης ποίησης γυναικών σε περιοδικά µη γυναικεία και µάλιστα καταξιωµένα στο κοινό, όπως Ο Νουµάς, η Ηγησώ και αργότερα η Νέα Εστία σηµαίνει την αλλαγή τόσο στην στάση των εκδοτών όσο και των ίδιων των γυναικών που επιζητούν δυναµικά πλέον την αποδοχή και την ισότητα στο λογοτεχνικό πεδίο. Το επάγγελµα της δασκάλας, στο οποίο προαναφέρθηκα, από το 1870 και κυρίως από το 1880 έως το τέλος του αιώνα παρέχει αυξηµένες δυνατότητες βιοπορισµού αλλά και δηµόσιου λόγου (π.χ. ποιήµατα, διηγήµατα για παιδιά, παιδαγωγικά κείµενα κάθε είδους κ. ά.). Η τελευταία δεκαετία µάλιστα του 19 ου αι. φαίνεται καθοριστική καθώς δεν µεταβάλλονται µόνο οι όροι παρουσίας των γυναικών στο δηµόσιο χώρο µε ποικίλους τρόπους (φροντίδα για την εκπαίδευση, φιλανθρωπία και βοήθεια στους εθνικούς αγώνες, λογοτεχνία και παιδαγωγική) αλλά και τα λογοτεχνικά δεδοµένα. Το τέλος του ροµαντισµού και της συναισθηµατικής υπερβολής του µαζί µε τη σταδιακή καθιέρωση της δηµοτικής, τα νέα γυναικεία ποιητικά ιδανικά της γενιάς του 1880 (όχι ετοιµοθάνατες παρθένες αλλά ερωτικές γυναίκες) και το συµβολισµό θα δώσουν και πάλι στις ποιήτριες τη δυνατότητα να εκφραστούν µε µια νέα ρητορική της ευαισθησίας και του έρωτα, όπως την επιζητεί η κριτική αλλά και την επιδιώκουν οι ίδιες. Θεωρώ ενδεικτικό για τη στροφή στα γυναικεία ποιητικά πρότυπα το άρθρο της Κ. Παρρέν στην Εφηµερίδα των Κυριών το 1895 αφιερωµένο στην ποιήτρια Φωτεινή Οικονοµίδου η οποία είχε πεθάνει ήδη από το Στο εύλογο ερώτηµα για ποιο λόγο τότε αυτή η αναφορά η απάντηση βρίσκεται ακριβώς στην αντίληψη τόσο µιας γυναικείας ποιητικής παράδοσης, όπως θα δούµε παρακάτω, αλλά και στην νέα εποχή για τις γυναίκες που αντιτίθεται στα πεισιθάνατα ροµαντικά θρηνολογήµατα. Η Παρρέν, αν και επαινεί την ποιήτρια και αναγνωρίζει στο πρόσωπό της µια άξια και τολµηρή γυναίκα που δηµιούργησε αψηφώντας τις ισχυρές αντιθέσεις της ανδροκρατούµενης κοινωνίας, εντούτοις θεωρεί ότι ανήκει σε µια άλλη, παρωχηµένη εποχή και κάνει λόγο για τις καταστροφικές συνέπειες του ροµαντισµού στις γυναίκες. Μια νέα εποχή και η «Νέα Γυνή» µαζί της έχουν αναδυθεί. Εποµένως, όπως το παράδειγµα αυτό καταδεικνύει, το διάστηµα είναι εκ των ων ουκ άνευ προκειµένου να καλυφθεί µια ακόµα ασυνέχεια και να απαντηθούν ερωτήµατα που ανέκυψαν από την παρουσία ποιητριών σε όλο το δεύτερο µισό του 19 ου αι.: ποια ήταν τα κοινωνικά δίκτυα και πώς λειτούργησαν για τη δηµόσια δραστηριοποίηση των ποιητριών; Συγκροτήθηκε, έστω στοιχειωδώς, από τις ίδιες τις ποιήτριες ή άλλα πρόσωπα, µια άτυπη ή τυπική γραµµική πορεία της ποίησης που έγραψαν οι γυναίκες; Όσο κι αν λειτουργεί παράλληλα µε το διαχωρισµό των φύλων που έχει εγκαθιδρύσει η πατριαρχία, οι λογοτέχνιδες προωθούν τη συγκρότηση µιας διακριτής παράδοσης, δηλαδή τη διακριτή ιστορία τους; Μια απόπειρα καταγραφής ποιητριών γίνεται το 1936, µε το γραµµατολογικό έργο του Δηµ. Λαµπίκη Ελληνίδες ποιήτριες. Από την ιστορία της φιλολογικής γενεάς µας. Το βιβλίο δεν είναι παρά ανθολόγηση χωρίς έρευνα και χωρίς επιστηµονικά κριτήρια, µε ελάχιστα 10 (Ριζάκη 2007, ) 11 Οι λόγοι για τους οποίους επιλέγω την ποίηση είναι πολλοί και δεν µπορούν να εκτεθούν εδώ. 12 (Παρρέν 1895, 1)

4 βιογραφικά στοιχεία για ποιήτριες που είναι ενεργές από τις αρχές του αιώνα και εξής, οπότε συντηρείται το ερευνητικό σκοτάδι για τον 19 ο αι. Ωστόσο ο Λαµπίκης, αν και στερείται επιστηµονικής βάσης, φέρνει στο φως και άγνωστα ονόµατα ποιητριών (ότι συνήθως ονοµάζουµε ελάσσονες), γεγονός που αποδεικνύει, στις αρχές του 20 ου αι., την έντονη πλέον δραστηριοποίηση των γυναικών στην ποίηση. Η γνωστότερη απόπειρα να στοιχειοθετηθεί ένα είδος χάρτη της ποίησης των γυναικών, και µάλιστα από µια λογοτέχνιδα, αποτελεί η όψιµη εργασία της Αθηνάς Ταρσούλη το 1951 που καλύπτει σχεδόν έναν αιώνα, όπως υποδεικνύει ο τίτλος Ελληνίδες ποιήτριες Πρόκειται για το πρώτο εγχείρηµα χαρτογράφησης ενός άγνωστου τόπου: του 19 ου αιώνα. Μεσούντος του 20 ου αι. ονόµατα όπως της Χρυσοβέργη, της Οικονοµίδου, της Σαµαρτζίδου γίνονται γνωστά και µε βιογραφικά στοιχεία και συνδυάζονται µε νεώτερες ποιήτριες των πρώτων δεκαετιών του 20 ου αι.. Βέβαια, η Ταρσούλη δεν χρησιµοποιεί αυστηρά φιλολογικά κριτήρια, δεν διερωτάται για κενά, σιωπές και αποκλεισµούς, επιχειρεί µια αξιολόγηση της ποίησης αυτής αλλά όχι συστηµατικά, οπότε αναπαράγει λάθη και παραµένει περιγραφική, αλλά το βιβλίο της αποτελεί το µόνο σηµείο αναφοράς για τον 19 ο αι. Επιπλέον, δεν αναζητά συγγένειες ή αντιθέσεις, ρήξεις ή συνέχειες µεταξύ των ποιητριών αλλά η γραµµική τοποθέτησή τους στο χρόνο και η τριµερής-χρονική διαίρεση του βιβλίου υποδηλώνει την αντίληψη της γραµµικής συνέχειας µιας παράδοσης. Η επίσηµη λοιπόν γραµµατολογία δεν αποδίδει τη συνέχεια που η έρευνα αποκάλυψε για τη γυναικεία λογοτεχνική παραγωγή. Προκύπτει το ερώτηµα: υπάρχει η συνείδηση αυτής συνέχειας στην γυναικεία ποιητική παράδοση ως αίσθηση των ίδιων των ποιητριών; Αν ναι σε ποιο βαθµό οι νεώτερες ποιήτριες γνωρίζουν την παράδοση αυτή και πώς τοποθετούνται έναντί της; Το ερώτηµα τίθεται εντονότερο στον 19 ο αι.: οι ποιήτριες Μαρίκα Πίππιζα και Μαρίκα Φιλιππίδου µε συνεχή παρουσία στα περιοδικά η πρώτη και η δεύτερη (και µετά οκταετές κενό εµφανίζεται ακόµη και το 1920 µε µια δηµοσίευση) και µάλιστα γράφοντας σε δηµοτική γλώσσα και ξεφεύγοντας από τη ροµαντική θρηνολογίαέχουν γνώση της συνέχειας που συνιστούν στην γραµµική πορεία όπου προηγούνται ή και συνυπάρχουν η Αντωνούσα Καµπουράκη (µε αυτοτελείς εκδόσεις από το 1840), η Σαπφώ Λεοντιάς (µε παρουσία από το 1850 έως περίπου το 1900), η Ευφρ. Σαµαρτζίδου (δηµοσιεύει µεταξύ ) και φυσικά η Φωτεινή Οικονοµίδου; Τι απέγιναν εντέλει ποιήτριες που ακροβατούν µεταξύ των δύο αιώνων όπως η Πίππιζα και η Φιλιππίδου και πόσο τις έχουν διαβάσει εκείνες που έπονται χρονικά η Αιµιλία Κούρτελη-Δάφνη, η Ελένη Λάµαρη (εµφανίζονται το 1901), ή η Κλεαρέτη Δίπλα-Μαλάµου (δηµοσιεύει το 1907) ή και η Πολυδούρη και η Μυρτιώτισσα; Καθώς το βάρος µετατοπίζεται στην έννοια της λογοτεχνικής/ποιητικής παράδοσης υπεισέρχεται το ζήτηµα του προσδιορισµού του κανόνα και της αποδοχής σε αυτόν µε ερωτηµατικό ως προς τη µοναδικότητά του-, όπου βέβαια και πάλι δεν θα αποφευχθεί η αναφορά στη βαρύνουσα σηµασία του φύλου. Οι ποιήτριες αδυνατούν αλλά και δεν τολµούν/επιδιώκουν, λόγω αρνητικών συνθηκών πρόσληψης του έργου τους, στον 19 ο αι., να συναγωνιστούν τους ποιητές και µάλιστα τους «µείζονες» των οποίων την ποίηση ακολουθούν. Η γυναικεία ποίηση κρίνεται ως περιθωριακή και κατώτερη. Κυρίως άντρες, αλλά και γυναίκες, κριτικοί αποτιµούν µε έµφυλα κριτήρια (ευαισθησία, χάρη, τρυφερότητα, ελαφρότητα, συναίσθηµα) την ποίηση που γράφουν οι γυναίκες. 13 Από το τέλος του 19 ου αι έως και τις δύο πρώτες δεκαετίες του 20 ου αλληλοσυγκρουόµενες απόψεις παράγουν µια σειρά ασυνέχειες. Αν και η κριτική δυσανασχετεί µε τα µέτρια ποιητικά έργα (π.χ. ο Παλαµάς αναζητά µια µεγάλη ποιήτρια σαν την Σαπφώ) 14 και θεωρεί ως ελαφρά αισθηµατολογία τις περισσότερες ποιητικές συλλογές, ωστόσο τονίζεται από πολλούς κριτικούς η αναγκαιότητα 13 Οι γυναίκες δεν διαφοροποιούνται στην κριτική τους. Μόνο παράδειγµα διαφοράς η κριτική της Αιµιλίας Καραβία το 1928 που θεωρεί το γυναικείο ύφος εµπρόθετη επιλογή και στρατηγική υπονόµευσης. (Καραβία 1928, ) 14 (Παλαµάς 1972, 114)

5 παρουσίας των γυναικών στη λογοτεχνία. Οι όροι αποτίµησης της ποίησης και της πεζογραφίας δεν είναι οι ίδιοι. Οι γυναίκες πεζογράφοι οφείλουν να προσεγγίζουν περισσότερο το πρότυπο της πεζογραφίας των αντρών. Στην ποίηση ο λυρισµός και η βιωµατικότητα προσλαµβάνονται ως µελοδραµατισµός, και συχνά επιφανειακή αισθηµατολογία, και λειτουργούν περιοριστικά για τη γυναικεία ποιητική γραφή, αποκλείοντάς την σε ένα ιδιαίτερο πεδίο όπου «δεν πρόκειται για σοβαρή λογοτεχνία». 15 Η ευαισθησία των γυναικών, νοούµενη ως διαφορετικής υφής από την αντρική, και η χαριτωµένη αφέλεια του ύφους προσιδιάζουν στη φύση της γυναίκας και εντέλει ο κριτικός λόγος καταλήγει να εδράζεται σε φυσικοποιηµένες αντιλήψεις περί φύλων. Αν και η κριτική σταδιακά προκρίνει την υπέρβαση των έµφυλων γνωρισµάτων από τις ποιήτριες και προτρέπει το φιλοσοφικό στοχασµό που προσιδιάζει στην αντρική λογική, η ευαισθησία και τρυφερότητα των ποιητριών αποτελούν ζητούµενο των κριτικών. Έτσι, ενώ η Μυρτιώτισσα προβάλλοντας έντονα τα γνωστά γυναικεία γνωρίσµατα στην ποίησή της, εµπλουτίζοντάς τα µε τον προφανή ερωτισµό και εισάγοντας την κατηγορία της σεξουαλικότητας, θεωρείται κορυφαία ποιήτρια το 1919 και κυρίως το 1925, στα 1931 και 1932 η αρνητική εκτίµηση των κριτικών για τη συλλογή της Μελισσάνθης αιτιολογείται από την έλλειψη λυρισµού, συγκίνησης, συναισθηµατισµού και αυθορµησίας. Αποκαλύπτεται έτσι ακόµη µια ασυνέχεια αναφορικά µε τα κριτήρια αξιολόγησης της ποίησης που γράφουν οι γυναίκες. 16 Μήπως οι ποιήτριες προβάλλοντας όσα η κριτική αποδίδει στην ποίησή τους τα καθιστούν µέρος του ίδιου του υποκειµένου τους και του τρόπου του; Μεταστρέφουν δηλαδή αυτά τα έµφυλα γνωρίσµατα (ευαισθησία κλπ) από αποδείξεις κατωτερότητας και εργαλεία αποκλεισµού σε θετικά στοιχεία επανασηµαίνοντας καταφατικά την ποίησή τους αλλά και καλλιεργώντας τη διαφορά ως αποδοµητική στρατηγική; Το σχήµα αυτό είναι θεωρητικά βάσιµο αν επικαλεστούµε τον Φουκώ «ο Λόγος µπορεί να είναι ταυτόχρονα όργανο κι αποτέλεσµα της εξουσίας, αλλά και εµπόδιο, αντιστήριγµα, σηµείο αντίστασης και ξεκίνηµα για µιαν αντίθετη στρατηγική» 17 και ότι «δεν υπάρχει σχέση εξουσίας χωρίς αντίσταση, χωρίς υπεκφυγή ή διαφυγή, χωρίς ενδεχόµενη αντιστροφή» 18 Μπορούµε να ερµηνεύσουµε την παραπάνω στάση των ποιητριών µε το σκεπτικό ότι οι δοµές εξουσίας παράγουν τα υποκείµενα τα οποία κατόπιν φέρονται να τα αναπαριστούν και τα υποκείµενα αυτά διέπονται εντέλει από τις δοµές που τα παράγουν καθώς υπάγονται σε αυτές. Στο λογοτεχνικό πεδίο οι όροι ρύθµισης, περιορισµού και αποκλεισµού που επιβάλλονται γίνονται αποδεκτοί και στοιχείο της υποκειµενικότητας των ίδιων των ποιητριών. 19 Ταυτόχρονα, η γυναικεία ποίηση, ως περιφερειακό τµήµα της λογοτεχνίας, µακράν του κανόνα, και ως µη αναγνωρισµένος λόγος εµπεριέχει την υπονόµευση. Ποιος όµως είναι ο βαθµός προθετικότητας των ποιητριών σχετικά µε τις αποδοµητικές στρατηγικές; Πόσο η αµφισβήτηση αυτού του είδους µε κειµενικές στρατηγικές γίνεται αντιληπτή και πώς προσλαµβάνεται στον ορίζοντα προσδοκιών των αναγνωστών της εποχής; Οι ποιήτριες πάντως τονίζοντας τις ιδιότητες που η κριτική προσδίδει στα έργα τους ενισχύουν αντί να µειώνουν τη σχάση από την ηγεµονική ποίηση και αποµακρύνονται από τον κανόνα. Αποδεχόµενες και καλλιεργώντας τη διαφορετικότητά τους οι ποιήτριες προσδοκούν την θετική πρόσληψη του έργου τους. Όταν εντέλει η κριτική αρχίζει να εκτιµά έργα γυναικών, χωρίς όµως να έχει εκτοπίσει τα έµφυλα γνωρίσµατα που τους αποδίδει, πρωτίστως η Πολυδούρη και η Μυρτιώτισσα κατορθώνουν να αλώσουν τον κανόνα 20 και ακόµη η Ρίτα Μπούµη-Παππά, η Αιµιλία Δάφνη, η Μελισσάνθη, η Σοφία Μαυροειδή- 15 Για την πρόσληψη γυναικείων έργων από την κριτική στο 19 ο και 20 ό αι. βλ. γενικά (Βασιλειάδης, 2006), (Νικολοπούλου 2008, ), (Ρούσσου 2014, ). 16 (Νικολοπούλου 2008, 200-1) 17 (Φουκώ 1978, 125) 18 (Φουκό 1991, 98-99) 19 (Νικολοπούλου 2008, ) και (Ψαρρά 1999, 423) 20 Ακόµη και αυτή η άλωση είναι σχετική όπως δείχνει η Χρ. Ντουνιά (Ντουνιά 2014, ).

6 Παπαδάκη και άλλα ονόµατα που µεταστρέφουν σε παρουσία την απουσία η οποία εν γένει χαρακτηρίζει το γυναικείο φύλο. Βέβαια, αυτό οφείλεται και στη συνολική µεταβολή των κοινωνικών όρων και των συνειδήσεων εντός των οποίων το φεµινιστικό κίνηµα αποκτά διαστάσεις, µετά από τη µακρά πορεία από την Σαπφώ Λεοντιάδα, την «ήπια χειραφεσία» της Καλλιρόης Παρρέν έως τις µεσοπολεµικές δικεδικήσεις για την ψήφο και την νοµοθετηµένη ισότητα. Ας σηµειώσουµε επίσης ότι το φύλο δεν συγκροτείται µε σταθερότητα µέσα σε ένα αδιατάρακτο ιστορικά συνεχές αλλά διασταυρώνεται και µε άλλες ταυτοτικές εκφορές (π.χ. τάξη: κατηγορία σηµαντική για τις ποιήτριες του 19 ου αλλά και 20 ου αι. όπως η εθνική ταυτότητα και η σεξουαλικότητα). Αναλογικά µε τα παραπάνω, η αναφορά των λογοτέχνιδων στις ιστορίες της λογοτεχνίας βρίσκεται στην δικαιοδοσία των αντρών που τις συγγράφουν και µε τις πρακτικές τους επικυρώνουν θεσµικά την αντίληψη περί της λογοτεχνίας που γράφουν οι γυναίκες ως περιφερειακής ή/και «χαµηλής». Επιβεβαιώνεται έτσι η ύπαρξη πρακτικών νοµιµοποίησης και αποκλεισµού, πρακτικές οι οποίες φυσικοποιούνται έτσι ώστε να φαίνεται ότι τα υποκείµενα απλώς αναπαρίστανται ως έχουν. Υπό το πρίσµα αυτό εγκαθιδρύθηκε η αντίληψη ότι οι ποιήτριες ελάχιστα συνέβαλαν στην εξελικτική ιστορία της ποίησης. Την ηγεµονική αυτή αντίληψη παρουσιάζει η Έ. Σταυροπούλου καθώς καταγράφει τις γυναικείες παρουσίες σε επτά συν µια σχολική ιστορίες της νεοελληνικής λογοτεχνίας. 21 Για την περίοδο και το είδος που µας αφορά εδώ, αριθµούµε δεκαπέντε ονόµατα, όλα του 20 ου αι. από τις αρχές έως το Το «επιχείρηµα εκ της σιωπής» υφίσταται απαλείφοντας τη γυναικεία λογοτεχνική παραγωγή από τον 19 ο αι., µε µόνες αναφορές στην Ελισάβετ Μουτζάν- Μαρτινέγκου και την Ευανθία Καΐρη. Κυρίαρχο όνοµα αυτό της Πολυδούρη και στις οκτώ ιστορίες- ενώ ακολουθούν σε πέντε η Μυρτιώτισσα και η Μελισσάνθη και η Γαλ. Καζαντζάκη και σε τέσσερις η Ρ. Μπούµη-Παππά και η Αιµιλία Δάφνη. Βέβαια ιδιαίτερη σηµασία έχουν τα ποιοτικά στοιχεία, οι εκτιµήσεις των ιστορικών για τις ποιήτριες αυτές. Η Χρ. Ντουνιά, µεταξύ άλλων λόγων, σχολιάζει την επιλογή αυτή της έντονης παρουσίας της Πολυδούρη στις ιστορίες ως αναγκαιότητα εκπροσώπησης και των γυναικών στον κανόνα, ένα είδος ενοχής, θα έλεγα, έναντι τόσο της ποιήτριας όσο και όλων των ποιητριών. 22 Θα µπορούσε να θεωρηθεί µια µορφή ασυνέχειας το ότι ούτε άντρες ούτε γυναίκες µελετητές/τριες ανέλαβαν τη σύνταξη µιας ιστορίας της νεοελληνικής λογοτεχνίας που θα αποκαθιστούσε την µεγάλη ασυνέχεια της παράλειψης γυναικών δηµιουργών. Απαντήσεις σε αυτή την έλλειψη υπάρχουν πολλές και ορισµένες αφορούν τόσο στη γενική στάση έναντι των γυναικών δηµιουργών όσο και στο ίδιο το έργο τους, που σεσηµασµένο ως «έλασσον» αυτοδίκαια αποκλείεται από την αναφορά. Η ανάγκη όµως σφαιρικής εικόνας του λογοτεχνικού πεδίου και αποκατάστασης µιας συνέχειας καθώς και η σύγχρονη τάση προς τους ελάσσονες δηµιουργούς µετέστρεψε το ενδιαφέρον της έρευνας. Παράλληλα, παραδείγµατα συσπειρώσεων, κοινωνικών δικτύων λογοτέχνιδων µπορούν να εντοπιστούν αλλά παραµένει ως ερώτηµα η επίγνωση της σηµασίας τους, η στοχοθεσία τους και κυρίως ο βαθµός συνειδητότητας που διακρίνει τα µέλη. Ένα δείγµα στοιχειοθετούν οι γυναίκες που σχεδόν συστηµατικά δηµοσιεύουν στην Εφηµερίδα των Κυριών της Παρρέν. 23 Για να περιοριστώ στις ποιήτριες που µε αφορούν η Μαρίκα Πίπιζα, η Κρυσταλλία Χρυσοβέργη, η Μαρίκα Φιλιππίδου και η Φλωρεντία Φουντουκλή είναι µόνιµες σχεδόν συνεργάτριες της εφηµερίδας. Ορισµένες από αυτές ασκούν και το ίδιο επάγγελµα-δασκάλες- µήπως συνιστούν πυρήνα, ένα είδος δικτύου, µε επίγνωση της «γυναικείας φυλής» κατά την Σαπφώ Λεοντιάδα; 24 Φαίνεται πάντως ότι υπήρξε συνειδητοποιηµένη έκφραση και στόχευση στις αµφισβητήσεις και τις επιδιώξεις της ιδιαίτερης οµάδας που αποτελούσαν τόσο οι 21 (Σταυροπούλου 2012, ). Πρόκειται για ποιήτριες που κυρίως δηµοσιεύουν και εκδίδουν στο τέλος της δεκαετίας του 20 και στη δεκαετία του (Ντουνιά 2014, 313) 23 (Κάννερ 2012, 275) 24 (Βαρίκα 2007, 82)

7 γυναίκες που δηµοσίευαν όσο και οι αναγνώστριες στις οποίες απευθύνονταν το έντυπο της Παρρέν, σε βαθµό υψηλότερο απ ότι στα παλαιότερα γυναικεία έντυπα, όπως η Ευρυδίκη. Παρά τις διαφορές, η κοινή στόχευση όλων είναι η εκπαίδευση και η αναβάθµιση του ρόλου της γυναίκας στη δηµόσια σφαίρα. Ειδικά στην ποίηση, η αίσθηση των ποιητριών για µια κοινή, παράλληλη πορεία παρέχεται κυρίως από κριτικά σηµειώµατα και άλλα κείµενα στον τύπο. Αν και δεν υπάρχουν πυκνά δείγµατα αναγνώρισης προµητόρων ποιητριών, ανιχνεύονται κείµενα που µαρτυρούν µια σχέση αναγνώρισης µεταξύ οµοτέχνων, θα τολµούσα να πω µια αίσθηση συγκρότησης µιας υποκουλτούρας. Αφιερωµατικά ποιήµατα και κείµενα υπάρχουν κατά κύριο λόγο στην Εφηµερίδα των Κυριών, γεγονός που αποδεικνύει και τη σηµασία του εντύπου αυτού ως κεντρικού στην διαµόρφωση τόσο της ατοµικής όσο και της συλλογικής ταυτότητας των ποιητριών, όσο αυτό ήταν δυνατόν. Όσο κι αν τέτοια κείµενα αποτελούν τυπικά δείγµατα ευγένειας µήπως προδίδουν µια αίσθηση «κύκλου» ποιητριών που δρουν δηµόσια έχοντας κοινή συνείδηση φύλου και τέχνης και λειτουργούν παράλληλα µε την κυρίαρχη ποίηση των αντρών, όσο κι αν έτσι ενισχύεται η έννοια του διαφορετικού πεδίου; Αυτό το ερώτηµα ενισχύει την αναγκαιότητα µελέτης, όπου αυτό είναι εφικτό, των ιδιωτικών εγγράφων των ποιητριών. Το 1888 στην Εφηµερίδα των Κυριών η Μαρία Δέδε δηµοσιεύει το ποίηµά της «Το λυπηµένο αηδόνι» το οποίο σηµειώνει ότι «αφιερούται στην Μαριέττα Μπέτσου», µια από τις σηµαντικότερες ποιήτριες του 19 ου αι. µε δύο ποιητικές συλλογές και λίγες σχετικά δηµοσιεύσεις (13 ποιήµατα µεταξύ των ετών ). 25 Το 1894 η Σωτηρία Αλιµπέρτη δηµοσιεύει άρθρο για µια ξεχασµένη ποιήτρια, την Άννα Φιλαδελφέως, αγγίζοντας την υπερβολή µάλιστα καθώς την εξισώνει µε την αρχαία Ήριννα. 26 Το 1895, όπως ήδη προανέφερα, η Εφηµερίς των Κυριών περιλαµβάνει αφιέρωµα στην Φ. Οικονοµίδου, τη σηµαντική ποιήτρια στης οποίας την ποίηση αρθρώνεται ρητά έµφυλος λόγος. 27 Το 1900, στο ίδιο έντυπο, περιέχεται άρθρο (προφανώς της Παρρέν) µε τον εµφατικό τίτλο «Δύο µεγάλαι νεκραί. Σαπφώ Λεοντιάς Ελένη Αλταµούρα». Πρόκειται όντως για εµβληµατικές γυναικείες µορφές που έµπρακτα επέδειξαν την φεµινιστική τους συνείδηση. 28 Το ίδιο έτος η Βοσπορίς δηµοσιεύει ποίηµα της παλαιότερης ποιήτριας Ε. Σαµαρτζίδου αναγνωρίζοντας σε αυτήν µια σηµαντική προµήτορα. 29 Το 1900 η Μ. Φιλιππίδου στο περιοδικό της Νέος Παρθενών αφιερώνει ποίηµά της στη σύγχρονη χρονικά αλλά ηλικιακά νεώτερη Ειρήνη Ζαβιτσιάνου. 30 Η πύκνωση των δηµοσιευµένων κειµένων γυναικών προς το τέλος του αιώνα οδηγεί στην αίσθηση της κοινότητας των γυναικών, στην ύπαρξη ενός δικτύου, θα έλεγα, ποιητριών που αλληλοαναγνωρίζονται. Η Εφηµερίς των Κυριών µε τη µακρόχρονη παρουσία της αποτελεί ένα είδος ιστορίας, µια πρώτη εικόνα της γυναικείας ποιητικής παράδοσης καθώς οι συνεργάτιδές της καλύπτουν ένα χρονικό φάσµα από την παλαιότερη Σαπφώ Λεοντιάδα έως τη νεώτερη Μυρτιώτισσα. Όµοια, στον 20 ο αι. ένα παράδειγµα διαπλεκόµενων κοινωνικών δικτύων αποτελεί ο κύκλος γύρω από την Πολυδούρη στον οποίον συµµετείχαν η Μυρτιώτισσα, η Αθηνά Γαϊτάνου-Γιαννιού, η Γαλάτεια Καζαντζάκη κ.ά.. 31 Στην περίπτωση αυτή ο συνεκτικός ιστός της «παρέας» δεν είναι µόνον η τέχνη αλλά και η τραγική ζωή της Πολυδούρη, κυρίως η ασθένειά της και οι κοινωνικές προεκτάσεις αυτής, και η σχέση της µε τον Καρυωτάκη, η ταύτιση δηλαδή ζωής και τέχνης. 32 Αυτό το δίκτυο περί την Πολυδούρη στηρίζεται, σε µεγάλο βαθµό, στην κοινή φεµινιστική συνείδηση της ίδιας και των πέριξ της γυναικών. Ας σηµειώσουµε ότι η ποιήτρια υποστηρίζεται από το περιοδικό Ελληνίς της σοσιαλίστριας- 25 (Δέδε, 5) 26 (Αλιµπέρτη, 2) 27 (Παρρέν, 1) 28 (Παρρέν(;) 1) 29 ( Σαµαρτζίδου 1900, 361) 30 (Φιλιππίδου 1900, 8) 31 (Ντουνιά 2014, 300, ) 32 (Ντουνιά 2014, )

8 φεµινίστριας Γαϊτάνου-Γιαννιού και το περιοδικό Ο Αγώνας της Γυναίκας. 33 Η υποστήριξη µάλιστα σε αυτή την εφηµερίδα, στο οικείο άρθρο, συνοδεύεται και από θετικές αλλά στερεοτυπικές αναφορές στο έργο της Πολυδούρη. 34 Είναι σαφές πάντως ότι η κύρια αιτία της θετικής στάσης του περιοδικού είναι ο δεδηλωµένος, και σε κείµενα αλλά και στη ζωή, φεµινισµός της ποιήτριας, η οποία κινείται σε πολλαπλά αστικά κοινωνικά δίκτυα, ενδεικτικά των νέων ηθών των αρχών του αιώνα. Συνιστώσα λοιπόν αυτής της συσπείρωσης γυναικών αποτελεί σε µεγάλο βαθµό η φεµινιστική συνείδηση. Ωστόσο το ερώτηµα που τέθηκε παραπάνω ισχύει ακόµη: στο τέλος της δεύτερης δεκαετίας του 20 ου αι. ο φεµινισµός εµφανίζεται πιο οργανωµένος και διεκδικητικός. Η παρουσία των ποιητριών δεν αποτελεί πλέον κατακριτέα εξαίρεση. Οι ίδιες οι ποιήτριες συνδέονται ως οµότεχνες στο παρόν και κυρίως µε το ποιητικό παρελθόν τους (ανα)γνωρίζοντας την ενός αιώνα γυναικεία ποίηση; Έχοντας ως προγόνους το Σολωµό και τον Κάλβο, γνωρίζοντας τον Παράσχο και τον Παπαρηγόπουλο, συνυπάρχοντας µε τον Παλαµά και το Σικελιανό έχουν διαβάσει Λεοντιάδα, Οικονοµίδου και Μπέτσου, αναλογίζονται τα γυναικεία σύγχρονα ποιητικά µεγέθη, τη σχέση τους µε τον ηγεµονικό κανόνα και τη θέση τους σε αυτόν; Θετικές εκτιµήσεις για ορισµένες ποιήτριες δηµιουργούν ερωτήµατα για το βαθµό συµβολής της σχέσης τους µε κάποιον αναγνωρισµένο ποιητή στην ανάδειξή τους: η Γαλάτεια µε τον Νίκο Καζαντζάκη, η Πολυδούρη µε τον Καρυωτάκη, η Λάµαρη µε τον Μαρτζώκη και η Μυρτιώτισσα µε τον Μαβίλη (και τον Παλαµά). Μια τέτοια θεώρηση, αν και προβάλλει το θεµατικό και ειδολογικό διάλογο που αναπτύσσεται µεταξύ των ζευγών αυτών, συντηρεί τον ηγεµονικό λόγο περί εξάρτησης της γυναίκας-δηµιουργού από µια αντρική πηγή την οποία, ως είδος προγόνου, οφείλει να ακολουθήσει (ή να σκοτώσει;). Βέβαια, οι ειδολογικές, κυρίως, στρατηγικές που χρησιµοποίησαν οι ποιήτριες αυτές για να αντιπαρατεθούν µε την ποίηση των αντρών εγείρει το ερώτηµα του βαθµού προθετικότητας και αναγνωρισιµότητας εντός του ορίζοντα προσδοκιών των αναγνωστών της εποχής. 35 Παράλληλα, η οπτική αυτή της ανάδειξης λόγω σχέσης µε καταξιωµένο ποιητή προτείνει τη συνοµιλία κειµένων γραµµένων από γυναίκες ως είδος αποδόµησης και αντίστασης στην ποίηση που γράφουν οι άντρες. Αν και ο χρόνος απέδειξε την λογοτεχνική αυταξία των ποιητριών αυτών εντούτοις η σύγκριση µε τους άντρες οµότεχνούς τους µε των οποίων το όνοµα συνδέθηκαν οι ποιήτριες αποβαίνει συχνά εις βάρος τους. Οι παραπάνω διαπιστώσεις τροφοδοτούν τα ερωτήµατα που τέθηκαν και στα οποία η ερευνητική µου εργασία επιχειρεί να απαντήσει. Πρόκειται για µια εργασία σε εξέλιξη µε έρευνα σε περιοδικά και αυτοτελείς εκδόσεις που επιδιώκει να προσθέσει στις ήδη υπάρχουσες νέα στοιχεία και να καλύψει το κενό των περίπου είκοσι ετών στο τέλος του 19 ου αι, έτσι ώστε να ανασυντεθεί η ενός αιώνα παράδοση της ποίησης των γυναικών. Βιβλιογραφία Αθανασοπούλου, Μαρία: «Ισότητα στη διαφορά : Γυναικεία ποίηση στις αρχές του 20 ου αιώνα», Κονδυλοφόρος 2 (2002): Αλιµπέρτη, Σωτηρία: «Μια άγνωστος. Άννα Φιλαδελφέως», Εφηµερίς των Κυριών 337 (1894): 2. Βαρίκα, Ελένη: Η εξέγερση των κυριών. Η γένεση µιας φεµινιστικής συνείδησης στην Ελλάδα Αθήνα Κατάρτι (Ντουνιά 2014, ) 34 «Κι ο «Αγώνας» κάνει έκκληση στις γυναίκες που η ψυχή τους πιο εύκολα µπορεί να συµπονέσει» και αλλού: «µια εργάτρια του πνεύµατος, µια ποιήτρια µε αληθινό ταλέντο που το αναγνωρίζουν και οι πιο δύσκολοι από τους κριτικούς µας». Για τη συλλογή της αναφέρεται ότι χαρακτηρίζεται από «βαθειές ποιητικές συγκινήσεις». (Ντουνιά 2014, 309) 35 (Αθανασοπούλου, )

9 Βασιλειάδης, Βασίλης: Η ιδεολογία της λογοτεχνικής κριτικής του µεσοπολέµου για τη «γυναικεία» και την «ανδρική» λογοτεχνία, ανέκδοτη διδακτορική διατριβή ΑΠΘ: Butler, Judith: Αναταραχή φύλου. Ο φεµινισµός και η ανατροπή της ταυτότητας, µτφρ. Γ. Καράµπελας, επιµ. κειµένου: Χρ. Σπυροπούλου. Αθήνα Αλεξάνδρεια Δέδε, Μαρία: «Το λυπηµένο αηδόνι». Εφηµερίς των Κυριών 70 (1888): 5. Κάννερ, Έφη: Έµφυλες κοινωνικές διεκδικήσεις από την οθωµανική αυτοκρατορία στην Ελλάδα και την Τουρκία. Ο κόσµος µιας ελληνίδας δασκάλας. Αθήνα εκδόσεις Παπαζήση Καραβία, Αιµιλία: «Η Σίγκριντ Ούνδσετ». Ελληνικά Γράµµατα 36 (1928): Νικολοπούλου, Μαρία: «Η πρόσληψη της γυναικείας λογοτεχνικής παραγωγής στα περιοδικά λόγου και τέχνης ( )» στο Σ. Ντενίση (επιµ.) Η γυναικεία εικαστική και λογοτεχνική παρουσία στα περιοδικά Λόγου και Τέχνης ( ). Πρακτικά Ηµερίδας. Αθήνα Gutenberg 2008: Ντενίση, Σοφία: «Το κενός (;) της γυναικείας πνευµατικής δηµιουργίας : Απουσία ή άγνοια;» στο Μνήµη Άλκη Αγγέλου: Τα άφθονα σχήµατα του παρελθόντος: Ζητήσεις της πολιτισµικής ιστορίας και της θεωρίας της λογοτεχνίας. Πρακτικά Ι Επιστηµονικής Συνάντησης ΜΝΕΣ. Θεσσαλονίκη University Studio Press: Ντενίση, Σοφία: «Η γυναικεία εικαστική και λογοτεχνική παρουσία στα περιοδικά Λόγου και Τέχνης ( : Πλαίσιο-αναζητήσεις-στόχοι-προβληµατισµοί ενός ερευνητικού προγράµµατος» στο Σ. Ντενίση (επιµ)., Η γυναικεία εικαστική και λογοτεχνική παρουσία στα περιοδικά Λόγου και Τέχνης ( ). Πρακτικά Ηµερίδας. Αθήνα: Gutenberg, 2008: Ντενίση, Σοφία: Ανιχνεύοντας την «αόρατη» γραφή. Γυναίκες και γραφή στα χρόνια του ελληνικού Διαφωτισµού-Ροµαντισµού. Αθήνα Νεφέλη Ντουνιά, Χριστίνα: «Επίµετρο» στο Χριστίνα Ντουνιά (επιµ.) Μαρία Πολυδούρη, Τα ποιήµατα. Αθήνα Εστία, 2014: Ξενόπουλος, Γρηγ. Δ: «Πρόλογος στο βιβλίο της Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου Δεσµίς διηγηµάτων». Νέα Εστία 145/1711 (1899): 387. Παλαµάς, Κωστής: «Συγγραφείς και βιβλία. Βιργινίας Ευαγγελίδου, Έπεα πτερόεντα», Άπαντα, τ. 15. Γκοβόστης: Παρρέν, Καλλιρόη: «Εισαγωγικό σηµείωµα. Σύγχρονοι Έλληνες ποιηταί», µτφρ. από τα γαλλικά Ευφρ. Κετσέα. Εφηµερίς των Κυριών 339 (1894): 2. Παρρέν, Καλλιρόη: «Φωτεινή Οικονοµίδου». Εφηµερίς των Κυριών 402 (1895): 1. Παρρέν, Καλλιρόη: «Δύο µεγάλαι νεκραί». Εφηµερίς των Κυριών 613 (1900):1. Ριζάκη, Ειρήνη: Οι «γράφουσες» Ελληνίδες. Σηµειώσεις για τη γυναικεία λογιοσύνη του 19 ου αι. Αθήνα Κατάρτι Ρούσσου, Βαρβάρα: «Κριτική κι ευαισθησία : όροι και παραδείγµατα κριτικής θεώρησης της γυναικείας ποίησης του 19ου αι.» στο Νεοελληνική Λογοτεχνία και Κριτική από τον Διαφωτισµό µέχρι σήµερα.πρακτικά ΙΓ Επιστηµονικής Συνάντησης Νεοελληνικού τοµέα ΑΠΘ. Μνήµη Π. Μουλλά. Αθήνα Εκδόσεις Σοκόλη-Κουλεδάκη 2014: Σαµαρτζίδου, Ευφροσύνη: «Το µύχιον άλγος», Βοσπορίς 39 (1900): 361. Σταυροπούλου, Έρη: «Η παρουσία των γυναικών συγγραφέων στις ιστορίες της νεοελληνικής λογοτεχνίας» στο Αγγ. Καστρινάκη, κ.ά. (επιµ.), Για µια ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας του εικοστού αιώνα. Προτάσεις ανασυγκρότησης, θέµατα και ρεύµατα. Πρακτικά συνεδρίου στη µνήµη του Αλέξανδρου Αργυρίου. Ηράκλειο ΠΕΚ 2012: Φιλιππίδου, Μαρίκα: «Τη φίλη δεσποινίδι Ειρήνη Ζαβιτσιάνου». Νέος Παρθενών 13 (1900): 8. Φουκώ, Μισέλ: Ιστορία της σεξουαλικότητας. 1 Η δίψα της γνώσης. Μτφρ. Γκλόρυ Ροζάκη. Αθήνα εκδόσεις Ράππα Φουκό, Μισέλ: Μικροφυσική της εξουσίας. Μτφρ. Λ. Τρουλινού. Αθήνα ύψιλον 1991.

10 Ψαρρά, Αγγέλικα: «Το µυθιστόρηµα της χειραφέτησης ή η «συνετή» ουτοπία της Καλλιρόης Παρρέν» στο Καλλιρόη Παρρέν, Η Χειραφετηµένη. Αθήνα Εκάτη 1999: 423.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 5: Ειρωνικό προσωπείο: το παράδειγμα του Γιάννη Σκαρίμπα Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 5 Ειρωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16754 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Μαρία Τζιράκη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ: Α. Στοιχεία περίληψης ανά παράγραφο: 1 η : Διαπίστωση ότι η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΜΦΥΛΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ α) η διερεύνηση των απόψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη ΗΡΟΡ*Η

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη <KAOS<\S Ι>ΗΡΟΡ*Η - Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης Ο πόλεμος ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (Μάθηµα Γενικής Παιδείας) ΑΘΗΝΑ 1999 Υπεύθυνη Οµάδας ρ. Κοκκινάκη

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του.

Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Γρηγόριος Ξενόπουλος, απόπειρα παρουσίασης της ζωής και του έργου του. Στοιχεία για τη ζωή του Ο Γ. Ξενόπουλος γεννήθηκε στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το 1867 και πέθανε στην Αθήνα το 1951. Καταγόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

8. ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ 8.1 ΒΙΒΛΙΑ. 8.1.1. Μετά τη µονιµοποίηση στη βαθµίδα της επίκουρης καθηγήτριας

8. ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ 8.1 ΒΙΒΛΙΑ. 8.1.1. Μετά τη µονιµοποίηση στη βαθµίδα της επίκουρης καθηγήτριας 8. ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ 8.1 ΒΙΒΛΙΑ 8.1.1. Μετά τη µονιµοποίηση στη βαθµίδα της επίκουρης καθηγήτριας 2010 Φώκιαλη, Π., ιαστάσεις Κοινωνικο-Οικονοµικής Ανάπτυξης στην Εκπαίδευση. Θεωρητικές Αναζητήσεις, Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου

Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Ιστορία ΣΤ' Δημοτικού Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου Βιβλίο μαθητή ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ιωάννης Κολιόπουλος Ομότιμος Καθηγητής Ιάκωβος Μιχαηλίδης Επίκουρος Καθηγητής, ΑΠΘ Αθανάσιος Καλλιανιώτης Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΦΥΛΟ Μυστήριο αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια η συνεχής µείωση της συµµετοχής του γυναικείου φύλου στην επιστήµη των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσµατα Έρευνας για τη µισθοδοσία αντρών και γυναικών στον κλάδο του ωροµίσθιου κυβερνητικού προσωπικού.

Αποτελέσµατα Έρευνας για τη µισθοδοσία αντρών και γυναικών στον κλάδο του ωροµίσθιου κυβερνητικού προσωπικού. Αποτελέσµατα Έρευνας για τη µισθοδοσία αντρών και γυναικών στον κλάδο του ωροµίσθιου κυβερνητικού προσωπικού. Η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία του Υπουργείου Οικονοµικών,τα οποία όµως συµπεριλαµβάνουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1999 ΜΕΡΟΣ Α Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία.

Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Η Βία κατά των γυναικών και η θέση της στην κοινωνία. Τ α δ ι κ α ι ώ µ α τ α τ ω ν γ υ ν α ι κ ώ ν σ τ η ν κ ο ι ν ω ν ί α. Εισαγωγή Πολλές έρευνες και µελέτες σχετικά µε τη θέση της γυναίκας απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Οµάδα Εργασίας: Βενετία Αποστολίδου Νικολίνα Κουντουρά Κατερίνα Προκοπίου Ελένη Χοντολίδου ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΣ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

æ Y X A N A Y T I K H K E æ H 1 8 2 Y N A N T H E I M E T O M Y O, T H N T P A ø I A K A I T H N O I H H

æ Y X A N A Y T I K H K E æ H 1 8 2 Y N A N T H E I M E T O M Y O, T H N T P A ø I A K A I T H N O I H H E P I E X O M E N A Πρόλογος: Κώστας Σολδάτος........................... 9 1. ΘΑΝAΣΗΣ ΤΖΑΒΑΡΑΣ: Αρχαιογνωσία, αρχαιολατρία και αντιστάσεις στην ψυχανάλυση.. 13 2. ΠΈΤΡΟΣ ΧΑΡΤΟΚΌΛΛΗΣ: Η προέλευση και η

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εισαγωγικά στην αρχαία Ελληνική ιστοριογραφία Ενδεικτικοί διδακτικοί στόχοι Οι διδακτικοί στόχοι για τη διδασκαλία της εισαγωγής προσδιορίζονται στο βιβλίο για τον καθηγητή, Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό

Βιογραφικά είδη. Σοβαρό, επίσηµο, τυπικό Βιογραφικά είδη (Βιογραφία, µυθιστορηµατική βιογραφία, αυτοβιογραφία, µυθιστορηµατική αυτοβιογραφία, βιογραφικό σηµείωµα, αυτοβιογραφικό σηµείωµα, αποµνηµονεύµατα, ηµερολόγιο, συστατική επιστολή) Περιεχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 31-08-2015 ΤΡΙΤΗ, 01-09-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 02-09-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 03-09-2015 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ,

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει;

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; ΕΘΝΙΚΟN ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟN ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα: Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός

Μάθηµα 5 ο. Κριτικός Εγγραµµατισµός Μάθηµα 5 ο Κριτικός Εγγραµµατισµός Παραδοχή: Όση σχέση έχει ο γραπτός λόγος µε σύµβολα και κώδικες, άλλη τόση έχει µε αξίες, ιδεολογίες, υποκειµενικότητες, ερµηνείες, κρίσεις, ενδιαφέροντα, συµφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

και ρατσιστές και εθνικιστές;

και ρατσιστές και εθνικιστές; και ρατσιστές και εθνικιστές; 1 Και ρατσιστές και εθνικιστές; Πως αντιµετωπίζουµε οι Έλληνες τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και των φυλών; Θα προτιµούσαµε να µην δεχόταν η Ελλάδα οικονοµικούς µετανάστες;

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1 «Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1) Γιατί τα αρχικώς αρνητικά συναισθήματα του αφηγητή απέναντι στη γυναίκα μετατρέπονται εν τέλει σε θετικά; Τι

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ. 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ. ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) Α) Γενικά Στοιχεία

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006. 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ. 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ. ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) Α) Γενικά Στοιχεία Ο ΥΣΣΕΑΣ 2006 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος 5 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑΣ 2 ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΞΟΥ ΦΟΡΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (2 η ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ) (συµπληρώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας Τμήμα Φιλολογίας EΚΠΑ Επιστημονικό συνέδριο Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Πέμπτη 28 Νοεμβρίου - Σάββατο 30 Νοεμβρίου 2013 Αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης»

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Το παρόν πλαίσιο προγράμματος σπουδών επιδιώκει: α) να συνδέσει τους σκοπούς, τους στόχους και τους τρόπους (μεθόδους, μέσα

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική

ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ. Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Συντάκτριες - ηµιουργοί: Αγγέλου ήµητρα Ζορµπά Βασιλική ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΒΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Δημοτικού Oδηγίες αξιοποίησης των σχολικών εγχειριδίων Σχολική χρονιά: 2011-2012 ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 12:00-15:00 Μεσαία Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 11-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα