Φάκελος REACH. Οδηγός Πολιτικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φάκελος REACH. Οδηγός Πολιτικής"

Transcript

1 Φάκελος REACH Οδηγός Πολιτικής Ιανουάριος 2005

2 Στοιχεία Επικοινωνίας Εκστρατείας DetoX: Karl Wagner, ιευθυντής Εκστρατείας, Dr. Ninja Reineke, Ανώτερο Στέλεχος Πολιτικής, Justin Wilkes, Στέλεχος Πολιτικής, Julian Scola, ιευθυντής Επικοινωνίας, Sandra Jen, Γραφείο Ευρωκοινοβουλίου, Suzanne Natelson, Υποστήριξη Εκστρατείας, Ελληνική Εκστρατεία DetoX: Θεοδότα Νάντσου, Συντονίστρια Προγραµµάτων Πολιτικής, Πληθάρας Αχιλλέας, Εκστρατείες Πολιτικής, Για περισσότερες πληροφορίες: Αυτό το κείµενο συγγράφηκε από τον Dr A. Michael Warhurst, πρώην Υπεύθυνο Πολιτικής για Τοξικά του WWF European Policy Office, Brussels, Belgium. Από το Γενάρη του 2005, ο Michael Warhurst ασχολείται µε το Πρόγραµµα Επιστήµης και Πολιτικής Χηµικών στο Lowell Centre for Sustainable Production, University of Massachusetts, Lowell, USA Επιπρόσθετα, κάποιες ενότητες δηµιουργήθηκαν µε τη βοήθεια των Gwynne Lyons, WWF UK και Sidsel Dyekjaer. Μερικές ενότητες προήλθαν από τις κοινές θέσεις που έχουν διατυπώσει οι ΜΚΟ EEB, Greenpeace, Friends of the Earth και WWF, καθώς και από συζητήσεις µε άλλες ΜΚΟ. Θα θέλαµε να ευχαριστήσουµε όλους όσους βοήθησαν άµεσα ή έµµεσα στην έκδοση αυτού του κειµένου πολιτικής, µεταξύ των οποίων και τις Αγάπη Κότσυφα, Σοφία Παπαδηµητρίου, Στέλλα Τυρταίου, Γεωργία Σαµαρά. 2

3 Πίνακας περιεχοµένων 1. Λίστα µύθων Σελ Εκτελεστική σύνοψη Σελ Εισαγωγή Σελ Γιατί ο κανονισµός REACH είναι απαραίτητος Σελ Το σύντοµο ιστορικό του κανονισµού REACH Σελ Τι είναι ο κανονισµός REACH; Σελ Κόστος και οφέλη από τον κανονισµό REACH Σελ Ένα σύντοµο ιστορικό για την αξιολόγηση επιπτώσεων του REACH Σελ Η εκτεταµένη αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον αντίκτυπο του κανονισµού Σελ. 32 REACH 7.3 Μελέτες της βιοµηχανίας Σελ Μελέτες των Κρατών µελών Σελ Επιπτώσεις του REACH στις επιχειρήσεις Σελ Τα οφέλη του REACH στην υγεία Σελ Περιβαλλοντικά οφέλη του REACH Σελ Επιπτώσεις του REACH εκτός της Ε.Ε. Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 1 - Ορθότητα Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 2 Η υπόθεση της µη-επιλογής Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 3 Χρόνος εισόδου στην αγορά Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 4 Θέσεις εργασίας και ανταγωνιστικότητα Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 5 Μικροµεσαίες επιχειρήσεις Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 6 Νέα Κράτη µέλη Σελ Άλλες σηµαντικές αντιπαραθέσεις για τον κανονισµό REACH Σελ Καθορισµός ιεράρχησης και REACH Σελ Κατηγορίες έκθεσης σε αντιπαράθεση µε τα σενάρια έκθεσης Σελ Υποκατάσταση ένα σηµαντικό εργαλείο στη ρύθµιση των χηµικών Σελ Έλεγχοι ασφαλείας και ο κανονισµός REACH Σελ Ποιες βελτιώσεις χρειάζονται στον κανονισµό REACH; Σελ Εισαγωγή Σελ Καθήκον υπεύθυνης φροντίδας Σελ Καταχώριση Σελ Αξιολόγηση Σελ Αδειοδότηση Σελ Ο Οργανισµός Σελ Ταξινόµηση και επισήµανση Σελ Πληροφόρηση και διαφάνεια Σελ Μελέτες του REACH, συµπεριλαµβανοµένης της επίδρασης των βελτιώσεων από το Σελ. 93 WWF 11. Τα επόµενα βήµατα για το REACH Σελ Συµπεράσµατα Σελ Συντοµογραφίες και Λεξιλόγιο Σελ Βιβλιογραφικές αναφορές Σελ

4 1. Λίστα µύθων Υπάρχουν πολλοί µύθοι σχετικά µε τον κανονισµό REACH. Αυτή η έκθεση προσπαθεί να τους τοποθετήσει στη σωστή βάση. Η παρακάτω λίστα δείχνει τα σηµεία του κειµένου που δίνονται απαντήσεις στους βασικούς µύθους: Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι πολύ µακροσκελής και σύνθετος Σελ. 13 Μύθος: Ο κανονισµός REACH συντάχθηκε βιαστικά, µε ανεπαρκή συνεννόηση Σελ. 16 Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι µια προβληµατική, αµιγώς περιβαλλοντική πρόταση. Σελ. 16 Μύθος: Ο κανονισµός REACH θα αναγκάσει τη βιοµηχανία να εκτελέσει πολλή εργασία, για να καταχωρήσει το κοινό αλάτι Μύθος: Ο κανονισµός REACH δεν αποδέχεται παλιές δοκιµές ασφαλείας ή "Ο κανονισµός REACH απαιτεί την επανάληψη των ελέγχων στα χηµικά" Μύθος: Ο κανονισµός REACH δεν αποδέχεται δεδοµένα που παράγονται για άλλα ρυθµιστικά συστήµατα Μύθος: Ο κανονισµός REACH θα κάνει δυσκολότερη την κυκλοφορία νέων χηµικών για τις εταιρείες Μύθος: Η αξιολόγηση παρέχει σε µεµονωµένα κράτη-µέλη την ελευθερία να επιβάλουν παράλογες απαιτήσεις στη βιοµηχανία Μύθος: Ο κανονισµός REACH επιβάλλει την κοινοποίηση εµπιστευτικών εταιρικών πληροφοριών Σελ. 22 Σελ. 24 Σελ. 24 Σελ. 25 Σελ. 26 Σελ. 29 Μύθος: εν έχουν µελετηθεί σε βάθος οι επιπτώσεις του REACH στις επιχειρήσεις Σελ. 30 Μύθος: Οι µελέτες BDI/ADL και Mercer για τον αντίκτυπο του κανονισµού REACH δίνουν µια καλή ένδειξη των ενδεχόµενων επιπτώσεων του κανονισµού REACH. Μύθος: "Το µεγαλύτερο µέρος των εξόδων θα επιβαρύνει τον τοµέα εξειδικευµένων χηµικών, που αποτελείται κυρίως από µικροµεσαίες επιχειρήσεις. Σε αυτόν τον τοµέα αντιστοιχεί µόνο το 20% της συνολικής παραγωγής της χηµικής βιοµηχανίας, αλλά θα πρέπει να επιβαρυνθεί µε περισσότερο από 80% των εξόδων" Μύθος: Στις µέρες µας δεν υπάρχουν προβλήµατα υγείας εργαζοµένων που να προκαλούνται από χηµικά. Μύθος: Ο κανονισµός REACH θα προκαλέσει καθυστερήσεις στα προϊόντα που πρόκειται να κυκλοφορήσουν στην αγορά Σελ. 33 Σελ. 37 Σελ. 44 Σελ. 51 Μύθος: εν υπάρχει σειρά ιεράρχησης για την καταχώριση Σελ. 56 Μύθος: Ο κανονισµός REACH βασίζεται κυρίως στην πιθανή επικινδυνότητα και όχι στον κίνδυνο Μύθος: Μια προσέγγιση που βασίζεται στον κίνδυνο θα προστατεύει πάντα την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον είναι αντιεπιστηµονικό να τίθεται η πιθανή επικινδυνότητα ως βάση των κανονισµών Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι τόσο πολύπλοκος, που οι εταιρίες δεν καταλαβαίνουν τι πρέπει να κάνουν Σελ. 61 Σελ. 65 Σελ

5 2. Εκτελεστική σύνοψη Ο κανονισµός REACH είναι µια σηµαντική συνεισφορά στις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης, θέτοντας υψηλά τον πήχη ως προς την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, την ίδια στιγµή που ωθεί τις βιοµηχανίες προς την καινοτοµία και την παραγωγή «πράσινων» προϊόντων. Το WWF υποστηρίζει το γενικό πλαίσιο της πρότασης για το REACH, αλλά θεωρούµε ότι απαιτούνται αρκετές βελτιώσεις στις λεπτοµέρειες του κανονισµού. Το παρόν κείµενο αποτελεί µια εισαγωγή στον κανονισµό REACH, αναφέρει µια σειρά σηµαντικών ζητηµάτων και εξηγεί τις βελτιώσεις που προτείνει το WWF. Ο αναλυτικός πίνακας περιεχοµένων και η λίστα των «µύθων» παρέχουν εύκολη πρόσβαση στα σηµεία του κειµένου που εσείς επιθυµείτε. Επιπρόσθετα, όπου είναι δυνατό, παρατίθενται ηλεκτρονικές διευθύνσεις των βιβλιογραφικών αναφορών για καλύτερη πληροφόρηση. 2.1 Υπόβαθρο και Ιστορία Κοιτάξτε σελ. 11 Τα συνθετικά χηµικά αποτελούν αναπόσπαστό κοµµάτι της σύγχρονης κοινωνίας από τα µονοµερή µε τα οποία γίνονται τα πλαστικά, έως τις βαφές και τα συστατικά φαρµάκων. Όµως, πολλά χηµικά έχουν επικίνδυνες ιδιότητες, κι έτσι µπήκε σε λειτουργία ένα ρυθµιστικό σύστηµα για τη διαχείριση των κινδύνων. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η νοµοθετική ρύθµιση των χηµικών ξεκίνησε το 1967, αλλά µόλις το 1981 οι εταιρίες που προωθούσαν «νέα» χηµικά υποχρεώθηκαν να παρέχουν δεδοµένα ασφαλείας. Για τα «Υπάρχοντα Χηµικά» (που ήρθαν στην αγορά πριν το 1981) δεν απαιτούνταν δεδοµένα ασφαλείας, παρότι είχε εφαρµοστεί ένα σύστηµα παροχής δεδοµένων για χηµικά υψηλού όγκου παραγωγής (σύµφωνα µε το οποίο οι ρυθµιστικές αρχές υποτίθεται πως θα χρησιµοποιούσαν αυτά τα δεδοµένα για να ελέγχουν τα χηµικά ιδιαίτερης ανησυχίας). Μετά από χρόνια έγινε σαφές ότι το νοµοθετικό σύστηµα δεν λειτουργούσε κυρίως για 2 λόγους: την έλλειψη δεδοµένων ασφαλείας για τα «Υπάρχοντα Χηµικά» και το πολύπλοκο σύστηµα ελέγχου των χηµικών υψηλής ανησυχίας, µιας και έθετε το βάρος της απόδειξης αποκλειστικά και µόνο στο νοµοθέτη. Μετά από µια εκτεταµένη αναφορά το 1998, για τη νοµοθεσία που διέπει τα χηµικά, ξεκίνησαν οι συζητήσεις για ένα νέο σύστηµα. Ύστερα από πολυάριθµες συζητήσεις µεταξύ των ενδιαφερόµενων, το Φεβρουάριο του 2001 δηµοσιεύθηκε η Λευκή Βίβλος, που πρότεινε ένα νέο νοµοθετικό σύστηµα, καλούµενο REACH Registration, Evaluation and Authorisation of CHemicals. Το Συµβούλιο της Ε.Ε. υποστήριξε την πρόταση το καλοκαίρι του 2001, και το Ευρωκοινοβούλιο έπραξε το ίδιο, το Νοέµβριο του Το προσχέδιο του πλήρους κανονισµού συντάχθηκε από µια κοινή οµάδα εργασίας των Γενικών ιευθύνσεων Περιβάλλοντος και Επιχειρήσεων της Ε.Ε. και έγινε αντικείµενο διαβουλεύσεων µέσω internet το καλοκαίρι του Το τελικό προσχέδιο του κανονισµού REACH δηµοσιεύθηκε τελικά στις 29 Οκτωβρίου 2003, έπειτα από 5 χρόνια διαπραγµατεύσεων και συζητήσεων. Η άσκηση πιέσεων για το REACH ήταν εξαιρετικά έντονη τουλάχιστον µέχρι το Μετά τη δηµοσίευση της Λευκής Βίβλου, η βιοµηχανία εξέδωσε µια σειρά από «τραγικοποιηµένες» µελέτες αξιολόγησης επιπτώσεων (µε τη βοήθεια των συµβουλευτικών εταιριών Arthur D. Little και Mercer), οι οποίες έχουν επικριθεί σφόδρα από πολλούς οικονοµολόγους, αλλά παρόλα αυτά ήταν πολύ αποτελεσµατικές στη δηµιουργία σύγχυσης αναφορικά µε το κόστος του REACH. Κι άλλοι εµπλεκόµενοι συνεισέφεραν σε αυτή την «ανίερη» συµµαχία, χορηγώντας ανακριβή δεδοµένα, όπως η κυβέρνηση των ΗΠΑ. 2.2 Τι είναι ο κανονισµός REACH; Κοιτάξτε σελ. 19 Το REACH έχει σχεδιαστεί ώστε να αποτελεί µια ολοκληρωµένη προσέγγιση στον έλεγχο της παραγωγής, εισαγωγής και χρήσης χηµικών στην Ευρώπη. Στοχεύει στη δηµιουργία ενός συστήµατος που θα βασίζεται στην πληροφόρηση κι όχι στην άγνοια, ενώ θα διασφαλίζει την ύπαρξη χρήσιµων πληροφοριών ασφαλείας γι αυτούς που χρησιµοποιούν χηµικά. Είναι αρκετά πολύπλοκο σύστηµα, αλλά όχι τόσο όσο τα 40 νοµοθετήµατα που το 5

6 REACH θα αντικαταστήσει. Η πιο σηµαντική αλλαγή που θα επέλθει µε το REACH είναι ότι η ασφάλεια των χηµικών θα αποτελεί ευθύνη της χηµικής βιοµηχανίας, κι όχι των δηµόσιων φορέων και των µεταγενέστερων χρηστών, όπως συνέβαινε έως σήµερα. Το REACH παίζει δυο βασικούς ρόλους: Σχεδιάζει λεπτοµερώς το νοµοθετικό σύστηµα που θα ισχύσει µετά την πλήρη εφαρµογή του REACH (περί το 2018), όπου όλα τα χηµικά που παράγονται ή εισάγονται σε ποσότητες µεγαλύτερες από 1 τόνο/έτος θα καταχωρίζονται µε παροχή δεδοµένων ασφαλείας. εν θα υπάρχει έτσι το γνωστικό χάσµα που είχαµε για πολλά χηµικά που δεν διέθεταν δεδοµένα για την ασφάλειά τους. Περιγράφει τη σταδιακή διαδικασία εύρεσης στοιχείων για τα χηµικά περιλαµβανοµένης µιας περιόδου 11 ετών για την καταχώριση δεδοµένων ασφαλείας για τις «Υπάρχουσες Ουσίες». Το REACH έχει ως αποτέλεσµα µεταξύ άλλων, τη δηµιουργία ενός νέου Ευρωπαϊκού Οργανισµού Χηµικών µε έδρα το Ελσίνκι, που θα έχει τη διοικητική ευθύνη του συστήµατος. Το σύστηµα έχει 5 βασικές συνιστώσες: Καταχώριση Η διαδικασία σύµφωνα µε την οποία οι παραγωγοί χηµικών υποχρεούνται να στείλουν ένα φάκελο καταχώρισης, που θα περιέχει δεδοµένα ασφάλειας, στον κεντρικό Οργανισµό. Αφορά τα χηµικά που παράγονται ή εισάγονται σε ποσότητες µεγαλύτερες από 1 τόνο/έτος. Αυτός ο όρος περιλαµβάνει µια περίοδο καταχώρισης 11 ετών, ώστε να συλλεχθούν οι απαραίτητες για τις «Υπάρχουσες Ουσίες» πληροφορίες. Χηµικά που παράγονται σε µεγάλες ποσότητες ή χηµικά µε ορισµένες επικίνδυνες ιδιότητες θα καταχωρούνται πρώτα. Στη σελίδα 93 υπάρχουν µελέτες περιπτώσεως για την καταχώριση. Αξιολόγηση Οι ειδικοί από τα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. θα αξιολογούν τα δεδοµένα ασφαλείας για ορισµένα χηµικά, ιδιαίτερα γι αυτά που παράγονται σε υψηλές ποσότητες ή/και αποτελούν λόγο ανησυχίας. Η αξιολόγηση µπορεί να οδηγήσει σε «αδειοδότηση», «περιορισµούς» ή σε καµία άλλη δράση. Αδειοδότηση Τα χηµικά πολύ υψηλής ανησυχίας θα υπόκεινται σε αδειοδότηση, που αρχικά αναγνωρίζει και ιεραρχεί τα χηµικά και κατόπιν δίδει το δικαίωµα στη βιοµηχανία να αιτιολογήσει τη συνέχιση της χρήσης αυτών. Ως χηµικά υψηλής ανησυχίας θεωρούνται όσα είναι 1) καρκινογόνα, µεταλλαξιογόνα, τοξικά στην αναπαραγωγή (CMRs), 2) ανθεκτικά, βιοσυσσωρεύσιµα και τοξικά (PBTs), 3) πολύ ανθεκτικά και πολύ βιοσυσσωρεύσιµα (vpvb) και 4) χηµικά ισοδύναµης ανησυχίας π.χ. ορµονικοί διαταράκτες. Στη σελίδα 95 υπάρχουν µελέτες περιπτώσεως για την αδειοδότηση, καθώς και σχόλια για τις βελτιώσεις που προτείνει το WWF όσον αφορά την αδειοδότηση. Περιορισµοί Τα χηµικά µε άλλες ανησυχητικές ιδιότητες (π.χ. τοξικά στο νευρικό σύστηµα) µπορεί να ελεγχθούν µέσω του συστήµατος των περιορισµών. Πληροφόρηση Το REACH θα δηµιουργήσει µια δηµόσια προσβάσιµη βάση δεδοµένων στο διαδίκτυο, σχετικά µε τις ιδιότητες των χηµικών, ενώ θα είναι διαθέσιµες και κάποιες άλλες επιπλέον πληροφορίες. Επίσης, το REACH θα διευκολύνει τη ροή πληροφόρησης σε όλα τα στάδια της αλυσίδας παραγωγής. Στη σελίδα 98 υπάρχει παράδειγµα για την πρόσβαση στις πληροφορίες. 2.3 Κόστος και οφέλη του REACH Κοιτάξτε τη σελίδα 30 Το κόστος του REACH έχει αποτελέσει το πιο φλέγον ζήτηµα κατά τις διαβουλεύσεις που έχουν γίνει µέχρι στιγµής, ενώ τα οφέλη συχνά παραγκωνίζονται. Γύρω από το REACH έχουν συνταχθεί περισσότερες µελέτες επιπτώσεων από ό,τι για οποιοδήποτε άλλο κείµενο στην ιστορία της ευρωπαϊκής νοµοθεσίας. Πολλές από τις µελέτες αυτές, ωστόσο, είχαν ουσιαστικά λάθη, καθώς δε βασίζονταν σε πλήρη κατανόηση του κανονισµού REACH, των κανονισµών περί χηµικών ουσιών και της οικονοµίας, όπως, παραδείγµατος χάριν, οι µελέτες των ADL και Mercer. Η αρτιότερη έως σήµερα µελέτη των επιπτώσεων του REACH εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή µαζί µε την πρόταση REACH τον Οκτώβριο Η εν λόγω µελέτη διερευνούσε τόσο το άµεσο κόστος υλοποίησης του κανονισµού REACH για τη χηµική βιοµηχανία, στα πλαίσια ποικίλλων σεναρίων, όσο και το γενικότερο κόστος για λοιπές βιοµηχανίες, π.χ. το κόστος υποκατάστασης σε περίπτωση αποµάκρυνσης ενός χηµικού από την αγορά. Τα βασικά πορίσµατα ήταν τα εξής: 6

7 Η εφαρµογή του REACH αναµένεται να κοστίσει στη χηµική βιοµηχανία περίπου 2,3 δις (µεταξύ 1,9 και 3,2 δις) σε µία χρονική περίοδο 11 ετών. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 0,50 ανά έτος ανά κάτοικο της Ε.Ε. Σε συνδυασµό µε τον αντίκτυπο που θα έχει σε άλλους βιοµηχανικούς κλάδους, το συνολικό κόστος στη βιοµηχανία προβλέπεται να κυµανθεί από 2,8 δις έως 5,2 δις, συµπεριλαµβανοµένου του κόστους για τη χηµική βιοµηχανία και ανάλογα µε τα επίπεδα υποκατάστασης που θα απαιτηθούν. Τα 5,2 δις και πάλι αντιστοιχούν σε λιγότερο από 1 ανά κάτοικο της Ε.Ε. ανά έτος. Ο κανονισµός REACH έχει ως στόχο να διορθώσει τα δεινά που προκλήθηκαν κατά τα τελευταία 70 χρόνια κακοδιαχείρισης των χηµικών. Εάν εφαρµοστεί µε έµφαση στην απόδοση και στη συνέπεια, το REACH µπορεί να επιφέρει τεράστια οφέλη στους τοµείς της υγείας και του περιβάλλοντος, καθώς και να εκπληρώσει την εύλογη απαίτηση για έλεγχο των τεχνητών χηµικών ουσιών µε ένα σύστηµα που να βασίζεται στην πληροφόρηση - και όχι στην άγνοια. Ο κανονισµός REACH παρέχει επίσης αρκετά προσοδοφόρα οφέλη για τη βιοµηχανία των χηµικών και τους µεταγενέστερους χρήστες της, όπως, για παράδειγµα: Νέες αγορές για ασφαλέστερα, πιο φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα. Η παραγωγή ασφαλέστερων προϊόντων θα µειώσει τον κίνδυνο µεταγενέστερων αγωγών αποζηµίωσης, που µπορούν να καταλήξουν σε τεράστια έξοδα (όπως συνέβη ήδη στην περίπτωση του αµίαντου). Μεγαλύτερη εµπιστοσύνη από καταναλωτές, εργαζόµενους, φοιτητές, τοπικές αρχές και επενδυτές, που συµβάλλει σε ένα θετικότερο επιχειρησιακό περιβάλλον και σε διευκόλυνση της διαδικασίας προσλήψεων. Η ευκολότερη ένταξη νέων χηµικών στην αγορά θα ενισχύσει την ανάπτυξη και την καινοτοµία. Πιο προβλέψιµο νοµοθετικό σύστηµα, που θα διευκολύνει το µελλοντικό µακροπρόθεσµο σχεδιασµό των βιοµηχανιών. Μεγαλύτερη διαφάνεια και επικοινωνία σε όλη την αλυσίδα παραγωγής, επιτρέποντας την αύξηση της δύναµης και της εµπιστοσύνης στους µεταγενέστερους χρήστες και τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Ευθύνη των παραγωγών χηµικών ουσιών να προσδιορίζουν τα πλαίσια ασφαλούς χρήσης των χηµικών τους, και κατά συνέπεια µείωση της ποινικής ευθύνης και του φόρτου εργασίας για τους µεταγενέστερους χρήστες των χηµικών. Η Ολλανδική προεδρία της Ε.Ε. διοργάνωσε, προς τα τέλη του Οκτωβρίου 2004, ειδική συνάντηση για εµπειρογνώµονες του Συµβουλίου, προκειµένου να συζητήσουν τη µελέτη επιπτώσεων του REACH. Τα πορίσµατα του εν λόγω σεµιναρίου δεν αξίωναν περαιτέρω µελέτες επιπτώσεων για το REACH, αλλά εστίαζαν σε συγκεκριµένα θέµατα σχετικά µε τον κανονισµό REACH και στην ανάγκη για καλή πληροφόρηση και κατάρτιση επί της πρότασης REACH, καταλήγοντας ως εξής: "Εν συµφωνία µε παλαιότερα πολιτικά συµπεράσµατα, η ανάγκη για το νέο κανονισµό της Ε.Ε. επί των χηµικών είναι έκδηλη. Κατά την εφαρµογή του REACH είναι απαραίτητη η µεγιστοποίηση της αποδοτικότητας του κόστους για τον κλάδο, κυρίως για τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)". 2.4 Άλλα σηµαντικά θέµατα στα πλαίσια του REACH Ο κλάδος της βιοµηχανίας έχει απευθύνει έκκληση για εκτενέστερη ιεράρχηση στη διαδικασία καταχώρισης REACH. Στην πραγµατικότητα, έχει ήδη γίνει η ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και είναι δύσκολο να βρεθούν αξιόπιστες και νοµικά στεγανές µέθοδοι περαιτέρω ιεράρχησης, πέρα από την επιτάχυνση της καταχώρισης των γνωστών πολύ ανθεκτικών και πολύ βιοσυσσωρεύσιµων (vpvb) και των βιοσυσσωρεύσιµων και τοξικών (PBT) χηµικών, κάτι δηλαδή που υποστήριξαν τόσο το WWF όσο και το Συµβούλιο Περιβάλλοντος το εκέµβριο 2004 (σελ. 56). Έχει ασκηθεί επίσης σηµαντική πίεση για την αντικατάσταση των σεναρίων έκθεσης µε κατηγορίες έκθεσης στην έκθεση χηµικής ασφάλειας στο REACH. Το συγκεκριµένο θέµα είναι αρκετά τεχνικό, ωστόσο τα σενάρια έκθεσης 7

8 αποτελούν σηµαντικό στοιχείο των ευθυνών των παραγωγών στο REACH, ενώ οι κατηγορίες έκθεσης θα µπορούσαν να µειώσουν τις ευθύνες αυτές (σελ. 59). Η υποκατάσταση των πλέον επιβλαβών χηµικών είναι σήµερα ιδιαίτερα αδύναµη στον κανονισµό REACH. Η υποκατάσταση αποτελεί σηµαντικό εργαλείο στην προσπάθεια διασφάλισης ότι τόσο η δηµόσια υγεία όσο και το περιβάλλον θα χαίρουν σωστής προστασίας (σελ. 60). Η υποκατάσταση βοηθάει στη µείωση της αρνητικής επίδρασης της αβεβαιότητας γύρω από την επικινδυνότητα των χηµικών, την έκθεση και τους κινδύνους. Ένα από τα πιο ακανθώδη πεδία της συζήτησης για το REACH αφορά τις πληροφορίες ασφαλείας και την ευζωία των ζώων (σελ. 67). Όπως συνέβη και µε άλλες πτυχές του REACH, υπήρξε έντονη παραπληροφόρηση ως προς το θέµα αυτό, µε εκθέσεις που βασίζονταν σε επινοηµένες προϋποθέσεις και µη ρεαλιστικά σενάρια δυσάρεστων συγκυριών. Ο κανονισµός REACH ενσωµατώνει ήδη σειρά στοιχείων που έχουν ως στόχο τη µείωση των δοκιµών σε ζώα, όπως είναι κάποιοι µηχανισµοί που θα υποχρεώνουν τις βιοµηχανίες να γνωστοποιούν τα δεδοµένα των δοκιµών τους, καθώς και η ευκαιρία για τη βιοµηχανία να χρησιµοποιεί δεδοµένα παρόµοιων χηµικών ή να αντιτάσσει ότι κάποια δεδοµένα δεν απαιτούνται. Το WWF πιστεύει ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα, π.χ. µε τη σταδιακή απόσυρση των πολύ ανθεκτικών και πολύ βιοσυσσωρεύσιµων χηµικών (vpvb), και µε τη µεγαλύτερη ανάπτυξη εναλλακτικών µεθόδων. 2.5 Οι προτάσεις του WWF για βελτίωση του κανονισµού REACH Σε όλη τη διάρκεια των διαβουλεύσεων γύρω από τον κανονισµό REACH, το WWF και οι υπόλοιπες περιβαλλοντικές Μ.Κ.Ο. είχαν στόχο να συνεισφέρουν µε ορθά και εύλογα επιχειρήµατα, στις συζητήσεις επί της πολιτικής. Προς µεγάλη µας απογοήτευση, κάποια άλλα µέρη που συµµετείχαν στις διαβουλεύσεις, κυρίως ορισµένοι εκπρόσωποι της βιοµηχανίας, δεν έδειξαν να υιοθετούν την ίδια προσέγγιση, αλλά προσπάθησαν να πολιτικοποιήσουν το θέµα προς όφελός τους µέσω της κινδυνολογίας. Οι προτάσεις βελτίωσης που παραθέτουµε στο παρόν κείµενο διέπονται από το ίδιο σκεπτικό, αποσκοπούν δηλαδή να αποτελέσουν µια λογική συνεισφορά στις διαβουλεύσεις, επιφέροντας βελτιώσεις που θεωρούµε ζωτικής σηµασίας. εν πρόκειται για ακραίες θέσεις που έχουν ως στόχο να αµβλυνθούν στη διάρκεια συµβιβασµών µε τις ακραίες θέσεις που εκφράζουν κάποια άλλα µέρη. Ελπίζουµε ότι αυτό έχει γίνει κατανοητό και ότι η συνεισφορά µας θα εξεταστεί υπό το πρίσµα αυτό. Κάποιες από τις βασικές βελτιωτικές µας προτάσεις είναι οι εξής: Ένα υπερισχύον «Καθήκον Υπεύθυνης Φροντίδας», περιλαµβανοµένης της γενικής υποχρέωσης υποκατάστασης όπου αυτό είναι δυνατό (σελ. 73). Βελτιώσεις στη διαδικασία καταχώρισης, όπως π.χ.: Πρώιµη καταχώριση των γνωστών πολύ ανθεκτικών και πολύ βιοσυσσωρεύσιµων (vpvb) και των βιοσυσσωρεύσιµων και τοξικών (PBT) χηµικών (σελ. 79). Υποστήριξη της αρχής Μία Ουσία Μία Καταχώριση (σελ. 76). Αύξηση των πληροφοριών ασφαλείας για χηµικά 1-10 τόνων/έτος (σελ. 76). Βελτίωση της καταχώρισης χηµικών σε εισαγόµενα προϊόντα τροποποιήσεις ώστε το τονάζ ενός χηµικού να υπολογίζεται ανά εισαγωγέα και όχι ανά είδος προϊόντος (σελ. 74). Ανεξάρτητο έλεγχο όλων των φακέλων καταχώρισης (σελ. 79). Βελτιώσεις στη διαδικασία αξιολόγησης, όπως, π.χ., εξασφάλιση ότι θα διεξάγεται ένας ελάχιστος αριθµός τυχαίων αξιολογήσεων µε «επιτόπιο έλεγχο» (σελ. 80), καθώς και ότι όλα τα Κράτη Μέλη θα συµµετάσχουν στην αξιολόγηση (σελ. 80). Η τροποποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης είναι απαραίτητη για να εξασφαλιστεί ότι θα είναι λειτουργική και αποδοτική. Ενδεικτικά: Τα κριτήρια για την προσθήκη «χηµικών ισοδύναµου επιπέδου ανησυχίας» πρέπει να γίνουν πιο ευέλικτα, προκειµένου να είναι εφικτή η χρήση έγκυρης γνωµάτευσης για την επιλογή των χηµικών εκείνων που πρέπει να ελέγχονται µέσα από τη διαδικασία της αδειοδότησης (σελ.83). 8

9 Τα κριτήρια για τη χορήγηση µιας άδειας πρέπει να τροποποιηθούν, προκειµένου ο νοµοθέτης να µπορεί ανά πάσα στιγµή να εξετάζει τη διαθεσιµότητα ασφαλέστερων εναλλακτικών λύσεων. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µε τη διαγραφή της οδού «επαρκούς ελέγχου» (σελ. 86). Απαιτείται καλύτερος µηχανισµός εξέτασης των αιτήσεων για αδειοδότηση εντός του κεντρικού Οργανισµού, που θα είναι σε θέση να συγκεντρώνει χρήσιµες πληροφορίες ως προς εναλλακτικές προτάσεις, προκειµένου να διασφαλιστεί ότι η λήψη αποφάσεων θα βασίζεται στις καλύτερες δυνατές διαθέσιµες πληροφορίες. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί εάν επιτραπεί στον κεντρικό Οργανισµό να προσφεύγει σε ανεξάρτητες µελέτες (σελ. 83). Απαιτείται σήµανση των προϊόντων που περιέχουν ουσίες ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου ανησυχίας (σελ. 87) Βελτιώσεις στον κεντρικό Οργανισµό και στην πρόσβαση σε πληροφορίες, προκειµένου να διασφαλιστεί ότι ο Οργανισµός θα λειτουργεί αποδοτικά και ανεξάρτητα και ότι το σύστηµα θα είναι αξιόπιστο και θα µπορεί να δοκιµάζεται, όπως π.χ.: Να ενισχυθεί η εµπλοκή εµπειρογνωµόνων από τα Κράτη Μέλη στις επιτροπές του Οργανισµού, ώστε να εξασφαλίζεται η αποδοτική χρήση των εθνικών εµπειριών, αλλά και η διατήρηση της ανεξαρτησίας του Οργανισµού (σελ. 88). Να επιτρέπεται στο νοµοθέτη να εναρµονίζει την κατηγοριοποίηση και τη σήµανση των χηµικών, όπου απαιτείται (σελ. 89). Να δηµιουργηθεί µια ροή πληροφοριών για ουσίες σε όλη την αλυσίδα παραγωγής προϊόντων και µια υπηρεσία «ικαιώµατος στη Γνώση» του καταναλωτή (σελ. 90). Να αλλαχθεί ο κατάλογος µη απόρρητων πληροφοριών και να βελτιωθεί η διαδικασία που προσδιορίζει ποιες πληροφορίες είναι εµπιστευτικού χαρακτήρα, ώστε να γίνει πιο λειτουργική και να αποκτήσει µεγαλύτερη διαφάνεια (σελ. 90). 2.6 Επόµενα βήµατα ως προς το REACH Ο κανονισµός REACH αποτελεί αντικείµενο µιας διαδικασίας συναπόφασης, το οποίο σηµαίνει ότι τόσο το Ευρωκοινοβούλιο όσο και τα Κράτη Μέλη πρέπει να συναινέσουν ως προς το περιεχόµενό του (σελ. 101). Θα υποβληθεί σε δύο αναγνώσεις στα σώµατα αυτά, µια διαδικασία που αναµένεται να διαρκέσει περίπου 2 χρόνια. Στο διάστηµα αυτό έχει ήδη δροµολογηθεί πολλή δουλειά για να αναπτυχθούν οι λεπτοµέρειες εφαρµογής του REACH (η «Ενδιάµεση Στρατηγική» - Interim Strategy), που έχει στόχο να εξασφαλίσει ότι τα απαραίτητα κείµενα καθοδήγησης και συστήµατα πληροφορικής θα είναι έτοιµα όταν θα τεθεί σε ισχύ ο κανονισµός REACH (σελ. 101). Υπάρχουν ακόµη µερικές µελέτες επιπτώσεων του REACH που γίνονται αυτήν τη στιγµή, συµπεριλαµβανοµένης µιας µελέτης που βρίθει σφαλµάτων, η οποία συντάσσεται από τη συµβουλευτική εταιρία KPMG για τους UNICE και CEFIC. Στο WWF και στο EEB δόθηκε η ευκαιρία να υποβάλουν προτάσεις για τρόπους βελτίωσης της µεθοδολογίας της προκειµένης µελέτης, στα πλαίσια µιας Οµάδας Εργασίας για το REACH για την «Περαιτέρω ιεργασία επί της Αξιολόγησης των Επιπτώσεων». Ωστόσο, οι βελτιωτικές µας προτάσεις (όπως το να εξασφαλίζεται η ακρίβεια των συνεντεύξεων µε τους βιοµηχανικούς φορείς, που αποτελούν το κύριο θέµα της µελέτης) δεν υιοθετήθηκαν, εποµένως το WWF και το EEB δεν στηρίζουν τη µελέτη αυτή, καθώς κρίνουν ότι τα αποτελέσµατα που θα επιφέρει δε θα αποτελούν χρήσιµη συνεισφορά στις διαβουλεύσεις γύρω από το REACH (σελ. 104). 2.7 Συµπεράσµατα Βλέπε σελ. 108 και εφεξής Η αναθεώρηση των κανονισµών περί χηµικών ουσιών από την Ε.Ε. ξεκίνησε κατά το πρώτο εξάµηνο του 1998 βρισκόµαστε πλέον στις αρχές του 2005, πάνω από έξι χρόνια από τότε. Τα προβλήµατα του ρυθµιστικού 9

10 πλαισίου των χηµικών συνεχίζουν να υφίστανται, καθώς τόσο η άγρια φύση όσο και ο άνθρωπος παραµένουν εκτεθειµένοι σε χηµικά που συσσωρεύονται, καθώς και σε χηµικά για τα οποία υπάρχουν ελάχιστες πληροφορίες ασφαλείας. Όσο περισσότερος χρόνος κυλήσει µέχρι την απόκτηση ενός αποδοτικού ρυθµιστικού συστήµατος, τόσο περισσότερο θα παραµένουµε όλοι εκτεθειµένοι. Η άσκηση πίεσης γύρω από την πρόταση REACH υπήρξε άνευ προηγουµένου, µε βιοµηχανικές ενώσεις και µεµονωµένες εταιρείες να διαθέτουν πολυάριθµο ανθρώπινο δυναµικό και τεράστιους πόρους στις (εν µέρει επιτυχείς) απόπειρές τους να αποδυναµώσουν την πρόταση. Το WWF κρίνει ότι είναι προς όφελος όλων µας να γίνει ταχεία πρόοδος ως προς τη βελτίωση, την οριστικοποίηση και την εφαρµογή του κανονισµού REACH. Το REACH αποτελεί µια µοναδική ευκαιρία να διορθωθεί το νοµοθετικό πλαίσιο για τα χηµικά και να εξασφαλιστεί ο εντοπισµός και η σταδιακή αποµάκρυνση των χειρότερων χηµικών. Η Ευρώπη οφείλει να ανταποκριθεί στην πρόκληση αυτή, προκειµένου να προστατεύσει το περιβάλλον και τη δηµόσια υγεία παγκοσµίως. 10

11 3. Εισαγωγή Η νέα νοµοθεσία REACH της Επιτροπής αποτελεί µια σηµαντική συµβολή στη βιώσιµη ανάπτυξη, διασφαλίζοντας ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, ενώ ταυτόχρονα ενθαρρύνει την καινοτοµία της βιοµηχανίας, µε στόχο ασφαλέστερα και φιλικότερα προς το περιβάλλον προϊόντα. Το WWF υποστηρίζει το βασικό πλαίσιο της πρότασης του κανονισµού REACH, αλλά θεωρεί ότι χρειάζονται αρκετές σηµαντικές βελτιώσεις στις λεπτοµέρειες της πρότασης. Σε ολόκληρο τον κόσµο, άνθρωποι και ζώα έχουν εκτεθεί σε βιοµηχανικά ή γεωργικά χηµικά, κατασκευασµένα από τον άνθρωπο. Υπάρχουν τώρα σαφείς ενδείξεις ότι τα χηµικά έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές βλάβες στην υγεία των άγριων ζώων. Επιπλέον, υπάρχουν ολοένα και περισσότερα στοιχεία, που υποδεικνύουν ότι ορισµένα επικίνδυνα και κατασκευασµένα από τον άνθρωπο χηµικά έχουν συνδεθεί µε αυξανόµενο ρυθµό εµφάνισης ορισµένων καρκίνων, συγγενών ανωµαλιών, γεννητικών δυσµορφιών, αναπαραγωγικών προβληµάτων, καθώς και επιπτώσεων στην ανάπτυξη του εγκεφάλου των παιδιών και στο ανοσοποιητικό σύστηµα. Ωστόσο, η πλήρης έκταση του προβλήµατος δεν είναι σαφής, επειδή είναι διαθέσιµο στο κοινό µόνο ένα µικρό ποσοστό επαρκών δεδοµένων τοξικότητας των πολλών χιλιάδων χηµικών που βρίσκονται σε καθηµερινή βιοµηχανική και οικιακή χρήση. Το WWF έχει τη δυνατότητα να παρέχει εµπεριστατωµένες γνώµες και αναλύσεις όσον αφορά αυτό το παγκόσµιο πρόβληµα. Για περισσότερα από 10 έτη, το WWF πρωτοστατούσε στην έρευνα αιχµής για τα χηµικά και ήταν µια από τις πρώτες οργανώσεις που δηµοσίευσαν αποδείξεις για το διαδεδοµένο και παγκόσµιο πρόβληµα της χηµικής µόλυνσης. Το WWF πιστεύει ότι η πρόταση του κανονισµού REACH για τη µεταρρύθµιση της νοµοθεσίας της Ε.Ε. για τα χηµικά µπορεί να συνεισφέρει σηµαντικά στη βιώσιµη ανάπτυξη. Ο κανονισµός REACH θα µπορούσε να διασφαλίσει ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα την καινοτοµία για ασφαλέστερα και φιλικότερα προς το περιβάλλον προϊόντα. Ωστόσο, το WWF θεωρεί ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρειάζεται σηµαντικές βελτιώσεις για να επιτύχει αυτούς τους στόχους. Το παρόν κείµενο κάνει µια απλή εισαγωγή στον κανονισµό REACH, περιγράφει ένα πλήθος βασικών ζητηµάτων στην αντιπαράθεση για τον κανονισµό REACH και εξηγεί τις προτεραιότητες του WWF για τη βελτίωση της νοµοθεσίας REACH. Όπου είναι δυνατό, παρέχεται µια διεύθυνση URL για πρόσβαση στα έγγραφα που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση. Η διεύθυνση URL αναγράφεται µαζί µε τις υπόλοιπες αναφορές στην Ενότητα 14, σελίδα

12 4. Γιατί ο κανονισµός REACH είναι απαραίτητος Τα βιοµηχανικά χηµικά είναι απαραίτητα στη σύγχρονη κοινωνία από τα µονοµερή µε τα οποία κατασκευάζουµε τα πλαστικά, µέχρι τις χρωστικές ουσίες που χρησιµοποιούνται σε χρώµατα και βαφές και τα πρόδροµα υλικά για τα φαρµακευτικά. Ωστόσο, πολλά χηµικά έχουν επικίνδυνες ιδιότητες. Για το λόγο αυτό, έχει αναπτυχθεί ένα νοµοθετικό σύστηµα για τον προσδιορισµό και τη διαχείριση αυτών των κινδύνων. 4.1 Ένα σύντοµο ιστορικό των κανονισµών για τα χηµικά στην Ευρώπη Τα περισσότερα νοµοθετήµατα που αφορούν τα χηµικά διαµορφώνονται τώρα σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς το εµπόριο των χηµικών διευρύνεται. Αρχικά, στο επίκεντρο της προσοχής των Ευρωπαϊκών Κανονισµών βρισκόταν η ταξινόµηση και η επισήµανση των χηµικών (το 1967), τις οποίες ακολούθησε µια Οδηγία για τη δηµιουργία ενός συστήµατος Περιορισµών Χρήσης και Πώλησης (1976), που επέτρεψε τον περιορισµό της χρήσης των ιδιαίτερα επικίνδυνων χηµικών. Ωστόσο, δεν υπήρχε κάποια συγκεκριµένη υποχρέωση εκ µέρους της χηµικής βιοµηχανίας να εντοπίσει τους κινδύνους των χηµικών της και χωρίς τις απαραίτητες πληροφορίες, καµία από αυτές τις δύο οδηγίες δεν µπορούσε να λειτουργήσει σωστά. Στα περισσότερα νοµοθετικά συστήµατα (π.χ. για τα φαρµακευτικά, αλλά όχι για τα βιοµηχανικά χηµικά), αυτή η έλλειψη πληροφοριών ασφαλείας οδήγησε σε µια υποχρέωση παροχής αυτών των πληροφοριών ασφαλείας σχετικά µε νέες δραστηριότητες/ουσίες και, ακολούθως, στον ορισµό µιας µεταγενέστερης ηµεροµηνίας, κατά την οποία θα έπρεπε να παρέχονται πληροφορίες ασφαλείας για όλες τις υπάρχουσες ουσίες/δραστηριότητες. Με τα βιοµηχανικά χηµικά, υλοποιήθηκε µόνο το πρώτο µέρος αυτής της προσέγγισης: Σχεδιάστηκε µια λίστα "υπαρχουσών ουσιών", η οποία ανέγραφε όλα τα χηµικά που κυκλοφορούσαν στην αγορά από το 1971 έως το Αυτή η λίστα περιέχει περισσότερες από ουσίες. εν απαιτήθηκαν δεδοµένα ασφαλείας για αυτά τα χηµικά. Όλα τα χηµικά που κυκλοφόρησαν στην αγορά µετά τις 19 Σεπτεµβρίου 1981 έπρεπε να υποβληθούν σε µια διαδικασία κοινοποίησης "νέου χηµικού", όπου οι απαιτούµενες πληροφορίες ασφαλείας αυξάνονταν ανάλογα µε την αύξηση της ποσότητας παραγωγής των χηµικών. Υπάρχουν πολλά προβλήµατα σε αυτό το σύστηµα, µεταξύ των οποίων: Για ένα ποσοστό άνω του 90% των χηµικών της αγοράς τα υπάρχοντα χηµικά δεν απαιτούνται πληροφορίες ασφαλείας πριν την πώλησή τους. Η παραγωγή νέων χηµικών ουσιαστικά τιµωρείται, αφού η κοινοποίηση είναι απαραίτητη µόνο για τα νέα χηµικά και όχι για τα παλιά. Η Ε.Ε. έκανε µια προσπάθεια να ξεκινήσει τον προσδιορισµό των κινδύνων από τα υπάρχοντα χηµικά µέσω του κανονισµού "Υπάρχουσες ουσίες", το 1993, που υποχρέωσε τη βιοµηχανία να παρέχει τα διαθέσιµα δεδοµένα ασφαλείας για τα υπάρχοντα χηµικά και όρισε µια διαδικασία, κατά την οποία ο νοµοθέτης θα µπορούσε να αναλύει αυτά τα δεδοµένα. Στη συνέχεια θα ερευνούσε τα χηµικά προτεραιότητας σε µεγαλύτερο βάθος, οδηγώντας τελικά σε περιορισµούς πώλησης και χρήσης, αν υπήρχαν αρκετές αποδείξεις βλάβης. Ωστόσο, αυτό το σύστηµα δεν λειτούργησε σωστά, εν µέρει εξαιτίας του µεγάλου φόρτου εργασίας που θέτει στο νοµοθέτη -αντί για τον παραγωγό των χηµικών- αλλά κυρίως εξαιτίας της έλλειψης δεδοµένων ασφαλείας βλ. παρακάτω. Αυτήν τη στιγµή, η Ε.Ε. διαθέτει ένα πλέγµα µε περισσότερους από 40 Κανονισµούς και Οδηγίες που αφορούν χηµικές ουσίες. Όλα αυτά θα αντικατασταθούν από τον κανονισµό REACH, ένα ενιαίο και συνεκτικό σύστηµα. Αυτό θα διευκολύνει πολύ εκείνους που παράγουν ή χρησιµοποιούν χηµικά. 12

13 Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι πολύ µακροσκελής και σύνθετος Το µεγαλύτερο µέρος των σελίδων του κανονισµού REACH είναι ένα σύνολο λεπτοµερών απαιτήσεων για δοκιµές ασφαλείας, απαιτήσεις που διατυπώνονται κι από την υπάρχουσα νοµοθεσία. Στην πραγµατικότητα, µόνο οι πρώτες 200 σελίδες είναι σηµαντικές. Παρότι και αυτός ο αριθµός σελίδων είναι µεγάλος, ωστόσο ας ληφθεί υπόψη ότι αυτή η νοµοθεσία θα αντικαταστήσει περισσότερους από 40 υπάρχοντες νόµους, δηµιουργώντας έτσι ένα ενιαίο και συνεκτικό σύστηµα. 4.2 Αποτυχία των κανονισµών το διεθνές πλαίσιο Η Ευρώπη δεν είναι η µόνη περιοχή που έχει δοκιµάσει και απέτυχε να ρυθµίσει επαρκώς τα χηµικά. Στην πραγµατικότητα, οι Η.Π.Α. ήταν η πρώτη χώρα που ανέφερε την έννοια των Νέων/Υπαρχόντων χηµικών στη Νοµοθετική Πράξη περί Ελέγχου των Τοξικών Ουσιών (TSCA) το Τα δεδοµένα που απαιτούνται για τα νέα χηµικά είναι πολύ πιο λίγα στο σύστηµα των Η.Π.Α. και, όπως και στο σύστηµα της Ε.Ε., τα υπάρχοντα χηµικά απολαµβάνουν πατροπαράδοτων προνοµίων καθώς δεν απαιτούνται για αυτά δεδοµένα ασφαλείας. Στις Η.Π.Α. είναι ακόµα δυσκολότερο για την Αµερικάνικη Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) να περιορίσει τα υπάρχοντα χηµικά, εποµένως τις περισσότερες φορές αναγκάζεται να χρησιµοποιεί εθελοντικά προγράµµατα. Παρότι ήταν ρηξικέλευθος όταν θεσπίστηκε, είναι σαφές εδώ και πολλά χρόνια ότι ο νόµος TSCA δε λειτουργεί και τώρα υφίσταται πολλές κριτικές: "Η νοµοθετική πράξη TSCA δεν αποδείχθηκε επιτυχηµένο εργαλείο για τη διαχείριση των υπαρχόντων χηµικών. Στην πραγµατικότητα, δηµιούργησε µια κατάσταση στην οποία τα νέα χηµικά, που µπορεί να είναι πιο αβλαβή, υπόκεινται σε πολύ περισσότερους ελέγχους διαχείρισης κινδύνου και αναθεωρήσεις σε σύγκριση µε τα παλιότερα και ενδεχοµένως πιο επικίνδυνα χηµικά (για τα οποία δεν υπάρχει καµία διαχείριση) "Πάντως και για τα νέα χηµικά, σύµφωνα µε την πράξη TSCA, οι Ηνωµένες Πολιτείες απαιτούν τόσο λίγες πληροφορίες, ώστε να χρησιµοποιούνται αρκετές επιστηµονικές εικασίες για την αξιολόγησή τους. Πρόσθετα δεδοµένα ελέγχων, όπως εκείνα που απαιτούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), γενικά δεν είναι διαθέσιµα." [1] "Παρόλο που οι υπάρχουσες διατάξεις της πράξης TSCA θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν πιο αποτελεσµατικά από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA), η Υπηρεσία δεν είναι σε θέση να αντιµετωπίσει ουσιαστικά τους κινδύνους από τα χηµικά για τη δηµόσια υγεία ή το περιβάλλον χωρίς σηµαντικές διορθώσεις σε αυτή τη νοµοθετική πράξη για τη διαχείριση των χηµικών." [2] Ο Καναδάς είναι η πρώτη χώρα που ξεκίνησε πραγµατικά να αντιµετωπίζει το πρόβληµα των υπαρχόντων χηµικών. Η Καναδική Νοµοθετική Πράξη Προστασίας Περιβάλλοντος του 1999, υποχρεώνει το νοµοθέτη να κατηγοριοποιήσει και τις υπάρχουσες ουσίες που εµπορεύονται στον Καναδά µέχρι το Σεπτέµβριο του 2006 [3]. Αυτή η προσέγγιση επιβαρύνει πολύ το νοµοθέτη και περιορίζεται από την ποσότητα των πληροφοριών που είναι διαθέσιµες (η βιοµηχανία δεν έχει καµία υποχρέωση δηµιουργίας ενός συγκεκριµένου συνόλου δεδοµένων ασφαλείας). Το αποτέλεσµα είναι ότι ένα µεγάλο µέρος των δεδοµένων που χρησιµοποιούνται, προέρχεται από µοντέλα υπολογιστών. Μια ενδιαφέρουσα πλευρά του καναδικού συστήµατος είναι ότι, αντίθετα µε τον κανονισµό REACH, ο νοµοθέτης αξιολογεί όλα τα δεδοµένα που παρέχει η βιοµηχανία. Όµως, ο κανονισµός REACH συντάχθηκε ώστε να επιτρέψει στην Ε.Ε. να µοιραστεί τις πληροφορίες ασφαλείας των χηµικών µε άλλες χώρες όπως ο Καναδάς, εποµένως οι φάκελοι καταχώρισης της Ε.Ε. µπορεί να καταλήξουν να αξιολογηθούν στον Καναδά, ακόµα κι αν οι Ευρωπαίοι νοµοθέτες δεν τους αξιολογήσουν κατάλληλα. Ωστόσο, ο κανονισµός REACH είναι ο πρώτος κανονισµός στον κόσµο που δίνει τέλος στην τεχνητή νοµοθετική διάκριση ανάµεσα σε νέα και υπάρχοντα χηµικά µια διάκριση χωρίς καµία επιστηµονική βάση. Ο κανονισµός REACH θα ζητήσει την παράδοση των δεδοµένων ασφαλείας για τα υπάρχοντα χηµικά µέχρι το 2018 περίπου. ηλαδή τουλάχιστον 37 έτη µετά το έτος-ορόσηµο 1981, που αποτελεί την ηµεροµηνία έναρξης των απαιτήσεων πληροφόρησης για τα νέα χηµικά. Τα 37 έτη είναι µικρή περίοδος για την παροχή πληροφόρησης για όλα τα χηµικά που διακινούνται στην αγορά; 13

14 4.3 Βασικό πρόβληµα 1: Παγκόσµια έλλειψη διαθέσιµων πληροφοριών ασφαλείας για τα περισσότερα χηµικά Όπως αναφέρθηκε στην προηγούµενη ενότητα, τα τωρινά νοµοθετικά συστήµατα δεν έχουν υποχρεώσει τη χηµική βιοµηχανία να παρέχει πληροφορίες ασφαλείας για τα χηµικά που εµπορεύεται εδώ και δεκαετίες, τις λεγόµενες "Υπάρχουσες Ουσίες". Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες ελάχιστες υποχρεώσεις για τη βιοµηχανία όσον αφορά αυτά τα χηµικά. Για παράδειγµα: Η υποχρέωση κατηγοριοποίησης και επισήµανσης των χηµικών, [4] η υποχρέωση διεξαγωγής έρευνας, ώστε να αποκτήσουν επίγνωση των σχετικών διαθέσιµων δεδοµένων που υπάρχουν αναφορικά µε τις ιδιότητες των εν λόγω ουσιών. Βάσει των πληροφοριών αυτών, θα συσκευάζουν και προσωρινώς θα εξασφαλίζουν τη σήµανση αυτών των ουσιών». Η υποχρέωση για την προστασία των εργατών. Η υποχρέωση για την προστασία των καταναλωτών και των φυσικών ή νοµικών προσώπων που χρησιµοποιούν τις ουσίες. Παρά τις υποχρεώσεις αυτές, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι ένα µεγάλο µέρος της χηµικής βιοµηχανίας δεν έχει ερευνήσει την ασφάλεια των χηµικών της. Η σύνοψη µερικών ερευνών που παρουσιάζουν το πρόβληµα, δόθηκε σε µια έκθεση που εκπονήθηκε το 2003 από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [5]: το 1984, το Εθνικό Συµβούλιο Ερευνών (1984) των Η.Π.Α. υπολόγισε ότι µόνο για το 22% των χηµικών µεγάλου όγκου παραγωγής (HPVC) στις Η.Π.Α. υπήρχαν διαθέσιµα "ελάχιστα" δεδοµένα τοξικότητας. Το 1990, µια λεπτοµερής ανάλυση του ελέγχου των χηµικών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα παρουσίασε µια παρόµοια έλλειψη πληροφοριών για τη χρήση και την τοξικότητα των υπαρχόντων χηµικών (Haigh & Baillie 1992). Η έκθεση των Haigh & Baillie περιέγραψε επίσης το πρόβληµα της έλλειψης πληροφοριών για χρήσεις από φυσικά ή νοµικά πρόσωπα. Το 1996, µια διεθνής αναθεώρηση της εκτίµησης κινδύνων των χηµικών αποκάλυψε το ίδιο (Van Leeuwen et al. 1996). Μια λεπτοµερής ανάλυση από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Χηµικών Ουσιών (Allanou et al. 1999) οδήγησε στο ίδιο συµπέρασµα, όσον αφορά την έλλειψη πληροφοριών για τα χηµικά µεγάλου όγκου παραγωγής: µόνο για το 14% των HPVC της Ε.Ε. υπήρχαν βασικά δεδοµένα πληροφόρησης (σύµφωνα µε την Οδηγία 67/548/ΕΟΚ, Παράρτηµα VIIA), για το 65% υπήρχαν λιγότερα δεδοµένα από τα απαιτούµενα και για το 21% δεν υπήρχαν καθόλου δεδοµένα (δηλ. περίπου 85% των χηµικών δεν είχαν επαρκείς πληροφορίες για να γίνει µια στοιχειώδης εκτίµηση κινδύνων). Η έλλειψη δεδοµένων για τις επικίνδυνες ιδιότητες των χηµικών ήταν η κινητήρια δύναµη για την ανάπτυξη µιας νέας πολιτικής για τα χηµικά στην Ε.Ε. Η βασική έκθεση για το ευρωπαϊκό νοµοθετικό σύστηµα συντάχθηκε από τους Allanou et al το 1999, για το Ευρωπαϊκό Γραφείο Χηµικών Ουσιών, όπως αναφέρθηκε στο παραπάνω κείµενο [6]. Ως αποτέλεσµα αυτών των µελετών, ένας αξιωµατούχος της σουηδικής κυβέρνησης δήλωσε ότι "οι περισσότερες ουσίες που κυκλοφορούν στην αγορά δεν καλύπτονται στην πραγµατικότητα από την τρέχουσα νοµοθεσία" [7]. Χωρίς πληροφορίες ασφαλείας δεν είναι δυνατή η ταξινόµηση και η επισήµανση των χηµικών, η υλοποίηση των κατάλληλων µέτρων υγείας και ασφαλείας, ο προσδιορισµός των χηµικών µε τις επιβλαβέστερες ιδιότητες ή ακόµα και ο προσδιορισµός των χηµικών ύψιστης προτεραιότητας. Είναι ενδιαφέρον να σηµειωθεί ότι η χηµική βιοµηχανία έχει µια πολύ µακρά ιστορία αντίθεσης σε κανονισµούς που απαιτούν πληροφορίες ασφαλείας για τα χηµικά της, η οποία χρονολογείται τουλάχιστον από το 1972, σύµφωνα µε έγγραφα που είναι διαθέσιµα στο Αρχείο Χηµικής Βιοµηχανίας (www.chemicalindustryarchive.org). Σε αντίθεση µε άλλους τοµείς (π.χ. φαρµακευτικά, εντοµοκτόνα, κτηνιατρικά φάρµακα), η χηµική βιοµηχανία εξακολουθεί να εµπορεύεται ουσίες χωρίς δεδοµένα ασφαλείας. Μια λεπτοµερής µελέτη, που οργανώθηκε από ρυθµιστικές αρχές των κρατών-µελών για τα χηµικά, εξέτασε την 14

15 ακρίβεια των δελτίων δεδοµένων ασφαλείας, καθώς και την ταξινόµηση και την επισήµανση των προϊόντων, που είναι τα βασικά εργαλεία για την πληροφόρηση σχετικά µε τους κινδύνους από τα χηµικά στους µεταγενέστερους χρήστες [8]. Αυτή η µελέτη, που ονοµάζεται ECLIPSE, διαπίστωσε ότι: Το 78% των προϊόντων που επιθεωρήθηκαν έφεραν τουλάχιστον µία έλλειψη είτε στο δελτίο δεδοµένων ασφαλείας είτε στην κατηγοριοποίηση και επισήµανσή τους. Το 69% των προϊόντων παρουσίαζαν ελλείψεις στα δελτία δεδοµένων ασφαλείας τους. Σηµειώστε ότι αυτή η µελέτη δεν εξετάζει τις ελλείψεις που οφείλονται στη µη διαθεσιµότητα δεδοµένων. Η Λευκή Βίβλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το REACH ορίζει: «Ως απόρροια των συστηµατικών δοκιµών των νέων ουσιών, το 70% των ουσιών αυτών έχει κριθεί επικίνδυνο». [9]. Είναι πολύ πιθανό ότι ένα παρόµοιο ποσοστό των υπαρχόντων χηµικών θα πρέπει να χαρακτηριστεί επικίνδυνο, όταν θα υπάρχουν διαθέσιµες σωστές πληροφορίες ασφαλείας. 4.4 Βασικό πρόβληµα 2: Βραδεία και ανεπαρκής δράση για τα προβληµατικά χηµικά Σύµφωνα µε το σύστηµα των υπαρχόντων χηµικών, είναι ευθύνη της Πολιτείας να συγκεντρώσει και να αναλύσει πληροφορίες για τα προβληµατικά χηµικά, καθώς και να δικαιολογήσει τον έλεγχό τους. ηλαδή η βιοµηχανία δεν έχει την υποχρέωση να δείξει την ασφάλεια των χηµικών της. Η συλλογή πληροφοριών για τα χηµικά είναι πολύ δύσκολη για το νοµοθέτη. Μια µελέτη εκτίµησης κινδύνων, που πραγµατοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράµµατος υπαρχόντων χηµικών, διαπίστωσε ότι σε πολλές περιπτώσεις οι κίνδυνοι για τους καταναλωτές δεν είχαν γίνει αντιληπτοί κατά την έναρξη της µελέτης, αλλά προέκυψαν καθώς προχωρούσε η µελέτη [10]. Το αναποτελεσµατικό σύστηµα υπαρχόντων χηµικών οδήγησε σε πολύ αργές δράσεις ενάντια στα προβληµατικά χηµικά και σε συνεχιζόµενη χρήση χιλιάδων άλλων χηµικών για τα οποία οι πληροφορίες δεν επαρκούν, προκειµένου να προσδιοριστεί αν είναι προβληµατικά ή όχι. Στη σελίδα 95, εξετάζονται σε βάθος ορισµένα τρέχοντα προβλήµατα των χηµικών, όπως οι µελέτες εργασίας για τα προβλήµατα του τωρινού συστήµατος, οι βελτιώσεις που θα επιφέρει ο κανονισµός REACH και οι περαιτέρω βελτιώσεις που είναι δυνατές αν υιοθετηθούν οι προτάσεις του WWF. 15

16 5. Το σύντοµο ιστορικό του κανονισµού REACH Μύθος: Ο κανονισµός REACH συντάχθηκε βιαστικά, µε ανεπαρκή συνεννόηση Πραγµατικότητα: Ο κανονισµός REACH και η αναθεώρηση της πολιτικής για τα χηµικά συζητούνται από το 1998, µε πολυάριθµες συζητήσεις των ενδιαφερόµενων και πρωτοφανή συνεννόηση µέσω Ιnternet Ο κανονισµός REACH δηµιουργήθηκε έπειτα από µακρά διαδικασία αντιπαράθεσης και συζητήσεων των ενδιαφερόµενων µέσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις κυβερνήσεις των κρατών-µελών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ακολουθεί µια σύντοµη περιγραφή ορισµένων βασικών συµβάντων: Απρίλιος 1998: Το Άτυπο Συµβούλιο Περιβάλλοντος της Ε.Ε. συνεδριάζει στο Chester του Ηνωµένου Βασιλείου κι εκφράζει ανησυχίες σχετικά µε το νοµοθετικό σύστηµα των χηµικών. Νοέµβριος 1998: Η Επιτροπή δηµοσιεύει έκθεση για τη λειτουργία των τεσσάρων κύριων ρυθµιστικών οργάνων για τα χηµικά [11] Φεβρουαρίου 1999: ιοργάνωση από την Επιτροπή συζήτησης εµπλεκόµενων φορέων: Βιοµηχανικά χηµικά: Βάρος του παρελθόντος, πρόκληση για το µέλλον. 26 Ιουνίου 1999: Το Συµβούλιο Περιβάλλοντος συµπεραίνει ότι υπάρχει ανάγκη για µια νέα προσέγγιση στους κανονισµούς για τα χηµικά και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει ένα έγγραφο πολιτικής που περιγράφει µια νέα στρατηγική για τα χηµικά, το αργότερο µέχρι το τέλος του 2000 [12]. 13 Φεβρουαρίου 2001: Η Επιτροπή δηµοσιεύει τη Λευκή Βίβλο, όπου για πρώτη φορά περιγράφεται το σύστηµα REACH [9]. 2 Απριλίου 2001: Η Επιτροπή διοργανώνει µια δηµόσια αντιπαράθεση για τους εµπλεκόµενους φορείς σχετικά µε την πρόταση του κανονισµού REACH και δηµοσιεύει µια έκθεση της συζήτησης [13]. 7 Ιουνίου 2001: Το Συµβούλιο επιστρέφει την πρόταση του κανονισµού REACH στο Συµβούλιο Περιβάλλοντος [14]. Οκτώβριος/Νοέµβριος 2001: Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συζητά και ψηφίζει την έκθεση για την πρόταση του κανονισµού REACH, υποστηρίζοντας την πρόταση [15]. Χειµώνας 2001/02: Οµάδες τεχνικών εργασιών για τον κανονισµό REACH, που οργανώνονται από την Επιτροπή µε τη συµβολή των εµπλεκοµένων. 21 Μαΐου 2002: Η Επιτροπή διοργανώνει µια δηµόσια συζήτηση για τους εµπλεκόµενους, σχετικά µε τον Αντίκτυπο του Κανονισµού REACH στις Επιχειρήσεις [16], στην οποία παρουσιάζεται και συζητείται µια πρόχειρη εκτίµηση του αντικτύπου στις επιχειρήσεις. Κατόπιν, αυτή η εκτίµηση δηµοσιεύεται τον Ιούνιο [17]. Μάιος-Ιούλιος 2003: Συνεννόηση µέσω Internet για το πλήρες κείµενο του προσχεδίου του κανονισµού REACH. 29 Οκτωβρίου 2003: Η πρόταση του κανονισµού REACH δηµοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή [18], µαζί µε µια εκτεταµένη εκτίµηση του αντικτύπου [19]. Η δηµόσια συζήτηση µεταφέρεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συµβούλιο. 21 Νοεµβρίου 2003: Ηµερίδα της Επιτροπής για την εκτίµηση του αντικτύπου του κανονισµού REACH. Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι µια προβληµατική, αµιγώς περιβαλλοντική πρόταση Πραγµατικότητα: Το κείµενο του REACH αποτέλεσε αντικείµενο διαπραγµατεύσεων, φράση προς φράση, ως κείµενο συµβιβασµού ανάµεσα στη Γ. Περιβάλλοντος και στη Γ. Επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στη συνέχεια αποδυναµώθηκε, λόγω της επιθετικής και ανακριβούς άσκησης πίεσης από τη βιοµηχανία στη διάρκεια των διαβουλεύσεων στο ιαδίκτυο. Το REACH χρειάζεται ενίσχυση, εάν πρόκειται να επιτύχει τους αρχικούς του στόχους και να µπορεί να προστατεύσει σωστά την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. 16

17 5.1 Ένα σύντοµο ιστορικό άσκησης πολιτικής πίεσης στον κανονισµό REACH Η αναθεώρηση της πολιτικής της Ε.Ε. για τα χηµικά είναι ένα θέµα που έχει συζητηθεί εκτενώς, µε τη χηµική βιοµηχανία να αντιτίθεται στη θεµελιώδη αναδιάρθρωση. Ωστόσο, η έλλειψη δεδοµένων ασφαλείας για τα χηµικά, σε συνδυασµό µε τα προβλήµατα που αντιµετώπισαν οι νοµοθέτες κατά τη λειτουργία του τρέχοντος συστήµατος, σηµαίνει ότι η «Κοινότητα» της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο Ε.Ε. πείστηκε για την αναγκαιότητα ενός νέου συστήµατος. Αυτή η «Κοινότητα» πολιτικής υποδέχθηκε ευµενώς τον τρόπο προσέγγισης του κανονισµού REACH, όταν παρουσιάστηκε στη Λευκή Βίβλο, επειδή είχε χρησιµοποιήσει το τρέχον σύστηµα και γνώριζε το είδος των αλλαγών που ήταν απαραίτητες. Μέχρι τη Λευκή Βίβλο, η χηµική βιοµηχανία (µέσω του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου Χηµικών Βιοµηχανιών - CEFIC) εστίασε το µεγαλύτερο µέρος της προσοχής της στους ειδικούς πολιτικής για τα χηµικά, ενώ αξίωνε την αναγνώριση της αξίας του εθελοντικού συστήµατος "Υπεύθυνη φροντίδα. Όταν δηµοσιεύτηκε η Λευκή Βίβλος για τον κανονισµό REACH, η χηµική βιοµηχανία αντιλήφθηκε ότι δεν ήταν σε θέση να πείσει τους ειδικούς για την πολιτική των χηµικών, οπότε επέλεξε ένα νέο στόχο. Τα Υπουργεία Βιοµηχανίας και Οικονοµικών. Μετά τη δηµοσίευση της Λευκής Βίβλου, το CEFIC, ο κεντρικός σύνδεσµος επιχειρήσεων της Ε.Ε. (UNICE) και οι αντίστοιχοι εθνικοί σύνδεσµοι, επικεντρώθηκαν σε επιχειρήµατα κατά του κανονισµού REACH, µε βάση το κόστος. Όπως αναλύεται στην Ενότητα 7, σελίδα 30, αυτή η στρατηγική περιλάµβανε τη δηµιουργία µελετών που θα εµφάνιζαν πολύ υψηλό κόστος και απώλειες πολλών θέσεων εργασίας κατά την εφαρµογή του κανονισµού REACH. Το γεγονός ότι αυτές οι µελέτες καταδικάστηκαν στη συνέχεια από άλλους οικονοµολόγους δεν έπαιξε σηµαντικό ρόλο. Από µόνες τους οι µελέτες θα προκαλούσαν την απαιτούµενη δηµοσιότητα και θα συντελούσαν στο κλίµα αβεβαιότητας σχετικά µε τις επιπτώσεις του κανονισµού REACH, ειδικά µέσα στα Υπουργεία Βιοµηχανίας και Οικονοµικών (αλλά και στους Πρωθυπουργούς). Αυτές οι µελέτες ήταν επίσης µια βασική τακτική ώστε να κινητοποιηθούν τα φυσικά ή νοµικά πρόσωπα που χρησιµοποιούσαν τα χηµικά ενάντια στον REACH. Αυτό θα επιτυγχάνονταν ιδίως µέσω της απειλής ότι η χηµική βιοµηχανία θα σταµατούσε να παράγει µεγάλες ποσότητες χηµικών (ανατρέξτε στην ενότητα Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 2 Η υπόθεση της µη-επιλογής, σελίδα 49). Η χηµική βιοµηχανία βρήκε επίσης πρόθυµους συνεργάτες στις Η.Π.Α. και ιδιαίτερα το Αµερικανικό Συµβούλιο Χηµείας (την Ένωση Χηµικών Βιοµηχανιών των Η.Π.Α.) και την Κυβέρνηση των Η.Π.Α. Μία από τις αρχικές «συνεισφορές» της κυβέρνησης των Η.Π.Α. στη δηµόσια αντιπαράθεση ήταν ένα άτυπο έγγραφο (non-paper) που διανεµήθηκε την άνοιξη/καλοκαίρι 2002, και έβριθε ανακριβειών (βλ. σελίδα 46). Ωστόσο, αυτό ήταν µόνο ένα στοιχείο µιας µακροχρόνιας εκστρατείας της κυβέρνησης των Η.Π.Α. κατά του REACH, η οποία µεταξύ άλλων περιλάµβανε τηλεγραφήµατα από τον Colin Powell προς όλες τις πρεσβείες των Η.Π.Α. στην Ε.Ε.. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ καλούσε τους υπεύθυνους των πρεσβειών να ασκήσουν πολιτική πίεση στις κυβερνήσεις των χωρών όπου βρίσκονταν, και να κανονίσουν συσκέψεις µε διευθυντές της Dow Chemical στην πρεσβεία των Η.Π.Α. στην Ελλάδα. Η άσκηση πολιτικής πίεσης εκ µέρους της κυβέρνησης των Η.Π.Α. περιγράφεται λεπτοµερώς σε µια έκθεση που δηµοσιεύτηκε από το γερουσιαστή Waxman [20]. Ταυτόχρονα, οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις για το περιβάλλον και τους καταναλωτές, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Η.Π.Α., έκαναν εκστρατείες για να υποστηρίξουν έναν ισχυρότερο κανονισµό REACH. Για παράδειγµα: 17 Το 1999, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (Μ.Κ.Ο.) για την προστασία του περιβάλλοντος και των καταναλωτών συµφώνησαν πάνω σε πέντε βασικές αρχές για την πολιτική Χηµικών της Ε.Ε., που µετονοµάστηκε σε «Χάρτη της Κοπεγχάγης» το Τη Χάρτα αυτή υποστήριξαν πολλές Μ.Κ.Ο. για την προστασία του περιβάλλοντος και των καταναλωτών, µεταξύ των οποίων οι EEB, Friends of the Earth, WWF και BEUC (η οργάνωση των καταναλωτών): «Από την αναθεώρηση της Ε.Ε. επί της πολιτικής χηµικών απαιτούµε: Πλήρες δικαίωµα στη γνώση, συµπεριλαµβανοµένης της γνώσης ποια χηµικά εµπεριέχονται στα προϊόντα, Προθεσµία κατά την οποία όλα τα χηµικά στην αγορά θα πρέπει να έχουν ελεγχθεί από ανεξάρτητες πηγές ως προς την ασφάλειά τους. Όλες οι χρήσεις ενός χηµικού θα πρέπει να έχουν λάβει έγκριση και να έχουν κριθεί ασφαλείς πέραν κάθε εύλογης αµφιβολίας, Τη σταδιακή αποµάκρυνση των ανθεκτικών ή βιοσυσσωρεύσιµων χηµικών, Την απαίτηση τα λιγότερο ασφαλή χηµικά να υποκατασταθούν µε ασφαλέστερες εναλλακτικές

18 λύσεις, Τη δέσµευση να σταµατήσουν όλες οι εκλύσεις επιβλαβών ουσιών στο περιβάλλον έως το 2020.» Στην Ευρώπη, το 2003 περισσότεροι από πολίτες υπέγραψαν τη ιακήρυξη για ένα µέλλον χωρίς τοξικά, που ζητούσε ενίσχυση του κανονισµού REACH [21]. Στις Η.Π.Α., το 2003 περισσότεροι από πολίτες και 60 οµάδες υπέγραψαν τη " ιακήρυξη ανεξαρτησίας των Η.Π.Α. από επικίνδυνα χηµικά, υποστηρίζοντας τον κανονισµό REACH και ζητώντας την ενίσχυσή του [22]. Περαιτέρω υποστήριξη των Η.Π.Α. για τον κανονισµό REACH προήλθε από το Σαν Φρανσίσκο, όπου το εκεί Συµβούλιο Επιθεωρητών ψήφισε υπέρ της υποστήριξης του κανονισµού REACH [23]. Περισσότερες πληροφορίες για το ιστορικό του κανονισµού REACH υπάρχουν στο έγγραφο Ο µόνος οδηγός του πλανήτη στα µυστικά της πολιτικής για τα χηµικά στην Ε.Ε. [24]. Μια σύντοµη εξέταση των µελλοντικών πολιτικών πιέσεων για τον κανονισµό REACH βρίσκεται στη σελίδα

19 6. Τι είναι ο κανονισµός REACH; Αυτή η ενότητα περιγράφει σύντοµα τον κανονισµό REACH, όπως προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή [18]. Αυτή η ενότητα δεν περιγράφει τις προτάσεις του WWF για βελτίωση του κανονισµού REACH, οι οποίες αναφέρονται στη σελίδα 73. Ο κανονισµός REACH έχει σχεδιαστεί ως µια ολοκληρωµένη προσέγγιση στον έλεγχο της παραγωγής, της εισαγωγής και της χρήσης των χηµικών στην Ευρώπη. Σκοπός είναι η δηµιουργία ενός συστήµατος που βασίζεται σε πληροφορίες σχετικά µε τα χηµικά -αντί για τη µέχρι σήµερα άγνοια- και θα διασφαλίζει ότι χρήσιµες πληροφορίες ασφαλείας είναι διαθέσιµες σε εκείνους που χρησιµοποιούν χηµικά. Το σύστηµα REACH είναι αρκετά σύνθετο, αλλά σαφώς λιγότερο σύνθετο από τους κανονισµούς τους οποίους αντικαθιστά. Αυτό που είναι σηµαντικό είναι ότι στον κανονισµό REACH, την κύρια ευθύνη για την ασφάλεια των χηµικών επωµίζεται ο παραγωγός χηµικών και όχι οι δηµόσιες αρχές ή οι µεταγενέστεροι χρήστες. Ο κανονισµός REACH µπορεί να θεωρηθεί ότι εκπληρώνει δύο βασικούς ρόλους: Καθορίζει το νοµοθετικό σύστηµα που θα ισχύσει, όταν υλοποιηθεί πλήρως ο κανονισµός (περίπου το 2017). Τότε όλα τα χηµικά που κυκλοφορούν στην αγορά και τα οποία θα παράγονται ή εισάγονται σε ποσότητα >1 τόνου ετησίως θα καταχωρούνται µε δεδοµένα ασφαλείας, και δεν θα υπάρχουν πλέον χηµικά µε ανεπαρκείς πληροφορίες ασφαλείας. Περιγράφει τη σταδιακή διαδικασία αντιµετώπισης των προβληµάτων που προέκυψαν λόγω έλλειψης δεδοµένων ασφαλείας για τα χηµικά. Αυτή η διαδικασία περιλαµβάνει µια περίοδο 11 ετών για την καταχώριση πληροφοριών ασφαλείας για τα υπάρχοντα χηµικά. Το παρόν κεφάλαιο περιγράφει συνοπτικά τους στόχους των διατάξεων του REACH, καθώς και ποια χηµικά επηρεάζονται από τις αντίστοιχες διατάξεις. ιαφορετικά µέρη του κανονισµού έχουν διαφορετική εµβέλεια. Για παράδειγµα, µια ουσία ενδέχεται να µη χρειάζεται καταχώριση, αλλά θα µπορούσε να υποβληθεί σε περιορισµούς αν προέκυπταν ενδείξεις προβλήµατος. Αυτή η ενότητα διακρίνει τον κανονισµό REACH στα ακόλουθα µέρη (µε βάση τη δοµή του ίδιου του κανονισµού): Ορισµοί τι είναι µια ουσία; Ή ένα ενδιάµεσο χηµικό; Ουσίες που εξαιρούνται εντελώς από τον κανονισµό REACH ορισµένες ουσίες βρίσκονται εκτός των ορίων του REACH. Καταχώριση Η διαδικασία κατά την οποία οι παραγωγοί χηµικών θα υποχρεωθούν να στείλουν ένα φάκελο καταχώρισης στην κεντρική υπηρεσία χηµικών. Ο φάκελος θα περιέχει δεδοµένα ασφαλείας και αφορά χηµικά που παράγονται σε ποσότητες άνω του 1 τόνου ετησίως. Αυτή η διάταξη περιλαµβάνει µια σταδιακή περίοδο διάρκειας 11 ετών, προκειµένου να συλλεχθούν αυτές οι πληροφορίες για τα "υπάρχοντα χηµικά". Αξιολόγηση Οι ειδικοί κάθε κράτους θα αξιολογήσουν τα δεδοµένα ασφαλείας ορισµένων χηµικών, ειδικά εκείνα που παράγονται σε µεγαλύτερους όγκους και εκείνα που προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία. Αυτό µπορεί να οδηγήσει σε αιτήµατα για περαιτέρω πληροφορίες, προκειµένου να αποσαφηνιστούν οι κίνδυνοι ή να εξασφαλιστεί η συµµόρφωση µε τις νόµιµες προϋποθέσεις. Μπορεί επίσης να έχει ως αποτέλεσµα κάποιο Κράτος Μέλος να αποφασίσει να προτείνει µία ουσία για "αδειοδότηση", "περιορισµούς" ή καµία περαιτέρω ενέργεια. Αδειοδότηση Τα χηµικά που θεωρούνται πολύ υψηλού κινδύνου θα εισέρχονται σε διαδικασία αδειοδότησης. Αρχικά τα χηµικά θα κατηγοριοποιούνται και θα ιεραρχούνται και κατόπιν θα δίδεται το δικαίωµα στη βιοµηχανία να υποβάλει πειστικά στοιχεία, αν θέλει να συνεχίσει να χρησιµοποιεί αυτά τα χηµικά. Ως χηµικά πολύ υψηλού κινδύνου ορίζονται εκείνα που είναι 1) καρκινογόνα, µεταλλαξιογόνα, τοξικά στο αναπαραγωγικό σύστηµα 2) ανθεκτικά, βιοσυσσωρεύσιµα και τοξικά, 3) πολύ ανθεκτικά και πολύ βιοσυσσωρεύσιµα και 4) χηµικά ισοδύναµου επιπέδου ανησυχίας, π.χ. ορµονικοί διαταράκτες (ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η τελική πρόταση του κανονισµού REACH από την Επιτροπή περιέχει έναν πολύ "στενό" ορισµό της έννοιας "ισοδύναµου επιπέδου ανησυχίας", που το WWF θεωρεί ότι δεν θα προστατεύσει κατάλληλα τη δηµόσια υγεία και το περιβάλλον βλ. σελίδα 85). 19

20 Περιορισµοί Τα χηµικά µε άλλες επικίνδυνες ιδιότητες (π.χ. τοξικά για το νευρικό σύστηµα) θα υποβάλλονται σε έλεγχο της χρήσης τους, µέσω αυτού του συστήµατος περιορισµών. Για µια πολύ πιο λεπτοµερή εξήγηση του τρόπου λειτουργίας του κανονισµού REACH, µε πολλά διαγράµµατα ροής, ανατρέξτε στην περιγραφή της διαδικασίας από την Επιτροπή [25]. Η Επιτροπή δηµοσίευσε επίσης, το Νοέµβριο 2004, µια λεπτοµερή έκθεση ερωτήσεων και απαντήσεων γύρω από το REACH, 42 σελίδων [26]. 6.1 Ορισµοί Ο κανονισµός REACH ασχολείται µε την παραγωγή και τη χρήση ουσιών και σκευασµάτων, και, σε ορισµένο βαθµό, µε τη χρήση ουσιών σε προϊόντα. Ορισµένοι βασικοί ορισµοί (που λαµβάνονται από το κείµενο) είναι οι εξής: ουσία νοείται ένα χηµικό στοιχείο και οι ενώσεις του σε φυσική κατάσταση ή όπως λαµβάνονται από οποιαδήποτε διεργασία παραγωγής, [Αυτό το έγγραφο και ένα µεγάλο µέρος της συζήτησης για τον κανονισµό REACH συχνά χρησιµοποιεί τη λέξη "χηµικό" αντί για τη λέξη "ουσία", αλλά µια ουσία µπορεί επίσης να είναι µείγµα π.χ. ένα κλάσµα ακάθαρτου πετρελαίου] παρασκεύασµα νοείται ένα µείγµα ή διάλυµα που αποτελείται από δύο ή περισσότερες ουσίες [π.χ. βαφή] προϊόν νοείται ένα αντικείµενο που αποτελείται από µία ή περισσότερες ουσίες ή παρασκευάσµατα, το οποίο κατά τη διαδικασία παραγωγής αποκτά συγκεκριµένο σχήµα, επιφάνεια ή σχεδιασµό που καθορίζει την τελική χρηστική λειτουργία του σε µεγαλύτερο βαθµό από ό,τι την καθορίζει η χηµική του σύνθεση [π.χ. µια καρέκλα ή ένας υπολογιστής] πολυµερές νοείται µια ουσία η οποία αποτελείται από µόρια χαρακτηριζόµενα από ακολουθία ενός ή περισσότερων τύπων µονοµερών µονάδων. [π.χ. ένα πλαστικό] ενδιάµεσο νοείται µια ουσία η οποία παρασκευάζεται και καταναλώνεται ή χρησιµοποιείται αποκλειστικά στο πλαίσιο χηµικών διεργασιών µε σκοπό να µετατραπεί σε άλλη ουσία (α) µη αποµονώσιµο ενδιάµεσο νοείται µια ενδιάµεση ουσία η οποία κατά τη σύνθεση δεν αφαιρείται σκόπιµα (παρά µόνο για δειγµατοληψία) από τον εξοπλισµό µέσα στον οποίο πραγµατοποιείται η σύνθεση (β) αποµονώσιµο ενδιάµεσο στις εγκαταστάσεις παραγωγής νοείται µια ενδιάµεση ουσία που δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια του µη αποµονώσιµου ενδιάµεσου, υπό τον όρο ότι η παρασκευή του ενδιάµεσου και η σύνθεση άλλης ουσίας ή ουσιών από το συγκεκριµένο ενδιάµεσο γίνεται στις ίδιες εγκαταστάσεις παραγωγής από ένα ή περισσότερα νοµικά πρόσωπα (γ) µεταφερόµενο αποµονώσιµο ενδιάµεσο νοείται µια ενδιάµεση ουσία που δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια του µη αποµονώσιµου ενδιάµεσου και η οποία µεταφέρεται ή παραδίδεται σε άλλες εγκαταστάσεις παραγωγής σταδιακά εισαγόµενη ουσία νοείται µια ουσία η οποία κατά τη δεκαπενταετία που προηγείται της έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισµού ανταποκρίνεται σε ένα τουλάχιστον από τα ακόλουθα κριτήρια: (α) έχει παραχθεί ή εισαχθεί στην Κοινότητα, ή στις χώρες που προσχωρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004, από έναν παραγωγό ή εισαγωγέα και περιλαµβάνεται στο Ευρωπαϊκό Ευρετήριο των Ουσιών που υπάρχουν στο Εµπόριο (EINECS) (β) έχει παραχθεί στην Κοινότητα, ή στις χώρες που προσχωρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004, αλλά δεν έχει διατεθεί στην αγορά από τον παραγωγό ή τον εισαγωγέα (γ) έχει διατεθεί στην αγορά της Κοινότητας, ή των χωρών που προσχωρούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004, και από τις 18 Σεπτεµβρίου 1981 έως και τις 31 Οκτωβρίου 1993 έχει επίσης διατεθεί στην αγορά από τον παραγωγό ή τον εισαγωγέα και θεωρείται ότι έχει κοινοποιηθεί σύµφωνα µε το άρθρο 8, παράγραφος 1, πρώτη περίπτωση, της οδηγίας 67/548/EΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 79/831/ΕΟΚ αλλά δεν ανταποκρίνεται στον ορισµό του πολυµερούς βάσει της οδηγίας 67/548/EΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 92/32/ΕΟΚ υπό τον όρο ότι ο παραγωγός ή ο 20

Νέα νομοθεσία χημικών REACH υποχρεώσεις των επιχειρήσεων οφέλη για καταναλωτές και επιχειρήσεις Δ. Τσίχλης Προϊστάμενος Δ/νσης Περιβάλλοντος

Νέα νομοθεσία χημικών REACH υποχρεώσεις των επιχειρήσεων οφέλη για καταναλωτές και επιχειρήσεις Δ. Τσίχλης Προϊστάμενος Δ/νσης Περιβάλλοντος Νέα νομοθεσία χημικών REACH υποχρεώσεις των επιχειρήσεων οφέλη για καταναλωτές και επιχειρήσεις Δ. Τσίχλης Προϊστάμενος Δ/νσης Περιβάλλοντος ΙΩΆΝΝΙΝΑ 08.04.09 1 Νομοθεσία Καταργείται-ενσωματώνεται σταδιακά

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθεσία REACH προοπτικές για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον

Νομοθεσία REACH προοπτικές για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον Νομοθεσία REACH προοπτικές για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον Δημήτρης Τσίχλης Δ/νση Περιβάλλοντος Γ.Χ.Κ. ΑΘΗΝΑ Γ.Χ.Κ. 05-06 - 2007 1 Νομοθεσία Καταργείται-ενσωματώνεται ενσωματώνεται σταδιακά στον

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή των κανονισμών REACH και CLP

Η εφαρμογή των κανονισμών REACH και CLP Ref.: ECHA-11-FS-02-EL ISBN-13: 978-92-9217-576-4 Η εφαρμογή των κανονισμών REACH και CLP Ο κανονισμός REACH εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2006, μετά από επτά χρόνια εκτεταμένων διαβουλεύσεων. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Δήμητρα Δανιήλ Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ

Δρ Δήμητρα Δανιήλ Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ REACH - Καν. 1907/06 Registration- Εvaluation-Authorisation-Restriction of Chemicals Δρ Δήμητρα Δανιήλ Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ REACH - Καν. 1907/06 Registration-

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός 1907/2006/ΕΚ (REACH) Πρόκληση & προοπτικές

Κανονισμός 1907/2006/ΕΚ (REACH) Πρόκληση & προοπτικές Κανονισμός 1907/2006/ΕΚ (REACH) Πρόκληση & προοπτικές Ιωάννα Αγγελοπούλου Δ/νση Περιβάλλοντος E-mail: mail:elhelpdesk@ath.forthnet.gr Ημερίδα REACH,Πάτρα 05.12.2007 1 REACH γενικά Registration Evaluation

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. που συνοδεύει την

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. που συνοδεύει την EL EL EL ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 28.10.2009 SEC(2009) 1433 τελικό ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ που συνοδεύει την ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

- Η μείωση κατανάλωσης ενέργειας και άλλων πηγών (όπως π.χ. το νερό)

- Η μείωση κατανάλωσης ενέργειας και άλλων πηγών (όπως π.χ. το νερό) Οικιακές Συσκευές Διάφορες οικιακές συσκευές χρησιμοποιούνται εκτός από τον οικιακό τομέα και σε άλλους φορείς, εταιρείες, οργανισμούς και ιδρύματα. Για παράδειγμα, οι πλήρως εξοπλισμένες κουζίνες συναντούνται

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχοµένων. Οδηγός Υποψηφίων- Πρόγραμμα Impact 2017 της Ashoka 1

Πίνακας Περιεχοµένων. Οδηγός Υποψηφίων- Πρόγραμμα Impact 2017 της Ashoka 1 Οδηγός Υποψηφίων Πρόγραµµα Impact 2017 Πίνακας Περιεχοµένων Εισαγωγή... 2 Το πρόγραµµα συνοπτικά... 3 Οι στόχοι του προγράµµατος... 3 Η διαδικασία και τα στάδια του προγράµµατος... 4 Ποιος µπορεί να συµµετάσχει

Διαβάστε περισσότερα

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών

6. Διαχείριση Έργου. Έκδοση των φοιτητών 6. Διαχείριση Έργου Έκδοση των φοιτητών Εισαγωγή 1. Η διαδικασία της Διαχείρισης Έργου 2. Διαχείριση κινδύνων Επανεξέταση Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης Διαχείριση του έργου είναι να βάζεις σαφείς στόχους,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αναφορών 2009 19.10.2007 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0090/2006, του Malte Magold, γερμανικής ιθαγένειας, εξ ονόματος του Günther Schmidt, σχετικά με απαγόρευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 4.7.2016 COM(2016) 438 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ σχετικά με την εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες εθνικής αρμόδιας Αρχής για την αποτελεσματική εφαρμογή του REACH

Δραστηριότητες εθνικής αρμόδιας Αρχής για την αποτελεσματική εφαρμογή του REACH Δραστηριότητες εθνικής αρμόδιας Αρχής για την αποτελεσματική εφαρμογή του REACH Δημήτρης Τσίχλης Δ/νση Περιβάλλοντος Γ.Χ.Κ. 1 Ιστορική αναδρομή I Η ισχύουσα νομοθεσία για τα επικίνδυνα χημικά ξεκίνησε

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταχώριση Καταχώριση Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας

Προκαταχώριση Καταχώριση Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Προκαταχώριση Καταχώριση Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Δημήτριος Τσίχλης Δ/νση Περιβάλλοντος Γ.Χ.Κ. 24-25/04/2007 1 Νέα νομοθεσία σε Κοινοτικό επίπεδο Καν. 1907/2006/ΕΚ (L( L 396/30.12.2006) Έναρξη ισχύος

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Δήμητρα Δανιήλ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ

Δρ Δήμητρα Δανιήλ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ XHMΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΗ ΧΡΗΣΗ ΑΥΤΩΝ Δρ Δήμητρα Δανιήλ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ REACH - Καν. 1907/06 Βασική οριζόντια κοινοτική νομοθεσία για τα χημικά προϊόντα Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Στρατηγικό όραµα της CITES:

Πίνακας Στρατηγικό όραµα της CITES: Συνδ. 16.3 Στρατηγικό όραµα της CITES: 2008-2020 Η ΣΥΝ ΙΑΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΓΚΡΙΝΕΙ το Στρατηγικό Όραµα της CITES: 2008-2020, που περιλαµβάνεται στον Πίνακα του παρόντος Ψηφίσµατος. Πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. L 44/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.2.2011

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. L 44/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.2.2011 L 44/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.2.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 143/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2011 για την τροποποίηση του παραρτήματος XIV του κανονισμού 1907/2006

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας 7 Δεκεμβρίου 2009

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας 7 Δεκεμβρίου 2009 Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας της Αεροπορίας 7 Δεκεμβρίου 2009 ΓΝΩΜΗ ΑΡΙΘ. 03/2009 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ της 7 ης Δεκεμβρίου 2009 για κανονισμό της Επιτροπής για την τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

III ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 12.5.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 137/7 III (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 2ας Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Γνώµη αριθ. 02/2007 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Γνώµη αριθ. 02/2007 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Γνώµη αριθ. 02/2007 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ για την τροποποίηση του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 1702/2003 της Επιτροπής για τον καθορισµό εκτελεστικών κανόνων για τη πιστοποίηση αξιοπλοΐας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 18.4.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 108/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 348/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Απριλίου 2013 για την τροποποίηση του παραρτήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 204-209 ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ P8_TA(205)057 Απαλλαγή 203: Ευρωπαϊκό 'Ιδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound). Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες εθνικής αρμόδιας Αρχής για την αποτελεσματική εφαρμογή του REACH

Δραστηριότητες εθνικής αρμόδιας Αρχής για την αποτελεσματική εφαρμογή του REACH Δραστηριότητες εθνικής αρμόδιας Αρχής για την αποτελεσματική εφαρμογή του REACH Δημήτρης Τσίχλης, Διεύθυνση Περιβάλλοντος Γ.Χ.Κ ΠΑΤΡΑ 05-12 - 2007 1 Ιστορική αναδρομή I Η ισχύουσα νομοθεσία για τα επικίνδυνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗΣ. προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος, ηµόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίµων

ΣΧΕ ΙΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗΣ. προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος, ηµόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίµων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή ιεθνούς Εµπορίου 19.9.2014 2013/0435(COD) ΣΧΕ ΙΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής ιεθνούς Εµπορίου προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος, ηµόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίµων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση

Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση 1 Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση Αναδιατύπωση της Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση και διασύνδεση με την πρόταση για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΙΡΙΠΙΤΣΗ Λειτουργός Βιομηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Η άποψή σας για τη Στρατηγική Ευρώπη 2020

Η άποψή σας για τη Στρατηγική Ευρώπη 2020 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Επιτροπή των Περιφερειών Διαβούλευση Η άποψή σας για τη Στρατηγική Ευρώπη 2020 Βασικές διαπιστώσεις, αξιολόγηση και επιπτώσεις στην πολιτική Μάιος 2010 ΚΥΡΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης

05 Χρήση δεδομένων και ανατροφοδότησης για τη βελτίωση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης Η εισήγηση πλαισίων διασφάλισης ποιότητας στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (VET) αποτελεί προτεραιότητα τα τελευταία χρόνια. Οι πάροχοι επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, κατά τα πρώιμα

Διαβάστε περισσότερα

10728/4/16 REV 4 ADD 1 ΜΑΠ/γπ 1 DRI

10728/4/16 REV 4 ADD 1 ΜΑΠ/γπ 1 DRI Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 7 Μαρτίου 2017 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2012/0266 (COD) 10728/4/16 REV 4 ADD 1 ΣΚΕΠΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Θέμα: PHARM 43 SAN 284 MI 478 COMPET 402 CODEC 977

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τι είναι Οικολογικά Σχολεία Εγγραφή Εφαρμογή του Προγράμματος Αίτηση Αυτοαξιολόγησης Βράβευση Η Περιβαλλοντική Επισκόπηση των Οικολογικών Σχολείων ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ

ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ Χημικός, Προϊστάμενος Χημικής Υπηρεσίας Πατρών Γενικού Χημείου του Κράτους Πάτρα, 5-12-2007

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΕ ΤΟ REACH ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ

ΚΑΝΤΕ ΤΟ REACH ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ ΚΑΝΤΕ ΤΟ REACH ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ Την 1η Ιουνίου 2008, ξεκινά επίσημα η εφαρμογή του κανονισμού REACH (Registation Evaluation Authorization CHemicals). Αν δεν προκαταχωρήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1. Πιθανές ενέργειες:

Αρχή 1. Πιθανές ενέργειες: Η προσδοκία μας Στο επίκεντρο της δραστηριότητας της ασφαλιστικής βιομηχανίας εντοπίζεται η αντίληψη, η διαχείριση και η ανάληψη κινδύνων. Με γνώμονα την πρόληψη και την μείωση της έκθεσης στον κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 2000/60/ΕΚ, ΚΑΤ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ Ν.3199/2003

Διαβάστε περισσότερα

Ο εξειδικευμένος οδηγός σας για τη νομοθεσία περί χημικών ουσιών της Ε.Ε.

Ο εξειδικευμένος οδηγός σας για τη νομοθεσία περί χημικών ουσιών της Ε.Ε. Ο εξειδικευμένος οδηγός σας για τη νομοθεσία περί χημικών ουσιών της Ε.Ε. Πολλές εταιρείες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών παρέχουν γενική κανονιστική υποστήριξη, αλλά λίγες μόνο παρέχουν τις έγκαιρες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 2006/121/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 18ης Δεκεμβρίου 2006

ΟΔΗΓΙΑ 2006/121/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 18ης Δεκεμβρίου 2006 L 396/854 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 30.12.2006 ΟΔΗΓΙΑ 2006/121/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 18ης Δεκεμβρίου 2006 για την τροποποίηση της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ του

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

10 Ιουλίου Συµπεράσµατα

10 Ιουλίου Συµπεράσµατα Forum για την Εργασία και τις εξιότητες του Αύριο 10 Ιουλίου 2013 ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΟ DIVANI CARAVEL Συµπεράσµατα Σήµερα παρουσιάστηκαν τα αποτελέσµατα του Μηχανισµού ιάγνωσης των Αναγκών των Επιχειρήσεων σε Επαγγέλµατα

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική της Coca-Cola Τρία Έψιλον για το HIV/AIDS

Πολιτική της Coca-Cola Τρία Έψιλον για το HIV/AIDS Πολιτική της Coca-Cola Τρία Έψιλον για το HIV/AIDS Περίληψη Βασικό µέληµα της Coca-Cola Τρία Έψιλον αποτελεί η ευηµερία των εργαζοµένων της. Η Εταιρεία αναγνωρίζει ότι οι εργαζόµενοι σε µερικές από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ. που συνοδεύει το έγγραφο. Πρόταση

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ. που συνοδεύει το έγγραφο. Πρόταση ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 7.6.2013 SWD(2013) 194 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΥ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΓΝΩΜΗ ΑΡΙΘ. 06/2008 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ της 10ης Οκτωβρίου 2008 για κανονισμό της Επιτροπής για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1702/2003, της 24ης Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Ελέγχου των Προϋπολογισμών 14.1.2015 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου αριθ. 20/2014 (απαλλαγή 2013): Ήταν επιτυχής

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.6.2010 COM(2010)331 τελικό 2010/0179 (CNS) C7-0173/10 Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά µε το κοινό σύστηµα φόρου προστιθέµενης

Διαβάστε περισσότερα

REACH και ελληνικές χηµικές βιοµηχανίες

REACH και ελληνικές χηµικές βιοµηχανίες REACH και ελληνικές χηµικές βιοµηχανίες Εισαγωγή Από τις αρχές του 1990, η περιβαλλοντική οργάνωση WWF έχει προβληµατιστεί σχετικά µε τις επιδράσεις των τοξικών χηµικών στη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Σ ΕΠ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΡΓΩΝ»

ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Σ ΕΠ «ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΡΓΩΝ» Σελ.: 1 Από: 8 ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Σ ΕΠ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΕΡΓΩΝ ( Π.3.3) 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας διαδικασίας είναι η περιγραφή της µεθοδολογίας που ακολουθείται για τον καθορισµό των απαιτήσεων, σχεδιασµού

Διαβάστε περισσότερα

6993/17 ΣΙΚ/νκ 1 DGG 1A

6993/17 ΣΙΚ/νκ 1 DGG 1A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 10 Μαρτίου 2017 (OR. en) 6993/17 ECOFIN 177 ENV 227 CLIMA 56 ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αποστολέας: Αποδέκτης: Θέμα: Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου Αντιπροσωπίες Ειδική έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 204-209 ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ P8_TA(205)03 Απαλλαγή 203: Οργανισμός Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER). Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 29ης Απριλίου 205 σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

18475/11 ΔΠ/νκ 1 DG H 2A

18475/11 ΔΠ/νκ 1 DG H 2A ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 12 Δεκεμβρίου 2011 (13.12) (OR. en) 18475/11 Διοργανικός φάκελος : 2009/0157 (COD) JUSTCIV 356 CODEC 2397 ΣΗΜΕΙΩΜΑ της : Προεδρίας προς : το Συμβούλιο αριθ. προηγ.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.3.2013 COM(2013) 152 final 2013/0085 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την εξουσιοδότηση των κρατών μελών να κυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ FREDERICK

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ FREDERICK ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΙΑ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ FREDERICK Το Γραφείο Σταδιοδρομίας και Διασύνδεσης του πανεπιστημίου Frederick, αναβαθμίζοντας τις υπηρεσίες του

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Νομικών Θεμάτων

Επιτροπή Νομικών Θεμάτων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 30.1.2013 2012/2101(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη: ευεργέτημα πενίας σε διασυνοριακές διαφορές επί αστικών

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 30.11.2016 SWD(2016) 406 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΑΡΙΘ. 04/2006 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

ΓΝΩΜΗ ΑΡΙΘ. 04/2006 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΓΝΩΜΗ ΑΡΙΘ. 04/2006 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ σχετικά µε την τροποποίηση του κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 2042/2003 της Επιτροπής για τη διαρκή αξιοπλοΐα του αεροσκάφους και των αεροναυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 9.1.2015 COM(2014) 750 final 2014/0359 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την αποδοχή της τροποποίησης του πρωτοκόλλου του 1998 της σύμβασης του 1979 περί της

Διαβάστε περισσότερα

άλλες ασφαλέστερες, αναλόγου αποτελεσματικότητας. Ως ουσίες πολύ υψηλής ανησυχίας θεωρούνται ουσίες οι οποίες Ταξινομούνται ως

άλλες ασφαλέστερες, αναλόγου αποτελεσματικότητας. Ως ουσίες πολύ υψηλής ανησυχίας θεωρούνται ουσίες οι οποίες Ταξινομούνται ως Η γνώση της νομοθεσίας ως αποτελεσματικό εργαλείο για την πρόληψη ατυχημάτων, ασθενειών και καταστροφής του περιβάλλοντος Καν. REACH & CLP Ιωάννα Αγγελοπούλου, χημικός ΜΒΑ, Γενικό Χημείο του Κράτους Α

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ I. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.12.2016 COM(2016) 816 final ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Tρέχουσα κατάσταση και πιθανή μελλοντική πορεία όσον αφορά την κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Σκοπός Η Διπλωματική Εργασία (ΔΕ) εκπονείται από τους τελειόφοιτους του Τμήματος προκειμένου να αποκτήσουν τον τίτλο του διπλωματούχου Μηχανικού Σχεδίασης Προϊόντων & Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.10.2015 COM(2015) 601 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ EL EL Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ»

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» ευτέρα 3 Ιουνίου 2002 - Ο Έλληνας ασθενής καθυστερεί σηµαντικά να έχει στη διάθεσή του ένα νέο φάρµακο σε σχέση µε τον ευρωπαίο πολίτη. Η επισήµανση έχει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) αριθ.../..τησ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της [ ]

Πρόταση. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) αριθ.../..τησ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της [ ] Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) αριθ.../..τησ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της [ ] για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2042/2003 της Επιτροπής, για τη διαρκή αξιοπλοΐα αεροσκάφους και των αεροναυτικών προϊόντων, εξαρτημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΝΤΕ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΡΘΡΟ 5.1. Ορισμοί. 1. Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΝΤΕ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΡΘΡΟ 5.1. Ορισμοί. 1. Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΝΤΕ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΡΘΡΟ 5.1 Ορισμοί 1. Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) οι ορισμοί στο παράρτημα Α της συμφωνίας ΥΦΠ β) οι ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Κατάλογος της ΕΕ που περιλαµβάνει πρόσωπα, οµάδες και οντότητες στις οποίες εφαρµόζονται ειδικά µέτρα για την καταπολέµηση της τροµοκρατίας 22 εκεµβρίου 2009 Η ΕΕ θέσπισε

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (LIFE+) PROTEAS: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ REACH/CLP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (LIFE+) PROTEAS: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ REACH/CLP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (LIFE+) PROTEAS: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ REACH/CLP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εισηγήτρια: Λίνα Μαχαιρά, MΠΔ, MSc Πολυτεχνείο Κρήτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 18.12.2014 COM(2014) 743 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την άσκηση της αρμοδιότητας έκδοσης κατ εξουσιοδότηση πράξεων

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην εκδήλωση με θέμα «Ενεργειακή απόδοση για έξοδο από την κρίση»

Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην εκδήλωση με θέμα «Ενεργειακή απόδοση για έξοδο από την κρίση» Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην εκδήλωση με θέμα «Ενεργειακή απόδοση για έξοδο από την κρίση» Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ένωσης 5 Ιουλίου, 2013 Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΣ 2012 / ΤΕΥΧΟΣ 3. Σταμάτιος Δρίτσας,

ΕΤΟΣ 2012 / ΤΕΥΧΟΣ 3. Σταμάτιος Δρίτσας, ΕΤΟΣ 2012 / ΤΕΥΧΟΣ 3 Σταμάτιος Δρίτσας, CRP, Ορκωτός Ελεγκτής - Λογιστής Ανάθεση εργασιών σύμφωνα με τα επαγγελματικά πρότυπα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Λογιστών (IFAC): Συναφείς Υπηρεσίες Σταμάτιος Δρίτσας

Διαβάστε περισσότερα

Απάντηση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στη δεύτερη έκθεση αξιολόγηση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 318

Απάντηση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στη δεύτερη έκθεση αξιολόγηση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 318 Απάντηση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου στη δεύτερη έκθεση αξιολόγηση της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 318 1. Τον Νοέμβριο του 2012 η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση απευθυνόμενη προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 204-209 ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΕΓΚΡΙΘΗΚΑΝ P8_TA(205)058 Απαλλαγή 203: Μονάδα Δικαστικής Συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Eurojust). Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 29ης Απριλίου 205

Διαβάστε περισσότερα

Οι αξιωματούχοι της ΕΙ εκπονούν ένα Σχέδιο Δράσης για την Εκπαίδευση και για την Οικονομία.

Οι αξιωματούχοι της ΕΙ εκπονούν ένα Σχέδιο Δράσης για την Εκπαίδευση και για την Οικονομία. Προς όλες τις οργανώσεις-μέλη της ΕΙ (Education International) Βρυξέλλες, 13 Μαρτίου 2009 Αγαπητοί συνάδελφοι, Η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση μας αγγίζει. Οι συνέπειες είναι ήδη αισθητές σε χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΤ 2011-2012 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΤ 2011-2012 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΤ 2011-2012 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ (ΕΑΠΑΠ) ΣΤΟ ΕΣΠΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Η συµπεριφορά του υπεύθυνου καταναλωτή. Κωνσταντίνος Πούλος. Πανεπιστήµιο Πατρών

Η συµπεριφορά του υπεύθυνου καταναλωτή. Κωνσταντίνος Πούλος. Πανεπιστήµιο Πατρών Η συµπεριφορά του υπεύθυνου καταναλωτή Κωνσταντίνος Πούλος Τµήµα Χηµείας Πανεπιστήµιο Πατρών 18 ος αιώνας 19 ος αιώνας Νέα προϊόντα Κοινωνικές Οικονοµικές ηµογραφικές αλλαγές Ανάπτυξη της Επιστήµης & της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Ευκαιριών Χρηµατοδότησης για εταιρείες και ιδιώτες µέσω HORIZON 2020 και ERASMUS+

Αξιοποίηση Ευκαιριών Χρηµατοδότησης για εταιρείες και ιδιώτες µέσω HORIZON 2020 και ERASMUS+ Αξιοποίηση Ευκαιριών Χρηµατοδότησης για εταιρείες και ιδιώτες µέσω HORIZON 2020 και ERASMUS+ Ανάπτυξη και Διαχείριση Ανταγωνιστικών Προτάσεων για Ευρωπαϊκά Επιδοτούµενα Έργα Διοργάνωση: Τι περιλαµβάνει

Διαβάστε περισσότερα

2.5 Ενδιαφερόμενα Μέρη

2.5 Ενδιαφερόμενα Μέρη 2.5 Ενδιαφερόμενα Μέρη Τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη του ΟΤΕ και της COSMOTE είναι οι εργαζόμενοι οι επενδυτές οι πελάτες, οι δημόσιοι και ρυθμιστικοί φορείς, τα Μ.Μ.Ε. και οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 ««««««««««««2009 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ 2004/0036(COD) 11.1.2005 ***I ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την πρόταση οδηγίας του

Διαβάστε περισσότερα

Σηµείωµα της ETUCE σχετικά µε το ιστορικό του ευρωπαϊκού συστήµατος µεταφοράς µονάδων για την Επαγγελµατική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET)

Σηµείωµα της ETUCE σχετικά µε το ιστορικό του ευρωπαϊκού συστήµατος µεταφοράς µονάδων για την Επαγγελµατική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET) Σηµείωµα της ETUCE σχετικά µε το ιστορικό του ευρωπαϊκού συστήµατος µεταφοράς µονάδων για την Επαγγελµατική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET) Βασισµένη σε απαντήσεις από τη διαβούλευση µεταξύ των κρατών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 17.12.2015 2015/0000(DEA) ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ σύμφωνα με το άρθρο 105 παράγραφος 3 του Κανονισμού

Διαβάστε περισσότερα

Προοίµιο Ο Οργανισµός Θεµελιωδών ικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), καλούµενα εφεξής

Προοίµιο Ο Οργανισµός Θεµελιωδών ικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), καλούµενα εφεξής ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΘΕΜΕΛΙΩ ΩΝ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Συµφωνία συνεργασίας Προοίµιο Ο Οργανισµός Θεµελιωδών ικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FRA) και

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΜΠΙΛΜΠΑΟ «ΟΙΚΟ ΟΜΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ»

ΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΜΠΙΛΜΠΑΟ «ΟΙΚΟ ΟΜΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ» ΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΜΠΙΛΜΠΑΟ (Το παρόν κείµενο είναι µετάφραση του επίσηµου πρωτότυπου αγγλικού κειµένου) «ΟΙΚΟ ΟΜΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ» Ευρωπαϊκή Συνάντηση Κορυφής για την Ασφάλεια των Κατασκευαστικών 22 Νοεµβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2232/96 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 28ης Οκτωβρίου 1996 σχετικά µε τη θέσπιση κοινοτικής διαδικασίας για τις αρωµατικές ύλες που χρησιµοποιούνται ή προορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχοι εισαγωγές- επιθεωρήσεις-αγορανομικός. Δρ Δήμητρα Δανιήλ Διεύθυνση Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ

Έλεγχοι εισαγωγές- επιθεωρήσεις-αγορανομικός. Δρ Δήμητρα Δανιήλ Διεύθυνση Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ Έλεγχοι εισαγωγές- επιθεωρήσεις-αγορανομικός Δρ Δήμητρα Δανιήλ Διεύθυνση Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ Εφαρμογή νομοθεσίας χημικών προϊόντων Ο ρόλος της Δνσης Περιβάλλοντος του ΓΧΚ (ως αρμόδια Αρχή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 198 final ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Ειδικευμένο τμήμα «Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη» Παρατηρητήριο της Αγοράς Εργασίας Πιλοτική μελέτη με θέμα την εφαρμογή των πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας

ΓΝΩΜΗ της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας ΓΝΩΜΗ της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας Πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθέρωση Ταχυδρομικής Αγοράς : «Βαδίζοντας προς το 2009»

Απελευθέρωση Ταχυδρομικής Αγοράς : «Βαδίζοντας προς το 2009» Απελευθέρωση Ταχυδρομικής Αγοράς : «Βαδίζοντας προς το 2009» Χρήστος Αποστόλου Δ/νση Ταχυδρομείων ΕΕΤΤ Μάρτιος 2007 Περιεχόμενα Παρουσίασης Σκοπός της κοινοτικής πολιτικής Διαδικασία ανοίγματος της αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΔΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΔΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΔΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Η Οδηγία 2000/60/ΕΚ για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων, γνωστή ως Οδηγία Πλαίσιο για τους Υδατικούς Πόρους, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Μάιος Εξοικειωθείτε με το υλικό υποστήριξης του ECHA που διατίθεται στη διεύθυνση: https://echa.europa.eu/el/reach-2018/.

Μάιος Εξοικειωθείτε με το υλικό υποστήριξης του ECHA που διατίθεται στη διεύθυνση: https://echa.europa.eu/el/reach-2018/. 1 (11) Document Title Πώς να σχεδιάσετε την καταχώρισή Εισαγωγή Η διαδικασία καταχώρισης ξεκινάει με το στάδιο της προκαταχώρισης και ολοκληρώνεται με την επιτυχή υποβολή του φακέλου καταχώρισης. Ο που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

εσμεύσεις Ευρωπαϊκών πόλεων με Πράσινο Ψηφιακό Χάρτη

εσμεύσεις Ευρωπαϊκών πόλεων με Πράσινο Ψηφιακό Χάρτη εσμεύσεις Ευρωπαϊκών πόλεων με Πράσινο Ψηφιακό Χάρτη Ο χάρτης δεσμεύσεων που ακολουθεί κάνει λόγο για τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής μέσα από προσπάθειες και πρωτοβουλίες των Ευρωπαϊκών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2016/0106(COD) της Επιτροπής Προϋπολογισμών

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2016/0106(COD) της Επιτροπής Προϋπολογισμών Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Προϋπολογισμών 2016/0106(COD) 1.9.2016 ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Προϋπολογισμών προς την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα