Φάκελος REACH. Οδηγός Πολιτικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φάκελος REACH. Οδηγός Πολιτικής"

Transcript

1 Φάκελος REACH Οδηγός Πολιτικής Ιανουάριος 2005

2 Στοιχεία Επικοινωνίας Εκστρατείας DetoX: Karl Wagner, ιευθυντής Εκστρατείας, Dr. Ninja Reineke, Ανώτερο Στέλεχος Πολιτικής, Justin Wilkes, Στέλεχος Πολιτικής, Julian Scola, ιευθυντής Επικοινωνίας, Sandra Jen, Γραφείο Ευρωκοινοβουλίου, Suzanne Natelson, Υποστήριξη Εκστρατείας, Ελληνική Εκστρατεία DetoX: Θεοδότα Νάντσου, Συντονίστρια Προγραµµάτων Πολιτικής, Πληθάρας Αχιλλέας, Εκστρατείες Πολιτικής, Για περισσότερες πληροφορίες: Αυτό το κείµενο συγγράφηκε από τον Dr A. Michael Warhurst, πρώην Υπεύθυνο Πολιτικής για Τοξικά του WWF European Policy Office, Brussels, Belgium. Από το Γενάρη του 2005, ο Michael Warhurst ασχολείται µε το Πρόγραµµα Επιστήµης και Πολιτικής Χηµικών στο Lowell Centre for Sustainable Production, University of Massachusetts, Lowell, USA Επιπρόσθετα, κάποιες ενότητες δηµιουργήθηκαν µε τη βοήθεια των Gwynne Lyons, WWF UK και Sidsel Dyekjaer. Μερικές ενότητες προήλθαν από τις κοινές θέσεις που έχουν διατυπώσει οι ΜΚΟ EEB, Greenpeace, Friends of the Earth και WWF, καθώς και από συζητήσεις µε άλλες ΜΚΟ. Θα θέλαµε να ευχαριστήσουµε όλους όσους βοήθησαν άµεσα ή έµµεσα στην έκδοση αυτού του κειµένου πολιτικής, µεταξύ των οποίων και τις Αγάπη Κότσυφα, Σοφία Παπαδηµητρίου, Στέλλα Τυρταίου, Γεωργία Σαµαρά. 2

3 Πίνακας περιεχοµένων 1. Λίστα µύθων Σελ Εκτελεστική σύνοψη Σελ Εισαγωγή Σελ Γιατί ο κανονισµός REACH είναι απαραίτητος Σελ Το σύντοµο ιστορικό του κανονισµού REACH Σελ Τι είναι ο κανονισµός REACH; Σελ Κόστος και οφέλη από τον κανονισµό REACH Σελ Ένα σύντοµο ιστορικό για την αξιολόγηση επιπτώσεων του REACH Σελ Η εκτεταµένη αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον αντίκτυπο του κανονισµού Σελ. 32 REACH 7.3 Μελέτες της βιοµηχανίας Σελ Μελέτες των Κρατών µελών Σελ Επιπτώσεις του REACH στις επιχειρήσεις Σελ Τα οφέλη του REACH στην υγεία Σελ Περιβαλλοντικά οφέλη του REACH Σελ Επιπτώσεις του REACH εκτός της Ε.Ε. Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 1 - Ορθότητα Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 2 Η υπόθεση της µη-επιλογής Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 3 Χρόνος εισόδου στην αγορά Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 4 Θέσεις εργασίας και ανταγωνιστικότητα Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 5 Μικροµεσαίες επιχειρήσεις Σελ Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 6 Νέα Κράτη µέλη Σελ Άλλες σηµαντικές αντιπαραθέσεις για τον κανονισµό REACH Σελ Καθορισµός ιεράρχησης και REACH Σελ Κατηγορίες έκθεσης σε αντιπαράθεση µε τα σενάρια έκθεσης Σελ Υποκατάσταση ένα σηµαντικό εργαλείο στη ρύθµιση των χηµικών Σελ Έλεγχοι ασφαλείας και ο κανονισµός REACH Σελ Ποιες βελτιώσεις χρειάζονται στον κανονισµό REACH; Σελ Εισαγωγή Σελ Καθήκον υπεύθυνης φροντίδας Σελ Καταχώριση Σελ Αξιολόγηση Σελ Αδειοδότηση Σελ Ο Οργανισµός Σελ Ταξινόµηση και επισήµανση Σελ Πληροφόρηση και διαφάνεια Σελ Μελέτες του REACH, συµπεριλαµβανοµένης της επίδρασης των βελτιώσεων από το Σελ. 93 WWF 11. Τα επόµενα βήµατα για το REACH Σελ Συµπεράσµατα Σελ Συντοµογραφίες και Λεξιλόγιο Σελ Βιβλιογραφικές αναφορές Σελ

4 1. Λίστα µύθων Υπάρχουν πολλοί µύθοι σχετικά µε τον κανονισµό REACH. Αυτή η έκθεση προσπαθεί να τους τοποθετήσει στη σωστή βάση. Η παρακάτω λίστα δείχνει τα σηµεία του κειµένου που δίνονται απαντήσεις στους βασικούς µύθους: Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι πολύ µακροσκελής και σύνθετος Σελ. 13 Μύθος: Ο κανονισµός REACH συντάχθηκε βιαστικά, µε ανεπαρκή συνεννόηση Σελ. 16 Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι µια προβληµατική, αµιγώς περιβαλλοντική πρόταση. Σελ. 16 Μύθος: Ο κανονισµός REACH θα αναγκάσει τη βιοµηχανία να εκτελέσει πολλή εργασία, για να καταχωρήσει το κοινό αλάτι Μύθος: Ο κανονισµός REACH δεν αποδέχεται παλιές δοκιµές ασφαλείας ή "Ο κανονισµός REACH απαιτεί την επανάληψη των ελέγχων στα χηµικά" Μύθος: Ο κανονισµός REACH δεν αποδέχεται δεδοµένα που παράγονται για άλλα ρυθµιστικά συστήµατα Μύθος: Ο κανονισµός REACH θα κάνει δυσκολότερη την κυκλοφορία νέων χηµικών για τις εταιρείες Μύθος: Η αξιολόγηση παρέχει σε µεµονωµένα κράτη-µέλη την ελευθερία να επιβάλουν παράλογες απαιτήσεις στη βιοµηχανία Μύθος: Ο κανονισµός REACH επιβάλλει την κοινοποίηση εµπιστευτικών εταιρικών πληροφοριών Σελ. 22 Σελ. 24 Σελ. 24 Σελ. 25 Σελ. 26 Σελ. 29 Μύθος: εν έχουν µελετηθεί σε βάθος οι επιπτώσεις του REACH στις επιχειρήσεις Σελ. 30 Μύθος: Οι µελέτες BDI/ADL και Mercer για τον αντίκτυπο του κανονισµού REACH δίνουν µια καλή ένδειξη των ενδεχόµενων επιπτώσεων του κανονισµού REACH. Μύθος: "Το µεγαλύτερο µέρος των εξόδων θα επιβαρύνει τον τοµέα εξειδικευµένων χηµικών, που αποτελείται κυρίως από µικροµεσαίες επιχειρήσεις. Σε αυτόν τον τοµέα αντιστοιχεί µόνο το 20% της συνολικής παραγωγής της χηµικής βιοµηχανίας, αλλά θα πρέπει να επιβαρυνθεί µε περισσότερο από 80% των εξόδων" Μύθος: Στις µέρες µας δεν υπάρχουν προβλήµατα υγείας εργαζοµένων που να προκαλούνται από χηµικά. Μύθος: Ο κανονισµός REACH θα προκαλέσει καθυστερήσεις στα προϊόντα που πρόκειται να κυκλοφορήσουν στην αγορά Σελ. 33 Σελ. 37 Σελ. 44 Σελ. 51 Μύθος: εν υπάρχει σειρά ιεράρχησης για την καταχώριση Σελ. 56 Μύθος: Ο κανονισµός REACH βασίζεται κυρίως στην πιθανή επικινδυνότητα και όχι στον κίνδυνο Μύθος: Μια προσέγγιση που βασίζεται στον κίνδυνο θα προστατεύει πάντα την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον είναι αντιεπιστηµονικό να τίθεται η πιθανή επικινδυνότητα ως βάση των κανονισµών Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι τόσο πολύπλοκος, που οι εταιρίες δεν καταλαβαίνουν τι πρέπει να κάνουν Σελ. 61 Σελ. 65 Σελ

5 2. Εκτελεστική σύνοψη Ο κανονισµός REACH είναι µια σηµαντική συνεισφορά στις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης, θέτοντας υψηλά τον πήχη ως προς την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, την ίδια στιγµή που ωθεί τις βιοµηχανίες προς την καινοτοµία και την παραγωγή «πράσινων» προϊόντων. Το WWF υποστηρίζει το γενικό πλαίσιο της πρότασης για το REACH, αλλά θεωρούµε ότι απαιτούνται αρκετές βελτιώσεις στις λεπτοµέρειες του κανονισµού. Το παρόν κείµενο αποτελεί µια εισαγωγή στον κανονισµό REACH, αναφέρει µια σειρά σηµαντικών ζητηµάτων και εξηγεί τις βελτιώσεις που προτείνει το WWF. Ο αναλυτικός πίνακας περιεχοµένων και η λίστα των «µύθων» παρέχουν εύκολη πρόσβαση στα σηµεία του κειµένου που εσείς επιθυµείτε. Επιπρόσθετα, όπου είναι δυνατό, παρατίθενται ηλεκτρονικές διευθύνσεις των βιβλιογραφικών αναφορών για καλύτερη πληροφόρηση. 2.1 Υπόβαθρο και Ιστορία Κοιτάξτε σελ. 11 Τα συνθετικά χηµικά αποτελούν αναπόσπαστό κοµµάτι της σύγχρονης κοινωνίας από τα µονοµερή µε τα οποία γίνονται τα πλαστικά, έως τις βαφές και τα συστατικά φαρµάκων. Όµως, πολλά χηµικά έχουν επικίνδυνες ιδιότητες, κι έτσι µπήκε σε λειτουργία ένα ρυθµιστικό σύστηµα για τη διαχείριση των κινδύνων. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η νοµοθετική ρύθµιση των χηµικών ξεκίνησε το 1967, αλλά µόλις το 1981 οι εταιρίες που προωθούσαν «νέα» χηµικά υποχρεώθηκαν να παρέχουν δεδοµένα ασφαλείας. Για τα «Υπάρχοντα Χηµικά» (που ήρθαν στην αγορά πριν το 1981) δεν απαιτούνταν δεδοµένα ασφαλείας, παρότι είχε εφαρµοστεί ένα σύστηµα παροχής δεδοµένων για χηµικά υψηλού όγκου παραγωγής (σύµφωνα µε το οποίο οι ρυθµιστικές αρχές υποτίθεται πως θα χρησιµοποιούσαν αυτά τα δεδοµένα για να ελέγχουν τα χηµικά ιδιαίτερης ανησυχίας). Μετά από χρόνια έγινε σαφές ότι το νοµοθετικό σύστηµα δεν λειτουργούσε κυρίως για 2 λόγους: την έλλειψη δεδοµένων ασφαλείας για τα «Υπάρχοντα Χηµικά» και το πολύπλοκο σύστηµα ελέγχου των χηµικών υψηλής ανησυχίας, µιας και έθετε το βάρος της απόδειξης αποκλειστικά και µόνο στο νοµοθέτη. Μετά από µια εκτεταµένη αναφορά το 1998, για τη νοµοθεσία που διέπει τα χηµικά, ξεκίνησαν οι συζητήσεις για ένα νέο σύστηµα. Ύστερα από πολυάριθµες συζητήσεις µεταξύ των ενδιαφερόµενων, το Φεβρουάριο του 2001 δηµοσιεύθηκε η Λευκή Βίβλος, που πρότεινε ένα νέο νοµοθετικό σύστηµα, καλούµενο REACH Registration, Evaluation and Authorisation of CHemicals. Το Συµβούλιο της Ε.Ε. υποστήριξε την πρόταση το καλοκαίρι του 2001, και το Ευρωκοινοβούλιο έπραξε το ίδιο, το Νοέµβριο του Το προσχέδιο του πλήρους κανονισµού συντάχθηκε από µια κοινή οµάδα εργασίας των Γενικών ιευθύνσεων Περιβάλλοντος και Επιχειρήσεων της Ε.Ε. και έγινε αντικείµενο διαβουλεύσεων µέσω internet το καλοκαίρι του Το τελικό προσχέδιο του κανονισµού REACH δηµοσιεύθηκε τελικά στις 29 Οκτωβρίου 2003, έπειτα από 5 χρόνια διαπραγµατεύσεων και συζητήσεων. Η άσκηση πιέσεων για το REACH ήταν εξαιρετικά έντονη τουλάχιστον µέχρι το Μετά τη δηµοσίευση της Λευκής Βίβλου, η βιοµηχανία εξέδωσε µια σειρά από «τραγικοποιηµένες» µελέτες αξιολόγησης επιπτώσεων (µε τη βοήθεια των συµβουλευτικών εταιριών Arthur D. Little και Mercer), οι οποίες έχουν επικριθεί σφόδρα από πολλούς οικονοµολόγους, αλλά παρόλα αυτά ήταν πολύ αποτελεσµατικές στη δηµιουργία σύγχυσης αναφορικά µε το κόστος του REACH. Κι άλλοι εµπλεκόµενοι συνεισέφεραν σε αυτή την «ανίερη» συµµαχία, χορηγώντας ανακριβή δεδοµένα, όπως η κυβέρνηση των ΗΠΑ. 2.2 Τι είναι ο κανονισµός REACH; Κοιτάξτε σελ. 19 Το REACH έχει σχεδιαστεί ώστε να αποτελεί µια ολοκληρωµένη προσέγγιση στον έλεγχο της παραγωγής, εισαγωγής και χρήσης χηµικών στην Ευρώπη. Στοχεύει στη δηµιουργία ενός συστήµατος που θα βασίζεται στην πληροφόρηση κι όχι στην άγνοια, ενώ θα διασφαλίζει την ύπαρξη χρήσιµων πληροφοριών ασφαλείας γι αυτούς που χρησιµοποιούν χηµικά. Είναι αρκετά πολύπλοκο σύστηµα, αλλά όχι τόσο όσο τα 40 νοµοθετήµατα που το 5

6 REACH θα αντικαταστήσει. Η πιο σηµαντική αλλαγή που θα επέλθει µε το REACH είναι ότι η ασφάλεια των χηµικών θα αποτελεί ευθύνη της χηµικής βιοµηχανίας, κι όχι των δηµόσιων φορέων και των µεταγενέστερων χρηστών, όπως συνέβαινε έως σήµερα. Το REACH παίζει δυο βασικούς ρόλους: Σχεδιάζει λεπτοµερώς το νοµοθετικό σύστηµα που θα ισχύσει µετά την πλήρη εφαρµογή του REACH (περί το 2018), όπου όλα τα χηµικά που παράγονται ή εισάγονται σε ποσότητες µεγαλύτερες από 1 τόνο/έτος θα καταχωρίζονται µε παροχή δεδοµένων ασφαλείας. εν θα υπάρχει έτσι το γνωστικό χάσµα που είχαµε για πολλά χηµικά που δεν διέθεταν δεδοµένα για την ασφάλειά τους. Περιγράφει τη σταδιακή διαδικασία εύρεσης στοιχείων για τα χηµικά περιλαµβανοµένης µιας περιόδου 11 ετών για την καταχώριση δεδοµένων ασφαλείας για τις «Υπάρχουσες Ουσίες». Το REACH έχει ως αποτέλεσµα µεταξύ άλλων, τη δηµιουργία ενός νέου Ευρωπαϊκού Οργανισµού Χηµικών µε έδρα το Ελσίνκι, που θα έχει τη διοικητική ευθύνη του συστήµατος. Το σύστηµα έχει 5 βασικές συνιστώσες: Καταχώριση Η διαδικασία σύµφωνα µε την οποία οι παραγωγοί χηµικών υποχρεούνται να στείλουν ένα φάκελο καταχώρισης, που θα περιέχει δεδοµένα ασφάλειας, στον κεντρικό Οργανισµό. Αφορά τα χηµικά που παράγονται ή εισάγονται σε ποσότητες µεγαλύτερες από 1 τόνο/έτος. Αυτός ο όρος περιλαµβάνει µια περίοδο καταχώρισης 11 ετών, ώστε να συλλεχθούν οι απαραίτητες για τις «Υπάρχουσες Ουσίες» πληροφορίες. Χηµικά που παράγονται σε µεγάλες ποσότητες ή χηµικά µε ορισµένες επικίνδυνες ιδιότητες θα καταχωρούνται πρώτα. Στη σελίδα 93 υπάρχουν µελέτες περιπτώσεως για την καταχώριση. Αξιολόγηση Οι ειδικοί από τα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. θα αξιολογούν τα δεδοµένα ασφαλείας για ορισµένα χηµικά, ιδιαίτερα γι αυτά που παράγονται σε υψηλές ποσότητες ή/και αποτελούν λόγο ανησυχίας. Η αξιολόγηση µπορεί να οδηγήσει σε «αδειοδότηση», «περιορισµούς» ή σε καµία άλλη δράση. Αδειοδότηση Τα χηµικά πολύ υψηλής ανησυχίας θα υπόκεινται σε αδειοδότηση, που αρχικά αναγνωρίζει και ιεραρχεί τα χηµικά και κατόπιν δίδει το δικαίωµα στη βιοµηχανία να αιτιολογήσει τη συνέχιση της χρήσης αυτών. Ως χηµικά υψηλής ανησυχίας θεωρούνται όσα είναι 1) καρκινογόνα, µεταλλαξιογόνα, τοξικά στην αναπαραγωγή (CMRs), 2) ανθεκτικά, βιοσυσσωρεύσιµα και τοξικά (PBTs), 3) πολύ ανθεκτικά και πολύ βιοσυσσωρεύσιµα (vpvb) και 4) χηµικά ισοδύναµης ανησυχίας π.χ. ορµονικοί διαταράκτες. Στη σελίδα 95 υπάρχουν µελέτες περιπτώσεως για την αδειοδότηση, καθώς και σχόλια για τις βελτιώσεις που προτείνει το WWF όσον αφορά την αδειοδότηση. Περιορισµοί Τα χηµικά µε άλλες ανησυχητικές ιδιότητες (π.χ. τοξικά στο νευρικό σύστηµα) µπορεί να ελεγχθούν µέσω του συστήµατος των περιορισµών. Πληροφόρηση Το REACH θα δηµιουργήσει µια δηµόσια προσβάσιµη βάση δεδοµένων στο διαδίκτυο, σχετικά µε τις ιδιότητες των χηµικών, ενώ θα είναι διαθέσιµες και κάποιες άλλες επιπλέον πληροφορίες. Επίσης, το REACH θα διευκολύνει τη ροή πληροφόρησης σε όλα τα στάδια της αλυσίδας παραγωγής. Στη σελίδα 98 υπάρχει παράδειγµα για την πρόσβαση στις πληροφορίες. 2.3 Κόστος και οφέλη του REACH Κοιτάξτε τη σελίδα 30 Το κόστος του REACH έχει αποτελέσει το πιο φλέγον ζήτηµα κατά τις διαβουλεύσεις που έχουν γίνει µέχρι στιγµής, ενώ τα οφέλη συχνά παραγκωνίζονται. Γύρω από το REACH έχουν συνταχθεί περισσότερες µελέτες επιπτώσεων από ό,τι για οποιοδήποτε άλλο κείµενο στην ιστορία της ευρωπαϊκής νοµοθεσίας. Πολλές από τις µελέτες αυτές, ωστόσο, είχαν ουσιαστικά λάθη, καθώς δε βασίζονταν σε πλήρη κατανόηση του κανονισµού REACH, των κανονισµών περί χηµικών ουσιών και της οικονοµίας, όπως, παραδείγµατος χάριν, οι µελέτες των ADL και Mercer. Η αρτιότερη έως σήµερα µελέτη των επιπτώσεων του REACH εκδόθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή µαζί µε την πρόταση REACH τον Οκτώβριο Η εν λόγω µελέτη διερευνούσε τόσο το άµεσο κόστος υλοποίησης του κανονισµού REACH για τη χηµική βιοµηχανία, στα πλαίσια ποικίλλων σεναρίων, όσο και το γενικότερο κόστος για λοιπές βιοµηχανίες, π.χ. το κόστος υποκατάστασης σε περίπτωση αποµάκρυνσης ενός χηµικού από την αγορά. Τα βασικά πορίσµατα ήταν τα εξής: 6

7 Η εφαρµογή του REACH αναµένεται να κοστίσει στη χηµική βιοµηχανία περίπου 2,3 δις (µεταξύ 1,9 και 3,2 δις) σε µία χρονική περίοδο 11 ετών. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 0,50 ανά έτος ανά κάτοικο της Ε.Ε. Σε συνδυασµό µε τον αντίκτυπο που θα έχει σε άλλους βιοµηχανικούς κλάδους, το συνολικό κόστος στη βιοµηχανία προβλέπεται να κυµανθεί από 2,8 δις έως 5,2 δις, συµπεριλαµβανοµένου του κόστους για τη χηµική βιοµηχανία και ανάλογα µε τα επίπεδα υποκατάστασης που θα απαιτηθούν. Τα 5,2 δις και πάλι αντιστοιχούν σε λιγότερο από 1 ανά κάτοικο της Ε.Ε. ανά έτος. Ο κανονισµός REACH έχει ως στόχο να διορθώσει τα δεινά που προκλήθηκαν κατά τα τελευταία 70 χρόνια κακοδιαχείρισης των χηµικών. Εάν εφαρµοστεί µε έµφαση στην απόδοση και στη συνέπεια, το REACH µπορεί να επιφέρει τεράστια οφέλη στους τοµείς της υγείας και του περιβάλλοντος, καθώς και να εκπληρώσει την εύλογη απαίτηση για έλεγχο των τεχνητών χηµικών ουσιών µε ένα σύστηµα που να βασίζεται στην πληροφόρηση - και όχι στην άγνοια. Ο κανονισµός REACH παρέχει επίσης αρκετά προσοδοφόρα οφέλη για τη βιοµηχανία των χηµικών και τους µεταγενέστερους χρήστες της, όπως, για παράδειγµα: Νέες αγορές για ασφαλέστερα, πιο φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα. Η παραγωγή ασφαλέστερων προϊόντων θα µειώσει τον κίνδυνο µεταγενέστερων αγωγών αποζηµίωσης, που µπορούν να καταλήξουν σε τεράστια έξοδα (όπως συνέβη ήδη στην περίπτωση του αµίαντου). Μεγαλύτερη εµπιστοσύνη από καταναλωτές, εργαζόµενους, φοιτητές, τοπικές αρχές και επενδυτές, που συµβάλλει σε ένα θετικότερο επιχειρησιακό περιβάλλον και σε διευκόλυνση της διαδικασίας προσλήψεων. Η ευκολότερη ένταξη νέων χηµικών στην αγορά θα ενισχύσει την ανάπτυξη και την καινοτοµία. Πιο προβλέψιµο νοµοθετικό σύστηµα, που θα διευκολύνει το µελλοντικό µακροπρόθεσµο σχεδιασµό των βιοµηχανιών. Μεγαλύτερη διαφάνεια και επικοινωνία σε όλη την αλυσίδα παραγωγής, επιτρέποντας την αύξηση της δύναµης και της εµπιστοσύνης στους µεταγενέστερους χρήστες και τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Ευθύνη των παραγωγών χηµικών ουσιών να προσδιορίζουν τα πλαίσια ασφαλούς χρήσης των χηµικών τους, και κατά συνέπεια µείωση της ποινικής ευθύνης και του φόρτου εργασίας για τους µεταγενέστερους χρήστες των χηµικών. Η Ολλανδική προεδρία της Ε.Ε. διοργάνωσε, προς τα τέλη του Οκτωβρίου 2004, ειδική συνάντηση για εµπειρογνώµονες του Συµβουλίου, προκειµένου να συζητήσουν τη µελέτη επιπτώσεων του REACH. Τα πορίσµατα του εν λόγω σεµιναρίου δεν αξίωναν περαιτέρω µελέτες επιπτώσεων για το REACH, αλλά εστίαζαν σε συγκεκριµένα θέµατα σχετικά µε τον κανονισµό REACH και στην ανάγκη για καλή πληροφόρηση και κατάρτιση επί της πρότασης REACH, καταλήγοντας ως εξής: "Εν συµφωνία µε παλαιότερα πολιτικά συµπεράσµατα, η ανάγκη για το νέο κανονισµό της Ε.Ε. επί των χηµικών είναι έκδηλη. Κατά την εφαρµογή του REACH είναι απαραίτητη η µεγιστοποίηση της αποδοτικότητας του κόστους για τον κλάδο, κυρίως για τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ)". 2.4 Άλλα σηµαντικά θέµατα στα πλαίσια του REACH Ο κλάδος της βιοµηχανίας έχει απευθύνει έκκληση για εκτενέστερη ιεράρχηση στη διαδικασία καταχώρισης REACH. Στην πραγµατικότητα, έχει ήδη γίνει η ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και είναι δύσκολο να βρεθούν αξιόπιστες και νοµικά στεγανές µέθοδοι περαιτέρω ιεράρχησης, πέρα από την επιτάχυνση της καταχώρισης των γνωστών πολύ ανθεκτικών και πολύ βιοσυσσωρεύσιµων (vpvb) και των βιοσυσσωρεύσιµων και τοξικών (PBT) χηµικών, κάτι δηλαδή που υποστήριξαν τόσο το WWF όσο και το Συµβούλιο Περιβάλλοντος το εκέµβριο 2004 (σελ. 56). Έχει ασκηθεί επίσης σηµαντική πίεση για την αντικατάσταση των σεναρίων έκθεσης µε κατηγορίες έκθεσης στην έκθεση χηµικής ασφάλειας στο REACH. Το συγκεκριµένο θέµα είναι αρκετά τεχνικό, ωστόσο τα σενάρια έκθεσης 7

8 αποτελούν σηµαντικό στοιχείο των ευθυνών των παραγωγών στο REACH, ενώ οι κατηγορίες έκθεσης θα µπορούσαν να µειώσουν τις ευθύνες αυτές (σελ. 59). Η υποκατάσταση των πλέον επιβλαβών χηµικών είναι σήµερα ιδιαίτερα αδύναµη στον κανονισµό REACH. Η υποκατάσταση αποτελεί σηµαντικό εργαλείο στην προσπάθεια διασφάλισης ότι τόσο η δηµόσια υγεία όσο και το περιβάλλον θα χαίρουν σωστής προστασίας (σελ. 60). Η υποκατάσταση βοηθάει στη µείωση της αρνητικής επίδρασης της αβεβαιότητας γύρω από την επικινδυνότητα των χηµικών, την έκθεση και τους κινδύνους. Ένα από τα πιο ακανθώδη πεδία της συζήτησης για το REACH αφορά τις πληροφορίες ασφαλείας και την ευζωία των ζώων (σελ. 67). Όπως συνέβη και µε άλλες πτυχές του REACH, υπήρξε έντονη παραπληροφόρηση ως προς το θέµα αυτό, µε εκθέσεις που βασίζονταν σε επινοηµένες προϋποθέσεις και µη ρεαλιστικά σενάρια δυσάρεστων συγκυριών. Ο κανονισµός REACH ενσωµατώνει ήδη σειρά στοιχείων που έχουν ως στόχο τη µείωση των δοκιµών σε ζώα, όπως είναι κάποιοι µηχανισµοί που θα υποχρεώνουν τις βιοµηχανίες να γνωστοποιούν τα δεδοµένα των δοκιµών τους, καθώς και η ευκαιρία για τη βιοµηχανία να χρησιµοποιεί δεδοµένα παρόµοιων χηµικών ή να αντιτάσσει ότι κάποια δεδοµένα δεν απαιτούνται. Το WWF πιστεύει ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα, π.χ. µε τη σταδιακή απόσυρση των πολύ ανθεκτικών και πολύ βιοσυσσωρεύσιµων χηµικών (vpvb), και µε τη µεγαλύτερη ανάπτυξη εναλλακτικών µεθόδων. 2.5 Οι προτάσεις του WWF για βελτίωση του κανονισµού REACH Σε όλη τη διάρκεια των διαβουλεύσεων γύρω από τον κανονισµό REACH, το WWF και οι υπόλοιπες περιβαλλοντικές Μ.Κ.Ο. είχαν στόχο να συνεισφέρουν µε ορθά και εύλογα επιχειρήµατα, στις συζητήσεις επί της πολιτικής. Προς µεγάλη µας απογοήτευση, κάποια άλλα µέρη που συµµετείχαν στις διαβουλεύσεις, κυρίως ορισµένοι εκπρόσωποι της βιοµηχανίας, δεν έδειξαν να υιοθετούν την ίδια προσέγγιση, αλλά προσπάθησαν να πολιτικοποιήσουν το θέµα προς όφελός τους µέσω της κινδυνολογίας. Οι προτάσεις βελτίωσης που παραθέτουµε στο παρόν κείµενο διέπονται από το ίδιο σκεπτικό, αποσκοπούν δηλαδή να αποτελέσουν µια λογική συνεισφορά στις διαβουλεύσεις, επιφέροντας βελτιώσεις που θεωρούµε ζωτικής σηµασίας. εν πρόκειται για ακραίες θέσεις που έχουν ως στόχο να αµβλυνθούν στη διάρκεια συµβιβασµών µε τις ακραίες θέσεις που εκφράζουν κάποια άλλα µέρη. Ελπίζουµε ότι αυτό έχει γίνει κατανοητό και ότι η συνεισφορά µας θα εξεταστεί υπό το πρίσµα αυτό. Κάποιες από τις βασικές βελτιωτικές µας προτάσεις είναι οι εξής: Ένα υπερισχύον «Καθήκον Υπεύθυνης Φροντίδας», περιλαµβανοµένης της γενικής υποχρέωσης υποκατάστασης όπου αυτό είναι δυνατό (σελ. 73). Βελτιώσεις στη διαδικασία καταχώρισης, όπως π.χ.: Πρώιµη καταχώριση των γνωστών πολύ ανθεκτικών και πολύ βιοσυσσωρεύσιµων (vpvb) και των βιοσυσσωρεύσιµων και τοξικών (PBT) χηµικών (σελ. 79). Υποστήριξη της αρχής Μία Ουσία Μία Καταχώριση (σελ. 76). Αύξηση των πληροφοριών ασφαλείας για χηµικά 1-10 τόνων/έτος (σελ. 76). Βελτίωση της καταχώρισης χηµικών σε εισαγόµενα προϊόντα τροποποιήσεις ώστε το τονάζ ενός χηµικού να υπολογίζεται ανά εισαγωγέα και όχι ανά είδος προϊόντος (σελ. 74). Ανεξάρτητο έλεγχο όλων των φακέλων καταχώρισης (σελ. 79). Βελτιώσεις στη διαδικασία αξιολόγησης, όπως, π.χ., εξασφάλιση ότι θα διεξάγεται ένας ελάχιστος αριθµός τυχαίων αξιολογήσεων µε «επιτόπιο έλεγχο» (σελ. 80), καθώς και ότι όλα τα Κράτη Μέλη θα συµµετάσχουν στην αξιολόγηση (σελ. 80). Η τροποποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης είναι απαραίτητη για να εξασφαλιστεί ότι θα είναι λειτουργική και αποδοτική. Ενδεικτικά: Τα κριτήρια για την προσθήκη «χηµικών ισοδύναµου επιπέδου ανησυχίας» πρέπει να γίνουν πιο ευέλικτα, προκειµένου να είναι εφικτή η χρήση έγκυρης γνωµάτευσης για την επιλογή των χηµικών εκείνων που πρέπει να ελέγχονται µέσα από τη διαδικασία της αδειοδότησης (σελ.83). 8

9 Τα κριτήρια για τη χορήγηση µιας άδειας πρέπει να τροποποιηθούν, προκειµένου ο νοµοθέτης να µπορεί ανά πάσα στιγµή να εξετάζει τη διαθεσιµότητα ασφαλέστερων εναλλακτικών λύσεων. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µε τη διαγραφή της οδού «επαρκούς ελέγχου» (σελ. 86). Απαιτείται καλύτερος µηχανισµός εξέτασης των αιτήσεων για αδειοδότηση εντός του κεντρικού Οργανισµού, που θα είναι σε θέση να συγκεντρώνει χρήσιµες πληροφορίες ως προς εναλλακτικές προτάσεις, προκειµένου να διασφαλιστεί ότι η λήψη αποφάσεων θα βασίζεται στις καλύτερες δυνατές διαθέσιµες πληροφορίες. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί εάν επιτραπεί στον κεντρικό Οργανισµό να προσφεύγει σε ανεξάρτητες µελέτες (σελ. 83). Απαιτείται σήµανση των προϊόντων που περιέχουν ουσίες ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου ανησυχίας (σελ. 87) Βελτιώσεις στον κεντρικό Οργανισµό και στην πρόσβαση σε πληροφορίες, προκειµένου να διασφαλιστεί ότι ο Οργανισµός θα λειτουργεί αποδοτικά και ανεξάρτητα και ότι το σύστηµα θα είναι αξιόπιστο και θα µπορεί να δοκιµάζεται, όπως π.χ.: Να ενισχυθεί η εµπλοκή εµπειρογνωµόνων από τα Κράτη Μέλη στις επιτροπές του Οργανισµού, ώστε να εξασφαλίζεται η αποδοτική χρήση των εθνικών εµπειριών, αλλά και η διατήρηση της ανεξαρτησίας του Οργανισµού (σελ. 88). Να επιτρέπεται στο νοµοθέτη να εναρµονίζει την κατηγοριοποίηση και τη σήµανση των χηµικών, όπου απαιτείται (σελ. 89). Να δηµιουργηθεί µια ροή πληροφοριών για ουσίες σε όλη την αλυσίδα παραγωγής προϊόντων και µια υπηρεσία «ικαιώµατος στη Γνώση» του καταναλωτή (σελ. 90). Να αλλαχθεί ο κατάλογος µη απόρρητων πληροφοριών και να βελτιωθεί η διαδικασία που προσδιορίζει ποιες πληροφορίες είναι εµπιστευτικού χαρακτήρα, ώστε να γίνει πιο λειτουργική και να αποκτήσει µεγαλύτερη διαφάνεια (σελ. 90). 2.6 Επόµενα βήµατα ως προς το REACH Ο κανονισµός REACH αποτελεί αντικείµενο µιας διαδικασίας συναπόφασης, το οποίο σηµαίνει ότι τόσο το Ευρωκοινοβούλιο όσο και τα Κράτη Μέλη πρέπει να συναινέσουν ως προς το περιεχόµενό του (σελ. 101). Θα υποβληθεί σε δύο αναγνώσεις στα σώµατα αυτά, µια διαδικασία που αναµένεται να διαρκέσει περίπου 2 χρόνια. Στο διάστηµα αυτό έχει ήδη δροµολογηθεί πολλή δουλειά για να αναπτυχθούν οι λεπτοµέρειες εφαρµογής του REACH (η «Ενδιάµεση Στρατηγική» - Interim Strategy), που έχει στόχο να εξασφαλίσει ότι τα απαραίτητα κείµενα καθοδήγησης και συστήµατα πληροφορικής θα είναι έτοιµα όταν θα τεθεί σε ισχύ ο κανονισµός REACH (σελ. 101). Υπάρχουν ακόµη µερικές µελέτες επιπτώσεων του REACH που γίνονται αυτήν τη στιγµή, συµπεριλαµβανοµένης µιας µελέτης που βρίθει σφαλµάτων, η οποία συντάσσεται από τη συµβουλευτική εταιρία KPMG για τους UNICE και CEFIC. Στο WWF και στο EEB δόθηκε η ευκαιρία να υποβάλουν προτάσεις για τρόπους βελτίωσης της µεθοδολογίας της προκειµένης µελέτης, στα πλαίσια µιας Οµάδας Εργασίας για το REACH για την «Περαιτέρω ιεργασία επί της Αξιολόγησης των Επιπτώσεων». Ωστόσο, οι βελτιωτικές µας προτάσεις (όπως το να εξασφαλίζεται η ακρίβεια των συνεντεύξεων µε τους βιοµηχανικούς φορείς, που αποτελούν το κύριο θέµα της µελέτης) δεν υιοθετήθηκαν, εποµένως το WWF και το EEB δεν στηρίζουν τη µελέτη αυτή, καθώς κρίνουν ότι τα αποτελέσµατα που θα επιφέρει δε θα αποτελούν χρήσιµη συνεισφορά στις διαβουλεύσεις γύρω από το REACH (σελ. 104). 2.7 Συµπεράσµατα Βλέπε σελ. 108 και εφεξής Η αναθεώρηση των κανονισµών περί χηµικών ουσιών από την Ε.Ε. ξεκίνησε κατά το πρώτο εξάµηνο του 1998 βρισκόµαστε πλέον στις αρχές του 2005, πάνω από έξι χρόνια από τότε. Τα προβλήµατα του ρυθµιστικού 9

10 πλαισίου των χηµικών συνεχίζουν να υφίστανται, καθώς τόσο η άγρια φύση όσο και ο άνθρωπος παραµένουν εκτεθειµένοι σε χηµικά που συσσωρεύονται, καθώς και σε χηµικά για τα οποία υπάρχουν ελάχιστες πληροφορίες ασφαλείας. Όσο περισσότερος χρόνος κυλήσει µέχρι την απόκτηση ενός αποδοτικού ρυθµιστικού συστήµατος, τόσο περισσότερο θα παραµένουµε όλοι εκτεθειµένοι. Η άσκηση πίεσης γύρω από την πρόταση REACH υπήρξε άνευ προηγουµένου, µε βιοµηχανικές ενώσεις και µεµονωµένες εταιρείες να διαθέτουν πολυάριθµο ανθρώπινο δυναµικό και τεράστιους πόρους στις (εν µέρει επιτυχείς) απόπειρές τους να αποδυναµώσουν την πρόταση. Το WWF κρίνει ότι είναι προς όφελος όλων µας να γίνει ταχεία πρόοδος ως προς τη βελτίωση, την οριστικοποίηση και την εφαρµογή του κανονισµού REACH. Το REACH αποτελεί µια µοναδική ευκαιρία να διορθωθεί το νοµοθετικό πλαίσιο για τα χηµικά και να εξασφαλιστεί ο εντοπισµός και η σταδιακή αποµάκρυνση των χειρότερων χηµικών. Η Ευρώπη οφείλει να ανταποκριθεί στην πρόκληση αυτή, προκειµένου να προστατεύσει το περιβάλλον και τη δηµόσια υγεία παγκοσµίως. 10

11 3. Εισαγωγή Η νέα νοµοθεσία REACH της Επιτροπής αποτελεί µια σηµαντική συµβολή στη βιώσιµη ανάπτυξη, διασφαλίζοντας ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, ενώ ταυτόχρονα ενθαρρύνει την καινοτοµία της βιοµηχανίας, µε στόχο ασφαλέστερα και φιλικότερα προς το περιβάλλον προϊόντα. Το WWF υποστηρίζει το βασικό πλαίσιο της πρότασης του κανονισµού REACH, αλλά θεωρεί ότι χρειάζονται αρκετές σηµαντικές βελτιώσεις στις λεπτοµέρειες της πρότασης. Σε ολόκληρο τον κόσµο, άνθρωποι και ζώα έχουν εκτεθεί σε βιοµηχανικά ή γεωργικά χηµικά, κατασκευασµένα από τον άνθρωπο. Υπάρχουν τώρα σαφείς ενδείξεις ότι τα χηµικά έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές βλάβες στην υγεία των άγριων ζώων. Επιπλέον, υπάρχουν ολοένα και περισσότερα στοιχεία, που υποδεικνύουν ότι ορισµένα επικίνδυνα και κατασκευασµένα από τον άνθρωπο χηµικά έχουν συνδεθεί µε αυξανόµενο ρυθµό εµφάνισης ορισµένων καρκίνων, συγγενών ανωµαλιών, γεννητικών δυσµορφιών, αναπαραγωγικών προβληµάτων, καθώς και επιπτώσεων στην ανάπτυξη του εγκεφάλου των παιδιών και στο ανοσοποιητικό σύστηµα. Ωστόσο, η πλήρης έκταση του προβλήµατος δεν είναι σαφής, επειδή είναι διαθέσιµο στο κοινό µόνο ένα µικρό ποσοστό επαρκών δεδοµένων τοξικότητας των πολλών χιλιάδων χηµικών που βρίσκονται σε καθηµερινή βιοµηχανική και οικιακή χρήση. Το WWF έχει τη δυνατότητα να παρέχει εµπεριστατωµένες γνώµες και αναλύσεις όσον αφορά αυτό το παγκόσµιο πρόβληµα. Για περισσότερα από 10 έτη, το WWF πρωτοστατούσε στην έρευνα αιχµής για τα χηµικά και ήταν µια από τις πρώτες οργανώσεις που δηµοσίευσαν αποδείξεις για το διαδεδοµένο και παγκόσµιο πρόβληµα της χηµικής µόλυνσης. Το WWF πιστεύει ότι η πρόταση του κανονισµού REACH για τη µεταρρύθµιση της νοµοθεσίας της Ε.Ε. για τα χηµικά µπορεί να συνεισφέρει σηµαντικά στη βιώσιµη ανάπτυξη. Ο κανονισµός REACH θα µπορούσε να διασφαλίσει ένα υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα την καινοτοµία για ασφαλέστερα και φιλικότερα προς το περιβάλλον προϊόντα. Ωστόσο, το WWF θεωρεί ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χρειάζεται σηµαντικές βελτιώσεις για να επιτύχει αυτούς τους στόχους. Το παρόν κείµενο κάνει µια απλή εισαγωγή στον κανονισµό REACH, περιγράφει ένα πλήθος βασικών ζητηµάτων στην αντιπαράθεση για τον κανονισµό REACH και εξηγεί τις προτεραιότητες του WWF για τη βελτίωση της νοµοθεσίας REACH. Όπου είναι δυνατό, παρέχεται µια διεύθυνση URL για πρόσβαση στα έγγραφα που αναφέρονται στην παρούσα έκθεση. Η διεύθυνση URL αναγράφεται µαζί µε τις υπόλοιπες αναφορές στην Ενότητα 14, σελίδα

12 4. Γιατί ο κανονισµός REACH είναι απαραίτητος Τα βιοµηχανικά χηµικά είναι απαραίτητα στη σύγχρονη κοινωνία από τα µονοµερή µε τα οποία κατασκευάζουµε τα πλαστικά, µέχρι τις χρωστικές ουσίες που χρησιµοποιούνται σε χρώµατα και βαφές και τα πρόδροµα υλικά για τα φαρµακευτικά. Ωστόσο, πολλά χηµικά έχουν επικίνδυνες ιδιότητες. Για το λόγο αυτό, έχει αναπτυχθεί ένα νοµοθετικό σύστηµα για τον προσδιορισµό και τη διαχείριση αυτών των κινδύνων. 4.1 Ένα σύντοµο ιστορικό των κανονισµών για τα χηµικά στην Ευρώπη Τα περισσότερα νοµοθετήµατα που αφορούν τα χηµικά διαµορφώνονται τώρα σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς το εµπόριο των χηµικών διευρύνεται. Αρχικά, στο επίκεντρο της προσοχής των Ευρωπαϊκών Κανονισµών βρισκόταν η ταξινόµηση και η επισήµανση των χηµικών (το 1967), τις οποίες ακολούθησε µια Οδηγία για τη δηµιουργία ενός συστήµατος Περιορισµών Χρήσης και Πώλησης (1976), που επέτρεψε τον περιορισµό της χρήσης των ιδιαίτερα επικίνδυνων χηµικών. Ωστόσο, δεν υπήρχε κάποια συγκεκριµένη υποχρέωση εκ µέρους της χηµικής βιοµηχανίας να εντοπίσει τους κινδύνους των χηµικών της και χωρίς τις απαραίτητες πληροφορίες, καµία από αυτές τις δύο οδηγίες δεν µπορούσε να λειτουργήσει σωστά. Στα περισσότερα νοµοθετικά συστήµατα (π.χ. για τα φαρµακευτικά, αλλά όχι για τα βιοµηχανικά χηµικά), αυτή η έλλειψη πληροφοριών ασφαλείας οδήγησε σε µια υποχρέωση παροχής αυτών των πληροφοριών ασφαλείας σχετικά µε νέες δραστηριότητες/ουσίες και, ακολούθως, στον ορισµό µιας µεταγενέστερης ηµεροµηνίας, κατά την οποία θα έπρεπε να παρέχονται πληροφορίες ασφαλείας για όλες τις υπάρχουσες ουσίες/δραστηριότητες. Με τα βιοµηχανικά χηµικά, υλοποιήθηκε µόνο το πρώτο µέρος αυτής της προσέγγισης: Σχεδιάστηκε µια λίστα "υπαρχουσών ουσιών", η οποία ανέγραφε όλα τα χηµικά που κυκλοφορούσαν στην αγορά από το 1971 έως το Αυτή η λίστα περιέχει περισσότερες από ουσίες. εν απαιτήθηκαν δεδοµένα ασφαλείας για αυτά τα χηµικά. Όλα τα χηµικά που κυκλοφόρησαν στην αγορά µετά τις 19 Σεπτεµβρίου 1981 έπρεπε να υποβληθούν σε µια διαδικασία κοινοποίησης "νέου χηµικού", όπου οι απαιτούµενες πληροφορίες ασφαλείας αυξάνονταν ανάλογα µε την αύξηση της ποσότητας παραγωγής των χηµικών. Υπάρχουν πολλά προβλήµατα σε αυτό το σύστηµα, µεταξύ των οποίων: Για ένα ποσοστό άνω του 90% των χηµικών της αγοράς τα υπάρχοντα χηµικά δεν απαιτούνται πληροφορίες ασφαλείας πριν την πώλησή τους. Η παραγωγή νέων χηµικών ουσιαστικά τιµωρείται, αφού η κοινοποίηση είναι απαραίτητη µόνο για τα νέα χηµικά και όχι για τα παλιά. Η Ε.Ε. έκανε µια προσπάθεια να ξεκινήσει τον προσδιορισµό των κινδύνων από τα υπάρχοντα χηµικά µέσω του κανονισµού "Υπάρχουσες ουσίες", το 1993, που υποχρέωσε τη βιοµηχανία να παρέχει τα διαθέσιµα δεδοµένα ασφαλείας για τα υπάρχοντα χηµικά και όρισε µια διαδικασία, κατά την οποία ο νοµοθέτης θα µπορούσε να αναλύει αυτά τα δεδοµένα. Στη συνέχεια θα ερευνούσε τα χηµικά προτεραιότητας σε µεγαλύτερο βάθος, οδηγώντας τελικά σε περιορισµούς πώλησης και χρήσης, αν υπήρχαν αρκετές αποδείξεις βλάβης. Ωστόσο, αυτό το σύστηµα δεν λειτούργησε σωστά, εν µέρει εξαιτίας του µεγάλου φόρτου εργασίας που θέτει στο νοµοθέτη -αντί για τον παραγωγό των χηµικών- αλλά κυρίως εξαιτίας της έλλειψης δεδοµένων ασφαλείας βλ. παρακάτω. Αυτήν τη στιγµή, η Ε.Ε. διαθέτει ένα πλέγµα µε περισσότερους από 40 Κανονισµούς και Οδηγίες που αφορούν χηµικές ουσίες. Όλα αυτά θα αντικατασταθούν από τον κανονισµό REACH, ένα ενιαίο και συνεκτικό σύστηµα. Αυτό θα διευκολύνει πολύ εκείνους που παράγουν ή χρησιµοποιούν χηµικά. 12

13 Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι πολύ µακροσκελής και σύνθετος Το µεγαλύτερο µέρος των σελίδων του κανονισµού REACH είναι ένα σύνολο λεπτοµερών απαιτήσεων για δοκιµές ασφαλείας, απαιτήσεις που διατυπώνονται κι από την υπάρχουσα νοµοθεσία. Στην πραγµατικότητα, µόνο οι πρώτες 200 σελίδες είναι σηµαντικές. Παρότι και αυτός ο αριθµός σελίδων είναι µεγάλος, ωστόσο ας ληφθεί υπόψη ότι αυτή η νοµοθεσία θα αντικαταστήσει περισσότερους από 40 υπάρχοντες νόµους, δηµιουργώντας έτσι ένα ενιαίο και συνεκτικό σύστηµα. 4.2 Αποτυχία των κανονισµών το διεθνές πλαίσιο Η Ευρώπη δεν είναι η µόνη περιοχή που έχει δοκιµάσει και απέτυχε να ρυθµίσει επαρκώς τα χηµικά. Στην πραγµατικότητα, οι Η.Π.Α. ήταν η πρώτη χώρα που ανέφερε την έννοια των Νέων/Υπαρχόντων χηµικών στη Νοµοθετική Πράξη περί Ελέγχου των Τοξικών Ουσιών (TSCA) το Τα δεδοµένα που απαιτούνται για τα νέα χηµικά είναι πολύ πιο λίγα στο σύστηµα των Η.Π.Α. και, όπως και στο σύστηµα της Ε.Ε., τα υπάρχοντα χηµικά απολαµβάνουν πατροπαράδοτων προνοµίων καθώς δεν απαιτούνται για αυτά δεδοµένα ασφαλείας. Στις Η.Π.Α. είναι ακόµα δυσκολότερο για την Αµερικάνικη Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) να περιορίσει τα υπάρχοντα χηµικά, εποµένως τις περισσότερες φορές αναγκάζεται να χρησιµοποιεί εθελοντικά προγράµµατα. Παρότι ήταν ρηξικέλευθος όταν θεσπίστηκε, είναι σαφές εδώ και πολλά χρόνια ότι ο νόµος TSCA δε λειτουργεί και τώρα υφίσταται πολλές κριτικές: "Η νοµοθετική πράξη TSCA δεν αποδείχθηκε επιτυχηµένο εργαλείο για τη διαχείριση των υπαρχόντων χηµικών. Στην πραγµατικότητα, δηµιούργησε µια κατάσταση στην οποία τα νέα χηµικά, που µπορεί να είναι πιο αβλαβή, υπόκεινται σε πολύ περισσότερους ελέγχους διαχείρισης κινδύνου και αναθεωρήσεις σε σύγκριση µε τα παλιότερα και ενδεχοµένως πιο επικίνδυνα χηµικά (για τα οποία δεν υπάρχει καµία διαχείριση) "Πάντως και για τα νέα χηµικά, σύµφωνα µε την πράξη TSCA, οι Ηνωµένες Πολιτείες απαιτούν τόσο λίγες πληροφορίες, ώστε να χρησιµοποιούνται αρκετές επιστηµονικές εικασίες για την αξιολόγησή τους. Πρόσθετα δεδοµένα ελέγχων, όπως εκείνα που απαιτούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.), γενικά δεν είναι διαθέσιµα." [1] "Παρόλο που οι υπάρχουσες διατάξεις της πράξης TSCA θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν πιο αποτελεσµατικά από την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA), η Υπηρεσία δεν είναι σε θέση να αντιµετωπίσει ουσιαστικά τους κινδύνους από τα χηµικά για τη δηµόσια υγεία ή το περιβάλλον χωρίς σηµαντικές διορθώσεις σε αυτή τη νοµοθετική πράξη για τη διαχείριση των χηµικών." [2] Ο Καναδάς είναι η πρώτη χώρα που ξεκίνησε πραγµατικά να αντιµετωπίζει το πρόβληµα των υπαρχόντων χηµικών. Η Καναδική Νοµοθετική Πράξη Προστασίας Περιβάλλοντος του 1999, υποχρεώνει το νοµοθέτη να κατηγοριοποιήσει και τις υπάρχουσες ουσίες που εµπορεύονται στον Καναδά µέχρι το Σεπτέµβριο του 2006 [3]. Αυτή η προσέγγιση επιβαρύνει πολύ το νοµοθέτη και περιορίζεται από την ποσότητα των πληροφοριών που είναι διαθέσιµες (η βιοµηχανία δεν έχει καµία υποχρέωση δηµιουργίας ενός συγκεκριµένου συνόλου δεδοµένων ασφαλείας). Το αποτέλεσµα είναι ότι ένα µεγάλο µέρος των δεδοµένων που χρησιµοποιούνται, προέρχεται από µοντέλα υπολογιστών. Μια ενδιαφέρουσα πλευρά του καναδικού συστήµατος είναι ότι, αντίθετα µε τον κανονισµό REACH, ο νοµοθέτης αξιολογεί όλα τα δεδοµένα που παρέχει η βιοµηχανία. Όµως, ο κανονισµός REACH συντάχθηκε ώστε να επιτρέψει στην Ε.Ε. να µοιραστεί τις πληροφορίες ασφαλείας των χηµικών µε άλλες χώρες όπως ο Καναδάς, εποµένως οι φάκελοι καταχώρισης της Ε.Ε. µπορεί να καταλήξουν να αξιολογηθούν στον Καναδά, ακόµα κι αν οι Ευρωπαίοι νοµοθέτες δεν τους αξιολογήσουν κατάλληλα. Ωστόσο, ο κανονισµός REACH είναι ο πρώτος κανονισµός στον κόσµο που δίνει τέλος στην τεχνητή νοµοθετική διάκριση ανάµεσα σε νέα και υπάρχοντα χηµικά µια διάκριση χωρίς καµία επιστηµονική βάση. Ο κανονισµός REACH θα ζητήσει την παράδοση των δεδοµένων ασφαλείας για τα υπάρχοντα χηµικά µέχρι το 2018 περίπου. ηλαδή τουλάχιστον 37 έτη µετά το έτος-ορόσηµο 1981, που αποτελεί την ηµεροµηνία έναρξης των απαιτήσεων πληροφόρησης για τα νέα χηµικά. Τα 37 έτη είναι µικρή περίοδος για την παροχή πληροφόρησης για όλα τα χηµικά που διακινούνται στην αγορά; 13

14 4.3 Βασικό πρόβληµα 1: Παγκόσµια έλλειψη διαθέσιµων πληροφοριών ασφαλείας για τα περισσότερα χηµικά Όπως αναφέρθηκε στην προηγούµενη ενότητα, τα τωρινά νοµοθετικά συστήµατα δεν έχουν υποχρεώσει τη χηµική βιοµηχανία να παρέχει πληροφορίες ασφαλείας για τα χηµικά που εµπορεύεται εδώ και δεκαετίες, τις λεγόµενες "Υπάρχουσες Ουσίες". Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες ελάχιστες υποχρεώσεις για τη βιοµηχανία όσον αφορά αυτά τα χηµικά. Για παράδειγµα: Η υποχρέωση κατηγοριοποίησης και επισήµανσης των χηµικών, [4] η υποχρέωση διεξαγωγής έρευνας, ώστε να αποκτήσουν επίγνωση των σχετικών διαθέσιµων δεδοµένων που υπάρχουν αναφορικά µε τις ιδιότητες των εν λόγω ουσιών. Βάσει των πληροφοριών αυτών, θα συσκευάζουν και προσωρινώς θα εξασφαλίζουν τη σήµανση αυτών των ουσιών». Η υποχρέωση για την προστασία των εργατών. Η υποχρέωση για την προστασία των καταναλωτών και των φυσικών ή νοµικών προσώπων που χρησιµοποιούν τις ουσίες. Παρά τις υποχρεώσεις αυτές, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι ένα µεγάλο µέρος της χηµικής βιοµηχανίας δεν έχει ερευνήσει την ασφάλεια των χηµικών της. Η σύνοψη µερικών ερευνών που παρουσιάζουν το πρόβληµα, δόθηκε σε µια έκθεση που εκπονήθηκε το 2003 από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [5]: το 1984, το Εθνικό Συµβούλιο Ερευνών (1984) των Η.Π.Α. υπολόγισε ότι µόνο για το 22% των χηµικών µεγάλου όγκου παραγωγής (HPVC) στις Η.Π.Α. υπήρχαν διαθέσιµα "ελάχιστα" δεδοµένα τοξικότητας. Το 1990, µια λεπτοµερής ανάλυση του ελέγχου των χηµικών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα παρουσίασε µια παρόµοια έλλειψη πληροφοριών για τη χρήση και την τοξικότητα των υπαρχόντων χηµικών (Haigh & Baillie 1992). Η έκθεση των Haigh & Baillie περιέγραψε επίσης το πρόβληµα της έλλειψης πληροφοριών για χρήσεις από φυσικά ή νοµικά πρόσωπα. Το 1996, µια διεθνής αναθεώρηση της εκτίµησης κινδύνων των χηµικών αποκάλυψε το ίδιο (Van Leeuwen et al. 1996). Μια λεπτοµερής ανάλυση από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Χηµικών Ουσιών (Allanou et al. 1999) οδήγησε στο ίδιο συµπέρασµα, όσον αφορά την έλλειψη πληροφοριών για τα χηµικά µεγάλου όγκου παραγωγής: µόνο για το 14% των HPVC της Ε.Ε. υπήρχαν βασικά δεδοµένα πληροφόρησης (σύµφωνα µε την Οδηγία 67/548/ΕΟΚ, Παράρτηµα VIIA), για το 65% υπήρχαν λιγότερα δεδοµένα από τα απαιτούµενα και για το 21% δεν υπήρχαν καθόλου δεδοµένα (δηλ. περίπου 85% των χηµικών δεν είχαν επαρκείς πληροφορίες για να γίνει µια στοιχειώδης εκτίµηση κινδύνων). Η έλλειψη δεδοµένων για τις επικίνδυνες ιδιότητες των χηµικών ήταν η κινητήρια δύναµη για την ανάπτυξη µιας νέας πολιτικής για τα χηµικά στην Ε.Ε. Η βασική έκθεση για το ευρωπαϊκό νοµοθετικό σύστηµα συντάχθηκε από τους Allanou et al το 1999, για το Ευρωπαϊκό Γραφείο Χηµικών Ουσιών, όπως αναφέρθηκε στο παραπάνω κείµενο [6]. Ως αποτέλεσµα αυτών των µελετών, ένας αξιωµατούχος της σουηδικής κυβέρνησης δήλωσε ότι "οι περισσότερες ουσίες που κυκλοφορούν στην αγορά δεν καλύπτονται στην πραγµατικότητα από την τρέχουσα νοµοθεσία" [7]. Χωρίς πληροφορίες ασφαλείας δεν είναι δυνατή η ταξινόµηση και η επισήµανση των χηµικών, η υλοποίηση των κατάλληλων µέτρων υγείας και ασφαλείας, ο προσδιορισµός των χηµικών µε τις επιβλαβέστερες ιδιότητες ή ακόµα και ο προσδιορισµός των χηµικών ύψιστης προτεραιότητας. Είναι ενδιαφέρον να σηµειωθεί ότι η χηµική βιοµηχανία έχει µια πολύ µακρά ιστορία αντίθεσης σε κανονισµούς που απαιτούν πληροφορίες ασφαλείας για τα χηµικά της, η οποία χρονολογείται τουλάχιστον από το 1972, σύµφωνα µε έγγραφα που είναι διαθέσιµα στο Αρχείο Χηµικής Βιοµηχανίας (www.chemicalindustryarchive.org). Σε αντίθεση µε άλλους τοµείς (π.χ. φαρµακευτικά, εντοµοκτόνα, κτηνιατρικά φάρµακα), η χηµική βιοµηχανία εξακολουθεί να εµπορεύεται ουσίες χωρίς δεδοµένα ασφαλείας. Μια λεπτοµερής µελέτη, που οργανώθηκε από ρυθµιστικές αρχές των κρατών-µελών για τα χηµικά, εξέτασε την 14

15 ακρίβεια των δελτίων δεδοµένων ασφαλείας, καθώς και την ταξινόµηση και την επισήµανση των προϊόντων, που είναι τα βασικά εργαλεία για την πληροφόρηση σχετικά µε τους κινδύνους από τα χηµικά στους µεταγενέστερους χρήστες [8]. Αυτή η µελέτη, που ονοµάζεται ECLIPSE, διαπίστωσε ότι: Το 78% των προϊόντων που επιθεωρήθηκαν έφεραν τουλάχιστον µία έλλειψη είτε στο δελτίο δεδοµένων ασφαλείας είτε στην κατηγοριοποίηση και επισήµανσή τους. Το 69% των προϊόντων παρουσίαζαν ελλείψεις στα δελτία δεδοµένων ασφαλείας τους. Σηµειώστε ότι αυτή η µελέτη δεν εξετάζει τις ελλείψεις που οφείλονται στη µη διαθεσιµότητα δεδοµένων. Η Λευκή Βίβλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το REACH ορίζει: «Ως απόρροια των συστηµατικών δοκιµών των νέων ουσιών, το 70% των ουσιών αυτών έχει κριθεί επικίνδυνο». [9]. Είναι πολύ πιθανό ότι ένα παρόµοιο ποσοστό των υπαρχόντων χηµικών θα πρέπει να χαρακτηριστεί επικίνδυνο, όταν θα υπάρχουν διαθέσιµες σωστές πληροφορίες ασφαλείας. 4.4 Βασικό πρόβληµα 2: Βραδεία και ανεπαρκής δράση για τα προβληµατικά χηµικά Σύµφωνα µε το σύστηµα των υπαρχόντων χηµικών, είναι ευθύνη της Πολιτείας να συγκεντρώσει και να αναλύσει πληροφορίες για τα προβληµατικά χηµικά, καθώς και να δικαιολογήσει τον έλεγχό τους. ηλαδή η βιοµηχανία δεν έχει την υποχρέωση να δείξει την ασφάλεια των χηµικών της. Η συλλογή πληροφοριών για τα χηµικά είναι πολύ δύσκολη για το νοµοθέτη. Μια µελέτη εκτίµησης κινδύνων, που πραγµατοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράµµατος υπαρχόντων χηµικών, διαπίστωσε ότι σε πολλές περιπτώσεις οι κίνδυνοι για τους καταναλωτές δεν είχαν γίνει αντιληπτοί κατά την έναρξη της µελέτης, αλλά προέκυψαν καθώς προχωρούσε η µελέτη [10]. Το αναποτελεσµατικό σύστηµα υπαρχόντων χηµικών οδήγησε σε πολύ αργές δράσεις ενάντια στα προβληµατικά χηµικά και σε συνεχιζόµενη χρήση χιλιάδων άλλων χηµικών για τα οποία οι πληροφορίες δεν επαρκούν, προκειµένου να προσδιοριστεί αν είναι προβληµατικά ή όχι. Στη σελίδα 95, εξετάζονται σε βάθος ορισµένα τρέχοντα προβλήµατα των χηµικών, όπως οι µελέτες εργασίας για τα προβλήµατα του τωρινού συστήµατος, οι βελτιώσεις που θα επιφέρει ο κανονισµός REACH και οι περαιτέρω βελτιώσεις που είναι δυνατές αν υιοθετηθούν οι προτάσεις του WWF. 15

16 5. Το σύντοµο ιστορικό του κανονισµού REACH Μύθος: Ο κανονισµός REACH συντάχθηκε βιαστικά, µε ανεπαρκή συνεννόηση Πραγµατικότητα: Ο κανονισµός REACH και η αναθεώρηση της πολιτικής για τα χηµικά συζητούνται από το 1998, µε πολυάριθµες συζητήσεις των ενδιαφερόµενων και πρωτοφανή συνεννόηση µέσω Ιnternet Ο κανονισµός REACH δηµιουργήθηκε έπειτα από µακρά διαδικασία αντιπαράθεσης και συζητήσεων των ενδιαφερόµενων µέσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις κυβερνήσεις των κρατών-µελών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ακολουθεί µια σύντοµη περιγραφή ορισµένων βασικών συµβάντων: Απρίλιος 1998: Το Άτυπο Συµβούλιο Περιβάλλοντος της Ε.Ε. συνεδριάζει στο Chester του Ηνωµένου Βασιλείου κι εκφράζει ανησυχίες σχετικά µε το νοµοθετικό σύστηµα των χηµικών. Νοέµβριος 1998: Η Επιτροπή δηµοσιεύει έκθεση για τη λειτουργία των τεσσάρων κύριων ρυθµιστικών οργάνων για τα χηµικά [11] Φεβρουαρίου 1999: ιοργάνωση από την Επιτροπή συζήτησης εµπλεκόµενων φορέων: Βιοµηχανικά χηµικά: Βάρος του παρελθόντος, πρόκληση για το µέλλον. 26 Ιουνίου 1999: Το Συµβούλιο Περιβάλλοντος συµπεραίνει ότι υπάρχει ανάγκη για µια νέα προσέγγιση στους κανονισµούς για τα χηµικά και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει ένα έγγραφο πολιτικής που περιγράφει µια νέα στρατηγική για τα χηµικά, το αργότερο µέχρι το τέλος του 2000 [12]. 13 Φεβρουαρίου 2001: Η Επιτροπή δηµοσιεύει τη Λευκή Βίβλο, όπου για πρώτη φορά περιγράφεται το σύστηµα REACH [9]. 2 Απριλίου 2001: Η Επιτροπή διοργανώνει µια δηµόσια αντιπαράθεση για τους εµπλεκόµενους φορείς σχετικά µε την πρόταση του κανονισµού REACH και δηµοσιεύει µια έκθεση της συζήτησης [13]. 7 Ιουνίου 2001: Το Συµβούλιο επιστρέφει την πρόταση του κανονισµού REACH στο Συµβούλιο Περιβάλλοντος [14]. Οκτώβριος/Νοέµβριος 2001: Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συζητά και ψηφίζει την έκθεση για την πρόταση του κανονισµού REACH, υποστηρίζοντας την πρόταση [15]. Χειµώνας 2001/02: Οµάδες τεχνικών εργασιών για τον κανονισµό REACH, που οργανώνονται από την Επιτροπή µε τη συµβολή των εµπλεκοµένων. 21 Μαΐου 2002: Η Επιτροπή διοργανώνει µια δηµόσια συζήτηση για τους εµπλεκόµενους, σχετικά µε τον Αντίκτυπο του Κανονισµού REACH στις Επιχειρήσεις [16], στην οποία παρουσιάζεται και συζητείται µια πρόχειρη εκτίµηση του αντικτύπου στις επιχειρήσεις. Κατόπιν, αυτή η εκτίµηση δηµοσιεύεται τον Ιούνιο [17]. Μάιος-Ιούλιος 2003: Συνεννόηση µέσω Internet για το πλήρες κείµενο του προσχεδίου του κανονισµού REACH. 29 Οκτωβρίου 2003: Η πρόταση του κανονισµού REACH δηµοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή [18], µαζί µε µια εκτεταµένη εκτίµηση του αντικτύπου [19]. Η δηµόσια συζήτηση µεταφέρεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συµβούλιο. 21 Νοεµβρίου 2003: Ηµερίδα της Επιτροπής για την εκτίµηση του αντικτύπου του κανονισµού REACH. Μύθος: Ο κανονισµός REACH είναι µια προβληµατική, αµιγώς περιβαλλοντική πρόταση Πραγµατικότητα: Το κείµενο του REACH αποτέλεσε αντικείµενο διαπραγµατεύσεων, φράση προς φράση, ως κείµενο συµβιβασµού ανάµεσα στη Γ. Περιβάλλοντος και στη Γ. Επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στη συνέχεια αποδυναµώθηκε, λόγω της επιθετικής και ανακριβούς άσκησης πίεσης από τη βιοµηχανία στη διάρκεια των διαβουλεύσεων στο ιαδίκτυο. Το REACH χρειάζεται ενίσχυση, εάν πρόκειται να επιτύχει τους αρχικούς του στόχους και να µπορεί να προστατεύσει σωστά την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. 16

17 5.1 Ένα σύντοµο ιστορικό άσκησης πολιτικής πίεσης στον κανονισµό REACH Η αναθεώρηση της πολιτικής της Ε.Ε. για τα χηµικά είναι ένα θέµα που έχει συζητηθεί εκτενώς, µε τη χηµική βιοµηχανία να αντιτίθεται στη θεµελιώδη αναδιάρθρωση. Ωστόσο, η έλλειψη δεδοµένων ασφαλείας για τα χηµικά, σε συνδυασµό µε τα προβλήµατα που αντιµετώπισαν οι νοµοθέτες κατά τη λειτουργία του τρέχοντος συστήµατος, σηµαίνει ότι η «Κοινότητα» της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο και σε επίπεδο Ε.Ε. πείστηκε για την αναγκαιότητα ενός νέου συστήµατος. Αυτή η «Κοινότητα» πολιτικής υποδέχθηκε ευµενώς τον τρόπο προσέγγισης του κανονισµού REACH, όταν παρουσιάστηκε στη Λευκή Βίβλο, επειδή είχε χρησιµοποιήσει το τρέχον σύστηµα και γνώριζε το είδος των αλλαγών που ήταν απαραίτητες. Μέχρι τη Λευκή Βίβλο, η χηµική βιοµηχανία (µέσω του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου Χηµικών Βιοµηχανιών - CEFIC) εστίασε το µεγαλύτερο µέρος της προσοχής της στους ειδικούς πολιτικής για τα χηµικά, ενώ αξίωνε την αναγνώριση της αξίας του εθελοντικού συστήµατος "Υπεύθυνη φροντίδα. Όταν δηµοσιεύτηκε η Λευκή Βίβλος για τον κανονισµό REACH, η χηµική βιοµηχανία αντιλήφθηκε ότι δεν ήταν σε θέση να πείσει τους ειδικούς για την πολιτική των χηµικών, οπότε επέλεξε ένα νέο στόχο. Τα Υπουργεία Βιοµηχανίας και Οικονοµικών. Μετά τη δηµοσίευση της Λευκής Βίβλου, το CEFIC, ο κεντρικός σύνδεσµος επιχειρήσεων της Ε.Ε. (UNICE) και οι αντίστοιχοι εθνικοί σύνδεσµοι, επικεντρώθηκαν σε επιχειρήµατα κατά του κανονισµού REACH, µε βάση το κόστος. Όπως αναλύεται στην Ενότητα 7, σελίδα 30, αυτή η στρατηγική περιλάµβανε τη δηµιουργία µελετών που θα εµφάνιζαν πολύ υψηλό κόστος και απώλειες πολλών θέσεων εργασίας κατά την εφαρµογή του κανονισµού REACH. Το γεγονός ότι αυτές οι µελέτες καταδικάστηκαν στη συνέχεια από άλλους οικονοµολόγους δεν έπαιξε σηµαντικό ρόλο. Από µόνες τους οι µελέτες θα προκαλούσαν την απαιτούµενη δηµοσιότητα και θα συντελούσαν στο κλίµα αβεβαιότητας σχετικά µε τις επιπτώσεις του κανονισµού REACH, ειδικά µέσα στα Υπουργεία Βιοµηχανίας και Οικονοµικών (αλλά και στους Πρωθυπουργούς). Αυτές οι µελέτες ήταν επίσης µια βασική τακτική ώστε να κινητοποιηθούν τα φυσικά ή νοµικά πρόσωπα που χρησιµοποιούσαν τα χηµικά ενάντια στον REACH. Αυτό θα επιτυγχάνονταν ιδίως µέσω της απειλής ότι η χηµική βιοµηχανία θα σταµατούσε να παράγει µεγάλες ποσότητες χηµικών (ανατρέξτε στην ενότητα Βασική µελέτη επιπτώσεων, ζήτηµα 2 Η υπόθεση της µη-επιλογής, σελίδα 49). Η χηµική βιοµηχανία βρήκε επίσης πρόθυµους συνεργάτες στις Η.Π.Α. και ιδιαίτερα το Αµερικανικό Συµβούλιο Χηµείας (την Ένωση Χηµικών Βιοµηχανιών των Η.Π.Α.) και την Κυβέρνηση των Η.Π.Α. Μία από τις αρχικές «συνεισφορές» της κυβέρνησης των Η.Π.Α. στη δηµόσια αντιπαράθεση ήταν ένα άτυπο έγγραφο (non-paper) που διανεµήθηκε την άνοιξη/καλοκαίρι 2002, και έβριθε ανακριβειών (βλ. σελίδα 46). Ωστόσο, αυτό ήταν µόνο ένα στοιχείο µιας µακροχρόνιας εκστρατείας της κυβέρνησης των Η.Π.Α. κατά του REACH, η οποία µεταξύ άλλων περιλάµβανε τηλεγραφήµατα από τον Colin Powell προς όλες τις πρεσβείες των Η.Π.Α. στην Ε.Ε.. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ καλούσε τους υπεύθυνους των πρεσβειών να ασκήσουν πολιτική πίεση στις κυβερνήσεις των χωρών όπου βρίσκονταν, και να κανονίσουν συσκέψεις µε διευθυντές της Dow Chemical στην πρεσβεία των Η.Π.Α. στην Ελλάδα. Η άσκηση πολιτικής πίεσης εκ µέρους της κυβέρνησης των Η.Π.Α. περιγράφεται λεπτοµερώς σε µια έκθεση που δηµοσιεύτηκε από το γερουσιαστή Waxman [20]. Ταυτόχρονα, οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις για το περιβάλλον και τους καταναλωτές, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Η.Π.Α., έκαναν εκστρατείες για να υποστηρίξουν έναν ισχυρότερο κανονισµό REACH. Για παράδειγµα: 17 Το 1999, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (Μ.Κ.Ο.) για την προστασία του περιβάλλοντος και των καταναλωτών συµφώνησαν πάνω σε πέντε βασικές αρχές για την πολιτική Χηµικών της Ε.Ε., που µετονοµάστηκε σε «Χάρτη της Κοπεγχάγης» το Τη Χάρτα αυτή υποστήριξαν πολλές Μ.Κ.Ο. για την προστασία του περιβάλλοντος και των καταναλωτών, µεταξύ των οποίων οι EEB, Friends of the Earth, WWF και BEUC (η οργάνωση των καταναλωτών): «Από την αναθεώρηση της Ε.Ε. επί της πολιτικής χηµικών απαιτούµε: Πλήρες δικαίωµα στη γνώση, συµπεριλαµβανοµένης της γνώσης ποια χηµικά εµπεριέχονται στα προϊόντα, Προθεσµία κατά την οποία όλα τα χηµικά στην αγορά θα πρέπει να έχουν ελεγχθεί από ανεξάρτητες πηγές ως προς την ασφάλειά τους. Όλες οι χρήσεις ενός χηµικού θα πρέπει να έχουν λάβει έγκριση και να έχουν κριθεί ασφαλείς πέραν κάθε εύλογης αµφιβολίας, Τη σταδιακή αποµάκρυνση των ανθεκτικών ή βιοσυσσωρεύσιµων χηµικών, Την απαίτηση τα λιγότερο ασφαλή χηµικά να υποκατασταθούν µε ασφαλέστερες εναλλακτικές

18 λύσεις, Τη δέσµευση να σταµατήσουν όλες οι εκλύσεις επιβλαβών ουσιών στο περιβάλλον έως το 2020.» Στην Ευρώπη, το 2003 περισσότεροι από πολίτες υπέγραψαν τη ιακήρυξη για ένα µέλλον χωρίς τοξικά, που ζητούσε ενίσχυση του κανονισµού REACH [21]. Στις Η.Π.Α., το 2003 περισσότεροι από πολίτες και 60 οµάδες υπέγραψαν τη " ιακήρυξη ανεξαρτησίας των Η.Π.Α. από επικίνδυνα χηµικά, υποστηρίζοντας τον κανονισµό REACH και ζητώντας την ενίσχυσή του [22]. Περαιτέρω υποστήριξη των Η.Π.Α. για τον κανονισµό REACH προήλθε από το Σαν Φρανσίσκο, όπου το εκεί Συµβούλιο Επιθεωρητών ψήφισε υπέρ της υποστήριξης του κανονισµού REACH [23]. Περισσότερες πληροφορίες για το ιστορικό του κανονισµού REACH υπάρχουν στο έγγραφο Ο µόνος οδηγός του πλανήτη στα µυστικά της πολιτικής για τα χηµικά στην Ε.Ε. [24]. Μια σύντοµη εξέταση των µελλοντικών πολιτικών πιέσεων για τον κανονισµό REACH βρίσκεται στη σελίδα

Νέα νομοθεσία χημικών REACH υποχρεώσεις των επιχειρήσεων οφέλη για καταναλωτές και επιχειρήσεις Δ. Τσίχλης Προϊστάμενος Δ/νσης Περιβάλλοντος

Νέα νομοθεσία χημικών REACH υποχρεώσεις των επιχειρήσεων οφέλη για καταναλωτές και επιχειρήσεις Δ. Τσίχλης Προϊστάμενος Δ/νσης Περιβάλλοντος Νέα νομοθεσία χημικών REACH υποχρεώσεις των επιχειρήσεων οφέλη για καταναλωτές και επιχειρήσεις Δ. Τσίχλης Προϊστάμενος Δ/νσης Περιβάλλοντος ΙΩΆΝΝΙΝΑ 08.04.09 1 Νομοθεσία Καταργείται-ενσωματώνεται σταδιακά

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Δήμητρα Δανιήλ Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ

Δρ Δήμητρα Δανιήλ Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ REACH - Καν. 1907/06 Registration- Εvaluation-Authorisation-Restriction of Chemicals Δρ Δήμητρα Δανιήλ Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ REACH - Καν. 1907/06 Registration-

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός 1907/2006/ΕΚ (REACH) Πρόκληση & προοπτικές

Κανονισμός 1907/2006/ΕΚ (REACH) Πρόκληση & προοπτικές Κανονισμός 1907/2006/ΕΚ (REACH) Πρόκληση & προοπτικές Ιωάννα Αγγελοπούλου Δ/νση Περιβάλλοντος E-mail: mail:elhelpdesk@ath.forthnet.gr Ημερίδα REACH,Πάτρα 05.12.2007 1 REACH γενικά Registration Evaluation

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. L 44/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.2.2011

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. L 44/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.2.2011 L 44/2 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.2.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 143/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2011 για την τροποποίηση του παραρτήματος XIV του κανονισμού 1907/2006

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 2006/121/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 18ης Δεκεμβρίου 2006

ΟΔΗΓΙΑ 2006/121/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 18ης Δεκεμβρίου 2006 L 396/854 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 30.12.2006 ΟΔΗΓΙΑ 2006/121/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 18ης Δεκεμβρίου 2006 για την τροποποίηση της οδηγίας 67/548/ΕΟΚ του

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες εθνικής αρμόδιας Αρχής για την αποτελεσματική εφαρμογή του REACH

Δραστηριότητες εθνικής αρμόδιας Αρχής για την αποτελεσματική εφαρμογή του REACH Δραστηριότητες εθνικής αρμόδιας Αρχής για την αποτελεσματική εφαρμογή του REACH Δημήτρης Τσίχλης Δ/νση Περιβάλλοντος Γ.Χ.Κ. 1 Ιστορική αναδρομή I Η ισχύουσα νομοθεσία για τα επικίνδυνα χημικά ξεκίνησε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ

ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ Χημικός, Προϊστάμενος Χημικής Υπηρεσίας Πατρών Γενικού Χημείου του Κράτους Πάτρα, 5-12-2007

Διαβάστε περισσότερα

Ο εξειδικευμένος οδηγός σας για τη νομοθεσία περί χημικών ουσιών της Ε.Ε.

Ο εξειδικευμένος οδηγός σας για τη νομοθεσία περί χημικών ουσιών της Ε.Ε. Ο εξειδικευμένος οδηγός σας για τη νομοθεσία περί χημικών ουσιών της Ε.Ε. Πολλές εταιρείες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών παρέχουν γενική κανονιστική υποστήριξη, αλλά λίγες μόνο παρέχουν τις έγκαιρες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2232/96 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 28ης Οκτωβρίου 1996 σχετικά µε τη θέσπιση κοινοτικής διαδικασίας για τις αρωµατικές ύλες που χρησιµοποιούνται ή προορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

REACH και ελληνικές χηµικές βιοµηχανίες

REACH και ελληνικές χηµικές βιοµηχανίες REACH και ελληνικές χηµικές βιοµηχανίες Εισαγωγή Από τις αρχές του 1990, η περιβαλλοντική οργάνωση WWF έχει προβληµατιστεί σχετικά µε τις επιδράσεις των τοξικών χηµικών στη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 ««««««««««««2009 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ 2004/0036(COD) 11.1.2005 ***I ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την πρόταση οδηγίας του

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τι είναι Οικολογικά Σχολεία Εγγραφή Εφαρμογή του Προγράμματος Αίτηση Αυτοαξιολόγησης Βράβευση Η Περιβαλλοντική Επισκόπηση των Οικολογικών Σχολείων ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών

Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών Ένα ευρωπαϊκό εγχειρίδιο σχετικά µε τη λειτουργία έγκαιρης πληροφόρησης για τα νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη Συνοπτικη Παρουσιαση Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020

Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Στρατηγικοί στόχοι για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Τυποποίησης* μέχρι το 2020 Η Ευρωπαϊκή τυποποίηση θα αποτελέσει ουσιαστικό παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο, την ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (LIFE+) PROTEAS: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ REACH/CLP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (LIFE+) PROTEAS: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ REACH/CLP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ (LIFE+) PROTEAS: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ REACH/CLP ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εισηγήτρια: Λίνα Μαχαιρά, MΠΔ, MSc Πολυτεχνείο Κρήτης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.9.2014 SWD(2014) 274 final ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ που συνοδεύει το έγγραφο Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΤ 2011-2012 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΤ 2011-2012 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΚΤ 2011-2012 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ (ΕΑΠΑΠ) ΣΤΟ ΕΣΠΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός REACH Καταχώριση - Αξιολόγηση

Κανονισμός REACH Καταχώριση - Αξιολόγηση Κανονισμός REACH Καταχώριση - Αξιολόγηση Ελένη Φούφα Δ/νση Περιβάλλοντος Εκπαίδευση νέων χημικών CLP- REACH. Αθήνα 14,15,16/10/2013 1 REACH? R egistration E valuation A uthorisation and Restriction of

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Κατάλογος της ΕΕ που περιλαµβάνει πρόσωπα, οµάδες και οντότητες στις οποίες εφαρµόζονται ειδικά µέτρα για την καταπολέµηση της τροµοκρατίας 22 εκεµβρίου 2009 Η ΕΕ θέσπισε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ. Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης. Κύριος στόχος Απαιτούμενη ενέργεια Χρονοδιάγραμμα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ Προκαταρκτική Eργασία: Σύσταση Ομάδων Διοικητικής Aναδιάρθρωσης 0.1 Σύσταση Υψηλού Επιπέδου Ομάδας Αναδιάρθρωσης της Δημόσιας Διοίκησης 0.2 Σύσταση Ομάδας Υποστήριξης της

Διαβάστε περισσότερα

CLP ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ 1272/2008/ΕΚ

CLP ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ 1272/2008/ΕΚ CLP ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ 1272/2008/ΕΚ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΡΟΛΟΙ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ - ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ Δρ. Δήμητρα Δανιήλ Προϊσταμένη της Δ/νσης Περιβάλλοντος Διημερίδα CLP - REACH. Αθήνα 30.11 1.12.2010 1 Τi είναι ο Κανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ»

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» ευτέρα 3 Ιουνίου 2002 - Ο Έλληνας ασθενής καθυστερεί σηµαντικά να έχει στη διάθεσή του ένα νέο φάρµακο σε σχέση µε τον ευρωπαίο πολίτη. Η επισήµανση έχει

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 29.6.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ για την εφαρμογή της οδηγίας 2005/36/ΕΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας

Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Πληροφοριακό έντυπο διαχείριση κινδύνων υγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας Αυτό το πληροφοριακό έντυπο παρέχει γενικές οδηγίες στα πρόσωπα (φυσικά ή νομικά) που εκτελούν μια επιχείρηση ή αναλαμβάνων

Διαβάστε περισσότερα

20.5.2003 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 118/5. Ανακοίνωση της Επιτροπής (2003/C 118/03)

20.5.2003 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 118/5. Ανακοίνωση της Επιτροπής (2003/C 118/03) 20.5.2003 Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 118/5 Ανακοίνωση της Επιτροπής Υπόδειγµα δήλωσης σχετικά µε τα στοιχεία που αφορούν την ιδιότητα ΜΜΕ µιας επιχείρισης (2003/C 118/03) Η παρούσα ανακοίνωση

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης των Ηνωµένων Πολιτειών της Αµερικής σχετικά µε την επιβολή εισαγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

23.3.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/25

23.3.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/25 23.3.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/25 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 284/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 22ας Μαρτίου 2011 για καθορισμό ειδικών όρων και λεπτομερών διαδικασιών για την εισαγωγή πλαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ, I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 14.6.2014 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 183/5 Ψήφισμα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία»

«Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» «Οι συνέπειες από την εφαρμογή της νομοθεσίας για την Περιβαλλοντική Ευθύνη στην Ελληνική Βιομηχανία» Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε περιβαλλοντικά έργα και αξιολογήσεις

Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε περιβαλλοντικά έργα και αξιολογήσεις Γιώργος Δ. Κωνσταντινόπουλος Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω Ειδικός Εμπειρογνώμονας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε περιβαλλοντικά έργα και αξιολογήσεις Σκοπός: η διαμόρφωση ενός πλαισίου για την περιβαλλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ EFQM ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ... 4 3. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη

Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης Κύριες εξελίξεις: Πρόσφατα, ελήφθη απόφαση σταθμός για τη σύσταση διευθύνουσας ομάδας υψηλού επιπέδου για τη μεταρρύθμιση υπό την εποπτεία του πρωθυπουργού. Στις 6 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΜΑΡΟΥΣΙ, ΑΘΗΝΑ

ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΜΑΡΟΥΣΙ, ΑΘΗΝΑ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΧΕ ΙΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟ ΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ, ΙΑΣΥΝ ΕΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ (ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ, ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΜΩΝ) ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2001 ΕΩΣ (ΑΡ.2) ΤΟΥ 2004 Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε.

Εθνικό Σύστηµα ιαπίστευσης Α.Ε. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ Ο ΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ/ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΣΥ ΚΟ-ΑΣΤΙΚΕΥΘ/01/00/30-06-2008 1/5 ΕΣΥ ΚΟ-ΑΣΤΙΚΕΥΘ Έκδοση: 01

Διαβάστε περισσότερα

Απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Απριλίου 2002 για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου του Κυότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο

Απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Απριλίου 2002 για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου του Κυότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο Απόφαση του Συμβουλίου της 25ης Απριλίου 2002 για την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, του Πρωτοκόλλου του Κυότο στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές και την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 2009 Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών 2008/2173(INI) 20.11.2008 ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΘΕΣΗΣ σχετικά με την προστασία των καταναλωτών, ιδίως των ανηλίκων, όσον αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) /... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.6.2015

ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) /... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 23.6.2015 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.6.2015 C(2015) 4157 final ΚΑΤ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) /... ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 23.6.2015 για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ

Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Εμπειρίες και Προβλήματα από την Εφαρμογή του Συστήματος HACCP Η Άποψη του ΕΦΕΤ Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Ευρωπαϊκό Ρυθμιστικό Πλαίσιο Εργαλεία: Κανονισμοί Ισχύουν σε ΟΛΑ τα Κράτη Μέλη αμέσως

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή ΨΗΦΙΣΜΑ Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή Βρυξέλλες, 15 Φεβρουαρίου 2007 ΨΗΦΙΣΜΑ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η εφαρμογή της ανανεωμένης στρατηγικής της Λισσαβώνας" CESE

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία

Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα. Πέμπτη, 10.04.2014. Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Ομιλία υπουργού Οικονομικών και Προέδρου του ECOFIN Γ.Στουρνάρα Πέμπτη, 10.04.2014 Ημέρα Ανταγωνισμού- Εναρκτήρια Ομιλία Επίτροπε, Υπουργοί, αγαπητοί σύνεδροι Με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση σας καλωσορίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ. ΘΕΜΑ: «Η συµµετοχή δικηγόρων στα συµπράττοντα σχήµατα για. τις µελέτες κτηµατογράφησης Νοµικές εργασίες. κτηµατογράφησης από δικηγόρους»

ΕΙΣΗΓΗΣΗ. ΘΕΜΑ: «Η συµµετοχή δικηγόρων στα συµπράττοντα σχήµατα για. τις µελέτες κτηµατογράφησης Νοµικές εργασίες. κτηµατογράφησης από δικηγόρους» Προς το Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδος Τµήµα Κεντρικής Μακεδονίας Θεσσαλονίκη 15 Ιουνίου 2005 ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΘΕΜΑ: «Η συµµετοχή δικηγόρων στα συµπράττοντα σχήµατα για τις µελέτες κτηµατογράφησης Νοµικές εργασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Θεσσαλονίκη, 12-11-2012 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 3603 ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΣ Τον κ. Πρόεδρο της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Θεσσαλονίκης ΘΕΜΑ: Επανεξέταση δεδομένων διαγωνισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ Καν. REACH B! ΦΑΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ.

ΕΦΑΡΜΟΓΗ Καν. REACH B! ΦΑΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ Καν. REACH B! ΦΑΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ. Δημήτρης Τσίχλης Δν/ση Περιβάλλοντος - Γ.Χ.Κ. Παράγωγη νομοθεσία Καν.. 1354/2007 (προσχώρηση( Βουλγαρίας και Ρουμανίας) Καν.. 340/2008 (τέλη)

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας συστάθηκε δυνάμει του Νόμου 89(Ι)/2001 ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου για την εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian)

Mo.D.A.V.I. - Onlus (Movement of Voluntary Associations Italian) ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EC-ASE: Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας «Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό για τους Συμβούλους / Εκπαιδευτές Κοινωνικής Οικονομίας» Επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΆ ΕΡΓΑΛΕΊΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΣΥΝΟΧΉΣ 2014-2020 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Κώδικα Συμπεριφοράς για το Χειρισμό Δανειοληπτών που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου

Οδηγός Κώδικα Συμπεριφοράς για το Χειρισμό Δανειοληπτών που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕYΡΩΣYΣΤΗΜΑ Οδηγός Κώδικα Συμπεριφοράς για το Χειρισμό Δανειοληπτών που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου Ιούνιος 2015 Το έγγραφο αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση»

«Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» Η Αναπτυξιακή Σύμπραξη «Κοινωνική Σύμπραξη στο Ν. Κυκλάδων» σας καλωσορίζει στην Ημερίδα: «Κοινωνική Οικονομία Μια Εναλλακτική Πρόταση» 23 Οκτωβρίου 2015 Πνευματικό Κέντρο Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Volume. Ιανουάριος 2009 ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΕΛΛΑ ΑΣ. Solvency II Newsletter

Volume. Ιανουάριος 2009 ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΕΛΛΑ ΑΣ. Solvency II Newsletter Volume 3 Ιανουάριος 2009 ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΕΛΛΑ ΑΣ Solvency II Newsletter Οι αναµενόµενες προθεσµίες για την υιοθέτηση της Οδηγίας Solvency II Οκτώβριος 2008 Αποτελέσµατα του QIS 4 εκέµβριος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Προς την Διοίκηση της Εταιρείας (για κοινοποίηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ) 27 Φεβρουαρίου 2014

Προς την Διοίκηση της Εταιρείας (για κοινοποίηση στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ) 27 Φεβρουαρίου 2014 ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ETAIPEIAΣ «FAST FINANCE ΑΕΠΕΥ» ΣΤΙΣ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 12 ΤΟΥ Ν.3606/2007 ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 2/452/1.11.2007

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000.

Το σύστημα ISO9000. Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Το σύστημα ISO9000 Παρουσιάστηκε το 1987, αναθεωρήθηκε το 1994 και το 2000. Με τις αλλαγές δόθηκε έμφαση στην εφαρμογή της πολιτικής της ποιότητας και σε πιο πλήρεις διορθωτικές ενέργειες. Σε όλο τον κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Η προστασία και ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και των πληροφοριών υγείας είναι πρωταρχικής σημασίας για την εταιρεία Outcome Sciences, Inc.

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στην Αθήνα σήμερα την.. μεταξύ των εδώ συμβαλλομένων, ήτοι:

ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στην Αθήνα σήμερα την.. μεταξύ των εδώ συμβαλλομένων, ήτοι: ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ Στην Αθήνα σήμερα την.. μεταξύ των εδώ συμβαλλομένων, ήτοι: α) της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία «WIND ΕΛΛΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Α.Ε.Β.Ε.»

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή Τροφίµων. Εισαγωγικές έννοιες Έκταση του προβλήµατος των τροφολοιµώξεων

Υγιεινή Τροφίµων. Εισαγωγικές έννοιες Έκταση του προβλήµατος των τροφολοιµώξεων Υγιεινή Τροφίµων Εισαγωγικές έννοιες Έκταση του προβλήµατος των τροφολοιµώξεων Υγιεινή κ Ασφάλεια Τροφίµων Γενικότερα, Υγιεινή είναι η επιστήµη που σκοπό της έχει την προαγωγήτηςυγείαςτωνανθρώπωνήτωνζώων.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;».

Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;». Χαιρετισμός του Προέδρου του ΕΤΕΚ, Στέλιου Αχνιώτη στην ημερίδα «ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ και Προσδοκίες - ΠΩΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΟΝΤΑΙ;». 25 Ιουνίου 2014 Venue Centre, Columbia Plaza, Λεμεσός Έντιμε Υπουργέ Ενέργειας, Εμπορίου,

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης

Περιβαλλοντική ευθύνη. Μονόδρομος ανάπτυξης Περιβαλλοντική ευθύνη Μονόδρομος ανάπτυξης 1 Οι βασικοί λόγοι -1 Αιτία ανησυχίας Οικολογικό αποτύπωμα Κλιματική αλλαγή 2 Αιτία ανησυχίας Κάθε εβδομάδα νέα στοιχεία έρχονται στο φως, που συνδέουν χημικά

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6

Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής 4. Άρθρο 2 Αγωγές παραλείψεως 5. Άρθρο 3 Φορείς νομιμοποιούμενοι προς έγερση αγωγής 5. Άρθρο 4 Ενδοκοινοτικές παραβάσεις 6 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 166 της 11.6.1998 ΟΔΗΓΙΑ 98/27/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 19ΗΣ ΜΑΪΟΥ 1998 ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΩΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ

Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΜΙΑ ΧΩΜΑΤΕΡΗ Το Πρόβλημα Το περιβαλλοντικό πρόβλημα που εξετάζεται από το πρόγραμμα θάλασσα είναι ο άμεσος κίνδυνος επιβίωσης που αντιμετωπίζουν τα θαλάσσια θηλαστικά που ζουν στις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 23.6.2011 COM(2011) 377 τελικό 2011/0164 (NLE) Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 76/768/ΕΟΚ σχετικά µε τα καλλυντικά προϊόντα, µε σκοπό την προσαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας

Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Τρίκαλα, 19 Νοεμβρίου 2015 Έξυπνης Εξειδίκευσης Τι είναι; Τι Περιλαμβάνει; Στρατηγική προσέγγιση για την οικονομική ανάπτυξη, μέσω στοχοθετημένης υποστήριξης

Διαβάστε περισσότερα