Ο Άπελπις Καλλιτέχνης (δοκίµια για τις εικαστικές τέχνες) Ο Ελληνας Ξένος

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο Άπελπις Καλλιτέχνης (δοκίµια για τις εικαστικές τέχνες) Ο Ελληνας Ξένος"

Transcript

1 Ο Άπελπις Καλλιτέχνης (δοκίµια για τις εικαστικές τέχνες) Ο Ελληνας Ξένος Το ερώτηµα που εξετάζει ποιος είναι ο χώρος όπου έχουµε βρεθεί να υπάρχουµε είναι µία διαχρονική θα έλεγε κανείς απορία που µετασχηµατίζεται µε διάφορους τρόπους και εκδοχές. Αιωρείται πάνω από τους ανθρώπους και διαµορφώνει τους τρόπους που αντιµετωπίζουν την πραγµατικότητα. Το πώς δηλαδή αντιλαµβάνονται τη ζωή, το πώς προσεγγίζουν την καθηµερινότητα, το πως δηµιουργούν τα έργα εκείνα που εκφράζουν την εποχή όπου ζουν. Τα ερώτηµα εµµένει και σήµερα. Ακόµη και η ευρύτατα διαδεδοµένη αποδοχή µιας παγκοσµιοποιηµένης υπερπραγµατικότητας είναι η αποδοχή µιας καινούργιας πατρίδας και η απόρριψη µιας άλλης. Η πραγµατικότητα που σχηµατίζεται από τον τρόπο που οι άνθρωποι αντιλαµβάνονται τη ζωή δηµιουργεί το πεδίο όπου αυτοί λειτουργούν, κι αυτό είναι το πεδίο που περιλαµβάνει µεταξύ άλλων και την έννοια της πατρίδας. Τον χώρου δηλαδή στον οποίο έχει γεννηθεί κάποιος ή εκεί όπου έχει επιλέξει να ζει ή εκεί όπου έχει αναγκαστεί να ζήσει και να φτιάξει τη ζωή του. Ο παραπάνω ορισµός µπορεί να φαίνεται αντικειµενικά αποδεκτός, αλλά δεν είναι πάντοτε επαρκής. Η έννοια της πατρίδας ερµηνεύεται πολλές φορές (αν όχι πάντα) ανάλογα µε τον τρόπο που ο άνθρωπος βιώνει τη σχέση του µε το χώρο που τον περιβάλει και κυρίως µε τα βιώµατα που έχει. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα να υπάρχουν τελικά τόσες ερµηνείες της πατρίδας σχεδόν όσες και οι άνθρωποι που την ερµηνεύουν. Στο κείµενο που ακολουθεί θα προσεγγίσουµε τρεις από τις ερµηνείες της πατρίδας την πατρίδα-transient, την πατρίδα-τραύµα και την πατρίδα-ξένη. Είναι οι τρεις προσεγγίσεις της έννοιας πατρίδα που φαίνεται να επηρεάζουν περισσότερο την σύγχρονη ελληνική τέχνη. Κάποιες φορές η πατρίδα δεν ταυτίζεται µε το χώρο όπου ζει ή έζησε κάποιος και είναι η µακρινή χώρα των προγόνων, που κάποιες φορές δεν υπάρχει καν στην

2 πραγµατικότητα. Τέτοια πατρίδα ήταν και είναι για πολλούς Έλληνες η Μικρά Ασία, µια µακρινή γη των προγόνων και της βίαιης εκδίωξης. Τέτοια πατρίδα είναι και η πόλη Βαν των Αρµενίων έτσι όπως σχηµατίζεται στο Αραράτ 1 του Εγκογιάν µια ξεθωριασµένη πατρογονική γη ερειπωµένων ναών. Η ταινία Αραράτ έχει ως ένα βασικό θεµατικό άξονα την δηµιουργία µιας ταινίας που αφηγείται το ολοκαύτωµα των Αρµενίων το 1915, και περιγράφει την παραγωγή της που πραγµατοποιείται στον Καναδά τη σύγχρονή µας εποχή, την εποχή της τρίτης γενιάς µετά το ολοκαύτωµα. Η δηµιουργία αυτής της ταινίας από τον ηλικιωµένο Αρµένιο σκηνοθέτη Εντουάρντ Σαριγιάν (Σάρλ Αζναβούρ), που θέλει µε αυτήν ταινία να ολοκληρώσει την καριέρα του, ενεργοποιεί στους συντελεστές της ταινίας την ανάγκη να ξανασκεφτούν την σχέση τους µε την Αρµενία. Τι είναι η Αρµενία για τους συντελεστές της ταινίας, που είναι Αρµενικής καταγωγής πολίτες του Καναδά, τρίτης γενιάς; Στην ταινία οι Αρµένιοι του Καναδά βιώνουν δύο πατρίδες τον Καναδά ως µια πατρίδα-transient, µεταβατική και πραγµατική, και την Αρµενία ως µια µακρινή, ταυτόχρονα όµως ακόµη και για την τρίτη γενιά, υπαρκτή και ταυτόχρονα φανταστική γη των προγόνων. Η πατρίδα transient είναι ο εκσυγχρονισµένος (sic) χώρος που λειτουργεί ως ένα αποστειρωµένο πλατώ θεάτρου, και δέχεται τους ανθρώπους για όσο ζουν, και όπου εκεί διαδραµατίζουν τους ρόλους τους. Στην πατρίδα-transient δεν υπάρχει πριν και µετά, παρά µόνο ένα, πολλές φορές αµείλικτο, τώρα. Οι αυτοκινητόδροµοι, τα αεροδρόµια, τα κτήρια αυτής της πατρίδας είναι τα ίδια σχεδόν σε ολόκληρο τον πλανήτη. Όταν κάποιος εισέρχεται σε αυτές τις περιοχές εισέρχεται σε χώρους όπου το τώρα επιτάσσει την ακύρωση της πιθανότητας οιασδήποτε άλλης πραγµατικότητας. Στην πατρίδα transient η επιβολή του τώρα είναι καθοριστική. Έννοιες που σχετίζονται µε αναφορές πέρα από το τώρα διαταράσσουν την ισορροπία ενός συστήµατος που δεν χρειάζεται εξωγενείς παράγοντες να το αποσπούν. H πιο χαρακτηριστική απεικόνιση κάποιου που ζει στην πατρίδα-transient είναι ο Tζιµ Kάρευ στο Truman Show 2 όπου ο πωλητής που υποδύεται ο Κάρευ οφείλει να ζήσει σε µια πατρίδα-transient κενή συναισθηµάτων, αναµνήσεων, µνήµης. Μια πατρίδα που όσο και αν δεν είναι παρά ο χώρος ενός ριάλιτυ παιχνιδιού σχηµατίζει την πιο χαρακτηριστική εικονογράφηση της πατρίδας-transient. Μιας πατρίδας που κάποια στιγµή αποκαλύπτονται τα όριά της, όταν ο ήρωας αντιλαµβάνεται ότι δεν είναι πάρα ο πρωταγωνιστής ενός δια βίου ριάλιτυ. Τα όρια

3 της πατρίδας αυτής δεν είναι η αποκάλυψη ότι ο πρωταγωνιστής ζούσε σε µια κατασκευασµένη γι αυτόν πραγµατικότητα. Τόσο το ότι αυτή η πραγµατικότητα τον αποµάκρυνε από εκείνα που θα έπρεπε να είναι σηµαντικά για κάθε άτοµο. Την προσωπικότητα και το δικαίωµα της επιλογής. Κοντά στην πατρίδα-transient υπάρχει τόσο στην πραγµατικότητα όσο και στο Αραράτ και η πατρίδα-τραύµα. Πως σχηµατίζεται αυτή, η δεύτερη, πατρίδα; Πως σχηµατίζεται η Αρµενία της επίµονης επιστροφής; Σχηµατίζεται από ένα τρίπτυχο: από τα αντικείµενα των αναµνήσεων, από τις εικόνες που ενεργοποιούν αυτές τις αναµνήσεις (κυρίως µε το περίφηµο πορτραίτο του Γκόρκυ µε τη µητέρα του, αλλά και µε τη µισοκατεστραµµένη εικόνα της Παναγίας στο νησί Αχταµάρ) και τρίτο µε τις αναµνήσεις των σφαγών των Αρµενίων από τους Τούρκους. Κι όλα αυτά µέσα στο βαρύ πέπλο που σχηµατίζεται από τους δύο άδηλους πρωταγωνιστές: από την παρουσία της εικόνας του ίδιου του Γκόρκυ που εµφανίζεται να ζωγραφίζει στο νεουορκέζικο εργαστήρι του το διπλό πορτραίτο της µητέρας του µε τον ίδιο το 1934, όσο και από τη συχνή αναφορά στον τροµοκράτη πατέρα ενός από τους πρωταγωνιστές. Ο Γκόρκυ αυτοκτονεί ενώ ο πατέρας-τροµοκράτης σκοτώνεται στην προσπάθειά του να δολοφονήσει ένα Τούρκο διπλωµάτη. Ο Γκόρκυ φαίνεται να λυγίζει από τις τελευταίες επιθυµίες της µητέρας του, που στην κορύφωση των µαχών στην Αρµενία το 1915 του λέει: Αν σε πιάσουν οι Τούρκοι, δεν θα αρνηθείς την πίστη σου, δεν θα ξεχάσεις τη γλώσσα σου, αν θα επιζήσεις θα είναι για να αφηγηθείς αυτή την ιστορία σου, για όσα έχουν γίνει εδώ, όσα θα συµβούν δε θα µε ξεχάσεις. Αργότερα, 20 χρόνια µετά, µακριά από την Αρµενία και τη µητέρα του στη Νέα Υόρκη, τη στιγµή που ολοκληρώνει το διπλό πορτραίτο της µητέρας του µε τον ίδιο, γνωρίζει ότι έχει φτιάξει: έναν ιερό κώδικα που εξηγεί ποιοι είµαστε, και πως φτάσαµε ως εδώ, όπως λέει η γυναίκα του τροµοκράτη, και ιστορικός της τέχνης Ασέ (Αρσινέ Χανιάν). Το ίδιο το διπλό πορτραίτο µπορεί να µοιάζει συµβατικό και µακριά από τις αναζητήσεις της µοντέρνας τέχνης εκείνης της περιόδου. Ωστόσο εµπεριέχει τον κώδικα ενός ολόκληρου πολιτισµού. Αυτός ο κώδικας κατατρύχει τον Γκόρκυ και

4 ούτε και η διαφυγή του από την Αρµενία ούτε η φυγή του προς την αφηρηµένη τέχνη και το σουρεαλισµό θα του επιτρέψουν να εξιλεωθεί από την οδύνη που αυτός ο κώδικας εµπεριέχει. Στο τέλος, το 1948, θα αυτοκτονήσει. Αντίστοιχα και ο άλλος πόλος της ταινίας ο άντρας της Ασέ σκοτώνεται στα µέσα του 80 ενώ προσπαθεί να δολοφονήσει ένα Τούρκο διπλωµάτη αφήνοντας τόσο τη γυναίκα του (την Ασέ) όσο και το γιο του τον Ράφι ( Ντέϊβιντ Αλπεϊ) µέσα σε ένα τεράστιο συναισθηµατικό χάος και ένα πελώρια αναπάντητα ερωτήµατα. Όπως λένε και µεταξύ τους µητέρα και γιος: Ο πατέρας σου πέθανε για τα πιστεύω του, λέει η µητέρα στο γιο της. Μακάρι να ήξερα ποια ήταν αυτά, απαντά ο γιος. Αυτό το µακάρι τον εξωθεί να αναζητήσει την απάντηση στη µακρινή προγονική του γη. Η ταινία αφήνει να διαφανεί ότι οι πρωταγωνιστές στάθηκαν ανήµποροι να αντιµετωπίσουν το βάρος των βιωµάτων τους που σχετίζονται µε την καταγωγή τους. Ουσιαστικά δεν µπόρεσαν να συµβιβάσουν τον χώρο όπου ζουν την πατρίδα-transient (Καναδάς ή Ηνωµένες Πολιτείες) µε την πατρίδα των βιωµάτων και των αναµνήσεων της φρίκης, την πατρίδα-τραύµα (Αρµενία). Οι Αρµένιοι της ταινίας ζουν σε µια διαρκή θα έλεγε κανείς ένταση: θέλουν να συµφιλιώσουν το άγχος των αναµνήσεων µε την καθηµερινότητά τους. Τι είναι αυτό που δηµιουργεί το άγχος; Οι αναµνήσεις µιας πατρίδας; Το τραυµατικό βίωµα της απώλειας και του ολοκαυτώµατος που µεταφέρεται από γενιά σε γενιά; Η ανάγκη ανάκτησης των εµπειριών, των χώρων και των αντικειµένων που φαντάζουν πλέον µακρινά; Ολόκληρη η ταινία στηρίζεται στο βίωµα του διαρκούς τραύµατος, της πληγής που δεν µπορεί να επουλωθεί, της αδυναµίας των ανθρώπων να διαχωρίσουν αυτό το οποίο ζουν µε αυτό το οποίο κάποτε ήταν. Και οι επαναλαµβανόµενες εικόνες που διατρέχουν την ταινία είναι το διπλό πορτραίτο του Γκόρκυ, ο νεκρός πατέραςτροµοκράτης και οι σκηνές του µακελειού που είχε διαδραµατιστεί στην Αρµενία το Ακόµη και ο πιο αµέτοχος χαρακτήρας, ένας Τούρκος ηθοποιός που είναι γκέι και ενσαρκώνει ένα ολοκληρωτικά αφοµοιωµένο στον Καναδά µετανάστη δεύτερης γενιάς (Ελίας Κοτέας), όταν του ανατίθεται να πρωταγωνιστήσει στην ταινία που αναπαριστά το ολοκαύτωµα των Αρµενίων υποδυόµενος τον επικεφαλής του

5 Οθωµανικού στρατού (Τζεβντέντ Μπέης), σταδιακά αφοµοιώνεται και αυτός µε το πρόβληµα και αρχίζει να ξυπνά µέσα του η «τουρκική συνείδηση». Όπως σε όλες οι ταινίες του Εκογιάν, το Αραράτ είναι µια ταινία όπου οι χαρακτήρες «αιωρούνται» και περιφέρονται γύρω από ένα κοινό τραύµα. Το κοινό τραύµα περιγράφεται από τον Ράφι όταν κοιτώντας τις σκηνές που έχει βιντεοσκοπήσει από την Ανατολική Τουρκία, εκεί όπου βρίσκονταν η ιστορική πρωτεύουσα των Αρµενίων, το Βαν λέει: Γιατί δεν µε παρηγορεί ο θάνατος (του πατέρα του τροµοκράτη); Όταν βλέπω όλα αυτά τα µέρη καταλαβαίνω πόσα χάσαµε. Όχι µόνο γη και ζωές αλλά και κάθε τρόπο για να τα θυµόµαστε. Τίποτε εδώ δεν αποδεικνύει ότι έγινε οτιδήποτε. Το κοινό τραύµα είναι στο Αραράτ είναι η απώλεια της θύµησης. Είναι η απώλεια των αντικειµένων που έχουν εξοστρακιστεί από τη γη εκείνη της Ανατολής όπου τίποτα δεν έχει αποµείνει από τη λαµπρή κάποτε αρµενική πόλη εκτός από κάποιες ερειπωµένες εκκλησίες στο µέσο ενός αχανούς άγονου οροπεδίου. Θα µπορούσε κάποιος να βρει ένα παραλληλισµό ανάµεσα σε αυτή την προσέγγιση και εκείνη του Σεφέρη όταν επισκέφθηκε το Βουρλά, την πόλη στη Μικρασιατική ακτή όπου είχε περάσει ένα µεγάλο µέρος από τα παιδικά του χρόνια. Η επίσκεψη έγινε το καλοκαίρι του 1948 τρεις δεκαετίες σχεδόν από την τελευταία φορά που τα είχε δει και εικοσιέξι χρόνια µετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Η επίσκεψη διήρκεσε µόλις δύο ώρες. Τη στιγµή που ξεκίνησε την τελική διαδροµή από τη Σµύρνη για να πάει στο Βουρλά κυρίευσε τον Σεφέρη ένα αίσθηµα πανικού. Ξέρω πως θα συµβεί µια κρίση και δεν µπορώ να υπολογίσω τις συνέπειές της πως την ετοίµασα εγώ αστόχαστα πως έκανα ίσως κάτι σαν πρόκληση στους νεκρούς, ένα βιασµό της φύσης των πραγµάτων µια αδιάντροπη πράξη. 3 Αφού επισκέφθηκε το Βουρλά και τις τοποθεσίες γύρω από αυτόν κατά την επιστροφή του όλες οι ενθυµήσεις µέχρι την ηλικία των δώδεκα ετών έχουν συρρικνωθεί στη µνήµη του:

6 Το τοπίο ήταν το εσωτερικό µιας σφαίρας, και τα πράγµατα, κλεισµένα µέσα σ αυτή τη σφαίρα, κι εγώ µαζί τους, µίκραιναν ολοένα και στένευαν και χαλνούσαν, όσο να γίνουν µια τσακισµένη µακέτα των περασµένων, ξεχασµένη σ ένα ράφι. 4 Αντίθετα µε το Αραράτ του Εγκογιάν, στην περίπτωση του Σεφέρη η επιστροφή αντιµετωπίζεται ως µια αστόχαστη πράξη που µπορεί να είναι και µια πρόκληση στους νεκρούς, µια αδιάντροπη πράξη. Η επιστροφή δηµιουργεί ενοχή σε αυτόν που επανέρχεται. Είναι όµως πράγµατι µια ενοχή ή µήπως µια φοβία να δει κανείς αυτό που αναφέρει ο Ράφι ότι τίποτε εδώ δεν αποδεικνύει ότι έγινε οτιδήποτε. Ή µήπως ο Σεφέρης είχε ήδη αποκαταστήσει µια σχέση µε το παρελθόν του και αυτή η επιστροφή ήταν µια πρόκληση όχι τόσο στους νεκρούς αλλά στο δικό του φαντασιακό κόσµο που είχε έρθει σε µια κάποια ισορροπία; Η επιστροφή ανατρέπει αυτή την ισορροπία που του είχε επιτρέψει να τακτοποιήσει τα πράµατα σε ένα ράφι. Έστω και ξεχασµένα αυτά τα πράγµατα θα πρέπει να µείνουν έτσι ξεχασµένα. Μπορεί λοιπόν η πατρίδα να είναι, όπως στο Αραράτ, ένα κοινό τραύµα; Ή µήπως είναι µια ξεχασµένη τσακισµένη µακέτα στο ράφι; Μπορεί η πατρίδα να σχετίζεται µε τα αντικείµενα που συνιστούν την ανάγκη των αναµνήσεων; Και είναι αρκετό αυτό το τραύµα να δικαιολογήσει την επιθυµία της επιστροφής; Μιας επιστροφής που µπορεί να είναι τόσο κυριολεκτική όσο και νοητή, στον κόσµο της ιδέας των απολεσθέντων χώρων και εµπειριών, και κυρίως των αντικειµένων και των τοπίων. Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήµατα έχουν σχέση κάθε φορά µε τον κάθε άνθρωπο αλλά και τον τρόπο µε τον οποίο η κοινωνία στην οποία είναι ενταγµένος ο άνθρωπος ερµηνεύει την έννοια της πατρίδας. Πολλές φορές η έννοια της πατρίδας έχει µετασχηµατίσει την επιθυµία για το νόστο σε έννοιες φορτωµένες µε κάποιους από τους χειρότερους εθνικιστικούς εφιάλτες κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων αιώνων. Ο εθνικιστικός εφιάλτης ωστόσο δεν µπορεί να είναι η αιτία, και πολλές φορές το άλλοθι, για να µη ασχοληθεί κάποιος µε αυτή ακριβώς την έννοια της πατρίδας ακόµη και όταν σχηµατίζει σε ορισµένες περιπτώσεις ένα τραύµα. H πατρίδα-τραύµα είναι µια έννοια που επανέρχεται και θα εξακολουθεί να υπάρχει όσο ο άνθρωπος αισθάνεται την αγωνία να προσδιοριστεί και να προσδιορίσει το χώρο µέσα στον οποίο ζει. Η πατρίδα-τραύµα θα επανέρχεται όσο υπάρχουν υποκείµενα που θεωρούν ότι υπάρχει στον κόσµο που βιώνουν η εµµονή της απώλειας. Μια εµµονή που οδηγεί τον άνθρωπό σε µια προσπάθεια να

7 προσδιορίσει αυτό από το οποίο προήλθε και εκεί όπου πορεύεται µέσα στο χρόνο. Θα µπορούσε κανείς να σχετίσει την ανάγκη ενασχόλησης µε την πατρίδα-τραύµα µε τη γη του Χάιντεγκερ µια γη που είναι αυτό, µέσα στο οποίο το αναφύεσθαι επαναφέρει και σιγουρεύει κάθε τι αναφυόµενο σαν τέτοιο. Μέσα στα αναφυόµενα κρύβεται η γη ως αυτό που τα σιγουρεύει. 5 Κάτι αντίστοιχο ισχυρίζεται ο Michel Haar όταν, αναλύοντας το Χάιντεγκερ, αναφέρει ότι η γη είναι κατ αρχήν αυτό που κρύβεται, που κλείνεται, ένα µυστικό απόθεµα στους ίδιους τους κόλπους της άνθησης όλων των πραγµάτων: ανήκει σε αυτό που οι Έλληνες αποκαλούσαν η λήθη, το λησµονηµένο, το καλυµµένο, το ανεξιχνίαστο, το σφραγισµένο. 6 Η γη σχετίζεται µε τη λήθη και στην προσπάθεια να υπάρξει υπέρβαση της λήθης στα πράγµατα που αναφύονται µέσα από αυτό που τα σιγουρεύει, δηλαδή την ίδια τη γη. Τι είναι όµως εκείνο που σιγουρεύει τα πράγµατα; Ξεφεύγοντας από τη χαιντεγκεριανή ερµηνεία της γης τα πράγµατα µπορεί να τα σιγουρέψει η προσέγγιση όχι τόσο της λήθης αλλά της µνήµης. Η µνήµη είναι ένας όρος που έχει πολύ βάναυσα πολλές φορές χρησιµοποιηθεί από διάφορους διανοούµενους έως και στιχοπλόκους στην Ελλάδα. Ωστόσο είναι ένας όρος που µπορεί να αποκτήσει ένα προσδιορισµό πολύ ευρύτερο από ένα απόθεµα αναµνήσεων. Μπορεί να αποκτήσει τη διάσταση εκείνη που προσδίδει ο Ταρκόφσκι στις ταινίες του, και ειδικά στον Καθρέφτη. Εκεί ο χώρος µνήµης είναι ένα πεδίο όπου διασταυρώνονται οι ιδέες, οι εικόνες, οι έννοιες που συνθέτουν την οντολογία του υποκειµένου. Η µνήµη δεν είναι στον Ταρκόφσκι το εκεί ή το αλλού. Η µνήµη αποτελεί ένα απόλυτο εδώ, ένα τέτοιο εδώ που καταργεί τον ορίζοντα. Η κατάργηση του ορίζοντα στις εικόνες του Ταρκόφσκι δεν συνεπάγεται την κατάργηση της προοπτικής των πραγµάτων. Αντίθετα αποτελεί στον Ταρκόφσκι µια µετάθεση προς µια εσωτερική προοπτική, µια προοπτική όπου το σηµαίνον είναι η ταυτοποίηση του υποκειµένου µε το απόθεµα των βιωµένων του εµπειριών. Στις εικόνες του Ταρκόφσκι ο ορίζοντας είναι το απόλυτα δευτερεύον στοιχείο, σχεδόν δεν υπάρχει. Εκείνο που υπάρχει είναι

8 απέραντα πράσινα λιβάδια πάνω στα οποία εντυπώνονται, ανασυστήνονται και εντέλει αναδηµιουργούνται οι εικόνες που σχηµατίζουν τη ζωή. Σε ορισµένες περιπτώσεις τη ζωή του ίδιου του σκηνοθέτη όπως στον Καθρέφτη ή τη Νοσταλγία. Μια ζωή που κάθε φορά αναδηµιουργείται µε διαφορετικό τρόπο και κάθε φορά φτιάχνει και αποκτάει διαφορετικές υποστάσεις. Τα πράσινα λιβάδια είναι η απόλυτη πατρίδα του Ταρκόφσκι. Μέχρι τώρα έχουµε αναφερθεί σε δύο προσεγγίσεις της έννοιας πατρίδα την transient-πατρίδα και την πατρίδα-τραύµα. Οι χώροι του Ταρκόφσκι σχηµατίζουν την τρίτη ερµηνεία της πατρίδας έτσι όπως τη θέτει ο Ούγο του Αγίου Βίκτορος. Είναι εποµένως δείγµα µεγάλης αξίας από το εξασκηµένο µυαλό να µάθει, λίγο λίγο, πρώτα από όλα τις αλλαγές των ορατών και µεταβατικών πραγµάτων, έτσι ώστε κατόπιν να µπορέσει να τα αφήσει ολοκληρωτικά πίσω του. Ο άνθρωπος που θεωρεί την πατρίδα του γλυκιά είναι ακόµη ένας τρυφερός αρχάριος. Αυτός για τον οποίο κάθε γη είναι η γενέθλια γη είναι ήδη αρκετά δυνατός. Αλλά ο τέλειος είναι εκείνος για τον οποίο ολόκληρος ο κόσµος είναι ένας ξένος τόπος. Η τρυφερή ψυχή έχει εστιάσει την αγάπη της σε ένα κοµµάτι του κόσµου. Η ισχυρή προσωπικότητα έχει επεκτείνει την αγάπη της σε όλα τα µέρη. Ο τέλειος άνθρωπος αυτή την αγάπη την έχει εξουδετερώσει. 7 Είναι η πατρίδα του Ξένου, είναι η πατρίδα-ξένη. εν φαίνεται να είναι τυχαίο ότι το παραπάνω απόσπασµα παρατίθεται από τον Εντουαρ Σαΐντ στο Κουλτούρα και Ιµπεριαλισµός. 8 Ο Σαΐντ είναι ένας διανοούµενος µε βιωµένη την πατρίδα-τραύµα. Σχεδόν το σύνολο του έργου του κτίζεται γύρω από την έννοια της απώλειας. Είναι ο διανοούµενος που σε προχωρηµένη ηλικία φωτογραφίζεται µε το γιο του να πετάει πέτρες στα σύνορα του Λίβανου προς την µεριά του Ισραήλ. Κατηγορήθηκε γι αυτό από τον καθ όλα αξιοπρεπή έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο των Ηνωµένων Πολιτειών: πως είναι δυνατόν αυτός, ο καθηγητής στο Κολούµπια, να φωτογραφίζεται πετώντας πέτρες σαν τα χαµίνια της Παλαιστίνης; Ακριβώς όµως ο Σαΐντ παρέµεινε πάντα ένα χαµίνι της Παλαιστίνης, που υπερασπίζονταν το δικαίωµα στην ύπαρξη. Είχε όµως, και εκεί φαίνεται η σηµασία του αποσπάσµατος του Ούγο, κατακτήσει ένα επίπεδο όπου ήταν ένας Παλαιστίνιος-Ξένος. Είχε τη δυνατότητα να µην είναι ούτε η τρυφερή ψυχή ούτε η ισχυρή προσωπικότητα. Ο Σαΐντ ήταν ένας Ξένος. Λιθοβολώντας τα σύνορα έδειχνε ένα διανοούµενο που δεν θα έπρεπε να υπάρχει το διανοούµενο

9 που έχοντας διαγράψει µια πορεία από το βίωµα προς την Ακαδηµία έχει τη δυνατότητα να ξανακατέβει στο δρόµο. Κάτι τέτοιο εκτός από το ότι δεν είναι πρέπον είναι, κυρίως, επικίνδυνο για ένα σύστηµα όπου ο διανοούµενος πρέπει να παραµένει στην εργαστηριακή αποστείρωση. Ο Ξένος δεν ξεκινά από την απόρριψη αυτού που είναι. Ξεκινά από µια συνειδητή υπέρβαση των βιωµάτων του. Ο Ξένος είναι ο πιο αντιµοντερνιστής διανοούµενος. εν απορρίπτει µε τα µανιφέστα ή τις µεγάλες αφηγήσεις το παρελθόν. Ταυτόχρονα όµως ο Ξένος κινείται και πέρα από τον κυνισµό των µεταµοντέρνων, που συχνά στην προσπάθειά τους να διασπάσουν τις µεγάλες αφηγήσεις αναιρούν το αίτιο της αναγκαιότητας. Ο Ξένος εκκινεί από το βίωµα και το υπερβαίνει. Έχει επίγνωση του ποιος είναι, και όταν αποκτά την επίγνωση του βιώµατος αποκτά ταυτόχρονα και τη δυνατότητα να κινηθεί σε µια σφαίρα πέρα από αυτό. Η προσέγγιση του Ούγο αποτελείται από µια τριπλή προσέγγιση: βίωµαυπέρβαση-αποξένωση. Η προσέγγιση αυτή σχετίζεται µε µια προσέγγιση του Τσινγκ Γιουάν Πριν µελετήσω το ζεν επί τριάντα χρόνια, έβλεπα τα βουνά ως βουνά και τα ποτάµια ως ποτάµια. Όταν απέκτησα µια πιο εσωτερική γνώση, έφτασα στο σηµείο να καταλάβω ότι τα βουνά δεν είναι βουνά, κι ότι τα ποτάµια δεν είναι ποτάµια. Όµως, τώρα που κατέχω την απόλυτη γνώση των πραγµάτων είµαι γαλήνιος. Επειδή ακριβώς βλέπω τα βουνά ως βουνά και τα ποτάµια ως ποτάµια. 9 Και όπως συµπληρώνει ο Ντάντο που παραθέτει το παραπάνω απόσπασµα: Βλέπει τα βουνά, αλλά αυτό δεν σηµαίνει ότι τα βλέπει όπως τα έβλεπε πριν. ιότι τα ξαναβλέπει ως βουνά µέσω ενός πολύπλοκου συνόλου πνευµατικών ασκήσεων, και χάρη σε µια µεταφυσική και επιστηµολογία. 10 Και τα τρία κείµενα (του Ούγο, του Γιουάν και του Ντάντο) που παραθέσαµε έχουν ένα κοινό παρονοµαστή: όλα ξεκινάν από την αποδοχή του αντικειµένου ως έχει. Η πατρίδα του Ούγο, τα βουνά του Γιουάν βρίσκονται απέναντί µας για να γίνουν αποδεκτά ως έχουν. Μόνο όταν αυτή η αποδοχή γίνει ένα βίωµα που πρέπει να ξεπεραστεί, αρχίζει να αναπτύσσεται ένα πρώτο πεδίο υπέρβασης όπου αυτή η βιωµένη εµπειρία τοποθετείται «έναντι» ως κάτι που πρέπει να εξεταστεί. Και αφού

10 γίνει αυτή η εξέταση του «έναντι» αντικειµένου, το αντικείµενο θεωρείται ως κάτι ξένο, ως κάτι ξένο όχι επειδή είναι άγνωστο αλλά επειδή είναι υπερβολικά οικείο. Είναι η στιγµή που και ο ίδιος ο παρατηρητής µετατρέπεται σε ένα Ξένο σε ένα αποστασιοποιηµένο υποκείµενο που έχοντας κατανοήσει τη σηµασία του αντικειµένου έχει τη δυνατότητα (και τη δύναµη) να το εξετάσει µακριά από τις προκαταλήψεις του βιώµατος ακόµη και της αγάπης προς αυτό. Είναι το επίπεδο εκείνο όπου τα αντικείµενα παύουν να είναι τα ίδια διότι ο παρατηρητής έχει πλέον αλλάξει. Θα µπορούσαµε να εξετάσουµε αν υπάρχει χώρος για ένα παρόµοιο προβληµατισµό στον τρόπο που προσεγγίζουµε το περιβάλλοντα χώρο τη σύγχρονη εποχή στο τρέχον Ελλαδικό τοπίο. Είναι ο χώρος όπου ζούµε µια πατρίδα-τραύµα, είναι µια πατρίδα transient, ή µήπως η έννοια της πατρίδας µπορεί να αποκτήσει µια χροιά που να την καθιστά µια πατρίδα-ξένη; Είναι εποµένως ο Έλληνας καλλιτέχνης ένας Έλληνας-τραύµα, ένας Έλληνας-transient ή µήπως είναι ένας Έλληνας-ξένος. Η έννοια της πατρίδας-τραύµα εµφανίζεται τουλάχιστον σε δύο εκδοχές στη νεώτερη Ελληνική Τέχνη. Στις εκδοχές εκείνες που αφορούν τις αναµνήσεις των χαµένων πατρίδων της Μικράς Ασίας και στη µετεµφυλιακή τέχνη στις εκδοχές εκείνες που εξετάζουν το πώς η κατάρρευση µιας προσπάθειας για πολιτική αλλαγή συνοδεύτηκε µε µακρόχρονους διωγµούς και εξορίες. Η προσέγγιση της πατρίδας ως τραύµα ήταν κυρίαρχη στις δεκαετίες από το 20 µέχρι το 80. Οι τελευταίοι ( και ίσως οι ύστεροι) εκπρόσωποι αυτής της προσέγγισης φαίνεται να είναι οι Αγγελόπουλος και Βούλγαρης. Πέρα από τη νοσταλγικότητα για την οποία θα µπορούσε να υποστεί κριτική µια τέτοια προσέγγιση, το σηµείο αιχµής αυτής της προσέγγισης είναι η ανακάλυψη του ελληνικού τοπίου ειδικά από τους ζωγράφους της δεκαετίας του 20, Όταν ο Μαλέας ζωγραφίζει τον πίνακα Σαντορίνη 11 τα πραγµατοποιεί µια ανακάλυψη, µεταφέρεται σε ένα καινούργιο τόπο. Κοιτώντας τη Σαντορίνη του Μαλέα, έχοντας πλέον την οπτική εµπειρία των εκατοµµυρίων αναπαραγωγών της ίδιας εικόνας ο πίνακας του Μαλέα φαντάζει απόλυτα προβλέψιµος έως κιτς. Αλλά δεν είναι ακριβώς διότι έχει προηγηθεί του κιτς. Προϋπήρξε του τουριστικού ορυµαγδού και αντίθετα είναι προϊόν µιας επίπονης ανακάλυψης. Ο Μαλέας θα ταξίδεψε ίσως και πάνω από εικοσιτέσσερις ώρες για να φτάσει από τον Πειραιά στα Φηρά, θα πέρασε τον καιρό του αρκετά αποµονωµένος σε ένα ξεκοµµένο τότε νησί και «ανακάλυψε» ένα χαµένο παράδεισο εκεί που πολύ λίγοι είχαν πάει µέχρι τότε.

11 Το ερώτηµα για την ελληνική πατρίδα έχει τεθεί πολλές φορές και µε διάφορες εκδοχές και στον τόπο µας. Από το γνωστό ποίηµα: Τι είναι η πατρίδα µας; Μην είναι οι κάµποι; µέχρι την πιο πρόσφατη εξόρµηση του ολυµπιακού πατριωτισµού το ερώτηµα έχει τεθεί ξανά και ξανά. Φαίνεται όµως ότι είτε στους στίχους του αφελούς «πατριωτικού» τραγουδιού είτε στις εξίσου αφελείς και µεγαλόσχηµες τελετές των ολυµπιακών αγώνων, το ερώτηµα αντιµετωπίζεται από την τρέχουσα αντίληψη όσων υποστηρίζουν τη σηµασία µιας Ελλάδας-πατρίδας µε τον ίδιο ακριβώς τρόπο: ναι, η πατρίδα µας είναι τελικά οι κάµποι. Μια χαρακτηριστική προσέγγιση της πατρίδας ως ενός κάµπου είναι το Ηµερολόγιο 2005 του Συλλόγου των Υπαλλήλων της Εθνικής Τράπεζας. Σε αυτό απεικονίζονται διάφορες προσεγγίσεις του Ελληνικού τοπίου από ζωγράφους από το 1928 ως το Είναι η λεγόµενη εποχή της αθωότητας και της πρώτης συστηµατικής ανακάλυψης του ελληνικού τοπίου. Μέχρι τότε ( 1850 έως 1920) οι απεικονίσεις του ελληνικού τοπίου δεν ήταν παρά προβολές αισθητικών προσεγγίσεων. Πιο σηµαντική τέτοια προβολή είναι τα Μέγαρα του Γύζη (1873) όπου το τοπίο διαιρείται στη µέση από ένα νοητό άξονα. Στη δεξιά περιοχή υπάρχει ένα τοπίο ενός τίµιου παρατηρητή που προσπαθεί να διακρίνει τον τρόπο που το φως σχηµατίζει το τοπίο. Στην αριστερή περιοχή ο ζωγράφος πνίγεται από τον ακαδηµαϊκό. Το τοπίο απόκτά την γκριζαρισµένη παλέτα του Μονάχου. Το έργο µετατρέπεται στο αισθητικό βλέµµα ενός προκατειληµµένου παρατηρητή. εξιά ο Γύζης βλέπει. Αριστερά είναι τυφλός. 12 Τελικά αυτό είναι και το συνολικό πρόβληµα του έργου Γύζη αιωρείται ανάµεσα στη ειλικρίνεια των βιωµάτων και της ειλικρινούς παρατήρησης και την αισθητική τύφλωση. Η τύφλωση είναι και το εγγενές πρόβληµα της Νεοελληνικής Ζωγραφικής. Είναι αποτέλεσµα του διχασµού ανάµεσα στο προσωπικό βίωµα και την προβολή κάποιας αισθητικής ατζέντας. Ο εικαστικός διχασµός είναι κυρίαρχος και σε ολόκληρη την Ελληνική τοπιογραφία µέχρι τις αρχές του Σε κάποια φάση της πορείας της Ελληνικής Τέχνης αυτός ο διχασµός φαίνεται να υπερβαίνεται από κάποιους καλλιτέχνες τουλάχιστον ως προς

12 την παρατήρηση του Ελληνικού τοπίου. Τέτοιος καλλιτέχνης ήταν ο Παπαλουκάς που το ταξίδι του στο Άγιον Όρος και τα έργα που ζωγράφισε την περίοδο 1923 έως σηµατοδοτούν την πρώτη προσπάθεια στην Ελληνική Ζωγραφική µιας προσέγγισης που θα υπερβαίνει τον αισθητικό διχασµό που αναφέραµε. Η ολοκλήρωση αυτής της προσέγγισης καταγράφεται στο Ηµερολόγιο 2005 της Εθνικής Τράπεζας µε τα έργα αφίσες που δηµιούργησαν για τον Ελληνικό Οργανισµό Τουρισµού καλλιτέχνες όπως οι Βασιλείου, Τέτσης, Μανουσάκης, Βυζάντιος κα. Αυτές οι αφίσες οριοθετούν την ολοκλήρωση της προσπάθειας να αναγνώσουν οι έλληνες καλλιτέχνες το ελληνικό τοπίο ως έχει, ταυτόχρονα όµως γίνονται οι προποµποί του τουριστικού κιτς που επρόκειτο να επακολουθήσει και να κυριαρχήσει στις µέρες µας. Είναι εικόνες που εµπεριέχουν µια «συγκινησιακή αφέλεια» ταυτόχρονα όµως κωδικοποιούν τις τακτικές της επερχόµενης τουρισυικής βιοµηχανοποίησης. Οι εικόνες του Ηµερολογίου της Εθνικής Τράπεζας είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγµα 15 του πως οριοθετήθηκε ένα στερεότυπο ανάγνωσης του Ελληνικού τοπίου που ταυτίζει τους «κάµπους» µε την Ελληνική πραγµατικότητα. Η πατρίδα µας από τότε είναι τελικά οι κάµποι για εκείνη την προσέγγιση που ταυτίζει εκείνο το οποίο φαίνεται µε εκείνο το οποίο είναι. Κάµποι είναι ο δοσµένος χώρος που ζούµε είτε ως χώρος αναµνήσεων, είτε ως χώρος µιας σύγχρονης πραγµατικότητας, είτε ως γραφικό τοπίο, είτε ως ιστορική παρουσία. Η κυρίαρχη προσέγγιση είναι ότι ταυτίζεται η έννοια του χώρου όπου ζούµε µε τον ορατό χώρο γύρω µας είτε αυτός πρόκειται για τον αντικειµενικό χώρο των πραγµάτων είτε για τις αναµνήσεις όλων εκείνων που σχηµατίζουν εκείνο το οποίο ονοµάζουµε ιστορία. Η ιστορία δεν ταυτίζεται µε τις µνήµες αλλά µε µια επίπεδη ανάγνωση αυτού το οποίο µας έχει δοθεί ως ιστορική συνέχεια. Οι µνήµες, όπου υπάρχουν, δεν εκκινούν από τη βιωµατική σχέση µε κάποια ανάµνηση ή έστω µε τη ανασύσταση της σχέσης µας µε τους χώρους όπου έχει σχηµατιστεί η ιστορία, έστω και έτσι όπως είναι καταγεγραµµένη ως σήµερα. Οι µνήµες σβήνουν από την εµµονή στην επιφανειακή ανάγνωση της ιστορικής εξέλιξης. Αυτό ισχύει είτε για τις «πατριωτικού» τύπου νοσταλγικές αναγνώσεις (βλέπε τελετές έναρξης και λήξης Ολυµπιακών αγώνων) είτε για κείµενα και εικαστικά έργα που προσπαθούν να προσεγγίσουν µια Ελλάδα εκσυγχρονισµένη και πλήρως παγκοσµοιοποιηµένη, απαλλαγµένη από τοπικιστικές ιδιαιτερότητες. Αιωρούµαστε ανάµεσα στην Ελλάδα του ιστορικού ρετρό και την Ελλάδα του εκσυγχρονισµού.

13 Η κυρίαρχη αυτή διττή προσέγγιση έχει καταγραφεί πρόσφατα σε δύο κυρίως περιπτώσεις. Στις τελετές έναρξης και λήξης των Ολυµπιακών Αγώνων και στα κείµενα που συνόδευσαν την ελληνική εκπροσώπηση στην Arco 04. Ως προς τις τελετές έναρξης και λήξης του ηµήτρη Παπαϊωάννου θα ήταν δυνατόν να µην είχε κάποιος αντίρρηση ως προς το περιεχόµενό και την αισθητική τους αν δεν είχαν παρουσιαστεί ως το απόλυτο γεγονός που συλλαµβάνει τη συνολική συνείδηση της ελληνικής διαχρονίας, τιµώντας τη βαθιά δοµή της ελληνικής σκέψης. 16 Το παραλήρηµα-πισωγύρισµα θα έλεγε κανείς αυτών των κειµένων δείχνει την τεράστια ανάγκη να δικαιωθεί µια συνέχεια, ένα άγχος όπου η ταυτότητα µεταβιβάζεται στο πέραν της δικαίωσης µιας συνέχειας. Μια συνέχεια που, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει η όχι, όταν εξαντλείται σε εικονογραφήσεις δεν µπορεί να διεκπεραιώσει καµία δηµιουργική σκέψη. Το µόνο κατόρθωµα εκείνων των τελετουργικών γεγονότων, αν κριθούν ως καλλιτεχνικά δρώµενα, ήταν ότι αποτύπωσαν µε ειλικρίνεια την αδυναµία µιας νοοτροπίας να αναχθεί πέρα από την επιφάνεια. Αυτό που στο κείµενο του Γεωργουσόπουλου παρουσιάζεται ως ένα επίτευγµα όπου ο Παπαϊωάννου κατόρθωσε σε τρία τέταρτα της ώρας να αφηγηθεί µε λιτά, αναγνωρίσιµα σύµβολα, ιδέες, αισθητοποιηµένες αξίες, την περιπέτεια της ελληνικής ανακάλυψης του κόσµου. Σε µια παρέλαση επική, δραµατική και λυρική συγκρότησε έναν κύκλιο χορό όπου µε τους ήχους του διονυσιακού τύµπανου που πρώτη κατασκεύασε η θεά Κυβέλη και την εξέλιξη της κιθάρας που πρώτος κούρντισε ο Πυθαγόρας µε τον Κανόνα του που έγινε κανονάκι και σαντούρι που τώρα ιερουργεί η Αρετή Κετιµέ, χόρεψαν η Αριάδνη του Λαβυρίνθου, η Καλλιπατείρα, οι χορευτές του Αισχύλου, οι Σάτυροι και οι Σιληνοί, ο Πλάτων, ο ιγενής και ο Καραϊσκάκης, ο Καραγκιόζης, η Σφίγγα, ο Οιδίπους και οι Ταναγραίες. 17 Η περιγραφή αυτή του Γεωργουσόπουλου δεν είναι παρά µια θλιβερή παράθεση ενός συνοθυλεύµατος όπου οι ιδέες έχουν εκπέσει σε στερεότυπα. Αυτή είναι η Ελλάδα του ιστορικού ρετρό. Στα κείµενα για την Arco αντίθετα διέκρινε κανείς το άγχος των επιµελητών να υπερασπιστούν τον εκσυγχρονισµό της χώρας ως να ήταν ο καθένας από αυτούς ο Μέγας Πέτρος µπροστά στους βάλτους όπου επρόκειτο να κτιστεί η Αγία Πετρούπολη παρά ως σύγχρονοι επιµελητές µιας σύγχρονης χώρας. Ερωτήµατα όπως

14 σε ποιο χωρο-χρονικό χώρο συµβαίνει ο εκσυγχρονισµός της χώρας 18 ή το µάθηµα του πολιτιστικού εκσυγχρονισµού και τη χρησιµότητα ανανέωσης των θεσµών, η Ελλάδα θα χρειαστεί πολύ περισσότερο χρόνο για να τα εµπεδώσει 19 τέθηκαν και από τους τρεις επιµελητές και όλοι τους κατέληξαν στο να επικεντρώσουν την προσπάθειά τους στην απάντηση του ερωτήµατος που φαίνεται να είναι κεφαλαιώδες: Μα υπάρχει σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα; 20 Αρκεί η εκσυγχρονιστική προσέγγιση για να δηµιουργηθεί εικαστικό momentum; Θα έλεγε κανείς ότι και τα τρία αυτά κείµενα γράφτηκαν για να υπερασπίσουν µια πολιτικάντικη ατζέντα, την ατζέντα του εκσυγχρονισµού. Με βάση αυτό το σκεπτικό ο οπισθοδροµικός τόπος Ελλάς είναι βυθισµένος στο τέλµα και οι τρεις επιµελητές θα ηγηθούν ενός γενναίου breakthrough που θα µεταφέρει αυτούς και τους εκλεκτούς τους καλλιτέχνες στη Γη της Επαγγελίας του Εκσυγχρονισµού. Κατά πόσο βέβαια υπάρχει ένα τέτοιο πλαίσιο και κατά πόσο αν υπάρχει αυτό το πλαίσιο ήταν δυνατόν να συµβεί το γενναίο breakthrough µε τις συγκεκριµένες επιλογές καλλιτεχνών που παρουσίασαν είναι κάτι το οποίο έχει ήδη απαντηθεί από την µηδενική διεθνή αποδοχή της έκθεσης εκεί όπου πραγµατοποιήθηκε. 21 Και οι δύο προσεγγίσεις, η ρετρό και η εκσυγχρονιστική, εξαντλούνται από κάποιο άγχος είτε από το άγχος της απόδειξης ότι υπάρχει συνέχεια, είτε από το άγχος της εκπλήρωσης του «αιτήµατος» του εκσυγχρονισµού. Μπορεί όµως να δηµιουργηθεί κάτι ουσιαστικό όταν κυριαρχεί το άγχος του να αποδείξει κανείς αυτό το οποίο έχουν προβάλει οι άλλοι πάνω του; Και οι δύο αυτές προσεγγίσεις είναι προσεγγίσεις ανασφάλειας και όχι αυτοπεποίθησης. Αν λοιπόν θεωρηθεί ότι οι δύο παραπάνω προσεγγίσεις (ρετρό και εκσυγχρονισµός) είναι ξεπερασµένες θα µπορούσε να υπάρξει µια επάνοδος του αρχικού ερωτήµατος αυτού του κειµένου µπορεί να υπάρξει Ελληνας-Ξένος; Αρκεί η έννοια της πατρίδαςτραύµα να προσδιορίζει ακόµη τον κόσµο ενός σύγχρονου Έλληνα διανοούµενου; 22 Από την άλλη αρκεί άραγε να ερµηνεύουµε την Ελλάδα ως µια πατρίδα-transient,

15 όπως κάνουν οι επιµελητές της Arco, ο άκης ή ο Ιωακειµίδης µιας πατρίδας που επιτάσσει την εµµονή στο τώρα ενός αµφίβολου εκσυγχρονισµού; Ή µήπως θα ήταν πιο δηµιουργικό να κινηθεί κάποιος µε µια άλλη λογική που θα στηρίζεται στην προσπάθεια προσδιορισµού της Ελλάδας ως µιας πατρίδας-ξένης και των Ελλήνων ως Ελλήνων Ξένων; Μπορεί να υπάρξει µια προσέγγιση όπου η Ελλάδα ως χώρος θα είναι µια πατρίδα ξένη µε τον τρόπο που το υιοθετεί ο Σαΐντ µέσα από το κείµενο του Ούγο; Μια πατρίδα που ανακαλύπτεται σε τρίτο επίπεδο, αφού πλέον έχουν συνειδητοποιηθεί και ξεπεραστούν τόσο το πρώτο επίπεδο της οικειοποίησης (Παπαϊωάννου) όσο και το δεύτερο επίπεδο της αίσθησης µιας απόµακρης αποξένωσης ( άκης, Arco, Ιωακειµίδης). Είναι η στιγµή που ή η πατρίδα θα µετασχηµατιστεί σε µια πατρίδα-ξένη ή θα πάψει να είναι πατρίδα. Ή θα γίνει ένας χώρος που θα προσδιοριστεί και πάλι πέρα από τις προβολές, εκσυγχρονιστικές ή ρετρό, ή θα σβήσει για πάντα αφού δεν θα έχουµε να ανακαλύψουµε τίποτα πίσω από τις αντανακλάσεις. Ακόµη και µια πατρίδα, όπως άλλωστε και η ίδια η ζωή, ή θα αναδηµιουργείται διαρκώς ή καλύτερα να µην υπάρχει. Ή θα µπορέσουµε να κινηθούµε πέρα από τις συναισθηµατικές αναφορές στο πριν και στις ασαφείς υποσχέσεις ενός γλυκερού µέλλοντος, ή πολύ απλά ο χώρος που µας περιβάλει θα πάψει να έχει οιαδήποτε αξία ως έχει. Ίσως και αυτό να είναι µια κάποια λύση Ακόµη και ο θάνατος είναι µια τίµια παραδοχή. 1 Ατόµ Εγκογιάν, Αραράτ, σενάριο Ατόµ Εγκογιάν, παίζουν: Σαρλ Αζναβούρ, Κρίστοφερ Πλάµµερ, Ντέϊβιντ Αλπεϊ, Ελίας Κοτέας, Αρσινέ Χανιάν, διάρκεια 115, The Truman Show (1998), σκηνοθεσία Peter Weir. 3 Ρόντρικ Μπήτον, Γιώργος Σεφέρης, Περιµένοντας τον Άγγελο, µτφ. Μίκα Προβατά, Ωκεανίδα, Αθήνα, 2003, σελ Ibid, σελ Μάρτιν Χάιντεγκερ, Η προέλευση του έργου Τέχνης, µτφ. Γιάννης Τζαβάρας, ωδώνη, Αθήνα, 1986, σελ Michel Haar, Το Έργο Τέχνης, µτφ. Παντελής Ανδρικόπουλος, Scripta, Αθήνα, 2001, σελ Hugo of St Victoir, Didascalicon, µτφ. στα Αγγλικά Jerome Taylor, Columbia University Press, New York, 1961, σελ Edward W Said, Culture and Imperialism, Vintage, 1993, σελ. xi-xv. 9 Arthur C. Danto, H µεταµόρφωση του κοινότοπου, µτφ. Μαριλένα Καρρά, Μεταίχµιο, Αθήνα, 2000, σελ Ibid, σελ Σαντορίνη, λάδι σε µουσαµά, 17x187εκ. Εθνική Πινακοθήκη. 12 Περιγράφοντας το έργο η Νέλλη Μισιρλή αναφέρει: το φως του µεσογειακού ήλιου εξαίρει τις λευκές στέγες των σπιτιών, δηµιουργώντας πόλους έντασης ανάµεσα στο γαλάζιο ουρανό, στο έδαφος και

16 στις κοκκινωπές στέγες. Εδώ µαρτυρείται το ενδιαφέρον του όχι µόνο για τη ρεαλιστική και υλική απόδοση του εξωτερικού φωτός αλλά και για τη δυνατότητα αρχιτεκτονικής οργάνωσης του χώρου (Νέλλη Μισιρλή, Γύζης, Αδάµ, Αθήνα 1996, σελ. 68). Φαίνεται ότι στο απόσπασµα η Μισιρλή εντοπίζει τη διάσταση που υπάρχει στην ανάπτυξη της εικόνας αλλά την ερµηνεύει εντελώς φορµαλιστικά. 13 Άλλο ένα τέτοιο παράδειγµα είναι και το έργο του Συµεών Σαββίδη. Στο έργο του, όπως για παράδειγµα στο Η Κασταλία Πηγή (λάδι σε µουσαµά, Εθνική Πινακοθήκη) υπάρχει µια προβολή της εµπρεσιονιστικής αισθητικής στην τοπική ιδιαιτερότητα του τοπίου, που ουσιαστικά παραµένει προβολή και όχι επεξεργασία ενός συστήµατος. Ωστόσο το θέµα της τοπιογραφίας και του τρόπου µε τον οποίο καταγράφει το φως θα το αναπτύξουµε σε άλλο κείµενο. 14 Αναφέρουµε µερικά έργα του Παπαλουκά από εκείνη την περίοδο όπου σε αντίθεση µε τον Σαββίδη το µοντερνιστικό βίωµα µετασχηµατίζεται σε µέθοδο ανάγνωσης της πραγµατικότητας. Τέτοια έργα είναι τα Αρσανάς στο Άγιο Όρος (δύο τέτοια έργα µε αυτό τον τίτλο του 1924 και 1935), Αρχονταρίκι της Λαύρας (1924), Είσοδος Πρωτάτου (1924) και Είσοδος Σιµωνόπετρας (1924). Το ταξίδι του Παπαλουκά στο Άγιο όρος σηµατοδότησε µια άλλου επιπέδου ζωγραφική, µια ζωγραφική όπου το σύστηµα και το βίωµα δεν συγκρούονται αλλά αλληλοσυµπληρώνονται. 15 Την εποχή εκείνη κυριάρχησαν παρόµοιες εικονογραφικές προσεγγίσεις µε πιο σηµαντική το Ζορµπά του Κακογιάννη. 16 Κώστας Γεωργουσόπουλος, Άξιον εστί το τίµηµα, εφηµ. Τα Νέα, Σάββατο 14 Αυγούστου Ibid 18 ρ. Σάνια Παπά, Κατάλογος Ελληνικής Συµµετοχής στην Arco 04, Οι Έλληνες Καλλιτέχνες Ταξιδευτές του «Επίκαιρου». ιαδροµές στην «Κόψη του Ξυραφιού»,, σελ Ντένης Ζαχαρόπουλος, Υπερηφάνεια ή Προκατάληψη, Κατάλογος Ελληνικής Συµµετοχής στην Arco 04, σελ Κατερίνα Γρέγου, Νέα Πραγµατικότητα, Νέο Κύµα, Κατάλογος Ελληνικής Συµµετοχής στην Arco 04, σελ Μια παρόµοια εκσυγχρονιστική προσέγγιση είναι αυτή του Χρήστου Ιωακειµίδη που στην προσπάθειά του να δώσει ένα κάποιο πλαίσιο στην έκθεση Outlook παρουσίασε τον εαυτό του περίπου ως τον θεραπευτή του άρρωστου τόπου Ελλάς όταν µε φράσεις όπως και ο τρόπος µε τον οποίο ξεκίνησα ήταν να αφουγκραστώ, να πω βήξτε όπως κάνει ο γιατρός (συνέντευξη στον Αυγουστίνο Ζενάκο, ΤΟ ΒΗΜΑ, 19 Οκτωβρίου 2003, Ειδική έκδοση για την Outlook, σ. 6) έδειξε την ωµή του προσπάθεια να «θεραπεύσει» το άρρωστο σώµα της ασθενούς Ελλάδος. Μια προσπάθεια που κορυφώθηκε στη λογοκρισία που άσκησε και αυτός, µεταξύ άλλων, στο έργο του De Gordier. Μια τρίτη προσέγγιση είναι της συλλογής άκη που λειτουργεί διττά. Από το ένα µέρος θετικά µε την έννοια του σχηµατισµού ενός ζωντανού φορέα εικαστικής τέχνης στην Ελλάδα από την άλλη απολύτως αρνητικά διότι λειτουργεί ως ο λευκός ελέφαντας που ξεκοµµένος από το περιβάλλον σχηµατίζει εικόνες αµφίβολης σηµασίας όσον αφορά την προσέγγιση της τοπικής ιδιαιτερότητας. Οι εικαστικές εικόνες της συλλογής που σχετίζονται µε την Ελληνική πραγµατικότητα σχηµατίζουν µια πατρίδα-transient που δεν παραπέµπει πουθενά, ούτε καν στην ίδια τη διεθνοποιηµένη εικαστική σκηνή. 22 Αυτό δεν γίνεται εµφανές στην προσέγγιση του Παπαϊωάννου που είναι η καρικατούρα αυτής της προσέγγισης.

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» 9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» Πολλές φορές ο μόνος τρόπος για να αφηγηθείς τη δική σου ιστορία είναι μέσα από τις ιστορίες των άλλων. Ίσως ο μόνος τρόπος για να μιλήσεις για το

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου

ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ 21-24 Mαρτίου ΦΕΣΤΙΒΑΛ 21 Mαρτίου παγκόσμια ήμερα κουκλοθέατρου τίο υ αρ ια σμ ΘΕΑ ΤΟ 2 ήμ 1-2 ερ 4 Ρ α κ Mα ου ρτ Υ κλο ίου θέ ατ ρ ου ΚΛΟ ΚΟΥ γκό πα ΣΤΙ Β 21 ΑΛ M ΦΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Είναι τεράστια η χαρά, η τιμή και η συγκίνηση που μου δίνεται η ευκαιρία,

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ»

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΕΒΔΟΜΑΔΑ (9-13/3/2015) ΤΟΥ Α ΚΥΚΛΟΥ ΤΗΣ ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΜΑΖΙ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ» Υπάρχουν άνθρωποι που διερωτώνται τι είναι η τέχνη για τον άνθρωπο, γιατί τραγουδάμε, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση

Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Η Ηγεσία Κάνει τη Διαφορά: Κρίση, Αυτογνωσία, Αναγέννηση Χαρίδημος Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης,

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή

ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή ηµιουργική Ψυχολογική Γραφή Ζωντανά βιβλία, της Ιωάννας Ν. Τριπερίνα, Ψυχολόγου, MSc, µε ιστορίες που µάς δίνουν το έναυσµα να τις βιώσουµε, δραµατοποιήσουµε, συζητήσουµε, διαβάσουµε, ώστε να µάθουµε και

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, !! Ἡ μήτηρμουἐκρέμασετὴνκεφαλήν,ὡςκατάδικος,ὅστιςἴσταται πληκτικῆςσιωπῆς. ἐνώπιοντοῦκριτοῦτουμὲτὴνσυναίσθησιντρομεροῦτινὸςἐγκλήματος. -Μάλιστα,μητέρα!Πῶςδὲντὸ'θυμοῦμαι!ἦτανἡμόνημαςἀδελφὴ, -Τὸ'θυμᾶσαιτὸἈννιώ

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τους συντάκτες ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ και ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τους συντάκτες ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ και ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Ξάνθη: 1/2/2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τους συντάκτες ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ και ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Το Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης συμμετέχει και φέτος στις Θρακικές Λαογραφικές Εορτές Ξανθιώτικο Καρναβάλι με σειρά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική

Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική Ονοματεπώνυμο: Γιώργος Κωνσταντινίδης Τάξη: Γ 5 Σχολείο: Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Διδάσκουσα: Σελιώτη Χ Χριστοδούλου Βασιλική 1 Δευτερότοκος γιος του Κωνσταντή και της Αιμιλίας Δούκα. Γεννήθηκε στις 6

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION 1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION I Didn't Sign Up for This Ξένια Κούρτογλου Founder & Managing Partner Focus Bari S.A Co-founder e-satisfaction Τι θα δούμε I. Οι δυνάμεις της αλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Πολυάριθµες είναι οι περιοχές όπου ένα ταλέντο ή µία χαρακτηριστική κλίση µπορεί να εκδηλωθεί. Το ταλέντο στα µαθηµατικά έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας

Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας Η ηθική της ευθύνης στην Ελλάδα της χρεοκοπίας Χαρίδημος Κ. Τσούκας Καθηγητής Στρατηγικής Διοίκησης στην Έδρα Columbia Ship Management, Πανεπιστήμιο Κύπρου & Διακεκριμένος Ερευνητής Καθηγητής Οργανωσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας

Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Κείμενο: Κατερίνα Βαϊμάκη Εικονογράφηση: Ρεβέκκα Βεδέ Ο Φ ίλος μου ο Ποδη λατάκιας Ευρωπαϊκή Ένωση Ταµείο Συνοχής «Επενδύοντας στο

Διαβάστε περισσότερα

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Project Α τετραμήνου Teenage Angst Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Το θέμα του project μας φέτος είναι τα εφηβικά άγχη και ανησυχίες. Πώς βλέπουμε τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Με τιμή

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Με τιμή Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Σας προσκαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας τις επετειακές εκδηλώσεις των 90 χρόνων Εθνικής Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το Τουρκικό κράτος. Με τιμή Ο Μητροπολίτης

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

01/12 11/1/2012 (παράταση) ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Ξένος στην πόλη Αόρατη Όλγα του Γιάννη Τσίρου

01/12 11/1/2012 (παράταση) ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Ξένος στην πόλη Αόρατη Όλγα του Γιάννη Τσίρου 01/12 11/1/2012 (παράταση) ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Ξένος στην πόλη Αόρατη Όλγα του Γιάννη Τσίρου Μια νεαρή μετανάστρια πέφτει θύμα του τράφικινγκ και αποτελεί αντικείμενο σκληρής συναλλαγής. Οι σκοτεινές διαδρομές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις λυρισµό 2.

Απαντήσεις λυρισµό 2. Απαντήσεις 1. Η λιτότητα, η εκφραστική καθαρότητα, ο δωρικός χαρακτήρας της αφήγησης, το απλό και λιτό ύφος, ο αφαιρετικός και συνάµα περιεκτικός λόγος, είναι µερικά από εκείνα τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ;

ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ; ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΟΙΑ ΟΜΑΔΑ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ; Στο φετινό PoP ταξιδεύουμε! Έτσι οι ομάδες που θα διεκδικήσουν την νίκη στον Tελικό, δεν θα μπορούσαν να στοχεύουν παρά σε ένα μεγάλο, μεγάλο «ταξίδι».

Διαβάστε περισσότερα

16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015. Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη. Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End. Συγγρού Ι07. sgt.gr

16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015. Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη. Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End. Συγγρού Ι07. sgt.gr Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη 16 Νοεμβρίου 2014-26 Απριλίου 2015 Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End Συγγρού Ι07 sgt.gr Θέατρο - Έφηβοι στη Στέγη Γεωργία Μαυραγάνη & Ομάδα Happy End Όχι αθώος πια 16 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ/ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΗ ΣΕ ΕΝΑ ΤΟΠΟ

ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ/ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΗ ΣΕ ΕΝΑ ΤΟΠΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑ/ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΗ ΣΕ ΕΝΑ ΤΟΠΟ ΜASTERCLASS ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗ 22 ΕΩΣ 24 MAΪOY 2015 To Μasterclass Ζωγραφικής θα διεξαχθεί-συντονιστεί από τον Γιάννη Ζιώγα Αποτελεί μέρος της Εκδήλωσης Διατοπικής

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Μια τρελή οικογένεια. Γιαν Προχάτσκα. Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη

Μια τρελή οικογένεια. Γιαν Προχάτσκα. Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη Συλλογή Χελιδόνια Εκδόσεις Πατάκη Μια τρελή οικογένεια Γιαν Προχάτσκα Εικονογράφηση: Φίλιπ Βέχτερ Μετάφραση: Ριάνα Μιχαλάκη Σελ. 86 Δραστηριότητες για τις Γ, Δ & Ε τάξεις Ο συγγραφέας: Γεννήθηκε στην Τσεχοσλοβακία.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Αδικαιολόγητος φόβος, κακή ψυχολογία και ανασφάλεια στα πρώτα βήματα με το αλεξίπτωτο πλαγιάς και αντιμετώπισή τους.

Αδικαιολόγητος φόβος, κακή ψυχολογία και ανασφάλεια στα πρώτα βήματα με το αλεξίπτωτο πλαγιάς και αντιμετώπισή τους. Αδικαιολόγητος φόβος, κακή ψυχολογία και ανασφάλεια στα πρώτα βήματα με το αλεξίπτωτο πλαγιάς και αντιμετώπισή τους. Τι είναι φόβος Ο φόβος είναι ένα αίσθημα έμφυτο που υπακούει στο ένστικτο αυτοσυντήρησης.

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

Εικαστικό Ημερολόγιό. μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Εικαστικό Ημερολόγιό. μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Το Εικαστικό Ημερολόγιό μου! Όνομα: Τάξη: Σχολείο: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Γεια σας φίλοι μου, Καλωσορίσατε στην παρέα μου, στην πολύχρωμη παρέα του Τέλη, της μασκότ της Cyta. Εύχομαι να περάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Για την σχολική χρονιά 2014-2015 πραγματοποιούνται τα κάτωθι προγράμματα : Α) ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ Γερμανικού και Μυλλέρου Μεταξουργείο Δήλωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Page 2 NEWS ΣΤ 4

ΙΣΤΟΡΙΚΑ, ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Page 2 NEWS ΣΤ 4 NEWS ΣΤ4 Τεύχος 1 ΙΣΤΟΡΙΚΑ,ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Page 2 NEWS ΣΤ4 ΙΣΤΟΡΙΑ,ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Αθλήµατα Page 3 ουν όντιοι βάφ Γιατί οι Π λε? π µ ι υς δόντ το ένα το ELU B νουν Για να κά. H TOOT ΙΟΛΗ ΠΡΕΚΑ ιάφορα Επισκέψεις Page

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα)

Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα) Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα) ΔΑΛΑΚΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΛΟΦΩΝΟΥ ΥΑΚΙΝΘΗ ΚΑΡΑΜΟΥΖΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΩΡΓΟΣ ΟΡΦΕΑΣ ΚΟΥΦΟΛΑΜΠΡΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΙΟΓΑ ΕΛΕΝΑ Πολυκατοικίες σε μεγάλες πόλεις από

Διαβάστε περισσότερα

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης,

Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας Γιάννος Κρανιδιώτης, Εκδήλωση απονομής του Βραβείου για το 2014 στην Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στο Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο Ομιλία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή *

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή * ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Του ρα Κώστα Γ. Κονή * Το θέµα των πωλήσεων ήταν και θα παραµείνει πάντοτε πρώτο στις προτεραιότητες κάθε επιχείρησης. Μάλλον, θα έπρεπε να ήταν το πρώτο θέµα πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ

Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Τα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Συντονισμός χεριού-ματιού Βοηθούν στην ανάπτυξη των κινητικών δεξιοτήτων του παιδιού. Παίζω με τους κύβους

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση

ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΕΙΝΑΙ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ; Ιστορική Εξέλιξη & Κοινωνική Ανάλυση ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΦΥΛΟ Μυστήριο αποτελεί τα τελευταία 20 χρόνια η συνεχής µείωση της συµµετοχής του γυναικείου φύλου στην επιστήµη των

Διαβάστε περισσότερα

Το γενεόγραμμα. Γιώργος Καλαρρύτης MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων

Το γενεόγραμμα. Γιώργος Καλαρρύτης MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων Το γενεόγραμμα MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων Γενεόγραμμα είναι ένα γενεαλογικό δένδρο τουλάχιστον 3 γενεών που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης 3 ï Ä É Á Ã Ù Í É Ó Ì Á Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ Ένας μπαξές γεμάτος αίμα είν ο ουρανός και λίγο χιόνι έσφιξα τα σχοινιά μου πρέπει και πάλι να ελέγξω τ αστέρια εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα