ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ"

Transcript

1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ 2014

2 2

3 ΓΕΝΙΚΑ Το κύριο χαρακτηριστικό της ερευνητικής μου δουλειάς είναι η χρήση ασυμτωτικών μεθόδων και οριακών συνόλων από τη θεωρία ευστάθειας των Δυναμικών Συστημάτων για την επίλυση προβλημάτων από τη θεωρία των Τοπολογικών Ομάδων Μετασχηματισμών, τη Δυναμική Γραμμικών Τελεστών και τη θεωρία Τελεστών. Για περισσότερες λεπτομέρειες παρακαλώ λάβετε υπόψη την Ερευνητική μου Ατζέντα. A.M.S Mathematics Subject Classificatio όπως αναφέρεται στις υπό α- νάλυση δημοσιεύσεις: 20F05, 20G20, 22E10, 22E15, 37B05, 37B99, 37C85, 46L55, 47A16, 47D03, 47L65, 54D45, 54H15, 54H20, 58F25. ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ Habilitatio Thesis, Limit sets ad asymptotic methods i Operator Theory, Topological Trasformatio Groups ad Dyamical Systems, Τμήμα Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο του Bielefeld (2010), Γερμανία. Διδακτορική Διατριβή: «Συμβολή στη μελέτη των D-ευσταθών Δράσεων», Τμήμα Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Αθηνών (1993) με επιβλέποντα καθηγητή τον κ. Π. Στράντζαλο. 1. Liear semigroups with coarsely dese orbits, Israel J. Math., to appear (από κοινού με τον H. Abels). 2. A Birkhoff type trasitivity theorem for o-separable completely metrizable spaces with applicatios to Liear Dyamics, Joural of Operator Theory 70 (2013), Properess, Cauchy-idivisibility ad the Weyl completio of a group of isometries, Pacific Joural of Mathematics 259 (2012), , (από κοινού με τον Π. Στράντζαλο). 4. A group of isometries with o-closed orbits Topology ad its Applicatios 159 (2012), , (από κοινού με τον H. Abels). 5. J class operators ad Hypercyclicity, Joural of Operator Theory 67 (2012) , (από κοινού με τον Γ. Κωστάκη). 6. Topological geerators of abelia Lie groups ad hypercyclic fiitely geerated abelia semigroups of matrices, Advaces i Mathematics 229 (2012), , (από κοινού με τον H. Abels). 3

4 7. Proper actios ad proper ivariat metrics, Joural of the Lodo Mathematical Society (2) 83 (2011), , (από κοινού με τους H. Abels και G. Noskov). 8. O the actio of the group of isometries o a locally compact metric space, Müster Joural of Mathematics 3 (2010), The group of isometries of a locally compact metric space with oe ed, Topology ad its Applicatios 157 (2010), O the miimal umber of matrices which form a locally hypercyclic, ohypercyclic tuple, Joural Mathematical Aalysis ad Applicatios 365 (2010), (από κοινού με τους Γ. Κωστάκη και Δ. Χατζηλουκά). 11. Dyamics of tuples of matrices, Proceedigs of the A.M.S. 137 (2009), (από κοινού με τους Γ. Κωστάκη και Δ. Χατζηλουκά). 12. J-class weighted shifts o the space of bouded sequeces of complex umbers, Itegral Equatios ad Operator Theory 62 (2008), (από κοινού με τον Γ. Κωστάκη). 13. O embeddigs of proper ad equicotiuous actios i zero-dimesioal compactificatios, Trasactios of the A.M.S. 359 (2007), (από κοινού με τον Π. Στράντζαλο). 14. O the group of isometries o a locally compact metric space, Joural of Lie Theory 13 (2003), 7-12 (από κοινού με τον Π. Στράντζαλο). 15. The Jacobso radical for aalytic crossed products, Joural of Fuctioal Aalysis 187 (2001), (από κοινού με τους Α. Κατάβολο και A. P. Dosig). 16. Miimal flows o multipuctured surfaces of ifiite type, Bulleti Lodo Mathematical Society 27 (1995), (από κοινού με τον Κ. Αθανασόπουλο). ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΥΠΟΒΛΗΘΕΙΣΕΣ ΠΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ 1. Coarse topological trasitivity o ope coes ad coarsely J-class ad D-class operators, arxiv: Recurret liear operators, arxiv: , (από κοινού με τους Γ. Κωστάκη και Ι. Παρίση). 3. Dyamics of perturbatios of the idetity operator by multiples of the backward shift o l ( ), arxiv: , (από κοινού με τους Γ. Κωστάκη και A.B. Nasseri). 4

5 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΩΝ [1] Recurret liear operators, από κοινού με τους Γ. Κωστάκη και Ι. Παρίση. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην υπό ανάλυση εργασία μελετάμε την έννοια της recurrece και μερικές παραλλαγές της για γραμμικούς τελεστές που δρουν επί χώρων Baach. Χαρακτηρίζουμε πλήρως τους recurret τελεστές για αρκετές κλάσεις όπως weighted shifts, compositio τελεστές και multiplicatio τελεστές επί κλασικών χώρων Baach. Αποδεικνύουμε ότι σε κάθε διαχωρίσιμο χώρο Hilbert η μελέτη των recurret τελεστών ανάγεται, σε πολλές περιπτώσεις, στην μελέτη uitary τελεστών. Τέλος, μελετάμε την έννοια της product recurrece και παραθέτουμε μερικά ανοιχτά προβλήματα. [2] Dyamics of perturbatios of the idetity operator by multiples of the backward shift o l ( ), από κοινού με τους Γ. Κωστάκη και A.B. Nasseri. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Έστω B, I το uweighted backward shift και ο ταυτοτικός τελεστής αντίστοιχα επί του l ( ), το χώρο των φραγμένων μιγαδικών ακολουθιών εφοδιασμένο με τη supremum νόρμα. Στην υπό ανάλυση εργασία αποδεικνύουμε ότι ο τελεστής I + λb είναι τοπικά τοπολογικά μεταβατικός αν και μόνο αν λ > 2. Αυτό δείχνει ότι το κλασικό αποτέλεσμα του H.N. Salas ότι κάθε διαταραχή του ταυτοτικού τελεστή από ένα backward shift είναι ένας υπερκυκλικός τελεστής ή, ισοδύναμα, τοπολογικά μεταβατικός επί p του l ( ), 1 p <, δεν ισχύει για την κατηγορία των τοπικά τοπολογικά μεταβατικών τελεστών στον l ( ). [3] Liear semigroups with coarsely dese orbits, Israel J. Math., to appear, από κοινού με τον H. Abels. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Έστω S μία πεπερασμένως παραγόμενη αβελιανή υποομάδα αντιστρέψιμων γραμμικών τελεστών επί ενός διανυσματικού χώρου πεπερασμένης διάστασης V. Αποδεικνύουμε ότι κάθε coarsely dese πυκνή τροχιά της S είναι πυκνή στον V. Γενικότερα, αν η τροχιά περιέχει ένα coarsely dese υποσύνολο κάποιου ανοιχτού κώνου C στον V τότε η κλειστότητα της τροχιάς περιέχει την κλειστότητα του C. Στην μιγαδική περίπτωση η τροχιά είναι πυκνή στον V. Για την πραγματική περίπτωση δίνουμε μία πλήρη περιγραφή όλων των δυνατών περιπτώσεων της θήκης της τροχιάς. 5

6 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ορισμός Ένα υποσύνολο Y ενός μετρικού χώρου ( X, d ) λέγεται coarsely dese αν υπάρχει μια θετική σταθερά D τέτοια ώστε η ένωση από μπάλες με ακτίνα D και κέντρο τα σημεία του Y είναι μια κάλυψη του X. Έχοντας υπόψη τον παραπάνω ορισμό, ένα από τα κύρια αποτελέσματα της υπό ανάλυση εργασίας είναι το ακόλουθο. Θεώρημα Έστω V ένας πραγματικός ή μιγαδικός διανυσματικός χώρος πεπερασμένης διάστασης εφοδιασμένος με μία νόρμα. Έστω S μία υποομάδα της GL( V ) που παράγεται από ένα πεπερασμένο πλήθος μεταθετικών στοιχείων. Τότε κάθε coarsely dese τροχιά του είναι πυκνή στον V. Στην πραγματικότητα αποδεικνύουμε κάτι ακόμα γενικότερο: Θεώρημα Έστω V ένας πραγματικός ή μιγαδικός διανυσματικός χώρος πεπερασμένης διάστασης. Έστω S μία υποομάδα της GL( V ) που παράγεται από ένα πεπερασμένο πλήθος μεταθετικών στοιχείων. Έστω ότι υπάρχει ένας ανοιχτός κώνος C στον V και μία τροχιά O= S u0 του τέτοια ώστε το σύνολο O C να είναι coarsely dese στον C. Τότε (1) Η κλειστότητα S της S είναι μια ανοιχτή υποομάδα της κλειστότητας Zariski της S. Ποιό συγκεκριμένα, η S έχει πεπερασμένο πλήθος απο συνεκτικές συνιστώσες. (2) Η απεικόνιση S V, g gu0, είναι ένας aalytic diffeomorphism της S επί ενός ανοιχτού κώνου του V. Επιπλέον dim S = dim V. (3) Η κλειστότητα της τροχιάς O είναι ένας κώνος στον V που περιέχει τον C. Τέλος, στο επόμενο θεώρημα δίνουμε μία πλήρη περιγραφή όλων των δυνατών περιπτώσεων ανοιχτών τροχιών της S. Θεώρημα Έστω G * μία αβελιανή υποομάδα της GL( V ) η οποία έχει μια τροχιά με ένα εσωτερικό σημείο. Έστω G η κλειστότητας Zariski της G *. Τότε ισχύουν τα ακόλουθα: (1) Η ομάδα G * είναι μια ανοιχτή υποομάδα της G και περιέχει τη συνεκτική συνιστώσα G της μονάδας της G. 0 0 (2) Υπάρχει μόνο ένα πεπερασμένο πλήθος από μεγιστικούς G - αμετάβλητους υποχώρους του V. Αυτοί είναι, επιπλέον, G -αμετάβλητοι και έχουν πραγματική συνδιάσταση 1 ή 2. Έστω H,, 1 Hr οι υπόχωροι με συνδιάσταση 1 και H,, r+ 1 Hd οι υπόχωροι με συνδιάσταση 2. Τότε ισχύει το ακόλουθο r+ 2( d r) dim V. 6

7 (3) Έστω U το συμπλήρωμα της του U. Τότε η απεικόνιση G (4) Η ομάδα πηλίκο U, g gu d H i= 1 i στον V και έστω u ένα σημείο, είναι ένας aalytic diffeomorphism. 0 G/ G είναι ισομορφική με την ( /2 ) r. Για ένα ση- 0 μείο u U η τροχιά Gu είναι η συνεκτική συνιστώσα του u στο U. Η κλειστότητα 0 της τροχιάς Gu είναι τομή r το πλήθος ημιχώρων. Ποιο συγκεκριμένα, για κάθε i = 1,, r υπάρχει ακριβώς ένας ημίχωρος C i ορισμένος από τον H i που περιέχει το 0 σημείο u. Τότε Gu= C. r i = 1 i (5) Αν ο V έχει την δομή ενός μιγαδικού διανυσματικού χώρου έτσι ώστε κάθε h G* είναι μιγαδικός γραμμικός τελεστής, τότε r = 0, η ομάδα G είναι συνεκτική και επομένως G = G* = G. Τότε το U είναι η μοναδική ανοιχτή G *-τροχιά και 0 επομένως είναι πυκνή στον V. Βιβλιογραφία [1] A. Ayadi ad H. Marzougui, Dyamic of Abelia subgroups of GL(, ): a structure theorem, Geometria Dedicata 116 (2005), [2] A. Borel ad J. Tits, Homomorphismes ``abstraits" de groupes algébriques simples, A. of Math. (2) 97 (1973), [3] N.S. Feldma, Hypercyclic tuples of operators ad somewhere dese orbits, J. Math. Aal. Appl. 346 (2008), [4] C.C. Moore, Distal affie trasformatio groups, Amer. J. Math. 90 (1968), [4] A Birkhoff type trasitivity theorem for o-separable completely metrizable spaces with applicatios to Liear Dyamics, Joural of Operator Theory 70 (2013, ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην υπό ανάλυση εργασία αποδεικνύουμε ένα Birkhoff s trasitivity τύπου θεώρημα για μη διαχωρίσιμους πλήρεις μετρικούς χώρους και παραθέτουμε μερικές εφαρμογές για δράσεις φραγμένων γραμμικών τελεστών επί χώρων Fréchet (δηλ. επί πλήρων μετρικοποιήσιμων διανυσματικών χώρων). Ανάμεσα σε αυτές αποδεικνύουμε ότι κάθε θετική δύναμη και κάθε πολλαπλάσιο ενός τοπολογικά μεταβατικού γραμμικού τελεστή με ένα μιγαδικό μέτρου 1 είναι ένας τοπολογικά μεταβατικός γραμμικός τελεστής γενικεύοντας ανάλογα αποτελέσματα της Asari και των Leó-Müller για υπερκυκλικού τελεστές. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο σκοπός αυτής της εργασίας είναι να προμηθεύσουμε ένα «εργαλείο» για τη μελέτη τοπολογικά μεταβατικών γραμμικών τελεστών επί μη διαχωρίσιμων χώρων Fréchet 7

8 χρησιμοποιώντας τεχνικές από τη θεωρία των υπερκυκλικών τελεστών. Αυτό το «εργαλείο» είναι το επόμενο θεώρημα στο οποίο αποδεικνύουμε ότι κάθε διάνυσμα στον υποκείμενο χώρο X περιέχεται σε «ένα μεγάλο αριθμό» από κλειστούς αμετάβλητους υπερκυκλικούς υποχώρους: Θεώρημα Έστω T : X X ένας τοπολογικά μεταβατικός τελεστής επί ενός χώρου Fréchet X και έστω y ένα διάνυσμα του X. Τότε υπάρχει ένα G δ -πυκνό υποσύνολο D του X τέτοιο ώστε για κάθε z D υπάρχει ένας T -αμετάβλητος (διαχωρίσιμος) κλειστός υπόχωρος Y z του X έτσι ώστε yz, Yz και ο περιορισμός T : Yz Yz να είναι ένας υπερκυκλικός τελεστής. Το προηγούμενο θεώρημα είναι συνέπεια ενός Birkhoff s trasitivity τύπου θεώρημα για τοπολογικά μεταβατικούς συνεχείς ενδομορφισμούς επί ενός (όχι κατ ανάγκη διαχωρίσιμου) πλήρους μετρικού χώρου. Ποιό συγκεκριμένα αποδεικνύουμε το ακόλουθο: Θεώρημα Έστω T : X X μία συνεχής απεικόνιση επί ενός πλήρους μετρικού χώρου X χωρίς μεμονωμένα σημεία και έστω x X. Αν ο T είναι τοπολογικά μεταβατικός τότε υπάρχει G δ -πυκνό υποσύνολο D του X με τι ακόλουθες ιδιότητες: (i) Κάθε σημείο z D είναι επανερχόμενο (recurret). (ii) Το σημείο x ανήκει στη θήκη της τροχιάς καθενός z D. Αυτό το αποτέλεσμα προέρχεται «τοπικοποιώντας» το θεώρημα μεταβατικότητας του Birkhoff (δηλ. ότι κάθε τοπολογικά μεταβατική απεικόνιση επί ενός διαχωρίσιμου πλήρους μετρικού χώρου είναι υπερκυκλική).. Αυτή η τοπική συμπεριφορά ήταν κρυμμένη πίσω από τη χρήση μιας αριθμήσιμης βάσης για τον χώρο. Οι εφαρμογές που παραθέτουμε υποδηλώνουν την δυνατότητα μελέτης της δυναμικής γραμμικών τελεστών μη διαχωρίσιμων χώρων Fréchet χρησιμοποιώντας ήδη γνωστές τεχνικές και αποτελέσματα από τη θεωρία των υπερκυκλικών τελεστών. Ποιό συγκεκριμένα αποδεικνύουμε το επόμενο θεώρημα το οποίο γενικεύει ανάλογα αποτελέσματα της Asari και των Leó-Müller για υπερκυκλικού τελεστές. Θεώρημα Έστω T : X X ένας τοπολογικά μεταβατικός τελεστής επί ενός χώρου Fréchet X και έστω x ένα διάνυσμα του X. Τότε ισχύουν τα ακόλουθα p (i) Ο τελεστής T : X X είναι τοπολογικά μεταβατικός για κάθε θετικό ακέραιο p και υπάρχει G δ -πυκνό υποσύνολο D του X με τι ακόλουθες ιδιότητες: (a) Κάθε σημείο z D είναι επανερχόμενο (recurret). (b) Το σημείο x ανήκει στο οριακό σύνολο L p ( z ) για κάθε θετικό ακέραιο p T και κάθε z D. (ii) Έστω λ ένας μιγαδικός μέτρου 1, τότε ο τελεστής λt : X X είναι τοπολογικά μεταβατικός και υπάρχει G δ -πυκνό υποσύνολο D του X με τι ακόλουθες ιδιότητες: (a) Κάθε σημείο z D είναι επανερχόμενο (recurret). 8

9 (b) Το σημείο x ανήκει στο οριακό σύνολο Lλ T ( z) για κάθε λ = 1 και κάθε z D. Τελειώνοντας τις εφαρμογές για γραμμικούς τελεστές δίνουμε ένα χαρακτηρισμό α- νάλογο με αυτόν του H. N. Salas στην [14] για backward uilateral weighted shifts επί του l 2 ( H ), όπου H είναι ένας (όχι κατ ανάγκη διαχωρίσιμος) χώρος Hilbert, σε σχέση με τις ακολουθίες των βαρών τους. Τέλος, μια άλλη εφαρμογή που παραθέτουμε στην υπό ανάλυση εργασία είναι η ακόλουθη: Ορισμός Ένας σχεδόν τοπολογικά μεταβατικός ενδομορφισμός ενός χώρου X χωρίς μεμονωμένα είναι μια συνεχής απεικόνιση T : X X με την ιδιότητα για κάθε ζεύγος από μη-κενά ανοικτά σύνολα UV, X υπάρχει ένας μη-αρνητικός ακέραιος τέτοιος ώστε TU V ή TV U, δηλ. για κάθε ζεύγος xy, σημείων του X ισχύει x J( y) ή y J( x). Θεώρημα Κάθε συνεχής σχεδόν (almost) τοπολογικά μεταβατικός ενδομορφισμός ενός πλήρους μετρικού χώρου χωρίς μεμονωμένα σημεία είναι τοπολογικά μεταβατικός. Βιβλιογραφία [1] S. I. Asari S, Hypercyclic ad cyclic vectors, J. Fuct. Aal. 128 (1995), [2] J. Baks, Regular periodic decompositios for topologically trasitive maps, Ergodic Theory Dyam. Systems 17 (1997), [3] F. Bayart, K.-G. Grosse Erdma, V. Nestoridis ad C. Papadimitropoulos, Abstract theory of uiversal series ad applicatios, Proc. Lodo Math. Soc. (3) 96 (2008), [4] F. Bayart ad É. Mathero, Dyamics of liear operators, Cambridge Tracts i Mathematics, 179. Cambridge Uiversity Press, Cambridge, [5] T. Bermúdez ad N. J. Kalto, The rage of operators of vo Neuma algebras, Proc. Amer. Math. Soc. 130 (2002), [6] N. P. Bhatia ad G. P. Szegö, Stability theory of dyamical systems. Die Grudlehre der mathematische Wisseschafte, Bad 161 Spriger-Verlag, New York-Berli [7] G. D. Birkhoff, Surface trasformatios ad their dyamical applicatios, Acta Math. 43 (1922), [8] G. Costakis ad A. Maoussos, J-class weighted shifts o the space of bouded sequeces of complex umbers, Itegral Equatios Operator Theory 62 (2008), [9] G. Costakis ad A. Maoussos, J-class operators ad hypercyclicity, J. Operator Theory 67 (2012), [10] K.-G. Grosse Erdma, Holomorphe Moster ud uiverselle Fuktioe, Mitt. Math. Sem. Giesse (176) (1987). [11] K. G. Grosse-Erdma ad A. Peris, Liear Chaos, Uiversitext, Spriger, (2011).. 9

10 [12] F. Leó-Saavedra ad V. Müller, Rotatios of hypercyclic ad supercylcic operators, Itegral Equatios Operator Theory 50 (2004), [13] P. Rosethal ad V. G. Troitsky, Strictly semi-trasitive operator algebras, J. Operator Theory 53 (2005), [14] H. N. Salas, Hypercyclic weighted shifts, Tras. Amer. Math. Soc. 347 (1995), [5] Properess, Cauchy-idivisibility ad the Weil completio of a group of isometries, Pacific Joural of Mathematics (2012), από κοινού με τον Π. Στράντζαλο. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Ερευνώντας την επίδραση της τοπικής συμπάγειας και της συνεκτικότητας στη θεωρία των Γνήσιων Δράσεων επί τοπικά συμπαγών και συνεκτικών χώρων, εισάγουμε μια νέα κλάση ισομετρικών δράσεων επί διαχωρίσιμων μετρικών χώρων, τις «Cauchy-idivisible» δράσεις. Αυτή η νέα κλάση συμπίπτει με αυτή των Γνήσιων Δράσεων σε τοπικά συμπαγείς χώρους χωρίς να υποθέσουμε τη συνεκτικότητα του υποκείμενου χώρου και, όπως δείχνουμε με σχετικά παραδείγματα, εν γένη διαφέρουν μεταξύ τους. Προκειμένου να εφοδιάσουμε με μια βασική θεωρία γι αυτές τις δράσεις, εμβαπτίζουμε μια «Cauchy-idivisible» δράση σε μια Γνήσια δράση μιας ημιομάδας στην πλήρωση του υποκείμενου χώρου. Όπως δείχνουμε, στην περίπτωση που αυτή η ημιομάδα είναι ομάδα, υπάρχει μία αξιοσημείωτη σχέση μεταξύ των «Cauchy-idivisible» δράσεων και των Γνήσιων δράσεων, ενώ, παράλληλα η αρχική ομάδα έχει πλήρωση Weil και αντιστρόφως. Επιπλέον συσχετίσεις σε αυτή την κατεύθυνση εδραιώνουν μια σχέση μεταξύ των «Borel sectios» για «Cauchy-idivisible» δράσεις και «fudametal sets» για Γνήσιες δράσεις. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Οι Cauchy-idivisible δράσεις χαρακτηρίζονται από μια ισοτροπική συμπεριφορά σε σχέση με την έννοια της ακολουθίας Cauchy: Ορισμός Έστω ( GX, ) μια συνεχής δράση μιας τοπολογικής ομάδας G επί ενός μετρικού χώρου X. Η δράση λέγεται Cauchy-idivisible αν ισχύει το ακόλουθο: Για κάθε δίκτυο { g i } στην G τέτοιο ώστε gi και { gx i } είναι ένα Cauchy δίκτυο στον X τότε { gx i } είναι ένα Cauchy δίκτυο για κάθε x X. Όπως δείχνουμε στην υπό ανάλυση εργασία, αυτή η νέα κλάση συμπίπτει με αυτή των Γνήσιων Δράσεων σε τοπικά συμπαγείς χώρους χωρίς να υποθέσουμε τη συνεκτικότητα του υποκείμενου χώρου και, όπως δείχνουμε με σχετικά παραδείγματα, εν γένη διαφέρουν μεταξύ τους. Έστω X η πλήρωση του μετρικού χώρου ( X, d ), Iso( X ) η ομάδα των ισομετριών του X και έστω E η ημιομάδα Ellis της ανυψωμένης ομάδας Iso ( X ) στον 10

11 χώρο των συνεχών απεικονίσεων C( X, X ) του X εφοδιασμένου με την τοπολογία της κατά σημείο σύγκλισης. Έστω H = { h C( X, X ) υπάρχει ακολουθία { g } Iso( X ) με g στην Iso( X ) και g h στον C( X, X )} X l = { hx h H, x X} και X = { hx h H Iso( X ), x X}. p Τα κύρια αποτελέσματα της υπό ανάλυσης εργασίας είναι τα ακόλουθα. Θεώρημα Το σύνολο X X p είναι το μέγιστο υποσύνολο του X Xl που περιέχει τον X έτσι ώστε η απεικόνιση ω : E ( X X ) ( ) p X X p X με ω ( f, y) = ( y, fy), f E και y X X p να είναι γνήσια. Πρόταση Τα ακόλουθα είναι ισοδύναμα: (1) Η απεικόνιση ω : E ( X X ) ( ) l X Xl X είναι γνήσια. (2) Η ημιομάδα E είναι μια (κλειστή) υποομάδα της Iso( X ). (3) Η ομάδα των ισομετριών Iso( X ) του X έχει πλήρωση Weil. Πρόταση Αν η ημιομάδα E είναι ομάδα τότε η δράση ( EX, X l ) έχει μια τομή Borel. Τέλος, με το παρακάτω θεώρημα δείχνουμε ότι υπάρχει μια αξιοσημείωτη σχέση μεταξύ των «Borel sectios» για «Cauchy-idivisible» δράσεις και «fudametal sets» για Γνήσιες δράσεις: Θεώρημα Έστω G μια ομάδα που δρα γνήσια επί ενός τοπικά συμπαγούς χώρου X. Ας υποθέσουμε επιπλέον ότι ο χώρος των τροχιών G\ X είναι παρασυμπαγής. Έστω S μια τομή (sectio) για τη δράση ( GX, ), δηλαδή ένα υποσύνολο του X που περιέχει ένα μόνο σημείο από κάθε τροχιά. Τότε (1) Για κάθε ανοιχτή περιοχή U του S μπορούν να κατασκευαστούν ένα κλειστό fudametal set F c και ένα ανοιχτό fudametal set F o τέτοια ώστε Fc Fo U. (2) Αν, επιπλέον, ο X είναι ένας διαχωρίσιμος μετρικός χώρος, στην οποία περίπτωση, η δράση ( GX, ) είναι Cauchy-idivisible, τότε υπάρχει μια τομή Borel S B, η οποία είναι επίσης και fudametal set, τέτοια ώστε S F F U. B c o 11

12 Βιβλιογραφία [1] H. Abels, Ede vo Räume mit eigetliche Trasformatiosgruppe, Commet. Math. Helv. 47 (1972), [2] N. Bourbaki, Elemets of Mathematics. Geeral topology, Part 1. Herma, Paris; Addiso-Wesley Publishig Co., Readig, Mass.-Lodo-Do Mills, Ot [3] N. Bourbaki, Elemets of Mathematics. Geeral topology, Part 2. Herma, Paris; Addiso-Wesley Publishig Co., Readig, Mass.-Lodo-Do Mills, Ot [4] E.G. Effros, Polish trasformatio groups ad classificatio problems, Geeral topology ad moder aalysis (Proc. Cof., Uiv. Califoria, Riverside, Calif., 1980), Academic Press, New York-Lodo, [5] R. Egelkig, Geeral topology, Secod editio, Sigma Series i Pure Mathematics 6, Helderma Verlag, Berli, [6] G. Hjorth, A oscillatio theorem for groups of isometries, Geom. Fuct. Aal. 18 (2008), [7] R.R. Kallma ad R.D. Mauldi, A cross sectio theorem ad a applicatio to C * -algebras, Proc. Amer. Math. Soc. 69 (1978), [8] J.L. Koszul, Lectures o groups of trasformatios, Tata Istitute of Fudametal Research, Bombay, [9] A. Maoussos ad P. Stratzalos, O embeddigs of proper ad equicotiuous actios i zero-dimesioal compactificatios, Trasactios of the A.M.S. 359 (2007), [6] A group of isometries with o-closed orbits, Topology ad its Applicatios 159 (2012), , από κοινού με τον H. Abels. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην υπό ανάλυση εργασία απαντάμε σε ένα ερώτημα που τέθηκε από τους S. Gao και A. S. Kechris στην [3]. Συγκεκριμένα, κατασκευάζουμε μια μονοδιάστατη πολλαπλότητα με δύο συνεκτικές συνιστώσες, εφοδιασμένη με μία πλήρη μετρική, της οποίας η ομάδα των ισομετριών έχει μια τροχιά που δεν είναι κλειστή. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στην [3, σ. 35] οι S. Gao και A. S. Kechris έθεσαν το ακόλουθο πρόβλημα: Έστω ( X, d ) ένας τοπικά συμπαγής πλήρης μετρικός χώρος με πεπερασμένο πλήθος από ψευδο-συνεκτικές ή συνεκτικές συνιστώσες. Είναι αληθές ότι η ομάδα των ισομετριών του X έχει κλειστές τροχιές; (για χάρη οικονομίας χώρου για σχετικούς ορισμούς μπορεί κάποιος να δει την ανάλυση της εργασίας O the actio of the group of isometries o a locally compact metric space: closed-ope partitios ad closed orbits.) Το ερώτημα αυτό τέθηκε σύμφωνα με το ακόλουθο πλαίσιο: Ας υποθέσουμε ότι μία τοπικά συμπαγής ομάδα με αριθμήσιμη βάση δρα επί ενός τοπικά συμπαγούς χώρου που έχει αριθμήσιμη βάση. Τότε η δράση έχει τοπικά κλειστές τροχιές (δηλαδή τροχιές ανοιχτές στην κλειστότητά τους) αν και μόνο αν υπάρχει μια Borel sectio 12

13 (τομή) για τη δράση. Δηλαδή, υπάρχει ένα Borel υποσύνολο του X που περιέχει ένα ακριβώς σημείο από κάθε τροχιά (δες [4] και [2]). Αφού για ισομετρικές δράσεις τοπικά κλειστές τροχιές σημαίνει κλειστές και αντίστροφα το ερώτημα των S. Gao και A. S. Kechris μεταφράζετε στην ερώτηση αν ένας τοπικά συμπαγής πλήρης μετρικός χώρος με πεπερασμένο πλήθος από ψευδο-συνεκτικές ή συνεκτικές συνιστώσες έχει μια Borel sectio για την δράση της αντίστοιχης ομάδας των ισομετριών του ή με άλλα λόγια αν η αντίστοιχη σχέση ισοδυναμίας των τροχιών είναι smooth. Στην υπό ανάλυση εργασία δίνουμε αρνητική απάντηση στο παραπάνω ερώτημα. Συγκεκριμένα, κατασκευάζουμε μια μονοδιάστατη πολλαπλότητα με δύο συνεκτικές συνιστώσες, μια συμπαγής ισομετρική με τον S και μια μη συμπαγής, την 1 πραγματική ευθεία με μια τοπικά Ευκλείδεια μετρική. Η πολλαπλότητα μας έχει μία πλήρη μετρική της οποίας η ομάδα των ισομετριών έχει μη-κλειστές πυκνές τροχιές 1 στον S. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής δίνουμε ένα παράδειγμα μιας διδιάστατης πολλαπλότητας με δύο συνεκτικές συνιστώσες, μια συμπαγής και μια μη-συμπαγής της οποίας η ομάδα των ισομετριών G έχει, επίσης, μη-κλειστές πυκνές τροχιές στη συμπαγή συνιστώσα. Η διαφορά με τη μονοδιάστατη περίπτωση είναι ότι η G περιέχει μια υποομάδα με idex 2 η οποία είναι ισομορφική με την. Βιβλιογραφία [1] D. va Datzig ad B. L. va der Waerde, Über metrisch homogee Räume, Abh. Math. Semiar Hamburg 6 (1928), [2] E. G. Effros, Trasformatio groups ad C*-algebras, A. of Math. (2) 81 (1965), [3] S. Gao ad A. S. Kechris, O the classificatio of Polish metric spaces up to isometry, Mem. Amer. Math. Soc. 161 (2003), o [4] J. Glimm, Locally compact trasformatio groups, Tras. Amer. Math. Soc. 101 (1961), [7] J-class operators ad hypercyclicity, Joural of Operator Theory 67 (2012), , από κοινού με τον Γ. Κωστάκη. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην υπό ανάλυση εργασία εισάγουμε μια νέα έννοια η οποία μπορεί να ιδωθεί ως μια «τοπικοποίηση» της έννοιας της υπερκυκλικότητας (hypercyclicity). Συγκεκριμένα, έστω T ένας φραγμένος γραμμικός τελεστής που δρα επί ενός χώρου Baach και x ένα μη μηδενικό διάνυσμα του X τέτοιο ώστε για κάθε ανοιχτή περιοχή U X του x και για κάθε μη κενό ανοικτό σύνολο V X υπάρχει ένας θετικός ακέραιος αριθμός τέτοιος ώστε TU V. Σε αυτή την περίπτωση ο T λέγεται J-class τελεστής (ή τοπικά τοπολογικά μεταβατικός). Μελετάμε αυτή την νέα κλάση τελεστών και δίνουμε αρκετά παραδείγματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλά αποτελέσματα από την θεωρία των υπερκυκλικών (hypercyclic) τελεστών έχουν τα ανάλογα τους στην θεωρία των J-class τελεστών. Για παράδειγμα δίνουμε διάφορα αποτελέσματα που σχετίζονται με το θεώρημα των Bourdo-Feldma και επίσης 13

14 χαρακτηρίζουμε τα J-class weighted shifts στους χώρους l 2 ( ) και l 2 ( ) σε σχέση με τις ακολουθίες των βαρών τους. Θα θέλαμε επίσης να επισημάνουμε ότι μη διαχωρίσιμοι χώροι Baach που δεν δέχονται τοπολογικά μεταβατικούς (topologically trasitive) τελεστές, όπως για παράδειγμα ο l ( ), δέχονται J- class τελεστές. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Έστω X ένας χώρος Baach επί των μιγαδικών (ή πραγματικών) αριθμών και T ένας φραγμένος γραμμικός τελεστής που δρα επί του X. Έστω x X. To σύνολο Orb( T, x) : = { T x : = 0,1,2,...} θα συμβολίζει την τροχιά του x ως προς τη δράση του τελεστή T. Αν η τροχιά ενός σημείου x είναι πυκνή στον X ο τελεστής T λέγεται υπερκυκλικός (hypercyclic) και το διάνυσμα x υπερκυκλικό. Αν για κάθε ζεύγος μη κενών ανοιχτών υποσυνόλων UV, του X υπάρχει ένας θετικός ακέραιος έτσι ώστε TU V ο T λέγεται τοπολογικά μεταβατικός (topologically trasitive) τελεστής. Ας σημειωθεί ότι κάθε υπερκυκλικός τελεστής είναι τοπολογικά μεταβατικός ενώ ισχύει και το αντίστροφο στην περίπτωση που ο X είναι διαχωρίσιμος (separable) χώρος. Ένας τελεστής T λέγεται supercyclic αν το σύνολο { λt x: λ, = 0,1,2,...} είναι πυκνό στον X. Μια καλή πηγή παραδειγμάτων και ιδιοτήτων των υπερκυκλικών και supercyclic τελεστών μπορεί κανείς να βρει στην εργασία [18], καθώς επίσης και στις εργασίες [30], [19], [24], [8], [15], [20] και στο πρόσφατο βιβλίο [2]. Μερικά από τα πιο γνωστά παραδείγματα στο πλαίσιο των χώρων Fréchet (δηλαδή τοπικά κυρτών τοπολογικών διανυσματικών χώρων των οποίων η τοπολογία ορίζεται από μια πλήρη μετρική αναλλοίωτη ως προς τις μεταθέσεις ) είναι τα ακόλουθα. Παραδείγματα (α) Ο τελεστής μετατόπισης στον χώρο των ακέραιων συναρτήσεων (G. D. Birkhoff (1929)). Έστω H ( ) ο χώρος των ακέραιων συναρτήσεων και έστω α ένας μη μηδενικός μιγαδικός αριθμός. Έστω Tα : H( ) H( ) ο τελεστής μετατόπισης ως προς α, όπου Τότε ο T είναι υπερκυκλικός. T ( f)( z) : = f( z+ α), z, f H( ). α (β) Ο τελεστής διαφόρισης στον χώρο των ακέραιων συναρτήσεων D: H( ) H( ), όπου D( f): = f, f H( ) (MacLae (1952)). p p p (γ) Το backward shift B: l ( ) l ( ) στον l ( ), 1< p < +, όπου 14

15 p B( x, x, x,...) : = ( x, x, x,...), { x } l ( ) δεν είναι υπερκυκλικός τελεστής αφού B = 1 για κάθε αλλά ο τελεστής λ B είναι υπερκυκλικός αν λ > 1 (Rolewicz (1969)). Ας προχωρήσουμε στην παρουσίαση μερικών βασικών εννοιών χρήσιμων για την παρουσίαση των κύριων αποτελεσμάτων της εργασίας. Τα παρακάτω οριακά σύνολα περιγράφουν την ασυμπτωτική συμπεριφορά των τροχιών τοπικά γύρω από ένα διάνυσμα x X. Ορισμός Το σύνολο J( x): = { y X:υπάρχει μια γνησίως αύξουσα ακολουθία θετικών αριθμών { k } και k μια ακολουθία { x } τέτοια ώστε x xκαι T x y} λέγεται το επεκτεταμένο (exteded ή prologatioal) οριακό σύνολο του x. Η επόμενη πρόταση μας δίνει έναν χαρακτηρισμό των οριακών συνόλων χρησιμοποιώντας ανοικτά υποσύνολα του X. Πρόταση Έστω x X, τότε J( x) = { y X:για κάθε ζεύγος περιοχών UV, των xy, αντίστοιχα, υπάρχει ένας θετικός ακέραιος έτσι ώστε TU V }. Η επόμενη πρόταση μας δίνει μερικές χρήσιμες ιδιότητες των οριακών συνόλων. Πρόταση Για κάθε x X τα σύνολα J( x ) είναι κλειστά και αμετάβλητα. J( x) Παρατηρούμε ότι ο τελεστής T είναι τοπολογικά μεταβατικός αν και μόνο αν = X για κάθε x X. Ένα από τα κύρια αποτελέσματα μας είναι το επόμενο θεώρημα το οποίο αποτελεί όχι μόνο μια γενίκευση του θεωρήματος Bourdo-Feldma αλλά μας το δίνει ως ένα σχεδόν άμεσο πόρισμα. Συγκεκριμένα Θεώρημα Έστω T : X X ένας (φραγμένος) τελεστής που δρα επί ενός (διαχωρίσιμου) χώρου Baach X και x X ένα κυκλικό διάνυσμα για τον T. Αν το επεκτεταμένο οριακό J( x ) έχει μη κενό εσωτερικό τότε J( x) = X και ο T είναι ένας υπερκυκλικός τελεστής (χωρίς απαραίτητα το σημείο x να έχει πυκνή τροχιά στον X ). Όπου όταν λέμε κυκλικό διάνυσμα εννοούμε Ορισμός Ένας τελεστής T : X X λέγεται κυκλικός (cyclic) αν υπάρχει ένα διάνυσμα x X έτσι ώστε ο υπόχωρος του X που αποτελείται από όλα τα στοιχεία της 15

16 μορφής PT ( ) x, όπου PT ( ) είναι οποιοδήποτε πολυώνυμο του T, είναι πυκνός στον X. Στην περίπτωση αυτή το διάνυσμα x X λέγεται κυκλικό. Ας σημειωθεί ότι η υπόθεση στο παραπάνω θεώρημα ότι το διάνυσμα x X είναι κυκλικό δεν μπορεί να παραληφθεί όπως δείχνουμε με ανάλογο παράδειγμα. Πόρισμα (Θεώρημα Bourdo-Feldma [11]) Έστω T : X X ένας φραγμένος τελεστής που δρα επί ενός διαχωρίσιμου χώρου Baach X. Αν x είναι ένα διάνυσμα του X τέτοιο ώστε η κλειστότητα της τροχιάς του Orb( T, x ) έχει μη κενό εσωτερικό (: η τροχιά του x είναι somewhere dese) τότε η τροχιά του x είναι πυκνή στον X (και άρα ο T είναι ένας υπερκυκλικός τελεστής). Ας σημειωθεί ότι όπως δείχνουμε με παραδείγματα το παραπάνω θεώρημα αποτελεί πράγματι γενίκευση του θεωρήματος Bourdo-Feldma. Το θεώρημα Bourdo-Feldma είναι αρκετά ισχυρό γιατί μεταξύ άλλων δίνει με τη σειρά του ως άμεσο πόρισμα μια σειρά από σημαντικά θεωρήματα της θεωρίας των υπερκυκλικών τελεστών. Για παράδειγμα τα ακόλουθα. Θεώρημα (Asari) Έστω T ένας υπερκυκλικός τελεστής επί ενός μετρικοποιήσιμου τοπολογικού διανυσματικού χώρου. Τότε ο T είναι υπερκυκλικός για κάθε = 1,2,.... Θεώρημα (Κωστάκης-Peris) Κάθε multi-hypercyclic τελεστής σε ένα χώρο Fréchet X είναι υπερκυκλικός, οπού όταν λέμε multi-hypercyclic εννοούμε ότι υπάρχει πεπερασμένο πλήθος από διανύσματα των οποίων η ένωση των τροχιών είναι πυκνή στον X. Στην συνέχεια της εργασίας και στο πλαίσιο των παραπάνω αποτελεσμάτων εισάγουμε και μελετάμε μια νέα κλάση τελεστών η οποία μπορεί να ιδωθεί ως μια «τοπικοποίηση» της έννοιας της υπερκυκλικότητας. Συγκεκριμένα Ορισμός Έστω X ένας χώρος Baach. Ένας τελεστής T : X X θα λέγεται J-class τελεστής (ή τοπικά τοπολογικά μεταβατικός) αν υπάρχει ένα μη μηδενικό διάνυσμα x X έτσι ώστε J( x) = X. Στην περίπτωση αυτή το διάνυσμα x λέγεται ένα J-class διάνυσμα του T. Ας σημειωθεί ότι (όπως συμβαίνει και για την κλάση των υπερκυκλικών τελεστών) μια σειρά κλάσεων τελεστών όπως οι συμπαγείς τελεστές (συμπεριλαμβανομένων και των γραμμικών τελεστών σε χώρους πεπερασμένης διάστασης), οι θετικοί τελεστές και οι hypoormal τελεστές αποδεικνύουμε ότι δεν μπορεί να είναι J-class τελεστές. Επίσης, δίνουμε παραδείγματα J-class τελεστών που δεν είναι υπερκυκλικοί. Ενδεικτικά, μερικά από τα αποτελέσματα της εργασίας μας σχετικά με την παραπάνω νέα κλάση τελεστών είναι τα ακόλουθα. Πρόταση Έστω B: l ( ) l ( ) στον l ( ) το backward shift. Ο τελεστής B δεν είναι J-class τελεστής. Αν λ > 1 τότε ο τελεστής λ B είναι ένας J-class τελεστής και 16

17 τα J-class διανύσματα του λ B μαζί με το μηδενικό διάνυσμα αποτελούνται από όλα τα στοιχεία του χώρου c0 ( ): = { x= { x} l ( ) : lim x = 0}. + Παρατήρηση Θα θέλαμε επίσης να επισημάνουμε ότι μη διαχωρίσιμοι χώροι Baach που δεν δέχονται τοπολογικά μεταβατικούς (topologically trasitive) τελεστές, όπως για παράδειγμα ο l ( ) [3], δέχονται J-class τελεστές, όπως δείχνει η προηγούμενη πρόταση. Πρόταση Έστω ένας τελεστής T που δρα επί ενός χώρου Hilbert H. Τότε ο τελεστής T T*: X X X X δεν είναι J-class. Πρόταση Έστω T : X X ένας τελεστής επί ενός χώρου Baach X. (i) Για κάθε θετικό ακέραιο m ισχύει ότι J (0) = J (0). T T m (ii) Αν z είναι ένα μη μηδενικό περιοδικό σημείο για τον T, τότε τα ακόλουθα είναι ισοδύναμα: (1) Ο T είναι ένας J-class τελεστής. (2) J(0) = X. (3) J( z) = X. (iii) Αν υπάρχει ένα μη μηδενικό διάνυσμα z X, ένα διάνυσμα w X και μια ακολουθία { z } X έτσι ώστε z z και T z w τότε τα ακόλουθα είναι ισοδύναμα: (1) Ο T είναι ένας J-class τελεστής. (2) J(0) = X. (3) J( z) = X. Ειδικότερα το τελευταίο αποτέλεσμα ισχύει για τελεστές με μη τετριμμένο πυρήνα ή για τελεστές με ένα τουλάχιστον μη μηδενικό σταθερό σημείο. Με την επόμενη πρόταση δίνουμε μια γενική κατασκευή J-class τελεστών που δεν είναι υπερκυκλικοί. Πρόταση Έστω X ένας χώρος Baach και Y ένας διαχωρίσιμος χώρος Baach. Θεωρούμε ένα τελεστή S: X X τέτοιον ώστε σ( S) { λ: λ > 1}. Έστω, επίσης, T : Y Y ένας υπερκυκλικός τελεστής. Τότε (i) Ο τελεστής S T : X Y X Y είναι J-class αλλά όχι υπερκυκλικός και (ii) το σύνολο των J-διανυσμάτων του τελεστή S T αποτελούν ένα απειροδιάστατο κλειστό υπόχωρο του X Y και ειδικότερα 17

18 { x y : x X, y Y τέτοια ώστε J( x y) = X Y} = {0} Y. Στις επόμενες δύο προτάσεις δίνουμε κάποιους χαρακτηρισμούς για τα uilateral και bilateral backward weighted shifts στον l 2 ( ) σε σχέση με τους υπερκυκλικούς και τους J-class τελεστές. Ας σημειωθεί ότι στην κοινή μας εργασία με τίτλο J-class weighted shifts o the space of bouded sequeces of complex umbers [12] δίνουμε mix ένα πλήρη χαρακτηρισμό των J-class και J -class weighted shifts στους χώρους l ( ) και l ( ) σε σχέση με τις ακολουθίες των βαρών τους. Θυμίζουμε ότι το uilateral backward shift στον l 2 ( ) με ακολουθία βαρών { α } είναι ο τελεστής T : l ( ) l ( ) με T( x1, x2,...) = ( α1x2, α2x3,...), { x} l ( ). Ανάλογα ορίζεται και το bilateral backward shift στον l 2 ( ) με ακολουθία βαρών { α }. 2 2 Πρόταση Έστω T : l ( ) l ( ) ένα uilateral backward shift με ακολουθία θετικών βαρών { α } και έστω x ένα διάνυσμα του l 2 ( ). Τα ακόλουθα είναι ισοδύναμα: (i) (ii) Ο T είναι υπερκυκλικός τελεστής. J x 2 ( ) = l ( ) (iii) Το επεκτεταμένο οριακό σύνολο J( x ) έχει μη κενό εσωτερικό. 2 2 Πρόταση Έστω T : l ( ) l ( ) ένα uilateral backward shift με ακολουθία θετικών βαρών { α } και έστω x ένα μη μηδενικό διάνυσμα του l 2 ( ). Τα ακόλουθα είναι ισοδύναμα: (i) (ii) Ο T είναι υπερκυκλικός τελεστής. J x = l 2 ( ) ( ) (iii) Το επεκτεταμένο οριακό σύνολο J( x ) έχει μη κενό εσωτερικό. Αναφορές από άλλους ερευνητές (1) F. Bayart ad É. Mathero, Dyamics of Liear Operators, Cambridge Tracts i Mathematics, 179. Cambridge Uiversity Press, Cambridge, (2) K. G. Grosse Erdma ad A. P. Peris Maguillot, Liear Chaos, Uiversitext, Spriger, (2) K. C. Cha ad I. Seceleau, Orbital limit poits ad hypercyclicity of operators o aalytic fuctios spaces, Mathematical Proceedigs of the Royal Irish Academy 110A (2010),

19 (3) I. Seceleau, Hypercyclic Operators ad their Orbital limit poits, Ph. D. Thesis, Graduate College of Bowlig Gree State Uiversity, (4) M. R. Azimi ad V. Müller, A ote o J-sets of liear operators, RACSAM (to appear). (5) A. Bahma Nasseri, O the existece of J-class operators o Baach spaces, Proc. Amer. Math. Soc., to appear. (6) G. Tia ad H. Hou, Limits of J-class operators, preprit arxiv: (7) A. Ayadi ad H. Marzougui, J-class abelia semigroups of matrices o ad Hypercyclicicty, prerit arxiv: C Βιβλιογραφία [1] Asari S. I., Hypercyclic ad cyclic vectors, J. Fuct. Aal. 128 (1995), [2] Bayart F. ad Mathero É., Dyamics of liear operators, Cambridge Tracts i Mathematics, 179. Cambridge Uiversity Press, Cambridge, [3] Bermúdez T. ad Kalto N. J., The rage of operators of vo Neuma algebras, Proc. Amer. Math. Soc. 130 (2002), [4] Beral-Gozález L., O hypercyclic operators o Baach spaces, Proc. Amer. Math. Soc. 127 (1999), [5] Bès J. P., Ivariat maifolds of hypercyclic vectors for the real scalar case, Proc. Amer. Math. Soc. 127 (1999), [6] Bhatia N. P. ad Szegö G. P., Stability theory of dyamical systems. Die Grudlehre der mathematische Wisseschafte, Bad 161 Spriger-Verlag, New York-Berli [7] Boet J., Frerick L., Peris A. ad Wegeroth J., Trasitive ad hypercyclic operators o locally covex spaces, Bull. Lodo Math. Soc. 37 (2005), [8] Boet J., Martíez-Giméez F. ad Peris A., Liear chaos o Frechet spaces, Dyamical systems ad fuctioal equatios (Murcia, 2000). Iterat. J. Bifur. Chaos Appl. Sci. Egrg. 13 (2003), [9] Bourdo P. S., Ivariat maifolds of hypercyclic vectors, Proc. Amer. Math. Soc. 118 (1993), [10] Bourdo P. S., Orbits of hypoormal operators, Michiga Math. J. 44 (1997), [11] Bourdo P. S. ad Feldma N. S., Somewhere dese orbits are everywhere dese, Idiaa Uiv. Math. J. 52 (2003), [12] Costakis G. ad Maoussos A., J-class weighted shifts o the space of bouded sequeces of complex umbers, Itegral Equatios Operator Theory 62 (2008), [13] Devaey R. L., A itroductio to chaotic dyamical systems, Secod editio. Addiso-Wesley Studies i Noliearity. Addiso-Wesley Publishig Compay, Advaced Book Program, Redwood City, CA, [14] Feldma N. S., Perturbatios of hypercyclic vectors, J. Math. Aal. Appl. 273 (2002),

20 [15] Feldma N. S., (A Survey of) The Dyamics of Cohypoormal Operators, Cotemp. Math. Amer. Math. Soc. 321 (2003), [16] Feldma N. S., Coutably hypercyclic operators, J. Operator Theory 50 (2003), [17] Grivaux S., Sums of hypercyclic operators, J. Fuct. Aal. 202 (2003), [18] Grosse-Erdma K. -G., Uiversal families ad hypercyclic operators, Bull. Amer. Math. Soc. 36 (1999), [19] Grosse-Erdma K. -G., Recet developmets i hypercyclicity, RACSAM Rev. R. Acad. Ciec. Exactas Fis. Nat. Ser. A Mat. (2003), [20] Grosse-Erdma K. -G., Dyamics of liear operators, preprit. [21] Herrero D., Limits of hypercyclic ad supercyclic operators, J. Fuct. Aal. 99 (1991), [22] Herrero D. A ad Kitai C., O ivertible hypercyclic operators, Proc. Amer. Math. Soc. 116 (1992), [23] Kitai C., Ivariat closed sets for liear operators, Dissertatio, Uiversity of Toroto (1982). [24] Motes-Rodríguez A. ad Salas H. N., Supercyclic subspaces, Bull. Lodo Math. Soc. 35 (2003), [25] Motes-Rodríguez A. ad Shkari S. A., No-weakly supercyclic operators, J. Operator Theory 58 (2007), [26] Peris A., Multihypercyclic operators are hypercyclic, Math. Z. 236 (2001), [27] Radjavi H. ad Rosethal P., Ivariat subspaces. Ergebisse der Mathematik ud ihrer Grezgebiete, Bad 77. Spriger-Verlag, New York-Heidelberg, [28] Salas H. N., A hypercyclic operator whose adjoit is also hypercyclic, Proc. Amer. Math. Soc. 112 (1991), [29] Salas H. N., Hypercyclic weighted shifts, Tras. Amer. Math. Soc. 347 (1995), [30] Shapiro J. H., Notes o the Dyamics of Liear Operators, Upublished Lecture Notes, (available at [8] Topological geerators of abelia Lie groups ad hypercyclic fiitely geerated abelia semigroups of matrices, Advaces i Mathematics 229 (2012), , από κοινού με τον H. Abels. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην υπό ανάλυση εργασία φέρνουμε μαζί διάφορα αποτελέσματα σχετικά με την πυκνότητα υπο-ημιομάδων αβελιανών ομάδων Lie, τον ελάχιστο αριθμό από τοπολογικούς γεννήτορες αβελιανών ομάδων Lie και ένα αποτέλεσμα σχετικά με δράσεις αλγεβρικών ομάδων. Βρίσκουμε έτσι τον ε- λάχιστο αριθμό από γεννήτορες πεπερασμένως παραγόμενων αβελιανών ομάδων ή ημιομάδων από πίνακες που έχουν μια πυκνή η μια κάπου (somewhere) πυκνή τροχιά υπολογίζοντας τον ελάχιστο αριθμό από γεννήτορες μας πυκνής υπο-ημιομάδας (ή υποομάδας) της συνεκτικής συνιστώσας του ταυτοτικού στοιχείου της κλειστότητας Zariski της. 20

21 ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στην υπό ανάλυση εργασία υπολογίζουμε τον ελάχιστο αριθμό από γεννήτορες μιας πεπερασμένως παραγόμενης αβελιανής ομάδας ή ημιομάδας πραγματικών ή μιγαδικών πινάκων που έχει μία πυκνή η μια κάπου (somewhere) πυκνή τροχιά για διάφορες κλάσεις πινάκων όπως διαγώνιους, τριγωνοποιήσιμους μη διαγώνιους και τριγωνοποιήσιμους μη διαγώνιους πίνακες Toeplitz. Θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι γι αυτό τον ελάχιστο αριθμό δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ πυκνής ή κάπου πυκνής τροχιάς ή μεταξύ ημιομάδων και ομάδων. Αυτό προκύπτει από το επόμενο θεώρημα το οποίο είναι και το βασικό αποτέλεσμα της υπό ανάλυση εργασίας. Έστω V ένας διανυσματικός χώρος πεπερασμένης διάστασης επί των πραγματικών αριθμών και έστω S μια υποομάδα της GL( V ). Θεώρημα Έστω S μια πεπερασμένως παραγόμενη αβελιανή υποομάδα της GL( V ) και έστω x V ένα διάνυσμα με μία κάπου πυκνή τροχιά. Έστω G η κλειστότητα Zariski τής S και έστω G η συνεκτική συνιστώσα της μονάδας της G ως προς την Ευ- 0 κλείδεια τοπολογία. Τότε η τροχιά Gx ( ) του x είναι ένα ανοιχτό υποσύνολο του V, η φυσική απεικόνιση G Gx ( ), g gx, είναι ένας diffeomorphism και η κλειστότητα 0 της S είναι μια υποομάδα της G και περιέχει την G. Το παραπάνω θεώρημα προκύπτει από τα επόμενα αποτελέσματα της υπό α- νάλυση εργασίας, μερικά εκ των οποίων παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον από μόνα τους. Θεώρημα Έστω G μια αβελιανή ομάδα Lie της οποίας η συνεκτική συνιστώσα της 0 μονάδας G είναι πεπερασμένου δείκτη (fiite idex). Έστω S μια πεπερασμένως παραγόμενη αβελιανή υποομάδα της G που είναι κάπου πυκνή στην G, δηλαδή η κλειστότητα της S στην G περιέχει ένα μη-κενό ανοιχτό υποσύνολο της G. Τότε η κλειστότητα της S στην G είναι μια υποομάδα της G και περιέχει την G 0. Έστω G μία τοπολογική ομάδα και έστω dgrg και dg m οι ελάχιστοι αριθμοί από στοιχεία ενός υποσυνόλου A της G, έτσι ώστε η παραγόμενη ομάδα, αντίστοιχα υποομάδα, από το A να είναι πυκνή στην G. Αν η G είναι μια συνεκτική αβελιανή ομάδα Lie τότε περιέχει μία μεγιστική συμπαγή υποομάδα T η οποία είναι torus, δηλαδή μια συμπαγής συνεκτική αβελιανή ομάδα Lie. Έστω d η διάσταση του χώρουπηλίκο G/ T. Τότε ισχύει το ακόλουθο Θεώρημα d G= dg= d+ 1 εκτός αν η G είναι τετριμμένη. gr m Έστω V ένας πραγματικός διανυσματικός χώρος διάστασης και έστω S μια υπο(ημι)ομάδα της GL( V ). Έστω G η κλειστότητα Zariski τής S, η οποία είναι μια κλειστή αβελιανή υποομάδα της GL( V ) με πεπερασμένο πλήθος από συνεκτικές συνιστώσες και έστω T μία μεγιστική συμπαγή συνεκτική υποομάδα της. Τότε Θεώρημα Αν η S έχει μια κάπου πυκνή τροχιά τότε έχει miimum + 1 dimt από γεννήτορες. 21

22 Στη συνέχεια της υπό ανάλυση εργασίας δίνουμε μια περιγραφή αυτών των τροχιών κάτι που κάνουμε διεξοδικότερα στην [1]. Βιβλιογραφία [1] H. Abels ad A. Maoussos, Liear semigroups with coarsely dese orbits, preprit, arxiv: [2] H. Abels ad E.B. Viberg, Geeratig semisimple groups by tori, J. Algebra 328 (2011), [3] A. Ayadi, Hypercyclic abelia semigroup of matrices o trasitivity ( k 2 ), Applied Geeral Topology, to appear. ad ad k - [4] A. Ayadi ad H. Marzougui, Dyamic of Abelia subgroups of GL(, ): a structure theorem, Geometria Dedicata 116 (2005), [5] A. Ayadi ad H. Marzougui, Dese orbits for abelia subgroups of GL(, ), Foliatios 2005: World Scietific, Hackesack, NJ (2006), [6] F. Bayart ad É. Mathero, Dyamics of liear operators, Cambridge Tracts i Mathematics, 179. Cambridge Uiversity Press, Cambridge, [7] A. Borel ad J. Tits, Homomorphismes ``abstraits" de groupes algébriques simples, A. of Math. (2) 97 (1973), [8] G. Costakis, D. Hadjiloucas ad A. Maoussos, Dyamics of tuples of matrices, Proc.Amer. Math. Soc. 137 (2009), [9] G. Costakis, D. Hadjiloucas ad A. Maoussos, O the miimal umber of matrices which form a locally hypercyclic, o-hypercyclic tuple, J. Math. Aal. Appl. 365 (2010), [10] G. Costakis ad I. Parissis, Dyamics of tuples of matrices i Jorda ormal form, preprit arxiv: [11] N.S. Feldma, Hypercyclic tuples of operators ad somewhere dese orbits, J. Math. Aal. Appl. 346 (2008), [12] K.-G. Grosse-Erdma ad A. Peris, Liear Chaos, Uiversitext, Spriger, 2011 [13] M. Javaheri, Semigroups of matrices with dese orbits, preprit arxiv: [14] L. Kerchy, Cyclic properties ad stability of commutig power bouded operators, Acta Sci. Math. (Szeged) 71 (2005),

23 [15] S. Shkari, Hypercyclic tuples of operators o ad arxiv: , preprit [9] Proper actios ad proper ivariat metrics, Joural of the Lodo Mathematical Society (2) 83 (2011), , από κοινού με τους H. Abels και G. Noskov. ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην υπό ανάλυση εργασία δείχνουμε ότι αν μια (τοπικά συμπαγής) ομάδα G δρα γνησίως επί ενός τοπικά συμπαγή σ-συμπαγή χώρου X τότε υπάρχει μια οικογένεια από G -αμετάβλητες γνήσιες συνεχείς ψευδομετρικές που παίρνουν πεπερασμένες τιμές και επάγουν την τοπολογία του X. Αν, επιπλέον, ο X είναι μετρικοποιήσιμος τότε η ομάδα G δρα γνησίως στον X αν και μόνο αν υπάρχει μια G -αμετάβλητη γνήσια μετρική που επάγει την τοπολογία του X. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στην εργασία αυτή θεμελιώνουμε μια ισχυρή διασύνδεση μεταξύ των γνησίων δράσεων και των ομάδων ισομετριών. Σ αυτή την κατεύθυνση υπάρχει ένα παλαιό αποτέλεσμα των va Datzig και va der Waerde [5] στα 1928 που λέει ότι η ομάδα των ισομετριών I( X, d ) ενός τοπικά συμπαγούς και συνεκτικού μετρικού χώρου ( X, d ) είναι τοπικά συμπαγής και δρα γνησίως επί του X. Θυμίζουμε ότι Ορισμός Έστω ( GX, ) μια συνεχής δράση μιας τοπολογικής ομάδας επί ενός τοπικά συμπαγούς χώρου. Η δράση λέγεται γνήσια (proper) αν η απεικόνιση G X X X με ( g, x) ( x, gx) είναι γνήσια, δηλαδή, αν είναι κλειστή απεικόνιση και η αντίστροφη εικόνα ενός συμπαγούς συνόλου είναι ένα συμπαγές σύνολο,ή ισοδύναμα, αν τα σύνολα J( x) = { y X υπάρχουν δίκτυα x xστον X και g στην Gώστε gx y} i i i i είναι κενά για κάθε x X, όπου gi εδώ σημαίνει ότι το δίκτυο δεν έχει σημεία συσσώρευσης στην G. Παρατήρηση Σε περίπτωση που η (τοπολογική) ομάδα G είναι τοπικά συμπαγής, μια συνεχής δράση ( GX, ) είναι γνήσια αν και μόνο αν για κάθε xy, X υπάρχουν περιοχές τους Ux, U y, αντίστοιχα, τέτοιες, ώστε το σύνολο { g G ( gu x) U y } να έχει συμπαγή θήκη στη G. Σε περίπτωση που ο ( X, d ) πάψει να είναι συνεκτικός τότε η ομάδα των ισομετριών του I( X, d ) είναι κάποιες φορές τοπικά συμπαγής αλλά δεν δρα κατ ανάγκη γνησίως επί του X (πρβλ. [13]). Ως αναφορά την γνησιότητα της δράσης οι Gao και Kechris [6], απέδειξαν ότι αν ο ( X, d ) είναι ένας γνήσιος μετρικός χώρος τότε η 23

24 ομάδα των ισομετριών του I( X, d ) είναι τοπικά συμπαγής και δρα γνησίως επί του X. Θυμίζουμε ότι Ορισμός Ένας (ψεύδο-) μετρικός χώρος ονομάζεται γνήσιος (ή Heie-Borel) αν κάθε μπάλα με πεπερασμένη ακτίνα έχει συμπαγή κλειστή θήκη στον X. Σ αυτήν την εργασία αποδεικνύουμε το ακόλουθο αντίστροφο αποτέλεσμα. Θεώρημα Έστω G μία (τοπικά συμπαγής) ομάδα πού δρα γνησίως επί ενός μετρικοποιήσιμου τοπικά συμπαγή σ-συμπαγή τοπολογικού χώρου X. Τότε υπάρχει μια G - αμετάβλητη μετρική που επάγει την τοπολογία του X. Θυμίζουμε ότι ένας τοπολογικός χώρος καλείτε σ-συμπαγής αν μπορεί να γραφεί σαν αριθμήσιμη ένωση από συμπαγή σύνολα. Από το παραπάνω αποτέλεσμα προκύπτει φυσιολογικά το ερώτημα κατά πόσο μπορούμε να το γενικεύσουμε στην μη μετρικοποιήσιμη περίπτωση. Σ αυτή την κατεύθυνση απαντάμε πλήρως με το ακόλουθο θεώρημα το οποίο είναι και το κύριο α- ποτέλεσμα της εργασίας μας. Θεώρημα Έστω G μία (τοπικά συμπαγής) ομάδα πού δρα γνησίως επί ενός τοπικά συμπαγούς σ-συμπαγούς τοπολογικού χώρου Hausdorff X. Τότε υπάρχει μια οικογένεια από G -αμετάβλητες γνήσιες συνεχείς ψευδομετρικές που παίρνουν πεπερασμένες τιμές και επάγουν την τοπολογία του X. Το αποτέλεσμα αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως αντίστροφο του επόμενου θεωρήματος. Θεώρημα Έστω X ένας τοπολογικός χώρος και I μια οικογένεια από γνήσιες συνεχείς ψευδομετρικές επί του X που παίρνουν πεπερασμένες τιμές και επάγουν την τοπολογία του X. Έστω G η ομάδα όλων των «ένα προς ένα» και «επί» απεικονίσεων f : X X τέτοιων ώστε d( f( x), f( y)) = dxy (, ) για κάθε xy, Xκαι d I. Τότε η ομάδα G εφοδιασμένη με την συμπαγή-ανοιχτή τοπολογία είναι τοπικά συμπαγής και δρα γνησίως επί του X. Σημείωση Η μεγάλη σε έκταση απόδειξη του κυρίου αποτελέσματος της υπό ανάλυση εργασίας γίνεται σε διάφορα βήματα. Πιο συγκεκριμένα. (1) Πρώτα κατασκευάζουμε μια οικογένεια I από ψευδομετρικές επί του X με τιμές στο [0,1] που επάγουν την τοπολογία του X. (2) Στη συνέχεια δείχνουμε πως να κάνουμε τα στοιχεία της I G -αμετάβλητα. (3) Έπειτα κάνουμε κάθε στοιχείο της I τροχιωδώς γνήσιο (orbitwise proper), δηλαδή αν d I τότε η εικόνα π ( Bd ( xr, )) έχει συμπαγή θήκη για κάθε x X και 0 < r < +, όπου π : X G\ X είναι η φυσική απεικόνιση στον χώρο των τροχιών G\ X και B( xr, ): = { y X: d( xy, ) < r}. d 24

25 (4) Στη συνέχεια παρουσιάζουμε το βασικό εργαλείο αυτής της εργασίας που είναι η κατασκευή με measurig sticks. Πιο συγκεκριμένα ας φανταστούμε ότι έχουμε μια οικογένεια από measurig sticks από δοθείσες αποστάσεις «γειτονικών» σημείων. Τότε ορίζουμε μια ψευδομετρική επί του X παίρνοντας ως dxy, (, ) xy, X το ifimum από όλες τις μετρήσεις από ακολουθίες σημείων x= x,..., 0 x = y τέτοιων ώστε η απόσταση δύο διαδοχικών σημείων δίνεται από κάποια measurig sticks. Όπως προκύπτει, αν επιλέξουμε «κατάλληλα» measurig sticks που προκύπτουν από την ύπαρξη ενός ανοιχτού «θεμελιώδους συνόλου» (fudametal set) της δράσης (πρβλ. [12]) τότε παίρνουμε μια γνήσια ψευδομετρική. Το μειονέκτημα είναι ότι αυτή η ψευδομετρική δεν παίρνει απαραίτητα πεπερασμένες τιμές. (5) Τότε χρησιμοποιούμε την «κατασκευή γεφυρών». Πιο συγκεκριμένα ας φανταστούμε τα ζευγάρια των σημείων για τα οποία ισχύει dxy< (, ) + ότι βρίσκονται πάνω στο ίδιο «νησί». Αυτό που αποκαλούμε «νησί» είναι μια κλάση ισοδυναμίας που προκύπτει από την σχέση ισοδυναμίας x~ y αν και μόνο αν dxy< (, ) +. Στη συνέχεια συνδέουμε κάποια από αυτά τα «νησιά» με γέφυρες (δηλαδή κάποια καινούρια measurig sticks) τοποθετώντας κάποια κατάλληλα (μεγάλα) βάρη σε αυτές και κατασκευάζουμε μια καινούρια ψευδομετρική κατά τον τρόπο που περιγράψαμε στο προηγούμενο βήμα της απόδειξης χρησιμοποιώντας την ίδια την ψευδομετρική από το τέταρτο βήμα και τα βάρη από τις «γέφυρες». Ως αποτέλεσμα είναι ότι παίρνουμε μια νέα γνήσια ψευδομετρική (για την ακρίβεια μια οικογένεια ψευδομετρικών) που παίρνουν πεπερασμένες τιμές και επάγουν την τοπολογία του X. Ας σημειωθεί ότι όλες οι κατασκευές γίνονται με τέτοιο τρόπο ώ- στε η νέα οικογένεια ψευδομετρικών να είναι G -αμετάβλητη. Ως συνέπεια του κυρίου αποτελέσματός μας παίρνουμε ως πορίσματα τα παρακάτω. Πόρισμα ([14] και επαναποδείχτηκε στην [7]) Κάθε δεύτερη αριθμήσιμη τοπικά συμπαγής ομάδα έχει μια αριστερά αμετάβλητη γνήσια μετρική που επάγει την τοπολογία της. Πόρισμα ([4]) Η ομάδα των ισομετριών ενός γνήσιου μετρικού χώρου έχει μια αριστερά αμετάβλητη γνήσια μετρική που επάγει την τοπολογία της. Αναφορές από άλλους ερευνητές (1) N. Atoya, S.A. Atoya ad L. Rodríguez-Media, Liearizatio of proper actios of locally compact groups o Tychooff spaces, Topology Appl. 159 (2012), (2) P. Müller ad C. Richard, Ergodic properties of radomly coloured poit sets, preprit. (2) P. Niemiec, Isometry groups of proper metric spaces, preprit arxiv: (3) P. Niemiec, Polish groups as isometry groups, preprit arxiv:

26 Βιβλιογραφία [1] Abels H. ad Stratzalos P., Proper trasformatio groups, Μονογραφία σε προετοιμασία. [2] Atoya S. ad Neymet S., Ivariat pseudometrics o Palais proper G- spaces, Acta Math. Hugar. 98 (2003), [3] Bourbaki N., Elemets of Mathematics. Geeral Topology, Parts I ad II, Herma, Paris, [4] Busema H., Geometry of Geodesics, Academic Press, New York, [5] va Datzig D. ad Waerde B. L. va der, Über metrisch homogee Räume, Abh. Math. Sem. Hamburg 6 (1928), [6] Gao S. ad Kechris A.S., O the classificatio of Polish metric spaces up to isometry, Mem. Amer. Math. Soc. 161 (2003), o [7] Haagerup U. ad Przybyszewska A., Proper metrics o locally compact groups, ad proper affie isometric actios o Baach spaces, arxiv:math.oa/ v1 (2006). [8] Jaos L., A group theoretic property of Heie-Borel metrics, Geometry ad Topology, , World Sci. Publishig, Sigapore, [9] Kakaarita M., Proper smooth G-maifolds have complete G-ivariat Riemaia metrics, Topology Appl. 153 (2005), [10] Kasparov G. ad Yu G., The coarse geometric Novikov cojecture ad the uiform covexity, Adv. Math. 206 (2006), [11] Kasparov G. ad Skadalis G., Groups actig properly o bolic spaces ad the Novikov cojecture, A. of Math. (2) 158 (2003), [12] Koszul J.L., Lectures o groups of trasformatios, Tata Istitute of Fudametal Research, Bombay, [13] Maoussos A. ad Stratzalos P., O the group of isometries o a locally compact metric space, J. Lie Theory 13 (2003), [14] Struble R.A., Metrics i locally compact groups, Compositio Math. 28 (1974), [15] Williamso R. ad Jaos L., Costructig metrics with the Heie-Borel property, Proc. Amer. Math. Soc. 100 (1987), [10] O the actio of the group of isometries o a locally compact metric space, Müster Joural of Mathematics 3 (2010), ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στην υπό ανάλυση εργασία απαντάμε στο επόμενο ερώτημα: Έστω X ένας τοπικά συμπαγής μετρικός χώρος και έστω G η ομάδα των ι- σομετριών του. Έστω { g i } ένα δίκτυο στην G για το οποίο υπάρχουν σημεία xy, X έτσι ώστε gx i y. Τι μπορούμε να συνάγουμε για την σύγκλιση του { g i }; Αποδεικνύουμε ότι υπάρχει ένα υποδίκτυο { g } του { g i } και μια ισομετρία f : Cx X έτσι ώστε g j j f κατά σημείο στην C x και f( Cx) = Cy, όπου C x και C y συμβολίζουν τις ψευδο-συνιστώσες (pseudocompoets) των x και y αντίστοιχα. Εφαρμόζοντας αυτό δίνουμε πολύ σύ- 26

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ 2014 2 ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επώνυμο: ΜΑΝΟΥΣΟΣ Όνομα: Αντώνιος Χρονολογία Γεννήσεως: 27 Απριλίου 1965 Τόπος Γεννήσεως: Ερμούπολη Σύρου Στρατιωτικές Υποχρεώσεις: Πυροβολικό

Διαβάστε περισσότερα

ι3.4 Παραδείγματα T ) έχει την ιδιότητα Heine-Borel, αν κάθε κλειστό και φραγμένο υποσύνολό του είναι συμπαγές.

ι3.4 Παραδείγματα T ) έχει την ιδιότητα Heine-Borel, αν κάθε κλειστό και φραγμένο υποσύνολό του είναι συμπαγές. 6 ι3.4 Παραδείγματα Στην παράγραφο αυτή θα μελετήσουμε κάποια σημαντικά παραδείγματα, για τις εφαρμογές, χώρων συναρτήσεων οι οποίοι είναι τοπικά κυρτοί και μετρικοποιήσιμοι αλλά η τοπολογία τους δεν επάγεται

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτηµα Β. Στοιχεία Θεωρίας Τελεστών και Συναρτησιακής Ανάλυσης [ ) ( )

Παράρτηµα Β. Στοιχεία Θεωρίας Τελεστών και Συναρτησιακής Ανάλυσης [ ) ( ) Παράρτηµα Β Στοιχεία Θεωρίας Τελεστών και Συναρτησιακής Ανάλυσης Β1 Χώροι Baach Βάσεις Schauder Στο εξής συµβολίζουµε µε Z,, γραµµικούς (διανυσµατικούς) χώρους πάνω απ το ίδιο σώµα K = ή και γράφουµε απλά

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Αυτοπάθεια και ασθενής συμπάγεια * * X, x X, είναι επί του. X. Σημειώνουμε ότι υπάρχουν παραδείγματα μη

4.2 Αυτοπάθεια και ασθενής συμπάγεια * * X, x X, είναι επί του. X. Σημειώνουμε ότι υπάρχουν παραδείγματα μη 94 Ένας χώρος με νόρμα (, ( ( ( ϕ : : ϕ =, ( 4. Αυτοπάθεια και ασθενής συμπάγεια λέγεται αυτοπαθής ( refleive, αν η κανονική εμφύτευση,, είναι επί του, δηλαδή ϕ =. Παρατηρούμε ότι ένας αυτοπαθής χώρος

Διαβάστε περισσότερα

V x, y W x, y, y συνιστούν προφανώς ένα ανοικτό

V x, y W x, y, y συνιστούν προφανώς ένα ανοικτό 81 3.2 Το θεώρημα Tychooff. Στην παράγραφο αυτή θα ασχοληθούμε με το θεώρημα Tychooff, δηλαδή ότι ένα αυθαίρετο καρτεσιανό γινόμενο συμπαγών χώρων είναι, με την τοπολογία γινόμενο, συμπαγής χώρος. Το θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

Έχοντας υπόψιν το Λήμμα του Urysohn, είναι φυσικό να θέσουμε το ακόλουθο ερώτημα: Αν

Έχοντας υπόψιν το Λήμμα του Urysohn, είναι φυσικό να θέσουμε το ακόλουθο ερώτημα: Αν 3 4.3 Τελείως κανονικοί χώροι ( ). 3 2 Έχοντας υπόψιν το Λήμμα του Urysoh, είναι φυσικό να θέσουμε το ακόλουθο ερώτημα: Αν κανονικός χώρος, x και κλειστό ώστε x. Υπάρχει τότε συνεχής συνάρτηση f :, ώστε

Διαβάστε περισσότερα

6 Συνεκτικοί τοπολογικοί χώροι

6 Συνεκτικοί τοπολογικοί χώροι 36 6 Συνεκτικοί τοπολογικοί χώροι Έστω R διάστημα και f : R συνεχής συνάρτηση τότε, όπως γνωρίζουμε από τον Απειροστικό Λογισμό, η f έχει την ιδιότητα της ενδιάμεσου τιμής. Η ιδιότητα αυτή δεν εξαρτάται

Διαβάστε περισσότερα

R ισούται με το μήκος του. ( πρβλ. την ιστορική σημείωση 3.27 στο τέλος

R ισούται με το μήκος του. ( πρβλ. την ιστορική σημείωση 3.27 στο τέλος 73 3. Συμπαγείς χώροι 3. Συμπαγείς χώροι και βασικές ιδιότητες Οι συμπαγείς χώροι είναι μια από τις πιο σημαντικές κλάσεις τοπολογικών χώρων. Η κλάση των συμπαγών χώρων περιλαμβάνει τα κλειστά διαστήματα,b

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις. και. για κάποιο k n. ( ) BdΚ και επί πλέον το BdΚ είναι ακραίο. [Υπόδειξη Πρβλ. την άσκηση 11 της παραγράφου 3.1 για το (α)].

Ασκήσεις. και. για κάποιο k n. ( ) BdΚ και επί πλέον το BdΚ είναι ακραίο. [Υπόδειξη Πρβλ. την άσκηση 11 της παραγράφου 3.1 για το (α)]. 3 Ασκήσεις ) Έστω διανυσματικός χώρος, C κυρτό και C. (α) Αποδείξτε ότι τα ακόλουθα είναι ισοδύναμα: (ι) e( C) = +,(ιι), = = και (ιιι) Το σύνολο C \{ } είναι κυρτό. (β) Επίσης αποδείξτε ότι αν e( C) και

Διαβάστε περισσότερα

2 Πεπερασμένα ευθέα αθροίσματα και προβολές σε χώρους με νόρμα. με νόρμα, με τις ακόλουθες νόρμες οι οποίες ορίζονται μέσω των νορμών των X και Y.

2 Πεπερασμένα ευθέα αθροίσματα και προβολές σε χώρους με νόρμα. με νόρμα, με τις ακόλουθες νόρμες οι οποίες ορίζονται μέσω των νορμών των X και Y. 2 Πεπερασμένα ευθέα αθροίσματα και προβολές σε χώρους με νόρμα. Έστω (, ) και (, ) {( x, ) : x και } χώροι με νόρμα. Τότε ο διανυσματικός χώρος = ( με τις συνήθεις κατά σημείο πράξεις ) γίνεται χώρος με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Συνθήκες Αλυσίδων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Συνθήκες Αλυσίδων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Συνθήκες Αλυσίδων Μελετάμε εδώ τη συνθήκη της αύξουσας αλυσίδας υποπροτύπων και τη συνθήκη της φθίνουσας αλυσίδας υποπροτύπων Αυτές συνδέονται μεταξύ τους με την έννοια της συνθετικής σειράς

Διαβάστε περισσότερα

f(f 1 (B)) f(f 1 (B)) B. X \ (f 1 (C)) = X \ f 1 (C) = f 1 (Y \ C) X \ (f 1 (C)) f 1 (Y \ C). f 1 (Y \ C) = f 1 (Y \ C ) = X \ f 1 (C ).

f(f 1 (B)) f(f 1 (B)) B. X \ (f 1 (C)) = X \ f 1 (C) = f 1 (Y \ C) X \ (f 1 (C)) f 1 (Y \ C). f 1 (Y \ C) = f 1 (Y \ C ) = X \ f 1 (C ). Κεφάλαιο 4 Συναρτήσεις μεταξύ μετρικών χώρων 4.1 Συνεχείς συναρτήσεις Εστω (X, ρ) και (Y, σ) δύο μετρικοί χώροι. Στην 2.2 δώσαμε τον ορισμό της συνέχειας μιας συνάρτησης f : X Y σε κάποιο σημείο x 0 X:

Διαβάστε περισσότερα

Δώδεκα Αποδείξεις του. Θεμελιώδους Θεωρήματος της Άλγεβρας

Δώδεκα Αποδείξεις του. Θεμελιώδους Θεωρήματος της Άλγεβρας Δώδεκα Αποδείξεις του Θεμελιώδους Θεωρήματος της Άλγεβρας Mία εκδοχή της αρχικής απόδειξης του Gauss f ( z) = T ( z) + iu ( z) T = r cos φ + Ar 1 cos(( 1) φ + α) + + L cosλ U = r si φ + Ar 1 si(( 1) φ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Πρότυπα. x y x z για κάθε x, y, R με την ιδιότητα 1R. x για κάθε x R, iii) υπάρχει στοιχείο 1 R. ii) ( x y) z x ( y z)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Πρότυπα. x y x z για κάθε x, y, R με την ιδιότητα 1R. x για κάθε x R, iii) υπάρχει στοιχείο 1 R. ii) ( x y) z x ( y z) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Πρότυπα Στο κεφάλαιο αυτό θα υπενθυμίσουμε τις βασικές έννοιες που αφορούν πρότυπα πάνω από ένα δακτύλιο Θα περιοριστούμε στα πλέον απαραίτητα για αυτά που ακολουθούν στα άλλα κεφάλαια Η κατευθυντήρια

Διαβάστε περισσότερα

Καλώς ήρθατε στην Τοπολογία! http://eclass.uoa.gr/courses/math451/ Χειμερινό Εξάμηνο 2015-16 Υπενθύμιση: Η τοπολογία της ομοιόμορφης σύγκλισης Εστω K ένα σύνολο (π.χ. K = [a,b]) και f n,f : K R φραγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Συναρτησιακή Ανάλυση, μεταπτυχιακό μάθημα

Συναρτησιακή Ανάλυση, μεταπτυχιακό μάθημα Συναρτησιακή Ανάλυση, μεταπτυχιακό μάθημα Περίληψη του μαθήματος Μιχάλης Παπαδημητράκης Τμήμα Μαθηματικών Πανεπιστήμιο Κρήτης 1η εβδομάδα. Στα πρώτα δύο μαθήματα είπαμε κάποια πολύ βασικά πράγματα για

Διαβάστε περισσότερα

Το Θεώρημα Stone - Weierstrass

Το Θεώρημα Stone - Weierstrass Το Θεώρημα Stone - Weierstrass Θεώρημα 1 Έστω ¹ X συμπαγής χώρος Hausdorff και έστω C R (X η πραγματική άλγεβρα όλων των συνεχών συναρτήσεων f : X R. Έστω ότι ένα υποσύνολο A C R (X (1 το A είναι υπάλγεβρα

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Βάσεις και υποβάσεις.

1.2 Βάσεις και υποβάσεις. . Βάσεις και υποβάσεις. Το «καθήκον» του ορισμού μιας τοπολογίας διευκολύνεται αν είμαστε σε θέση να περιγράψουμε αρκετά ανοικτά σύνολα τα οποία να παραγάγουν όλα τα ανοικτά σύνολα. Ορισμός.9. Έστω X,

Διαβάστε περισσότερα

Y είναι τοπολογία. Αυτή περιέχει το και

Y είναι τοπολογία. Αυτή περιέχει το και 8.3 Σχετική τοπολογία και υπόχωροι. Ορισμός.37. Έστω X, τ.χ. Αν U : U X, τότε η οικογένεια είναι μια τοπολογία στο σύνολο, η οποία ονομάζεται η σχετική ( ή επαγόμενη ) τοπολογία του. Ο χώρος, ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ε Μέχρι 18 Μαΐου 2015.

Ε Μέχρι 18 Μαΐου 2015. Ε Μέχρι 18 Μαΐου 2015. 1 Αντικείμενα: δακτύλιοι Fraleigh, 4.1. Ορισμός έννοιας «δακτυλίου». Χαρακτηρισμοί δακτυλίων και στοιχείων αυτών: Δακτύλιος R Στοιχεία δακτυλίου R / (= δεν έχει μηδενοδιαιρέτες άρα

Διαβάστε περισσότερα

Το φασματικό Θεώρημα

Το φασματικό Θεώρημα Το φασματικό Θεώρημα 1 Το φάσμα ενός τελεστή Λήμμα 1.1 Έστω A B(H) φυσιολογικός τελεστής. Αν x H είναι ιδιοδιάνυσμα του A με ιδιοτιμή λ, τότε A x = λx. Έπεται ότι οι ιδιόχωροι ενός φυσιολογικού τελεστή

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Ψαρράκος Αν. Καθηγητής

Παναγιώτης Ψαρράκος Αν. Καθηγητής Ανάλυση Πινάκων Κεφάλαιο 1: Νόρμες Διανυσμάτων και Πινάκων Παναγιώτης Ψαρράκος Αν. Καθηγητής Δ.Π.Μ.Σ. Εφαρμοσμένες Μαθηματικές Επιστήμες Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Τομέας Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Πολυχρόνης Στράντζαλος

Επιστημονικός Υπεύθυνος: Πολυχρόνης Στράντζαλος Τόμος 2 ος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος της έκδοσης, σελ. 3 Πρόλογος του τόμου, σελ. 5. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ, ΠΛΑΙΣΙΟ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Π. Στράντζαλος: Τι είναι, επιτέλους τα Μαθηματικά; -. Τα Μαθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Το Λήμμα του Fejér και Εφαρμογές

Το Λήμμα του Fejér και Εφαρμογές Το Λήμμα του Fejér και Εφαρμογές Ανδρέας Καβατζικλής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών & Φυσικών Επιστημών Τομέας Μαθηματικών Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου 57 8 Αθήνα e-mail: kaviros@ceral.ua.gr

Διαβάστε περισσότερα

ii

ii Σημειώσεις Γενικής Τοπολογίας Σημειώσεις Μ. Γεραπετρίτη από τις παραδόσεις (διορθώσεις, 2016) Τμήμα Μαθηματικών Πανεπιστήμιο Αθηνών Αθήνα, 2013 ii Περιεχόμενα 1 Τοπολογικοί Χώροι 3 1.1 Ανοικτά σύνολα,

Διαβάστε περισσότερα

1 C k 1 = 1 C 2 sin 2 t, k 2 =

1 C k 1 = 1 C 2 sin 2 t, k 2 = Κεφάλαιο 11 Επιφάνειες σταθερής καμπυλότητας Gauss Σύνοψη Παρουσιάζουμε χωρίς απόδειξη την ταξινόμηση των επιφανειών του R 3 με σταθερή καμπυλότητα Gauss, θετική, μηδέν, ή αρνητική. Εξετάζουμε χωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ημιαπλοί Δακτύλιοι

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ημιαπλοί Δακτύλιοι ΚΕΦΑΛΑΙΟ : Ημιαπλοί Δακτύλιοι Είδαμε στο κύριο θεώρημα του προηγούμενου κεφαλαίου ότι κάθε δακτύλιος διαίρεσης έχει την ιδιότητα κάθε πρότυπο είναι ευθύ άθροισμα απλών προτύπων Εδώ θα χαρακτηρίσουμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac

(a + b) + c = a + (b + c), (ab)c = a(bc) a + b = b + a, ab = ba. a(b + c) = ab + ac Σημειώσεις μαθήματος Μ1212 Γραμμική Άλγεβρα ΙΙ Χρήστος Κουρουνιώτης ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ 2014 Κεφάλαιο 1 Διανυσματικοί Χώροι Στο εισαγωγικό μάθημα Γραμμικής Άλγεβρας ξεκινήσαμε μελετώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Συνθήκες Αλυσίδων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Συνθήκες Αλυσίδων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Συνθήκες Αλυσίδων Μελετάµε εδώ τη συνθήκη της αύξουσας αλυσίδας υποπροτύπων και τη συνθήκη της φθίνουσας αλυσίδας υποπροτύπων. Αυτές συνδέονται µεταξύ τους µε την έννοια της συνθετικής σειράς

Διαβάστε περισσότερα

a n = sup γ n. lim inf n n n lim sup a n = lim lim inf a n = lim γ n. lim sup a n = lim β n = 0 = lim γ n = lim inf a n. 2. a n = ( 1) n, n = 1, 2...

a n = sup γ n. lim inf n n n lim sup a n = lim lim inf a n = lim γ n. lim sup a n = lim β n = 0 = lim γ n = lim inf a n. 2. a n = ( 1) n, n = 1, 2... ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Β.ΒΛΑΧΟΥ, Α. ΣΟΥΡΜΕΛΙΔΗΣ Τμήμα Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Πατρών Φθινόπωρο 2013 1 Θα θέλαμε να αναφέρουμε ότι για την συγγραφή αυτών των σημειώσεων χρησιμοποιήσαμε ιδιαίτερα α)το βιβλίο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσία µηδενιστών στη θεωρία τοπολογικών αλγεβρών

Παρουσία µηδενιστών στη θεωρία τοπολογικών αλγεβρών Παρουσία µηδενιστών στη θεωρία τοπολογικών αλγεβρών Μαρίνα Χαραλαµπίδου Τµήµα Μαθηµατικών Τοµέας Αλγεβρας και Γεωµετρίας Πανεπιστηµίο Αθηνών Σεµινάριο Τοµέα Αλγεβρας και Γεωµετρίας 11/12/2012 1 / 47 Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Πρότυπα. Στο κεφάλαιο αυτό εισάγουμε την έννοια του προτύπου πάνω από δακτύλιο.

Κεφάλαιο 1 Πρότυπα. Στο κεφάλαιο αυτό εισάγουμε την έννοια του προτύπου πάνω από δακτύλιο. Κεφάλαιο Πρότυπα Στο κεφάλαιο αυτό εισάγουμε την έννοια του προτύπου πάνω από δακτύλιο Ορισμοί και Παραδείγματα Παραδοχές Στo βιβλίο αυτό θα κάνουμε τις εξής παραδοχές Χρησιμοποιούμε προσθετικό συμβολισμό

Διαβάστε περισσότερα

f I X i I f i X, για κάθεi I.

f I X i I f i X, για κάθεi I. 47 2 Πράξεις σε τοπολογικούς χώρους 2. Η τοπολογία γινόμενο Σε προηγούμενη παράγραφο ορίσαμε την τοπολογία γινόμενο στο καρτεσιανό γινόμενο Y δύο τοπολογικών χώρων Y, ( παράδειγμα.33 () ). Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

x, y = x 1 y 1 + x 2 y 2 + x 3 y 3. x k y k. k=1 k=1

x, y = x 1 y 1 + x 2 y 2 + x 3 y 3. x k y k. k=1 k=1 Σημειώσεις για τους χώρους Hilbert και άλλα Αριστείδης Κατάβολος Από το βιβλίο «Εισαγωγή στη Θεωρία Τελεστών», εκδ. «Συμμετρία», 2008. Περιεχόμενα I Χώροι Hilbert 1 1 Εσωτερικά γινόμενα 1 1.0.1 Παραδείγματα.........................

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Κλασικές και Στατιστικές Συγκλίσεις σε Τοπολογικούς Χώρους ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Γεώργιος Α. Πρίνος Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΙΣΤΙΚΟΣ ΤΕΛΕΣΤΗΣ 18 Σεπτεμβρίου 2014

ΜΕΓΙΣΤΙΚΟΣ ΤΕΛΕΣΤΗΣ 18 Σεπτεμβρίου 2014 ΜΕΓΙΣΤΙΚΟΣ ΤΕΛΕΣΤΗΣ 18 Σεπτεμβρίου 2014 Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή 2 2 Μεγιστικός τελέστης στην μπάλα 2 2.1 Βασικό θεώρημα........................ 2 2.2 Γενική περίπτωση μπάλας.................. 6 2.2.1 Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Εισαγωγή στη Θεωρία Υπερκυκλικών Τελεστών ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του ΣΟΥΡΜΕΛΙΔΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΒΑΓΙΑ ΒΛΑΧΟΥ ΠΑΤΡΑ, ΙΟΥΛΙΟΣ 2015 Ευχαριστίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119)

ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΤΣΑΓΡΑΚΗΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΛΓΕΒΡΑ (ΗΥ-119) ΜΕΡΟΣ 5: ΔΙΑΝΥΣΜΑΤΙΚΟΙ ΥΠΟΧΩΡΟΙ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΒΑΣΕΙΣ & ΔΙΑΣΤΑΣΗ Δ.Χ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ή κανονικός ( regular ), αν για κάθε x και κάθε κλειστό αντιπαραδείγματα με τα οποία αποδεικνύεται ότι οι αντίστροφες συνεπαγωγές δεν ισχύουν.

ή κανονικός ( regular ), αν για κάθε x και κάθε κλειστό αντιπαραδείγματα με τα οποία αποδεικνύεται ότι οι αντίστροφες συνεπαγωγές δεν ισχύουν. 93 4 Διαχωριστικά αξιώματα Στο κεφάλαιο αυτό εισάγουμε τα λεγόμενα διαχωριστικά αξιώματα και εξετάζουμε τις βασικές ιδιότητές τους. Ένα από αυτά το έχουμε ήδη εισαγάγει δηλαδή το αξίωμα Husdorff ( ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

h(x, y) = card ({ 1 i n : x i y i

h(x, y) = card ({ 1 i n : x i y i Κεφάλαιο 1 Μετρικοί χώροι 1.1 Ορισμός και παραδείγματα Ορισμός 1.1.1 μετρική). Εστω X ένα μη κενό σύνολο. Μετρική στο X λέγεται κάθε συνάρτηση ρ : X X R με τις παρακάτω ιδιότητες: i) ρx, y) για κάθε x,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθείς; Δικαιολογήστε την απάντησή σας.

Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθείς; Δικαιολογήστε την απάντησή σας. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθείς; Δικαιολογήστε την απάντησή σας. 1. Κάθε πολυώνυμο ανάγωγο επί του Z είναι ανάγωγο επί του Q. Σωστό. 2. Κάθε πολυώνυμο ανάγωγο επί του Q είναι ανάγωγο επί

Διαβάστε περισσότερα

Abstract Algebra: The Basic Graduate Year: Robert B. Ash

Abstract Algebra: The Basic Graduate Year: Robert B. Ash Περιεχόμενα I Εναρξη μαθήματος 2 II Βασική άλγεβρα. Αρχικά μαθήματα 4 1 Μάθημα 1 4 1.1 Πορεία μελέτης............................ 4 1.2 Διάφορα σχόλια............................ 5 1.3 Πορεία μελέτης............................

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Κάθε πρόγραμμα (προπτυχιακών και μεταπτυχιακών) σπουδών είναι απότοκο της άποψης των διαμορφωτών του για την θέση και αποστολή του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχείς συναρτήσεις πολλών µεταβλητών. ε > υπάρχει ( ) ( )

Συνεχείς συναρτήσεις πολλών µεταβλητών. ε > υπάρχει ( ) ( ) Συνεχείς συναρτήσεις πολλών µεταβλητών 7 Η Ευκλείδεια απόσταση που ορίσαµε στον R επιτρέπει ( εκτός από τον ορισµό των ορίων συναρτήσεων και ακολουθιών και τον ορισµό της συνέχειας συναρτήσεων της µορφής

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Τοπολογία

Εισαγωγή στην Τοπολογία Ενότητα: Συνεκτικότητα Γεώργιος Κουµουλλής Τµήµα Μαθηµατικών Αδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Κυρτή Ανάλυση. Ενότητα: Υπερεπίπεδα στήριξης και διαχωριστικά ϑεωρήµατα. Απόστολος Γιαννόπουλος. Τµήµα Μαθηµατικών

Κυρτή Ανάλυση. Ενότητα: Υπερεπίπεδα στήριξης και διαχωριστικά ϑεωρήµατα. Απόστολος Γιαννόπουλος. Τµήµα Μαθηµατικών Ενότητα: Υπερεπίπεδα στήριξης και διαχωριστικά ϑεωρήµατα Απόστολος Γιαννόπουλος Τµήµα Μαθηµατικών Αδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Γραμμικοί Κώδικες. 2.1 Η έννοια του Γραμμικού κώδικα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. Γραμμικοί Κώδικες. 2.1 Η έννοια του Γραμμικού κώδικα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Γραμμικοί Κώδικες 2.1 Η έννοια του Γραμμικού κώδικα Μέχρι τώρα θεωρούσαμε έναν κώδικα C με παραμέτρους (n, M, d) απλώς ως ένα υποσύνολο του συνόλου A n, όπου A είναι ένα αλφάβητο. Είχαμε, όμως,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Κεντρικές Απλές Άλγεβρες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Κεντρικές Απλές Άλγεβρες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Κεντρικές Απλές Άλγεβρες Χρησιμοποιώντας τανυστικά γινόμενα και εφαρμόζοντας το θεώρημα των Wedderbur-Art ( 33) θα αποδείξουμε δύο θεμελιώδη θεωρήματα που αφορούν κεντρικές απλές άλγεβρες *

Διαβάστε περισσότερα

f(t) = (1 t)a + tb. f(n) =

f(t) = (1 t)a + tb. f(n) = Παράρτημα Αʹ Αριθμήσιμα και υπεραριθμήσιμα σύνολα Αʹ1 Ισοπληθικά σύνολα Ορισμός Αʹ11 (ισοπληθικότητα) Εστω A, B δύο μη κενά σύνολα Τα A, B λέγονται ισοπληθικά αν υπάρχει μια συνάρτηση f : A B, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Βάση και Διάσταση Διανυσματικού Χώρου

Βάση και Διάσταση Διανυσματικού Χώρου Βάση και Διάσταση Διανυσματικού Χώρου Έστω V ένας διανυσματικός χώρος επί του σώματος F. Ορισμός : Ένα υποσύνολο S του διανυσματικού χώρου V θα λέμε ότι είναι βάση του V αν ισχύει Α) Η θήκη του S παράγει

Διαβάστε περισσότερα

Μία απεικόνιση από ένα διανυσματικό χώρο V στον εαυτό του, L : V V την ονομάζουμε γραμμικό τελεστή στο V (ή ενδομορφισμό του V ). Ορισμός. L : V V γρα

Μία απεικόνιση από ένα διανυσματικό χώρο V στον εαυτό του, L : V V την ονομάζουμε γραμμικό τελεστή στο V (ή ενδομορφισμό του V ). Ορισμός. L : V V γρα Γραμμική Άλγεβρα ΙΙ Διάλεξη 15 Αναλλοίωτοι Υπόχωροι, Ιδιόχωροι Χρήστος Κουρουνιώτης Πανεπιστήμιο Κρήτης 2/5/2014 Χ.Κουρουνιώτης (Παν.Κρήτης) Διάλεξη 15 2/5/2014 1 / 12 Μία απεικόνιση από ένα διανυσματικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνεκτικά σύνολα. R είναι συνεκτικά σύνολα.

Συνεκτικά σύνολα. R είναι συνεκτικά σύνολα. 4 Συνεκτικά σύνολα Έστω, Ι R διάστηµα και f : Ι R συνεχής, τότε η f έχει την ιδιότητα της ενδιαµέσου τιµής, δηλαδή, η f παίρνει κάθε τιµή µεταξύ δύο οποιονδήποτε διαφορετικών τιµών της, συνεπώς το f (

Διαβάστε περισσότερα

7 Μάθημα Πορεία μελέτης Ακόμη μία Άσκηση

7 Μάθημα Πορεία μελέτης Ακόμη μία Άσκηση Περιεχόμενα I Εναρξη μαθήματος 3 II Αρχικά μαθήματα 5 1 Μάθημα 1 5 1.1 Εισαγωγή............................... 5 1.2 Πορεία μελέτης............................ 5 1.3 Γραμμικά συστήματα.........................

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι

Κεφάλαιο 4 Διανυσματικοί Χώροι Κεφάλαιο Διανυσματικοί Χώροι Διανυσματικοί χώροι - Βασικοί ορισμοί και ιδιότητες Θεωρούμε τρία διαφορετικά σύνολα: Διανυσματικοί Χώροι α) Το σύνολο διανυσμάτων (πινάκων με μία στήλη) με στοιχεία το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Τελεστών. Ενότητα: Το ϕασµατικό ϑεώρηµα για αυτοσυζυγείς τελεστές. Αριστείδης Κατάβολος. Τµήµα Μαθηµατικών

Θεωρία Τελεστών. Ενότητα: Το ϕασµατικό ϑεώρηµα για αυτοσυζυγείς τελεστές. Αριστείδης Κατάβολος. Τµήµα Μαθηµατικών Ενότητα: Το ϕασµατικό ϑεώρηµα για αυτοσυζυγείς τελεστές Αριστείδης Κατάβολος Τµήµα Μαθηµατικών Αδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creatve Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Διανυσματικοί Χώροι Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Διανυσματικός Χώρος επί του F Αλγεβρική δομή που αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

n xt ( ) ( x( t),..., x( t)) U n, , i 1,..., n. Έτσι, η εξέλιξη του συστήματος των χημικών ουσιών διέπεται από το σύστημα των διαφορικών εξισώσεων:

n xt ( ) ( x( t),..., x( t)) U n, , i 1,..., n. Έτσι, η εξέλιξη του συστήματος των χημικών ουσιών διέπεται από το σύστημα των διαφορικών εξισώσεων: ΜΑΘΗΜΑ 1: ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟ ΝΤΕΤΕΡΜΙΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ Ας θεωρήσουμε ως παράδειγμα ένα σύστημα χημικών ουσιών που υπεισέρχονται σε μια χημική αντίδραση. Η στιγμιαία κατάσταση κάθε ουσίας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ

Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Εφαρμοσμένα Μαθηματικά ΙΙ Διανυσματικοί Χώροι Ιωάννης Λυχναρόπουλος Μαθηματικός, MSc, PhD Διανυσματικός Χώρος επί του F Αλγεβρική δομή που αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΓΡΑΜΜΙΚΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΓΡΑΜΜΙΚΕΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: 5. ΟΡΙΣΜΟΙ Έστω U και V δύο διανυσματικοί χώροι. Μια συνάρτηση F : U V θα λέγεται γραμμική απεικόνιση (ή ομομορφισμός, ή απλά μορφισμός εάν ικανοποιεί τις συνθήκες (i F ( u + = u + για κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραστάσεις οµάδων και Αλγεβρες Τελεστών

Αναπαραστάσεις οµάδων και Αλγεβρες Τελεστών 8 Ιουλίου 2015 1 τοπολογικές οµάδες 2 3 4 τοπολογικές οµάδες Ορισµός Μια οµάδα G λέγεται τοπολογική οµάδα αν είναι εφοδιασµένη µε µια τοπολογία τ.ω. οι (x, y) xy και x x 1 να είναι συνεχείς. Παραδείγµατα

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Άλγεβρα Ενότητα 2: Διανυσματικοί χώροι

Γραμμική Άλγεβρα Ενότητα 2: Διανυσματικοί χώροι Γραμμική Άλγεβρα Ενότητα 2: Διανυσματικοί χώροι Ευάγγελος Ράπτης Τμήμα Πληροφορικής 5 Μάθημα 5 Τετάρτη 10 Οκτωβρίου 2012 Με το σημερινό 9 μάθημα αρχίζουμε τη μελέτη των Διανυσματικών χώρων, μία πολύ βασική

Διαβάστε περισσότερα

Πεπερασμένα σώματα και Κρυπτογραφία Σύμφωνα με τις παραδόσεις του Α. Κοντογεώργη. Τσουκνίδας Ι.

Πεπερασμένα σώματα και Κρυπτογραφία Σύμφωνα με τις παραδόσεις του Α. Κοντογεώργη. Τσουκνίδας Ι. Πεπερασμένα σώματα και Κρυπτογραφία Σύμφωνα με τις παραδόσεις του Α. Κοντογεώργη Τσουκνίδας Ι. 2 Περιεχόμενα 1 Εισαγωγή στα πεπερασμένα σώματα 5 1.1 Μάθημα 1..................................... 5 1.1.1

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Τοπολογία

Εισαγωγή στην Τοπολογία Ενότητα: Συµπάγεια Γεώργιος Κουµουλλής Τµήµα Μαθηµατικών Αδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία μέτρου και ολοκλήρωσης

Θεωρία μέτρου και ολοκλήρωσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θεωρία μέτρου και ολοκλήρωσης Ενότητα 2: Το Θεώρημα Καραθεοδωρή και τα μέτρα Borel Μιχ. Γ. Μαριάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνεκτικά σύνολα. R είναι συνεκτικά σύνολα.

Συνεκτικά σύνολα. R είναι συνεκτικά σύνολα. 4 Συνεκτικά σύνολα Έστω, Ι διάστηµα και f : Ι συνεχής, τότε η f έχει την ιδιότητα της ενδιαµέσου τιµής, δηλαδή, η f παίρνει κάθε τιµή µεταξύ δύο οποιονδήποτε διαφορετικών τιµών της, συνεπώς το f ( Ι )

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Τοπολογία

Εισαγωγή στην Τοπολογία Ενότητα: Τοπολογικοί χώροι Γεώργιος Κουµουλλής Τµήµα Μαθηµατικών Αδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commos. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά 1. Τελεστές και πίνακες. 1. Τελεστές και πίνακες Γενικά. Τι είναι συνάρτηση? Απεικόνιση ενός αριθμού σε έναν άλλο.

ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά 1. Τελεστές και πίνακες. 1. Τελεστές και πίνακες Γενικά. Τι είναι συνάρτηση? Απεικόνιση ενός αριθμού σε έναν άλλο. ΤΕΤΥ Εφαρμοσμένα Μαθηματικά 1 Τελεστές και πίνακες 1. Τελεστές και πίνακες Γενικά Τι είναι συνάρτηση? Απεικόνιση ενός αριθμού σε έναν άλλο. Ανάλογα, τελεστής είναι η απεικόνιση ενός διανύσματος σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

a b b < a > < b > < a >.

a b b < a > < b > < a >. Θεωρια Δακτυλιων και Modules Εαρινο Εξαμηνο 2016 17 Διάλεξη 1 Ενότητα 1. Επανάληψη: Προσθετικές ομάδες, δακτύλιοι, αντιμεταθετικοί δακτύλιοι, δακτύλιοι με μοναδιαίο στοιχείο, παραδείγματα. Συμφωνήσαμε

Διαβάστε περισσότερα

convk. c i c i t i. c i u i c < c i φ i (F (ω)) c < ( ) c i m i < i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1

convk. c i c i t i. c i u i c < c i φ i (F (ω)) c < ( ) c i m i < i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 i=1 Ολοκλήρωση συναρτήσεων με τιμές σε χώρους Baach Αν (Ω, S, µ είναι χώρος μέτρου και (X, είναι χώρος Baach, μια συνάρτηση F : Ω X θα λέγεται ασθενώς μετρήσιμη (αντίστοιχα, ασθενώς ολοκληρώσιμη αν για κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Sunarthsiak Anˆlush. Shmei seic gia metaptuqiakì mˆjhma

Sunarthsiak Anˆlush. Shmei seic gia metaptuqiakì mˆjhma Sunarthsiak Anˆlush Shmei seic gia metaptuqiakì mˆjhma Μ. Παπαδημητράκης Τμήμα Μαθηματικών Πανεπιστήμιο Κρήτης νοιξη 2004 2 Perieqìmena 1 Εισαγωγικά 7 1.1 Διατάξεις............................... 7 1.2

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Απειροστικός Λογισμός ΙΙΙ. Ενότητα: Ο Ευκλείδειος Χώρος. Διδάσκων: Ιωάννης Γιαννούλης. Τμήμα: Μαθηματικών

Τίτλος Μαθήματος: Απειροστικός Λογισμός ΙΙΙ. Ενότητα: Ο Ευκλείδειος Χώρος. Διδάσκων: Ιωάννης Γιαννούλης. Τμήμα: Μαθηματικών Τίτλος Μαθήματος: Απειροστικός Λογισμός ΙΙΙ Ενότητα: Ο Ευκλείδειος Χώρος Διδάσκων: Ιωάννης Γιαννούλης Τμήμα: Μαθηματικών Κεφάλαιο 1 Ο Ευκλείδειος χώρος R n 1.1 Αλγεβρική δοµή Ο Ευκλείδειος χώρος R n είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΣΕΙΡΕΣ. Ορισμός 1. Μια 1 1 (ένα προς ένα) συνάρτηση με πεδίο ορισμού το και πεδίο τιμών ένα υποσύνολο X του, δηλαδή μία 1 1 συνάρτηση

ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΣΕΙΡΕΣ. Ορισμός 1. Μια 1 1 (ένα προς ένα) συνάρτηση με πεδίο ορισμού το και πεδίο τιμών ένα υποσύνολο X του, δηλαδή μία 1 1 συνάρτηση ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΣΕΙΡΕΣ 1. ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ Ορισμός 1. Μια 1 1 (ένα προς ένα) συνάρτηση με πεδίο ορισμού το και πεδίο τιμών ένα υποσύνολο X του, δηλαδή μία 1 1 συνάρτηση : 1 λέγεται ακολουθία πραγματικών αριθμών ή

Διαβάστε περισσότερα

Α Δ Ι. Παρασκευή 25 Οκτωβρίου Ασκηση 1. Στο σύνολο των πραγματικών αριθμών R ορίζουμε μια σχέση R R R ως εξής:

Α Δ Ι. Παρασκευή 25 Οκτωβρίου Ασκηση 1. Στο σύνολο των πραγματικών αριθμών R ορίζουμε μια σχέση R R R ως εξής: Α Δ Ι Α - Φ 1 Δ : Ν. Μαρμαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ι Μ : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi.html, https://sites.google.com/site/maths4edu/home/algdom114 Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2013 Ασκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΟΜΕΣ Ι. Ασκησεις - Φυλλαδιο 1

ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΟΜΕΣ Ι. Ασκησεις - Φυλλαδιο 1 ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΟΜΕΣ Ι Τµηµα Β Ασκησεις - Φυλλαδιο 1 ιδασκων: Α. Μπεληγιάννης Ιστοσελιδα Μαθηµατος : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi2017/asi2017.html Παρασκευή 10 Μαρτίου 2017 Ασκηση 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ριζικό του Jacobson

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ριζικό του Jacobson ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ριζικό του Jacobso Στο κεφάλαιο αυτό μελετάμε δακτυλίους του Art χρησιμοποιώντας το ριζικό του Jacobso. Ως εφαρμογή αποδεικνύουμε ότι κάθε δακτύλιος του Art είναι και της Noether. 4.1. Δακτύλιοι

Διαβάστε περισσότερα

από t 1 (x) = A 1 x A 1 b.

από t 1 (x) = A 1 x A 1 b. Σύνοψη Κεφαλαίου 2: Ομοπαραλληλική Γεωμετρία Γεωμετρία και μετασχηματισμοί 1. Μία ισομετρία του R 2 είναι μία απεικόνιση από το R 2 στο R 2 που διατηρεί αποστάσεις. Κάθε ισομετρία του R 2 έχει μία από

Διαβάστε περισσότερα

Δακτύλιοι και Πρότυπα Ασκήσεις 6. Η ύλη των ασκήσεων αυτών είναι η Ενότητα6, Εφαρμογές Θεωρημάτων Δομής στη Γραμμική Αλγεβρα.

Δακτύλιοι και Πρότυπα Ασκήσεις 6. Η ύλη των ασκήσεων αυτών είναι η Ενότητα6, Εφαρμογές Θεωρημάτων Δομής στη Γραμμική Αλγεβρα. Δακτύλιοι και Πρότυπα 0-7 Ασκήσεις Η ύλη των ασκήσεων αυτών είναι η Ενότητα, Εφαρμογές Θεωρημάτων Δομής στη Γραμμική Αλγεβρα Βρείτε τη ρητή κανονική μορφή και μια κανονική μορφή Jorda του M( ) 0 0 Έστω

Διαβάστε περισσότερα

7 Μάθημα Πορεία μελέτης Ακόμη μία Άσκηση Μάθημα Πορεία μελέτης....

7 Μάθημα Πορεία μελέτης Ακόμη μία Άσκηση Μάθημα Πορεία μελέτης.... Περιεχόμενα I Εναρξη μαθήματος 5 II Αρχικά μαθήματα 7 1 Μάθημα 1 7 1.1 Εισαγωγή............................... 7 1.2 Πορεία μελέτης............................ 7 1.3 Γραμμικά συστήματα.........................

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αρμονικής Ανάλυσης

Θέματα Αρμονικής Ανάλυσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θέματα Αρμονικής Ανάλυσης Ενότητα 1: Αρμονικές Συναρτήσεις στο επίπεδο, Μετασχηματισμός Hilbert (Εισαγωγή) Μιχ. Μ. Μαριάς Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ονομάζεται τότε χώρος πηλίκο. διατηρεί τα συμπληρώματα συνόλων, ένα σύνολο F είναι είναι κλειστό στον.

ονομάζεται τότε χώρος πηλίκο. διατηρεί τα συμπληρώματα συνόλων, ένα σύνολο F είναι είναι κλειστό στον. 67 2.3 Χώροι πηλίκο και τοπολογία πηλίκο Στην παρούσα παράγραφο θα δείξουμε πως μπορούμε μέσω μιας απεικόνισης ενός δεδομένου τοπολογικού χώρου επί ενός συνόλου να εισαγάγουμε τοπολογία στο σύνολο, την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Τοπολογία

Εισαγωγή στην Τοπολογία Ενότητα: Σύγκλιση και Συνέχεια Γεώργιος Κουµουλλής Τµήµα Μαθηµατικών Αδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτηµα Α. Στοιχεία θεωρίας µέτρου και ολοκλήρωσης.

Παράρτηµα Α. Στοιχεία θεωρίας µέτρου και ολοκλήρωσης. Παράρτηµα Α Στοιχεία θεωρίας µέτρου και ολοκλήρωσης Α Χώροι µέτρου Πέραν της «διαισθητικής» περιγραφής του µέτρου «σχετικά απλών» συνόλων στο από το µήκος τους (όπως πχ είναι τα διαστήµατα, ενώσεις/τοµές

Διαβάστε περισσότερα

Πραγµατική Ανάλυση ( ) Ασκήσεις - Κεφάλαιο 3

Πραγµατική Ανάλυση ( ) Ασκήσεις - Κεφάλαιο 3 Πραγµατική Ανάλυση (2015-16) Ασκήσεις - Κεφάλαιο 3 Οµάδα Α 1. Εστω (X, ρ) µετρικός χώρος και F, G υποσύνολα του X. Αν το F είναι κλειστό και το G είναι ανοικτό, δείξτε ότι το F \ G είναι κλειστό και το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Τανυστικά Γινόµενα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Τανυστικά Γινόµενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Τανυστικά Γινόµενα Στο κεφάλαιο αυτό εισάγουµε την έννοια του τανυστικού γινοµένου προτύπων. Θα είµαστε συνοπτικοί καθώς αναπτύσσουµε µόνο εκείνες τις στοιχειώδεις προτάσεις που θα βρουν εφαρµογές

Διαβάστε περισσότερα

Ακρότατα πραγματικών συναρτήσεων

Ακρότατα πραγματικών συναρτήσεων Ακρότατα πραγματικών συναρτήσεων Ορισμός Έστω U R, U και f : U R R συνάρτηση τότε: )Το λέγεται τοπικό ελάχιστο της f αν υπάρχει περιοχή V του ώστε f f για κάθε V U Το λέγεται τοπικό μέγιστο της f αν υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Ε Μέχρι 31 Μαρτίου 2015.

Ε Μέχρι 31 Μαρτίου 2015. Ε Μέχρι 31 Μαρτίου 2015. 1 Αντικείμενα: δακτύλιοι Fraleigh, 4.1. Ορισμός έννοιας «δακτυλίου». Χαρακτηρισμοί δακτυλίων και στοιχείων αυτών: Δακτύλιος R Στοιχεία δακτυλίου R / (= δεν έχει μηδενοδιαιρέτες

Διαβάστε περισσότερα

7 Μάθημα Πορεία μελέτης Άσκηση Πορεία μελέτης

7 Μάθημα Πορεία μελέτης Άσκηση Πορεία μελέτης Περιεχόμενα I Εναρξη μαθήματος 5 II Αρχικά μαθήματα 7 1 Μάθημα 1 7 1.1 Εισαγωγή............................... 7 1.2 Πορεία μελέτης............................ 7 1.3 Γραμμικά συστήματα.........................

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Αρμονικής Ανάλυσης

Θέματα Αρμονικής Ανάλυσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θέματα Αρμονικής Ανάλυσης Ενότητα 4: Μετασχηματισμός Fourier Μιχ. Μ. Μαριάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σεάδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Κεντρικές Απλές Άλγεβρες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Κεντρικές Απλές Άλγεβρες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Κεντρικές Απλές Άλγεβρες Χρησιμοποιώντας τανυστικά γινόμενα και εφαρμόζοντας το θεώρημα των Wedderbur-rt ( 33) θα αποδείξουμε δύο θεμελιώδη θεωρήματα που αφορούν κεντρικές απλές άλγεβρες θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Εφαρμογή: Το θεώρημα του Burnside

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Εφαρμογή: Το θεώρημα του Burnside ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Εφαρμογή: Το θεώρημα του Bursde a b Θα αποδείξουμε εδώ ότι κάθε ομάδα τάξης pq ( p, q πρώτοι) είναι επιλύσιμη Το θεώρημα αυτό αποδείχτηκε από τον Bursde το 904 ο οποίος χρησιμοποίησε τη νέα

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα

Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Γραμμική Άλγεβρα και Μαθηματικός Λογισμός για Οικονομικά και Επιχειρησιακά Προβλήματα Ενότητα: Διανυσματικοί Χώροι και Υπόχωροι: Βάσεις και Διάσταση Ανδριανός Ε Τσεκρέκος Τμήμα Λογιστικής & Χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτηµα Α Εισαγωγή Οµάδες. (x y) z= x (y z).

Παράρτηµα Α Εισαγωγή Οµάδες. (x y) z= x (y z). Παράρτηµα Α 11.1 Εισαγωγή Οπως έχει αναφερθεί ήδη προοδευτικά στο δεύτερο µέρος του παρόντος συγγράµµατος χρησιµοποιούνται ϐασικές έννοιες άλγεβρας. Θεωρούµε ότι οι έννοιες αυτές είναι ήδη γνωστές από

Διαβάστε περισσότερα

Διανυσματική Ανάλυση. Γιάννης Γιαννούλης

Διανυσματική Ανάλυση. Γιάννης Γιαννούλης Διανυσματική Ανάλυση Γιάννης Γιαννούλης Ιωάννινα, 30 Απριλίου 2014 Σημείωση: Οι παρούσες σημειώσεις δημιουργήθηκαν κατά την διάρκεια της διδασκαλίας του μαθήματος Απειροστικός Λογισμός ΙΙΙ και IV σε φοιτητές

Διαβάστε περισσότερα

Apì ton diakritì kôbo ston q ro tou Gauss

Apì ton diakritì kôbo ston q ro tou Gauss Apì ton diaritì Ôbo ston q ro tou Gauss 1 Isoperimetri anisìthta sto diaritì Ôbo Θεωρούμε την οικογένεια J των συναρτήσεων J : [0 1] [0 ) που ικανοποιούν τα εξής: J0) = J1) = 0. Για κάθε a b [0 1] a +

Διαβάστε περισσότερα

Α Δ Ι. Παρασκευή 29 Νοεμβρίου 2013 & K =

Α Δ Ι. Παρασκευή 29 Νοεμβρίου 2013 & K = Α Δ Ι Α - Φ 5 Δ : Ν. Μαρμαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ι Μ : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi.html, https://sites.google.com/site/maths4edu/home/algdom114 Παρασκευή 29 Νοεμβρίου 2013 Ασκηση

Διαβάστε περισσότερα

Α Δ Ι Θ Θ Α Ε Ι Μ : https://sites.google.com/site/maths4edu/home/algdom114

Α Δ Ι Θ Θ Α Ε Ι Μ :  https://sites.google.com/site/maths4edu/home/algdom114 Α Δ Ι Θ Θ Α Ε 2013-2014 Δ : Ν. Μαρμαρίδης - Α. Μπεληγιάννης Ι Μ : http://users.uoi.gr/abeligia/algebraicstructuresi/asi.html, https://sites.google.com/site/maths4edu/home/algdom114 12 Μαρτίου 2014 19:26

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ 2. Μ. Παπαδημητράκης.

ΑΝΑΛΥΣΗ 2. Μ. Παπαδημητράκης. ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Μ. Παπαδημητράκης. ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Τώρα θα μας απασχολήσουν τρία ερωτήματα σε σχέση με την κατά σημείο σύγκλιση ακολουθίας συναρτήσεων. Και για τα τρία ερωτήματα θα υποθέσουμε ότι f f στο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Galois. Πρόχειρες σημειώσεις (εκδοχή )

Θεωρία Galois. Πρόχειρες σημειώσεις (εκδοχή ) Θεωρία Galos Πρόχειρες σημειώσεις 0- (εκδοχή -7-0) Περιεχόμενα 0 Υπενθυμίσεις και συμπληρώματα Ανάγωγα πολυώνυμα Ανάγωγα πολυώνυμα και σώματα Χαρακτηριστική σώματος Απλές ρίζες πολυωνύμων Ασκήσεις 0 Επεκτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο

Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Θεωρία Υπολογισμού και Πολυπλοκότητα Μαθηματικό Υπόβαθρο Στην ενότητα αυτή θα μελετηθούν τα εξής επιμέρους θέματα: Σύνολα Συναρτήσεις και Σχέσεις Γραφήματα Λέξεις και Γλώσσες Αποδείξεις ΕΠΛ 211 Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

21 a 22 a 2n. a m1 a m2 a mn

21 a 22 a 2n. a m1 a m2 a mn Παράρτημα Α Βασική γραμμική άλγεβρα Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστούν με συνοπτικό τρόπο βασικές έννοιες της γραμμικής άλγεβρας. Ο στόχος της ενότητας είναι να αποτελέσει ένα άμεσο σημείο αναφοράς και

Διαβάστε περισσότερα