ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ"

Transcript

1 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Πρακτικά Ημερίδας «Παιδική Λεξικογραφία και Χρήση Λεξικού στην Προσχολική και Σχολική Ηλικία» 26 Οκτωβρίου 1999 Επιμέλεια Γαβριηλίδου Ζωή 5 Α Ν Θ Η 2, 0 0 0

2 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Πρακτικά Ημερίδας «Παιδική Λεξικογραφία και Χρήση Λεξικού στην Προσχολική και Σχολική Ηλικία» 26 Οκτωβρίου 1999 Επιμέλεια Γαβριηλίδου Ζωή ekapoeic: exiopeixx3jonoihchc KAJAj-soceiPiGHc n ep io Y cix c AtfMOKPlTeiOY nxnenicxhmloy GPMCHC 1 Λ Ν Θ Η 2,0 0 0

3 ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Γ α β ρ ι η λ ί δ ο Ό Ζ ω ή Λ έ κ τ ο ρ α ς Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ώ σ σ α ς Π. Τ. Ν Δ. Π. Θ Σ α ρ α φ ί δ ο υ Τ ρ ι α ν τ α φ υ λ λ ι ά Λ έ κ τ ο ρ α ς Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ. ώ σ σ α ς Π. Τ. Α. Ε Δ. Π. Θ Σ φ υ ρ ό ε ρ α Μ α ρ ί α Λ έ κ τ ο ρ α ς Π α ι δ α γ ω γ ι κ ή ς Π. Τ. Ν Δ. Π. Θ Π α π α δ ό π ο υ λ ο ς Ν ι κ ό λ α ο ς Ε. Δ. Τ. Π Χ α τ ζ ή σ ά β β α Μ α ρ ί α Ε. Δ. Τ. Π Πρόλογος... Λέξεις και εικό', Τζούλια Αντί'" Παιδικά Ηλεκτ^ Μία πρώτη προτ Βαλετόπουλος Η Χρήση του Π: Γαβριηλίδου L Νεοελληνικά Λ Σαραφίδου Τ: Κατασκευή κα-.. Μαρία Σψυρ:; Προσπάθειες Ζν Θεόδωρος Τ ν ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Μ π ε ζ έ Λ ο υ κ ί α Κ ο ν τ ο γ ι ά ν ν η Β α σ ι λ ι κ ή Γ α β ρ ι η λ ί δ ο υ Ζ ω ή Σ α ρ α φ ί δ ο υ Τ ρ ι α ν τ α φ υ λ λ ι ά Σ φ υ ρ ό ε ρ α Μ α ρ ί α Κ α θ η γ ή τ ρ ι α Ψυχολογίας, Π ρ ό ε δ ρ ο ς Π. Τ. Ν Δ. Π. Θ Επικ. Κ α θ η γ ή τ ρ ι α Ν. Ε Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Π. Τ. Ν Δ. Π. Θ Λ έ κ τ ο ρ α ς Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ώ σ σ α ς Π. Τ. Ν Δ. Π. Θ Λ έ κ τ ο ρ α ς Ελλ.ηνικής Γ λ ώ σ σ α ς Π. Τ. Δ. Ε Δ. Π. Θ Λ έ κ τ ο ρ α ς Π α ι δ α γ ω γ ι κ ή ς Π. Τ. Ν Δ. Π. Θ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ Ε π ι τ ρ ο π ή Ε ρ ε υ ν ώ ν Δ. Π. Θ 2

4 Περιεχόμενα Πρόλογος... Λέξεις και εικόνες... Τζούλια Α ντύπα... Παιδικά Ηλεκτρονικά Λεξικά:... Μία πρώτη προσέγγιση... Βαλετόπουλος Φρειδερίκος... Η Χρήση του Παιδικού ή Σχολικού Λεξικού στην Προσχολική και Σχολική Ηλικία Γαβριηλίδου Ζ ω ή... Νεοελληνικά Λεξικά για Παιδιά : Μερικά Ζητούμενα και Δεδομένα... Σαραφίδου Τριανταφυλλιά... Κατασκευή και χρήση λεξικού από παιδιά προσχολικής ηλικίας... Μαρία Σφυρόερα... Προσπάθειες Σύνταξης ενός Επικοινωνιακού Λεξικού για Παιδιά... Θεόδωρος Τελόπουλος ,

5 Πρόλογος Το Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης διοργάνωσε στις 26 Οκτωβρίου 1999 στην Αλεξανδρούπολη ημερίδα με θέμα : «Παιδική Λεξικογραφία και Χρήση Λεξικού στην Προσχολική και Σχολική Ηλικία». Θεωρούμε μελλοντικώ αποτελεσμο Κλείνοντα: οικονομικχ Αφετηρία των προσπαθειών μας ήταν η ανάγκη των νηπιαγωγών, των δασκάλων, των καθηγητών του Νομού Έβρου, καθώς και των φοιτητών των Παιδαγωγικών Τμημάτων του Δ.Π.Θ για ενημέρωση, προβληματισμό, αλληλεπίδραση και ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τη χρήση λεξικού κατά τη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος ως μέσου για τη γλωσσική καλλιέργεια των μαθητών κάθε βαθμίδας εκπαίδευσης. Τα τελευταία χρόνια διαπιστώνεται διεθνώς (π.χ. Ηνωμένες Πολιτείες, Γαλλία) μια δυναμική στροφή στη χρήση λεξικού, έντυπου ή ηλεκτρονικού, ως παιδαγωγικού εργαλείου υποστήριξης της διδασκαλίας και αυξάνονται οι προσπάθειες έκδοσης παιδικών (εικονογραφημένων ή μη) λεξικών. Στη χώρα μας το λεξικογραφικό τοπίο εμωανίζεται φτωχό σε παιδικά λεξικά. Εξάλλου, η συστηματική χρήση λεξικού στην τάξη δεν προτείνεται σε κανένα από τα Αναλυτικά Προγράμματα του Νηπιαγωγείου, Δημοτικού και Γυμνασίου. Με βάση αυτούς τους άξονες προβληματισμού, στην ημερίδα παρουσιάστηκαν 7 εργασίες που συνιστούν μια απόπειρα απάντησης σε ερωτήματα όπως : Υπάρχουν λεξικά κατάλληλα για παιδιά ; Σε τι διαφέρουν από τα λεξικά «των μεγάλων» ; Υπάρχει δυνατότητα χρήσης λεξικού στην τάξη ; Με ποιο τρόπο ; Πώς αξιοποιούμε τη χρήση λεξικού στην προσχολική ηλικία : Τι πρέπει να περιλαμβάνει ένα λεξικό για παιδιά ; Από τις ανακοινώσεις αυτές άλλες μετέφεραν τις εμπειρίες, προβληματισμούς και ερευνητικά αποτελέσματα ομάδων εργασίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Θεσσαλονίκης που ασχολούνται με την σύνταξη παιδικών εικονογραφημένων λεξικών, άλλες έστιασαν στη χρήση λεξικού στην προσχολική και σχολική ηλικία, ενώ άλλες προσπάθησαν να σκιαγραφήσουν την υπάρχουσα κατάσταση παιδικής λεξικογραφίας στη χώρα μας. Παράλληλα διοργανώθηκε έκθεση παιδικών λεξικών (ελληνόγλωσσων ή ξενόγλωσσων, εικονογραφημένων ή μη) που έφερε φοιτητές, νηπιαγωγούς, δασκάλους και γενικότερα εκπαιδευτικούς σε επαφή με απτά δείγματα παιδικής λεξικογραφίας. 4

6 Θράκης Παιδική Θεωρούμε ότι η ενημέρωση και η ενθάρρυνση των εκπαιδευτικών (εν ενεργεία ή μελλοντικών) θα αποτελέσουν δυναμικούς παράγοντες, ώστε το λεξικό να ενσωματωθεί αποτελεσαατικά στην εκπαιδευτική διαδικασία ως μέσο γνώσης, έρευνας και μάθησης. Κλείνοντας θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την Επιτροπή Ερευνών του Δ.Π.Θ για την οικονομική στήριξη που παρείχε στη διοργάνωση της ημερίδας αυτής. :'.ων, των _ιηιιάτων ^, _, 1 ια την Οργανωτική Ιιπιτροπή απόψεων τ ο, Γαβριηλιδου λ ^ Ζωή ^ ' αεσου ν.ία) μια : αγωγικού έκδοσης κό τοπίο.κού στην αγωγείου, έτηκαν 7 ^.ούς και νών και /οξικών,.'ώ άλλες ογραφίας /.ωσσων, ακότερα

7 1. Εισαγωγή Λέξεις και εικόνες Τζούλια Αντύπα (Κέντρο Διαπολιτισμικής Αγωγής - Πανεπιστήμιο Αθηνών) Ένας ξενόγλωσσος μαθητής έχει ανάγκη από ένα λεξικό για την προσωπική του μελέτη. Ο μαθητής ανατρέχει στο λεξικό του κατά τη διαδικασία κατανόησης ή παραγωγής κειμένου. Δηλαδή, κατά την ανάγνωση, όταν συναντά άγνωστες λέξεις και κατά τη γραφή, όταν αναζητά το σωστό όρο για να εκφράσει αυτό που θέλει. Τα ήδη υπάρχοντα λεξικά δε θα μπορούσαν να παίξουν ικανοποιητικά το ρόλο αυτό, γιατί απευθύνονται σε ενήλικες που είναι εξοικειωμένοι με τις ιδιαιτερότητες του λεξικογραφικού κειμένου - συντμήσεις, αλφαβητική σειρά, μεταγλώσσα κλπ - και των οποίων η μητρική γλώσσα είναι τα ελληνικά. Στα πλαίσια του προγράμματος Εκπαίδευση Παλιννοστούντων και Αλλοδαπών Μαθητών, δημιουργήθηκε ειδική ομάδα λεξικογραφίας1, στόχος της οποίας είναι η εκπόνηση εύχρηστων για τους αλλόφωνους μαθητές λεξικών, που να καλύπτουν τις βασικές γλωσσικές τους ανάγκες, οι οποίες αυξάνουν σημαντικά με την εισαγωγή τους στο ελληνικό σχολείο. Στο πρόγραμμα αυτό συνεργάζονται η Γενική Γραμματεία Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων με το Κέντρο Διαπολιτισμικής Αγωγής του Παιδαγωγικού Τμήματος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών2. Ο γενικός σκοπός του προγράμματος είναι η παρέμβαση για τη δημιουργία προϋποθέσεων που προωθούν την ομαλή ένταξη των παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και διασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στην εκπαίδευση. εντοπισμο καθορισμι Ελληνικήί η οργάνωι Η ομά αναφερθά περιέχει έ Σε παράρ μια πρώτ ελληνικά' Κ< (ι) Το π ενοτήτων δυσκόλειι βρισκόμο προβλημι δομής το- (u) To I βασικών απλό και παρόν κε 'C στο είδο δομή τοι Η ομάδα λεξικογραφίας εντάσσεται στον τομέα Β του προγράμματος ( Σχολικό Πρόγραμμα )3. Στον τομέα αυτό γίνεται καταρχήν συστηματική έρευνα (ι) για τον Η ομάδα αποτελείται από τις : Σοωία Αντωνάκου, Χριστίνα Αργυροπούλου, Μικέλα Βλαβιανού, Ελσα Σκλαβούνου. Γιώτα Χατζηθεοχάρους και τη γράφουσα, Τζούλια Αντύπα, υπεύθυνη για το συντονισμό της ομάδας και την έκβαση του έργου. Η ομάδα καλύπτει τις ανάγκες σύνταξης, επιμέλειας και τεχνικής υποστήριξης του λεςικογραφικού της έργου. Επιστημονικό: υπεύθυνος του προγράμματος είναι ο καθηγητής κύριος Γ. Μάρκου. Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Μαρία Μάρκου - επιστημονική υπεύθυνη του τομέα Β - για την εμπιστοσύ%η που μας έδειξε κατά την ανάθεση του έργου, αλλά και για το συμβουλευτικό της ρόλο κατά τη διάρκεια των εργασιών. Επίσης στην κυρία Μάρκου οφείλουμε την ιδέα και τη δυνατότητα πραγματοποίησης ενός θεματικά οργανωμένου λεξικού, εκτός από το προγραμματισμένο από το πρόγραμμα ερμηνευτικό λεξικό (βλ. υποσημείωση 4). Το άλλ< και Γ Γι περιέχει τ Η διαπίσ επιστημοι μας. Θα μονάδεςι αυτό είνα κεφάλαιο μακροδθ[ μπορεί vc 6

8 εντοπισμό των επιπέδων γλωσσομάθειας των αλλόφωνων μαθητών και (u) για τον καθορισμό διδακτικών προσεγγίσεων με σκοπό την αποτελεσματική διδασκα?άα της Ελληνικής ως Γ2. Απόρροια αυτής της έρευνας είναι η παραγωγή διδακτικού υλικού και η οργάνωση τμημάτων γλωσσικής υποστήριξης στα σχολεία. πικη του όησης ή εςεις και Τα ήδη ~ό, γιατί τες του και των.οδαπών είναι η τουν τις ) 'ή τους -ογενων ευμάτων σοφικής είναι η -ςη των ;^α και Η ομάδα μας έχει αναλάβει την εκπόνηση δύο λεξικών. Στο παρόν κείμενο θα αναφερθώ σε ένα από τα δύο, αυτό με τον τίτλο «Λέξεις και Εικόνες»4. Το λεξικό αυτό περιέχει ένα θεματικά οργανωμένο λεξιλόγιο, όπου αντί ορισμού χρησιμοποιείται εικόνα. Σε παράρτημα ακολουθεί παρουσίαση του μορφολογικού συστήματος της Ελληνικής, μια πρώτη ευαισθητοποίηση στον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζονται οι λέξεις στα ελληνικά'. Το λεξικό αυτό απευθύνεται στους αλλόφωνους μαθητές γυμνασίου. Κατά την εκπόνηση του λεξικού συναντήσαμε δυο βασικά προβλήματα: (ι) Το πρώτο α ορά στον καθορισμό του βασικού λεξιλογίου και των θεματικών ενοτήτων. Η έλλειψη εργασιών πάνω στο θέμα βασικό λεξιλόγιο για τα νέα ελληνικά δυσκόλεψε πολύ τη δουλειά μας και μπορώ να πω, πως ακόμη και τώρα που βρισκόμαστε στην τελική ευθεία μας λείπει μια τέτοια πηγή. Θα αναφερθούμε στους προβληματισμούς μας σχετικά με αυτό το θέμα, παράλληλα με την παρουσίαση της δομής του λεξικού. (ιι) Το δεύτερο αφορά στη χρήση της κατάλληλης μεταγλώσσας, για την εξήγηση βασικών φαινομένων του παραγωγικού συστήματος της νέας ελληνικής, κατά τρόπο απλό και κατανοητό για τους αλλόφωνους μαθητές, πρόβλημα που δεν θα θίξουμε στο παρόν κείμενο. Όμως πριν προχωρήσω στην παρουσίαση του λεξικού, θα ήθελα να αναφερθώ στο είδος του κοινού στο οποίο απευθύνεται ( 2). Κατόπιν, θα περιγράψω τη βασική δομή του θεματικά οργανωμένου λεξιλογίου ( 3).. y ο λ ι κ ο "α τον Ελσα -.3μό της τεχνικής ' τα. την ο κατά -'ότητα ~τό το Το άλλο λεξικό είναι ερμηνευτικό και απευθύνεται στους αλλόφωνους μαθητές από Ε Δημοτικού έως και Ρ Γυμνασίου. Για τη δημιουργία αυτού του λεξικού έχει ήδη δημιουργηθεί βάση δεδομένων που περιέχει τους όρους των σχολικών εγχειριδίων που χρησιμοποιούνται στις αντίστοιχες τάξεις. Ή διαπίστωση των προβλημάτων διδασκαλίας του κεφαλαίου αυτού στα σχολικά εγχώρίδια, οδήγησε την επιστημονική υπεύθυνο του τομέα Β στην απόφαση να συμπεριλάβουμε σχετικό παράρτημα στο λεξικό μας. Θα συμφωνήσουμε εξάλλου με την Αναστασιάδη-Συμεωνίδη (1996), πως οι μη απλές λεξικές μονάδες της ελληνικής αποτελούν αναμφίβολα το μεγαλύτερο μέρος του λεξιλογίου της και για το λόγο αυτό είναι επιτακτική η ανάγκη για τη διδασκαλία τους. Από λεξικογραφική άποψη (Βαβατζάνη 1996) το κεφάλαιο αυτό της γραμματικής είναι πολύ χρήσιμο να συμπεριλαμβάνεται στα λεξικά - είτε στη μακροδομή, είτε ως περιλεςικογραψικό κείμενο - ώστε να δίνεται η δυνατότητα ερμηνείας λέξεων που μπορεί να μην συμπερλαμβάνονταιι στο λημματολόγιο ή που πρόκειται πιθανόν να δημιουργηθούν. 6 7

9 2. Χαρακτηριστικά των μαθητών Οι μαθητές στους οποίους απευθύνεται το έργο της ομάδας, είναι κυρίως, αλλά όχι μόνο, αλβανόφωνα και ρωσόφωνα παιδιά από ετών. Σύμφωνα με τις Βαρλοκώστα και Τριανταφυλλίδου (1998), μόνο ένα 5-6 % των αλλόφωνων μαθητών στα ελληνικά σχολεία είναι σε θέση να παρακολουθήσουν κατά ικανοποιητικό τρόπο τα μαθήματά τους, ενώ στην πλειοψηφία τους οι μαθητές αυτοί δεν έχουν διδαχθεί τα ελληνικά πριν εισαχθούν στο ελληνικό σχολείο. Ως εκ τούτου, με την εισαγωγή τους στο ελληνικό σχολείο, οι ανάγκες τους για την εκμάθηση των ελληνικών αυξάνει πιεστικά. Στη χώρα μας, οι αλλοδαποί μαθητές δεν μαθαίνουν τα ελληνικά ως ξένη ή ως δεύτερη γλώσσα σε ένα οργανωμένο περιβάλλον τάξης. Στα παιδιά αυτά δεν παρέχεται δίγλωσση εκπαίδευση, σε ελάχιστα μόνο σχολεία λειτουργούν απλά φροντιστηριακά τμήματα, όπου τα παιδιά διδάσκονται το μάθημα της γλώσσας και την ορολογία των άλλων μαθημάτων συνήθως από δίγλωσσους εκπαιδευτικούς. Οι ίδιες ερευνήτριες επισημαίνουν ακόμα, πως ο δίγλωσσος εκπαιδευτικός έχει συχνά να αντιμετωπίσει έλλειψη γλωσσικής επάρκειας και στις δύο γλώσσες (στην ελληνική και στη μητρική γλώσσα των παιδιών), η οποία δυσκολεύει, μεταξύ άλλων, τη διδασκαλία των εννοιών (concepts)6. Αυτό ακριβώς ήταν και το σημείο εκκίνησης του λεξικού μας Λέξεις και Εικόνες', η γεφύρωση του κενού μεταξύ εννοιών και λέξεων με τη βοήθεια της εικονογράφησης''. Ξεκινώντας από την απεικόνιση μιας έννοιας δίνεται η δυνατότητα πρόσβασης στην αντίστοιχη λέξη. Με τη βοήθεια γλωσσάριου στο τέλος του βιβλίου καθίσταται εφικτή και η αντίστροφη πορεία, από το σημαίνον (τη λέξη) στο σημαινόμενο που αναπαρίσταται με εικόνα. Οι αιτίες αυτού του φαινομένου είναι ποικίλες. Ο ρατσισμός, ο οίκτος, η αδιαφορία και η περιθωριοποίηση (και στο σχολείο), το συνήθως χαμηλό βιοτικό επίπεδο, γίνονται συχνά σημεία αναφοράς στη ζωή τους, με αποτέλεσμα τη δυσκολία ένταξης στο κοινωνικό σύνολο και την έλλειψη στόχων (Vaides 1998). Παρατηρείται σαν αποτέλεσμα η αποσύνθεση της οικογενειακής δομής και τελικά η έλλειψη πολιτιστικής μνήμης ( deculturatiorr, βλ. Berthoz-Proux (1976)), άραη αποσύνδεση από τις βασικές πηγές εξέλιξης της μητρικής γλώσσας και ως εκ τούτου η ανυπαρξία βασικών γλωσσικών δομών που θα διευκόλυναν την εκμάθηση μιας δεύτερης γλώσσας. Ωστόσο πιστεύουμε πως η εικόνα μπορεί να αντικαταστήσει μόνο εν μέρει τον ορισμό. Η εικόνα δίνει σίγουρα στο χρήστη τη δυνατότητα να αντιληφθεί ταχέως σημαντικό μέρος της σημασίας μιας λέξης - όταν οι προϋποθέσεις εικονογράφησης το επιτρέπουν και όταν οι σημασίες παραπέμπουν σε συγκεκριμένες οντότητες της εςωγλωσσικής πραγματικότητας. Θα συμφωνήσουμε όμως με την Lehmann (1991:114), πως ο ορισμός - ως πιο γενικευτικός - παραμένει ο μόνος τρόπος ολοκληρωμένης πρόσβασης στη σημασία.

10 3. Λέξεις και Εικόνες - Γ'.Ώς, αλλά Η_'.α με τις t_v μαθητών κ : τρόπο τα ::5αχθεί τα ν ~ τους στο πιεστικά. I _ς δεύτερη εγ. ίίγλωσση d τμήματα, τ χιν άλλων πτημαίνουν I /.ωσσικής 3\ παιδιών), Άεξεις και Ιοήθεια της ί'.νατότητα rco βιβλίου τ-αινόμενο ε :::α και η zjx αναφοράς (Valdes ει - έλλειψη > :κές πηγές που θα t ΓΛ'όνα δίνει /-έξης - - :'<ριμένες 1: 114), πως Γ- _;σία Η θεματική οργάνωση του λεξιλογίου Η οργάνωση των λημμάτων του λεξικού είναι θεματική, πρόκειται δηλαδή για ονομασιολογικό λεξικό. Αναζητούμε τη λέξη που αντιστοιχεί σε κάποιο αντικείμενο ή κάποια έννοια, ξεκινάμε δηλαδή από τον εξωγλωσσικό κόσμο για να καταλήξουμε στη λέξη που εντάσεται σε μια ή περισσότερες θεματικές ενότητες (π.χ. η λέξη μπανιέρα βρίσκεται στην ενότητα 'ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ - σε σχέση με την καθημερινή καθαριότητα - αλλά και στην ενότητα ΚΑΤΟΙΚΙΑ - σε σχέση με τα συνήθη αντικείμενα στο μπάνιο). Η εσωτερική οργάνωση των θεματικών ενοτήτων έχουν τη μορφή δέντρου. Το βασικό θέμα χωρίζεται με διακλάδωση σε μικρότερα θέματα, που με τη σειρά τους χωρίζονται σε άλλα μικρότερα. Οι λέξεις που βρίσκονται στις άκρες των κλαδιών συνδέονται με τις υπόλοιπες λέξεις από ένα επίπεδο στο επόμενο με υπωνυμική σχέση (το */αρύφαλλο αποτελεί υπώνυμο του λουλούδι), υπερωνυμική σχέση (το λου/ιούδι αποτελεί υπερώνυμο του γαρύφαλλο) ή μερωνομική σχέση (το πόδι αποτελεί μερώνυμο του σώμα - βλ. Αναστασιάδη-Συμεωνίδη (1997:171)). Οι θεματικές ενότητες (βλ. πίνακα 1) χωρίζονται σε υποενότητες (βλ. υποενότητες της θεματικής ενότητας ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ στον πίνακα 2). Οι τίτλοι των ενοτήτων και υποενοτήτων αποτελούν και τα περιεγόιιενα του λεξικού, βασικό κλειδί αναζήτησης του λεξιλογίου. Η εσωτερική οργάνωση κάθε υποενότητας δεν φαίνεται στα περιεχόμενα, πιστεύουμε ωστόσο πως σιγά-σιγά με τη χρήση και με την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών8, οι μαθητές θα εξοικειωθούν με την εσωτερική δομή των υποενοτήτων και ο χρόνος αναζήτησης των εννοιών, σταδιακά θα μειώνεται. Η εσωτερική δομή των υποενοτήτων (βλ. πίνακα 3) αποτελείται από δύο επίπεδα. Το πρώτο (βλ. πίνακα 4) περιέχει κυρίως ουσιαστικά που συνήθως αναφέρονται σε συγκεκριμένα αντικείμενα του εξωγλωσσικού κόσμου, άρα mo εύκολα στην κατανόηση. Το λεξιλόγιο εμπλουτίζεται στο δεύτερο επίπεδο (βλ. πίνακα 5) με τις υπόλοιπες γραμματικές κατηγορίες κυρίως ρήματα και επίθετα, όπως και με στερεότυπες φράσεις ή και πιο ελεύθερες προτάσεις σχετικές με το θέμα της υποενότητας. Η δομή αυτή όμως δεν είναι απόλυτη, υπάρχουν αποκλίσεις που οφείλονται στις ιδιαιτερότητες κάθε υποενότητας, αλλά και στην αρχή της οικονομίας ως προς την εικονογράφηση. Στην υποενότητα Ατομική υγιεινή και καθαριότητα της ενότητας ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ, λόγου χάρη, στο α επίπεδο (βλ. πίνακα 6) έχουμε συνθετικές εικόνες που αναπαριστούν αντικείμενα αλλά και τις δραστηριότητες κατά τις οποίες χρησιμοποιούνται και που αποδίδονται στη γλώσσα με ρήματα. Αυτό έγινε για δυο λόγους: Θα ήθελα να υπογραμμίσω σε αυτό το σημείο την ανάγκη χρήσης λεξικού στην τάξη (βλ. σχετικά Αναστασιάδη 1997). Η εξοικείωση με το αντικείμενο λεξικό μπορεί να ξεκινήσει ήδη κατά την προσχολική ηλικία (βλ. Σφυρόερα στον ίδιο τόμο) και να συνεχίσει κατά τη σχολική ηλικία, προχωρώντας στην εξοικείωση με τη δομή του λεξικού και τις τεχνικές αναζήτησης πληροφορίας γενικότερα (βλ. Γαβριηλίδου στον ίδιο τόμο). 8 9

11 (ι) Θεωρήσαμε πως κάποια αντικείμενα θα είναι αμέσως αναγνωρίσιμα αν δείχνουμε και τη χρήση τους. Π.χ. το μπουκάλι του σαμπουάν είναι ένα απλό μπουκάλι όπου αναγράφεται σαμπουάν. Η σκηνή του λουσίματος όμως εμπεριέχει την έννοια /σαμπουάν, όπου βλέπουμε το προϊόν κατά τη χρήση του. (ιι) Ο δεύτερος λόγος είναι πιο πρακτικός και αφορά στην οικονομία χώρου. Αρχικά, είχε γίνει διαχωρισμός αντικειμένων και δραστηριοτήτων, ώστε να σεβαστούμε την αρχική απόφαση, πρώτα τα ουσιαστικά και μετά οι υπόλοιπες γραμματικές κατηγορίες. Όμως κατ αυτόν τον τρόπο θα έπρεπε να γίνει επανάληψη στην εικονογράφηση. Π.χ. η μπανιέρα θα υπήρχε σε μια δεύτερη εικόνα εκτός από αυτή με τη δραστηριότητα κάνω μπάνιο όπου θα έπρεπε να ξαναμπεί η μπανιέρα για να διαφοροποιήσουμε τη δραστηριότητα κάνω μπάνιο από τη δραστηριότητα κάνω ντους. Γενικά όμως. προσπαθήσαμε να ακολουθήσουμε την αρχή της εννοιολογικής διαφάνειας (σε αντιπαράθεση με την αρχή της σημασιολογικής διαφάνειας - βλ. Γαβριηλίδου & Ευθυμίου 1999), δηλαδή προηγούνται οι λέξεις με οικεία αντικείμενα αναωοράς (α επίπεδο) κι ακολουθούν οι πιο σύνθετες έννοιες (β επίπεδο). Οι λέξεις καταγράφονται γενικά στο λημματικό τους τύπο. Ούτε αυτό είναι όμως απόλυτο. Στην υποενότητα τραυματισμοί και επείγοντα περιστατικά της ενότητας ΣΩΜΑ ΚΑΙ YTEL4., όπου πάλι έχουμε ρήματα και ουσιαστικά μαζί στο α επίπεδο, τα ρήματα δεν είναι στον ενεστώτα (π.χ. γρατζουνίστηκα, τραυματίστηκα, χτύπησα, με τσίμπησε, με δάγκωσε κλπ), γιατί ανήκουν σε ομάδα ρημάτων που χρησιμοποιούνται σπάνια στον ενεστώτα. Συνήθως χρησιμοποιούνται στον αόριστο, γιατί η σημασία τους αναφέρεται στο αποτέλεσμα συνήθως μιας σύντομης ενέργειας που βέβαια προηγείται του αποτελέσματος Η εικονογράφηση Χρησιμοποιούμε τον όρο εικονογράφηση με την ευρεία του σημασία (Ilson (1985 : 193)), δηλαδή με αυτήν της εικονικής αναπαράστασης αντικειμένων, δραστηριοτήτων και σχέσεων μεταξύ αντικειμένων, συμπεριλαμβάνοντας πίνακες και διαγράμματα εκτός από τις εικόνες. Έτσι, π.χ. στην υποενότητα Ιστορία της Ελλάδας της θεματικής ενότητας ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΤΟΜΕΙΣ ΓΝΩΣΗΣ, δίνονται τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα σε μορφή πίνακα. αντικεΰ (Stein ( συναντι αναφέρ κάποια θεματτ ξυπνάί σχολεί οροντί στεγνό συνθε τα avc out ' αναο; γραμ επιχε ΧΡήσ επαε επίπ 7T/- V (π χ κατι οι ε οζ: πο: Στην πλειοψηφία τους οι εικόνες είναι συνθετικές, δηλαδή αποτελούνται από εικονίδια που αναπαριστούν έμψυχα και άψυχα αντικείμενα και κάποιες φορές και δραστηριότητες και που όλα μαζί σχηματίζουν ένα γνωστό μας περιβάλλον (π.χ. το περιβάλλον στο οποίο παραπέμπει η έννοια γραφείο, στη θεματική ενότητα ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ). Με τόξα δίνονται οι λέξεις που αντιστοιχούν στις έννοιες που απεικονίζονται. Μια λεζάντα από κάτω από τη συνθετική εικόνα, κατονομάζει το περιβάλλον-θέμα (π.χ. «στο γραφείο»). Το σύνολο των λεζάντων αποτελούν κατά κάποιο τρόπο το γενικό πλάνο του περιεχομένου μιας υποενότητας. 10

12 'γλ β ρίσ ιμ ο αν μπουκάλι την έννοια ^;_;α χώρου, c σεβαστούμε : ιαματικές.'άλτνη στην ec ιιυτή με τη χε;α για να ΪΓ i λύοόζ. γ. : -.ολογικής Γ.ε-.;:ς - βλ. ε ιτ, τικείμενα cr είναι όμως ~ς ενότητας επίπεδο, τα -; '.~ησα, με iuc-οιούνται τ_ασΐα τους ζ π:οηγείται ια.^α (Ilson.κειμένων, ιγ.-, ζκες και jc Ελλάδας τ/ονται τα C -'.'ται από ορές και c. ; π.χ. το τ ενότητα :.*. ο;ε; που ν:_άζει το -λ.ζ 'ί \ κατά Υπάρχουν όμως και ανεξάρτητε; εικόνες, όταν πρόκειται για συγκεκριμένα αντικείμενα που δεν τα φανταζόμαστε απαραίτητα σε κάποιο συγκεκριμένο περιβάλλον (Stein (1991 :107)). π.χ. στη θεματική ενότητα ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΖΩΑ η σαύρα, ζώο που συναντάμε συχνά σε ποικίλα περιβάλλοντα. Σ αυτές τις περιπτώσεις η λεζάντα αναφέρεται στο αντικείμενο που απεικονίζεται. Τέλος, κάποιες εικόνες είναι συνεγόαενες. Αυτό συμβαίνει όταν περιγράφεται κάποια διαδικασία στην εξέλιξή της, π.χ. στην υποενότητα Καθημερινό Πρόγραμμα της θεματικής ενότητας ΑΝΘΡΩΠΟΙ, όπου βλέπουμε σε εικόνες μια οικογένεια να ξυπνάει, να ετοιμάζεται για τη δουλειά ή το σχολείο, να πηγαίνει στη δουλειά ή το σχολείο κλπ. Ή πάλι στην υποενότητα καθημερινή υγιεινή έχουμε τη διαδικασία της φροντίδας των μαλλιών (βλ. πίνακα 6), όπου από το λούσιμο περνάμε στο σκούπισμα, το στέγνωμα, το βούρτσισμα κλπ. Στην τελευταία περίπτωση οι εικόνες είναι και συνθετικές, αφού κατονομάζονται οι δραστηριότητες (π.χ. λούζομαι, χτενίζομαι κλπ) και τα αναγκαία γι αυτές εξαρτήματα {βούρτσα, χτένα κλπ). Γ ενικά, κατά τη διαδικασία της εικονογράφησης αλλά και τη διαδικασία του layout γίνεται προσπάθεια δημιουργίας συνθετικών εικόνων, για τους λόγους που αναφέραμε ήδη (στην 3.1 σχετικά με τη συνεύρεση ουσιαστικών και άλλων γραμματικών κατηγοριών στο α επίπεδο κάποιων υποενοτήτων). Θα προσθέταμε εδώ το επιχείρημα του Ilson (1987 :193), πως, όταν οι εικόνες είναι θεματικά οργανωμένες, ο χρήστης του λεξικού, μαθαίνοντας τη λέξη που τον ενδιαφέρει, έχει έρθει συγχρόνως σε επαφή και έχει αποτυπώσει κι άλλες λέξεις συνδεδεμένες με τη λέξη που τον ενδιαφέρει. Δεν εικονογραφούνται μόνο οι μεμονωμένες λέξεις σ αυτό το λεξικό. Στο β επίπεδο των υποενοτήτων κάποιες εικόνες αντιστοιχούν σε στερεότυπες φράσεις (π.χ. πλένω τα πιάτα, ανοίγω την τηλεόραση, τρίβω τυρί κλπ.) ή και σε πιο ελεύθερες προτάσεις (π.χ. τα θύματα ανασύρονται από τα ερείπια στην υποενότητα δυστυχήματα και φυσικές καταστροφές, της θεματικής ενότητας ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ). Φυσικά, οι εικονογράφοι θα έχουν τον τελευταίο λόγο ως προς τις δυνατότητες αναπαράστασης της γλωσσικής πραγματικότητας με εικόνες. Με την ολοκλήρωση της εικονογράφησης θα έχουμε τη δυνατότητα να ταξινομήσουμε τα είδη της εικονογράφησης στα οποία ανέτρεςαν οι εικονογράφοι, οι οποίοι σίγουρα προβληματίστηκαν κατά διαφορετικό τρόπο στην πράξη απ ό,τι εμείς που προσπαθήσαμε να αναπαραστήσουμε τις δυνατότητες εικονογράφησης σε θεωρητικό επίπεδο Το λεξιλόγιο και οι θεματικές ενότητες Πιστεύουμε πως το θεματικό μέρος του λεξικού Λέξεις και Εικόνες απαρτίζεται από λεξιλόγιο που καλύπτει τις βασικές καθημερινές, γλωσσικές αλλά και πολιτιστικές 10 11

13 ανάγκες των ξενόγλωσσων μαθητών9. Έχουμε σχηματίσει ένα λεξιλόγιο που κυμαίνεται μεταξύ 3500 και 4000 λέξεων. Η μέθοδος που ακολουθήσαμε για τη σύσταση του λεξιλογίου βασίστηκε στο απόφθευγμα του van Sterkenburg (1989), ότι υπάρχουν τόσα βασικά λεξιλόγια όσες είναι και οι ομάδες στις οποίες απευθύνονται. Δηλαδή, η σύσταση του βασικού λεξιλογίου εξαρτάται από τις ανάγκες του κοινού που θα το χρησιμοποιήσει. Έτσι θεωρήσαμε πως αρχικά θα έπρεπε να καθορίσουμε τις θεματικές ενότητες που θα αντιστοιχούσαν στις βασικές επικοινωνιακές ανάγκες των αλλόφωνων μαθητών του Γυμνασίου στην Ελλάδα. Πώς οργανώνεται όμως ο κόσμος αυτών των παιδιών σε 200 σελίδες; Και ποιος είναι ή ποιος θα έπρεπε να είναι ο κόσμος τους; Εκτός από θεωρητικές μελέτες για παιδιά μεταναστών σε άλλες χώρες και από τις μεθόδους εκμάθησης νέων ελληνικών για ξένους, δεν είχαμε πρόσβαση σε άλλες πηγές που θα μας προσανατόλιζαν στο σχηματισμό θεματικών ενοτήτων. Οι θεωρητικές μελέτες συνέτειναν στην εμβάθυνση των προβληματισμών μας, οι μέθοδοι εκμάθησης νέων ελληνικών έμειναν ανεκμετάλλευτες. Οι λόγοι είναι οι εξής: (ι) Το κοινό στο οποίο απευθύνονται είναι συχνά ασαφές και έτσι οι θεματικές ενότητες καλύπτουν πολύ βασικές επικοινωνιακές καταστάσεις που οι αλλόφωνοι μαθητές ούτως ή άλλως μαθαίνουν γρήγορα να αντιμετωπίζουν με ικανοποιητικό τρόπο αφού ζουν στον ελληνικό χώρο. (ιι) Τα γλωσσάρια δεν καλύπτουν πάντα επαρκώς τις θεματικές ενότητες του εκάστοτε βιβλίου, αφού - υποθέτουμε - πρόκειται για εγχειρίδια διδασκαλίας, που βασίζονται στην αρχή πως ο διδάσκων συμπληρώνει το ήδη υπάρχον λεξιλόγιο μέσα από αυτοσχέδιους διαλόγους και γενικότερα μέσα από τη δουλειά στην τάξη. Ως προς την περιεκτικότητα του λεξιλογίου μας, δηλαδή τον αριθμό των λέξεων που θα συμπεριλαμβάναμε στο έργο έπρεπε να πάρουμε επίσης μια απόφαση. Όμως αυτό εξαρτάται όχι μόνο από παιδαγωγικά και γλωσσολογικά τεκμηριωμένες αποφάνσεις ως προς το πόσες λέξεις χρειάζεται ένας ξενόγλωσσος μαθητής για να ανταπεξέλθει στις καθημερινές του σχολικές και εξωσχολικές ανάγκες, αλλά και από το είδος της εικονογράφησης και το χώρο που καταλαμβάνει. Έτσι αισθανθήκαμε την ανάγκη να αναζητήσουμε ένα μοντέλο στο οποίο θα βασιζόμασταν ώστε να αποφασίσουμε για τα πρακτικά αυτά θέματα. Γ ι αυτό το σκοπό μελετήσαμε ήδη υπάρχοντα ξενόγλωσσα - εικονογραφημένα ή μη - θεματικά οργανωμένα λεξιλόγια για ξένους, που τα χρησιμοποιήσαμε ως πηγή έμπνευσης για το σχηματισμό και την οργάνωση των θεματικών ενοτήτων, με τελικό στόχο τη συλλογή λέξεων σχετικών με την καθημερινή ζωή αλλόφωνων μαθητών εντός και εκτός σχολείου. Τα εικονογραφημένα λεξικά που συμβουλευτήκαμε - και κυρίως το The Oxford Picture Dictionary (1998) που δείχνει εξάλλου να απευθύνεται και σε παιδιά μεταναστών - μας έδωσαν επιπλέον και μια εικόνα, ένα μέτρο σύγκρισης ως προς την αναλογία εικόνων-λεξιλογίου, θεματικών ενοτήτων και σελίδων. Καταλήξαμε τελικά σε 12 θεματικές ενότητες και σχηματίσαμε Δίνεται δυνατότητα πρόσβασης στην ελληνική πραγματικότητα, αλλά προσπαθήσαμε επίσης να λάβουμε υπόψη μας και τις πολιτιστικές αποσκευές που φέρνουν μαζί τους τα παιδιά στη χώρα υποδοχής. Ετσι στην υποενότητα τόποι λατρείας και θρησκείες εκτός από την επικρατούσα στην Ελλάδα θρησκεία αναφέρουμε και άλλες θρησκείες και δόγματα. σιγά-σν συσχετι θεματι* και υπο συχνότ δήμιου συμπερ Κι αυτ γίνεται το ρήμ λέξεις αναφει ενότητ μια δυ των οι με αυι σπρώ θεωρτ σημαε ρήματ εντοπ εξαρτ λοιπό λεξιλι Λείπί στο κ αγνοί περιο σημα τέτοι καθ ( ελλη δεδο δυνα Π. /: του εικον ενόττ της π 12

14 κυμαίνεται ~5 στάση του άρχουν τόσα :η. η σύσταση ~σιμοποιήσει. :'τητες που θα -αθητών του Και ποιος τε: για παιδιά -'.ηνικών για ζτόλιζαν στο. εμβάθυνση :ων έμειναν.νονται είναι τ.κοινωνιακές γρήγορα να j - o. (ιι) Τα τοτε βιβλίου, r. στην αρχή αυτοσχέδιους c των λέξεων. Όμως αυτό ^οοάνσεις ως τεξέλθει στις ο είδος της. ανάγκη να Γουμε για τα ενόγλωσσα - - ς. που τα άλ'ωση των καθημερινή /.εξικά που που δείχνει έον και μια. θεματικών :ν;ηματίσαμε _ ς να λάβουμε Ετσι στην i i a θρησκεία σιγά-σιγά και το ανάλογο λεξιλόγιο, που με τις ιδιαιτερότητές του (εννοιακοί συσχετισμοί, γραμματική κατηγορία κλπ) καθόρισε την εσωτερική οργάνωση των θεματικών ενοτήτων και κάποιες φορές συνέτεινε στον επανακαθορισμό των ενοτήτων και υποενοτήτων. Η μέθοδος αυτή είχε και το τίμημά της. Δηλαδή, υπάρχουν λέξεις υψηλής συχνότητας που λείπουν από το λεξικό μας. Π.χ. παρά το γεγονός ότι συνειδητά δημιουργήσαμε τις προϋποθέσεις, ώστε ρήματα, επίθετα και επιρρήματα να συμπεριληφθούν στο λεξιλόγιό μας, το ρήμα σκέφτομαι ή το επίθετο όρθιος-α-ο λείπουν. Κι αυτό για τον απλό λόγο ότι οι θεματικές ενότητες - που επιδιώκαμε να φέρουν όσο γίνεται πιο λιτούς και κατανοητούς τίτλους - δε μας οδήγησαν σε αυτά. Ειδικά ως προς το ρήμα σκέφτομαι : Δεν συμπεριλάβαμε στο έργο κάποια υποενότητα που να περιέχει λέξεις που η σημασία τους να έχει να κάνει με διανοητικές λειτουργίες, ώστε να αναφερθεί και το ρήμα σκέφτομαι. Η εικονογράφηση γενικά μας έσπρωχνε σε θεματικές ενότητες και λέξεις με συγκεκριμένη, απτή σημασία. Άλλωστε, γενικά, παρατηρεί κανείς μια δυσκολία στην εικονογράφηση ρημάτων ή επιθέτων σε σχέση με την εικονογράφηση των ουσιαστικών, που θεωρείται πως η σημασία τους είναι πιο συγκεκριμένη. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, ο Hausmann (1989 :1387) παροτρύνει τους δημιουργούς λεξικών να σπρώχνουν την εικονογράφηση μέχρι τα ρήματα και τα επίθετα. Βέβαια, δεν πρέπει να θεωρήσουμε πως όλα τα ουσιαστικά είναι το ίδιο εύκολα εικονογραφήσιμα, π.χ. η σημασία του ουσιαστικού σκέψη δεν είναι πιο εύκολα εικονογραφήσιμη από αυτή του ρήματος σκέφτομαι. Πόσες άλλες τέτοιες λέξεις λείπουν; Θα πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να τις εντοπίσουμε. Παράλληλα, υπάρχουν λέξεις - που αναφέρονται π.χ. σε εργαλεία, εξαρτήματα κλπ - που μάλλον θα δίσταζε να τα βάλλει κανείς σε βασικό λεξιλόγιο. Ενώ λοιπόν στην αρχή του έργου ξεπεράσαμε κατά κάποιο τρόπο την έλλειψη βασικού λεξιλογίου, το πρόβλημα επανεμφανίζεται τώρα στο τέλος του και δεν είναι τυχαίο. Λείπει από το χώρο της ελληνικής λεξικογραφίας ένα βασικό λεξιλόγιο χτισμένο πάνω στο κριτήριο της συχνότητας και της θεματικής κατανομής των εννοιών και που να μην αγνοεί τη σημασία και την πολυσημία των λέξεων που το αποτελούν, που να μην περιορίζεται δηλαδή σε λίστα λέξεων αλλά τα λήμματα να συνοδεύονται από τη σημασιολογική και πραγματολογική τους περιγραφή10 (βλ. Kiihn (1989 :1360)). Ένα τέτοιο έργο θα αποτελούσε σίγουρο όργανο ελέγχου για τη σύσταση του λεξιλογίου μας, καθ όλη τη διάρκεια της εκπόνησης του λεξικού Λέξεις και Εικόνες. Γενικότερα πιστεύουμε, πως η δημιουργία ενός βασικού λεξιλογίου για την ελληνική γλώσσα, που θα μπορούσε να είναι ένα ανοιχτό εξελισσόμενο σύστημα δεδομένων όπου λεξικογράφοι, ερευνητές και δάσκαλοι της γλώσσας θα έχουν τη δυνατότητα να αντλούν τις πληροφορίες που χρειάζονται ανάλογα με τις απαιτήσεις της Π.χ. στο λεξικό μας έχουμε τη λέξη σκόνη που αναφέρεται στο σαπούνι σε σκόνη, όχι όμως το σκόνη ίου σκόνη του δρόμου. Αν το είχαμε εκ των προτέρων αυτό το δεδομένο, στα πλαίσια της εικονογράφησης του ρήματος ξεσκονίζω (στην υποενότητα οι δουλειές του σπιτιού της θεματικής ενότητας ΚΑΤΟΙΚΙΑ ), θα ήταν απλό να συμπεριλάβουμε εξ αρχής τη λέξη σκόνη σε όλα τα γλωσσικά της περιβάλλοντα

15 εργασίας που επιτελούν, θα συνέβαλλε ουσιαστικά στη βελτίωση των υπαρχόντων και μελλοντικών λεξικογραφικών και γλωσσοδιδακτικών έργων γενικότερα και όχι μόνο στο χώρο της παιδικής και μαθητικής λεξικογραφίας Επίλογος Στην ανακοίνωσή μου αυτή προσπάθησα να παρουσιάσω τη δομή του λεξικού 'Λέξεις και Εικόνες και τους προβληματισμούς μας κατά την εκπόνηση του έργου, που αφορούν κυρίως : (ι) στη σύσταση του λεξιλογίου, (ιι) στην οργάνωσή του σε θεματικές ενότητες, (ιιι) στην εικονογράφηση και στον τρόπο που αυτή καθορίζει τη δομή του έργου. Προσπάθησα παράλληλα να δείξω τη χρησιμότητα ενός συνεχώς υπό μελέτη βασικού λεξιλογίου, που θα μπορούσε να συμβάλλει στη βελτίωση των ήδη υπαρχόντων και των μελλοντικών λεξικογραφικών και γλωσσοδιδακτικών έργων. Πιστεύουμε, ωστόσο, πως παρά την έλλειψη ενός τέτοιου έργου, το λεξικό Λέξεις και Εικόνες θα γίνει χρήσιμο γλωσσικό εργαλείο στα χέρια των αλλόφωνων μαθητών Γυμνασίου στην Ελλάδα και ελπίζουμε να αποτελέσει ερέθισμα για τη δημιουργία κι άλλων παιδικών και μαθητικών λεξικών. Ενα τέτοιο λεξιλόγιο θα ήταν πολύ χρήσιμο κατά τη δημιουργία δίγλωσσων λεξικών με περιορισμένο λεξιλόγιο και πλούσια μικροδομή ή ακόμη για τον έλεγχο του λεξιλογίου που χρησιμοποιείται στους ορισμούς ενός ερμηνευτικού λεξικού είτε αυτό απευθύνεται σε ενήλικες είτε σε παιδιά. Αναστασιάέ Η ν Γου; Συνί κ α ι Βαβατζάνη, Λεξι Φιλί Βαρλοκώσι class 13ο Αγγ Berthoz-Prc Frai 123. Γ αβριηλίδο νηπι Ρέθι Hausmann, etraj Dic1 Wal Ilson, R.. EUl C o \ Kuhn. P. (1 H.-l Lex Lehmann,, Rot Shapiro, > Uni Stein, G. ( 4/2, Valdes, G. Chi Van Ster l e : 14

16 του λεξικού - έργου, που οομή του τη βασικού tcov και των "ό σ ο, πως χρήσιμο i.'-λάδα και - -θητικών -'.σμενο. στους Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, A. (1996), «Η διδασκαλία των μη απλών λεξικών μονάδων», Η νέα ελλ.ηνική ως ξένη γλώσσα - Προβλήματα διδασκαλίας, Αθήνα, Ιδρ. Γουλανδρή-Χορν, σ (1997), «Η λεξικογραφία στην εκπαίδευση», Πρακτικά Β Πανελλήνιου Συνεδρίου, Η διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας, Θεσσαλονίκη, Εκδ. ΚΩΔΙΚΑΣ, σ Βαβατζάνη, Π. (1996), «Ο πίνακας των παραγωγικών καταλήξεων στο Ελληνικό Λεξικό», Πρακτικά της 17ης ετήσιας συνάντησης του τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη, σ Βαρλοκώστα, Σ., Τριανταφυλλίδου Λ. (1999), "Immigrant children in mainstream classrooms in Greece: Assessing their language proficiency." Ανακοίνωση στο 13ο Διεθνές Συνέδριο Θεωρητικής και Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας. ΑΠΤ, Αγγλικό Τμήμα, Απριλίου. Berthoz-Proux, Μ. (1976), «L enfant de travailleur migrant a Pecole fran9aise», Langue Francaise 29, L apprentissage dufranqais par les travailleurs immigris, pp Γαβριηλίδου Z., Ευθυμίου A. (υπό έκδοση), «Διδακτική των συνθέτων στο νηπιαγωγείο», Πρακτικά Συνεδρίου Η Έρευνα στην Προσχολική Εκπαίδευση, Ρέθυμνο. Hausmann, F.-J. (1989), «Les dictionnaires pour Penseignement de la langue etrangere», in F.-J. Hausmann, O.Reichmann, H.-E. Wiegand, L.Zgusta eds, Dictionnaires : Encyclopidie Internationale de Lexicographie, Berlin-New York, Walter de Gruyter, pp Ilson, R.. (1987), «The Dictionary and the Language Learner», Papers from the EURALEX Seminar at the University of Leeds, 1-3/4/1985, ed. by Anthony Cowie, Lexicographica MAIOR, pp Kiihn, P. (1989), «D as Grundwortschatzworterbuch», in F.-J. Hausmann, O.Reichmann, H.-E. Wiegand, L.Zgusta eds, Dictionnaires : Encyclopidie Internationale de Lexicographie, Berlin-New York, Walter de Gruyter, pp Lehmann, A. (1991), «Une nouvelle conception du dictionnaire d apprentissage : le Petit Robert des enfants», Cahiers de Lexicologie 59-2, pp Shapiro, N., Adelson-Goldstein J. (1998), The Oxford Picture Dictionary, Oxford University Press, Oxford, New York. Stein, G. (1991), «Illustrations in Dictionaries», International Journal of Lexicography, 4/2, pp Valdes, G. (1998), «The World Outside and Inside Schools : Language and Immigrant Children», Educational Researcher, Vol. 27, No 6, pp Van Sterkenburg, P. (1997), «Towards a Basic Vocabulary of Dutch», LEXICOGRAPHICA 5, pp

17 ΠΙΝΑΚΕΣ πίνακας: πίνακας 1 Ιη θ ε μ, ΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ' θεματικές ενότητες Καθημερινή Ζωή και Γλώσσα Ανθρωποι Σώμα και Υγεία Ρούχα Τρόφιμα [Κατοικία [Μετακινήσεις - Μέσα Μεταφοράς [Εκπαίδευση - Τομείς Γνώσης [Φυτά και Ζώα.Επαγγέλματα ι Κοινωνική και Πολιτική Ζωή [Ελεύθερος Χρόνος πίνακας 2 ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ : ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Το σώμα μας Ατομική υγιεινή και καθαριότητα Αρρώστιες και συμπτώματα Τραυματισμοί και επείγοντα περιστατικά Πρώτες βοήθειες και φάρμακα Στο γιατρό lto νοσοκοιιειο πίνακας 4 παράδειγι (εικόνα 3 16

18 πίνακας 3 Η ΘΕΜ ΑΤΙΚΗ ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ 'ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ' (α1επίπεδο) τα μέρη του σώματος (εικόνα 1) το κεφάλι (εικόνα 2) το χέρι (εικόνα 3) το πόδι (εικόνα 4) τα εσωτερικά όργανα (εικόνα 5) ο σκελετός (εικόνα 6) (β' επίπεδο) οι ασθήσεις (εικόνα 7) (φράσεις) (χωρίς εικόνα) πίνακας 4 : παράδειγμα λεξιλογίου α επιπέδου - οργάνωση εικονογράφησης (εικόνα 3) Το χέρι η παλάμη το δάχτυλο 6α\?τίχειρας (εικ. 3.1); τα δάχτυλα ο δείχτης.1,.. -Λ > - ο μέσος f '. ^ Γ ο παράμεσος,.. Γ το μικρό δάχτυλο το νύχι ο καρπός ο αγκώνας ο πήχης ο βραχίονας / το μπράτσο 16 17

19 πίνακας 5 : παράδειγμα λεξιλογίου β επιπέδου (Β' ΕΠΙΠΕΔΟ) (εικόνα 7) 1) Οι αισθήσεις η όραση 1 βλέπω η ακοή / ακούω η γεύση / γεύομαι πίνακας ( (εικόνα 1 η όσφρηση / μυρίζω (οράσεις, χωρίς εικόνα) η αφή / αγγίζω 2) To όργανο της αφής είναι το δέρμα 3) Τα χέρια λέγονται και άνω άκρα, ενώ τα πόδια κάτω άκρα.

20 r i-ση / βλέπω :οή ακούω jct / γεύομαι -ΐρηση / μυρίζω πίνακας 6 (εικόνα 2) η περιποίηση των μαλλιών λούζομαι /λούζω τα (οικ. 2. \ ι : /.ούζομαι μαλλιά μου το σαμπουάν Ιτο μαλακτικό αγγίζω ξεπλένω τα μαλλιά (εικ. 2.2) c: το δέρμα μου σκουπίζω τα μαλλιά (εικ. 2.3) μου :ρα, ενώ τα στεγνώνω τα μαλλιά (εικ. 2.4) μου : το πιστολάκι χτενίζω τα μαλλιά μου / χτενίζομαι (εικ. 2;5): χτενίζομαι η χτένα βουρτσίζω τα (sue 2.6): βουρτσίζω τα μαλλιά μου μαλλιά μου η βούρτσα 18 19

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ

Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2014-2015 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των μαθητών/τριών μας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( )

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ ( ) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Μάιος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Γ (2013-2014) Κεντρική Επιμόρφωση για Διευθυντές/ντριες & Εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές:

Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: τουρκόφωνους/ μουσουλμάνους μαθητές: Δοµή της παρουσίασης Διδακτικό υλικό σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή που απευθύνεται σε: παλιννοστούντες και αλλοδαπούς μαθητές: http://www.keda.uoa.gr/ed_material.html http://eppas.web.auth.gr/didaktiko/didaktiko.html

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Μουσική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Μουσική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Μουσική» ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΠΑΛΚΙΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Γ Γυμνασίου Ενότητα: 4 η Ενωμένη Ευρώπη και Ευρωπαίοι πολίτες Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Δύο περίοδοι Για τη διδασκαλία ολόκληρης της ενότητας διατίθενται 7

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί

Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog. Ισπανική γλώσσα. 33 φοιτητές (ενήλικες > 25 ετών) και 2 εκπαιδευτικοί Μελέτη περίπτωσης εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης - MultiBlog Σελίδα 1 μελέτη περίπτωσης πληροφορίες 1. Γενικές Πληροφορίες Πρόσβαση στο Πανεπιστήμιο για ενήλικες (ηλικία άνω 25 Επίπεδο (ηλικία των μαθητών)

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

[CE312] Διδακτική της πληροφορικής

[CE312] Διδακτική της πληροφορικής [CE312] Διδακτική της πληροφορικής Αντωνόπουλος Εμμανουήλ-Άρης Βασιλειάδης Βασίλειος Ελευθεριάδης Χαράλαμπος Θεοδωρίδης Αθανάσιος Παρασύρης Κωνσταντίνος Σκρέκα Λαμπρινή Τάτση Μαρία November 29, 2011 1

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Τρίτη διδακτική πρόταση Κατοικίδια ζώα Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

I. Η ιδασκαλία των Γαλλικών στο ηµοτικό. II. Η διδασκαλία των Γαλλικών στο Γυµνάσιο-Λύκειο

I. Η ιδασκαλία των Γαλλικών στο ηµοτικό. II. Η διδασκαλία των Γαλλικών στο Γυµνάσιο-Λύκειο ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Εκπαιδευτήριο «ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΜΥΡΝΗΣ» σχολικό έτος 2012-2013 Αγαπητοί Γονείς, Προς τους κ. Γονείς των µαθητών/τριών µας Η ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΤΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ Με την

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας

Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Παράδειγμα σχεδιασμού και παρουσίασης μικροδιδασκαλίας Στο τρίτο άρθρο αυτής της σειράς, η οποία αποτελεί μια πρώτη, μικρή απάντηση στις ανάγκες των εκπαιδευτών του σεμιναρίου της 12 ης & 13 ης Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Καρόλου Ντηλ 14, ΤΚ54623 Θεσ/νίκη

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Καρόλου Ντηλ 14, ΤΚ54623 Θεσ/νίκη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Ιδιότητα : Τόπος γέννησης : Διεύθυνση : Γεωργία Γαβριηλίδου ΕΕΠ Σχολείο Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Σέρρες Καρόλου

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση της μετωπικής πάσας στην πετοσφαίριση

Η εκμάθηση της μετωπικής πάσας στην πετοσφαίριση Η εκμάθηση της μετωπικής πάσας στην πετοσφαίριση Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Φυσική αγωγή Δημιουργός: ΜΑΡΙΑ ΥΦΑΝΤΗ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΘΡΗΣΚΕΙΑΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ: ΤΡΟΠΟΙ ΚΑΙ ΤΟΠΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΥΠΟΕΡΓΟΥ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΙΕΡΟΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ» ΗΜΕΡΙΔΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Τα ζώα που ζουν κοντά μας»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Τα ζώα που ζουν κοντά μας» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Τα ζώα που ζουν κοντά μας»

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχεδίαση και Ανάπτυξη εφαρμογής ηλεκτρονικής εκπαίδευσης σε περιβάλλον Διαδικτύου: Υποστήριξη χαρακτηριστικών αξιολόγησης ΚΑΡΠΑΤΣΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑIΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΑΡΗΣ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396

Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 396 2.4. Άξονες ανάγνωσης του τρόπου διδακτικής αξιοποίησης των ψηφιακών μέσων (ΤΠΕ) στη γλωσσική εκπαίδευση: το

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας ΠΡΑΞΗ: "ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ/ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ/ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ" Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Επώνυμο / Όνομα: Κατσαλήρου Αθανασία Τηλέφωνο (γραφείου): 2310 997575 Διεύθυνση e mail: athan@smg.auth.gr Υπηκοότητα: Ελληνική Ημερομηνία γέννησης: 11/10/1972

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 7: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 7: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 7: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να προβληματιστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ

Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Ρετσινάς Σωτήριος ΠΕ 1703 Ηλεκτρολόγων ΑΣΕΤΕΜ Τι είναι η ερευνητική εργασία Η ερευνητική εργασία στο σχολείο είναι μια δυναμική διαδικασία, ανοιχτή στην αναζήτηση για την κατανόηση του πραγματικού κόσμου.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 4: Συνοπτικό πλαίσιο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης. Ερώτημα-κλειδί Πώς οργανωνόμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα;

Διδακτική πρόταση 4: Συνοπτικό πλαίσιο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης. Ερώτημα-κλειδί Πώς οργανωνόμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 4: Συνοπτικό πλαίσιο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης Ερώτημα-κλειδί Πώς οργανωνόμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SUZUKI για ΚΙΘΑΡΑ ενημερωτικό δελτίο

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SUZUKI για ΚΙΘΑΡΑ ενημερωτικό δελτίο July 2016 SuzukiGuitarthens Τηλ.: 6948009754 Η ΜΕΘΟΔΟΣ SUZUKI για ΚΙΘΑΡΑ ενημερωτικό δελτίο Περίπου 500.000 μαθητές της μεθόδου Suzuki σε όλο τον κόσμο απολαμβάνουν την μελέτη σε πιάνο, βιολί, τσέλο, βιόλα,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2)

Eισαγωγή. Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Eισαγωγή Σε ποιους απευθύνεται η σειρά Ελληνικά για σας (A0 - A1 - A2) Σε τελείως αρχαρίους, οι οποίοι δε γνωρίζουν ούτε τo αλφάβητο. Σε σπουδαστές, οι οποίοι έχουν προβλήματα ανάγνωσης, γραφής, τονισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, Λειτουργός Π.Ι. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ Επικοινωνιακή διδασκαλία της γλώσσας: η ίδια η γλώσσα συνιστά και ορίζεται ως κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς

Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς Hellas Alive Μάθε να το χρησιµοποιείς Λίγα Λόγια Το Hellas Alive καλύπτει πέντε επίπεδα γλωσσοµάθειας της Ελληνικής.Το κάθε επίπεδο χωρίζεται σε 15 ενότητες µε κάθε ενότητα να αναπτύσσεται σε 4 µαθήµατα.

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο/Εργαστήριο Διατροφικής Αγωγής (Focus on Food) για τις δασκάλες Οικιακής Οικονομίας στην Κύπρο

Επιμορφωτικό Σεμινάριο/Εργαστήριο Διατροφικής Αγωγής (Focus on Food) για τις δασκάλες Οικιακής Οικονομίας στην Κύπρο Επιμορφωτικό Σεμινάριο/Εργαστήριο Διατροφικής Αγωγής (Focus on Food) για τις δασκάλες Οικιακής Οικονομίας στην Κύπρο Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία ολοήμερο Επιμορφωτικό Σεμινάριο/Εργαστήριο Διατροφικής

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της παιδικής συμπεριφοράς γεννιέται από την συνύφανση αυτών των δύο γραμμών (Vygotsky 1930/ 1978, σελ. 46).

Η ιστορία της παιδικής συμπεριφοράς γεννιέται από την συνύφανση αυτών των δύο γραμμών (Vygotsky 1930/ 1978, σελ. 46). 1896 1934 2 ξεχωριστές στην καταγωγή τους γραμμές ανάπτυξης: Α) Μία πρωτόγονη, φυσική γραμμή ανάπτυξης,, αυτόνομης εκδίπλωσης των βιολογικών δομών του οργανισμού, και Β) μία πολιτισμική, ανώτερη ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης

Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Οδηγίες διδασκαλίας για τη Νέα Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Λύκειο, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού της διδακτέας ύλης Βενετία Μπαλτά Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Στόχοι της εισήγησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #6: ΕΤΟΙΜΑ ΠΑΙΔΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα