Τ Α Κ Υ Ρ Ι Ω Τ Ε Ρ Α Φ Θ Ο Γ Γ Ι Κ Α Π Α Θ Η

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τ Α Κ Υ Ρ Ι Ω Τ Ε Ρ Α Φ Θ Ο Γ Γ Ι Κ Α Π Α Θ Η"

Transcript

1 Τ Α Κ Υ Ρ Ι Ω Τ Ε Ρ Α Φ Θ Ο Γ Γ Ι Κ Α Π Α Θ Η Για την κατανόηση του σχηματισμού των λέξεων του λακκασουλιώτικου γλωσσικού ιδιώματος κατεβλήθη προσπάθεια παρουσίασης των φθογγικών παθών των λέξεων του ιδιώματος σε σύγκριση με τις αντίστοιχες αρχαιοελληνικές λέξεις και ειδικότερα της αττικής διαλέκτου. Σημαντική βοήθεια απετέλεσε το «Ηπειρωτικόν γλωσσάριον» του Π.Αραβαντινού και πολύτιμη η συμβολή της Βασιλικής Γκεσούλη (Μέλος της γλωσσολογικής Επιτροπής) για την παράθεση βασικών γραμματικών εννοιών, η οποία και επιμελήθηκε το σύνολο των επεξηγήσεων για την καλύτερη κατανόηση των φθογγικών παθών του λακκασουλιώτικου γλωσσικού ιδιώματος. Ευνόητο είναι πως οι κανόνες αυτοί στην πορεία ενδέχεται να αναπροσαρμόζονατι κατά τρόπον που να εξηγούν πληρέστερα τα πάθη των φθόγγων του γλωσσικού μας ιδιώματος.. Α '. φ ω ν ή ε ν τ α τ ρ ε π ό μ ε ν α ε ί ς φ ω ν ή ε ν τ α : α είς ε και ο : ράφανον, ράξ, βάλανος, μαλάχη => ρεπάνι, ρόγα, βελανίδι, μολόχα (Δωρ.). ε εις α, η, ο : ελαφρός, έγκαιρος, ελπίδα, έγράψαμεν => αλαφρός, ήγκαιρος, ηλπίδα, εγράψα-μαν (Δωρ.) η εις α, ε : μαλάχη, ξηρόν => μολόχα, ξερό ι εις α, ε: ώοτάριχον, πίπτω => αυγοτάραχο, πέφτω. ο εις α, ε: όργανον, οίροτρον => άργανο, αλέτρι. υ εις α, ε: τρυπανη, αχυρον, υγρον => τραπανο, αχερο. ω εις η : πώγων => πηγούνι. Β'. φωνήεντα τρεπόμενα εις διφθόγγους : α είς αι : προφθάνω => προφταίνω. η εις ου : σήσαμος => σουσάμι, ι εις ου: κινώ => κουνώ. υ εις ου, αι : κύπη, μακρύνω => κούπα, μακραίνω. ω εις ου : άωρον, επάνω => άγουρο, άπάνου. Γ'. δίφθογγοι τρεπόμεναι είς φωνήεντα : ευ είς ω : ει εις ε : αι εις η : ου εις ο : εύμορφος => ώμορφος. χείρα => χέρα. έλαία, γραία => εληά, γρηά. ουχι => οχι Δ. Σύμφωνα τρεπόμενα εις σύμφωνα: β εις γ,π: γ εις β: δ εις γ,ζ: δ εις ρ,τ: θ εις τ: κ εις χ, και γ: λ εις ρ: μ εις β: ν εις δ,λ,γ: π εις κ,φ: ρ εις λ: σς εις ζ: τ εις δ: φ εις π,τ: χ εις κ,φ: ψ εις ξ,τσ: βλέπω, εμβαίνω => γλέπω, μπαίνω γογγύζω => βογγάω διατί, δορκάς => γιατί, ζαρκάδι κλάδος, σκάνδαλον => κλαρί, σκάνταλο. φθάνω => φτάνω κτύπος, κυρτός => χτύπος, γυρτός κόλπος => κόρφος μυζώ => βυζάνω ακτίνα, πνεύμων, έννοια => αχτίδα, πλεμόνι, έγνοια πάγουρος, κόλπος => κάβουρας, κόρφος άροτρον, αλέτρι ταράσσω, ταράζω άτρακτος => αδράχτι ραφανίς, βλάσφημος => ρεπάνι, βλάτημος άσχημος, λείχω => άσκημος, γλείφω ρίψω, ψευδίζω => ρίξω, τσευδίζω Ε τροπολογίαι ή σύμφωνα γραμματικά

2 1. Αναδιπλασιασμός συλλαβής: κνίδα, τσουκνίδα 2. Αφαίρεσις ενός ή πλειόνων γραμμάτων: φέρετε, σιώπα, εκείνος => φέρτε, σώπα, εκειός 3. Αφαίρεση της πρώτης συλλαβής: εσοδεία, υψηλός, οδούς => σοδειά, ψηλός, δόντι 4. Εκθλιψις φωνήεντος ή συμφώνου: περιπατώ, νύμφη => περπατώ, νύφη 5. Παρεισαγωγή φωνήεντος ή συμφώνου: κινούμαι, ακίς => κινιούμαι, αγκίδα 6. Αναγραμματισμός: στέργω, σύφαρ, γνωρίζω => στρέγω, σούφρα, γρωνίζω 7. Αποκοπή του εφελκυστικού ν και σ: ξύλον, πόλις => ξύλο, πόλη 8. Παράλειψη της αυξήσεως του παρακειμένου: δεδεγμένος => δεγμένος 9. Παρένθεσις του ν και ζ: υψόω, τανύς => υψώνω, τανύζω. 10. Αύξησις επί της αρχή της λέξης: χθες, στάχυς => εχτές, στάχυ 11. Ομοίως στο τέλος: ου, πρόσωπα, άλογα => όχι, προσώπατα, αλόγατα 12. Προσθήκη του γ και β στην αρχή της λέξεως: νέφη, ύδρα, ράκος => γνέφια, βύδρα, βράκος 13. Προσθήκη του ι στο τέλος της λέξης: εκείνος, κρέας => εκείνοσι, κρεάσι 14. Χρήσις του Αιολικού δίγαμμα: αίμα, κλαίω => γαίμα, κλαίγω 15. Μετάθεσις γένους: το δένδρον, οι κόποι, το στόμα => ο δέντρος, τα κόπια, ο στόμας 16. Παροξυτονισμός: άγιοι, άγγελοι, θυμίαμα, πονηρός => αγίοι, αγγέλοι, θυμίαμα, πόνηρος 17. Χρήσις του απαρεμφάτου: «εκεί τον είναι», αντί «εκεί είναι τος» 18. Απαρέμφατον μεταπεσόν εις ουσιαστικόν: Το έχει του στη θέση του «το έχειν αυτού» Ρήματα της πρώτης συζυγίας σχηματίζουν τον ενεστώτα της ενεργητικής από το θέμα συνωνύμου καί σε κάθε παρίπτωση της ίδιας ρίζας ρήματος Ψηφίζω (Ψηφώ) => ψηφάω Ψωνίζω (ψωνέω) => ψωνάω Σκεπάζω (σκεπάω - σκέπω) => σκεπαίνω Σπάζω (σπάω) => σπένω Ο ενεστώτας ορισμένων ρημάτων κυρίως της πρώτης συζυγίας σχηματίζεται από το αρχικό θέμα του ρήματος με μετάπλαση: Παραδείγματα 1. το ρήμα «σπάζω» με αρχικό θέμα «σπασ-» σχηματίζει τον ενεστώτα με μετάπλαση σε «σπενω» αντί σε «σπάζω», το οποίο είναι και αυτό με μετάπλαση. 2. Το ρήμα «ψηφίζω» με αρχικό θέμα «ψηφ-» σχηματίζει τον ενεστώτα σε «-άω» (=>Ψηφάω) αντί σε «-ίζω» (=>ψηφίζω) 3. Το ρήμα «σκεπάζω» με αρχικό θέμα «σκεπ-» σχηματίζει τον ενεστώτα σε «-αίνω» (=>σκεπαίνω) αντί σε «- αζω» (=>σκεπάζω) 4. Το ρήμα «ψωνίζω» με αρχικό θέμα «οψών-» σχηματίζει μετά από σίγηση του αρχικού ατόνου «ο» σε «-άω» (=>ψωνάω) αντί σε «-ίζω» (=>ψωνίζω)

3 Επεξηγήσεις Φωνήεντα 1. Μακρόχρονα ή μακρά λέγονται τα φωνήεντα που στην αρχαία ελληνική προφέρονταν σε μακρύτερο χρόνο, σχεδόν διπλάσιο από όσο τα βραχύχρονα, και παριστάνονται με τα γράμματα η και ω. Το η προφερόταν σαν μακρύ ε (περίπου σαν εε) και το ω σαν μακρύ ο (περίπου σαν οο). Μακρόχρονοι φθόγγοι παριστάνονται και με τα δίχρονα (α, ι, υ) και με τους διφθόγγους. 2. Μακρόχρονος χαρακτήρας λέγεται ο χαρακτήρας που είναι μακρόχρονος φθόγγος. Παθήσεις φθόγγων 1. Ετεροίωση ή ποιοτική μεταβολή ή τροπή λέγεται η μεταβολή ενός φωνήεντος ή διφθόγγου σε άλλο φωνήεν ή δίφθογγο του ίδιου χρόνου, δηλαδή ενός μακρόχρονου σε άλλο μακρόχρονο ή ενός βραχύχρονου σε άλλο βραχύχρονο. Π.χ. λέγω - λόγος. 2. Έκταση λέγεται η μεταβολή του βραχύχρονου φωνήεντος σε μακρόχρονο (ποσοτική μεταβολή). Π.χ. κρατέ-ω = κρατή-σω. 3. Αντέκταση ή αναπληρωτική έκταση λέγεται η έκταση ενός βραχύχρονου φωνήεντος σε μακρόχρονο φωνήεν ή δίφθογγο μετά την αποβολή ενός ή περισσότερων συμφώνων που βρίσκονται κατόπιν αυτού. Π.χ. κτέν-ς = κτείς 4. Συναίρεση λέγεται η συγχώνευση μέσα στην ίδια λέξη δύο διαδοχικών φωνηέντων ή φωνήεντος και διφθόγγου σε ένα μακρόχρονο φωνήεν ή σε ένα δίφθογγο. Π.χ. κρατέ-ομεν = κρατοῦμεν, κρατέ-εις = κρατεῖς. Η συλλαβή που προέρχεται από συναίρεση κανονικά τονίζεται, αν πριν από τη συναίρεση τονιζόταν η μία από τις δύο συλλαβές που συναιρέθηκαν (π.χ. ποιέ-ω = ποιῶ, αλλά ποίε-ε = ποίει). Η λήγουσα που προέρχεται από συναίρεση, όταν τονίζεται, παίρνει περισπωμένη, αν όμως πριν από τη συναίρεση είχε οξεία η δεύτερη από τις δύο συλλαβές που συναιρέθηκαν, παίρνει οξεία. Π.χ. ποιέ-ω = ποιῶ, αλλά ἑστα-ώς = ἑστώς. 5. Αποβολή λέγεται το φαινόμενο κατά το οποίο ένα ή περισσότερα σύμφωνα αποβάλλονται (παύουν να ακούγονται) στην αρχή, στο εσωτερικό ή στο τέλος μιας λέξης. Αποβάλλονται: 1) Όσα σύμφωνα δεν είναι τελικά ελληνικών λέξεων (τελικά σύμφωνα είναι μόνο τα ν, ρ, ς, ξ, ψ), όταν βρεθούν στο τέλος μιας λέξης. Π.χ. (τοῦ ἄκοντ-ος) ὦ ἆκοντ = ὦ ἆκον. Εξαιρείται το κ της πρόθεσης ἐκ και του μορίου οὐκ που δεν λαμβάνεται ως τελικό σύμφωνο, γιατί οι δύο αυτές λέξεις προφέρονται με την εκάστοτε επόμενη λέξη ως μία λέξη. 2) Συχνά το σ, όταν βρίσκεται στο εσωτερικό λέξης μεταξύ δύο φωνηέντων (π.χ. ἐλύεσο = ἐλύεο = ἐλύου) ή δύο συμφώνων (π.χ. ἤγγελ-σθε = ἤγγελθε) ή στην αρχή λέξης μπροστά από φωνήεν (στην τελευταία περίπτωση τη θέση του παίρνει η δασεία, η οποία μπαίνει πάνω από το φωνήεν που μένει αρχικό: π.χ. σέρπ-ω = ἕρπω). Επειδή η πρόθεση ἐξ (ἐκς) προφέρεται με την εκάστοτε επόμενη λέξη της ως μία λέξη, το ς αποβάλλεται μπροστά από λέξη που αρχίζει από σύμφωνο, γιατί βρίσκεται μεταξύ δύο συμφώνων. Έτσι, προέκυψε ο άλλος τύπος της πρόθεσης αυτής, το ἐκ. Π.χ. ἐξ Μαραθῶνος (δηλαδή ἐκς Μαραθῶνος) = ἐκ Μαραθῶνος. 3) Το F και το j, όταν βρίσκονται στο εσωτερικό λέξης μεταξύ δύο φωνηέντων (π.χ. πλεf-ω = πλέω, ποιέ-jω = ποιέ-ω = ποιῶ) ή στην αρχή λέξης μπροστά από φωνήεν - στην τελευταία περίπτωση τη θέση του j παίρνει η δασεία, η οποία μπαίνει πάνω από το φωνήεν που μένει αρχικό (π.χ. Fωνε-ομαι = ὠνοῦμαι, jῆπαρ = ἧπαρ). 4) Τα οδοντικά τ, δ, θ μπροστά από το σ (π.χ. ἁρμότ-σω = ἁρμόσω, πατρίδ-ς = πατρίς, πείθ-σω = πείσω).

4 5) Το ν μπροστά από το σ, με αντέκταση του προηγούμενου βραχέος φωνήεντος ή χωρίς αντέκταση (π.χ. κτέν-ς = κτείς, γείτον-σι = γείτοσι). Αλλά στις σύνθετες λέξεις με την πρόθεση ἐν το ν της πρόθεσης διατηρείται μπροστά από το σ (π.χ. ἐνστίζω). Στις σύνθετες λέξεις με την πρόθεση συν το ν της πρόθεσης, αν ακολουθεί ζ ή σ μαζί με άλλο σύμφωνο, αποβάλλεται (π.χ. σύν-ζευξις = σύζευξις, συν-στέφομαι = συστέφομαι), αν όμως ακολουθεί απλό σ, αφομοιώνεται προς αυτό (π.χ. σύν-σωμος = σύσσωμος). 6) Τα συμπλέγματα ντ, νδ, νθ μπροστά από το σ, με αντέκταση του προηγούμενου βραχέος φωνήεντος (π.χ. γέροντ-σι = γέρουσι, σπένδ-σω = σπείσω, πένθ-σομαι = πείσομαι). 6. Aφομοίωση συμφώνου λέγεται η μεταβολή του σε σύμφωνο όμοιο με το σύμφωνο που προηγείται ή ακολουθεί μέσα στην ίδια λέξη. Αφομοιώνονται: 1) Τα χειλικά με το ένρινο μ, όταν αυτό ακολουθεί (γίνονται δηλαδή και αυτά μ): π.χ. γέγραφ-μαι = γέγραμμαι. 2) Το συριστικό σ με ένρινο (μ, ν) ή υγρό (λ, ρ) που προηγείται. Μετά την αφομοίωση γίνεται απλοποίηση των δύο όμοιων συμφώνων (μμ, νν ή λλ, ρρ) και αντέκταση του προηγούμενυ βραχύχρονου φωνήεντος. Π.χ. ἤ-γγελ-σα = ἤγγελ-λα = ἤγγειλα 3) Συνήθως το συριστικό σ με το ένρινο ν που ακολουθεί (π.χ. κρεμάσ-νυ-μι = κρεμάννυμι. 4) Συνήθως το ένρινο ν με υγρό (λ, ρ) ή με το ένρινο μ που ακολουθεί. Π.χ. συν-λέγομαι = συλλέγομαι, συν-ράπτω = συρράπτω, συν-μείγνυμι = συμμείγνυμι. 5) Το j με το λ που προηγείται. Π.χ. στέλ-jω = στέλλω. 6) Το j με το ν ή το ρ, όταν αυτά προηγούνται και πριν από αυτά υπάρχει ε, ι ή υ. Μετά την αφομοίωση γίνεται απλοποίηση των δύο όμοιων συμφώνων (νν ή ρρ) και αντέκταση του προηγούμενου φωνήεντος (του ε σε ει, του βραχέος ι σε μακρό ι και του βραχέος υ σε μακρό υ). Π.χ. τεν-j-ω = τένν-ω = τείνω, ἀγερ-j-ω = ἀγέρρ-ω = ἀγείρω. Ουσιαστικά και επίθετα 1. Οι κλίσεις των ουσιαστικών είναι τρεις: α) Η πρώτη κλίση στην οποία ανήκουν όσα ισοσύλλαβα αρσενικά ονόματα λήγουν σε -ας ή -ης και όσα ισοσύλλαβα θηλυκά ονόματα λήγουν σε -α ή -η. β) Η δεύτερη κλίση στην οποία ανήκουν όσα ισοσύλλαβα αρσενικά και θηλυκά ονόματα λήγουν σε - ος και όσα ουδέτερα ονόματα λήγουν σε -ον. γ) Η τρίτη κλίση στην οποία ανήκουν τα περιττοσύλλαβα ονόματα και των τριών γενών. Τα ονόματα της τρίτης κλίσης λήγουν στην ονομαστική του ενικού σε ένα από τα σύμφωνα ς, ξ, ψ, ν, ρ ή σε ένα από τα φωνήεντα α, ι, υ, ω και στη γενική του ενικού σε -ος, -ως ή -ους. Κατά το χαρακτήρα του θέματος τα τριτόκλιτα ονόματα διαιρούνται σε φωνηεντόληκτα και συμφωνόληκτα. Οι καταλήξεις των αρσενικών και των θηλυκών ονομάτων της τρίτης κλίσης είναι οι ίδιες σε όλες τις πτώσεις. Οι καταλήξεις των ουδετέρων διαφέρουν από αυτές των αρσενικών και των θηλυκών στην ονομαστική, την αιτιατική και την κλητική του ενικού και του πληθυντικού. Τα δίχρονα ι και α στη λήγουσα των τριτόκλιτων ονομάτων είναι βραχύχρονα. Τα μονοσύλλαβα τριτόκλιτα ονόματα στη γενική και δοτική όλων των αριθμών τονίζονται στη λήγουσα. Εξαιρούνται τα ονόματα ὁ Τρώς, ὁ θώς, ἡ δᾴς, ὁ παῖς, τὸ φῶς και τὸ οὖς που στη γενική του πληθυντικού τονίζονται στην παραλήγουσα. Π.χ. τῶν Τρώων.

5 Τα επίθετα κατά την κλίση διακρίνονται σε δευτερόκλιτα, αυτά είναι όσα σχηματίζουν το αρσενικό και το ουδέτερο κατά τη δεύτερη κλίση των ουσιαστικών, και σε τριτόκλιτα, αυτά είναι όσα σχηματίζουν το αρσενικό και το ουδέτερο κατά την τρίτη κλίση των ουσιαστικών. Οι αντωνυμίες κατά την κλίση διακρίνονται σε δευτερόκλιτες (όσες σχηματίζονται σαν δευτερόκλιτα επίθετα) και τριτόκλιτες (όσες σχηματίζονται σαν τα τριτόκλιτα επίθετα ή σχηματίζουν κατά την τρίτη κλίση και τα τρία γένη). 2. Συνηρημένα ουσιαστικά λέγονται τα πρωτόκλιτα και δευτερόκλιτα ουσιαστικά που συναιρούνται σε όλες τις πτώσεις. 3. Συνηρημένα επίθετα λέγονται τα δευτερόκλιτα επίθετα που συναιρούνται σε όλες τις πτώσεις. 4. Τα τριτόκλιτα οδοντικόληκτα ουσιαστικά είναι περιττοσύλλαβα. Ο οδοντικός χαρακτήρας μπροστά από το σ ( -ς ) των καταλήξεων ( της ονομαστικής του ενικού και της δοτικής του πληθυντικού ) αποβάλλεται. Στα οδοντικόληκτα με θέμα σε -ντ μαζί με τον οδοντικό χαρακτήρα αποβάλλεται και το ν με αντέκταση του προηγούμενου βραχέος φωνήεντος: π.χ. ὁ ὀδόντ-ς = ὁ ὀδούς, τοῖς γέροντ-σι = τοῖς γέρουσι, τοῖς ἀνδριάντ-σι = τοῖς ἀνδριᾶσι. 5. Τα τριτόκλιτα ενρινόληκτα με χαρακτήρα ν ( τριτόκλιτα ενρινόληκτα με χαρακτήρα μ δεν υπάρχουν ) είναι περιττοσύλλαβα. Σχηματίζουν κανονικά την κλητική του ενικού όμοια με την ονομαστική του ενικού ( εκτός από τα παροξύτονα διπλόθεμα σε -ων ) και την αιτιατική του ενικού με την κατάληξη - α. Τα διπλόθεμα σχηματίζουν από το ισχυρό θέμα την ονομαστική του ενικού ( και την κλητική του ενικού, εκτός από τα παροξύτονα διπλόθεμα σε -ων ) και από το ασθενές θέμα όλες τις άλλες πτώσεις. Στα ενρινόληκτα σε -αν και -ις τα φωνήεντα α και ι πριν από τον χαρακτήρα ν είναι μακρόχρονα. Ο ένρινος χαρακτήρας μπροστά από το σ ( -ς ) των καταλήξεων ( της ονομαστικής του ενικού και της δοτικής του πληθυντικού ) αποβάλλεται χωρίς αντέκταση του προηγούμενου φωνήεντος, αν αυτό είναι βραχύ ( εξαιρείται η ονομαστική ὁ κτείς ). 6. Διπλόθεμα λέγονται τα τριτόκλιτα ουσιαστικά που σχηματίζονται από δύο θέματα, ισχυρό και ασθενές. Το ισχυρό θέμα προήλθε από το ασθενές με έκταση του βραχέος φωνήεντος της τελευταίας συλλαβής του ασθενούς θέματος. Το ισχυρό θέμα το βρίσκουμε από την ονομαστική του ενικού και το ασθενές από τη γενική του ενικού, αφαιρώντας την κατάληξη. Π.χ. ἡ ἀηδών (ισχυρό θέμα ἀηδων-), τῆς ἀηδόν-ος (ασθενές θέμα ἀηδον-). 7. Τα τριτόκλιτα υγρόληκτα ουσιαστικά είναι ακατάληκτα και περιττοσύλλαβα. Σχηματίζουν κανονικά την κλητική του ενικού όμοια με την ονομαστική του ενικού ( εκτός από τα παροξύτονα διπλόθεμα σε -ωρ και τα συγκοπτόμενα ). Τα διπλόθεμα ονόματα σχηματίζουν από το ισχυρό θέμα την ονομαστική του ενικού ( και την κλητική του ενικού, εκτός από τα παροξύτονα διπλόθεμα σε -ωρ και τα συγκοπτόμενα ) και από το ασθενές όλες τις άλλες πτώσεις. Ο υγρός χαρακτήρας μπροστά από το σ της κατάληξης της δοτικής του πληθυντικού παραμένει. Ιδιαιτερότητα παρουσιάζουν κατά την κλίση τους τα συγκοπτόμενα ονόματα πατήρ και ἀνήρ. 8. Τα αρσενικά ουσιαστικά της αρχαίας ελληνικής που παρουσιάζουν ανωμαλία κατά την κλίση τους λέγονται ανώμαλα και είναι ανώμαλα κατά το γένος ( ετερογενή και διπλογενή ), ετερόκλιτα, μεταπλαστά, ιδιόκλιτα, άκλιτα και ελλειπτικά κατά πτώση. 9. Ετερογενή λέγονται τα ουσιαστικά που έχουν στον πληθυντικό αριθμό διαφορετικό γένος απ' ό,τι στον ενικό ή συγχρόνως το ίδιο γένος και διαφορετικό. 10. Διπλογενή λέγονται τα ουσιαστικά που έχουν δύο γένη στον ενικό. 11. Ετερόκλιτα λέγονται τα ουσιαστικά που σχηματίζονται κατά διαφορετική κλίση στον πληθυντικό απ' ό,τι στον ενικό αριθμό ή σε μερικές πτώσεις απ' ό,τι σε άλλες ή συγχρόνως κατά την ίδια και κατά διαφορετική κλίση. 12. Ετερόκλιτα λέγονται τα επίθετα που σχηματίζονται στο αρσενικό και το ουδέτερο κατά διαφορετική κλίση σε μερικές πτώσεις απ' ό,τι σε άλλες ή συγχρόνως κατά την ίδια και κατά διαφορετική κλίση. 13. Μεταπλαστά λέγονται τα ουσιαστικά που σχηματίζονται κατά μία ορισμένη κλίση σε όλες τις πτώσεις, αλλά σε ορισμένες από αυτές το θέμα τους μεταβάλλεται (μεταπλάσσεται). 14. Τα θηλυκά της πρώτης κλίσης είναι ισοσύλλαβα και λήγουν σε -α και -η. Έχουν στον πληθυντικό και τον δυϊκό αριθμό τις ίδιες καταλήξεις με αυτές των αντίστοιχων αριθμών των πρωτόκλιτων αρσενικών. Η γενική του πληθυντικού τονίζεται πάντοτε στη λήγουσα και παίρνει περισπωμένη. Το α στην κατάληξη -ας της αιτιατικής του πληθυντικού και της γενικής του ενικού, καθώς και στην κατάληξη α του δυϊκού είναι πάντοτε μακρόχρονο. Στην αιτιατική και την κλητική του ενικού το α της

6 κατάληξης των ονομάτων που λήγουν σε -α είναι μακρόχρονο ή βραχύχρονο, ανάλογα με το τι είναι στην ονομαστική του ενικού. 15. Στη δεύτερη κλίση ανήκουν τα ασυναίρετα ονόματα που λήγουν σε -ος, τα αττικόκλιτα παροξύτονα και περισπώμενα ονόματα που λήγουν σε -ως και το συνηρημένο ουσιαστικό πρόχους. Τα δευτερόκλιτα θηλυκά ουσιαστικά είναι ισοσύλλαβα. Έχουν σε όλες τις πτώσεις τις ίδιες καταλήξεις με εκείνες των δευτερόκλιτων αρσενικών ονομάτων, από τα οποία διακρίνονται μόνο από το άρθρο. Εκτός από τα προπαροξύτονα ουσιαστικά, όλα τα άλλα διατηρούν τον τόνο σε όλες τις πτώσεις στην ίδια συλλαβή στην οποία τονίζεται η ονομαστική, ακολουθώντας τους κανόνες τονισμού της αρχαίας ελληνικής. 16. Αφωνόληκτα λέγονται τα ουσιαστικά, τα επίθετα και τα ρήματα των οποίων ο χαρακτήρας του θέματος είναι άφωνο σύμφωνο. Τα αφωνόληκτα υποδιαιρούνται κατά το χαρακτήρα σε χειλικόληκτα, σε ουρανικόληκτα και σε οδοντικόληκτα. 17. Ασυναίρετα ουσιαστικά λέγονται εκείνα των οποίων οι καταλήξεις δεν προήλθαν από συναίρεση. Π.χ. ὁ ταμία-ς = ταμίας, ὁ ἄνθρωπο-ς = ἄνθρωπος. 18. Ασυναίρετα επίθετα λέγονται εκείνα των οποίων οι καταλήξεις δεν προήλθαν από συναίρεση. Π.χ. ὁ ἄγονο-ς = ἄγονος. 19. Τα φωνηεντόληκτα θηλυκά της τρίτης κλίσης είναι περιττοσύλλαβα. Όσα λήγουν σε -ις, -υς, -οῦς, - αῦς είναι καταληκτικά, ενώ όσα λήγουν σε -ώ ακατάληκτα. 20. Καταληκτικά λέγονται τα τριτόκλιτα αρσενικά και θηλυκά ουσιαστικά που σχηματίζουν την ονομαστική του ενικού με την κατάληξη -ς (-ξ,-ψ). Π.χ. ὁ θώ-ς, ἡ πόλι-ς, ὁ κῆρυξ, ἡ φλέψ, ἡ χάρις. 21. Ακατάληκτα λέγονται τα τριτόκλιτα αρσενικά και θηλυκά ουσιαστικά που σχηματίζουν την ονομαστική του ενικού χωρίς κατάληξη. Π.χ. ἡ λεχώ, ὁ λέων, ὁ `ρήτωρ, ἡ μήτηρ, ἡ χελιδών, ὁ παιάν, ἡ αἰδώς. Ακατάληκτα είναι κανονικά και τα τριτόκλιτα ουδέτερα. Π.χ. τὸ νῆμα, τὸ ἄνθος, τὸ κρέας. 22. Από τα αφωνόληκτα ουσιαστικά της τρίτης κλίσης όσα λήγουν σε -ξ είναι ουρανικόληκτα και όσα λήγουν σε -ψ είναι χειλικόληκτα. Ο ουρανικός και ο χειλικός χαρακτήρας μπροστά από το σ ( -ς ) των καταλήξεων ( της ονομαστικής και της κλητικής του ενικού και της δοτικής του πληθυντικού ) συγχωνεύεται με αυτό σε ξ και ψ αντίστοιχα. Τα ουρανικόληκτα και τα χειλικόληκτα ουσιαστικά είναι καταληκτικά και περιττοσύλλαβα. Εκτός από το όνομα ἀλώπηξ, όλα τα άλλα είναι μονόθεμα. Σχηματίζουν κανονικά την αιτιατική του ενικού με την κατάληξη -α και την κλητική του ενικού όμοια με την ονομαστική. 23. Άφωνα λέγονται τα σύμφωνα π, β, φ - κ, γ, χ - τ, δ, θ. Τα άφωνα διαιρούνται: 1) Κατά το φωνητικό όργανο με το οποίο κυρίως προφέρονται στα χειλικά π, β, φ, τα ουρανικά κ, γ, χ και τα οδοντικά τ, δ, θ. 2) Κατά το είδος της πνοής που συνοδεύει την προφορά τους στα ψιλόπνοα ή ψιλά (δηλαδή λεπτά κατά την πνοή) π, κ, τ, στα μέσα γ, β, δ και στα δασύπνοα ή δασέα (δηλαδή τα παχιά κατά την πνοή) φ, χ, θ. 24. Τα τριτόκλιτα οδοντικόληκτα ουσιαστικά είναι περιττοσύλλαβα καταληκτικά μονόθεμα. Ο οδοντικός χαρακτήρας μπροστά από το σ ( -ς ) των καταλήξεων ( της ονομαστικής του ενικού και της δοτικής του πληθυντικού ) αποβάλλεται. 25. Οδοντικόληκτα λέγονται τα ουσιαστικά, τα επίθετα και τα ρήματα των οποίων ο χαρακτήρας του θέματος είναι οδοντικό σύμφωνο (τ, δ, θ). 26. Ενρινόληκτα λέγονται τα ουσιαστικά, τα επίθετα και τα ρήματα των οποίων ο χαρακτήρας του θέματος είναι ένρινο σύμφωνο (μ, ν). 27. Μεταπλαστά λέγονται τα ουσιαστικά που σχηματίζονται κατά μία ορισμένη κλίση σε όλες τις πτώσεις, αλλά σε ορισμένες από αυτές το θέμα τους μεταβάλλεται (μεταπλάσσεται). 28. Ετερογενή λέγονται τα ουσιαστικά που έχουν στον πληθυντικό αριθμό διαφορετικό γένος απ' ό,τι στον ενικό ή συγχρόνως το ίδιο γένος και διαφορετικό. 29. Διπλογενή λέγονται τα ουσιαστικά που έχουν δύο γένη στον ενικό. 30. Στη δεύτερη κλίση των επιθέτων ανήκουν ασυναίρετα, συνηρημένα και αττικόκλιτα τριγενή επίθετα, που διακρίνονται σε τρικατάληκτα και δικατάληκτα. Σχηματίζουν το αρσενικό και το ουδέτερο κατά τα δευτερόκλιτα ουσιαστικά ( ασυναίρετα, συνηρημένα και αττικόκλιτα αντίστοιχα ), ενώ το θηλυκό

7 τα μεν τρικατάληκτα το σχηματίζουν κατά τα πρωτόκλιτα ουσιαστικά ( ασυναίρετα και συνηρημένα αντίστοιχα ), τα δε δικατάληκτα το σχηματίζουν όμοια με το αρσενικό ( κατά τα δευτερόκλιτα ασυναίρετα, συνηρημένα και αττικόκλιτα αντίστοιχα ). Το θηλυκό των τρικατάληκτων επιθέτων τονίζεται στην ονομαστική, τη γενική και την κλητική του πληθυντικού όπου και το αρσενικό στις αντίστοιχες πτώσεις και με τον ίδιο τόνο. Από τα ασυναίρετα επίθετα τα περισσότερα απλά σε και μερικά σύνθετα ( π.χ. πάγκαλος, ἀντάξιος, ἐναντίος ), και παρασύνθετα που λήγουν σε -ικος ( π.χ. ἐξεταστικός ) είναι τρικατάληκτα, ενώ τα περισσότερα σύνθετα είναι δικατάληκτα. Τα συνηρημένα επίθετα έχουν πριν από τον χαρακτήρα ο του θέματος άλλο ο ή ε, συναιρούνται σε όλες τις πτώσεις και δεν έχουν κλητική. 31. Αττικόκλιτα λέγονται τα δευτερόκλιτα ουσιαστικά και επίθετα και των τριών γενών που είναι εύχρηστα στην αττική κυρίως διάλεκτο. Το ω της ονομαστικής του ενικού φυλάσσεται στις καταλήξεις όλων των πτώσεων και παίρνει ι υπογεγραμμένο στη δοτική του ενικού όπου η αντίστοιχη κατάληξη της κοινής δεύτερης κλίσης έχει ι υπογεγραμμένο (τ,ῆ πλίνθῳ - τῇ ἅλῳ) ή στις πτώσεις όπου η αντίστοιχη κατάληξη της κοινής δεύτερης κλίσης έχει ι προσγεγραμμένο (γραμμένο μετά το ο) (αἱ πλίνθοι - αἱ ἅλῳ, ταῖς πλίνθοις - ταῖς ἅλῳ). Η κλητική είναι όμοια με την ονομαστική και όλες οι πτώσεις παίρνουν τον ίδιο τόνο που έχει η ονομαστική του ενικού και στην ίδια συλλαβή. Το ουδέτερο των αττικόκλιτων επιθέτων στην ονομαστική, την αιτιατική και την κλητική του πληθυντικού έχει κατάληξη -α (αντί -ω) κατά τα ουδέτερα επίθετα της κοινής δεύτερης κλίσης. 32. Τα αφωνόληκτα τριτόκλιτα επίθετα είναι τρικατάληκτα, δικατάληκτα και μονοκατάληκτα οδοντικόληκτα και μονοκατάληκτα ουρανικόληκτα. Το ουδέτερο σχηματίζει τη γενική και τη δοτική του ενικού και του πληθυντικού και τον δυϊκό αριθμό όμοια με το αρσενικό και τονίζεται στην ίδια συλλαβή με αυτό. Στα τρικατάληκτα επίθετα το θηλυκό έχει το -α της κατάληξης βραχύχρονο ( μη καθαρό ) και στη γενική του πληθυντικού τονίζεται στη λήγουσα. 33. Αφωνόληκτα λέγονται τα ουσιαστικά, τα επίθετα και τα ρήματα των οποίων ο χαρακτήρας του θέματος είναι άφωνο σύμφωνο. Τα αφωνόληκτα υποδιαιρούνται κατά το χαρακτήρα σε χειλικόληκτα, σε ουρανικόληκτα και σε οδοντικόληκτα. 34. Τα τριτόκλιτα σιγμόληκτα επίθετα είναι δικατάληκτα σε -ης, -ες με θέμα που λήγει σε -εσ-. Σχηματίζουν την ονομαστική του ενικού του αρσενικού και του θηλυκού χωρίς κατάληξη και εκτείνουν το βραχύχρονο φωνήεν ε που υπάρχει πριν από τον χαρακτήρα σ σε η ( π.χ. ἀγενεσ-, ὁ ἀγενής ). Η ονομαστική, η αιτιατική και η κλητική του ενικού του ουδετέρου, καθώς και η κλητική του ενικού του αρσενικού και του θηλυκού σχηματίζονται όμοια με το θέμα. Σε όλες τις άλλες πτώσεις και των τριών γενών ο χαρακτήρας σ μεταξύ δύο φωνηέντων αποβάλλεται και τα φωνήεντα αυτά συναιρούνται όπως τα αντίστοιχα σιγμόληκτα ουσιαστικά της τρίτης κλίσης. Στη δοτική του πληθυντικού τα δύο σ απλοποιούνται ( π.χ. ἀγενέσ-σι = ἀγενέσι ). Η αιτιατική του πληθυντικού του αρσενικού και του θηλυκού σχηματίζεται όμοια με την ονομαστική του πληθυντικού. Στα βαρύτονα σιγμόληκτα επίθετα η γενική του πληθυντικού και η γενική και η δοτική του δυϊκού ( αν και πριν από τη συναίρεση τονίζονταν στην παραλήγουσα, δηλαδή στο ε μπροστά από τον χαρακτήρα, επειδή η λήγουσα είναι μακρόχρονη ) τονίζονται στην παραλήγουσα παρά τον σχετικό με τη συναίρεση κανόνα τονισμού, από αναλογία προς τη γενική του ενικού: π.χ τῶν συνηθέσ-ων = τῶν συνηθέ-ων = τῶν συνήθων, τοῖν συνηθέσ-οιν = τοῖν συνηθέ-οιν = τοῖν συνήθοιν. 35. Τα μονολεκτικά ομαλά παραθετικά των επιθέτων σχηματίζονται κανονικά από το θέμα του θετικού βαθμού και τις παραθετικές καταλήξεις -τερος, -τέρα, -τέρον για τον συγκριτικό βαθμό και -τατος, - τάτη, -τατον για τον υπερθετικό βαθμό και κλίνονται σαν δευτερόκλιτα επίθετα. Τα παραθετικά μερικών επιθέτων δεν σχηματίζονται κανονικά από το θέμα και τις παραθετικές καταλήξεις -τερος, -τατος, αλλά από αναλογία προς τα παραθετικά άλλων επιθέτων και έχουν τις ίδιες με αυτά καταλήξεις ( αναλογικά παραθετικά ). Ανώμαλα λέγονται τα παραθετικά μερικών επιθέτων που σχηματίζονται με διάφορες φθογγικές παθήσεις και ανωμαλίες, από θέμα συνήθως διαφορετικό από αυτό του θετικού βαθμού και τις καταλήξεις -ίων ή -ων ( αρσ.-θηλ. ), -ιον ή -ον ( ουδ. ) για τον συγκριτικό βαθμό και -ιστος, -ίστη, -ιστον

8 για τον υπερθετικό βαθμό. Τα παραθετικά αυτά κλίνονται στον συγκριτικό βαθμό ( όπου λήγουν σε - ίων, -ιον ή -ων, -ον ) κατά τα δικατάληκτα ενρινόληκτα επίθετα της τρίτης κλίσης και στον υπερθετικό βαθμό κατά τα δευτερόκλιτα τρικατάληκτα επίθετα. Τα συγκριτικά σχηματίζουν από σιγμόληκτο θέμα σε -οσ- και δεύτερους τύπους, με αποβολή του χαρακτήρα σ μεταξύ δύο φωνηέντων και συναίρεση των φωνηέντων αυτών. Οι δεύτεροι τύποι λήγουν σε -ω στην αιτιατική του ενικού του αρσενικού και του θηλυκού ( τόν βελτίω ) και στην ονομαστική, την αιτιατική και την κλητική του πληθυντικού του ουδετέρου ( τά βελτίω ) και σε -ους στην ονομαστική, την αιτιατική και την κλητική του πληθυντικού του αρσενικού και του θηλυκού ( οἱ, αἱ βελτίους ). 36. Δικατάληκτα λέγονται τα δευτερόκλιτα και τριτόκλιτα επίθετα που έχουν τρία γένη και δύο καταλήξεις, μία κοινή κατάληξη για το αρσενικό και το θηλυκό και μία άλλη για το ουδέτερο. Δικατάληκτες λέγονται οι τριτόκλιτες αντωνυμίες που έχουν τρία γένη και δύο καταλήξεις, μία κοινή κατάληξη για το αρσενικό και το θηλυκό και μία άλλη για το ουδέτερο. Ρήματα 1. Συζυγία λέγεται καθεμιά από τις δύο μεγάλες κατηγορίες στις οποίες χωρίζονται τα ρήματα της αρχαίας ελληνικής κατά τον τρόπο που κλίνονται. Στην πρώτη συζυγία ανήκουν όσα ρήματα λήγουν σε -ω (-ομαι) στο πρώτο πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα. Π.χ. ἀλλάσσ-ω, ἀλλάσσ-ομαι. Στη δεύτερη συζυγία ανήκουν όσα ρήματα λήγουν σε -μι στο πρώτο πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα. Π.χ. δείκνυ-μι, δείκνυ-μαι. Τα ρήματα της δεύτερης συζυγίας διαιρούνται κατά το ρηματικό χαρακτήρα σε φωνηεντόληκτα και συμφωνόληκτα. 2. Πρώτη τάξη λέγεται αυτή στην οποία ανήκουν τα συνηρημένα ρήματα που λήγουν σε -άω, που έχουν δηλαδή χαρακτήρα α. 3. Δεύτερη τάξη λέγεται αυτή στην οποία ανήκουν τα συνηρημένα ρήματα που λήγουν σε -έω, που έχουν δηλαδή χαρακτήρα ε. 4. Τρίτη τάξη λέγεται αυτή στην οποία ανήκουν τα συνηρημένα ρήματα που λήγουν σε -όω, που έχουν δηλαδή χαρακτήρα ο. 5. Στα συνηρημένα ρήματα της πρώτης τάξης γίνονται οι ακόλουθες συναιρέσεις φωνηέντων: ο χρονικός χαρακτήρας α όπου συναντά ε ή η συναιρείται σε α μακρό, όπου ει ή ῃ σε ᾳ, όπου ο ή ω ή ου σε ω και όπου οι σε ῳ. 6. Ασυναίρετα ρήματα λέγονται τα φωνηεντόληκτα ρήματα των οποίων ο χρονικός χαρακτήρας στον ενεστώτα και τον παρατατικό δε συναιρείται με το ακόλουθο φωνήεν των ολικών καταλήξεων. Π.χ. λύ-ω = λύω. 7. Στα ενρινόληκτα ρήματα ο ενεργητικός και ο μέσος μέλλοντας σχηματίζονται από το ρηματικό θέμα και τις καταλήξεις -ῶ, -οῦμαι αντίστοιχα, κλίνονται δηλαδή κατά τον ενεστώτα των συνηρημένων ρημάτων της δεύτερης τάξης (π.χ. μένω, μεν-ῶ). Ο ενεργητικός και ο μέσος αόριστος σχηματίζονται από το ρηματικό θέμα και τις καταλήξεις -σα, - σάμην, των οποίων ο χρονικός χαρακτήρας σ αφομοιώνεται με τον ένρινο χαρακτήρα του θέματος σε δύο όμοια ένρινα σύμφωνα. Αυτά κατόπιν απλοποιούνται και το προηγούμενο φωνήεν εκτείνεται αναπληρωτικά: το α σε η (ή σε α μακρόχρονο, αν προηγείται ε, ι, ρ ), το ε σε ει, το ι σε ι μακρό, το υ σε υ μακρό. Π.χ. φαίνω θέμα φαν-, ἔ-φαν-σα = ἔ-φαν-να = ἔ-φην-α, μένω θέμα μεν-, ἔ-μεν-σα = ἔ-μεν-να = ἔ-μειν-α. Ο παρακείμενος και ο υπερσυντέλικος της ενεργητικής φωνής σχηματίζονται με το χρονικό χαρακτήρα κ, μπροστά από τον οποίο ο ρηματικός χαρακτήρας ν τρέπεται σε γ (π.χ. φαίνω, θέμα φαν-, πέ-φαν-κα = πέ-φαγ-κα). Κατά το σχηματισμό του παθητικού μέλλοντα και του παθητικού αορίστου δε μεταβάλλεται ο ρηματικός χαρακτήρας, αλλά προστίθενται κανονικά στο ρηματικό θέμα οι καταλήξεις -θήσομαι, - θην αντίστοιχα (π.χ. ὑφαίνω, θέμα ὑφαν-, ὑφάν-θην).

9 Ο χαρακτήρας ν μπροστά από τις καταλήξεις του παρακειμένου και του υπερσυντελίκου της μέσης φωνής που αρχίζουν από μ σε άλλα ρήματα αφομοιώνεται με αυτό σε μμ (π.χ. ὀξύνω, ὤξυν-μαι = ὤξυμ-μαι) και σε άλλα τρέπεται σε σ (σμ) (π.χ. φαίνω, θέμα φαν-, πέ-φαν-μαι = πέ-φασ-μαι), ενώ, όταν η κατάληξη αρχίζει από σθ, το σ μπροστά από το ν αποβάλλεται (π.χ. φαίνω, πέ-φαν-σθε = πέφαν-θε). Το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του μέσου παρακειμένου και υπερσυντελίκου σχηματίζεται περιφραστικά από τη μετοχή παρακειμένου και το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του ενεστώτα και του παρατατικού του εἰμί, αντίστοιχα. Ο μέσος υπερσυντέλικος σχηματίζεται και περιφραστικά από τη μετοχή του παρακειμένου και τον παρατατικό του εἰμί. 8. Στα ουρανικόληκτα ρήματα ο χαρακτήρας κ, γ, χ ενώνεται με το φθόγγο σ των καταλήξεων του μέλλοντα και του αορίστου της ενεργητικής και μέσης φωνής σε ξ (π.χ. διώκω, διώκ-σω = διώξω). Ο ενεργητικός παρακείμενος και υπερσυντέλικος σχηματίζεται χωρίς το χρονικό χαρακτήρα κ και ο ουρανικός χαρακτήρας, αν είναι άφωνο δασύπνοο (χ), παραμένει (π.χ. ἄρχω, ἦρχ-α), αν όμως είναι ψιλόπνοο (κ) ή μέσο (γ), τρέπεται σε χ (π.χ. διώκω, θέμα διωκ-, δε-δίωχ-α). Στα ουρανικόληκτα ρήματα που έχουν ε μπροστά από το ρηματικό χαρακτήρα το θέμα του παρακειμένου και υπερσυντελίκου της ενεργητικής φωνής σχηματίζεται συνήθως με ετεροίωση του ε σε ο (π.χ. φέρω, θέμα ἐνεκ-, ἐν-ήνοχ-α). Στον πρώτο παθητικό μέλλοντα και αόριστο ο ουρανικός χαρακτήρας μπροστά από το θ του χρονικού προσφύματος θη διατηρείται, αν είναι χ (π.χ. ψύχω, ἐ-ψύχ-θην), ή τρέπεται σε χ, αν είναι κ ή γ (π.χ. ἄγω, θέμα ἀγ-, ἀχ-θήσομαι). Όταν το ρηματικό θέμα είναι μονοσύλλαβο με φωνήεν ε, στο δεύτερο παθητικό μέλλοντα και αόριστο το ε αυτό τρέπεται σε α βραχύχρονο (π.χ. πλέκω, θέμα πλεκ-, ἐ-πλάκ-ην). Εξαιρούνται τα σύνθετα του ρήματος λέγω (= συλλέγω). Όταν το ρηματικό θέμα είναι μονοσύλλαβο με φωνήεν η, στο δεύτερο παθητικό μέλλοντα και αόριστο το η αυτό τρέπεται σε α βραχύχρονο, παθαίνει συστολή (π.χ. τήκω, θέμα τηκ-, τακ-ήσομαι, ἐ-τάκ-ην). Εξαιρείται το απλό πλήττω. Κατά το σχηματισμό του παρακειμένου και υπερσυντελίκου της μέσης φωνής ο ουρανικός χαρακτήρας μπροστά από το μ, θ, τ των καταλήξεων τρέπεται σε γ, χ, κ αντίστοιχα, ενώ, όταν συναντά το σ, ενώνεται με αυτό σε ξ. Το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του μέσου παρακειμένου και υπερσυντελίκου σχηματίζεται περιφραστικά από τη μετοχή του μέσου παρακειμένου και το τρίτο πληθυντικό της οριστικής του ενεστώτα και του παρατατικού του εἰμί, αντίστοιχα. Σπανιότατοι και αρχαιότεροι είναι οι μονολεκτικοί τύποι του τρίτου πληθυντικού προσώπου της οριστικής του παρακειμένου και του υπερσυντελίκου που λήγουν αντίστοιχα σε -χαται και -χατο (π.χ. τάττω, τετάχαται, ἐτετάχατο). 9. Στα οδοντικόληκτα ρήματα ο χαρακτήρας τ, δ, θ μπροστά από το φθόγγο σ των καταλήξεων του μέλλοντα και του αορίστου της ενεργητικής και μέσης φωνής αποβάλλεται (π.χ. σπεύδω, σπεύδ-σω = σπεύσω). Κατά το σχηματισμό του ενεργητικού παρακειμένου και υπερσυντελίκου ο οδοντικός χαρακτήρας του ρηματικού θέματος μπροστά από το χρονικό χαρακτήρα κ αποβάλλεται (π.χ. πείθω, πέ-πειθ-κα = πέπεικα). Στον πρώτο παθητικό μέλλοντα και αόριστο ο οδοντικός χαρακτήρας μπροστά από το θ του χρονικού προσφύματος θη τρέπεται σε σ (π.χ. πείθομαι, πειθ-θήσομαι = πεισ-θήσομαι). Κατά το σχηματισμό του παρακειμένου και υπερσυντελίκου της μέσης φωνής ο οδοντικός χαρακτήρας μπροστά από το μ, θ, τ των καταλήξεων τρέπεται σε σ, ενώ, όταν συναντά το σ, αποβάλλεται. Το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του μέσου παρακειμένου και υπερσυντελίκου σχηματίζεται περιφραστικά από τη μετοχή του μέσου παρακειμένου και το τρίτο πληθυντικό της οριστικής του ενεστώτα και του παρατατικού του εἰμί, αντίστοιχα. 10. Θεματικό φωνήεν λέγεται το φωνήεν που υπάρχει σε ορισμένους ρηματικούς τύπους ανάμεσα στο χρονικό θέμα και την προσωπική κατάληξη. Σε όλους σχεδόν τους τύπους του ενεστώτα (εκτός από την υποτακτική), του παρατατικού και του μέλλοντα της ενεργητικής και μέσης φωνής τα θεματικά

10 φωνήεντα είναι ε και ο (κανονικά το ε υπάρχει μπροστά από σ ή τ και το ο μπροστά από μ, ν ή φωνήεν). Όλοι οι τύποι του αορίστου α' της ενεργητικής και μέσης φωνής (εκτός από την υποτακτική), καθώς και η οριστική του ενεργητικού παρακειμένου έχουν θεματικό φωνήεν α. Οι μονολεκτικοί τύποι της υποτακτικής όλων των χρόνων στην ενεργητική και μέση φωνή έχουν θεματικά φωνήεντα η και ω (αντίστοιχα προς τα θεματικά φωνήεντα ε και ο της οριστικής). Ο ενεργητικός υπερσυντέλικος έχει θεματικό φωνήεν ει στον ενικό και ε στον πληθυντικό και το δυϊκό αριθμό. 11. Προσωπική κατάληξη λέγεται η αρχική κατάληξη του ρηματικού τύπου που φανερώνει το πρόσωπο κάθε αριθμού σε κάθε φωνή. Πολλές προσωπικές καταλήξεις έχουν συγχωνευτεί με άλλα στοιχεία που υπάρχουν πριν από αυτές. Π.χ. της οριστικής του ενεργητικού παρακειμένου οι προσωπικές καταλήξεις είναι: -α, -ς, -μεν, -τε, -τον (λέλυκ-α, λέλυκα-ς, λελύκα-μεν, λελύκα-τε, λελύκα-τον). 12. Ρηματικό θέμα λέγεται το αρχικό θέμα ενός ρήματος που λαμβάνεται ως βάση για το σχηματισμό των χρονικών θεμάτων του (π.χ. του πράττω το ρηματικό θέμα είναι το πραγ-). Ο τελευταίος φθόγγος του ρηματικού θέματος λέγεται ρηματικός χαρακτήρας (π.χ. του θέματος πραγ- ο ρηματικός χαρακτήρας είναι το γ). Ρηματικά επίθετα λέγονται τα επίθετα που παράγονται από ρήματα και λήγουν σε -τος και -τέος. 13. Χρονική κατάληξη λέγεται η φαινομενική κατάληξη ρηματικού τύπου που φανερώνει το χρόνο σε κάθε φωνή. Π.χ. η χρονική κατάληξη του λέλυκα είναι το -κα. 14. Φαινομενική ή ολική κατάληξη λέγεται το τελικό τμήμα ενός ρηματικού τύπου (ιδίως των φωνηεντόληκτων ρημάτων) που βρίσκεται μετά το ρηματικό θέμα (π.χ. -σω, -σα, -κα, -κειν, -σομαι, - θήσομαι, -θην, -μαι, -μην). 15. Στα συνηρημένα ρήματα της δεύτερης τάξης γίνονται οι ακόλουθες συναιρέσεις φωνηέντων: ο χρονικός χαρακτήρας ε όπου συναντά ε συναιρείται σε ει, όπου ο σε ου και όπου μακρόχρονο φωνήεν ή δίφθογγο στο ίδιο μακρόχρονο φωνήεν ή δίφθογγο. 16. Συνηρημένα ρήματα λέγονται τα φωνηεντόληκτα ρήματα με χρονικό χαρακτήρα α, ε ή ο που συναιρούν το φωνήεν αυτό στον ενεστώτα και τον παρατατικό με το ακόλουθο φωνήεν των ολικών καταλήξεων. Τα ρήματα δηλαδή αυτά λήγουν σε -ω περισπώμενο (-ῶ). Π.χ. ποιέ-ω = ποιῶ. 17. Στα συνηρημένα ρήματα της τρίτης τάξης γίνονται οι ακόλουθες συναιρέσεις φωνηέντων: ο χρονικός χαρακτήρας ο όπου συναντά ε ή ο ή ου συναιρείται σε ου, όπου η ή ω σε ω, όπου ει ή ῃ ή οι σε οι. 18. Η υποτακτική είναι η έγκλιση που παριστάνει αυτό που σημαίνει το ρήμα σαν κάτι που θέλουμε ή περιμένουμε να γίνει. Π.χ. ἀγάγωμεν τὸ στράτευμα (= ας οδηγήσουμε το στράτευμα, θέλω να οδηγήσουμε το στράτευμα) - ὅταν εἰσέλθῃ (= όταν μπει, όπως είναι ενδεχόμενο). 19. Οι κλίσεις των ουσιαστικών είναι τρεις: α) Η πρώτη κλίση στην οποία ανήκουν όσα ισοσύλλαβα αρσενικά ονόματα λήγουν σε -ας ή -ης και όσα ισοσύλλαβα θηλυκά ονόματα λήγουν σε -α ή -η. β) Η δεύτερη κλίση στην οποία ανήκουν όσα ισοσύλλαβα αρσενικά και θηλυκά ονόματα λήγουν σε - ος και όσα ουδέτερα ονόματα λήγουν σε -ον. γ) Η τρίτη κλίση στην οποία ανήκουν τα περιττοσύλλαβα ονόματα και των τριών γενών. Τα ονόματα της τρίτης κλίσης λήγουν στην ονομαστική του ενικού σε ένα από τα σύμφωνα ς, ξ, ψ, ν, ρ ή σε ένα από τα φωνήεντα α, ι, υ, ω και στη γενική του ενικού σε -ος, -ως ή -ους. Κατά το χαρακτήρα του θέματος τα τριτόκλιτα ονόματα διαιρούνται σε φωνηεντόληκτα και συμφωνόληκτα. Οι καταλήξεις των αρσενικών και των θηλυκών ονομάτων της τρίτης κλίσης είναι οι ίδιες σε όλες τις πτώσεις. Οι καταλήξεις των ουδετέρων διαφέρουν από αυτές των αρσενικών και των θηλυκών στην ονομαστική, την αιτιατική και την κλητική του ενικού και του πληθυντικού. Τα δίχρονα ι και α στη λήγουσα των τριτόκλιτων ονομάτων είναι βραχύχρονα. Τα μονοσύλλαβα τριτόκλιτα ονόματα στη γενική και δοτική όλων των αριθμών τονίζονται στη λήγουσα. Εξαιρούνται τα ονόματα ὁ Τρώς, ὁ θώς, ἡ δᾴς, ὁ παῖς, τὸ φῶς και τὸ οὖς που στη γενική του πληθυντικού τονίζονται στην παραλήγουσα. Π.χ. τῶν Τρώων.

11 Τα επίθετα κατά την κλίση διακρίνονται σε δευτερόκλιτα, αυτά είναι όσα σχηματίζουν το αρσενικό και το ουδέτερο κατά τη δεύτερη κλίση των ουσιαστικών, και σε τριτόκλιτα, αυτά είναι όσα σχηματίζουν το αρσενικό και το ουδέτερο κατά την τρίτη κλίση των ουσιαστικών. Οι αντωνυμίες κατά την κλίση διακρίνονται σε δευτερόκλιτες (όσες σχηματίζονται σαν δευτερόκλιτα επίθετα) και τριτόκλιτες (όσες σχηματίζονται σαν τα τριτόκλιτα επίθετα ή σχηματίζουν κατά την τρίτη κλίση και τα τρία γένη). 20. Η ευκτική είναι η έγκλιση που παριστάνει αυτό που σημαίνει το ρήμα σαν ευχή εκείνου που μιλά. Π.χ. εὐτυχοίης (= είθε να είσαι ευτυχισμένος). 21. Πρόσφυμα λέγεται ένας φθόγγος ή μία συλλαβή που προστίθεται στο ρηματικό θέμα κατά το σχηματισμό ορισμένων χρόνων. Χρονικό πρόσφυμα λέγεται η συλλαβή -θη- που παίρνουν στο θέμα τους τα ρήματα για να σχηματίσουν τον παθητικό μέλλοντα α' και τον παθητικό αόριστο α'. 22. Οι παθητικοί χρόνοι της αρχαίας ελληνικής είναι δύο ειδών: 1) Οι πρώτοι παθητικοί χρόνοι (ο παθητικός μέλλοντας α' και ο παθητικός αόριστος α'), που, για να σχηματιστούν σε όλες τις εγκλίσεις και στους ονοματικούς τύπους, παίρνουν στο τέλος του θέματός τους το χρονικό πρόσφυμα -θη- (-θε-). Π.χ. λύω, λυ-θή-σομαι, ἐ-λύ-θη-ν. 2) Οι δεύτεροι παθητικοί χρόνοι (ο παθητικός μέλλοντας β' και ο παθητικός αόριστος β'), που, για να σχηματιστούν σε όλες τις εγκλίσεις και στους ονοματικούς τύπους, παίρνουν στο τέλος του θέματός τους το χρονικό πρόσφυμα -η- (-ε-) αντί του -θη- (-θε-). Π.χ. γράφω, γραφ-ή-σομαι, ἐ-γράφ-η-ν. 23. Οι διάφορες μορφές που παίρνει το ρήμα για να φανερώσει την ψυχική διάθεση εκείνου που μιλά λέγονται εγκλίσεις. Οι εγκλίσεις της αρχαίας ελληνικής είναι τέσσερις: η οριστική, η υποτακτική, η ευκτική και η προστακτική. 24. Δύο άλλοι τύποι του ρήματος, εκτός από τις τέσσερις εγκλίσεις, είναι το απαρέμφατο και η μετοχή, που λέγονται ονοματικοί τύποι του ρήματος. Οι ονοματικοί τύποι σχηματίζονται από το θέμα του ρήματος, έχουν ενεργητική και μέση φωνή και φανερώνουν χρόνο και διάθεση. Το απαρέμφατο είναι άκλιτος τύπος του ρήματος, ρηματικό ουσιαστικό που δε φανερώνει ορισμένο πρόσωπο και αριθμό. Η μετοχή είναι τριγενές και τρικατάληκτο ρηματικό επίθετο. 25. Η προστακτική είναι η έγκλιση που παριστάνει αυτό που σημαίνει το ρήμα σαν προσταγή, αξίωση, συμβουλή, ευχή ή παράκληση εκείνου που μιλά. Π.χ. νόμοις πείθου (= να υπακούς στους νόμους). 26. Η οριστική είναι η έγκλιση που παριστάνει αυτό που σημαίνει το ρήμα σαν κάτι βέβαιο και πραγματικό. Π.χ. Διαφέρουσιν οἱ πεπαιδευμένοι τῶν ἀπαιδεύτων - Τοὺς εἵλωτας ἐποιήσαντο δούλους οἱ Σπαρτιᾶται. 27. Ο παρατατικός φανερώνει πως εκείνο που σημαίνει το ρήμα γινόταν στο παρελθόν εξακολουθητικά ή με επανάληψη. Π.χ. σὲ ἱπποσύνας ἐδίδασκον (= σε δίδασκαν ιππασία). Θέμα της λέξης 1. Ισχυρό θέμα λέγεται εκείνο που έχει στην τελευταία συλλαβή μακρόχρονο φωνήεν. Π.χ. το ισχυρό θέμα του γιγνώσκω είναι το γνω-. 2. Ασθενές θέμα λέγεται εκείνο που έχει στην τελευταία συλλαβή βραχύχρονο φωνήεν. Π.χ. το ασθενές θέμα του γιγνώσκω είναι το γνο-.

12 Χαρακτήρας της λέξης 1. Χαρακτήρας λέγεται ο τελευταίος φθόγγος του θέματος μιας κλιτής λέξης: π.χ. του θέματος λυ- (λύω) ο χαρακτήρας είναι το υ, του θέματος κωνωπ- (κώνωψ) ο χαρακτήρας είναι το π. 2. Συμφωνόληκτα λέγονται τα ουσιαστικά, τα επίθετα και τα ρήματα των οποίων ο χαρακτήρας του θέματος είναι σύμφωνο. Τα συμφωνόληκτα διαιρούνται κατά το χαρακτήρα σε αφωνόληκτα, σε υγρόληκτα, σε ενρινόληκτα και σε σιγμόληκτα. 3. Ουρανικόληκτα λέγονται τα ουσιαστικά και τα ρήματα των οποίων ο χαρακτήρας του θέματος είναι ουρανικό σύμφωνο (κ, γ, χ). 4. Βραχύχρονα ή βραχέα λέγονται τα φωνήεντα που στην αρχαία ελληνική γλώσσα προφέρονταν σε σύντομο χρόνο και παριστάνονται με τα γράμματα ε και ο. Βραχύχρονοι φθόγγοι παριστάνονται και με τα δίχρονα (α, ι, υ) και με τους διφθόγγους αι, οι. Βραχύχρονος χαρακτήρας λέγεται ο χαρακτήρας που είναι βραχύχρονος φθόγγος. Τονισμός λέξης 1. Οξύτονη λέγεται μία λέξη που έχει οξεία στη λήγουσα. Π.χ. ὁδός. 2. Παροξύτονη λέγεται μία λέξη που τονίζεται στην παραλήγουσα. Π.χ. γάτα. 3. Προπαροξύτονη λέγεται μία λέξη που τονίζεται στην προπαραλήγουσα. Π.χ. ἄνθρωπος. 4. Περισπώμενη λέγεται μία λέξη που έχει περισπωμένη στη λήγουσα. Π.χ. δρῦς Αντωνυμίες 1. Αντωνυμίες λέγονται οι κλιτές λέξεις που χρησιμοποιούνται στο λόγο αντί ονομάτων ουσιαστικών ή επιθέτων. 2. Οι αντωνυμίες της αρχαίας ελληνικής γλώσσας έχουν μερικούς τύπους ίδιους με τους αντίστοιχους τύπους των αντωνυμιών της νέας ελληνικής. Οι ερωτηματικές, οι αόριστες, οι δεικτικές και οι αναφορικές αντωνυμίες λέγονται συσχετικές, γιατί σχετίζονται μεταξύ τους: σε κάθε ερωτηματική αντωνυμία αντιστοιχεί μία από τις άλλες τρεις: π.χ. πόσος ( ερωτηματική ) - ποσός ( αόριστη ) - τοσόσδε ( δεικτική ) - ὅσος ( αναφορική ).

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Συγγραφείς: Παναγιώτης Δεμέστιχας, Στέλλα Γκανέτσου Υπεύθυνη Παραγωγής: Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Από το εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου Ενότητα 12 Α. Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΑΞΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ ΔΙΔΑΚΤΕΣ Δειγματικές ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ δραστηριότητες ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 203-204 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα Α. Κείμενο Πατρική δικαιοσύνη 2 Εμπλουτισμός λεξιλογίου: ἄκων,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ

ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ Κατά την κλίση των ρημάτων παρουσιάζονται ορισμένοι όμοιοι τύποι. Ιδιαίτερη προσοχή λοιπόν πρέπει να δοθεί στους εξής: 1. Το γ ενικό πρόσωπο Οριστικής Ενεστώτα Ενεργητικής Φωνής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 03-04 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα Α. Κείμενο Θυσία για την πατρίδα ½ Εκμάθηση λεξιλογίου: εὐδαίμων,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΚΛΙΣΗ ὁ νεανίας ὁ Γοργίας ὁ Αἰσχίνης ὁ ἐργάτης ὁ Σπαρτιάτης [ᾱ] ὁ Τεγεάτης [ᾱ] ὁ πολίτης [ῑ] ὁ τεχνίτης [ῑ] ὁ κριτής /πληθυντικού ὁ πρεσβύτης [ῡ] /πληθυντικού ὁ δεσπότης 1 ἡ δουλεία ἡ δωρεά ἡ ἐπιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

ISBN

ISBN ISBN 978-960-456-266-4 Copyright: Eκδόσεις ZHTH, Μ. Γιώτα, Π. Λάδη, Θεσσαλονίκη 2011 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του ελληνικού νόμου (N.2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Σχηματισμός της οριστικής. Ενρινόληκτων και υγρόληκτων ρημάτων α' συζυγίας

Σχηματισμός της οριστικής. Ενρινόληκτων και υγρόληκτων ρημάτων α' συζυγίας Σχηματισμός της οριστικής Ενρινόληκτων και υγρόληκτων ρημάτων α' συζυγίας Πίνακας των συνηθέστερων υγρόληκτων και ενρινόλητων ρημάτων ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ἀγγέλλω ἀγγέλλομαι ἀγγελῶ ἀγγελοῦμαι ἤγγειλα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ

ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ ΟΜΟΙΟΙ ΚΑΙ OMOHXΟΙ ΤΥΠΟΙ Ορισμένοι ρηματικοί τύποι παρουσιάζουν μεταξύ τους ομοιότητες. Όμοιοι τύποι του ενεστώτα των βαρύτονων και συνηρημένων ρημάτων 1. Το γ ενικό πρόσωπο οριστικής ενεστώτα ενεργητικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι τόνοι και τα πνεύματα. Τα αρχαία ελληνικά διαθέτουν τρία τονικά σημάδια: Την οξεία( ), τη βαρεία( `) και την περισπωμένη ( )

Οι τόνοι και τα πνεύματα. Τα αρχαία ελληνικά διαθέτουν τρία τονικά σημάδια: Την οξεία( ), τη βαρεία( `) και την περισπωμένη ( ) Οι τόνοι και τα πνεύματα Τα αρχαία ελληνικά διαθέτουν τρία τονικά σημάδια: Την οξεία( ), τη βαρεία( `) και την περισπωμένη ( ) Επιπλέον διαθέτουν τρία ακόμη σύμβολα : Την ψιλή ( ) και τη δασεία ( ) στα

Διαβάστε περισσότερα

Ορθογραφία : Συλλαβές. Μονοσύλλαβη : το, και Δισύλλαβη : πό δι, ε- κεί. Τρισύλλαβη : πα τέ ρας, μη τέ ρα. Πολυσύλλαβη : πα ρα μύ θι, α στα μά τη τα

Ορθογραφία : Συλλαβές. Μονοσύλλαβη : το, και Δισύλλαβη : πό δι, ε- κεί. Τρισύλλαβη : πα τέ ρας, μη τέ ρα. Πολυσύλλαβη : πα ρα μύ θι, α στα μά τη τα Ορθογραφία : 1. Τα ρήματα σε εύω, - εύομαι, γράφονται με συνδυασμό π.χ. παιδεύω παιδεύομαι. Εξαιρείται το κλέβω και το σέβομαι. 2. Τα ρήματα σε άβω, - άβομαι, γράφονται με β. π.χ. ράβω ράβομαι. Εξαιρείται

Διαβάστε περισσότερα

Γράμματα. Δίφθογγοι. Συνδυασμοί

Γράμματα. Δίφθογγοι. Συνδυασμοί Γράμματα Η γλώσσα μας έχει 24 γράμματα και τα ονομάζουμε ελληνικό αλφάβητο : α, β, γ, δ, ε, ζ, η, θ, ι, κ, λ, μ, ν, ξ, ο, π, ρ, σ, τ, υ, φ, χ, ψ, ω. Φθόγγος είναι οι απλές φωνές με τις οποίες σχηματίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Β ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ. Αρσενικά και θηλυκά σε ως και ουδέτερα σε ων. Α. ΑΣΥΝΑΙΡΕΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ

Β ΚΛΙΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ. Αρσενικά και θηλυκά σε ως και ουδέτερα σε ων. Α. ΑΣΥΝΑΙΡΕΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ Β ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ Περιλαμβάνει τις εξής κατηγορίες: ΑΣΥΝΑΙΡΕΤΑ ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΑ ΑΤΤΙΚΟΚΛΙΤΑ Αρσενικά και θηλυκά σε ος και ουδέτερα σε ον. Αρσενικά και θηλυκά σε ους και ουδέτερα σε ουν. Αρσενικά και θηλυκά σε ως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω Ε- ΝΕ- ΣΤΩ- ΤΑΣ ΠΑ- ΡΑ- ΤΑ- ΤΙ- ΚΟΣ ΜΕΛ- ΛΟ- ΝΤΑΣ ΚΛΙΣΗ ΟΡΙΣΤΙ- ΚΗ ε ιμί ε ι εστί(ν) εσμέν εστέ ε ισί(ν) η/ ην ησθα ην ημεν ησαν εσομαι εσ η/ εσει εσται εσόμεθα εσεσθε εσονται ΥΠΟΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

Ρήματα λέγονται οι λέξεις που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγμα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μία κατάσταση.

Ρήματα λέγονται οι λέξεις που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγμα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μία κατάσταση. Τι είναι ρήμα; Παραδείγματα: α) Ο εργάτης δουλεύει β) Ο ήλιος σκεπάστηκε από τα σύννεφα γ) Το μωρό κοιμάται Οι λέξεις «δουλεύει», «σκεπάστηκε», «κοιμάται», λέγονται ρήματα γιατί φανερώνουν ότι ο εργάτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΑ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ ΦΩΝΗ ΣΥΖΥΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΧΡΟΝΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΠΟΙΟΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ Α.1. ΦΩΝΗ Τα ρήματα σχηματίζουν δύο φωνές. α. Ενεργητική Φωνή β. Παθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 008-009 Σχ. Μονάδα: ο Γενικό Λύκειο ιαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Διδάσκουσα Καθηγήτρια: Γιακουμάτου Μαρία-Θηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός Ουσιαστικά Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά λέµε τα ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν µια παραπάνω συλλαβή, ενώ ισοσύλλαβα αυτά που έχουν στον ενικό και τον πληθυντικό τον ίδιο αριθµό συλλαβών. Τα ουδέτερα ανισοσύλλαβα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Παρουσίαση Λογισμικού: Κατερίνα Αραμπατζή Προμηθευτής: Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου Προσβασιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου. Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική

Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου. Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Β Γυμνασίου Ενότητα 2 : Γ. Γραμματική 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Γραμματική: Συμφωνόληκτα 3 Κλήση αφωνόληκτων 4-6 Κλίση ημιφωνόληκτων 7-15 Ασκήσεις 16-23 Εργασία για το σπίτι 24 Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: A. Γιαγκοπούλου, Ν. Γιαγκόπουλος, Eκδόσεις ZHTH, Θεσσαλονίκη, 2013

Copyright: A. Γιαγκοπούλου, Ν. Γιαγκόπουλος, Eκδόσεις ZHTH, Θεσσαλονίκη, 2013 ISBN 978-960-456-391-3 Copyright: A. Γιαγκοπούλου, Ν. Γιαγκόπουλος, Eκδόσεις ZHTH, Θεσσαλονίκη, 2013 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του ελληνικού νόμου (N.2121/1993

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΗΜΑΤΑ. Στην πρώτη περίπτωση κάποιος ενεργεί (ρήμα) και η ενέργειά του αυτή ασκείται σε ένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα έξω από αυτόν.

ΡΗΜΑΤΑ. Στην πρώτη περίπτωση κάποιος ενεργεί (ρήμα) και η ενέργειά του αυτή ασκείται σε ένα άλλο πρόσωπο ή πράγμα έξω από αυτόν. ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε πλήθος ομάδα λέξεων μετά τα ουσιαστικά. Τα ρήματα δείχνουν πράξεις. Όπως δείχνουν και τα παρακάτω σχήματα έχουμε τις εξής περιπτώσεις. Στην πρώτη περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Διαίρεση φωνηέντων Φωνήεντα Μακρόχρονα Βραχύχρονα

Διαίρεση φωνηέντων Φωνήεντα Μακρόχρονα Βραχύχρονα Ενότητα 2 η - Αρχαία Ελληνικά Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο: Ημερομηνία: Μέρος Β - Η εκπαίδευση των παιδιών στην αρχαία Αθήνα Γραμματική Φθόγγοι και γράμματα Ο τονισμός Πώς έγραφαν οι αρχαίοι Έλληνες; Η αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου. Κύρια ονόματα Ενότητα 2η : «Στο σπίτι και στη γειτονιά» Κύρια ονόματα...10 Γενική πτώση ουσιαστικών...11 Επίθετα...11 Συγκριτικός Βαθμός επιθέτων...11 Ενεστώτας: οριστική ενεργητικής και παθητικής φωνής...12 Βοηθητικό

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 3

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 3 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Γ Δημοτικού Γ 3 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα 9η Άνθρωποι και μηχανές Βασικό λεξιλόγιο σιδηρουργός,

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 7 η : «Πολιτείες ντυμένες στα λευκά!» Παρελθοντικοί χρόνοι: Αόριστος-Παρατατικός...24 Το ρήμα «είμαι» στον αόριστο και παρατατικό...25 Χρονικοί και Αιτιολογικοί σύνδεσμοι...26 Παραθετικά επιθέτων...26

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 3) Να σχολιάσετε τον κάθε όρο ειρήνης και ποιές συνέπειες θα έχει για τους Αθηναίους. Πώς ο Ξενοφώντας διακρίνει τον σημαντικότερο όρο;

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 3) Να σχολιάσετε τον κάθε όρο ειρήνης και ποιές συνέπειες θα έχει για τους Αθηναίους. Πώς ο Ξενοφώντας διακρίνει τον σημαντικότερο όρο; ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ερωτήσεις κατανόησης 1) Ποια απάντηση έδωσαν οι Σπαρτιάτες στους συμμάχους τους για την τύχη των Αθηναίων; Ποιοι οι λόγοι αυτής της απόφασης και ποια τα κίνητρα των Σπαρτιατών; Πώς την κρίνετε;

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 21 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟ ΑΙΤΙΟ Λέγεται το αίτιο που εντοπίζεται σε εξωτερικές καταστάσεις, όχι σε ψυχικές συγκινήσεις και συναισθήματα. Εκφράζεται: α.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΤΑ ΡΗΜΑΤΑ Τα ρήματα ανήκουν στα κλιτά μέρη του λόγου και φανερώνουν ότι κάποιο πρόσωπο, ζώο ή πράγμα κάνει κάτι (κάποια ενέργεια), ή παθαίνει κάτι από κάποιον άλλον, ή από τον εαυτό του ή βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ. Αρχαία ελληνική γλώσσα. Κορίνα Τσιτσιρίκου

ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ. Αρχαία ελληνική γλώσσα. Κορίνα Τσιτσιρίκου ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ Αρχαία ελληνική γλώσσα Κορίνα Τσιτσιρίκου ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ Οι αντωνυμίες που δηλώνουν τα τρία πρόσωπα του λόγου, πρώτο, δεύτερο και τρίτο, λέγονται προσωπικές. Το πρώτο πρόσωπο είναι εκείνο που μιλά:

Διαβάστε περισσότερα

Η αλφαβήτα μας. Α α Ι ι Ρ ρ Β β Κ κ Σ σ ς Γ γ Λ λ Τ τ Δ δ Μ μ Υ υ Ε ε Ν ν Φ φ Ζ ζ Ξ ξ Χ χ Η η Ο ο Ψ ψ Θ θ Π π Ω ω

Η αλφαβήτα μας. Α α Ι ι Ρ ρ Β β Κ κ Σ σ ς Γ γ Λ λ Τ τ Δ δ Μ μ Υ υ Ε ε Ν ν Φ φ Ζ ζ Ξ ξ Χ χ Η η Ο ο Ψ ψ Θ θ Π π Ω ω ΕΡΜΙΟΝΗ ΓΑΚΗ 2 3 Η αλφαβήτα μας Α α Ι ι Ρ ρ Β β Κ κ Σ σ ς Γ γ Λ λ Τ τ Δ δ Μ μ Υ υ Ε ε Ν ν Φ φ Ζ ζ Ξ ξ Χ χ Η η Ο ο Ψ ψ Θ θ Π π Ω ω 4 Το ελληνικό αλφάβητο έχει 24 γράμματα: Α α άλφα Ι ι γιώτα Ρ ρ ρο Β β

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos.weebly.com Page 1

www.synodoiporos.weebly.com Page 1 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΙ ΦΩΝΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΖΥΓΙΕΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ Κατάληξη -ω : τρέχω, φροντίζω, αμείβω, τιμώ Κάποια ρήματα έχουν μόνο ενεργητική φωνή : κρυώνω, τρέχω ΠΑΘΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ Κατάληξη -μαι : αμείβομαι,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΜΑΡΙΑ ΛΟΥΜΠΟΥΡΔΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ 1 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ:Διαίρεση φωνήεντων και συμφώνων...4 2 Η ΕΝΟΤΗΤΑ:Τόνοι και πνεύματα.....5

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασία στη Γραµµατική Ενεστώτα και Μέλλοντα Μέση Φωνή

Φύλλο εργασία στη Γραµµατική Ενεστώτα και Μέλλοντα Μέση Φωνή ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 14 ( βιβλίο Α Γυµνασίου) Φύλλο εργασία στη Γραµµατική Ενεστώτα και Μέλλοντα Μέση Φωνή γ λύω Σ λύει Ο το λύει µε λύοµεν µε λύετε Ο τοι λύουσι(ν) Ποιο χρόνο συναντάµε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΣΠΑ 2007 2013, Ε.Π. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΜΑΘΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΕΝΤΡΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ, ΓΙΑ ΑΝΕΡΓΟΥΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΕΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΙΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 14 17

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΙΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 14 17 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΤΙΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ 14 17 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Λέων κατεμέμφετο Προμηθέα πολλάκις, τι μέγαν α τ ν πλασεν κα καλ ν κα τ ν λλων θηρίων δυνατώτερον. «τοιο τος δ ν», φασκε, «τ ν λεκτρυόνα φοβο μαι».

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά.

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά. Μάθημα 13 Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο Δ1-Κ.Γ.Λ: Αγορές στο περίπτερο, στο κατάστημα ψιλικών. Δ2-Κ.Γ.Λ : Στον φούρνο Δ3-Κ.Π.Λ : Στο περίπτερο Στον φούρνο. Δ5-Π.Π.Λ: παιχνίδι Λεξιλόγιο :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΥΘΥ ΣΤΟΝ ΠΛΑΓΙΟ ΛΟΓΟ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΥΘΥ ΣΤΟΝ ΠΛΑΓΙΟ ΛΟΓΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ α) Ο προφορικός και ο γραπτός λόγος κατά τη σύνταξη είναι δύο ειδών: ευθύς και πλάγιος. β) Ευθύς ονομάζεται ο λόγος που μεταδίδεται σε κάποιον αμετάβλητος και με τις ίδιες λέξεις, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Μορφολογία - Ουσιαστικά. A Επίπεδο B επίπεδο Γ Επίπεδο Δ Επίπεδο. αρσενικά αρσενικά αρσενικά αρσενικά. ισοσύλλαβα. -έας, -είς -ής -είς

Μορφολογία - Ουσιαστικά. A Επίπεδο B επίπεδο Γ Επίπεδο Δ Επίπεδο. αρσενικά αρσενικά αρσενικά αρσενικά. ισοσύλλαβα. -έας, -είς -ής -είς Μορφολογία - Ουσιαστικά ισοσύλλαβα -ας, -ης, -ος ισοσύλλαβα -α, -η, -η, -εις -ος, -οι -ο, -α -ι, -ια -μα, -ματα -άκι διπλόκλιτα ο χρόνος αρσενικά αρσενικά αρσενικά αρσενικά ανισοσύλλαβα -ας, -άδες -ης,

Διαβάστε περισσότερα

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων:

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων: Το Υποκείμενο Το πρόσωπο, το ζώο ή το πράγμα που κάνει ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μια κατάσταση λέγεται υποκείμενο. Για να βρούμε το υποκείμενο σε μία πρόταση κάνουμε την ερώτηση "ποιος; ποια; ποιο;".

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 1) Πώς είναι το πολιτικό σκηνικό στην Αθήνα; Σε ποια παράταξη ανήκει ο Θηραμένης και ποια ήταν η πρόταση του στην εκκλησία του δήμου;

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 1) Πώς είναι το πολιτικό σκηνικό στην Αθήνα; Σε ποια παράταξη ανήκει ο Θηραμένης και ποια ήταν η πρόταση του στην εκκλησία του δήμου; ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ερωτήσεις κατανόησης 1) Πώς είναι το πολιτικό σκηνικό στην Αθήνα; Σε ποια παράταξη ανήκει ο Θηραμένης και ποια ήταν η πρόταση του στην εκκλησία του δήμου; 2) Ποια η διπλωματική δραστηριότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικοί στόχοι εγχειριδίων Γλώσσας Δηµοτικού (2006)

Διδακτικοί στόχοι εγχειριδίων Γλώσσας Δηµοτικού (2006) Διδακτικοί στόχοι εγχειριδίων Γλώσσας Δηµοτικού (2006) επεξεργασία: Ά. Ιορδανίδου Ενότητα Γνωριµία µε τους ήρωες Α τάξη Κειµενικοί στόχοι Λεξικογραµµατικοί στόχοι Προφορικός λόγος: διαχείριση πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΟΣΩΠΗ ΣΥΝΤΑΞΗ. α. απρόσωπου ρήματος δηλ. ενός ρήματος στο γ' ενικό πρόσωπο

ΑΠΡΟΣΩΠΗ ΣΥΝΤΑΞΗ. α. απρόσωπου ρήματος δηλ. ενός ρήματος στο γ' ενικό πρόσωπο ΑΠΡΟΣΩΠΗ ΣΥΝΤΑΞΗ Τι πρέπει να γνωρίζω για την απρόσωπη σύνταξη; 1. Τα απρόσωπα ρήματα δεν κλίνονται, δηλαδή δεν σχηματίζουν πρόσωπα (α', β' και γ' ενικό και πληθυντικό) αλλά βρίσκονται πάντα και μόνο στο

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοφώντος Κύρου Παιδεία 3, 2, 12

Ξενοφώντος Κύρου Παιδεία 3, 2, 12 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Αρχαία (άγνωστο) Θεωρητική Β Λυκείου 1 ο τετράμηνο Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Ξενοφώντος Κύρου Παιδεία 3, 2, 12 Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1) Να μεταφραστεί στη Νέα Ελληνική το παραπάνω κείμενο. (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α

ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ 322Α - 323Α ΤΕΤΡΑΚΤΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Αµυραδάκη 20, Νίκαια (210-4903576) ΤΑΞΗ... Γ ΛΥΚΕΙΟΥ... ΜΑΘΗΜΑ...ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ... Α] ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝO 24 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Μετά από ρήματα που δηλώνουν ψυχικό πάθος, π.χ. gaudeo, queror, indignor κ.ά., ακολουθούν ουσιαστικές αιτιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΟ ΓΕΡΟΥΝΔΙΑΚΟ (GERUNDIVUM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Το γερουνδιακό είναι ρηματικό επίθετο παθητικής διάθεσης (διαθέτουν, δηλαδή, όλα τα ρήματα στην παθητική φωνή καθώς και τα αποθετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ Γράφονται με μία λέξη αριθμητικά αντωνυμίες άκλιτα πρόθεση σε (σ') Γράφονται με δύο λέξεις:

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ Γράφονται με μία λέξη αριθμητικά αντωνυμίες άκλιτα πρόθεση σε (σ') Γράφονται με δύο λέξεις: ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ Γράφονται με μία λέξη α) τα αριθμητικά από το 13 ώς το 19: δεκατρία, δεκατέσσερα, δεκαπέντε, δεκαέξι (δεκάξι), δεκαεφτά (δεκαεπτά), δεκαοχτώ (δεκαοκτώ), δεκαεννέα (δεκαεννιά), αλλά: είκοσι ένα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ-ΟΓΔΟΗ ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗΣ-ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ-ΟΓΔΟΗ ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗΣ-ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΒΔΟΜΗ-ΟΓΔΟΗ ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗΣ-ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ 1. Οι Φωνολογικές αλλαγές - Η απώλεια της διαφοροποίησης μακρών-βραχέων, ήδη εν εξελίξει από την αρχή της ελληνιστικής περιόδου (μαρτυρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΡΧΑΙΑ / Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31/03/2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Εἰ μέλλουσιν ἡμῖν ἐνθένδε εἴτε ἀποδιδράσκειν, εἴθ ὅπως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Ο. ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΝΟΥ

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Ο. ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΝΟΥ Περίοδος ονομάζεται το κομμάτι του λόγου που αρχίζει και τελειώνει σε ισχυρό σημείο στίξης (τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό). Όταν στην αρχή ή στο τέλος έχουμε άνω τελεία, μιλάμε τώρα πια για ημιπερίοδο.

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτικό. χρόνου. Απρόσωπα ρήματα και εκφράσεις Προσοχή ουσιαστ.(σε ονομαστ.)+ἐστί ουδέτερο επιθέτου+ἐστί(π.χ. ἄξιον ἐστί) ουδέτερο μτχ.

Συντακτικό. χρόνου. Απρόσωπα ρήματα και εκφράσεις Προσοχή ουσιαστ.(σε ονομαστ.)+ἐστί ουδέτερο επιθέτου+ἐστί(π.χ. ἄξιον ἐστί) ουδέτερο μτχ. Συντακτικό Υποκείμενο -οτιδήποτε έχει άρθρο -εμπρόθετος προσδιορισμός(ἀμφί+αιτ.=ποσό κατά προσέγγιση) -Υποκ.απαρεμφάτου(ταυτοπροσωπία-ετεροπροσωπία) -Υποκ.μετοχής=ίδια πτώση,γένος,αριθμό με τη μετοχή (εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες γιά τις Γλωσσικές Ασκήσεις

Οδηγίες γιά τις Γλωσσικές Ασκήσεις Πρόγραμμα: Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων 2005-2007 Δράση: Γραμματική και Διδασκαλία Εργο: Γλωσσικές Ασκήσεις Οδηγίες γιά τις Γλωσσικές Ασκήσεις Επιστημονικός υπεύθυνος - επιμέλεια: Σ. Α. Μοσχονάς Συντακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας Β Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΥΒΕΛΗ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΥΒΕΛΗ 6/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΠΑΔΙΑΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΚΑΙ Β ΤΑΞΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΥΒΕΛΗ Γεια σας! Είμαι η κυρία «Γραμματικούλα». Με λένε έτσι γιατί έχω πάρα πολλές γνώσεις γραμματικής. Ήρθα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ Μ Ε Τ Ο Χ Ε Σ. Ενεργητική φωνή Η ενεργητική φωνή σχηματίζει μετοχές στον ενεστώτα και στον μέλλοντα.

ΟΝΟΜΑΤΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ Μ Ε Τ Ο Χ Ε Σ. Ενεργητική φωνή Η ενεργητική φωνή σχηματίζει μετοχές στον ενεστώτα και στον μέλλοντα. ΟΝΟΜΑΤΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ Η ενεργητική φωνή διαθέτει τους εξής ονοματικούς τύπους : μετοχή, απαρέμφατο, σουπίνο και γερούνδιο. Η παθητική φωνή διαθέτει τους εξής ονοματικούς τύπους : μετοχή, απαρέμφατο, γερουνδιακό.

Διαβάστε περισσότερα

ὁμιλῶ ὁμολογῶ ποθῶ ποιῶ πολεμῶ πολιορκῶ πονῶ σκοπῶ συμμαχῶ τελῶ τηρῶ τιμωρῶ ὑμνῶ ὑπηρετῶ φοβοῦμαι ὠφελῶ

ὁμιλῶ ὁμολογῶ ποθῶ ποιῶ πολεμῶ πολιορκῶ πονῶ σκοπῶ συμμαχῶ τελῶ τηρῶ τιμωρῶ ὑμνῶ ὑπηρετῶ φοβοῦμαι ὠφελῶ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΑ ΡΗΜΑΤΑ ΣΕ -άω είναι φωνηεντόληκτα ρήματα με χαρακτήρα α, ε, ο που συναιρούν το φωνήεν αυτό με το ακόλουθο φωνήεν των καταλήξεων (του λύω, λύομαι) στον ΕΝΕΣΤΩΤΑ και τον ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΑ Α ΓΥΜΝΑΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Ετυμολογικά 1. Να κατατάξετε τα παρακάτω ουσιαστικά σε μια από τις κατηγορίες που δίνονται στην παρένθεση (παρώνυμα, εθνικά, πατρωνυμικά): σκαπανεύς, Ἀβδηρίτης, Ἀτρείδης, Θηβαῖος, δεσμώτης, Κυψελίδης,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ Για την Γ τάξη του Δημοτικού

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ Για την Γ τάξη του Δημοτικού Όνομα: ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ Για την Γ τάξη του Δημοτικού Ideesgiadaskalous.blogspot.gr σημεία στίξης (.) (,) (;) (...) (-) (!) () (:) Τελεία: τη βάζουμε στο τέλος κάθε πρότασης. Με την τελεία δείχνουμε ότι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ἡ χιών, τό σῶμα -α -ος / -ως -ων -ι -σι(ν) -α / -ν -α -ς / -

ἡ χιών, τό σῶμα -α -ος / -ως -ων -ι -σι(ν) -α / -ν -α -ς / - ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ Γ ΚΛΙΣΗΣ Γενικές παρατηρήσεις Η γ κλίση περιλαμβάνει ουσιαστικά και των τριών γενών περιττοσύλλαβα. Τα τριτόκλιτα ουσιαστικά λήγουν στην ονομαστική ενικού σε α, ι, υ, ω, ν, ρ, ς (ξ, ψ), και

Διαβάστε περισσότερα

Τα σύνθετα ρήματα έχουν την τάση να διατηρούν τον τόνο τους στη συλλαβή που τονίζεται και το αντίστοιχο απλό ρήμα: λύειν - ἀπολύειν, ἦχθαι - ἀπῆχθαι,

Τα σύνθετα ρήματα έχουν την τάση να διατηρούν τον τόνο τους στη συλλαβή που τονίζεται και το αντίστοιχο απλό ρήμα: λύειν - ἀπολύειν, ἦχθαι - ἀπῆχθαι, Τα σύνθετα ρήματα έχουν την τάση να διατηρούν τον τόνο τους στη συλλαβή που τονίζεται και το αντίστοιχο απλό ρήμα: λύειν - ἀπολύειν, ἦχθαι - ἀπῆχθαι, ρέομεν - ἀπορρέομεν. Τάση αναβιβασμού του τόνου στα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΤΡΙΤΟΚΛΙΤΑ ΕΠΙΘΕΤΑ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΤΡΙΤΟΚΛΙΤΑ ΕΠΙΘΕΤΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΤΡΙΤΟΚΛΙΤΑ ΕΠΙΘΕΤΑ Τα τριτόκλιτα επίθετα διαιρούνται κατά το χαρακτήρα τους, όπως και τα ουσιαστικά, σε φωνηεντόληκτα και συμφωνόληκτα. Σε όλα τα τριτόκλιτα τρικατάληκτα επίθετα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ 27 Β ΟΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ Εκφέρεται είτε με απλή αφαιρετική είτε με το σύνδεσμο quam και ομοιόπτωτα ή ομοιότροπα (όταν ο α όρος δεν κλίνεται, είναι δηλαδή επίρρημα

Διαβάστε περισσότερα

για ξένους υ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463

για ξένους υ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463 για ξένους υ πέδο ι π ε υ ο σ μέ θειας ά μ ο ν η λ ελ ISBN: 978-960-501-463-6 ΒΟΗΘ. ΚΩΔ. ΜΗΧ/ΣΗΣ 5463 1980_011KP_COVERBAZTELIKO.indd 1 09/09/2011 1:17 μ.μ. Περιεχόμενα Πρόλογος σ. 11 Εισαγωγή σ. 13 Kοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΕΞΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΡΙΖΑΣ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΟΥ ΘΑ ΔΙΑΧΩΡΙΖΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Εβδομαδιαίο πρόγραμμα (διδακτική ώρα: 50 ) 1. Νεοελληνική Γλώσσα (για όλες τις ομάδες προσανατολισμού)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (ΑΓΝΩΣΤΟ) ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1: Ἴσως οὖν εἴποιεν ἂν πολλοὶ τῶν φασκόντων φιλοσοφεῖν, ὅτι οὐκ ἄν ποτε ὁ δίκαιος ἄδικος γένοιτο, οὐδὲ ὁ σώφρων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ 2011 2012 Επώνυµο :... Όνοµα :... Α. Λεξιλογικά 1. Να σχηµατίσεις σύνθετες λέξεις µε πρώτο συνθετικό τα λόγια αχώριστα µόρια της Α στήλης και µε δεύτερο συνθετικό τις λέξεις της Β στήλης.

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά-πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο Β1.2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ.Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά.

Νέα ελληνικά-πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο Β1.2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ.Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά. Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο Νέα ελληνικά-πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο Β1.2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ.Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά Πηγές Πηγές περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Α Γυμνασίου Γραπτές ανακεφαλαιωτικές προαγωγικές εξετάσεις περιόδου Μαΐου - Ιουνίου 2016

Τάξη: Α Γυμνασίου Γραπτές ανακεφαλαιωτικές προαγωγικές εξετάσεις περιόδου Μαΐου - Ιουνίου 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡ/ΚΗ Δ/ΝΣΗ Π & Δ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ν. ΑΙΓΑΙΟΥ Δ/ΝΣΗ Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΔΩΔ/ΣΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ-Λ.Τ. ΖΗΠΑΡΙΟΥ Τάξη: Α Γυμνασίου Γραπτές ανακεφαλαιωτικές προαγωγικές

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8

Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια Β 1,5-8 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 28 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Ι ΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. Ως προς το περιεχόμενό τους 1) κρίσεως ο ομιλητής θέλει να πληροφορήσει, να δηλώσει

Διαβάστε περισσότερα

κ, όπου οι κ, λ είναι ακέραιοι ΕΝΟΤΗΤΑ 6 - ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Κείµενο 1 Οι αριθµοί

κ, όπου οι κ, λ είναι ακέραιοι ΕΝΟΤΗΤΑ 6 - ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Κείµενο 1 Οι αριθµοί ΕΝΟΤΗΤΑ 6 - ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Κείµενο 1 Οι αριθµοί Φυσικοί αριθµοί ονοµάζονται οι αριθµοί 0,1,2,3 Συµβολίζονται µε το γράµµα Ν. Τους φυσικούς αριθµούς τους διακρίνουµε σε άρτιους (ζυγούς) και περιττούς (µονούς).

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας Στ Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΤΙΑΣΙΚΑ Α' ΚΛΙΗ ΟΤΙΑΣΙΚΩΝ

ΟΤΙΑΣΙΚΑ Α' ΚΛΙΗ ΟΤΙΑΣΙΚΩΝ 1 ΟΤΙΑΣΙΚΑ Α' ΚΛΙΗ ΟΤΙΑΣΙΚΩΝ την πρώτη κλίση ανήκουν : Αρσενικά ασυναίρετα σε ας και ης : ὁ ταμίας / ὁ μαθητής Αρσενικά συνηρημένα σε ᾛς : ὁ Ἑρμᾛς Θηλυκά ασυναίρετα σε α και η : ἡ χώρα / ἡ τιμή Θηλυκά

Διαβάστε περισσότερα

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός

Δείγμα εξέτασης. Ο νέος σχεδιασμός Δείγμα εξέτασης Ο νέος σχεδιασμός Περιεχόμενα I. Εισαγωγή και γενικές οδηγίες II. Προετοιμασία: θεματικές ενότητες, λεξιλόγιο και Γραμματική 1. Δομή της γραπτής εξέτασης 1.1 Κατανόηση γραπτού λόγου 1.2

Διαβάστε περισσότερα

Οι σύνθετες προτάσεις αποτελούνται από δύο ή περισσότερες απλές προτάσεις που συνδέονται μεταξύ τους με συνδετικά στοιχεία.

Οι σύνθετες προτάσεις αποτελούνται από δύο ή περισσότερες απλές προτάσεις που συνδέονται μεταξύ τους με συνδετικά στοιχεία. Οι σύνθετες προτάσεις Οι σύνθετες προτάσεις αποτελούνται από δύο ή περισσότερες απλές προτάσεις που συνδέονται μεταξύ τους με συνδετικά στοιχεία. Παράταξη και υπόταξη Υπάρχουν δύο ειδών συνδέσεις μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4)

ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. Αριστοτέλους Πολιτικά, Θ 2, 1 4) 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2013 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αριστοτέλους Πολιτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ

ΑΠΛΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΑΠΛΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΙΑ ΞΕΝΟΥΣ ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ 1 ΤΑ ΑΡΘΡΑ Στην Ελληνική γλώσσα έχουμε 2 είδη άρθρων, το οριστικό και το αόριστο. α. Το αόριστο άρθρο συνοδεύει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ενότητα 3 ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15. Α. Η διαχρονικότητα της Ελληνικής Γλώσσας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15. Α. Η διαχρονικότητα της Ελληνικής Γλώσσας Α. Η διαχρονικότητα της Ελληνικής Γλώσσας Η γλώσσα που μιλούμε σήμερα, η Νεοελληνική, είναι αποτέλεσμα μιας συνεχούς εξελικτικής πορείας της Ελληνικής Γλώσσας μέσα στους αιώνες. Η Ελληνική Γλώσσα, παρά

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο 1 Δ1 Ελληνικό αλφάβητο Γραφή-προφοράτονισμός Δ2 Ανάγνωση ασκήσεις γραφής. Δ3 Απλοί χαιρετισμοί. 2 Δ1 Εμπέδωση της γραφής της ανάγνωσης. Ορθογραφία απλών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Δ Δημοτικού Δ 1 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασικό λεξιλόγιο Ενότητα 1η Ένα ακόμη σκαλί Σεπτέμβρης, φύλλο,

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5

Απλές ασκήσεις για αρχάριους μαθητές 5 Περιεχόμενα Το ελληνικό αλφάβητο... 9 Ενεστώτας (το βοηθητικό ρήμα είμαι) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία) Γραμματική...10 Ενεστώτας (ενεργητική φωνή, α συζυγία και βοηθητικό ρήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο γραπτός λόγος είναι μια βασική μορφή επικοινωνίας του ανθρώπου που τον βοηθά να αντλήσει, αλλά και να μεταδώσει γνώσεις και πληροφορίες. Απαραίτητη για το σκοπό αυτό είναι η κατάκτηση των δεξιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΡΗΜΑΤΑ Ρήµατα λέγονται οι λέξεις, που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγµα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε µια κατάσταση.

ΡΗΜΑΤΑ Ρήµατα λέγονται οι λέξεις, που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγµα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε µια κατάσταση. ΡΗΜΑΤΑ Ρήµατα λέγονται οι λέξεις, που φανερώνουν ότι ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγµα ενεργεί ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε µια κατάσταση. Αριθµοί του ρήµατος 1. Ο µαθητής γράφει. 2. Οι µαθητές γράφουν. 3. Το

Διαβάστε περισσότερα