Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 Ρύπανση της ατµόσφαιρας Στην ατµόσφαιρα της Γης οφείλεται η ύπαρξη ζωής. Χωρίς αυτήν ο άνθρωπος δε µπορεί να επιβιώσει. Ωστόσο παρατηρείται ρύπανσή της εξαιτίας των αέριων αποβλήτων των πόλεων (εργοστάσια, αυτοκίνητα κ.ά.). Η ακατάπαυστη εκποµπή αέριων ρύπων, κυρίως τα τελευταία χρόνια, έχει αποβεί µοιραία για την υγεία των ανθρώπων αυξάνοντας σηµαντικά τον αριθµό δυσλειτουργιών του αναπνευστικού συστήµατος. Για το λόγο αυτό, θα δούµε πώς η πολιτεία µεριµνά για την προστασία των πολιτών και τι µέτρα θεσπίζει µε στόχο τη µείωση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης. Τέλος, θα αναλύσουµε πώς ο καθένας µας µπορεί να συµβάλλει στην καταπολέµηση του προβλήµατος αυτού, προκειµένου να βελτιωθεί η ποιότητα της ζωής µας. Εικόνα 1 Ρύπανση 1.1 Τι είναι ατµοσφαιρική ρύπανση και πως προκαλείται Με τον όρο ατµοσφαιρική ρύπανση εννοούµε την οποιαδήποτε ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του ατµοσφαιρικού αέρα, η οποία είναι ή µπορεί υπό προϋποθέσεις να γίνει, ζηµιογόνος για τον άνθρωπο, τους υπόλοιπους φυτικούς και ζωικούς οργανισµούς αλλά και τις βιοµηχανικές διαδικασίες, τις συνθήκες ζωής και τους πολιτιστικούς θησαυρούς. 1

2 ΠΩΣ ΠΡΟΚΑΛΕΙΤΑΙ Παρόλο που οι περισσότεροι πιστεύουν πως η ατµοσφαιρική ρύπανση προκαλείται µόνο από ανθρώπινες δραστηριότητες προκαλείται και από φυσικά αίτια Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης αποτελεί την µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων. Τα δέντρα και τα φυτά, παρά την συµβολή τους στην µετατροπή, µέσω της φωτοσύνθεσης, του διοξειδίου του άνθρακος της ατµόσφαιρας σε οξυγόνο, αποτελούν τα ίδια τη µεγαλύτερη πηγή υδρογονανθράκων του πλανήτη. Ανθρώπινες ραστηριότητες Οι ανθρωπογενείς εκποµπές είναι κυρίως υπεύθυνες για τα µεγάλα περιβαλλοντικά προβλήµατα που εµφανίσθηκαν. Η ατµοσφαιρική ρύπανση προκαλείται κυρίως από τρεις ανθρώπινες δραστηριότητες, τη βιοµηχανία, τις µεταφορές και τα νοικοκυριά. Σε µια τυπική πόλη, η βιοµηχανία ευθύνεται για το 50% της ατµοσφαιρικής ρύπανσης, τα µέσα µεταφοράς για το 35%, ενώ τα νοικοκυριά για το 15%. Εικόνα 2 Ατµοσφαιρική Ρύπανση από ανθρώπινες ραστηριότητες ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟΙ ΡΥΠΟΙ Η ατµοσφαιρική ρύπανση δηµιουργείται συνήθως στις µεγάλες πόλεις και προκαλείται από την έκλυση δηλητηριωδών αερίων όπως το µονοξείδιο του 2

3 άνθρακα και του αζώτου, το διοξείδιο του αζώτου και του θείου. Οι σηµαντικότεροι ρύποι είναι οι παρακάτω : Όζον (Ο3): Είναι άχρωµο αέριο και αποτελεί το κύριο συστατικό του φωτοχηµικού νέφους, κοντά στην επιφάνεια της Γης. Στην ανώτερη ατµόσφαιρα (στρατόσφαιρα), ωστόσο, το όζον έχει ευεργετικό ρόλο, προστατεύοντάς µας από τις βλαβερές ακτίνες του Ήλιου. Πηγές: Το όζον σχηµατίζεται στη κατώτερη ατµόσφαιρα, ως αποτέλεσµα χηµικών αντιδράσεων µεταξύ οξυγόνου, πτητικών οργανικών ενώσεων (VOCs) και οξειδίων του αζώτου, µε τη βοήθεια της ηλιακής ακτινοβολίας, κυρίως, όταν έχουµε καλό, ζεστό καιρό. Πηγές αυτών των βλαβερών ρύπων είναι τα οχήµατα, τα εργοστάσια, οι χωµατερές, τα χηµικά διαλυτικά και πολλές άλλες µικρές πηγές, όπως βενζινάδικα, αγροτικός εξοπλισµός, κ.λπ. Μονοξείδιο του άνθρακα (CO): Είναι άοσµο και άχρωµο αέριο και εκπέµπεται από τις εξατµίσεις των µηχανών των αυτοκινήτων και από κάθε είδος µηχανές, όταν συντελείται ατελής καύση της καύσιµης ύλης. Πηγές: Κυρίως, τα βενζινοκίνητα αυτοκίνητα. Υψηλές συγκεντρώσεις του µπορούν να βρεθούν σε κλειστά µέρη, όπως χώροι στάθµευσης (γκαράζ), ελλιπώς αεριζόµενες υπόγειες διαβάσεις, ή κατά µήκος των δρόµων, σε περιόδους κυκλοφοριακής αιχµής. 3

4 ιοξείδιο του αζώτου (ΝΟ 2 ): Είναι αέριο, µε καφέ χρώµα και ιδιάζουσα οσµή. Σε υψηλές συγκεντρώσεις, είναι υπεύθυνο για την άσχηµη καφέ όψη του ουρανού των πόλεων. Πηγές: Η χρήση καυσίµων, κυρίως σε αυτοκίνητα και φορτηγά αλλά και σε βιοµηχανικούς καυστήρες ή σε σταθµούς ηλεκτροπαραγωγής, παράγει µονοξείδιο του αζώτου (ΝΟ). Αυτό, µε διάφορες χηµικές αντιδράσεις, που ενισχύονται µε την παρουσία της ηλιακής ακτινοβολίας, µετατρέπεται σε διοξείδιο του αζώτου. Σωµατίδια: Είναι υλικά σε στερεή ή υγρή µορφή, που µπορούν να αιωρούνται στην ατµόσφαιρα, για µεγάλα χρονικά διαστήµατα. Πηγές: Βιοµηχανικές δραστηριότητες, παραγωγή τσιµέντου, γύψου, χυτήρια µεταλλεύµατος, αυτοκίνητα, πυρκαγιές, σκόνη από απογυµνωµένο έδαφος, αγροτικές δραστηριότητες, κατασκευές. ιοξείδιο του θείου (SO 2 ): Είναι αέριο άχρωµο, άοσµο και βρίσκεται σε χαµηλές συγκεντρώσεις. Έχει, όµως, έντονη ερεθιστική µυρωδιά, όταν βρίσκεται σε πολύ υψηλές συγκεντρώσεις. Πηγές: Εργοστάσια παραγωγής ενέργειας, βιοµηχανίες, κεντρικές θερµάνσεις, διυλιστήρια πετρελαίου, χηµικές βιοµηχανίες, χαρτοβιοµηχανίες. 4

5 Μόλυβδος (Pb): Ο µόλυβδος και οι ενώσεις του µπορούν να επηρεάσουν, δυσµενώς, την ανθρώπινη υγεία, είτε µέσω της κατάποσής τους, µε τη µορφή επιβαρηµένου µε µόλυβδο εδάφους, σκόνης, βαφών κ.λπ., είτε µε απευθείας εισπνοή. Αυτό είναι πολύ επικίνδυνο, ιδίως για τα µικρά παιδιά, που η συνήθειά τους να βάζουν τα χέρια στο στόµα τους συντελεί σε µεγαλύτερη λήψη δόσης µολύβδου, από το έδαφος και τη σκόνη. Πηγές: Μεταφορές, πηγές που κάνουν χρήση καυσίµων µε µόλυβδο, χρήση γαιανθράκων, βαριές βιοµηχανίες, χυτήρια, εργοστάσια µπαταριών, καύση απορριµµάτων. Τοξικοί αέριοι ρύποι: βενζόλιο. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν ρύποι όπως το αρσενικό, ο αµίαντος, και το Πηγές: Χηµικές βιοµηχανίες, βιοµηχανικές δραστηριότητες, εκποµπές από τα καύσιµα και τις µηχανές των οχηµάτων, και οικοδοµικά υλικά. Ρύποι υπεύθυνοι για τη µείωση του στρατοσφαιρικού όζοντος: Είναι χηµικά, όπως οι χλωροφθοριοµένοι υδρογονάνθρακες (CFCs), halons, ο τετραχλωριούχος άνθρακας, το µεθυλικό χλωροφόρµιο, που χρησιµοποιούνται ως ψυκτικές ουσίες και σε διάφορες βιοµηχανικές δραστηριότητες. Αυτές οι ενώσεις αιωρούνται στον αέρα, για µεγάλο χρονικό διάστηµα και σιγά-σιγά συγκεντρώνονται στην ανώτερη ατµόσφαιρα, όπου καταστρέφουν τον προστατευτικό µανδύα του όζοντος, ο οποίος εµποδίζει τη βλαβερή υπεριώδη (UV) ακτινοβολία να φθάσει στην επιφάνεια της Γης. 5

6 Πηγές: Βιοµηχανική και οικιακή ψύξη, καθαριστήρια, συσκευές κλιµατισµού στο σπίτι και το αυτοκίνητο, µερικά υλικά που χρησιµοποιούνται στην κατάσβεση πυρκαγιών, και προϊόντα από αφρώδες πλαστικό. Αέρια του θερµοκηπίου: Πηγές: Η κύρια ανθρωπογενής πηγή των εκποµπών του διοξειδίου του άνθρακα είναι η κατανάλωση των καυσίµων, για την παραγωγή ενέργειας και τις µεταφορές. Το µεθάνιο προέρχεται από τις χωµατερές, τα µηρυκαστικά ζώα, τα ανθρακωρυχεία, τους ορυζώνες. Τα οξείδια του αζώτου προέρχονται, από βιοµηχανικές δραστηριότητες, όπως η παραγωγή του νάιλον. 1.2 Επιπτώσεις της ατµοσφαιρικής ρύπανσης Η ρύπανση του αέρα καταστρέφει κυρίως τους πνεύµονες και τις αεροφόρους οδούς αλλά µπορεί να προκαλέσει βλάβη και σε άλλα όργανα. Λοιπόν υπάρχουν τέσσερα είδη επιπτώσεων στην υγεία των ανθρώπων από την αέρια ρύπανση 1. Βραχυχρόνιες ή οξείες αναπνευστικές επιπτώσεις 2. Μακροχρόνιες ή χρόνιες αναπνευστικές επιπτώσεις 3. Καρκίνο του πνεύµονα 4. Μη αναπνευστικές επιπτώσεις 6

7 Οξείες αναπνευστικές επιπτώσεις 1. Κρίσεις άσθµατος Το άσθµα είναι µια πάθηση που προσβάλλει πολλούς Έλληνες, κατά την οποία οι αεροφόροι οδοί στενεύουν απότοµα, παρεµποδίζοντας τη ροή του αέρα διαµέσου των πνευµόνων. Το στένεµα προκαλείται από συσπάσεις των µικρών µυών που περιβάλλουν τις αεροφόρους οδούς και από την έκκληση µεγάλης ποσότητας παχύρρευστης βλέννας που τους φράσσει. Μια κρίση µπορεί να ξεκινήσει από µια αλλεργική αντίδραση σε µια ξένη ουσία και από µια ποικιλία άλλων ερεθισµάτων, όπως είναι οι αναπνευστικές µολυσµατικές ασθένειες, η σωµατική άσκηση, ο κρύος αέρας και η συναισθηµατική ένταση 2. Υπερευαίσθητες αεροφόροι οδοί Πολλοί άνθρωποι στην Ελλάδα έχουν αυτό που λέµε υπερευαίσθητες αεροφόρους οδούς, οι οποίες συστέλλονται πολύ πιο εύκολα από το µέσο όρο όταν έρχονται σε επαφή µε ξένα σώµατα. Αντίθετα προς το άσθµα, η µερική συστολή των αεροφόρων οδών είναι ένας φυσιολογικός µηχανισµός άµυνας για να εµποδιστεί η εισπνοή επιβλαβών ουσιών. Στους ανθρώπους µε υπερευαίσθητες αεροφόρους οδούς, συνήθως αυτές αντιδρούν σε επίπεδα που δεν ενοχλούν τον περισσότερο κόσµο. Τα συµπτώµατα είναι παρόµοια µε το άσθµα όπως η βραχεία αναπνοή και ο βήχας. Το διοξείδιο του θείου, τα αιωρούµενα σωµατίδια, το όζον και τα οξείδια του αζώτου είναι γνωστό ότι προκαλούν την ενεργοποίηση των αεροφόρων οδών 3. Αναπνευστικές µολυσµατικές ασθένειες Ο ρυθµός ανάπτυξης των αναπνευστικών µολυσµατικών ασθενειών, ιδιαίτερα στα παιδιά, αυξάνεται µε την ατµοσφαιρική ρύπανση. Οι µολυσµατικές ασθένειες του ανώτερου αναπνευστικού συστήµατος, όπως είναι το κρυολόγηµα, η γρίπη και η 7

8 φαρυγγίτιδα σχετίζονται µε τα θειικά, το διοξείδιο του θείου και τα αιωρούµενα σωµατίδια στον αέρα των εξωτερικών χώρων. Μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι οι συγκεντρώσεις του όζοντος και του διοξειδίου του αζώτου εξασθενίζουν την αντίσταση στις βακτηριακές µολυσµατικές ασθένειες, όπως είναι η πνευµονία και η οξεία βρογχίτιδα. Οι αέριοι ρυπαντές εξουδετερώνουν τους µηχανισµούς καθαρισµού οι οποίοι αποµακρύνουν τους ιούς και τα βακτήρια από την αναπνευστική οδό, και αχρηστεύουν τα κύτταρα που καταπολεµούν τις µολυσµατικές ασθένειες 4. Αντιστρεπτές µεταβολές στις πνευµατικές λειτουργίες Από τους αέριους ρυπαντές προκαλούνται επίσης βραχυχρόνιες, αναστρέψιµες µεταβολές στην λειτουργία των πνευµόνων. Για παράδειγµα, η µέγιστη ποσότητα αέρα που µπορεί να εισπνευσθεί ή να εκπνευσθεί µέσα σε ένα δευτερόλεπτο µειώνεται τόσο στα παιδιά όσο και στους υγιείς ενήλικες, όταν αυτοί εκτίθενται σε αυξηµένες συγκεντρώσεις ενός ρυπαντή, αλλά επανέρχεται σε φυσιολογικές τιµές όταν η έκθεση σταµατήσει. Κατά πόσο τέτοιες µεταβολές υποδεικνύουν ότι έχει συµβεί µακροχρόνια βλάβη δεν είναι ακόµη γνωστό. Χρόνιες αναπνευστικές επιπτώσεις Οι δύο κύριες χρόνιες επιπτώσεις από την µακροχρόνια έκθεση σε αέριους ρυπαντές, εκτός από τον καρκίνο του πνεύµονα, είναι η αποφρακτική πνευµονική νόσος (chronic obstructive pulmonary disease, COPD) και οι αλλαγές στην ανάπτυξη και τη γήρανση των πνευµόνων. Η αποφρακτική πνευµονική νόσος είναι στην πραγµατικότητα µια οµάδα ασθενειών που έχουν ως κοινό σύµπτωµα την κοµµένη ανάσα. Επειδή µια σαφής διάγνωση είναι συχνά δυνατή µετά θάνατον, τα προβλήµατα υγείας συσσωρεύονται. Η οµάδα περιλαµβάνει τη χρόνια βρογχίτιδα,, το εµφύσηµα και την ασθένεια της µικρής αεροφόρου οδού. Η χρόνια βρογχίτιδα περιλαµβάνει τη συνεχή έκκριση υπερβολικών ποσοτήτων βλέννας στις αεροφόρους οδούς το κύριο σύµπτωµα της είναι ο διαρκής φλεγµατώδης βήχας. Το εµφύσηµα είναι η καταστροφή των τοιχωµάτων των κυψελίδων και υποδηλώνεται µε τη 8

9 κοµµένη ανάσα που δεν συνοδεύεται όµως από βήχα. Η ασθένεια της µικρής αεροφόρου οδού περιλαµβάνει την φλεγµονή και το στένεµα των µικρότερων αεροφόρων οδών (µικρών βρόγχων) και είναι το πρώτο σηµάδι της αποφρακτικής πνευµονικής νόσου που επιφέρει το κάπνισµα. Αυτές οι ασθένειες µπορεί να εµφανίζονται ξεχωριστά ή και µαζί. Οι άνθρωποι µε αποφρακτική πνευµονική ασθένεια έχουν ασθενικούς πνεύµονες. Η διάρκεια ζωής τους εξαρτάται κατά πολύ από το πόσο ευαίσθητοι είναι σε αναπνευστικές µολυσµατικές ασθένειες, όπως είναι η γρίπη και η πνευµονία. Περίπου 10 εκατοµµύρια άνθρωποι στις Ηνωµένες Πολιτείες βασανίζονται από την αποφρακτική πνευµονική νόσο. 1. Αποφρακτική πνευµονική νόσος Οι αρτηρίες φυσιολογικά είναι λείες εσωτερικά, αλλά µε την πάροδο του χρόνου το εσωτερικό τους τοίχωµα µπορεί να γίνει ανώµαλο και παχύ από εναποθέσεις υλικών όπως χοληστερόλη, ασβέστιο και κατεστραµµένα κύτταρα. Οι εναποθέσεις αυτές αποτελούν τη λεγόµενη αθηρωµατική πλάκα, που είναι κάτι παρόµοιο µε το "πουρί" των σωλήνων νερού. Καθώς συσσωρεύεται µεγαλύτερη ποσότητα υλικού, οι αρτηρίες στενεύουν και σκληραίνουν. Αυτό ονοµάζεται αθηροσκλήρυνση. Η αθηροσκλήρυνση µπορεί να στενέψει µια αρτηρία (στένωση) ή να την κλείσει εντελώς (απόφραξη). Η αθηροσκλήρυνση έχει την τάση να εµφανίζεται στις θέσεις όπου οι αρτηρίες διακλαδίζονται. Οι κυριότερες αιτίες της είναι το κάπνισµα, οι εκθέσεις λόγω επαγγέλµατος σε ουσίες όπως το κάρβουνο και η βαµβακόσκονη, οι υψηλές συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου και τα αιωρούµενα σωµατίδια και ασφαλώς γενετικοί παράγοντες. Η ατµοσφαιρική ρύπανση παίζει ρόλο ποικιλοτρόπως. Κάποια στοιχεία δείχνουν ότι ένα βεβαρυµµένο ιστορικό αναπνευστικών µολυσµατικών ασθενειών κατά την παιδική ηλικία µπορεί να συµβάλει στην εκδήλωση πνευµονικής ασθένειας σε µεγαλύτερη ηλικία, και όπως προαναφέρθηκε, η ατµοσφαιρική ρύπανση αυξάνει τις µολυσµατικές ασθένειες στην παιδική ηλικία. Σύµφωνα µε µελέτες που έγιναν στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η ατµοσφαιρική ρύπανση έχει επίσης συνδεθεί µε την αποφρακτική πνευµονική νόσο στους Μορµόνους, µια οµάδα ανθρώπων µε πολύ 9

10 χαµηλό ποσοστό καπνιστών. Όσο µακρύτερη χρονικά και µεγαλύτερη είναι η έκθεση στο διοξείδιο του θείου και στα θειικά σωµατίδια του εξωτερικού αέρα, τόσο πιο εκτεταµένα και σοβαρά είναι τα συµπτώµατα της ασθένειας. Μελέτες σε πειραµατόζωα έχουν δείξει ότι η µακροχρόνια έκθεση σε διοξείδιο του αζώτου και σε όζον προκαλεί καταστροφή των τοιχωµάτων των κυψελίδων, παρόµοια µε το εµφύσηµα. 2. Ανάπτυξη και γήρανση των πνευµόνων Η ανάπτυξη των πνευµόνων επηρεάζεται επίσης από τη ρύπανση του αέρα. Οι πνεύµονες, κανονικά, αναπτύσσονται µέχρι την ηλικία των 20 ετών, και µετά, µε αργό ρυθµό και καθώς περνούν τα χρόνια µειώνεται η ικανότητα τους να συγκρατούν τον αέρα. Σε παιδιά ηλικίας 6 έως 12 χρόνων έχουν παρατηρηθεί µειωµένοι ρυθµοί ανάπτυξης των πνευµόνων που συσχετίζονται µε συγκεκριµένους εσωτερικούς αέριους ρυπαντές. Οι µεταβολές είναι µεγαλύτερες στα σπίτια όπου ζουν καπνιστές. Σε κάποιον ενήλικα, ένα µέγεθος πνευµόνων µικρότερο από το κανονικό σηµαίνει λιγότερα αποθέµατα ενάντια στην αναπόφευκτη συρρίκνωση των πνευµόνων µε τα γεράµατα και ενάντια στην ενδεχόµενη προσβολή από την αποφρακτική πνευµονική νόσο που συµβαίνει συνήθως στις µεγαλύτερες ηλικίες. Καρκίνος του πνεύµονα Ο καρκίνος του πνεύµονα είναι ο κύριος θανατηφόρος καρκίνος τόσο µεταξύ των ανδρών όσο και των γυναικών και είναι υπεύθυνος για πάνω από το ¼ όλων των θανάτων από καρκίνο. Το κάπνισµα είναι η κύρια αιτία του καρκίνου του πνεύµονα. Η ατµοσφαιρική ρύπανση προκαλεί καρκίνους του πνεύµονα, αλλά το ακριβές ποσοστό είναι υπό αµφισβήτηση. Μερικοί ειδικοί επιστήµονες υποστηρίζουν ότι η ατµοσφαιρική ρύπανση προκαλεί ένα µικρό µόνο ποσοστό όλων των περιστατικών, ενώ άλλοι πάλι ισχυρίζονται ότι αυτό είναι το 20% ή και περισσότερο. Είναι γνωστό ότι στον αέρα των εσωτερικών χώρων και στον ρυπασµένο αέρα των πόλεων περιέχονται καρκινογόνες ουσίες. Οι χηµικές αναλύσεις του αέρα αποδεικνύουν την 10

11 παρουσία παραπροϊόντων καύσης που προκαλούν καρκίνο, όπως είναι τα βενζο[α]πυρένια και οι διοξίνες, ίνες όπως ο αµίαντος και µέταλλα όπως το αρσενικό και το κάδµιο. Οι τοξικολογικές µελέτες δείχνουν ότι µέρη ρυπασµένου αέρα µπορεί να παράγουν όγκους στους πνεύµονες ποντικών, αρουραίων και χάµστερς και µπορεί να προκαλέσουν βλάβη στο γενετικό υλικό του DNA. Από µελέτες σε ανθρώπινους πληθυσµούς έχει διαπιστωθεί αυξηµένος ρυθµός ανάπτυξης καρκίνου σε περιοχές κοντά σε χυτήρια και εργοστάσια, σε πόλεις συγκριτικά µε τις αγροτικές περιοχές, και σε σχέση µε τη διάρκεια της έκθεσης στη ρύπανση. Το σηµαντικότερο ερώτηµα που έχει τεθεί είναι σε τι έκταση αυτά τα υλικά από µόνα τους προκάλεσαν καρκίνο συγκριτικά µε τον καπνό του τσιγάρου. Ο καπνός του τσιγάρου αλληλεπιδρά συνεργικά µε άλλα καρκινογόνα όπως το ραδόνιο, ο αµίαντος, το αρσενικό και τα αλκοολούχα ποτά, αυξάνοντας την επικινδυνότητα καρκίνου που συνεπάγεται καθένα υλικό χωριστά. Οι άνθρωποι που δεν είναι καπνιστές και πεθαίνουν, µπορεί να υπήρξαν καπνιστές στα νιάτα τους, ενώ πολλοί άνθρωποι που ποτέ δεν κάπνισαν είναι παθητικοί καπνιστές είτε στον εργασιακό τους χώρο είτε στο σπίτι. Αυτά και άλλα προβλήµατα καθιστούν ασαφή τον ρόλο των ατµοσφαιρικών ρυπαντών στην ανάπτυξη καρκίνων του πνεύµονα. Ωστόσο, η Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Προστασίας (Environmental Protection Agency, EPA) των ΗΠΑ εκτιµά ότι από έως και περιστατικά καρκίνου του πνεύµονα ετησίως προκαλούνται από το ραδόνιο, ενώ τα περισσότερα από αυτά αφορούν σε καπνιστές. Μη αναπνευστικές επιπτώσεις Οι ατµοσφαιρικοί ρυπαντές, εκτός από τους πνεύµονες, επιδρούν και σε άλλα όργανα του σώµατος. Όταν αναπνέουµε, οι ρυπαντές µπορεί να απορροφηθούν στην 11

12 αιµατική ροή και να φθάσουν σε όλες τις περιοχές του σώµατος (βλέπε Κεφάλαιο 4, Υποκεφάλαιο Α) Οι δια αέρος µεταφερόµενος µόλυβδος προκαλεί νευρικές διαταραχές στα παιδιά, καθώς και µαθησιακά προβλήµατα (µείωση στους δείκτες ευφυΐας IQ) και υπερδραστηριότητα βλάβη των νεφρών που οδηγεί σε υψηλή αρτηριακή πίεση τόσο στα παιδιά όσο και τους ενήλικες και οξεία δηλητηρίαση. Τα επίπεδα µολύβδου έχουν µειωθεί σηµαντικά τα τελευταία 20 χρόνια καθώς η βενζίνη που περιέχει µόλυβδο έχει σταδιακά αποσυρθεί, αλλά τα υπολείµµατα του µολύβδου στο έδαφος, από τα προηγούµενα χρόνια, αποτελούν µια συνεχή πηγή έκθεσης. Το βενζόλιο είναι µια από τις αιτίες ανάπτυξης λευχαιµίας στους εργαζόµενους σε βιοµηχανίες χηµικών και ελαστικών και εκλύεται κατά την διύλιση και καύση της βενζίνης. Επειδή οι συγκεντρώσεις βενζολίου στον αέρα είναι χαµηλές, είναι δύσκολο να γνωρίζουµε ποιες είναι οι επιπτώσεις στο γενικό πληθυσµό. Οι εκτιµήσεις επικινδυνότητας που έγιναν στο λεκανοπέδιο του Λος Άντζελας κατέληξαν στο ότι το βενζόλιο στον αέρα των εξωτερικών χώρων προκαλεί 100 περιστατικά καρκίνου το χρόνο. Επίσης πολλοί άλλοι οργανικοί διαλύτες συσχετίζονται µε νευρικές διαταραχές στους εργαζόµενους, αλλά οι συγκεντρώσεις είναι τόσο χαµηλές που είναι δύσκολο να ευθύνονται για αυτές τις διαταραχές. Το µονοξείδιο του άνθρακα µπορεί να παίζει εν µέρει ρόλο στην ανάπτυξη ισχαιµικής καρδιοπάθειας, κατά την οποία ο µυς της καρδιάς δεν οξυγονώνεται αρκετά, για µακρές χρονικές περιόδους, και έτσι οι ιστοί του αργοπεθαίνουν. Παρόµοια, η επιπρόσθετη ένταση στην καρδιά και στους πνεύµονες που προκαλείτε από έλλειψη οξυγόνου κατά την διάρκεια έντονων εκθέσεων σε µονοξείδιο του άνθρακα (για παράδειγµα όταν καπνίζουµε τσιγάρο ή όταν 12

13 µποτιλιαριζόµαστε σε ώρα κυκλοφοριακής αιχµής) µπορεί να προκαλέσει καρδιακή προσβολή. Επιπτώσεις στα φυτά Οι αέριοι ρύποι εισχωρούν στο σύστηµα του φυτού άµεσα ή έµµεσα. Ο άµεσος τρόπος είναι ανάλογος µε την ανθρώπινη εισπνοή. Με τη διάχυση του αέρα µέσα και έξω από το φύλλο, οι αέριοι ρύποι έχουν ένα άµεσο µονοπάτι να εισέλθουν στο κυτταρικό σύστηµα της δοµής του φύλλου. Συµβαίνει επίσης άµεση απόθεση σωµατιδιακής ύλης στις εξωτερικές επιφάνειες των φύλλων, εµποδίζοντας την κανονική αναπνοή και τους µηχανισµούς φωτοσύνθεσης. Ο έµµεσος τρόπος µε τον οποίο οι αέριοι ρύποι εισχωρούν στο εσωτερικό του φυτού, είναι µέσω του ριζικού συστήµατος. Η απόθεση των αερίων ρύπων στο έδαφος και στα επιφανειακά νερά µπορεί να προκαλέσει αλλαγή στην περιεκτικότητα σε θρεπτικά, του εδάφους στη γειτονιά του φυτού. Αυτή η αλλαγή των εδαφικών συνθηκών οδηγεί σε άµεσες και έµµεσες επιδράσεις των αερίων ρύπων στη βλάστηση και στα φυτά. Οι κυριότεροι τοξικοί ρύποι για τα φυτά: Το όζον (η δράση του είναι επιβλαβής στα γεωργικά φυτά και ιδιαίτερα στα κηπευτικά και στον καπνό, δηµιουργεί λευκές κηλίδες στα φύλλα, οι βελόνες των κωνοφόρων γίνονται καφέ και σε εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις νεκρώνονται), το διοξείδιο του θείου και το διοξείδιο του αζώτου (τα όξινα σωµατίδια πέφτοντας µε την βροχή στο έδαφος των δασών για δεκαετίες έχουν προκαλέσει ανισορροπία στο έδαφος το οποίο σαν επακόλουθο προκαλεί σοβαρές ανεπάρκειες σε συγκεκριµένα στοιχεία απαραίτητα για την ανάπτυξη των φυτών. Τα δέντρα έτσι γίνονται αδύναµα στα έντοµα και στην ξηρασία. Μεγάλο µέρος των δασών στην βόρεια και κεντρική Ευρώπη δείχνει σηµάδια φθοράς εξαιτίας της όξινης βροχής. 13

14 Οι φθοριούχες ενώσεις (προσβάλλουν κυρίως το περίγραµµα των µεγάλων φύλλων, όπως της αµπέλου και των µονοκοτυλήδονων και δίνουν στα φύλλα τους σταχτί ή ανοικτό πράσινο χρώµα, επίσης πολύ ευαίσθητα σ αυτές είναι τα οπωροφόρα δέντρα -βερικοκιά, δαµασκηνιά κ.ά.- και τα άνθη - γλαδιόλα, τουλίπα κ.ά.). Οι πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs) (για παράδειγµα σε υψηλές συγκεντρώσεις αιθυλενίου µαραίνονται τα σέπαλα, προκαλούνται δυσµορφίες στα φύλλα, αποβολή των ανθέων, αποτυχία στο ν ' ανοίξουν τα φύλλα κανονικά, αποκοπή των φύλλων) 1.3 Τρόποι αντιµετώπισης Η ζωή τα τελευταία χρόνια τόσο στα µεγάλα αστικά κέντρα όσο και σε µικρότερες πόλεις είναι ανυπόφορη, λόγω της ρύπανσης της ατµόσφαιρας. Προκειµένου να αντιµετωπιστεί το αυτό λαµβάνονται συνεχώς πρωτοβουλίες, τόσο από το άτοµο όσο και από την κοινωνία. Τα τελευταία χρόνια η ελληνική κυβέρνηση εφάρµοσε πληθώρα µέτρων. Κατάσταση στις πόλεις 14

15 Μέτρα για την καταπολέµηση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης άρχισαν ουσιαστικά να εφαρµόζονται από το 1978 και είχαν τότε ως στόχο τη µείωση των τιµών του διοξειδίου του θείου και του µολύβδου, δύο ρύπων ιδιαίτερα επιβαρυντικών στην ανθρώπινη υγεία που εµφανίζονταν σε υψηλές τιµές. Η αντιµετώπιση του διοξειδίου του θείου : Έγινε αρχικά µε την απαγόρευση της χρήσης µαζούτ στις κεντρικές θερµάνσεις και στη συνέχεια µε συνεχείς µειώσεις της περιεκτικότητας σε θείο τόσο του µαζούτ όσο και του πετρελαίου. Τα αποτελέσµατα ήταν θεαµατικά και συνετέλεσαν ώστε σήµερα το πρόβληµα του διοξειδίου του θείου να ελέγχεται πλήρως. Η αντιµετώπιση του µολύβδου: Έγινε µε συνεχείς µειώσεις της περιεκτικότητας του µολύβδου στη βενζίνη µέχρι της τελικής κατάργησης από 1/1/2002 της µολυβδωµένης βενζίνης που είχε ως αποτέλεσµα να µην υπάρχει σήµερα πρόβληµα από τον ρύπο αυτό. Το σηµαντικότερο πάντως µέτρο που οδήγησε σε µείωση αρχικά και σταθεροποίηση στη συνέχεια της φωτοχηµικής ρύπανσης, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ήταν η απόσυρση των παλαιών ΙΧ αυτοκινήτων (περίοδος εφαρµογής ). (1) 15

16 αµόλυβδη βενζίνη 1 Μία ακόµα πηγή ατµοσφαιρικής ρύπανσης είναι η εκποµπή ρύπων από τη λεγόµενη «κεντρική θέρµανση». Για την αντιµετώπισή της θεσπίστηκαν: 1. Υποχρεωτική αλλαγή των καυστήρων πετρελαίου µε καυστήρες φυσικού αερίου. Γενίκευση χρήσης φυσικού αερίου σε δηµοτικά κτίρια και σχολεία. 2. Βέλτιστη λειτουργία καυστήρων θέρµανσης. 3. Επιθεώρηση λεβήτων και πρότυπα ελάχιστης ενεργειακής απόδοσης. Το Ελληνικό δίκαιο για την προστασία της ατµόσφαιρας εξελίσσεται και εµπλουτίζονται την τελευταία εικοσιπενταετία βασιζόµενο κατά κύριο λόγο στο αντίστοιχο ευρωπαϊκό δίκαιο. Το 80% των Ελληνικών νοµοθετικών διατάξεων αποτελείται από οδηγίες, κανονισµούς και διατάξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες υιοθετούνται στις Βρυξέλλες µε την συµµετοχή της Ελλάδας. Κατά συνέπεια, οι νόµοι που ισχύουν στην Ελλάδα είναι κοινοί µε αυτούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σήµερα η νοµοθεσία αριθµεί περισσότερες από 70 οδηγίες που καθορίζουν τα όρια εκποµπής ορισµένων ρύπων καθώς και τα όρια εκποµπής από συγκριµένες πηγές ρύπανσης, όπως αυτοκίνητα και πηγές παραγωγής ενέργειας. Η ατµοσφαιρική ρύπανση αποτελεί µία από τις επτά βασικές προτεραιότητες της περιβαλλοντικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και µία από τις θεµατικές στρατηγικές που προβλέπονται στο πρόγραµµα δράσης της. Τον Σεπτέµβριο του 2005 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε µία νέα θεµατική στρατηγική για την ατµοσφαιρική ρύπανση. Οι στόχοι ως το 2020 είναι: 16

17 1. Μείωση κατά 47% της απώλειας προσδόκιµου επιβίωσης εξαιτίας της έκθεσης σε σωµατίδια. 2. Μείωση κατά 10% των περιπτώσεων θνησιµότητας εξαιτίας του όζοντος. 3. Μείωση των πλεονασµάτων όξινων επικαθίσεων κατά 74% και 39% στις δασικές ζώνες και στις επιφάνειες γλυκών νερών αντίστοιχα, 4. Μείωση κατά 43% των ζωνών στων οποίων τα οικοσυστήµατα παρατηρείται ευτροφισµός Η υλοποίηση των ανωτέρω στόχων προϋποθέτει, σε σχέση µε τις τιµές του 2000, µείωση των εκποµπών: SO2 κατά 82%, Nox κατά 60%, πτητικών οργανικών ενώσεων κατά 51%, αµµωνίας κατά 27%. Η ισχύουσα νοµοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης διακρίνεται στις ακόλουθες κατηγορίες: 1. εκποµπές συγκεκριµένων ρύπων, 2. εκποµπές από εγκαταστάσεις, 3. εκποµπές από τα αυτοκίνητα 4. εκποµπές από τα καύσιµα, 5. ενέργεια 6. συµµετοχή Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διεθνείς Συµβάσεις. Εκποµπές συγκεκριµένων ρύπων: Οι ρύποι για τους οποίους η Ε.Ε. έχει καθορίσει οριακές τιµές είναι: 1. το διοξείδιο του θείου, το διοξείδια του αζώτου, τα αιωρούµενα σωµατίδια, ο µόλυβδος, το το βενζόλιο, το µονοξείδιο του άνθρακα, το το όζον, το το νικέλιο, το κάδµιο, το αρσενικό και ο υδράργυρος, το 2004 Εκποµπές από εγκαταστάσεις Η Ελλάδα ακολουθεί τις οδηγίες της Ε.Ε. σχετικά µε: 1. την καταπολέµηση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης από βιοµηχανικές εγκαταστάσεις 2. τη µείωση της ρύπανσης από αυτοκίνητα 3. τον περιορισµό της ρύπανσης από την καύση απορριµµάτων 4. την ρύπανση από βιοµηχανικές και γεωργικές δραστηριότητες υψηλού δυναµικού ρύπανσης Σχετικά µε τις βιοµηχανικές εγκαταστάσεις, µειώνεται η καύση ορισµένων τύπων υγρών καυσίµων. Έχει θεσπιστεί πλαίσιο βάσει του οποίου απαιτείται άδεια για εκµετάλλευση εγκαταστάσεων που ενδέχεται να προκαλέσουν περιβαλλοντική καταστροφή. Η οδηγία ενσωµατώθηκε στο ελληνικό δίκαιο µε τις 17

18 ΚΥΑ(κοινές υπουργικές αποφάσεις)69269/5389/ και ΚΥΑ 75308/5512/ Για τις εκποµπές από αυτοκίνητα η Ε.Ε ρυθµίζει µε νέες οδηγίες της από το 1970 και µετά τις εκποµπές καυσαερίων από πετρελαιοκινητήρες και βενζινοκινητήρες, τις χαρακτηρίζει, εφόσον πρέπει, ως αντιρρυπαντικής τεχνολογίας και τέλος ρυθµίζει τον τεχνικό τους έλεγχο. Μέτρα για τον έλεγχο της ενεργειακής εξοικονόµησης Νέα µέτρα Τα προτεινόµενα νέα µέτρα αποσκοπούν στη ξηραντική µείωση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης µε έµφαση τα αστικά κέντρα. Με τη συνεχή γήρανση του στόλου των οχηµάτων και κατά συνέπεια την αναίρεση της µείωσης των αντίστοιχων εκποµπών ρύπων που επιτυγχάνεται από τα οχήµατα νέας τεχνολογίας. Κύριος λοιπόν στόχος των µµέτρων που ακολουθούν είναι η µµείωση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στα κύρια και δευτερεύοντα αστικά κέντρα µέσω του γρήγορου εκσυγχρονισµού του στόλου των οχηµάτων και µε βάση την αρχή «ο ρυπαίνων» πληρώνει». Ένα ακόµη µέτρο που έλαβε η πολιτεία είναι η θέσπιση νέων τελών κυκλοφορίας, τα λεγόµενα «περιβαλλοντικά» Περιβαλλοντικά Τέλη Κυκλοφορίας Είναι η αλλαγή του τρόπου υπολογισµού των τελών κυκλοφορίας, που σήµερα γίνεται µε βάση τον κυβισµό του κινητήρα, µε κλιµάκωση της χρέωσης των τελών κυκλοφορίας ανάλογα µε την περιβαλλοντική επιβάρυνση του κινητήρα των οχηµάτων. Η προµήθεια του σήµατος των «περιβαλλοντικών» πλέον τελών κυκλοφορίας θα πραγµατοποιείται όπως και σήµερα στο τέλος κάθε ηµερολογιακού έτους από πιστοποιηµένα σηµεία συναλλαγής (π.χ. τράπεζες) µε 18

19 απαραίτητη προϋπόθεση την προσκόµιση της κάρτας ελέγχου καυσαερίων του οχήµατος. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται ταυτόχρονα και ο θεσµός της κάρτας καυσαερίων ο οποίος έχει ατονήσει αφού περίπου τα µισά οχήµατα δεν εκδίδουν κάρτα. Περιβαλλοντική χρέωση κυκλοφορίας Αναµένεται να θεσπιστούν: Εισαγωγή µεταβλητών διοδίων στους αστικούς αυτοκινητοδρόµους ανάλογα µε την περιβαλλοντική επιβάρυνση του κινητήρα του οχήµατος. Κλιµάκωση του τέλους της ελεγχόµενης στάθµευσης, ανάλογα µε την περιβαλλοντική επιβάρυνση του κινητήρα του οχήµατος. Επιβολή συστήµατος χρέωσης εισόδου των οχηµάτων σε κεντρικές περιοχές των δήµων της χώρας (σε όσους ήµους το επιθυµούν) ανάλογα µε την περιβαλλοντική επιβάρυνση του κινητήρα του οχήµατος (2) Προς τον σκοπό αντιµετώπισης της ατµοσφαιρικής ρύπανσης από την οδική κυκλοφορία λαµβάνονται µέτρα αναφορικά µε: Την αναπροσαρµογή των τελών κυκλοφορίας, τα οποία καθίστανται πλέον «περιβαλλοντικά». Την απόσυρση παλαιών οχηµάτων και τη συνακόλουθη ανανέωση του στόλου αυτών. Την εφαρµογή «Πράσινου» ακτυλίου στην Αθήνα. 2. Για την εφαρµογή των ανωτέρω µέτρων τα οχήµατα κατατάσσονται στις ακόλουθες τέσσερις κλάσεις (Α έως ), µε βάση την περιβαλλοντική επιβάρυνση του κινητήρα αυτών, σύµφωνα µε τον πιο κάτω κατάταξη οχηµάτων σε κλάσεις βάσει περιβαλλοντικής επιβάρυνσης κινητήρα. Με την εφαρµογή του µέτρου θα επιτρέπεται η κυκλοφορία των σύγχρονων αυτοκινήτων αντιρρυπαντικής τεχνολογίας ανεξαρτήτως αριθµού κυκλοφορίας, ενώ για τα παλαιότερα θα ισχύει το σύστηµα των µονών - ζυγών και για τα ρυπογόνα θα επιτρέπεται η είσοδος στο κέντρο µόνο τις ηµέρες και ώρες που δεν ισχύει ο δακτύλιος. 19

20 20

21 ERROR: undefined OFFENDING COMMAND: f ~ STACK:

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη 1η Ημερίδα Εταιρείας Δημόσιας και Περιβαλλοντικής Υγιεινής 11 Ιουνίου 2010, Λάρισα Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη Τσιρόπουλος Νικ. Αναπληρωτής Καθηγητής,

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός Αέρια ρύπανση: Θεσμικό πλαίσιο, πηγές & υφιστάμενη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός ΤΕΕ τμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας, Μ.Ε. Περιβάλλοντος & Αειφορίας ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ Έλεγχος Ποιότητας Υλικών ΛΕΙΒΑΔΑΡΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΡΑΓΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O σύγχρονος τρόπος ζωής επιβάλλει σε πολλούς ανθρώπους να περνούν τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση Ατμοσφαιρική Ρύπανση Τι είναι ατμοσφαιρική ρύπανση; Ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η εισαγωγή στον αέρα χημικών, αιωρούμενων στερεών ή οργανισμών που προκαλούν προβλήματα υγείας στους ανθρώπους ή σε άλλους

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΕΡΓΑΣΙΑΣ: <<ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΡΥΠΑΝΣΗ>>

ΘΕΜΑΕΡΓΑΣΙΑΣ: <<ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΡΥΠΑΝΣΗ>> ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΕΠΩΝΥΜΟ:ΚΟΥΡΕΛΗ ΟΝΟΜΑ:ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΡ.ΜΗΤΡΩΟΥ:7381 ΞΑΝΘΗ 2010 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΡΥΠΑΝΣΗ Ηπαρουσίαστηνατμόσφαιραρύπων,

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 o ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ Εισαγωγή Σε αυτό το κεφάλαιο γίνεται παρουσίαση των δεδοµένων που χρησιµοποιήθηκαν στην εργασία καθώς και των κύριων ποιοτικών χαρακτηριστικών των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε.

Μια εικόνα, από υπολογιστή, Ανταρκτική. µετρήθηκε. Η τρύπα του όζοντος Η οροφή του ουρανού από κάπου µπάζει!!! Η τρύπα του όζοντος Μια εικόνα, από υπολογιστή, του νοτίου ηµισφαιρίου που αποκαλύπτει την τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική. Οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης Πιλοτική Μελέτη Εργαστήριο Μελέτης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας Πανδής Σπύρος Καλτσονούδης Χρήστος Φλώρου Καλλιόπη Σταθμοί Μετρήσεων Δημοτικό parking 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ & ΘΟΡΥΒΟΥ Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Δρ. Αναστάσιος Αδαμόπουλος Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Η αστική ρύπανση οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 1 ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012 Σελίδα1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Δεκέμβριος 2012 Τα τελευταία δύο χρόνια οι επιστήμονες παρατηρούν στα μεγάλα αστικά κέντρα ότι η στροφή στη φθηνότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Άρθρο 1 Μέτρα Αντιμετώπισης της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από την Οδική Κυκλοφορία

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Άρθρο 1 Μέτρα Αντιμετώπισης της Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης από την Οδική Κυκλοφορία ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ στο Σχέδιο Νόμου «Ενσωμάτωση στην ελληνική έννομη τάξη της Οδηγίας 2006/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους ετήσιους και ενοποιημένους λογαριασμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ A. Λονδίνο B. Αθήνα A. Λονδίνο Απόσπασµα από το AIR POLLUTION του Henry C. Perkins, U.S., 1974 Σελίδες 332, 341, 342, 343 B. Αθήνα Στοιχεία ατµοσφαιρικής ρύπανσης µέτρα για τα

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ 5. Κωδικός Έργου : 05B-NON-EU-349 [ΟΠΣ: 96δ]

ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ 5. Κωδικός Έργου : 05B-NON-EU-349 [ΟΠΣ: 96δ] ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ 5 Συσχέτιση των αποτελεσµάτων του µοντέλου υπολογισµού της έκθεσης του πληθυσµού της Αθήνας στα αερολύµατα µε επιδηµιολογικά δεδοµένα (δείκτες υγείας) στο Λεκανοπέδιο Αθηνών Τίτλος Έργου : Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Είδη ρύπανσης Το νέφος του Λονδίνου (1950) Πρωτογενείς ρύποι: Μονοξείδιο του άνθρακα, ιοξείδιο του θείου Καπνός Το νέφος του Λος Άντζελες (1970) ευτερογενείς ρύποι: Όζον Mόλυβδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Ιωάννης Ζιώµας, Καθ. ΕΜΠ, Πρόεδρος ΕΚΠΑΑ Γιώργος Γιαννής, Πρόεδρος Αττικό Μετρό ΑΕ Βασιλική Τρύφωνα, /νση ΕΑΡΘ, ΥΠΕΧΩ Ε Βασιλική Σµυρνιούδη, /νση ΕΑΡΘ, ΥΠΕΧΩ Ε

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης

Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Μέτρα Αντιμετώπισης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης 1. Κατηγοριοποίηση Οχημάτων για την Εφαρμογή των Μέτρων Η εφαρμογή των μέτρων για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης προϋποθέτει την κατηγοριοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

To Σύνδροµο του Άρρωστου Κτιρίου (Sick building Syndrome)

To Σύνδροµο του Άρρωστου Κτιρίου (Sick building Syndrome) To Σύνδροµο του Άρρωστου Κτιρίου (Sick building Syndrome) Επιµέλεια κειµένων : Σπύρος ρίβας,ειδικός Ιατρός Εργασίας Υπεύθυνος Κέντρου Υγείας Υγιεινής της Εργασίας ΕΛΙΝΥΑΕ Τι είναι το άρρωστο κτίριο; Ο

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Ανανίας Τοµπουλίδης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Εκποµπές NO Χ που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω να Μην καπνίζω

Μαθαίνω να Μην καπνίζω Μαθαίνω να Μην καπνίζω 1ο Βραβείο: Μπαμπά μην καπνίζεις Κεκλίκογλου Γ., Κουρουνιώτη Δ., Μολύνδρη Μ., Πλαμαντούρα, Κ. Δημοτικό Σχολείο Σταυράκη Το κάπνισμα είναι η πρώτη αποτρέψιμη αιτία θανάτου σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΚ 181 Α/16-9-2009 : Μέτρα για την αντιµετώπιση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης.

ΦΕΚ 181 Α/16-9-2009 : Μέτρα για την αντιµετώπιση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης. ΑΡΙΘ.: 16/16-9-09 Είδος Εγγράφου: ΠΡΑΞΕΙΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΦΕΚ: 181Α ΦΕΚ 181 Α/16-9-2009 : Μέτρα για την αντιµετώπιση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης. Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Έχοντας υπόψη:

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη»

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» «Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» ρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ Dr.Κ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΣ-ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥΛΑΡΙΣΑΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Ρύπανση του περιβάλλοντος: Η παρουσία στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Fax: 38 33 597 http://www.eex.gr

Fax: 38 33 597 http://www.eex.gr ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Ν. Π. Δ. Δ. Ν. 1804/1988 Κάνιγγος 27, 106 82 Αθήνα Τηλ.: 38 21 524, 38 29 266, Fax: 38 33 597 http://www.eex.gr E-mail: info@eex.gr ASSOCIATION OF GREEK CHEMISTS 27 Kaningos Str,

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165

2. Ποιο είναι το πρώτο βήμα της μεθοδολογίας διάγνωσης βλαβών ; 165 Απαντήσεις στο διαγώνισμα του 5 ου κεφαλαίου 1. Τι εννοούμε με τον όρο διάγνωση ; 165 Με τον όρο διάγνωση εννοούμε τη μεθοδολογία που εφαρμόζουμε προκειμένου να εντοπίσουμε μια βλάβη σ ένα σύστημα λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 / 05 /2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ & ΑΝΤ/ΣΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΛΟΙΠΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών IP/04/84 Βρυξέλλες, 22 Ιανουάριος 2004 Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαµβάνει ευρέως φάσµατος νοµική δράση µε στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr

Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr Η Ατμοσφαιρική Ρύπανση στο Λεκανοπέδιο Αθηνών Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr Περιεχόμενα Βασικοί αέριοι ρύποι Ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

Η Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail:info@rae.gr Web: www.rae.gr ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗ ΡΑΕ ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 16/2011 Τροποποίηση της υπ αριθµ. Πρωτ. ΥΠΑΝ 5/ΗΛ/Α/Φ17/1219/8183/24.06.2008 Άδειας

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Διαπνοή είναι η: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα

Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα Χαλβατζής Σταμάτιος Α.Μ. 7387 Μάθημα Οικολογίας 1 ο εξάμηνο Ορισμός H όρος όξινη βροχή αναφέρεταιστηνπαρουσίασεαυτήνόξινωνδιαλυμένων

Διαβάστε περισσότερα

Η «τρύπα» του όζοντος

Η «τρύπα» του όζοντος Η «τρύπα» του όζοντος Η διττή φύση του Ο 3 «Κακό» όζον Στην τροπόσφαιρα Κύριο συστατικό του φωτοχηµικού νέφους «Καλό» όζον Στη στρατόσφαιρα Προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία 1 Η αρχή της ιστορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Πηνελόπη Παγώνη ιευθύντρια Υγιεινής, Ασφάλειας & Περιβάλλοντος Οµίλου ΕΛΠΕ ΗΕλληνικά Πετρέλαια Ανταποκρίνεται στον Στόχο της για Βιώσιµη Ανάπτυξη Αναβάθµιση των

Διαβάστε περισσότερα

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020 Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές Κινητικότητα Η κινητικότητα είναι το κλειδί της ποιότητας ζωής μας και είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Dr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Αν δεν πιστεύετε τις στατιστικές, κοιτάξτε το πορτοφόλι σας. Πάνω από τη µισή ενέργεια που χρειάζεται ένα σπίτι, καταναλώνεται για τις ανάγκες της θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΔΑΠ ΝΔΦΚ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ρύπανση και Ναυτιλία 6 ο εξάμηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ: Κάθε μορφή (άμεση ή έμμεση) ανθρωπογενούς προέλευσης, εισαγωγή ουσιών ή ενέργειας στο θαλάσσιο χώρο, η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Ξενία 11500 11420 14880 12800

Ξενία 11500 11420 14880 12800 Γ. ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ CO 2 Γ.1 Περιγραφή κτιριακών εγκαταστάσεων Η συνολική έκταση του Πανεπιστηµίου είναι 23,22 στρ. όπου βρίσκονται οι κτιριακές του εγκαταστάσεις όπως είναι το κτίριο της Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα

Τροπόσφαιρα. Στρατόσφαιρα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Το διαφανές στρώµα αέρος που περιβάλλει τη Γη σαν µια τεράστια προστατευτική ασπίδα, δίχως την οποία η ζωή στον πλανήτη µας θα ήταν αδιανόητη, ονοµάζεται ατµόσφαιρα. Η ατµόσφαιρα λοιπόν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΜΒΑ) Διπλωματική Εργασία ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ Δέσποινα Ιωάννου

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος 5 Ιουνίου 2015

Εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος 5 Ιουνίου 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ENEΡΓΕΙΑΚΩΝ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Εκδήλωση για την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

1. Σύντοµα Ιστορικά Στοιχεία

1. Σύντοµα Ιστορικά Στοιχεία ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ηµήτρη Μελά Τµήµα Φυσικής Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 1. Σύντοµα Ιστορικά Στοιχεία Η περιβαλλοντική ρύπανση δεν είναι νέο φαινόµενο. Ένας από τους λόγους που ανάγκαζαν τις

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΣΤΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΑΕΡΙΟ ΧΩΡΟ Παγώνη Ιωάννα, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Ψαράκη Βούλα, Επίκουρος Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η είδηση περί καπνού και χρησιμοποιήσεώς του έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. Αργότερα η χρήση του καπνού στην Ευρώπη ξεκινάει σαν ένα δώρο προς μια βασίλισσα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων

ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων ΜΑΘΗΜΑ: Διαχείρηση στερεών αποβλήτων ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθηγητής Σεραφείμ Σαββίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπομπές αερίων ρύπων από τα διάφορα μεταφορικά μέσα

Εκπομπές αερίων ρύπων από τα διάφορα μεταφορικά μέσα Εκπομπές αερίων ρύπων από τα διάφορα μεταφορικά μέσα Γιάννης Κ. Ζιώμας Αναπλ. Καθηγητής, Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Το πρόβλημα στην Αθήνα Η Αθήνα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία λόγω της καύσης των καλαμιών. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

Επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία λόγω της καύσης των καλαμιών. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία λόγω της καύσης των καλαμιών Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.Καβάλας Τι είναι η καύση Καύση είναι η αντίδραση ενός ατόμου ή μορίου με

Διαβάστε περισσότερα

Η Αγορά του Φυσικού Αερίου στην Αττική. Νοέμβριος 2011

Η Αγορά του Φυσικού Αερίου στην Αττική. Νοέμβριος 2011 Η Αγορά του Φυσικού Αερίου στην Αττική Νοέμβριος 2011 1 Σύγχρονη Φιλοσοφία, Δυναμική Αποστολή H Εταιρεία Παροχής Αερίου Αττικής Α.Ε. (ΕΠΑ Αττικής) ιδρύθηκε το Νοέμβριο του 2001 και είναι ο αποκλειστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα