Éditions Robert Laffont, S.A., 2007 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2008

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Éditions Robert Laffont, S.A., 2007 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2008"

Transcript

1

2 ÔΙÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: ANTICANCER PREVENIR ET LUTTER AVEC NOS DÉFENSES NATURELLES Aðü ôéò Åêäüóåéò ROBERT LAFFONT, Ðáñßóé 2007 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: David Servan-Schreiber ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Γιώργος Μπαρουξής ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÓÕÍÈÅÓÇ ÅÎÙÖÕËËÏÕ: Γιώργος Παζάλος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ñáëëïý Ñïõ ùôü, Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος Κοτσάτος & ΣΙΑ Ο.Ε. ÂÉÂËÉÏÄÅÓÉÁ: Κωνσταντίνα Παναγιώτου & ΣΙΑ Ο.Ε. Éditions Robert Laffont, S.A., 2007 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2008 Ðñþôç Ýêäïóç: Νοέµβριος 2008, áíôßôõðá ÉSBN Ôõðþèçêå óå áñôß åëåýèåñï çìéêþí ïõóéþí ëùñßïõ êáé öéëéêü ðñïò ôï ðåñéâüëëïí. To ðáñüí Ýñãï ðíåõìáôéêþò éäéïêôçóßáò ðñïóôáôåýåôáé êáôü ôéò äéáôüîåéò ôïõ Åëëçíéêïý Íüìïõ (Í. 2121/1993 üðùò Ý åé ôñïðïðïéçèåß êáé éó ýåé óþìåñá) êáé ôéò äéåèíåßò óõìâüóåéò ðåñß ðíåõìáôéêþò éäéïêôçóßáò. Áðáãïñåýåôáé áðïëýôùò ç Üíåõ ãñáðôþò Üäåéáò ôïõ åêäüôç êáôü ïðïéïäþðïôå ôñüðï Þ ìýóï áíôéãñáöþ, öùôïáíáôýðùóç êáé åí ãýíåé áíáðáñáãùãþ, åêìßóèùóç Þ äáíåéóìüò, ìåôüöñáóç, äéáóêåõþ, áíáìåôüäïóç óôï êïéíü óå ïðïéáäþðïôå ìïñöþ (çëåêôñïíéêþ, ìç áíéêþ Þ Üëëç) êáé ç åí ãýíåé åêìåôüëëåõóç ôïõ óõíüëïõ Þ ìýñïõò ôïõ Ýñãïõ. ÅÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å. PSICHOGIOS PUBLICATIONS S.A. äñá: ÔáôïÀïõ 121 Head office: 121, Tatoiou Str Ìåôáìüñöùóç Metamorfossi, Greece Âéâëéïðùëåßï: Ìáõñïìé Üëç 1 Bookstore: 1, Mavromichali Str ÁèÞíá Áthens, Greece Ôçë.: Tel.: Telefax: Telefax:

3 ÌåôÜöñáóç: Γιώργος Μπαρουξής Πρόλογος: Σταύρος Σ. Μπεσµπέας

4 Αυτό το βιβλίο αφιερώνεται ΣΤΟΥΣ ΣΥΝΑ ΕΛΦΟΥΣ ΜΟΥ ΓΙΑΤΡΟΥΣ, που αντιµετωπίζουν ακούραστα τον πόνο και το φόβο, µερικές φορές µε ένα κουράγιο εξίσου µεγάλο µε των ασθενών τους. Πάνω απ όλα, ελπίζω να βρουν το βιβλίο χρήσιµο και να θελήσουν, όπως θέλησα και εγώ, να ενσωµατώσουν αυτές τις µεθόδους στη δουλειά τους. ΣΤΟ ΓΙΟ ΜΟΥ, ΤΟΝ ΣΑΣΑ, που γεννήθηκε εκείνη την εποχή της µεγάλης αναταραχής, και που ο ενθουσιασµός του για τη ζωή αποτελεί καθηµερινά έµπνευση για µένα.

5 «Πάντα θεωρούσα ότι το μόνο πρόβλημα με την επιστημονική ιατρική είναι πως δεν είναι αρκετά επιστημονική. Η σύγχρονη ιατρική θα γίνει πραγματικά επιστημονική μόνο όταν οι γιατροί και οι ασθενείς τους μάθουν να διαχειρίζονται τις δυνάμεις του σώματος και της νόησης που λειτουργούν διαμέσου της vis medicatrix naturae της θεραπευτικής δύναμης της φύσης». Ρενέ Ντιμπό, Πανεπιστήμιο Ροκεφέλερ, Νέα Υόρκη Ανακάλυψε το πρώτο εμπορικά διαθέσιμο αντιβιοτικό (1939) Υπεύθυνος για την πρώτη Συνδιάσκεψη για το Ανθρώπινο Περιβάλλον από τα Ηνωμένα Έθνη (1972)

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ Ένας νέος τρόπος ζωής κατά του καρκίνου Είναι ευτυχής συγκυρία ότι ο άνθρωπος που νόσησε από τον καρκίνο είναι ο David Servan-Schreiber, καταξιωµένος καθηγητής κλινικής ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστηµίου του Πίτσµπεργκ της Αµερικής. Έτσι, υπάρχει η εµπεριστατωµένη προσωπική µαρτυρία του παθόντος, αλλά ταυτόχρονα αναλύεται η επιστηµονική-ερευνητική µελέτη της προληπτικής αντιµετώπισης της λανθάνουσας καρκινογένεσης που µπορεί να εξελιχθεί σε καρκίνο µε κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης και ρυθµού της ζωής του ατόµου. Σπουδαία και πολύτιµη η συνδροµή του επιστή- µονα και του ανθρώπου που γίνεται κοινωνικός οδηγός και εκφραστής της κοινωνικής αλληλεγγύης προς τον άνθρωπο. ιπλός ο σκοπός της συγγραφής αυτού του πονήµατος. Η εσωτερική σοφία του συγγραφέα απαλύνει και διώχνει το φάσµα του θανάτου που µε γενναιότητα αντιµετώπισε, και µεταδίδει και µετουσιώνει σε όλους µας την ισχυρή θέληση και την ηρωική του στάση απέναντι στο φόβο, τον πανικό, την

7 12 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής αποµόνωση, την οργή και την κατάθλιψη που δηµιουργεί η διάγνωση της νόσου φθοράς, του καρκίνου. Στην Ελλάδα, η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία δραστηριοποιείται εδώ και 50 χρόνια. Από το 1958, έτος ίδρυσής της, κύρια καταστατική υποχρέωσή της ήταν και είναι: Ο αντικαρκινικός αγώνας µε όλα τα σύγχρονα επιστη- µονικά και τεχνολογικά επιτεύγµατα, µέχρι να εξαλειφθεί πλήρως η νόσος αυτή της φθοράς. Η ενηµέρωση της κοινότητας των ανθρώπων και η πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου. Ο λόγος, που κυριαρχούσε όλες τις περασµένες δεκαετίες στις δραστηριότητες της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας και που τώρα ήλθε η εποχή, χωρίς ο λόγος να παραγνωρίζεται, της προσφοράς, στην κοινότητα, του έργου, της πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου. Η σηµερινή επιστηµονική αντίληψη θεωρεί, και την ασπαζόµαστε πλήρως, ότι η ίαση του καρκίνου εξασφαλίζεται εάν η διάγνωση γίνει πολύ πρώιµα, όταν είναι σε κυτταρικό επίπεδο που διακρίνεται από τις ψηφιοποιηµένες απεικονιστικές µεθόδους. Το µέλλον είναι ελπιδοφόρο και η γενετική, µε ενίσχυση από την ανοσολογία και τη στοχευµένη και τη µη επεµβατική θεραπευτική, θα αποτελέσουν τα κύρια όπλα καταστολής, όχι µόνο του καρκίνου αλλά όλων των νόσων φθοράς και φυσικά του γήρατος. Η Εδέµ ξαναγυρίζει στον κόσµο µας και αλίµονο στον άνθρωπο εάν αυτή τη φορά την αποδιώξει. Έτσι, στο Ειδικό Κέντρο Φροντίδας Αποθεραπείας Ασθενών µε Καρκίνο στην Παιανία Αττικής, έργο του αειµνήστου Προέδρου της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας Νίκου

8 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση 13 οντά ( ), δηµιουργήθηκε τώρα, από το 2008, το Κέντρο Πρόληψης και Έγκαιρης ιάγνωσης του Καρκίνου µε τις πολλαπλές δραστηριότητες για προστασία της υγείας των ασυµπτωµατικών, φαινοµενικώς υγιών ατόµων, µε τον τακτικό προληπτικό έλεγχο, όπως παρατίθεται για τη γνωστοποίησή του σε όλους: 1. Κέντρο έγκαιρης διάγνωσης: Α. Τµήµα καρκίνου µαστού, µε ψηφιακό µαστογράφο και κινητή µονάδα µαστογράφου. Β. Τµήµα καρκίνου παχέος εντέρου µε τη χορηγία του τεστ της αφανούς αιµορραγίας από το έντερο στα κόπρανα (F.B.O.T. Haemoccult test) και πλήρους ενδοσκοπικού τµήµατος. Γ. Τµήµα καρκίνου του τραχήλου της µήτρας που εξυπηρετείται µε σύγχρονα µηχανήµατα από το Κυτταρολογικό Τµήµα (Pap Test), το οποίο θα εφαρµόζει και τον έλεγχο σε υψηλού κινδύνου γυναίκες µε έκπλυση των γαλακτοφόρων πόρων για την αναζήτηση ατύπων κυττάρων. 2. Τµήµα οικογενειακού κληρονοµικού καρκίνου κέντρο γενετικής συµβουλευτικής. 3. Κέντρο ψυχοκοινωνικής υποστήριξης. 4. Μονάδα αντιµετώπισης του πόνου των καρκινοπαθών και ανακουφιστικής αγωγής από εξειδικευµένους ιατρούςαναισθησιολόγους και νοσηλευτές. 5. Μονάδα ανακουφιστικής νοσηλευτικής φροντίδας ασθενών µε καρκίνο. Α. Νοσηλεία 52 εσωτερικών ασθενών. Β. Ηµερήσια υποστηρικτική φροντίδα εξωτερικών ασθενών.

9 14 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής 6. Αυτοκίνητη µονάδα κατ οίκον νοσηλείας που είναι εξοπλισµένη µε κατάλληλο γιατρό και νοσηλευτικό προσωπικό. 7. Ερευνητικά προγράµµατα στην ογκολογία. 8. Μεταπτυχιακά εκπαιδευτικά µαθήµατα νοσηλευτικής και ψυχοκοινωνικής ογκολογίας, σε νοσηλευτές/τριες νοσοκοµείων Αττικής, δύο φορές το χρόνο, 90 ώρες διδασκαλίας η κάθε περίοδος. Στο τέλος δίδουν εξετάσεις πολλαπλής επιλογής και οι δύο αριστεύσαντες αποστέλλονται σε νοσηλευτικό κέντρο του εξωτερικού για περαιτέρω µετεκπαίδευση. 9. Ταχύρρυθµα µεταπτυχιακά εκπαιδευτικά µαθήµατα νοσηλευτικής και ψυχοκοινωνικής ογκολογίας, σε νοσηλευτές/τριες νοµαρχιακών νοσοκοµείων, δύο φορές το χρόνο µε 45 ώρες διδασκαλίας. Αυτό που αποτελεί στοιχειοθετηµένη πλέον πρόθεση και επιδίωξη είναι: Κανείς άνθρωπος να µην πάθει καρκίνο (πρόληψη). Εάν πάθει, να ιαθεί και να χαρεί τη ζωή (έγκαιρη διάγνωση). Εάν η διάγνωση γίνει αργά και η νόσος είναι αθεράπευτη, τότε κάθε άνθρωπος δικαιούται να έχει τέλος ήρεµο, ειρηνικό, ανώδυνο, ανεπαίσχυντο, µε ιατρική και νοσηλευτική φροντίδα, στοργή, αγάπη και εξειδικευµένη στήριξη για να περάσει από τον κόσµο τούτο στον άλλον. Με το ανά χείρας βιβλίο, ο David Servan-Schreiber προσφέρει ένα πολύτιµο βοήθηµα στον πανικόβλητο πάσχοντα για να στυλώσει το κορµί του στην ψυχική και συναισθηµατική λαίλαπα που τον κυκλώνει και να πιστέψει ότι η θέληση και η δύναµή του µπορούν να κατανικήσουν τον καρκίνο. Ζωντανό παράδειγµα γι αυτό αποτελεί ο ίδιος ο συγγραφέας. Παράλληλα, µε την αναγκαία πειθώ ωθεί τους φαινοµενικά

10 Πρόλογος στην ελληνική έκδοση 15 υγιείς, ασυµπτωµατικούς ανθρώπους να τροποποιήσουν το ρυθµό ζωής τους, ώστε η λανθάνουσα καρκινογένεση να µη µεταχωρήσει ποτέ σε συµπτωµατικό καρκίνο, και αν γίνει, η έγκαιρη διάγνωση µε τον τακτικό έλεγχο να δώσει τη ριζική αντιµετώπισή του. Ως Πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, συνιστώ στους Έλληνες συµπατριώτες µου να διαβάσουν αυτό το βιβλίο. Η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία δηµιουργήθηκε για να προσφέρει την κοινωνική αλληλεγγύη σε όλους τους ανθρώπους. Σταύρος Σ. Μπεσµπέας Καθηγητής Χειρουργικής Πρόεδρος Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας

11 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αυτό το βιβλίο περιγράφει φυσικές µεθόδους περίθαλψης που συντελούν στην αποτροπή του καρκίνου ή υποβοηθούν στην αγωγή του. Αυτές οι µέθοδοι προορίζονται να χρησιµοποιηθούν συµπληρωµατικά προς τις συµβατικές προσεγγίσεις (χειρουργική επέµβαση, ακτινοθεραπεία, χηµειοθεραπεία). Το περιεχόµενο του βιβλίου δεν µπορεί να αντικαταστήσει τη γνώµη ενός γιατρού, και ο σκοπός του δεν είναι να χρησιµοποιηθεί για διάγνωση παθήσεων ή για την επιλογή της αγωγής τους. Όλα τα κλινικά περιστατικά στα οποία αναφέροµαι στις σελίδες που ακολουθούν προέρχονται από τη δική µου εµπειρία (µε εξαίρεση µερικά περιστατικά που περιγράφονται από συναδέλφους γιατρούς στην ιατρική βιβλιογραφία, πράγµα που σηµειώνεται όπου χρειάζεται). Για προφανείς λόγους, έχουν αλλαχθεί τα ονόµατα των ασθενών και άλλα στοιχεία της ταυτότητάς τους. Επέλεξα να παρουσιάσω µε απλό τρόπο µια σύγχρονη κατανόηση του καρκίνου και των φυσικών συστηµάτων άµυνας του οργανισµού. Αυτό σε ορισµένες περιπτώσεις δεν µου επέτρεψε να περιγράψω τα βιολογικά φαινόµενα µε όλη

12 18 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής τους την πολυπλοκότητα ή µε όλες τις λεπτοµέρειες των επιστηµονικών διαφωνιών που υπάρχουν για ορισµένες κλινικές µελέτες. Αν και πιστεύω ότι ήµουν πιστός στο πνεύµα της έρευνάς τους, ζητώ συγγνώµη από τους βιολόγους και τους ογκολόγους για αυτή την απλούστευση των µελετών τους, που για πολλούς από αυτούς αποτελούν έργο ζωής.

13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οκαρκίνος υπάρχει σε λανθάνουσα κατάσταση σε όλους µας. Το σώµα µας, όπως και όλοι οι ζωντανοί οργανισµοί, κατασκευάζει ελαττωµατικά κύτταρα συνεχώς. Έτσι δηµιουργούνται οι όγκοι. Το σώµα µας, όµως, είναι επίσης εφοδιασµένο µε µια σειρά µηχανισµών που εντοπίζουν αυτά τα κύτταρα και τα κρατούν υπό έλεγχο. Στη ύση, ένας άνθρωπος στους τέσσερις θα πεθάνει από καρκίνο, αλλά τρεις στους τέσσερις όχι. Οι µηχανισµοί άµυνας του οργανισµού τους θα αντέξουν, και οι άνθρωποι αυτοί θα πεθάνουν από άλλα αίτια. 1, 2 Έχω καρκίνο. Η διάγνωση έγινε για πρώτη φορά πριν από δεκαπέντε χρόνια. Υποβλήθηκα στη συµβατική αγωγή και ο καρκίνος υποχώρησε, αλλά στη συνέχεια υποτροπίασε. Τότε αποφάσισα να µάθω ό,τι µπορούσα για να βοηθήσω το σώµα µου να αµυνθεί ενάντια στην αρρώστια. Ως γιατρός, καθιερω- µένος ερευνητής και πρώην διευθυντής του Κέντρου Συνθετικής Ιατρικής του Πανεπιστηµίου του Πίτσµπεργκ, είχα πρόσβαση σε πολύτιµες πληροφορίες για φυσικές µεθόδους που βοηθούν στην πρόληψη ή την αγωγή του καρκίνου. Με αυτό τον τρόπο έχω κρατήσει τον καρκίνο σε απόσταση επτά χρό-

14 20 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής νια τώρα. Σε αυτό το βιβλίο θα ήθελα να σας αφηγηθώ την επιστηµονική και προσωπική ιστορία που κρύβεται πίσω από όσα έµαθα. Αφού έκανα χειρουργική επέµβαση και χηµειοθεραπεία για τον καρκίνο, ζήτησα τη συµβουλή του ογκολόγου µου. Τι έπρεπε να ακολουθήσω για να ζω υγιεινά και ποιες προφυλάξεις έπρεπε να πάρω προκειµένου να αποφύγω την υποτροπή; «εν υπάρχει τίποτα το ιδιαίτερο που πρέπει να κάνεις. Ζήσε τη ζωή σου κανονικά. Θα κάνουµε τοµογραφίες σε τακτικά διαστήµατα, και αν ο όγκος επανεµφανιστεί, θα τον εντοπίσουµε νωρίς», µου απάντησε αυτή η κορυφή της σύγχρονης ιατρικής. «Μα δεν υπάρχουν ασκήσεις που µπορώ να κάνω, κάποια διατροφή που πρέπει να ακολουθώ ή να αποφεύγω; εν πρέπει να αλλάξω κάπως τη νοοτροπία µου;» ρώτησα. Η απάντηση του συναδέλφου µου µου προκάλεσε απορία: «Σε αυτό τον τοµέα, κάνε ό,τι θέλεις. εν θα σε βλάψει. Αλλά δεν έχου- µε επιστηµονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι οποιαδήποτε από αυτές τις µεθόδους µπορεί να αποτρέψει την υποτροπή». Εκείνο που εννοούσε στην πραγµατικότητα ήταν ότι η ογκολογία είναι ιδιαίτερα πολύπλοκος κλάδος που αλλάζει µε τροµερή ταχύτητα. Ήδη δυσκολευόταν να παρακολουθήσει τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στον διαγνωστικό και θεραπευτικό τοµέα. Είχαµε χρησιµοποιήσει όλα τα φάρµακα και όλες τις αναγνωρισµένες ιατρικές πρακτικές που ήταν χρήσι- µες για την περίπτωσή µου. Είχαµε φθάσει στα όρια της τωρινής µας γνώσης. Όσο για τις πιο θεωρητικές σωµατο-νοητικές και διατροφικές µεθόδους, ήταν φανερό ότι δεν είχε ούτε το χρόνο ούτε το ενδιαφέρον ώστε να τις ερευνήσει. Γνωρίζω αυτό το πρόβληµα γιατί είµαι κι εγώ ακαδηµα -

15 Εισαγωγή 21 κός γιατρός. Ο καθένας µας ασχολείται µε την ειδικότητά του, και σπάνια µαθαίνουµε για θεµελιώδεις ανακαλύψεις που δηµοσιεύονται σε επιστηµονικά περιοδικά κύρους όπως το Science ή το Nature. Τις προσέχουµε µόνο όταν γίνουν αντικείµενο µελετών µεγάλης κλίµακας σε ανθρώπους. Ωστόσο, αυτές οι µεγάλες ανακαλύψεις µπορεί µερικές φορές να µας επιτρέψουν να προστατεύσουµε τον εαυτό µας πολύ προτού οδηγήσουν σε νέα φάρµακα ή πρωτόκολλα που θα γίνουν οι κύριες µορφές συµβατικής αγωγής τού αύριο. Χρειάστηκα µήνες έρευνας για να αρχίσω να κατανοώ πώς θα µπορούσα να βοηθήσω το σώµα µου να προστατευτεί από τον καρκίνο. Συµµετείχα σε συνέδρια στις Ηνωµένες Πολιτείες και στην Ευρώπη στα οποία συγκεντρώνονται ερευνητές που µελετούν αυτό το είδος ιατρικής, η οποία, ενώ προσπαθεί να αντιµετωπίσει τη νόσο, δουλεύει παράλληλα και µε το «υπόβαθρο» του οργανισµού. Εξέτασα ιατρικές βάσεις δεδοµένων και χτένισα επιστηµονικές δηµοσιεύσεις. Γρήγορα είδα ότι οι διαθέσιµες πληροφορίες ήταν συχνά ηµιτελείς και διάσπαρτες, και απέκτησαν το πλήρες νόηµά τους µόνο όταν τις συγκέντρωσα και τις συνδύασα µεταξύ τους. Ο όγκος των επιστηµονικών δεδοµένων στο σύνολό του αποκαλύπτει τον ουσιώδη ρόλο που παίζουν οι φυσικές µας άµυνες στη µάχη κατά του καρκίνου. Χάρη σε σηµαντικές συναντήσεις µε άλλους γιατρούς ή θεραπευτές που δούλευαν ήδη σε αυτό τον τοµέα, κατόρθωσα να εφαρµόσω στην πράξη όλες αυτές τις πληροφορίες παράλληλα µε την αγωγή µου. Να τι έµαθα: µπορεί να έχουµε όλοι ένα δυνητικό καρκίνο σε λανθάνουσα κατάσταση µέσα µας, αλλά ο καθένας µας έχει επίσης ένα σώµα σχεδιασµένο για να καταπολεµά τη διαδικασία ανάπτυξης όγκων. Εξαρτάται από µας να χρη-

16 22 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής σιµοποιήσουµε τις φυσικές άµυνες του σώµατός µας. Άλλες κουλτούρες το κάνουν αυτό πολύ καλύτερα από τη δική µας. Οι µορφές καρκίνου που µαστίζουν τη ύση για παράδειγµα του µαστού, του εντέρου και του προστάτη είναι 7 έως 60 φορές πιο συχνές από ό,τι στην Ασία. 3 Παρ όλα αυτά, οι στατιστικές αποκαλύπτουν ότι στους Ασιάτες που πεθαίνουν πριν από τα πενήντα από άλλα αίτια εκτός του καρκίνου, ανακαλύπτεται ίσος αριθµός προκαρκινικών µικροόγκων του προστάτη όπως και στους άντρες της ύσης. 4 Κάτι λοιπόν στον δικό τους τρόπο ζωής δεν αφήνει αυτούς τους µικροόγκους να αναπτυχθούν. Από την άλλη µεριά, τα ποσοστά καρκίνου σε Ιάπωνες που έχουν εγκατασταθεί στη ύση φθάνουν τα δικά µας µέσα σε µία ή δύο γενιές. 5 Εποµένως, κάτι στον δικό µας τρόπο ζωής εξασθενεί τις άµυνές µας ενάντια σε αυτή τη νόσο. Ζούµε όλοι πιστεύοντας σε ορισµένους µύθους που υπονοµεύουν την ικανότητά µας να καταπολεµήσουµε τον καρκίνο. Για παράδειγµα, πολλοί από µας είµαστε σίγουροι ότι ο καρκίνος συνδέεται κυρίως µε τη γενετική µας συγκρότηση και όχι µε τον τρόπο ζωής µας. Αν εξετάσουµε τις σχετικές έρευνες, όµως, βλέπουµε ότι ισχύει το αντίθετο. Αν ο καρκίνος µεταδιδόταν κυρίως µέσα από τα γονίδια, τα ποσοστά καρκίνου στα υιοθετηµένα παιδιά θα ήταν ίσα µε τα αντίστοιχα ποσοστά των βιολογικών και όχι των θετών γονιών τους. Στη ανία, όπου ένα λεπτοµερές γενετικό αρχείο καταγράφει την προέλευση κάθε ατόµου, οι ερευνητές έχουν βρει τους βιολογικούς γονείς περισσότερων από χίλια παιδιά που υιοθετήθηκαν αµέσως µετά τη γέννησή τους. Το συµπέρασµά τους, που δηµοσιεύθηκε στο έγκυρο ιατρικό περιοδικό New England Journal of Medicine,

17 Εισαγωγή 23 µας αναγκάζει να αλλάξουµε όλες τις παραδοχές µας για τον καρκίνο. Ανακάλυψαν ότι τα γονίδια βιολογικών γονέων που πέθαναν από καρκίνο πριν από τα πενήντα δεν είχαν καµία επιρροή πάνω στον κίνδυνο να αναπτύξει καρκίνο ένα υιοθετηµένο παιδί. Από την άλλη µεριά, ο θάνατος από καρκίνο ενός θετού γονιού πριν από την ηλικία των πενήντα (και ο θετός γονιός µεταδίδει στα παιδιά του συνήθειες αλλά όχι γονίδια) πενταπλασιάζει το ποσοστό θνησιµότητας των θετών παιδιών από καρκίνο. 6 Αυτή η µελέτη δείχνει ότι ο τρόπος ζωής παίζει θεµελιώδη ρόλο στην ευπάθεια στον καρκίνο. Όλες οι έρευνες συµφωνούν: οι γενετικοί παράγοντες συνεισφέρουν το πολύ κατά 15% στη θνησιµότητα από καρκίνο. Με λίγα λόγια, δεν υπάρχει γενετική θνησιµότητα. Μπορούµε όλοι να µάθουµε να προστατεύουµε τον εαυτό µας.* Πρέπει να πούµε από την αρχή ότι µέχρι σήµερα δεν υπάρχει καµία εναλλακτική προσέγγιση που να µπορεί να θεραπεύσει τον καρκίνο. Είναι εντελώς παράλογο να προσπαθούµε να αντιµετωπίσουµε αυτή τη νόσο χωρίς να χρησι- µοποιούµε ό,τι καλύτερο έχει να προσφέρει η συµβατική υτική ιατρική: χειρουργική αγωγή, χηµειοθεραπεία, ακτι- * Μια άλλη σκανδιναβική μελέτη πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας, το οποίο επιλέγει τους υποψηφίους για τα Βραβεία Νομπέλ. Έδειξε ότι οι δίδυμοι με πανομοιότυπη γενετική συγκρότηση (όλα τα γονίδιά τους είναι εντελώς ίδια) συνήθως δεν εμφανίζουν κοινό κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου. Οι ερευνητές συμπεραίνουν, και πάλι σε ένα άρθρο του New England Journal of Medicine: «Οι κληρονομικοί γενετικοί παράγοντες έχουν δευτερεύουσα συνεισφορά στην ευπάθεια απέναντι στα νεοπλάσματα». (Σημ.: «νεόπλασμα» είναι ο καρκίνος.) Αυτό το εύρημα δείχνει ότι το περιβάλλον παίζει τον κύριο ρόλο ανάμεσα στα αίτια πρόκλησης των κοινών μορφών καρκίνου. 7

18 24 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής νοθεραπεία, ανοσοθεραπεία και σε λίγο µοριακή γενετική. Ταυτόχρονα, όµως, είναι επίσης εντελώς παράλογο να στηριζόµαστε µόνο σε αυτή την καθαρά τεχνική προσέγγιση και να παραµελούµε τη φυσική ικανότητα του σώµατός µας να προστατεύεται από τους καρκινικούς όγκους. Μπορούµε να εκµεταλλευτούµε αυτή τη φυσική προστασία είτε για να αποτρέψουµε τη νόσο είτε για να ενισχύσουµε την ωφέλεια της αγωγής. Σε αυτές τις σελίδες θα σας αφηγηθώ πώς άλλαξα νοοτροπία και ενώ ήµουν ένας επιστήµονας ερευνητής µε πλήρη άγνοια γύρω από τις φυσικές άµυνες του σώµατος έγινα ένας γιατρός που µετρά πάνω από όλα αυτούς τους φυσικούς µηχανισµούς. Ο καρκίνος µου µε βοήθησε να κάνω αυτή την αλλαγή. Επί δεκαπέντε χρόνια έκρυβα µε κάθε τρόπο το µυστικό της αρρώστιας µου. Μου αρέσει η δουλειά του νευρολόγουψυχιάτρου, και δεν ήθελα να νιώσουν οι ασθενείς µου ότι πρέπει να µε φροντίζουν εκείνοι αντί να µε αφήσουν να τους βοηθήσω εγώ. Επίσης, ως ερευνητής και δάσκαλος, δεν ήθελα να θεωρηθούν οι ιδέες και οι γνώµες µου καρπός της προσωπικής µου εµπειρίας και όχι της επιστηµονικής προσέγγισης που µε καθοδηγούσε πάντα. Από προσωπική άποψη, όπως ξέρει όποιος έχει πάθει καρκίνο, ήθελα να µπορώ να συνεχίσω να ζω µια πλήρη και γεµάτη ζωή ανάµεσα στους υγιείς. Σήµερα αποφάσισα να αποκαλύψω το µυστικό µου, όχι χωρίς κάποια ανησυχία. Είµαι σίγουρος όµως ότι είναι σηµαντικό να µεταδώσω τις πληροφορίες που µε ωφέλησαν σε όσους µπορεί να θέλουν να τις χρησιµοποιήσουν. Το πρώτο µέρος του βιβλίου παρουσιάζει µια νέα αντίληψη των µηχανισµών του καρκίνου. Αυτή η αντίληψη βασίζεται στη θεµελιώδη αλλά ακόµη ελάχιστα γνωστή λειτουρ-

19 Εισαγωγή 25 γία του ανοσοποιητικού συστήµατος, στην ανακάλυψη των µηχανισµών φλεγµονής που κρύβονται πίσω από την ανάπτυξη όγκων και στη δυνατότητα να εµποδίσουµε την εξάπλωσή τους µη επιτρέποντάς τους να τραφούν από νέα αιµοφόρα αγγεία. Από αυτή τη νέα αντίληψη της νόσου απορρέουν τέσσερις νέες προσεγγίσεις. Ο καθένας µπορεί να τις εφαρµόσει στην πράξη και να ενεργοποιήσει ταυτόχρονα το σώµα και το νου του ώστε να δηµιουργήσει τη δική του αντικαρκινική βιολογία. Αυτές οι τέσσερις προσεγγίσεις είναι: (1) πώς να προφυλασσόµαστε από τις ανισορροπίες που έχουν αναπτυχθεί στο περιβάλλον µας από το 1940 και προάγουν την τρέχουσα επιδηµία καρκίνου (2) πώς να προσαρµόζουµε τη διατροφή µας ώστε να περιορίσουµε τις τροφές που προάγουν τον καρκίνο και να συµπεριλάβουµε περισσότερα φυτοχηµικά συστατικά που καταπολεµούν ενεργά τους όγκους (3) πώς να κατανοήσουµε και να θεραπεύσουµε τα ψυχολογικά τραύµατα τα οποία τροφοδοτούν τους βιολογικούς µηχανισµούς που λειτουργούν στον καρκίνο και (4) πώς να δηµιουργήσουµε µια σχέση µε το σώµα µας η οποία να διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστηµα και να µειώνει τη φλεγµονή που κάνει τους όγκους να αναπτύσσονται. Αυτό το βιβλίο όµως δεν αποτελεί εγχειρίδιο βιολογίας. Η νόσος είναι µια συγκλονιστική εσωτερική εµπειρία. εν θα µπορούσα να γράψω αυτό το βιβλίο χωρίς να επανεξετάσω τις χαρές και τις λύπες, τις ανακαλύψεις και τις αποτυχίες που µε έχουν κάνει σήµερα πολύ πιο ζωντανό από όσο ήµουν πριν από δεκαπέντε χρόνια. Ελπίζω ότι παρουσιάζοντάς τες και σ εσάς θα σας βοηθήσω να βρείτε διαδροµές ίασης και για τη δική σας περιπέτεια, διαδροµές γεµάτες οµορφιά.

20 1 Μια ιστορία Ζούσα στο Πίτσµπεργκ επτά χρόνια, και έλειπα από την πατρίδα µου πάνω από δέκα. Εκείνο το διάστηµα έκανα την ειδικότητά µου στην ψυχιατρική, ενώ ταυτόχρονα συνέχιζα τις έρευνες που είχα αρχίσει για το διδακτορικό µου στη νευροεπιστήµη. Μαζί µε το φίλο µου, τον Τζόναθαν Κόεν, διευθύναµε ένα εργαστήριο λειτουργικής απεικόνισης του εγκεφάλου το οποίο χρηµατοδοτούσαν τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας. Ο στόχος µας ήταν να κατανοήσουµε τους µηχανισµούς της σκέψης συνδέοντάς τους µε τις λειτουργίες του εγκεφάλου. εν θα µπορούσα ποτέ να φανταστώ τι θα αποκάλυπτε αυτή η έρευνα: τη νόσο από την οποία έπασχα. Ο Τζόναθαν κι εγώ είχαµε πολύ καλή σχέση. Ήµαστε και οι δύο γιατροί και κάναµε ειδικότητα στην ψυχιατρική. Είχαµε εγγραφεί µαζί στο διδακτορικό πρόγραµµα στο Πίτσµπεργκ. Αυτός καταγόταν από το κοσµοπολίτικο Σαν Φρανσίσκο, εγώ από το Παρίσι διαµέσου Μόντρεαλ, και είχαµε βρεθεί ξαφνικά και οι δύο στο Πίτσµπεργκ, στη µα-

21 28 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής κρινή καρδιά των Ηνωµένων Πολιτειών, µια περιοχή που ήταν ξένη και για τους δυο µας. Πρόσφατα είχαµε δηµοσιεύσει µια µελέτη στο έγκυρο περιοδικό Psychological Review µε θέµα το ρόλο του προµετωπιαίου λοβού, µιας µάλλον ανεξερεύνητης περιοχής του εγκεφάλου που µας βοηθά να γεφυρώνουµε τη συνειδητότητα του παρόντος και του µέλλοντος. Βασισµένοι σε προσοµοιώσεις των εγκεφαλικών λειτουργιών σε ηλεκτρονικό υπολογιστή, προτείναµε µια νέα θεωρία στην ψυχολογία. Το άρθρο προκάλεσε κάποιο θόρυβο και αυτό µας επέτρεψε, αν και ήµαστε ακόµη φοιτητές, να εξασφαλίσουµε κυβερνητικές επιχορηγήσεις και να φτιάξου- µε το ερευνητικό εργαστήριο. Για τον Τζόναθαν, οι προσοµοιώσεις δεν ήταν πια αρκετές για να προχωρήσουµε σε αυτό τον τοµέα. Έπρεπε να ελέγξουµε τις θεωρίες µας παρατηρώντας απευθείας τις εγκεφαλικές λειτουργίες µε µια τεχνολογία αιχµής: τη λειτουργική απεικόνιση µαγνητικού συντονισµού (Magnetic Resonance Imaging MRI). Εκείνη την εποχή, αυτή η τεχνική ήταν στα πρώτα της στάδια, και µόνο τα πιο προχωρηµένα ερευνητικά κέντρα είχαν τοµογράφους υψηλής ακρίβειας. Οι τοµογράφοι των νοσοκοµείων ήταν πολύ πιο διαδεδοµένοι, αλλά παρουσίαζαν επίσης σηµαντικά µικρότερη ακρίβεια. Συγκεκριµένα, κανείς δεν είχε καταφέρει να µετρήσει τη δραστηριότητα του προµετωπιαίου λοβού που ήταν το αντικείµενο της έρευνάς µας µε τοµογράφο νοσοκοµείου. Σε αντίθεση µε τον οπτικό φλοιό, του οποίου οι µεταβολές µετριούνται πολύ εύκολα, είναι πολύ δύσκολο να παρατηρήσει κανείς τον προµετωπιαίο λοβό στην πράξη. Για να αποτυπωθεί η δραστηριότητά του από τον τοµογράφο, πρέπει να επινοηθούν πολύπλοκες µέθοδοι που θα τον «ωθήσουν» να

22 Μια ιστορία 29 αποκαλυφθεί. Την ίδια εποχή, ο Νταγκ, ένας νεαρός φυσικός που ειδικευόταν στις τεχνικές MRI, σκέφτηκε µια νέα µέθοδο καταγραφής εικόνων που ενδεχοµένως θα µας επέτρεπε να παρακάµψουµε αυτή τη δυσκολία. Το νοσοκοµείο µας συµφώνησε να µας παραχωρήσει τον τοµογράφο από τις 8 µέχρι τις 11 το βράδυ, αφού είχαν τελειώσει οι γιατροί, για να ελέγξουµε τις ιδέες µας. Ο Νταγκ, ο φυσικός, έλυσε τα µηχανικά προβλήµατα, ενώ ο Τζόναθαν κι εγώ επινοήσαµε τις νοητικές ασκήσεις που θα διέγειραν αυτή την περιοχή του εγκεφάλου στο µέγιστο. Έπειτα από αρκετές αποτυχίες, καταφέραµε να δούµε τον περίφηµο προµετωπιαίο λοβό σε λειτουργία στις οθόνες µας. Ήταν µια σπάνια στιγµή, η κορύφωση µιας φάσης εντατικής έρευνας, που γινόταν ακόµη πιο συναρπαστική χάρη στη φιλία που υπήρχε ανάµεσά µας. Ήµαστε λίγο αλαζόνες, πρέπει να το παραδεχτώ. Λίγο πάνω από τα τριάντα και οι τρεις, µόλις είχαµε πάρει τα διδακτορικά µας, και είχαµε ήδη ένα εργαστήριο. Με τη νέα µας θεωρία, που κίνησε το ενδιαφέρον όλων, ο Τζόναθαν κι εγώ ήµαστε ανερχόµενοι αστέρες της αµερικανικής ψυχιατρικής. Είχαµε µάθει τη νέα τεχνολογία που κανείς δεν χρησιµοποιούσε ακόµη. Οι προσοµοιώσεις νευρωνικών δικτύων και η λειτουργική εγκεφαλική απεικόνιση µε MRI ήταν ακό- µη µέθοδοι ελάχιστα γνωστές στους πανεπιστηµιακούς ψυχιάτρους. Εκείνη τη χρονιά, ο Τζόναθαν κι εγώ προσκληθήκαµε από τον καθηγητή Wildlöcher, την ηγετική φυσιογνω- µία της γαλλικής ψυχιατρικής εκείνη την εποχή, να έλθουµε στο Παρίσι και να κάνουµε ένα σεµινάριο στο Νοσοκοµείο La Pitié-Salpêtrière, εκεί όπου είχε σπουδάσει ο Φρόιντ µε τον Σαρκό. Επί δύο µέρες, µπροστά σε ένα ακροατήριο Γάλ-

23 30 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής λων ψυχιάτρων και νευροεπιστηµόνων, εξηγήσαµε πώς οι προσοµοιώσεις νευρωνικών δικτύων µε υπολογιστές µπορούν να µας βοηθήσουν να κατανοήσουµε ορισµένους ψυχολογικούς και παθολογικούς µηχανισµούς. Στα τριάντα µας, είχα- µε κάθε λόγο να είµαστε περήφανοι. Ζούσα τη ζωή στο έπακρο µια ζωή που τώρα µου φαίνεται λίγο παράξενη. Απόλυτα σίγουρος για την επιτυχία, γεµάτος αυτοπεποίθηση ως επιστήµονας, δεν µε ενδιέφεραν ιδιαίτερα οι επαφές µε τους ασθενείς. Καθώς ήµουν ήδη πολυάσχολος µε την ειδικότητά µου στην ψυχιατρική και µε το ερευνητικό εργαστήριο, προσπαθούσα να κάνω όσο το δυνατόν λιγότερη κλινική δουλειά. Θυµάµαι ότι µου είχαν ζητήσει να συµµετάσχω σε αµοιβαία ανταλλαγή θέσεων στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράµµατος. Η ιδέα δεν µε ενθουσίασε, όπως θα συνέβαινε µε τους περισσότερους ειδικευόµενους στη θέση µου. Ο φόρτος εργασίας ήταν µεγάλος, και άλλωστε δεν ήταν πραγµατική ψυχιατρική. Το πρόγραµµα προέβλεπε να περάσω έξι µήνες στο γενικό νοσοκο- µείο φροντίζοντας τα ψυχολογικά προβλήµατα ασθενών που νοσηλεύονταν για οργανικά νοσήµατα είχαν κάνει εγχείρηση µπα πάς ή µεταµόσχευση ήπατος, ή υπέφεραν από καρκίνο, λύκο, σκλήρυνση κατά πλάκας εν ήθελα να κάνω µια τέτοια αµοιβαία ανταλλαγή που δεν θα µου επέτρεπε να δουλεύω στο εργαστήριό µου. Άλλωστε, όλα αυτά τα άτο- µα µε ιατρικά προβλήµατα δεν µε ενδιέφεραν πραγµατικά. Ήθελα να κάνω έρευνα σχετικά µε τον εγκέφαλο, να γράφω µελέτες, να µιλώ σε συνέδρια και να συνεισφέρω στην πρόοδο της γνώσης. Ένα χρόνο νωρίτερα είχα πάει στο Ιράκ ως εθελοντής µε τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα. Είδα τη φρίκη εκεί και µέρα

24 Μια ιστορία 31 µε τη µέρα προσπαθούσα ολόψυχα να ανακουφίσω τον πόνο αυτών των ανθρώπων. Αλλά αυτή η εµπειρία δεν µε αφύπνισε για να καταλάβω τι θα µπορούσα να κάνω όταν γύριζα στο νοσοκοµείο µου στο Πίτσµπεργκ. Ήταν σαν δύο τελείως διαφορετικοί κόσµοι. Αλλά πάνω απ όλα ήµουν νέος και φιλόδοξος. Η κυρίαρχη θέση της δουλειάς στη ζωή µου σίγουρα έπαιξε ρόλο στο επώδυνο διαζύγιο από το οποίο έβγαινα εκείνη την εποχή. Ένας από τους λόγους για το χωρισµό µας ήταν ότι η γυναίκα µου δεν άντεχε να συνεχίσει να ζει στο Πίτσµπεργκ, κάτι που εγώ θεωρούσα απαραίτητο για χάρη της καριέρας µου. Ήθελε να επιστρέψουµε στη Γαλλία, ή τουλάχιστον να µετακοµίσουµε σε µια πόλη σαν τη Νέα Υόρκη, που θα ήταν πιο συναρπαστική. Για µένα όµως το Πίτσ- µπεργκ ήταν το καλύτερο δυνατό µέρος για την καριέρα µου, και δεν ήθελα να αφήσω το εργαστήριό µου και τους συναδέλφους µου. Καταλήξαµε µπροστά στο δικαστή, και έζησα µόνος για ένα χρόνο στο µικροσκοπικό σπίτι µου, ανάµεσα σε µια κρεβατοκάµαρα και ένα γραφείο. Τότε, µια µέρα που το νοσοκοµείο ήταν ουσιαστικά άδειο ανάµεσα στα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, την πιο ήσυχη βδοµάδα του χρόνου είδα µια νέα γυναίκα στην καφετέρια να διαβάζει Μποντλέρ. Κάποιος που διαβάζει ένα Γάλλο ποιητή του 19ου αιώνα την ώρα του φαγητού είναι σπάνιο θέαµα στις Ηνωµένες Πολιτείες. Κάθισα στο τραπέζι της. Ήταν Ρωσίδα, µε ψηλά ζυγωµατικά και µεγάλα µαύρα µάτια, και έναν αέρα συγκρατηµένο και τροµερά διεισδυτικό ταυτόχρονα. Μερικές φορές σταµατούσε να µιλά εντελώς και µε άφηνε σαστισµένο. Τη ρώτησα τι συµβαίνει και µου απάντησε: «Περνώ από τεστ ειλικρίνειας αυτό που είπες».

25 32 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής Αυτό µε έκανε να γελάσω, και µου άρεσε να είµαι υπό έλεγχο. Αυτή ήταν η αρχή της σχέσης µας, που πήρε χρόνο για να αναπτυχθεί. εν βιαζόµουν, όπως δεν βιαζόταν κι εκείνη. Έξι µήνες αργότερα, έφυγα για το Πανεπιστήµιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, για να δουλέψω το καλοκαίρι σε ένα εργαστήριο ψυχοφαρµακολογίας. Ο επικεφαλής του εργαστηρίου ετοιµαζόταν να βγει στη σύνταξη και ήθελε να αναλάβω εγώ στη θέση του. Είπα στην Άννα ότι αν γνώριζα κάποιαν άλλη στο Σαν Φρανσίσκο αυτό µπορεί να σήµαινε το τέλος της σχέσης µας. Και ότι θα καταλάβαινα αν έκανε κι εκείνη το ίδιο. Νοµίζω ότι αυτό τη λύπησε, αλλά ήθελα να είµαι απόλυτα ειλικρινής. Όταν γύρισα στο Πίτσµπεργκ το Σεπτέµβρη, η Άννα ήρθε και εγκαταστάθηκε στο κουκλόσπιτο όπου ζούσα. Ένιωθα να αναπτύσσεται κάτι ανάµεσά µας και ήµουν ευτυχισµένος. εν ήξερα µε βεβαιότητα προς τα πού πήγαινε αυτή η σχέση, και παρέµενα κάπως επιφυλακτικός δεν είχα ξεχάσει το διαζύγιό µου. Ωστόσο η ζωή µου βελτιωνόταν. Τον Οκτώβριο έζησα δύο µαγικές βδοµάδες. Παρά την εποχή, είχε πολύ καλό καιρό. Εγώ δούλευα το σενάριο µιας ταινίας που µου είχαν ζητήσει να γράψω για την εµπειρία µου µε τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, και η Άννα έγραφε ποίηση. Είχα αρχίσει να την ερωτεύοµαι. Και τότε η ζωή µου πήρε µια ξαφνική τροπή. Θυµάµαι εκείνο το υπέροχο βράδυ του Οκτώβρη στο Πίτσµπεργκ, καθώς διέσχιζα µε τη µοτοσικλέτα µου δρό- µους στρωµένους µε φθινοπωρινά φύλλα πηγαίνοντας στο κέντρο λειτουργικής απεικόνισης του εγκεφάλου. Ο Τζόναθαν και ο Νταγκ ήταν εκεί κι αυτοί για µια σειρά πειράµατα που θα κάναµε µε «πειραµατόζωα» φοιτητές. Με µια ελάχι-

26 Μια ιστορία 33 στη αµοιβή, τα υποκείµενα έµπαιναν στον τοµογράφο και τους ζητούσαµε να κάνουν ορισµένες νοητικές ασκήσεις. Έβρισκαν την έρευνά µας συναρπαστική, και τους άρεσε επιπλέον το γεγονός ότι στο τέλος του πειράµατος θα έπαιρναν µια ψηφιακή εικόνα του εγκεφάλου τους για να τη φορτώσουν στον υπολογιστή τους. Ο πρώτος φοιτητής έφτασε γύρω στις οκτώ. Ο δεύτερος ήταν προγραµµατισµένος για το διάστηµα εννιά µε δέκα, αλλά δεν εµφανίστηκε. Ο Τζόναθαν και ο Νταγκ µε ρώτησαν αν θα µπορούσα να κάνω εγώ το πείραµα στη θέση του. Φυσικά δέχτηκα. Από τους τρεις µας, εγώ είχα τις λιγότερες τεχνικές γνώσεις. Ξάπλωσα στον τοµογράφο, ένα στενό σωλήνα σαν φέρετρο, µε τα χέρια κολληµένα στο σώµα µου. Πολλοί δεν αντέχουν τον περιορισµό ενός το- µογράφου: το 10 µε 15% των ασθενών είναι τόσο κλειστοφοβικοί, που δεν µπορούν να κάνουν τοµογραφία. Και έτσι βρέθηκα µέσα στον τοµογράφο. Αρχίσαµε όπως πάντα παίρνοντας µια σειρά από εικόνες που δείχνουν την εγκεφαλική δοµή του υποκειµένου. Ο εγκέφαλος, όπως και το πρόσωπο, διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Προτού κάνουµε οποιεσδήποτε µετρήσεις, έπρεπε πρώτα να γίνει µια χαρτογράφηση του εγκεφάλου σε ηρεµία (αυτό που ονοµάζεται ανατοµική εικόνα). Αυτή συγκρινόταν κατόπιν µε τις εικόνες που παίρναµε όσο το υποκείµενο εκτελούσε τις νοητικές ασκήσεις (τις λεγόµενες λειτουργικές εικόνες). Σε όλη τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, ο τοµογράφος βγάζει ένα δυνατό µεταλλικό θόρυβο, σαν να ακούς µεταλλικό ραβδί που χτυπά επανειληµµένα στο έδαφος. Οι ήχοι αντιστοιχούν στις κινήσεις του ηλεκτρονικού µαγνήτη που ανάβει και σβήνει γρήγορα προκαλώντας διακυµάνσεις του µαγνητικού πεδίου στον εγκέφαλο. Ο ρυθµός αυτών των µεταλλικών κρότων αλ-

27 34 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής λάζει ανάλογα µε το αν παίρνουµε ανατοµικές ή λειτουργικές εικόνες. Από ό,τι άκουγα, ο Τζόναθαν και ο Νταγκ έπαιρναν ανατοµικές εικόνες του εγκεφάλου µου. Ύστερα από δέκα λεπτά, η ανατοµική φάση είχε ολοκληρωθεί. Κοίταξα τις µικρές οθόνες πάνω από τα µάτια µου, περιµένοντας να εµφανιστεί η «νοητική άσκηση» που είχαµε προγραµµατίσει για να διεγείρουµε τη δραστηριότητα του προµετωπιαίου λοβού, ο οποίος ήταν και το αντικείµενο του πειράµατος. Στην άσκηση, εµφανίζονταν µε µεγάλη ταχύτητα γράµµατα στην οθόνη, και έπρεπε να πατήσεις ένα κου- µπί όταν δύο διαδοχικά γράµµατα ήταν πανοµοιότυπα (ο προµετωπιαίος λοβός ενεργοποιείται για να θυµηθεί για µερικά δευτερόλεπτα τα γράµµατα που έχουν εξαφανιστεί από την οθόνη ώστε να µπορέσεις να τα συγκρίνεις µε εκείνα που ακολουθούν). Περίµενα να µου στείλει ο Τζόναθαν την άσκηση και να ακούσω τον συγκεκριµένο ήχο του τοµογράφου που σήµαινε ότι καταγράφει τη λειτουργική δραστηριότητα του εγκεφάλου. Μα η παύση συνεχιζόταν. εν καταλάβαινα τι συνέβαινε. Ο Τζόναθαν και ο Νταγκ βρίσκονταν πίσω από ένα θωρακισµένο τζάµι στο θάλαµο ελέγχου, και επικοινωνούσαµε µόνο µε ιντερκόµ. Τότε άκουσα στο µεγάφωνο: «Νταβίντ, έχουµε ένα πρόβληµα. Υπάρχει κάποιο λάθος στις εικόνες. Πρέπει να τις ξανακάνουµε». Εντάξει. Περίµενα. Αρχίσαµε πάλι από την αρχή. Κάναµε άλλα δέκα λεπτά ανατοµικές εικόνες, και µετά ήρθε η ώρα να αρχίσει η νοητική άσκηση. Περίµενα. Η φωνή του Τζόναθαν είπε: «Άκου, κάτι δεν πάει καλά. Ερχόµαστε µέσα». Μπήκαν µέσα στον τοµογράφο και τράβηξαν έξω το τραπέζι όπου ήµουν ξαπλωµένος. Βγαίνοντας από το σωλήνα, πρόσεξα ότι είχαν παράξενη έκ-

28 Μια ιστορία 35 φραση. Ο Τζόναθαν µε έπιασε από το µπράτσο. «εν µπορού- µε να κάνουµε το πείραµα», µε πληροφόρησε. «Κάτι υπάρχει στον εγκέφαλό σου». Τους ζήτησα να µου δείξουν στην οθόνη τις εικόνες που µόλις κατέγραψε δύο φορές ο ηλεκτρονικός υπολογιστής. εν είµαι ούτε ακτινολόγος ούτε νευρολόγος, αλλά είχα δει πολλές εικόνες εγκεφάλων. Αυτή είναι η δουλειά µας καθηµερινά. Στη δεξιά περιοχή του προµετωπιαίου λοβού υπήρχε µια µπάλα σε µέγεθος καρυδιού. Σε αυτή τη θέση, δεν µπορούσε να είναι ένας από εκείνους τους καλοήθεις εγκεφαλικούς όγκους οι οποίοι είναι εγχειρήσιµοι ή δεν συγκαταλέγονται στους πιο επιθετικούς όπως τα µηνιγγιώµατα ή τα αδενώµατα της υπόφυσης. Σε αυτή τη θέση, θα µπορούσε να είναι µια κύστη ή ένα µολυσµατικό απόστηµα που προκαλείται από ορισµένες παθήσεις όπως το AIDS. Όµως η υγεία µου ήταν εξαιρετική. Γυµναζόµουν πολύ και ήµουν µάλιστα αρχηγός της οµάδας του σκουός. Έτσι δεν µπορεί να ήταν αυτό. Ήταν αδύνατο να αµφισβητήσω τη σοβαρότητα αυτού που είχαµε ανακαλύψει. Ένας εγκεφαλικός όγκος σε προχωρηµένο στάδιο µπορεί να φέρει το θάνατο µέσα σε έξι βδοµάδες χωρίς αγωγή, ή σε έξι µήνες µε αγωγή. εν γνώριζα σε τι στάδιο ήµουν εγώ, γνώριζα όµως τις στατιστικές. Μη ξέροντας τι να πούµε, αποµείναµε και οι τρεις µας αµίλητοι. Ο Τζόναθαν έστειλε τα φιλµ στο ακτινολογικό για να τα αξιολογήσει την επόµενη µέρα ένας ειδικός, και αποχαιρετιστήκαµε. Ξεκίνησα µε τη µοτοσικλέτα για το µικρό σπίτι µου στην άλλη άκρη της πόλης. Η ώρα ήταν έντεκα και είχε ένα πολύ όµορφο φεγγάρι σε έναν καθαρό ουρανό. Στην κρεβατοκά- µαρα η Άννα κοιµόταν. Ξάπλωσα και απέµεινα να κοιτάζω

29 36 Anticancer: Ένας νέος τρόπος ζωής το ταβάνι. Ήταν πραγµατικά πολύ παράξενο να τελειώσει έτσι η ζωή µου. Ήταν αδιανόητο. Υπήρχε τέτοια άβυσσος ανάµεσα σε αυτό που µόλις είχα ανακαλύψει και στην προσπάθεια που έκανα για τόσο πολλά χρόνια, την ορµή που είχα συσσωρεύσει για τον µακρύ αγώνα που έβλεπα µπροστά µου και που κανονικά θα οδηγούσε σε σηµαντικά επιτεύγ- µατα. Ένιωθα ότι µόλις τώρα άρχιζα να κάνω µια χρήσιµη συνεισφορά στην επιστήµη. Ακολουθώντας τις σπουδές µου και την καριέρα µου, είχα κάνει πολλές θυσίες, είχα επενδύσει πολλά στο µέλλον. Και ξαφνικά αντιµετώπιζα το ενδεχό- µενο να µην υπήρχε κανένα µέλλον. Επιπλέον, ήµουν µόνος. Τα αδέλφια µου ήταν φοιτητές στο Πίτσµπεργκ για ένα διάστηµα, αλλά στο µεταξύ είχαν αποφοιτήσει και είχαν φύγει για αλλού. εν είχα πια τη γυναίκα µου. Η σχέση µου µε την Άννα ήταν πολύ καινούργια, και ήµουν σίγουρος ότι θα µε άφηνε ποιος θέλει ένα σύντροφο που είναι καταδικασµένος στα τριάντα ένα του; Έβλεπα τον εαυτό µου σαν ένα ξύλο που κατεβαίνει επιπλέοντας το ποτάµι, και ξαφνικά το ρεύµα το πετά στην ακτή και ακινητοποιείται σε ένα µέρος µε στάσιµα νερά. εν θα έφτανα ποτέ στον ωκεανό. Χάρη σε ένα καπρίτσιο της µοίρας, βρισκόµουν εγκλωβισµένος σε ένα µέρος όπου δεν είχα πραγµατικούς δεσµούς. Θα πέθαινα. Μόνος. Στο Πίτσµπεργκ. Θυµάµαι ότι έτσι όπως ήµουν ξαπλωµένος εκεί και κοίταζα τον καπνό από το µικρό ινδικό τσιγάρο µου, συνέβη κάτι εκπληκτικό. εν ήθελα να κοιµηθώ. Ήµουν βυθισµένος στις σκέψεις µου, όταν ξαφνικά άκουσα την ίδια τη φωνή µου να µιλά µέσα στο νου µου, µαλακά, µε σιγουριά, πεποίθηση και διαύγεια, µε µια βεβαιότητα που δεν αναγνώριζα. εν ήµουν εγώ, και ταυτόχρονα ήταν σαφώς η δική µου φω-

30 Μια ιστορία 37 νή. Πάνω που επαναλάµβανα: εν µπορεί να µου συµβαίνει αυτό, δεν είναι δυνατό, η άλλη φωνή είπε: Ξέρεις κάτι, Ντέιβιντ; Είναι απολύτως δυνατό, και είναι επίσης εντάξει. Κάτι συνέβη τότε που ήταν εκπληκτικό και ακατανόητο µαζί. Από εκείνη τη στιγµή, ξεπέρασα την αρχική µου παράλυση. Ήταν προφανές: ναι, ήταν δυνατό να µου συµβαίνει κάτι τέτοιο. Ήταν µέρος της ανθρώπινης εµπειρίας. Το είχαν βιώσει και πολλοί άλλοι πριν από µένα, κι εγώ δεν ήµουν τίποτα το ξεχωριστό. εν ήταν κακό να είµαι απλώς και ολοκληρωτικά άνθρωπος. Ο νους µου είχε βρει εντελώς µόνος του το δρόµο προς την ανακούφιση. Αργότερα, όταν θα τρό- µαζα πάλι, έπρεπε να µάθω να δαµάζω τα συναισθήµατά µου, όµως εκείνη τη νύχτα αποκοιµήθηκα, και την επόµενη µέρα µπόρεσα να δουλέψω και να κάνω τα απαραίτητα βή- µατα για να αρχίσω να αντιµετωπίζω τη νόσο, και ταυτόχρονα τη ζωή µου.

31

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κουβέντες µε τη µαµά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Κατερίνα Χρυσοχόου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Γιώτα Φώτου, Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2010, αντίτυπα ÉSBN

Γιώτα Φώτου, Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2010, αντίτυπα ÉSBN TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Τα χριστουγεννιάτικα δώρα της Γαβριέλας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώτα Φώτου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Λιάνα ενεζάκη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Ράνια Μπουµπουρή, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2011 ÉSBN 978-960-453-842-3

Ράνια Μπουµπουρή, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2011 ÉSBN 978-960-453-842-3 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το σκιουράκι που δεν ήθελε να φάει ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ράνια Μπουµπουρή ΘΕΩΡΗΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Φαίη Ρετηνιώτη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Γιώτα Φώτου, Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009, αντίτυπα

Γιώτα Φώτου, Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009, αντίτυπα TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το κόκκινο αυγό της Γαβριέλας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώτα Φώτου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Λιάνα ενεζάκη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Ελληνούλης, το χάρτινο καραβάκι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Χρυσηίδα ηµουλίδου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Μάρω Αλεξάνδρου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Κάτσου-Καντάνη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-515-6

Σταυρούλα Κάτσου-Καντάνη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-515-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η Πρασινοσκουφίτσα και το φλεγόµενο δάσος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Σταυρούλα Κάτσου-Καντάνη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Μάρω Αλεξάνρου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Μπίλλι Ρόζεν Μάκης Τσίτας, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-505-7

Μπίλλι Ρόζεν Μάκης Τσίτας, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2009, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-505-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μη φεύγεις ÓÕÃÃÑÁÖÅIÓ: Μπίλλι Ρόζεν Μάκης Τσίτας ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Ελίζα Βαβούρη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέμβριος 2008, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-489-0

Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέμβριος 2008, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-489-0 ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: THE ENGLISH ROSES GOOD-BYE, GRACE? TΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μικρές και Τριανταφυλλένιες Αντίο, Γκρέις; ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Madonna EIKONOΓΡΑΦΗΣΗ: Jeffrey Fulvimari ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Ρένα

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-616-0

Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-616-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Πονηρούλης ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ειρήνη Καµαράτου-Γιαλλούση ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: ιονύσης Καραβίας ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚ ΑΚ πρρρ! ΝΤΟΪΝ- ΟΪΝ- ΟΪΝ!

ΑΚ ΑΚ πρρρ! ΝΤΟΪΝ- ΟΪΝ- ΟΪΝ! ΑΚ ΑΚ πρρρ! ΝΤΟΪΝ- ΟΪΝ- ΟΪΝ! TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: DO-IT-YOURSELF BOOK Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Νέα Υόρκη 2008 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα: Φτιάξε το δικό

Διαβάστε περισσότερα

Γιώτα Φώτου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-096-5

Γιώτα Φώτου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-096-5 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι διακοπές της Γαβριέλας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώτα Φώτου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Λιάνα ενεζάκη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέμβριος 2008, αντίτυπα ÉSBN

Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέμβριος 2008, αντίτυπα ÉSBN ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: THE ENGLISH ROSES THE NEW GIRL TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μικρές και Τριανταφυλλένιες Η καινούρια ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Madonna EIKONOΓΡΑΦΗΣΗ: Jeffrey Fulvimari ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Εκδόσεις Penguin Books, Λονδίνο 2009

Από τις Εκδόσεις Penguin Books, Λονδίνο 2009 9 TÉÔËÏÓ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: DEAR HOUND Από τις Εκδόσεις Penguin Books, Λονδίνο 2009 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Αγαπηµένο µου σκυλάκι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jill Murphy ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Jill Murphy ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ

Διαβάστε περισσότερα

Eoin Colfer, 2004 Eικονογράφησης: Tony Ross, 2004. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2008 ÉSBN 978-960-453-418-0. 144 52 Ìåôáìüñöùóç 144 52 Metamorfossi, Greece

Eoin Colfer, 2004 Eικονογράφησης: Tony Ross, 2004. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2008 ÉSBN 978-960-453-418-0. 144 52 Ìåôáìüñöùóç 144 52 Metamorfossi, Greece TITΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: THE LEGEND OF SPUD MURPHY Από τις Εκδόσεις Puffin, Λονδίνο 2004 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο θρύλος της Φλώρας Φλόµπερ ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Eoin Colfer ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Tony Ross METAΦΡΑΣΗ: Φωτεινή Μοσχή

Διαβάστε περισσότερα

Τζένη Θεοφανοπούλου, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2012 ÉSBN 978-960-496-517-5

Τζένη Θεοφανοπούλου, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2012 ÉSBN 978-960-496-517-5 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η Όλγα, ο Φαλτσέτος και οι άλλοι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Τζένη Θεοφανοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χριστίνα Ζέκκου ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Λεµπέσης, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2012, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-496-646-2

Γιώργος Λεµπέσης, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2012, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-496-646-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Θ αυγό ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Λεµπέσης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Φραγκίσκος-Χρήστος Ράλλης ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Μερκούριος Αυτζής, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008 ÉSBN 978-960-453-340-4

Μερκούριος Αυτζής, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008 ÉSBN 978-960-453-340-4 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Όστρακο στα μαλλιά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Μερκούριος Αυτζής ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ κειμενου: Χρυσούλα Τσιρούκη ÓÕÍÈÅÓÇ ÅÎÙÖÕËËÏÕ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Με την ευγενική χορηγία του Ιδρύµατος «Eve and Leo Condakes»

Με την ευγενική χορηγία του Ιδρύµατος «Eve and Leo Condakes» TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Πολ και η Λάρα ταξιδεύουν ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ιουστίνη Φραγκούλη-Αργύρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Erin Taylor ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μαργαρίτα Τζαννέτου

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μαργαρίτα Τζαννέτου TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Κοπέρνικος και ο µικρός Άµπακος ÓÕÃÃÑÁÖΕΙΣ: Άγγελος Αγγέλου Έµη Σίνη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Μαργαρίτα Τζαννέτου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Πειρατές της Καταστροφικής Επιχείρηση «στρογγυλή θεά» ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Παναγιώτης Γιάκας ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Jeff Kinney, 2008 All rights reserved in all countries by Harry N. Abrams, Inc. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2009

Jeff Kinney, 2008 All rights reserved in all countries by Harry N. Abrams, Inc. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2009 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ 2009 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: RODRICK RULES, BOOK TWO Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Ν. Υόρκη 2008 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 2: Ο Ρόντρικ δεν

Διαβάστε περισσότερα

Φράνση Σταθάτου, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Oκτώβριος 2010 ÉSBN 978-960-453-760-0

Φράνση Σταθάτου, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Oκτώβριος 2010 ÉSBN 978-960-453-760-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Τα περιστέρια και ο µαρµάρινος κόσµος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Φράνση Σταθάτου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Sabine Straub ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά

Διαβάστε περισσότερα

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το λουλουδόπαιδο και άλλες ιστορίες ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Αιµιλία Κονταίου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Θοδωρής

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Μπουµτριαλαλί µε το κόκκινο λειρί ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ : Ναταλία Καπατσούλια ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Ίρις Σαµαρτζή ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Μάκης Τσίτας, 2013 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013 ÉSBN

Εικονογράφηση: Ίρις Σαµαρτζή ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Μάκης Τσίτας, 2013 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013 ÉSBN TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Αχ, αυτοί οι γονείς ÓÕÃÃÑÁÖÅΑÓ: Μάκης Τσίτας ΕΞΩΦΥΛΛΟ EIÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ίρις Σαµαρτζή ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος

Διαβάστε περισσότερα

Roald Dahl Nominee Ltd., Πρώτη έκδοση: Νοέμβριος 1993 Δεύτερη έκδοση: Μάρτιος 2010, αντίτυπα ÉSBN

Roald Dahl Nominee Ltd., Πρώτη έκδοση: Νοέμβριος 1993 Δεύτερη έκδοση: Μάρτιος 2010, αντίτυπα ÉSBN ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: FANTASTIC MR. FOX Áðü ôéò Åêäüóåéò Puffin Books, 1988 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: O απίθανος κύριος Φοξ ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Roald Dahl ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Τόνια Καφετζάκη ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία

Διαβάστε περισσότερα

Pearl Morrison, 2007 The moral rights of the author have been asserted.

Pearl Morrison, 2007 The moral rights of the author have been asserted. ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE WAVE TRAVELLER Áðü ôéò Åêäüóåéò Bloomsbury, Ëïíäßíï 2007 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο ταξιδευτής των κυμάτων ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Pearl Morrison ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Μαίρη Γραμμένου

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κατσέλης, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2010, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-742-6

Γιώργος Κατσέλης, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2010, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-742-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η δέκατη τρίτη θεά και τα κλεµµένα γλυπτά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ναταλία Καπατσούλια ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Πέγκυ Φούρκα, Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2010, αντίτυπα ÉSBN

Πέγκυ Φούρκα, Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2010, αντίτυπα ÉSBN TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Περιπέτεια στην Τερηδονούπολη ÓÕÃÃÑÁÖÅΑÓ: Πέγκυ Φούρκα ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Πέγκυ Φούρκα ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2010, 9.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-771-6

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2010, 9.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-771-6 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: DOG DAYS Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Νέα Υόρκη 2009 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 4: Σκυλίσια ζωή ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jeff Kinney ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Χαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΙΡΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: REINVENTARSE Aπό τις Εκδόσεις Plataforma, Βαρκελώνη 2010 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Βρες ξανά τον εαυτό σου ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Mario Alonso Puig ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Θεοδώρα αρβίρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2011 ÉSBN 978-960-496-007-1

EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2011 ÉSBN 978-960-496-007-1 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: THE UGLY TRUTH Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Νέα Υόρκη 2010 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 5: Η σκληρή αλήθεια ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jeff Kinney ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

First published in the English language in 2010 by Amulet Books, an imprint of ABRAMS. All rights reserved. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å.

First published in the English language in 2010 by Amulet Books, an imprint of ABRAMS. All rights reserved. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å. TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE WIMPY KID MOVIE DIARY Áðü ôéò Åêäüóåéò Amulet Books, Νέα Υόρκη 2010 TÉÔËÏÓ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα Πώς γυρίστηκε η ταινία ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jeff Kinney ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Φωτεινή Μοσχή ÅÐÉÌÅËÅÉÁ

Διαβάστε περισσότερα

Jeff Kinney, 2007 All rights reserved in all countries by Harry N. Abrams, Inc. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2008

Jeff Kinney, 2007 All rights reserved in all countries by Harry N. Abrams, Inc. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2008 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: GREG HEFFLEY S JOURNAL Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Ν. Υόρκη 2007 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα: Τα χρονικά του Γκρεγκ Χέφλι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ:

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Πιλάβιος, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2014 ÉSBN 978-618-01-0480-6

Νίκος Πιλάβιος, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2014 ÉSBN 978-618-01-0480-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Παραµυθάς: παράξενες ιστορίες ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Νίκος Πιλάβιος ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Στεφανία Ταπτά ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ: Κωνσταντίνος Πιλάβιος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη

Διαβάστε περισσότερα

e-mail: info@psichogios.gr e-mail: info@psichogios.gr

e-mail: info@psichogios.gr e-mail: info@psichogios.gr ΣΕΙΡΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: REINVENTARSE Aπό τις Εκδόσεις Plataforma, Βαρκελώνη 2010 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Βρες ξανά τον εαυτό σου ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Mario Alonso Puig ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Θεοδώρα αρβίρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2008, 3.000 áíôßôõðá ÉSBN 978-960-453-454-8

Σοφία Παράσχου, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2008, 3.000 áíôßôõðá ÉSBN 978-960-453-454-8 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Όταν έκλαψε ο Α -Βασίλης ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Σοφία Παράσχου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ελίζα Βαβούρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μουρίκη, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2010, 2.500 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-727-3

Κατερίνα Μουρίκη, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2010, 2.500 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-727-3 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Περιπέτεια στη Σκουπιδανία ÓÕÃÃÑÁÖÅΑÓ: Κατερίνα Μουρίκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Πέγκυ Φούρκα ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Σταµάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βαρελλά, Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012 ÉSBN

Αγγελική Βαρελλά, Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012 ÉSBN TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μήνας µπαίνει, µήνας βγαίνει ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Αγγελική Βαρελλά ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Λιάνα ενεζάκη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Çilary McKay, 2006. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2009

Çilary McKay, 2006. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2009 ÔÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: CADDY EVER AFTER Aðü ôéò Åêäüóåéò Hodder Children s Books, Λονδίνο 2006 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κάντι, γλυκιά για πάντα ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Hilary McKay ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Ντίνα Καρύδη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ:

Διαβάστε περισσότερα

Μερκούριος Αυτζής, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2014 ÉSBN 978-618-01-0294-9

Μερκούριος Αυτζής, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2014 ÉSBN 978-618-01-0294-9 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Τρελό µου αµαξίδιο ÓÕÃÃÑÁÖΕΙΣ: Μερκούριος Αυτζής ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ελίζα Βαβούρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόρης Αρναούτογλου, 2012 Φωτογραφιών εξωφύλλου: Getty images, Paranga images. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012, 5.000 áíôßôõðá

Γρηγόρης Αρναούτογλου, 2012 Φωτογραφιών εξωφύλλου: Getty images, Paranga images. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012, 5.000 áíôßôõðá TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μακιγιαρισµένοι φόβοι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γρηγόρης Αρναούτογλου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: ííá ÌáñÜíôç ΣΥΝΘΕΣΗ ÅÎÙÖÕËËÏΥ: ñõóïýëá ÌðïõêïõâÜëá ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΠΑΙΔΙΚΟΥBIBΛIOY

ΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΠΑΙΔΙΚΟΥBIBΛIOY ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ BIBΛIOY TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ελληνικό Πάσχα ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Μις Μόλυβ ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Βίκυ Αυδή ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Έλπη Κυργιοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

Characters created by Emma Pack. ÊåéìÝíïõ: Susan Bentley, 2006 ÅéêïíïãñÜöçóçò: Emma Pack, 2006 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2007

Characters created by Emma Pack. ÊåéìÝíïõ: Susan Bentley, 2006 ÅéêïíïãñÜöçóçò: Emma Pack, 2006 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2007 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE FAIRIES OF STARSHINE MEADOW IVY AND THE FANTASTIC FRIEND Áðü ôéò Åêäüóåéò Stripes, Ëïíäßíï 2006 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ïé NåñÜéäåò των Ευχών Ç Kισσώ και η φανταστική φιλενάδα ÓÕÃÃÑÁÖÅIÓ:

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βαρελλά, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012 ÉSBN 978-960-496-499-4

Αγγελική Βαρελλά, 2012. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2012 ÉSBN 978-960-496-499-4 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Μήνας µπαίνει, µήνας βγαίνει ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Αγγελική Βαρελλά ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Λιάνα ενεζάκη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ: Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Μάνια ούκα, Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2012 ÉSBN

Μάνια ούκα, Ðñþôç Ýêäïóç: Ιούνιος 2012 ÉSBN TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο µικρός γρύπας µε τα γαλάζια φτερά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Μάνια ούκα ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Ινώ Καρέλλα ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2008, αντίτυπα ÉSBN

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2008, αντίτυπα ÉSBN TITΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: ΤΗΕ WATER HORSE Από τις Εκδόσεις Random House, Νέα Υόρκη 1990 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο µύθος της λίµνης ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Dick King-Smith METAΦΡΑΣΗ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ:

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Rachel Renée Russell, 2011 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011

Rachel Renée Russell, 2011 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DORK DIARIES 3 tales from A NOt-SO-tAlENtED pop StAR Áðü ôéò Åêäüóåéò Aladdin, Νέα Υόρκη 2011 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο μιας Ξενέρωτης 3 Ιστορίες από μια όχι και τόσο ταλαντούχα

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013 ÉSBN 978-618-01-0296-3

Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013 ÉSBN 978-618-01-0296-3 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: THE POPULARITY PAPERS 4 THE ROCKY ROAD TRIP Áðü ôéò Åêäüóåéò Amulet Books, Νέα Υόρκη 2012 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Ανύπαρκτες 4 Ταξίδι στην Αμερική ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Amy Ignatow ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Μαλβίνα

Διαβάστε περισσότερα

Λίτσα Ψαραύτη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Oκτώβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-632-0

Λίτσα Ψαραύτη, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Oκτώβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-632-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η µαµά κάνει απεργία ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Λίτσα Ψαραύτη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ελίζα Βαβούρη ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ: Άγγελος Ελεύθερος

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Anthony Horowitz, 1983, 2005. Ðñþôç Ýêäïóç: ÌÜéïò 2008 ÉSBN 978-960-453-346-6

Anthony Horowitz, 1983, 2005. Ðñþôç Ýêäïóç: ÌÜéïò 2008 ÉSBN 978-960-453-346-6 ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: RAVEN S GATE Aðü ôéò Åêäüóåéò Walker Books, Ëïíäßíï 2005 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η Πύλη του Γερακιού ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Anthony Horowitz ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Φωτεινή Μοσχή ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κατσέλης, Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος Έντυπη έκδοση ÉSBN Ηλεκτρονική έκδοση ÉSBN

Γιώργος Κατσέλης, Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος Έντυπη έκδοση ÉSBN Ηλεκτρονική έκδοση ÉSBN TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το γελαστό µπαλόνι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Μάρω Αλεξάνδρου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: ηµήτρης Χαροκόπος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αναστάσιος - Ιωάννης Κανελλόπουλος, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης

Γράφει: Αναστάσιος - Ιωάννης Κανελλόπουλος, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης Γράφει: Αναστάσιος - Ιωάννης Κανελλόπουλος, Χειρουργός Οφθαλμίατρος, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης Η θεραπεία της οπτική νευρίτιδας µπορεί να ξεκινάει από το θέµα της θεραπευτικής αγωγής για

Διαβάστε περισσότερα

Ζούσε στην άκρη ενός χωριού που το έλεγαν Κεφαλοχώρι. Το Κεφαλοχώρι βρισκόταν στην κορυφή ενός βουνού και είχε λογής λογής κατοίκους.

Ζούσε στην άκρη ενός χωριού που το έλεγαν Κεφαλοχώρι. Το Κεφαλοχώρι βρισκόταν στην κορυφή ενός βουνού και είχε λογής λογής κατοίκους. Μέρος Α: Μια φορά και ένα καιρό ζούσε στην εξοχή, ένας κύριος κοντός, με μικρά χέρια και πόδια, ο κύριος Λαιμός. Είμαι ο Κύριος Λαιμός Ζούσε στην άκρη ενός χωριού που το έλεγαν Κεφαλοχώρι. Το Κεφαλοχώρι

Διαβάστε περισσότερα

Rachel Renée Russell, 2010 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011

Rachel Renée Russell, 2010 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DORK DIARIES 2 tales from A NOt-SO-POPUlAR PARtY GIRl Áðü ôéò Åêäüóåéò Aladdin, Νέα Υόρκη 2010 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο μιας Ξενέρωτης 2 Ιστορίες από ένα όχι και τόσο δημοφιλές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Παναγιώτης Μπαμίδης Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής Ιατρικής Εκπαίδευσης Τριπλή αποστολή και ποικιλομορφία στην Ι.Σ.Α.Π.Θ. Εκπαίδευση Έρευνα Προσφορά φροντίδας υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

XIV. ΤΑ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ

XIV. ΤΑ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ XIV. ΤΑ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Το θέμα στο οποίο δεν έπαψε να αναφέρεται ο Δάσκαλος, σε όλη τη διάρκεια της μαθητείας μου κοντά του, ήταν η προσφορά. «Η προσφορά», μου έλεγε, «που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ Ένα από τα δύσκολα καθήκοντα του γιατρού είναι και η αναγγελία δυσάρεστων ειδήσεων

Διαβάστε περισσότερα

PAC-MAN & NAMCO BANDAI Games Inc. Courtesy of NAMCO BANDAI Games America Inc. Ðñþôç Ýêäïóç: Νοέμβριος 2011 ÉSBN 978-960-496-422-2

PAC-MAN & NAMCO BANDAI Games Inc. Courtesy of NAMCO BANDAI Games America Inc. Ðñþôç Ýêäïóç: Νοέμβριος 2011 ÉSBN 978-960-496-422-2 TÉÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: DIARY OF A WIMPY KID: CABIN FEVER Áðü ôéò Åêäüóåéò Harry N. Abrams Inc., Νέα Υόρκη 2011 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα 6: Μέρες πανικού ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Jeff Kinney ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Η Μαρίνα Γιώτη στο agrinio-life Συνέντευξη στην Ιουλία Ιωάννου

Η Μαρίνα Γιώτη στο agrinio-life Συνέντευξη στην Ιουλία Ιωάννου Ημερομηνία 28/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://agrinio-life.gr/ Ιουλία Ιωάννου http://goo.gl/kpy6j7 Η Μαρίνα Γιώτη στο agrinio-life Συνέντευξη στην Ιουλία Ιωάννου 171 Views July 28, 2015 No Comments

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Ντ. Άσερ. Εικονογράφηση: Ουίλιαµ Μπράµχολ

Μ. Ντ. Άσερ. Εικονογράφηση: Ουίλιαµ Μπράµχολ Μ. Ντ. Άσερ Εικονογράφηση: Ουίλιαµ Μπράµχολ TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: WISE GUY: THE LIFE AND PHILOSOPHY OF SOCRATES Από τις Εκδόσεις Farrar Straus Giroux, Νέα Υόρκη 2006 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Σωκράτης, ο σοφός ÓÕÃÃÑÁÖÅΑÓ:

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Θοδωρής Τιμπιλής

Εικονογράφηση: Θοδωρής Τιμπιλής TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Πασχαλοσουπίτσα ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος. Λεµπέσης ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Θοδωρής Τιµπιλής ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ''

Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 1 2 Τα λουλούδια που δεν είχαν όνομα ''ΜΥΘΟΣ'' 3 Τα λουλούδια χωρίς όνομα, τα έχει ο καθένας από μας, αλλά δεν το ξέρουμε. Δεν μας μαθαίνουν τίποτα και ψάχνουμε μόνοι μας άσκοπα να βρούμε κάτι, για να

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

Dave Barry and Page One, Inc., 2007 Εικονογράφησης: Greg Call, 2007 All rights reserved. Ðñþôç Ýêäïóç: Νοέµβριος 2009 ÉSBN

Dave Barry and Page One, Inc., 2007 Εικονογράφησης: Greg Call, 2007 All rights reserved. Ðñþôç Ýêäïóç: Νοέµβριος 2009 ÉSBN ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: PETER AND THE SECRET OF RUNDOON Aðü ôéò Åêäüóåéò Hyperion Books for Children, Νέα Υόρκη 2007 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Πίτερ Παν και το Μυστικό του Ραντούν ÓÕÃÃÑÁÖÅΙÓ: Dave

Διαβάστε περισσότερα

ÃéÜííçò Ñåìïýíäïò, 2008 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008

ÃéÜííçò Ñåìïýíäïò, 2008 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Πέντε µέρες που συγκλόνισαν το σπίτι µας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: ÃéÜííçò Ñåìïýíäïò ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: ñõóïýëá Ôóéñïýêç ÅÎÙÖÕËËÏ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χρήστος ήµος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα

Διαβάστε περισσότερα

Φρόντισε ώστε οι δυνατότητες σου σαν τερματοφύλακας να είναι στο ύψιστο σημείο σε κάθε περίσταση

Φρόντισε ώστε οι δυνατότητες σου σαν τερματοφύλακας να είναι στο ύψιστο σημείο σε κάθε περίσταση «Φρόντισε ώστε οι δυνατότητες σου σαν τερματοφύλακας να είναι στο ύψιστο σημείο σε κάθε περίσταση». Αυτή είναι η συμβουλή του βετεράνου τερματοφύλακα της Tottenham, Brand Friedel. Ποιά είναι η ρουτίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη

ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ. Δέκα ποιήματα για τον πατέρα μου. Αλκιβιάδη ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΣΡΙΟΤ Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αλκιβιάδη Θεσσαλονίκη Υεβρουάριος 2015 [3] Παναγιώτα Παπαδημητρίου Αφιερωμένο στον πατέρα μου Αλκιβιάδη Copyright

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Πειρατές της Καταστροφικής Επιχείρηση «στρογγυλή θεά» ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Παναγιώτης Γιάκας ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό τεστ Ενότητας 1

Τελικό τεστ Ενότητας 1 Ενότητα 1 Σελίδα 1 Τελικό τεστ Ενότητας 1 Σημειώστε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος. Διάλογος 1 1) Ο κος Μαργαρίτης μέχρι στιγμής φροντίζει μόνος του τον εαυτό του. 2) Ο κος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο

Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Ο Νοσηλευτής πρόσωπο κλειδί στη σωστή ενηµέρωση και ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς κατά την είσοδο στο αιµοδυναµικό εργαστήριο Πλακούτση Σοφία Νοσηλεύτρια Αιµοδυναµικού Εργαστηρίου Π.Γ.Ν.Ι. Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα