ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Σχολή Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Σχολή Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών"

Transcript

1 1 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολή Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα: Νομικής Τομέας: Ποινικών Επιστημών Επιβλέποντες Καθηγητές: κ. Χρίστος Χ. Μυλωνόπουλος κ. Δημήτριος Κιούπης ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑ στο Ουσιαστικό Ποινικό Δίκαιο: «Ενδεχόμενος Δόλος» Εξάμηνο: Α - Χειμερινό Παπαδημητρίου Γιαννίκος (Γιάννης), Α.Μ: 663 Π.Μ.Σ. (Πάρεδρος Στρατιωτικών Δικαστηρίων) Αθήνα, Μάιος 2010

2 2 Ως γνωστόν το δίκαιό µας αναγνωρίζει δύο είδη υπαιτιότητας: το δόλο και την αµέλεια (ά Π.Κ.). Η αµέλεια διακρίνεται σε ενσυνείδητη και σε άνευ συνειδήσεως αµέλεια (ασυνείδητη). Ο δόλος/πρόθεση διακρίνεται σε τρία είδη - διαβαθµίσεις: στον άµεσο δόλο 1 ου βαθµού επιδίωξη, στο άµεσο δόλο 2 ου βαθµού αποδοχή και στον ενδεχόµενο δόλο (dolus eventualis) που αποτελεί και τη θεµατική της παρούσης εργασίας/παρουσίασης. ισεπίλυτο και διαρκές παραµένει ακόµα στο χώρο του ποινικού δικαίου το ζήτηµα της διακρίσεως ανάµεσα σε ενδεχόµενο δόλο και ενσυνείδητη αµέλεια, και των ουσιαστικών κρίσιµων συνεπειών που µπορεί να λάβει σε µία ad hoc περίπτωση εάν καταφαθεί η µία ή η έτερη µορφή υπαιτιότητας. ιότι αποδεχόµενοι πως σ ένα έγκληµα υφίστατο ενσυνείδητη αµέλεια του δράστη τότε µπορεί να µιλάµε για πληµµέληµα π.χ. ανθρωποκτονία εξ αµελείας (302 ΠΚ), ενώ εάν αποδεχθούµε την ύπαρξη ενδεχοµένου δόλου τότε η ίδια πράξη - τα ίδια πραγµατικά περιστατικά λαµβάνουν πλέον άλλη νοµοτυπική υπόσταση και ανάγονται σε κακούργηµα (299 ΠΚ εν προκειµένω, ανθρωποκτονία εκ προθέσεως) µε διαφορετική βέβαια και σαφώς δυσµενέστερη τύχη για τον υπαίτιο της πράξης. Θα δούµε τώρα πως διακρίνουµε τα τρία είδη του δόλου: ο δόλος λοιπόν αποτελείται από δύο επιµέρους στοιχεία: το γνωστικό και το βουλητικό στοιχείο. Ο κάτωθι πίνακας αναπαριστά επακριβώς τι περιλαµβάνει το κάθε είδος δόλου στο γνωστικό αλλά και στο βουλητικό του στοιχείο (θα γίνει αντιληπτό στην πορεία της παρούσης εισηγήσεως γιατί συµπεριλαµβάνεται και η ενσυνείδητη αµέλεια στον πίνακα µε τα είδη του δόλου, ενώ ακριβώς πρόκειται για έτερη µορφή υπαιτιότητας):

3 3 ΕΙ ΟΣ άµεσος άµεσος ενδεχόµενος ενσυνείδητη δόλος α δόλος β δόλος αµέλεια βαθµού βαθµού γνωστικό γνώση ή γνώση ή γνώση ή γνώση ή στοιχείο πρόβλεψη πρόβλεψη πρόβλεψη πρόβλεψη βεβαιότητας βεβαιότητας δυνατότητας δυνατότητας ή (ενδεχόµενου) (ενδεχόµενου) δυνατότητας (ότι θα επέλθουν τα στοιχεία της αντικ. υπόστασης) βουλητικό επιδίωξη αποδοχή αποδοχή των µη αποδοχή στοιχείο στοιχείων των στοιχείων της του της αντικ. στοιχείων αντικ. αποτελέσµατος υπόστασης της αντικ. υπόστασης (πίστη ή υπόστασης ελπίδα αποφυγής του) [ο ως άνω πίνακας προέρχεται από τις πανεπιστηµιακές σηµειώσεις του αείµνηστου Επίκουρου Καθηγητή της Νοµικής Σχολής Αθηνών Κωνσταντίνου Φελουτζή (σηµ. υπ. αριθµ. 13).] Ο ενδεχόµενος δόλος λοιπόν και η ενσυνείδητη αµέλεια έχουν κοινό το γνωστικό στοιχείο τους: δηλ. απαιτούν από το δράστη να έχει γνώση ή πρόβλεψη δυνατότητας (ενδεχόµενου) πως θα επέλθει το οικείο εγκληµατικό αποτέλεσµα.

4 4 Οι ιστορικές ρίζες του ενδεχόµενου δόλου Ο ενδεχόµενος δόλος σαν µορφή υπαιτιότητας υπήρξε άγνωστος τόσο στο αρχαίο ελληνικό, αλλά και στο ρωµαϊκό δίκαιο. Η αρχαία ελληνική σκέψη γνώριζε τη διάκριση µεταξύ εκούσιου και ακούσιου, τουλάχιστον για το έγκληµα της ανθρωποκτονίας, ήδη από την εποχή των Οµηρικών Επών και ειδικότερα από την Ιλιάδα. Το αρχαίο αττικό δίκαιο µάλιστα γνώριζε τη διάκριση ανάµεσα στο φόνο εκ προνοίας και του ακουσίου φόνου, δηλ. τη διάκριση ανάµεσα στο φόνο εκ προθέσεως και τον αντίστοιχο εξ αµελείας. Και το ρωµαϊκό δίκαιο αγνοεί πλήρως την έννοια του ενδεχόµενου δόλου, όπως άλλωστε και το βυζαντινό, όπου εκεί η έννοια του εκούσιου φόνου ταυτίζεται µε την προσχεδιασµένη δολοφονία. 1 Οι αληθείς ρίζες του ενδεχόµενου δόλου ανευρίσκονται στη διδασκαλία των Ιταλών νοµοµαθών του µεσαίωνα, από τον 13 ο αιώνα και έπειτα, που έµειναν γνωστοί στην ιστορία µε την ονοµασία µεταγλωσσογράφοι (postglossatores). Αυτοί λοιπόν αφενός έµειναν πιστοί στη δογµατική του ρωµαϊκού δικαίου πως για την ύπαρξη εγκλήµατος απαιτείται δόλος του δράστη, αφετέρου διεύρυναν την έννοιά του τόσο, ώστε να συµπεριλάβουν σε αυτήν όχι µόνον τις περιπτώσεις κατά τις οποίες «ο δράστης επιδιώκει, σκοπεί, θέλει το εγκληµατικό γεγονός», αλλά και «οσάκις δεν ήθελε µεν ούτος το επελθόν εγκληµατικό γεγονός, το γεγονός όµως τούτο ήτο η πιθανή και συνήθης, κατ ακολουθίαν δε και προβλεπτή συνέπεια άλλης εκ προθέσεως τελούµενης εγκληµατικής πράξεως», ενώ ο Χωραφάς θεωρεί την άποψη αυτή ως οιονεί ενδεχόµενο δόλο. 2 Εν τέλει, ο ενδεχόµενος δόλος είχε γεννηθεί έπειτα από ένα αρκετά µακρύ διάστηµα κυοφορίας που άρχισε από την εποχή των postglossatores, για να καταλήξει στην εποχή του γερµανικού ιδεαλισµού και της 1 Παπαγεωργίου Γονατάς, Στυλιανός., Ενδεχόµενος όλος Ενσυνείδητη Αµέλεια Μία Τρίτη µορφή υπαιτιότητας ; Νοµολογιακές αναζητήσεις και δογµατικές επαναπροσεγγίσεις, Νοµική Βιβλιοθήκη έκδοση Αθήνα 2008, σελ Ο.π., σελ

5 5 διδασκαλίας των µαθητών του Hegel, όπως του Berner και του Köstlin. 3 Ο Ενδεχόµενος δόλος το δυσχερές ζήτηµα της διάκρισής του από την ενσυνείδητη αµέλεια i. Γενικώς για τον ενδεχόµενο δόλο (dolus eventualis) Στον ενδεχόµενο δόλο λοιπόν ο δράστης δεν επιδιώκει την επέλευση του αποτελέσµατος ούτε την προβλέπει ως βεβαία, ωστόσο την προβλέπει ως ενδεχόµενη (παρεπόµενη) συνέπεια και την αποδέχεται. Συνεπώς από πλευράς γνωστικού στοιχείου, το πεδίο που καλύπτει ο ενδεχόµενος δόλος θα εδύνατο να χαρακτηριστεί ως το πεδίο της αµφιβολίας, υπό την έννοια ότι ο δράστης αµφιβάλλει για το εάν η πράξη του θα έχει το αποτέλεσµα που σκέφτηκε ότι είναι ενδεχόµενο να επέλθει. 4 Ας δούµε τώρα ένα παράδειγµα όπου ο δράστης έχει ενδεχόµενο δόλο: ο κρατούµενος Α ανάβει φωτιά στο στρώµα του κελιού του προκειµένου να προκαλέσει πυρκαγιά και ν αποδράσει, γνωρίζοντας πως έτσι ενδέχεται να προκληθεί ο θάνατος του συγκρατούµενού του Β, κάτι το οποίο δεν επιθυµεί µεν, αλλά πάντως αποδέχεται. Ο Β πραγµατικά πεθαίνει. 5 Άλλο παράδειγµα: ο Γ σκοπεύει το στα πόδια µε σκοπό απλά να τον τραυµατίσει, προβλέπει όµως πως δεν αποκλείεται (ενδέχεται) να τραυµατιστεί θανάσιµα ο και παρόλα ταύτα ενεργεί έστω κι εάν επέλθει το εν λόγω αποτέλεσµα. Κατά την άποψη του Ανδρουλάκη, ο όρος «ενδεχόµενος δόλος (dolus eventualis)» δεν είναι ίσως απόλυτα επιτυχηµένος, εφόσον τούτος ο δόλος δεν είναι καθ εαυτόν 3 Ο.π. (υποσηµ. 2), σελ Βαθιώτης, Κωνσταντίνος Ι., όλος-θεµελίωση και Αποκλεισµός του στο Ποινικό ίκαιο, ίκαιο & Οικονοµία, Π.Ν. Σάκκουλας Αθήνα 2003, σελ Το παράδειγµα ελήφθη από: Μυλωνόπουλος, Χρίστος Χ., Ποινικό ίκαιο-γενικό Μέρος I και II, ίκαιο & Οικονοµία, Π.Ν. Σάκκουλας Αθήνα 2007, σελ.237.

6 6 «ενδεχόµενος», αλλά υπαρκτός δεδοµένος. Πραγµατικά «ενδεχόµενος» δόλος υπάρχει, όταν ο Α πηγαίνει να συναντήσει τον εχθρό του Β παίρνοντας κοντά του κι ένα περίστροφο «για καλό και για κακό», δηλ. για την περίπτωση εκείνη που «το κακό θα παραγίνει» και το όπλο θα του «χρειαστεί». 6 6 Ανδρουλάκης, Νικόλαος Κ., Ποινικό ίκαιο-γενικό Μέρος-Θεωρία για το Έγκληµα, ίκαιο & Οικονοµία, Π.Ν. Σάκκουλας Αθήνα 2000, σελ.258.

7 7 ii. Η διάκρισή του από την ενσυνείδητη αµέλεια Όλως δυσεπίλυτο, εριζόµενο και πολυσυζητηµένο στη νοµική ποινική επιστήµη το θέµα της διάκρισης του ενδεχόµενου δόλου από την ενσυνείδητη αµέλεια, αφού συν τοις άλλοις δεν πρόκειται σε καµία περίπτωση για ένα θεωρητικό πρόβληµα που απασχολεί για καθαρά επιστηµονικούς λόγους τους θεωρητικούς ποινικολόγους, αλλά για ένα µείζον ουσιαστικό ζήτηµα που παρουσιάζεται πολλάκις στη δικαστηριακή πρακτική και αφορά άµεσα στην ορθή και δίκαιη απονοµή της δικαιοσύνης. Όπως είδαµε και στα εισαγωγικά η όλη προβληµατική συνδέεται αναπόδραστα µε τη νοµική κατάταξη των εγκληµάτων και τη συνακόλουθη ποινική αντιµετώπιση και µεταχείριση του εκάστοτε δράστη. Ως γνωστόν κακούργηµα εξ αµελείας δεν υπάρχει, υφίσταται όµως όπου expressis verbis το προβλέπει ο νόµος πληµµέληµα εξ αµελείας, ως εκ τούτου τα ίδια πραγµατικά περιστατικά αναλόγως του τι µορφή υπαιτιότητας θα αποδεχθούµε πως συνέτρεχε, δυνατόν να λάβουν ολότελα διαφορετική ποινική αξιολόγηση. Συνεπώς, το οριακό αυτό σηµείο ανάµεσα στον ενδεχόµενο δόλο και την εν συνειδήσει αµέλεια αποτελεί-καθορίζει ταυτόχρονα και το όριο ανάµεσα στο κακούργηµα και στο πληµµέληµα, σύµφωνα µε το ισχύον ελληνικό ποινικό δίκαιο. Είδαµε πως τα δύο αυτά είδη υπαιτιότητας έχουν ένα κοινό στοιχείο: το γνωστικό στοιχείο, ενώ διαφέρουν ως προς το βουλητικό. Σχετικές θεωρίες (α τύπος Frank, β τύπος Frank) Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες και έχουν γίνει πολλές προσπάθειες προκειµένου να διακριθούν οι δύο αυτές έννοιες. Θα δούµε τώρα κάποιες από αυτές. Σύµφωνα λοιπόν µε τη θεωρία της επιδοκιµάσίας (α τύπος Frank), ενδεχόµενος δόλος υπάρχει όταν ο δράστης αποδέχεται το εγκληµατικό αποτέλεσµα, µε την έννοια πως το

8 8 επιδοκιµάζει, συγκατατίθεται προς αυτό, υπάρχει εσωτερική συµφωνία του µε το αποτέλεσµα. Έτσι λοιπόν, η επιδοκιµασία του αποτελέσµατος, που συνιστά και το αποφασιστικό κριτήριο της διάκρισης του ενδεχόµενου δόλου από την ενσυνείδητη αµέλεια, δύναται να συντρέχει και όταν το αποτέλεσµα είναι ανεπιθύµητο. Επιδοκιµασία του αποτελέσµατος υπό νοµική έννοια, είπε το γερµανικό Ακυρωτικό, υφίσταται όταν ο δράστης συµβιβάζεται µε την επέλευσή του προκειµένου να µην παραιτηθεί από τον επιδιωκόµενο σκοπό, ενώ ενσυνείδητη αµέλεια υπάρχει όταν πιστεύει πως τούτο δε θα επέλθει. ηλ. όταν ο εν λόγω δράστης, στην περίπτωση που δε δύναται να πετύχει διαφορετικά το σκοπό του, προτιµά να τελέσει την επικίνδυνη για το έννοµο αγαθό πράξη, παρόλο που γνωρίζει τη δυνατότητα πρόκλησης του ανεπιθύµητου αποτελέσµατος, παρά ν αποστεί από την τέλεσή της. Η θεωρία της επιδοκιµασίας σ αυτή τη µορφή είναι υπερβολικά στενή, γιατί επιδοκιµάζω σηµαίνει εγκρίνω, επικροτώ, αποδέχοµαι. Η επιδοκιµασία σηµαίνει µία θετική συναισθηµατική τάση του δράστη ως προς το αποτέλεσµα που υφίσταται µόνον όταν αυτός το επιθυµεί. Αυτή η έννοια της επιδοκιµασίας είναι και η µόνη σύµφωνη µε τη χρήση της λέξης στη γλώσσα. Έτσι, η απόφαση του γερµανικού Ακυρωτικού, που αποδέχθηκε στην περίπτωση του «ιµάντα» µία επιδοκιµασία «υπό νοµική έννοια», όταν το αποτέλεσµα είναι λίαν ανεπιθύµητο για το δράστη, απλά υπερβαίνει το γλωσσικό νόηµα της λέξης. Ας δούµε τώρα τη θεωρία της αποδοχής του κινδύνου, όπου σύµφωνα µε αυτήν ενδεχόµενος δόλος υπάρχει όποτε ο δράστης αποδέχεται τον κίνδυνο 7 που θέτει µε τη συµπεριφορά του και αδιαφορεί για το αποτέλεσµα. Ακόµα και στην περίπτωση που ο δράστης δεν αποδέχεται το αποτέλεσµα έχει ενδεχόµενο δόλο εφόσον σκέφτεται: «ό, τι κι αν γίνει εγώ θα πράξω» (β τύπος Frank). Χαρακτηριστικό εδώ είναι το παράδειγµα της γυάλινης σφαίρας: σ ένα λούνα παρκ ο Α στοιχηµατίζει πως θα πετύχει µ ένα αεροβόλο όπλο τη γυάλινη σφαίρα που κρατάει νεαρή υπάλληλος του σκοπευτηρίου χωρίς όµως να την τραυµατίσει, κάτι που τελικά δεν επιτυγχάνει. Παρόλο που είναι 7 Όπου ως κίνδυνο εννοούµε «µία ασυνήθιστη, µη κανονική κατάσταση που δροµολογεί την επέλευση βλάβης ενός αγαθού προκαλώντας έτσι αβεβαιότητα και ανασφάλεια» - Ανδρουλάκης, σελ.172.

9 9 δεδοµένο πως ο δράστης δεν επιθυµούσε το αποτέλεσµα του τραυµατισµού, αφού τούτο θα ισοδυναµούσε µε επιθυµία του να χάσει το στοίχηµα, σύµφωνα µε τη θεωρία αυτή έχει δόλο διότι αποδέχθηκε τον κίνδυνο αδιαφορώντας ως προς το αποτέλεσµα (Lacmann). 8 Κατά βάση µε αυτή τη θεωρία συντάσσεται και ο Ανδρουλάκης, σύµφωνα µε τον οποίο ενδεχόµενος δόλος καταφάσκεται όταν: «οσάκις ο δράστης έλαβε σοβαρά υπόψη του το ενδεχόµενο πραγµάτωσης της αντικειµενικής υπόστασης του εγκλήµατος και αφού το στάθµισε µε ό, τι επιδίωκε µε την πράξη του, έκρινε το τελευταίο ως τόσο σηµαντικό ώστε, ακόµη κι αν το αξιόποινο αποτέλεσµα δεν ήταν γι αυτόν καθεαυτό αποδεκτό, ή ήταν ακόµα και αποδοκιµαστέο, αποφάσισε ωστόσο να προχωρήσει στην πράξη, ελπίζοντας- ευχόµενος στην καλύτερη περίπτωση ότι αυτό δεν θα επέλθει». Ενσυνείδητη αµέλεια υπάρχει αντίθετα όταν ο δράστης πίστεψε πως τελικά δε θα επέλθει. 9 Η πίστη βέβαια αυτή θα πρέπει να διαθέτει κάποιο στήριγµα-έρεισµα στην πραγµατικότητα. Πίστη στην αποφυγή του αποτελέσµατος µπορεί κατεξοχήν να συντρέχει στην περίπτωση που ο δράστης έλαβε αποτρεπτικά του κινδύνου µέτρα. 10 Κατά την άποψη του Μυλωνόπουλου 11, ο δόλος και η αµέλεια σαν µορφές εσωτερικής συµµετοχής, συγκροτούν µία συνεχώς µεταλλασσόµενη αλληλουχία συµπεριφορών. Η µεταβολή αυτή δε συντελείται απότοµα, αλλά βαθµιαία, σταδιακά και ανεπαίσθητα. Μεταξύ δόλου και αµέλειας δεν υφίσταται συγκεκριµένο όριο. Τα όρια των δύο εννοιών είναι εξόχως ασαφή και συνεπώς κάθε προσπάθεια χάραξης σαφών ορίων είναι καταδικασµένη σε αποτυχία και αντιεπιστηµονική. Ανάµεσά τους υπάρχει µία αξιολογική σχέση διαβάθµισης (normatives Stufenverhältnis), από την οποία προκύπτει ότι όσο πιο έντονη είναι η εσωτερική συµµετοχή στην πρόκληση του αποτελέσµατος, τόσο πιο µεγάλη είναι και η κοινωνική αποδοκιµασία της πράξης. Η Γκµπάντι θεωρεί πως ο Μυλωνόπουλος µε την ως άνω τοποθέτησή του, «δεν εκτιµά 8 Μυλωνόπουλος, Χρίστος Χ., Ποινικό ίκαιο-γενικό Μέρος I και II, ίκαιο & Οικονοµία, Π.Ν. Σάκκουλας Αθήνα 2007, σελ Μυλωνόπουλος, Χρίστος Χ., Εφαρµογές Ποινικού ικαίου, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα Αθήνα-Κοµοτηνή 1997, σελ Ανδρουλάκης, Νικόλαος Κ., Ποινικό ίκαιο-γενικό Μέρος-Θεωρία για το Έγκληµα, ίκαιο & Οικονοµία, Π.Ν. Σάκκουλας Αθήνα 2000, σελ Μυλωνόπουλος, Χρίστος Χ., Εφαρµογές Ποινικού ικαίου, εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα Αθήνα-Κοµοτηνή 1997, σελ

10 10 επαρκώς, ότι ο Έλληνας νοµοθέτης πάντως έχει προσπαθήσει να χαράξει ένα όριο µεταξύ αυτών των δύο εννοιών, γι αυτό εξάλλου και περιέλαβε τους σχετικούς ορισµούς στον ΠΚ. Θα έλεγα, µάλιστα, ότι για τον πολίτη αλλά και για το κράτος δικαίου γενικότερα δεν µπορεί να είναι παραδεκτό η µετάπτωση από ένα πληµµέληµα σε ένα κακούργηµα και αντίστροφα να γίνεται στη βάση εννοιών, για τις οποίες δεν υπάρχει οριοθετική γραµµή. Ο νοµοθέτης προφανώς θέλησε, ακριβώς για να αντιµετωπίσει την ανασφάλεια δικαίου, να χαράξει ένα τέτοιο όριο και ορθά έπραξε. Η επιστήµη από την πλευρά της, εξάλλου, έχει χρέος να υποβοηθήσει την προσπάθεια αυτή, για να έχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσµα». 12 Νοµίζω όµως πως η εν λόγω συγγραφέας παραγνωρίζει πως ο νοµοθέτης θέλησε µεν να χαράξει ένα τέτοιο όριο, αλλά αυτό το γεγονός αυτή η επιθυµία του νοµοθέτη δεν αναιρεί από την άλλη µεριά, σε καµία περίπτωση την παραδοχή ότι τέτοιο όριο ανάµεσα στο δόλο και στην αµέλεια δεν υπάρχει. Να αναφέρουµε τέλος εδώ και την άποψη του Kaufmann, σύµφωνα µε την οποία ο δράστης που προβλέπει το αποτέλεσµα ως δυνατό δεν έχει ενδεχόµενο δόλο µόνο εάν εκδήλωσε εµπράκτως την πρόθεσή του ν αποφύγει το αποτέλεσµα. 12 Καϊάφα Γκµπάντι, Μαρία, Εµβάθυνση στην ποινική νοµολογία, εκδόσεις Σάκκουλα Αθήνα Κοµοτηνή 2006, σελ.100.

11 11 Η θέση του ποινικού µας Κώδικα για τον ενδεχόµενο δόλο Όπως προέκυψε από τα ανωτέρω ο ηµέτερος ΠΚ, στο ά.27, φαίνεται πως ακολουθεί τις αναφερθείσες βουλητικές θεωρίες (θεωρία της επιδοκιµασίας, της αποδοχής του κινδύνου, της αδιαφορίας, της ιδιαίτερα επίµεµπτης αδιαφορίας-ασυνειδησίας), δηλ. ότι για τη θεµελίωση του δόλου θα πρέπει ο δράστης να «θέλησε», µε τη µορφή της αποδοχής, το αποτέλεσµα. Ποιό είναι όµως το περιεχόµενο της εν λόγω αποδοχής; Παρόλο που υποστηρίχθηκε πως ο νοµοθέτης εν προκειµένω ακολουθεί τη θεωρία της επιδοκιµασίας (έτσι ο Χωραφάς), κατά το Μυλωνόπουλο η τοποθέτηση αυτή δεν είναι ακριβής, διότι η έννοια της αποδοχής του ά.27 ΠΚ είναι ευρύτερη, εµπερικλείοντας ακόµη και τα ανεπιθύµητα αποτελέσµατα, εκείνα δηλ. τα οποία ο δράστης δεν επιδοκιµάζει. Ενώ, εάν δεχτούµε πως η αποδοχή περικλείει και την αδιαφορία, ενδεχόµενος δόλος κατά τον ηµέτερο ΠΚ στοιχειοθετείται σύµφωνα µε τον αναφερθέντα β τύπο του Frank. 13 Να παραθέσουµε σε αυτό το σηµείο και την άποψη του Χαραλαµπάκη, σύµφωνα µε τον οποίο, το θεωρητικώς και πρακτικώς σπουδαιότατο ζήτηµα χάραξης ορίων ανάµεσα στο δόλο και στην αµέλεια λύνεται από επιστήµη και νοµολογία ευκαιριακά, ανάλογα µε τον ηθικοκοινωνικά αξιοκατάκριτο χαρακτήρα της συγκεκριµένης περιπτώσεως, προς τον οποίο προσαρµόζονται οι διάφορες θεωρίες, για να δικαιολογηθεί-κατ ουσίαν εκ των υστέρων-η αξιολόγηση που έχει ήδη λάβει χώρα: όταν ο προερχόµενος από τη συµπεριφορά του δράστη κίνδυνος δεν υπερβαίνει, σύµφωνα µε αντικειµενικά κριτήρια, ένα λογικό ποσοστό και η συµπεριφορά δεν προσκρούει κατάφωρα σε ηθικοκοινωνικές αξίες ( ) θεωρία και νοµολογία προτίθενται να δεχτούν ότι ο δράστης πίστευσε πως το αποτέλεσµα δεν θα επερχόταν, να του καταλογίσουν δηλ. µονάχα ενσυνείδητη αµέλεια. Όταν αντιθέτως ο κίνδυνος είναι από αντικειµενική σκοπιά υπερβολικά µεγάλος, είτε-ανεξάρτητα από το ποσοστό αυτού στη συγκεκριµένη περίπτωση-η συµπεριφορά σχετίζεται µε ένα γενικότερα 13 Μυλωνόπουλος, Χρίστος Χ., Ποινικό ίκαιο-γενικό Μέρος I και II, ίκαιο & Οικονοµία, Π.Ν. Σάκκουλας Αθήνα 2007, σελ.257.

12 12 δυσάρεστο κοινωνικό φαινόµενο, τότε η αποδοχή του ενδεχόµενου δόλου εµφανίζεται ως πιο πιθανή Χαραλαµπάκης, Α., in Πρακτικά ιηµερίδας στο ικηγορικό Σύλλογο Ρόδου (3-4 Ιουνίου 2005), Ενδεχόµενος όλος, Ενσυνείδητη Αµέλεια, τρίτη µορφή υπαιτιότητας ; ίκαιο & Οικονοµία Π.Ν. Σάκκουλας Αθήνα 2006, σελ.19.

13 13 Η νοµολογία για τον ενδεχόµενο δόλο και τη διάκριση από την ενσυνείδητη αµέλεια (ιδίως υποθέσεις πολύνεκρων δυστυχηµάτων που συγκλόνισαν την κοινή γνώµη στη χώρα) Είχε συζητηθεί και σχολιαστεί έντονα µία παραγγελία (υπ. Αριθµ.3082/95) του Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου το 1995, προς τον αρµόδιο Εισαγγελέα ν ασκήσει ποινική δίωξη για ανθρωποκτονία µε ενδεχόµενο δόλο κατά ενός οδηγού που έτρεχε µε υπερβολική ταχύτητα και σε κατάσταση µέθης σκότωσε έναν πεζό, ενώ πριν από λίγους µήνες ο ίδιος δράστης είχε προκαλέσει και άλλο θανατηφόρο τροχαίο. Είχε αιτιολογήσει ως εξής τον ως άνω νοµικό χαρακτηρισµό: Γνωστικό στοιχείο ο κατηγορούµενος αντιλαµβανόταν πως ήταν ενδεχόµενο να προκαλέσει τροχαίο ατύχηµα και να επιφέρει το θάνατο άλλου ανθρώπου, αφού οδηγούσε κάτω από αντικανονικές συνθήκες (µέθη, υψηλή ταχύτητα) ενώ πριν από λίγους µήνες ο ίδιος δράστης είχε προκαλέσει και άλλο θανατηφόρο τροχαίο. Βουλητικό στοιχείο η εµµονή του στην έντονα αµελή συµπεριφορά του κατά την οδήγηση που καθιστούσε «σχεδόν βέβαιο τροχαίο συµβάν και θανάτωση άλλου ανθρώπου», παρέχει ενδείξεις πως αποδεχόταν το θανατηφόρο αυτό αποτέλεσµα. Αυτή η άποψη προκάλεσε δριµείες αντιρρήσεις στην επιστήµη, που τη χαρακτήρισε ως αδικαιολόγητη εκτροπή, που συνιστά αλλοίωση του ποινικού δόγµατος (Χαραλαµπάκης). Κατά τη γνώµη του Μυλωνόπουλου, ενέχει και θετικά στοιχεία. 15 Ακολούθησαν υποθέσεις που συγκλόνισαν την ελληνική κοινή γνώµη: της κατάρρευσης του εργοστασίου της Ρικοµέξ στο σεισµό του 1999, του ναυαγίου του επιβατηγού πλοίου Εξπρές Σαµίνα το 2000, του πολύνεκρου δυστυχήµατος στα Τέµπη το 2003, αλλά και της θανάτωσης του νεαρού Α.Γ. από πυρά αστυνοµικού το εκέµβριο του Στις τρεις πρώτες ετέθη εκ νέου το αιώνιο ζήτηµα της διακρίσεως ενδεχοµένου δόλου αµέλειας, ενώ στην τελευταία έγινε επιτρεπτή µεταβολή της 15 Ο.π. (υποσηµ. 9)

14 14 κατηγορίας για ανθρωποκτονία εκ προθέσεως (κατά του νεαρού Α.Γ.) µε ενδεχόµενο δόλο, αντί για άµεσο δόλο(συµβ. Πληµ. Αθηνών1847/2009). Για την ίδια υπόθεση το Συµβ. Εφετών Αθηνών µε το υπ. αριθµ. 1511/2009 Βούλευµά του απεδέχθη την εισαγγελική πρόταση και αναφέρει συγκεκριµένα: «Η ενσυνείδητη όµως αδιαφορία που αυτός επέδειξε, σε συνδυασµό µε τη σκόπευση που προηγήθηκε των αδιάκριτων προς το πλήθος των συγκεντρωµένων πυροβολισµών, καταδεικνύει ότι ενώ προέβλεψε ως ενδεχόµενη συνέπεια της ενέργειάς του η θανάτωση κάποιου από τα άτοµα αυτά, δεν απώθησε από τη συνείδησή του την εξεικόνιση του συγκεκριµένου αποτελέσµατος, αλλά επιδοκίµασε την επέλευσή του». 16 Εδώ, το εν λόγω Βούλευµα προφανώς αιτιολογεί γιατί υπήρχε ενδεχόµενος δόλο στο δράστη και όχι ενσυνείδητη αµέλεια. Υπόθεση της Ρικοµέξ Με το υπ.αριθµ 2512/2002 βούλευµα του Συµβουλίου Εφετών Αθηνών παραπέµφθηκε γι ανθρωποκτονία εκ προθέσεως µε ενδεχόµενο δόλο και απόπειρα ανθρωποκτονίας κατά συρροή ο συνιδρυτής και αντιπρόεδρος του δ.σ. της εταιρίας Ρικοµέξ καθώς και τον πολιτικό µηχανικό και αρχιτέκτονα του κτηρίου αυτού. Ιδιαίτερα σηµαντικό είναι το µέρος εκείνο του βουλεύµατος που αναφέρεται στην υπαιτιότητα του συνιδρυτή και συνιδιοκτήτη της εταιρίας: «ο κατηγορούµενος έχοντας πλήρη συνείδηση της επικδυνότητας της δράσης του για τη σωµατική ακεραιότητα και τη ζωή των εργαζοµένων στο εργοστάσιό του, έλαβε υπόψη του και το ενδεχόµενο να σκοτωθούν εργαζόµενοι στο εργοστάσιό του από το σεισµό και αφού το στάθµισε µε ό, τι επιδίωκε µε τη δράση του, δηλ. τη µεγιστοποίηση του επιχειρησιακού κέρδους, έκρινε το τελευταίο ως τόσο σηµαντικό, ώστε ακόµη κι αν το αξιόποινο αποτέλεσµα δεν ήταν γι αυτόν καθεαυτό αποδεκτό ή ήταν ακόµη αποδοκιµαστέο, αποφάσισε ωστόσο να προχωρήσει στις προαναφερθείσες πράξεις και παραλείψεις του, ελπίζοντας ευχόµενος στην καλύτερη περίπτωση ότι 16 Ποινική ικ. 8-9/2009 (έτος 12ο), σελ.887 επόµενα.

15 15 το αποτέλεσµα αυτό τελικά δε θα επέλθει. ( ) το γεγονός ότι ένας ή περισσότεροι εκ των µετόχων (της εταιρίας) και των συγγενών τους έχασαν τη ζωή τους από την κατάρρευση του κτηρίου, όσο σηµαντικό και λυπηρό και αν είναι, δεν είναι αποφασιστικό στοιχείο και δεν αρκεί από µόνο του να οδηγήσει σε διαφορετική παραδοχή.» - πολύ σηµαντική ιδίως η τελευταία σκέψη. Η εισαγγελική πρόταση στο ίδιο βούλευµα ήταν αντίθετη και στηριζόταν ακριβώς σε αυτό που το ως άνω βούλευµα δεν προέκρινε ως «αποφασιστικό στοιχείο», δηλ. είπε τα εξής ο Εισαγγελέας: «δοθέντος ότι στο εργοστάσιο εργάζονταν ή το επισκέπτονταν τακτικά οι περισσότεροι από τους κατηγορουµένους, θα ήταν εκτός πάσης λογικής να δεχθούµε ότι ούτοι είχαν προβλέψει την κατάρρευση του εργοστασίου, η οποία αναπόφευκτα θα προκαλούσε και το θάνατο των ιδίων, µε συνέπεια να θεωρείται ότι ο ενδεχόµενος δόλος των κατηγορουµένων πρέπει να αποκλεισθεί παντελώς». Ο ΑΠ µε το υπ. Αριθµ. 1304/2003 βούλευµά του επικύρωσε το εφετειακό βούλευµα. Υπόθεση ναυαγίου Σαµίνα Εδώ η νοµολογιακή αντιµετώπιση της υπόθεσης διήλθε από διάφορα στάδια. Το Εφετείο Αιγαίου µε το υπ. αριθµ. 71/2002 βούλευµά του έκανε δεκτή την πρόταση του Εισαγγελέως, διαφοροποιούµενο από την ασκηθείσα αρχικώς ποινική δίωξη γι ανθρωποκτονία κατά συρροή µε ενδεχόµενο δόλο. Καταλήγει το ως άνω βούλευµα ως εξής: «οικατηγορούµενοι προείδαν ως πιθανή (ενδεχόµενη) τη βύθιση του πλοίου όµως από επιπολαιότητα και αφροντισία για τη διαφύλαξη των εννόµων αγαθών δεν έλαβαν σοβαρά υπόψη τους το ενδεχόµενο πραγµατώσεως της αντικειµενικής υποστάσεως του εγκλήµατος της προκλήσεως ναυαγίου και των άλλων αδικηµάτων που συνδέονται µε αυτό, πιστεύοντες ότι δεν θα επέλθει». Το βούλευµα στηρίζει την παντελή έλλειψη ψυχικής σύνδεσης των κατηγορουµένων µε το επελθόν εγκληµατικό αποτέλεσµα στο γεγονός ότι: «και οι ίδιοι οι κατηγορούµενοι

16 16 εκτέθηκαν στον ίδιο ακριβώς κίνδυνο, στον οποίο εξέθεσαν τα θύµατά τους, ή περίπου στον ίδιο κίνδυνο, εκ του λόγου ότι αυτοί ως ναυτικοί γνώριζαν καλύτερα τον τρόπο διασώσεώς τους.» - αµέσως µετά τη δηµοσίευσή του ζητήθηκε η αναίρεσή του από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, µε βασικό επιχείρηµα ότι δεν αιτιολογήθηκε επαρκώς από το Συµβ. Εφετών για ποιο λόγο υπήχθη η επίµαχη συµπεριφορά των κατηγορουµένων στην έννοια της ενσυνείδητης αµέλειας και όχι του ενδεχόµενου δόλου. Το Συµβούλιο του Αρείου Πάγου ανήρεσε το ως άνω βούλευµα αποδεχόµενο την εισαγγελική πρόταση (υπ. αριθµ. 500/2003) 17, αντικρούοντας την άποψη του Συµβ. Εφετών περί υπάρξεως µόνον ενσυνείδητης αµέλειας για τον πλοίαρχο, τον υποπλοίαρχο και τα λοιπά υπεύθυνα µέλη του πληρώµατος του πλοίου Σαµίνα. Έτσι, ξαναπαραπέµθηκε η υπόθεση στο Συµβ. Εφετών Αιγαίου, όπου µε νέο βούλευµά του απεφάνθη ότι: «οι δε κατηγορούµενοι γνώριζαν ότι εξαιτίας των παραπάνω πράξεων και παραλείψεών τους ήταν πιθανο-ενδεχόµενο να προκληθεί ναυάγιο και συνεπεία αυτού αιτιωδώς ως περαιτέρω πιθανό-δυνατό αποτέλεσµα ο θάνατος επιβαινόντων, ο οποίος και επήλθε, και αποδέχθηκαν το αποτέλεσµα αυτό, µε την έννοια ότι συµβιβάσθηκαν - συγκατατέθηκαν ως προς αυτό, αν και δεν το επιθυµούσαν, ελπίζοντας ότι δεν θα επέλθει». το νέο όµως βούλευµα Συµβ. Εφετών Αιγαίου αναιρέθηκε κι αυτό, προς την αντίθετη όµως κατεύθυνση από το προηγούµενο αντίστοιχο. Έτσι, µε το υπ. αριθµ. 1661/2004 βούλευµά του, το Ακυρωτικό µας έκρινε πως δεν συντρέχει υπαιτιότητα ενδεχόµενου δόλου στα πρόσωπα των κατηγορουµένων και καταλήγει συµπεραίνοντας ότι: «δεν συντρέχει περίπτωση ενδεχόµενου δόλου, όταν δε µπορεί κατ αντικειµενική κρίση, να καταφαθεί και το βουλητικό στοιχείο της πρόθεσης, όπως συµβαίνει και όταν δεν προκύπτει και κάποιο λογικό κίνητρο του υπαιτίου προς διάπραξη ενός σοβαρού εκ δόλου εγκλήµατος ή όταν ο δράστης καθίσταται ο ίδιος, εν δυνάµει, θύµα ενδεχοµένως της σχετικής εγκληµατικής πράξης ή παραλείψεώς του.» Ποιν Χρ. ΝΓ (2003), σελ Ποιν Χρ. ΝΕ σελ

17 17 Η υπόθεση του τροχαίου στα Τέµπη (2003) Το Συµβ. Πληµµελειοδικών Λάρισας ακολούθησε τη σχετική ποινική δίωξη και παρέπεµψε τους κατηγορούµενους να δικαστούν γι ανθρωποκτονία κατά συρροή µε ενδεχόµενο δόλο (βούλευµα υπ. Αριθµ. 130/2004). Κατά το εν λόγω βούλευµα ο ενδεχόµενος δόλος ή κατά πιο ακριβή διατύπωση ο δόλος αποδοχής του ενδεχοµένου, ενέχει µία αποδοχή που αφορά όχι σε αυτό το ίδιο το εγκληµατικό αποτέλεσµα, που δυνατό και να είναι αποδοκιµαστέο από το δράστη, αλλά στον κίνδυνο, στο ενδεχόµενο της πραγµάτωσής του. Ωστόσο, µε την αποδοχή του σοβαρού κινδύνου και µε την εµµονή στην κινδυνώδη ενέργεια, συµβαδίζει κατ ανάγκη και µία έµµεση αποδοχή αυτού του ίδιου του αποτελέσµατος, στο µέτρο που η επέλευσή του δε δύναται να αποκλεισθεί, ώστε αυτή είναι που τελικά «εντάσσει τη στάση του εµµένοντα στην κινδυνώδη ενέργεια στην περιοχή του ενδεχόµενου δόλου», και συµπληρώνει ότι «για τον προσδιορισµό της έννοιας της αποδοχής του εγκληµατικού αποτελέσµατος εκ µέρους του δράστη, δηλ. του βουλητικού στοιχείου του ενδεχόµενου δόλου, η επιστήµη αλλά και η νοµολογία δεν ανατρέχουν στους χώρους του συναισθηµατικού, αλλά στο γνωστικό στοιχείο, το οποίο ενεργεί συµπληρωµατικά, προσφέρει δηλ. κατάλληλες ενδείξεις για τη βουλητική στάση του δράστη, προσδίδοντας σε αυτήν το ακριβές της περιεχόµενο». Ως προσδιοριστικά κριτήρια του γνωστικού στοιχείου και κατά συνέπεια της βουλητικής στάσης του δράστη θεωρούνται: α. το ποσοστό επικινδυνότητας και β. η τυχόν ιδιοτέλεια του σκοπού που επιδιώκει ο δράστης µε την πράξη του. Οι κατηγορούµενοι άσκησαν έφεση κατά του ανωτέρω βουλεύµατος και έτσι εκδόθηκε το υπ. Αριθµ. 179/2004 βούλευµα Συµβ. Εφετών Λάρισας 19, που διαφοροποιήθηκε ως προς το ζήτηµα του ενδεχόµενου δόλου και συνεπώς και της ποινικής ευθύνης των κατηγορουµένων. Έκρινε λοιπόν ότι οι κατηγορούµενοι είχαν ενσυνείδητη αµέλεια και όχι ενδεχόµενο δόλο ως προς τις ανθρωποκτονίες, ενώ δέχτηκε πως συνέτρεχε στο πρόσωπό τους ενδεχόµενος δόλος αναφορικά µε το έγκληµα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών. Πιο 19 Ποιν. ικ. 2004, σελ.793 επόµ.

18 18 συγκεκριµένα το αναφερθέν βούλευµα έκρινε ότι ισχυρότερος αντενδείκτης ενδεχόµενου δόλου αποτελεί η «αυτοδιακιδύνευση του ίδιου του δράστη ή συγγενικών και φιλικών του προσώπων», καθόσον «στις περιπτώσεις που η επιλογή του δράστη οδηγεί αντικειµενικά στην αυτοδιακινδύνευσή του, κατά κανόνα θα έπρεπε να αποκλείεται ο ενδεχόµενος δόλος, εκτός εάν αυτός εµφορείται από σκοπό αυτοκτονίας ή έχει λάβει µέτρα αυτοπροστασίας». Αντιθέτως, ως ισχυρότατος ενδείκτης ύπαρξης ενδεχόµενου δόλου θεωρείται «ο σκοπός (συνήθως ιδιοτελής) που επιδίωκε ο δράστης σε συσχετισµό µε το εγκληµατικό αποτέλεσµα που προκαταβολικά θυσίασε στο βωµό των συµφερόντων του». Ισχυρός από την άλλη µεριά αντενδείκτης υπάρξεως ενδεχόµενου δόλου σύµφωνα µε το ανωτέρω βούλευµα συντρέχει στις «περιπτώσεις χαµηλού πιθανολογούµενου ποσοστού κινδύνου ή όταν ο δράστης έχει συνηθίσει να εκτίθεται και να ανταπεξέρχεται στο συγκεκριµένο, έστω υψηλό, κίνδυνο, η πραγµάτωση του οποίου εµφανίζεται έτσι ως ελάχιστα πιθανή». Τελικά και το Ακυρωτικό µε το υπ. Αριθµ. 2313/2004 επικύρωσε το ανωτέρω εφετειακό βούλευµα. 20 Αυτό που οφείλουµε να επισηµάνουµε σ αυτό το βούλευµα είναι πως ο ΑΠ (µε αυτό) ανήρεσε τη µέχρι τότε κρατούσα νοµολογιακή άποψη, ότι η εµµονή του δράστη σε µία κινδυνώδη για το θύµα συµπεριφορά ενέχει και µία κατά λογική αναγκαιότητα έµµεση αποδοχή και αυτού του ίδιου του αποτελέσµατος που θα επιφέρει ο συγκεκριµένος κίνδυνος. Ενώ κατά το ίδιο χρονικό διάστηµα εκδόθηκε και το προαναφερθέν υπ. αριθµ. 1661/2004 βούλευµά του (για την υπόθεση του Σαµίνα), προς την αυτή κατεύθυνση. Έτσι, για πρώτη φορά στην ελληνική νοµολογία διανοίγεται µία νέα προβληµατική, δηλ. κατά πόσο είναι δυνατόν να µην καταλογίζεται στο δράστη αποδοχή του ανθρωποκτόνου αποτελέσµατος, αλλά αντίθετα να πιστοποιείται ότι ο ίδιος δράστης είχε αποδεχθεί την πιθανότητα πρόκλησης κινδύνου σ έναν άνθρωπο, δηλ. και στον ίδιο του τον εαυτό, την οποία όµως δεν πίστευε ότι θα υλοποιείτο σε συγκεκριµένο θανατηφόρο αποτέλεσµα Ποιν. Χρ. ΝΕ, σελ.796 επόµ. 21 Παπαγεωργίου Γονατάς, Στυλιανός., Ενδεχόµενος όλος Ενσυνείδητη Αµέλεια Μία Τρίτη µορφή υπαιτιότητας ; Νοµολογιακές αναζητήσεις και δογµατικές επαναπροσεγγίσεις, Νοµική Βιβλιοθήκη έκδοση Αθήνα 2008, σελ.17.

19 19 Ενδείκτες και αντενδείκτες (αντενδείξεις) για την ύπαρξη ενδεχοµένου δόλου Είναι πράγµατι ιδιαίτερα δυσχερές το να προσπαθήσεις ν αποκρυπτογραφήσεις τον εσωτερικό κόσµο του κάθε δράστη. Μάλιστα κατά την άποψη του Herzberg, ο οποίος κάνει λόγο για ένα απροσδιόριστο (ominöses) βουλητικό στοιχείο που ενυπάρχει σε κάθε είδος δόλου, η δυσκολία καθίσταται ακόµη πιο µεγάλη στον ενδεχόµενο δόλο, το βουλητικό στοιχείο του οποίου βρίσκεται σε ελάσσονα ένταση εν σχέσει µε τα άλλα δύο είδη δόλου, δηλ. το δόλο επιδίωξης και το δόλο β βαθµού (αναγκαίο δόλο). Η απόπειρα καταγραφής εµπειρικών δεδοµένων και κριτηρίων, των λεγοµένων ενδεικτών, χρησίµευσε για την εξαγωγή συµπερασµάτων για την ύπαρξη των εσωτερικών διαθέσεων του δράστη, όπως ακριβώς είναι η από µέρους του αποδοχή του εγκληµατικού αποτελέσµατος. 22 Μία προσπάθεια ταξινόµησης των σπουδαιότερων ενδεικτών και αντενδεικτών του ενδεχόµενου δόλου: Οι σηµαντικότεροι ενδείκτες για την κατάφαση του ενδεχόµενου δόλου θεωρούνται (τόσο από την επιστήµη όσο και από τη νοµολογία): Η ιδιαίτερα υψηλή επικινδυνότητα της επίµαχης συµπεριφοράς του δράστη, δηλ. το γνωστό στο δράστη υψηλό αντικειµενικό ποσοστό επικινδυνότητας της πράξης 23, άλλως η ιδιαίτερα µεγάλη δυναµική και η εγγύτητα του κινδύνου που διαγνώσθηκε από το δράστη. Η τυχόν ιδιοτέλεια του σκοπού που επιδίωκε ο δράστης µε τη συµπεριφορά του και ιδίως η µεγιστοποίηση του επιχειρησιακού κέρδους του Η συµπεριφορά και οι δηλώσεις του δράστη πριν, κατά και µετά την πράξη του και ιδιαίτερα οι τυχόν σχέσεις µεταξύ δράστη και θύµατος Η λήψη µέτρων από πλευράς του δράστη προκειµένου ν αυτοπροστατευθεί 22 Παπαγεωργίου Γονατάς, Στυλιανός., Ενδεχόµενος όλος Ενσυνείδητη Αµέλεια Μία Τρίτη µορφή υπαιτιότητας ; Νοµολογιακές αναζητήσεις και δογµατικές επαναπροσεγγίσεις, Νοµική Βιβλιοθήκη έκδοση Αθήνα 2008, σελ Συµβ Εφετών Αθηνών 1416/2002, Πραξ. Λογ. Π 2002, σελ.364.

20 20 Η εµµονή του δράστη στην κινδυνώδη δράση του και κατά το παρελθόν - τούτος προκρίνεται ως από τους πλέον σηµαντικούς ενδείκτες για την κατάφαση του ενδεχόµενου δόλου, ενώ άσκησε ισχυρή επίδραση τόσο στη νοµολογία όσο και στη θεωρία. Έτσι, όταν ο δράστης εµµένει στη συνέχιση της επικίνδυνης συµπεριφοράς του παρά την πρόβλεψη του (ανεπιθύµητου)αποτελέσµατος ως ενδεχόµενου, αντί να αποστεί από την τέλεσή της, προκειµένου να µην παραιτηθεί από τον επιδιωκόµενο σκοπό του, δυνάµεθα να εξαγάγουµε το συµπέρασµα ότι εκείνος συµβιβάσθηκε µε την επέλευση του εγκληµατικού αποτελέσµατος, αποφάσισε να το ανεχθεί, προτίµησε να καταβάλει το τίµηµα του αποτελέσµατος και ως εκ τούτου αποφάσισε να προσβάλει το οικείο έννοµο αγαθό 24 (βλ. και την προαναφερθείσα εισαγγελική παραγγελία του 1995). Ειδικά αναφορικά µε τον ενδεχόµενο δόλο ανθρωποκτονίας: το µέσο που χρησιµοποιήθηκε, το µέρος του σώµατος του θύµατος που επλήγη, η µορφολογία και η σφοδρότητα του τραύµατος. Ενώ ως κυριότεροι αντενδείκτες/αντενδείξεις θα µπορούσαν να χαρακτηριστούν: Η µη νοητή αυτοδιακινδύνευση του ίδιου του δράστη, δηλ. στο βαθµό που στον ίδιο κίνδυνο που εξέθεσε ο δράστης το θύµα, εξέθεσε και τον ίδιο του τον εαυτό. Η λήψη αποτρεπτικών µέτρων από την πλευρά του δράστη για τη µη πραγµάτωση του κινδύνου, δηλ. η αποδοχή του αποτελέσµατος αποκλείεται στην περίπτωση που ο δράστης εκδήλωσε εµπράκτως την πρόθεσή του να το αποφύγει επιχειρώντας πράξεις που κατευθύνονται σε παρεµπόδιση της επέλευσής του. 25 Στην ΑΠ 2125/2002, σε υπόθεση κατάρρευσης φαρµακοβιοµηχανίας µε το σεισµό του 1999 στην Αττική, το Ακυρωτικό µας δέχτηκε την αιτιολογία του 24 Βλ. Μυλωνόπουλος, Χρίστος Χ., Ποινικό ίκαιο-γενικό Μέρος I και II, ίκαιο & Οικονοµία, Π.Ν. Σάκκουλας Αθήνα 2007, σελ Π.χ. ο αγρότης που ανάβει φωτιά σε αγριόχορτα στο κέντρο του αγρού του, αφού όµως προηγουµένως αποψίλωσε περιµετρικά το χώρο και εγκατέστησε δοχεία µε νερό, δεν έχει ενδεχόµενο δόλο εάν παρόλα αυτά άνεµος παρασύρει φλεγόµενα φρύγανα στο παρακείµενο ακίνητο και ξεσπάσει πυρκαγιά. Εδώ παρατηρείται µία µορφή ιδιαίτερα επίµεµπτης αδιαφορίας ως προς το αποτέλεσµα.-το παράδειγµα είναι από το Μυλωνόπουλο, σελ.261.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Επιμέλεια: Μαρία Καρ. Μάρκου Δικηγόρος Αθηνών Απόσπασμα σημειώσεων 3ης Συνάντησης Ποινική δικονομία: σύνολο κανόνων δικαίου που καθορίζουν τα όργανα απονομής της δικαιοσύνης και η διαδικασία που μέσω αυτής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Ε. Συμεωνίδου Καστανίδου Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Συχνή η ενασχόληση των δικαστηρίων με την ποινική ευθύνη των γιατρών από αμέλεια, τόσο περισσότερο όσο η

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος ηµήτραινας, Λέκτορας

Γιώργος ηµήτραινας, Λέκτορας Γιώργος ηµήτραινας, Λέκτορας Τόπος Γέννησης: Θεσσαλονίκη (24.9.1967). Τίτλοι Σπουδών: Πτυχιούχος Νοµικής Σχολής Α.Π.Θ. (1990). ιπλωµατούχος Μεταπτυχιακών Σπουδών, µε Άριστα, στη Νοµική Σχολή του Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...17 Α. Ελληνικές...17 Β. Ξενόγλωσσες...19 Α. ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή...25 ΙΙ. Ιστορική επισκόπηση του θεσμού της ασφάλισης και των νομοθετικών μέτρων που τιμωρούν την απάτη

Διαβάστε περισσότερα

«Τιµωρία και παραγραφή των εγκληµάτων των κατασκευαστών λόγω των σεισµών»

«Τιµωρία και παραγραφή των εγκληµάτων των κατασκευαστών λόγω των σεισµών» 1 Αθήνα 13/9/1999 «Τιµωρία και παραγραφή των εγκληµάτων των κατασκευαστών λόγω των σεισµών» Του Αντωνίου Γρ.Φούσα Δικηγόρου Βουλευτού πρώην Υπουργού ------.----- Ο συγκλονιστικός και καταστροφικός σεισµός

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ

Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΠΡΟΣ ι i ιι Αθήνα 1Ο Απριλίου 2013 ΕΜΗΝΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΑ Ο ΕΣΑΓΈΛΕΥΣ ΤΟΥ ΑΡΕΟΥ ΠΑΓΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔIΟΚΗΤιΚΟ ΤΗΛ. 2106411526 ΦΑΞ 2106411523 Αριθ. Πρωτ.: 1071 Αριθμός Γνωμοδότησης: 3/13 ΠΡΟΣ το Υπουργείο Οlκονομικών- Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Η Δεοντολογία διδάσκει τη σωστή, την άψογη στάση και συμπεριφορά του γιατρού απέναντι στον άρρωστο συνάνθρωπό του, απέναντι στο συνάδελφό του και

Η Δεοντολογία διδάσκει τη σωστή, την άψογη στάση και συμπεριφορά του γιατρού απέναντι στον άρρωστο συνάνθρωπό του, απέναντι στο συνάδελφό του και Η Δεοντολογία διδάσκει τη σωστή, την άψογη στάση και συμπεριφορά του γιατρού απέναντι στον άρρωστο συνάνθρωπό του, απέναντι στο συνάδελφό του και στην κοινωνία μέσα στην οποία ζει και αναπτύσσεται. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Το ποινικό φαινόμενο και η τυποποίησή του

Το ποινικό φαινόμενο και η τυποποίησή του Το ποινικό φαινόμενο και η τυποποίησή του Μαρία Μ. Μηλαπίδου ΔρΝ, Δικηγόρος Ι. Έγκλημα - Τυποποίηση Έγκλημα = πράξη Άρθρα 1 & 14 ΠΚ και 7 Σ (Όχι φρόνημα) Πράξη ανθρώπου (όχι κινήσεις ζώων, ενέργειες στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Ευγένιος Αρ. Γιαρένης Αντεισαγγελέας του Στρατοδικείου Ιωαννίνων ρ. ηµοσίου ικαίου Παντείου Πανεπιστηµίου

Ευγένιος Αρ. Γιαρένης Αντεισαγγελέας του Στρατοδικείου Ιωαννίνων ρ. ηµοσίου ικαίου Παντείου Πανεπιστηµίου Η µη αναγραφή του άρθρου 15 ΠΚ επί του κλητηρίου θεσπίσµατος, σε περίπτωση ανθρωποκτονίας από αµέλεια µε παράλειψη από έχοντα ιδιαίτερη νοµική υποχρέωση να παρεµποδίσει την επέλευση του αποτελέσµατος δράστη,

Διαβάστε περισσότερα

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις

24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ. Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις 24η ιδακτική Ενότητα ΠΟΙΝΙΚΟ ΙΚΑΙΟ- ΕΓΚΛΗΜΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις ιακρίσεις των ποινών Οι ποινές διακρίνονται σε κύριες και παρεπόµενες. Κύριες ποινές είναι εκείνες που µπορούν να επιβληθούν

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟΣ ΔΟΛΟΣ ΕΝΣΥΝΕΙΔΗΤΗ ΑΜΕΛΕΙΑ ΔΟΓΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ»

«ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟΣ ΔΟΛΟΣ ΕΝΣΥΝΕΙΔΗΤΗ ΑΜΕΛΕΙΑ ΔΟΓΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΑΙ Η ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ I. Η σημασία της δικονομικής πράξης...1 II. Η ανισόπεδη λειτουργία της δικονομικής πράξης στη μεταβολή της κατηγορίας και στο δεδικασμένο...2

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής Εργαζομένων

Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής Εργαζομένων Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής Εργαζομένων Ιούλιος 2017 Η ευθύνη του εργοδότη κατά το Ν. 551/1915 Η ευθύνη του εργοδότη κατά τη νομοθεσία του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ΙΝΕ - ΓΣΕΕ www.inegsee.gr info@inegsee.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης Λέκτωρ Νομικής Σχολής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης Λέκτωρ Νομικής Σχολής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης Λέκτωρ Νομικής Σχολής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Ημερομηνία και τόπος γεννήσεως: 27.12.1969 Αθήνα. Σχολική μόρφωση: Κλασικό Λύκειο Αναβρύτων (1984-1987)

Διαβάστε περισσότερα

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων

Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Ποινικές όψεις της μετάβασης από το θεραπευτικό στον παρηγορικό στόχο σε ασθενείς ανιάτων χρόνιων θανατηφόρων νόσων Αναστάσιος K. Καντιάνης Dr. jur. - Δικηγόρος Αλλαγή ιατρικού στόχου επί: Ασθενών προχωρημένου

Διαβάστε περισσότερα

Γενοκτονία και Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας 23 Μαΐου Μ. Βάγιας

Γενοκτονία και Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας 23 Μαΐου Μ. Βάγιας Γενοκτονία και Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας 23 Μαΐου 2017 Μ. Βάγιας M.Vagias@hhs.nl Δοµή l Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας l Γενοκτονία Εγκλήµατα κατά της Ανθρωπότητας l Ορισµός: Δεν υπάρχει µια σύµβαση

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2007 Αριθ. Πρωτ. : 1491. ΠΡΟΣ: ΤΟΝ κ. ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑΣ ΠΛΗΜ/ΚΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Πρώην Σχολή Ευελπίδων

Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2007 Αριθ. Πρωτ. : 1491. ΠΡΟΣ: ΤΟΝ κ. ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑΣ ΠΛΗΜ/ΚΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Πρώην Σχολή Ευελπίδων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αρμόδιος: Γ. Δίελλας Αναπληρωτής Συνήγορος του Καταναλωτή Xειρίστρια: Φ. Μιστριώτη Ειδική Επιστήμονας Ηλεκτρον. Δ/νση: fmistrioti@synigoroskatanaloti. gr Αθήνα, 29 Οκτωβρίου 2007 Αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Α) Η θεωρητική και νοµολογιακή προσέγγιση πριν από το Ν 2408/1996 (Υπεράσπιση 1992, 357)... 9

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Α) Η θεωρητική και νοµολογιακή προσέγγιση πριν από το Ν 2408/1996 (Υπεράσπιση 1992, 357)... 9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ I. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ 1. Ο ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ (άρθρα 1-13 ΠΚ) Η έκταση ισχύος του άρθρου 2 2 ΠΚ (Υπεράσπιση 1999, 314)... 3 Η έννοια της «εµπορίας ναρκωτικών» στο άρθρο 8 ΠΚ (Υπεράσπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΕΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ Το ισχύον νομοθετικό καθεστώς ν.4321 με τροπ. με ν.4337/2015

ΧΡΕΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ Το ισχύον νομοθετικό καθεστώς ν.4321 με τροπ. με ν.4337/2015 ΧΡΕΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ Το ισχύον νομοθετικό καθεστώς ν.4321 με τροπ. με ν.4337/2015 «1. Όποιος δεν καταβάλλει τα βεβαιωμένα στη Φορολογική Διοίκηση χρέη προς το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος... VII Εισαγωγή... 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Τα προς δόμηση υλικά για τη δογματική κατασκευή της εξ αμελείας δια παραλείψεως τέλεσης ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η δογματική ύλη της μη γνήσιας παράλειψης

Διαβάστε περισσότερα

Ευθύνες και ποινές στην άσκηση της Επίβλεψης. Η Νοµολογία των Ελληνικών ικαστηρίων.

Ευθύνες και ποινές στην άσκηση της Επίβλεψης. Η Νοµολογία των Ελληνικών ικαστηρίων. Ειρήνη Τσιάντη, ικηγόρος. Ευθύνες και ποινές στην άσκηση της Επίβλεψης. Η Νοµολογία των Ελληνικών ικαστηρίων. Εισαγωγή Έχει επανειληµµένως αποδειχτεί ότι η ποιότητα του οµηµένου Περιβάλλοντος καθρεπτίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΑΣΜΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΟΡΜΗΣ (Από πρακτικής πλευράς)

ΒΡΑΣΜΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΟΡΜΗΣ (Από πρακτικής πλευράς) 1 ΒΡΑΣΜΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΟΡΜΗΣ (Από πρακτικής πλευράς) 1. Το σοβαρότερο και κρισιµότερο ζήτηµα, από πρακτικής πλευράς, σε µια ποινική δίκη, που αφορά σε κατηγορία ανθρωποκτονίας από πρόθεση, πέραν των άλλων ενδεχόµενων

Διαβάστε περισσότερα

23η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΙΝΙΚΩΝ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

23η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΙΝΙΚΩΝ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ 23η ιδακτική Ενότητα ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΟΙΝΙΚΩΝ - ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΙΝΩΝ ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ ΠΟΙΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Παρατηρήσεις - Σχόλια - Επεξηγήσεις Το σύστηµα της ποινικής µεταχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο και πιο συχνά κάνει την εµφάνισή

Διαβάστε περισσότερα

www.inlaw.gr Newsletter 01-02/2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-261 [ 2 ]

www.inlaw.gr Newsletter 01-02/2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-261 [ 2 ] www.inlaw.gr Newsletter 01-02/2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-261 [ 2 ] ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΕΙΣ ιονυσοπούλου Αθανασία: Προγνωστικές αποφάσεις στο ποινικό δικονοµικό δίκαιο. Το παράδειγµα της προσωρινής κράτησης

Διαβάστε περισσότερα

Ποινική ικονομία II. Υποχρεωτικό. Πτυχίο (1ος Κύκλος) Θα ανακοινωθεί

Ποινική ικονομία II. Υποχρεωτικό. Πτυχίο (1ος Κύκλος) Θα ανακοινωθεί Τίτλος Μαθήματος: Κωδικός Μαθήματος: Ποινική ικονομία II LLB407 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Επίπεδο Μαθήματος: (Πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου) Έτος Σπουδών: Τετράμηνο προσφοράς 6

Διαβάστε περισσότερα

Ποινική ιατρική ευθύνη από αμέλεια σε πεδία κατανομής αρμοδιοτήτων

Ποινική ιατρική ευθύνη από αμέλεια σε πεδία κατανομής αρμοδιοτήτων Καθηγήτρια: M. Kαϊάφα-Γκμπάντι Ποινική ιατρική ευθύνη από αμέλεια σε πεδία κατανομής αρμοδιοτήτων web.auth.gr/poiniko Δογματικές δυσκολίες του πεδίου της ποινικής ευθύνης από αμέλεια σε περιπτώσεις συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέµα: ΑΚΟΥΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΣΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: ρ. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1 ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1.Πολύ συχνά άγονται ενώπιον των δικαστηρίων υποθέσεις, κυρίως οικογενειακής υφής, στις οποίες ένα εκ των εµπλεκοµένων µερών, παρουσιάζει σοβαρά προβλήµατα υγείας,

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΙΑΤΑΓΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΜΟΝΗΣ ΑΛΛΟ ΑΠΩΝ

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΙΑΤΑΓΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΜΟΝΗΣ ΑΛΛΟ ΑΠΩΝ Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΕ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΙΚΑΣΤΙΚΗ ΙΑΤΑΓΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΜΟΝΗΣ ΑΛΛΟ ΑΠΩΝ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Επιµέλεια εγγράφου: Χάρης Σιµόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Αθήνα 21 Ιουνίου 2005 Αριθμ. Πρωτ.: 18811/2004 Η ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Η ΤΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ, ΣΕ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΤΗΣ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προς. Εισαγγελείς Εφετών της Χώρας. και δι' αυτών στους Εισαγγελείς Πρωτοδικών περιφερείας τους

Προς. Εισαγγελείς Εφετών της Χώρας. και δι' αυτών στους Εισαγγελείς Πρωτοδικών περιφερείας τους ΕΜΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤιΑ Ο ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΥΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ Αθήνα 12-2-2013 Αριθ. Πρωτ. 762 Αριθμ. Γνωμ. 2 ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΗΛ. 2106411526 ΦΑΞ 2106411523 Προς Τους Εισαγγελείς Εφετών της Χώρας και δι' αυτών στους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Ευθύνη &Βιοηθική Μαρτίου Ζητήματα απόδειξης στην ποινική ιατρική ευθύνη

Ιατρική Ευθύνη &Βιοηθική Μαρτίου Ζητήματα απόδειξης στην ποινική ιατρική ευθύνη Ιατρική Ευθύνη &Βιοηθική 14 15 Μαρτίου 2014 Ζητήματα απόδειξης στην ποινική ιατρική ευθύνη Υποκειμενικό Στοιχείο ΑΠ 45/2013: Από το συνδυασμό των διατάξεων 302 παρ.1 και 28 ΠΚ προκύπτει ότι απαιτείται:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2014-2019 Επιτροπή Αναφορών 16.12.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0171/2012, του Klaus Träger, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με διαφορετικές προθεσμίες παραγραφής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓOΣ... 13 ΣΥΝΤΟΜΟΡΑΦΙΕΣ... 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 I. Άδικο: θεωρητικές βάσεις και ερµηνευτικές προεκτάσεις... 19 II. εοντοκρατία και τελεολογία... 22 1. εοντοκρατία και αδικοπραξία... 22 2.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ

Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Ε. Συμεωνίδου Καστανίδου Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ Η ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΓΙΑΤΡΩΝ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΑ Ή ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΑΠΟ ΑΜΕΛΕΙΑ Συχνή η ενασχόληση των δικαστηρίων με την ποινική ευθύνη των γιατρών

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της εξωτερικής αμέλειας των ιατρών

Η έννοια της εξωτερικής αμέλειας των ιατρών ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΜΣ ΤΟΜΕΑ ΠΟΙΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: Η έννοια της εξωτερικής αμέλειας των ιατρών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ»

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ Ν. 3126/2003 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ» Όπως αναφέρεται στην από 19 Οκτωβρίου 2010, προς την Βουλή των Ελλήνων, Έκθεση της Ειδικής Μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 Ευθύνη του Δημοσίου Έννοια ευθύνης του Δημοσίου υποχρέωση του Δημοσίου, των ΟΤΑ, των ΝΠΔΔ, να αποζημιώσουν τρίτα πρόσωπα για ζημίες που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α I. Προπαρασκευαστική Διαδικασία 1 1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις 3 2. Κλήση µάρτυρα - Αποδεικτικό επιδόσεως κλήσεως µάρτυρα (άρθρα 213 και 161 ΚΠΔ) 7 3. Γνωστοποίηση µαρτύρων στον κατηγορούµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΕΘΝΟΥΣ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 187 ΠΚ

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΕΘΝΟΥΣ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 187 ΠΚ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΙΕΘΝΟΥΣ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 187 ΠΚ Το 1992 τέσσερις Έλληνες πολίτες συνελήφθησαν στο έδαφος της Κυπριακής ηµοκρατίας µε την κατηγορία ότι σχεδίαζαν να απαγάγουν Κύπριο πολίτη. Επειδή

Διαβάστε περισσότερα

Ποινική ευθύνη λόγω θαλάσσιας ρύπανσης

Ποινική ευθύνη λόγω θαλάσσιας ρύπανσης Ποινική ευθύνη λόγω θαλάσσιας ρύπανσης Isalos.net Ερευνητική Ομάδα «Επιλέγω Ναυτιλία» Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη Επιμορφωτικές συναντήσεις ναυτιλίας 11 Μαΐου 2016 Διεθνές πλαίσιο προστασίας του θαλάσσιου

Διαβάστε περισσότερα

Άρειος Πάγος: 678/1998 Πηγή: Ποιν. Χρονικά ΜΘ/99, σελ. 321

Άρειος Πάγος: 678/1998 Πηγή: Ποιν. Χρονικά ΜΘ/99, σελ. 321 Άρειος Πάγος: 678/1998 Πηγή: Ποιν. Χρονικά ΜΘ/99, σελ. 321 Στοιχεία ανθρωποκτονίας εξ άνευ συνειδήσεως αµελείας. -Όταν η αµέλεια αποτελεί σύνολο συµπεριφοράς απαιτείται η συνδροµή όχι µόνο των όρων του

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001)

Θέµα εργασίας. Η Θεσµική Προσαρµογή των Συνταγµατικών ικαιωµάτων ΙΙ (ΣτΕ 438/2001) Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Α. Στεφάνου Έλενα Α. Καπαρδή Δικηγόροι

Ηλίας Α. Στεφάνου Έλενα Α. Καπαρδή Δικηγόροι «Μια πρώτη εκτίµηση της απόφαση του ΔΕΕ στις υποθέσεις Τele2 Sverige AB (C-203/15) και Watson και άλλων (C698/15) για την επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Ουσιαστικές,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜ ΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΣΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜ ΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΣΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜ ΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΟΣΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ υπ' αριθμ. 391/2013 ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Τμήματος Ε' Συνεδρίαση τη ς 19ης Νοεμβρίου 2013 Σύνθεση: Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΙΤΙΟΛΟΓΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΕΣ ΕΦΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΘΩΩΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΑΝΑΙΤΙΟΛΟΓΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΕΣ ΕΦΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΘΩΩΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΑΝΑΙΤΙΟΛΟΓΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΕΣ ΕΦΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΘΩΩΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Στο υπ αριθµ. 5β-6 τεύχος του περιοδικού Πράξη και Λόγος Ποινικού ικαίου και στη σελίδα 595, δηµοσιεύτηκε κείµενο του εισαγγελέως κ. Ζύγουρα

Διαβάστε περισσότερα

Αρείου Πάγου 1185/1993 (Τµ. Β') Πηγή: Ε.Ε.. 54/95, σ.231,.ε.ν.52/96, σ.237&238

Αρείου Πάγου 1185/1993 (Τµ. Β') Πηγή: Ε.Ε.. 54/95, σ.231,.ε.ν.52/96, σ.237&238 Αρείου Πάγου 1185/1993 (Τµ. Β') Πηγή: Ε.Ε.. 54/95, σ.231,.ε.ν.52/96, σ.237&238 Περίληψη: Οι παθόντες από εργατικό ατύχηµα δικαιούνται να ασκήσουν την από το κοινό αστικό δίκαιο αξίωση αποζηµιώσεως, εφ'

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΑ: ΠΟΙΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ NB (2002) σελ

ΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΑ: ΠΟΙΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ NB (2002) σελ ΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΑ: ΠΟΙΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ NB (2002) σελ. 949-950. Υπεξαίρεση στρατιωτικών πραγµάτων κατά τη διάταξη του άρθρου 147 του Ν.2287/95 (Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα). (Σε ποιου την κυριότητα ανήκουν υπεξαιρεθέντα

Διαβάστε περισσότερα

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της

Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της Τελευταίως παρατηρείται έξαρση του φαινομένου επιθέσεων, βιαιοπραγιών και διενέργειας ελέγχων σε αλλοδαπούς μετανάστες, σε σχέση με τη νομιμότητα της εισόδου και διαμονής αυτών στη χώρα καθώς και της ασκήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. MEΡOΣ A Εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. MEΡOΣ A Εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ MEΡOΣ A Εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας Περ. αριθ. Σελ. Κεφ. Ι. Γενική εισαγωγή 1. Η ιδιοκτησία ως αντικείμενο προσβολής... 1-4 1 2. Xαρακτηριστικά των εγκλημάτων κατά της ιδιοκτησίας... 5-7

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 15/ 2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 15/ 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 15-03-2011 ΑΠ: Γ/ΕΞ/1805/15-03-2011 Ταχ. /νση: ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475600 FAX: 210-6475628 Α Π Ο Φ Α Σ Η 15/ 2011

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η αμέλεια ως κρίσιμο μέγεθος των ποινικών δικών για τα τροχαία

Η αμέλεια ως κρίσιμο μέγεθος των ποινικών δικών για τα τροχαία Η αμέλεια ως κρίσιμο μέγεθος των ποινικών δικών για τα τροχαία Εισηγητής: Θρασύβουλος Κονταξής, Δικηγόρος, ΔΝ. 1. Στα πλαίσια της καθ ημέραν ποινικής δικαστηριακής πρακτικής, ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Νόµου. «Επιλογή δικαστικών λειτουργών στις κορυφαίες θέσεις της Δικαιοσύνης. και επαναφορά της αρχής του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων» Άρθρο 1

Σχέδιο Νόµου. «Επιλογή δικαστικών λειτουργών στις κορυφαίες θέσεις της Δικαιοσύνης. και επαναφορά της αρχής του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων» Άρθρο 1 Σχέδιο Νόµου «Επιλογή δικαστικών λειτουργών στις κορυφαίες θέσεις της Δικαιοσύνης και επαναφορά της αρχής του αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων» Άρθρο 1 Η παράγραφος 3 του άρθρου 49 του Κώδικα Οργανισµού Δικαστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας

Η γενική αρχή του σεβασµού και της προστασίας της ανθρώπινης αξίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα : Συνταγµατικό ίκαιο Καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

www.inlaw.gr Newsletter 03-04/2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-180 [ 2 ]

www.inlaw.gr Newsletter 03-04/2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-180 [ 2 ] www.inlaw.gr Newsletter 03-04/2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-180 [ 2 ] ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Αδικήµατα - Ανακριβής δήλωση περιουσιακής κατάστασης Αριθµός απόφασης: 1468 Έτος: 2012 - Ανακριβής δήλωση περιουσιακής κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Τομέας Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... VII ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... XV ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΞΕΠΛΥΜΑ ΒΡΟΜΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Εισαγωγή...5 2. Η επιρροή του αμερικανικού

Διαβάστε περισσότερα

Οδικό τροχαίο ατύχηµα είναι αιφνίδιο και ζηµιογόνο γεγονός, που προκαλείται από τη λειτουργία του οχήµατος και προξενεί βλάβη σε πρόσωπα ή πράγµατα.

Οδικό τροχαίο ατύχηµα είναι αιφνίδιο και ζηµιογόνο γεγονός, που προκαλείται από τη λειτουργία του οχήµατος και προξενεί βλάβη σε πρόσωπα ή πράγµατα. Το θέµα στο οποίο θα αναφερθούµε σήµερα, είναι τα τροχαία ατυχήµατα, τα αίτια που τα προκαλούν, οι συνέπειες από αυτά και οι προτάσεις της Τροχαίας για τη µείωση των τροχαίων ατυχηµάτων. Πριν µπούµε στην

Διαβάστε περισσότερα

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης»

22/11/2008. Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση. με θέματα. «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» 22/11/2008 Εκδήλωση- ενημέρωση- συζήτηση με θέματα «Ηθική και δεοντολογία στο επάγγελμα του οδοντιάτρου & Νομική προσέγγιση ιατρικής ευθύνης» Συνδιοργάνωση του Ομίλου Νομικού Προβληματισμού ΈΔΡΑ και της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ. Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος. Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Ευαγγελία Ανδρουλάκη Χριστίνα Κατάκη Χρήστος Παπαδόπουλος ΠΜΣ «Η σύγχρονη εγκληματικότητα και η αντιμετώπισή της» Πάντειο Πανεπιστήμιο Επιστημονικά Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Χριστίνα Ζαραφωνίτου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 23ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ. Δεύτερο Στάδιο - Σύνολο Διώρων. Νικόλαος Μπιτζιλέκης. Καθηγητής Α.Π.Θ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 23ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ. Δεύτερο Στάδιο - Σύνολο Διώρων. Νικόλαος Μπιτζιλέκης. Καθηγητής Α.Π.Θ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 23ΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ Δεύτερο Στάδιο - Σύνολο Διώρων Α/Α ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ 444 ΠΡΟΒΛΕ- ΠΟΜΕΝΑ ΔΙΩΡΑ 1 Ζητήματα Γενικού Ποινικού Δίκαιου Νικόλαος Μπιτζιλέκης

Διαβάστε περισσότερα

1. Προϋποθέσεις κατάφασης εγκλήματος τελούμενου κατ εξακολούθηση

1. Προϋποθέσεις κατάφασης εγκλήματος τελούμενου κατ εξακολούθηση ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή Μέρος Πρώτο 1. Ιστορική αναδρομή στο θεσμό του κατ εξακολούθηση εγκλήματος και η σύγχρονη αναγνώρισή του από δίκαια του ευρωπαϊκού χώρου 2. Μία πρώτη προσπάθεια προσδιορισμού της έννοιας

Διαβάστε περισσότερα

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 3: Ποινικό Δίκαιο των Ανηλίκων

Δίκαιο των Ανηλίκων. Ενότητα 3: Ποινικό Δίκαιο των Ανηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Ποινικό Αγγελική Γ. Πιτσελά, Αν. Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013

Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/ Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 24-12-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/8150/24-12-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 158/2013 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος,

Διαβάστε περισσότερα

Το ύψος της εφέσιµης ποινής των εκδικαζοµένων, (από τα τριµελή Εφετεία κακουργηµάτων), πληµµεληµάτων, άρθρο 489 παρ.1, εδάφιο στ, του Κ.Ποιν. ικ.

Το ύψος της εφέσιµης ποινής των εκδικαζοµένων, (από τα τριµελή Εφετεία κακουργηµάτων), πληµµεληµάτων, άρθρο 489 παρ.1, εδάφιο στ, του Κ.Ποιν. ικ. Το ύψος της εφέσιµης ποινής των εκδικαζοµένων, (από τα τριµελή Εφετεία κακουργηµάτων), πληµµεληµάτων, άρθρο 489 παρ.1, εδάφιο στ, του Κ.Ποιν. ικ. Η διάκριση των αξιόποινων πράξεων ανάλογα µε την in abstracto

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΥ «ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ»

ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΥ «ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ» ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΜΕΝΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΥ «ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ» Αθήνα, 8-10-2012 Με άρθρο στο

Διαβάστε περισσότερα

(2015) 1 PRO JUSTITIA ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ: ΕΥΘΥΝΗ ΙΕΡΑΡΧΙΚΩΣ ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΜΕ ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ. Χριστίνα Γαβρίτσα

(2015) 1 PRO JUSTITIA ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ: ΕΥΘΥΝΗ ΙΕΡΑΡΧΙΚΩΣ ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΜΕ ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ. Χριστίνα Γαβρίτσα Τόμος 1, 2015 ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΑ: ΕΥΘΥΝΗ ΙΕΡΑΡΧΙΚΩΣ ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΜΕ ΠΑΡΑΛΕΙΨΗ Χριστίνα Γαβρίτσα υπ. ΜΔΕ Ποινικών και Εγκληματολογικών Επιστημών Α.Π.Θ., Δικηγόρος Περίληψη: Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Πολιτική και Βιώσιμη Ανάπτυξη

Περιβαλλοντική Πολιτική και Βιώσιμη Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιβαλλοντική Πολιτική και Βιώσιμη Ανάπτυξη Ενότητα 11: Οικονομικά Εργαλεία της Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ι Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ Αριθµ. Απόφ.: 1768/2006 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΣΥΝΕ ΡΙΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ TΡΙΜΕΛΟΥΣ ΣΤΡΑΤΟ ΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ Το ικαστήριο που συγκροτήθηκε από τους ικαστές: 1. ΠΑΠΑ ΑΚΑΚΗ Νικόλαο, Στρατιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

www.inlaw.gr Newsletter 03-04/2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-142 [ 2 ]

www.inlaw.gr Newsletter 03-04/2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-142 [ 2 ] www.inlaw.gr Newsletter 03-04/2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-142 [ 2 ] ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Αδικήµατα - Αγορανοµικά αδικήµατα Αριθµός απόφασης: 1911 Έτος: 2010 - Παρότρυνση ή παρενόχληση προσώπου ή οµάδας προσώπων να

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΟλΑΠ 18/1999 ΟλΑΠ 18/1999 Παροχή δικηγορικών υπηρεσιών. Ευθύνη δικηγόρου για ζημία πελάτη. - Η παροχή δικηγορικών υπηρεσιών δεν υπάγεται στο ν. 2251/1994. Η ευθύνη των δικηγόρων για ζημία που προκλήθηκε κατά την παροχή

Διαβάστε περισσότερα

-Το ισχύον νομοθετικό καθεστώς επί των προϋποθέσεων της προσωρινής κρατήσεως

-Το ισχύον νομοθετικό καθεστώς επί των προϋποθέσεων της προσωρινής κρατήσεως ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΑΝΑΚΡΙΤΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ Του Παναγιώτη ΜΟΥΣΣΑ του Σωτηρίου και της Ανθής, κατοίκου Παλαιού Φαλήρου, επί της οδού Μουσών αρ. 48, και προσωρινώς κρατούμενου

Διαβάστε περισσότερα

Εκπτώσεις Δεσπόζουσας Επιχείρησης

Εκπτώσεις Δεσπόζουσας Επιχείρησης Εκπτώσεις Δεσπόζουσας Επιχείρησης (υπό το πρίσμα 102 ΣΛΕΕ) Δημήτρης Λουκάς Εκπαιδευτικό Σεμινάριο για Δικαστές και Εισαγγελείς Αθήνα, 21-23 Ιουνίου 2017 2 Κατηγοριοποίηση βάσει ενωσιακής νομολογίας Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

www.inlaw.gr Newsletter 01-02/2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-127 [ 2 ]

www.inlaw.gr Newsletter 01-02/2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-127 [ 2 ] www.inlaw.gr Newsletter 01-02/2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ποινικό 3-127 [ 2 ] ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Αδικήµατα - Ανθρωποκτονία εξ αµελείας Αριθµός απόφασης: 540 Έτος: 2009 - Ανθρωποκτονία από αµέλεια. Εσφαλµένη ερµηνεία ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ 1.ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Το Ποινικό ίκαιο είναι ο κλάδος του ικαίου που αφορά την τιµωρία των εγκληµάτων (ποινικών αδικηµάτων). ιακρίνεται σε Ουσιαστικό Ποινικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Νόμος 1608/1950 περί καταχραστών δημοσίου χρήματος

Ο Νόμος 1608/1950 περί καταχραστών δημοσίου χρήματος Ο Νόμος 1608/1950 περί καταχραστών δημοσίου χρήματος του Θεόδωρου Π. Μαντά Ο N. 1608/1950 ανατρέπει την ισορροπία ολόκληρου του ποινικού (ουσιαστικού και oικονομικού) μας συστήματος. Και τούτο διότι: α)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Τα νομικά πρόσωπα και οι κανόνες γνώσης - Μια πρόκληση για τη νομική σκέψη και πράξη

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Τα νομικά πρόσωπα και οι κανόνες γνώσης - Μια πρόκληση για τη νομική σκέψη και πράξη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...IX ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ...XΙΙI 1. Τα νομικά πρόσωπα και οι κανόνες γνώσης - Μια πρόκληση για τη νομική σκέψη και πράξη I. Δύο νομολογιακές αφορμές για την κατανόηση του προβλήματος...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Θέµα: Κατάργηση διατάξεων άρθρων 25 και 27 Νόµου 3772/2009 και τροποποίηση διατάξεων Ποινικού Κώδικα και Κώδικα Ποινικής ικονοµίας.

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ. Θέµα: Κατάργηση διατάξεων άρθρων 25 και 27 Νόµου 3772/2009 και τροποποίηση διατάξεων Ποινικού Κώδικα και Κώδικα Ποινικής ικονοµίας. ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ Στο σχέδιο νόµου «Μεταρρυθµίσεις ποινικών διατάξεων, κατάργηση των καταστηµάτων κράτησης Γ τύπου και άλλες διατάξεις» Θέµα: Κατάργηση διατάξεων άρθρων 25 και 27 Νόµου 3772/2009 και τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΔΙΚΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ-ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΔΙΚΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ-ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΔΙΚΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ-ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Ένα ερµηνευτικό παράδειγµα από το Σύνταγµα» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 76/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 76/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 07-06-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3990/07-06-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 76/2011 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος. Συντομογραφίες..

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος. Συντομογραφίες.. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Συντομογραφίες.. VII XV Α. Εγκλήματα κατά της τιμής (ά. 361-369 ΠΚ) Βασική βιβλιογραφία... 1 Ι. Εισαγωγή. 1 1. Το έννομο αγαθό της τιμής (1-26)... 3 1.1. Τι προστατεύεται.. 3 1.1.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας

ΓΝΩΜΗ της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας ΓΝΩΜΗ της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας Πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ ΕΝΣΤΑΣΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΛΗΨΗΣ DNA

Π Ρ Ο Σ ΕΝΣΤΑΣΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΛΗΨΗΣ DNA 1 ΚΩΣΤΑΣ ΑΛ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ Δ Ι Κ Η Γ Ο Ρ Ο Σ ΚΑΝΙΓΓΟΣ 23-3ος ΟΡ. - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 38 34 545, 33 00 690 FAX 33 00 690 Π Ρ Ο Σ Τον 33 ο Ανακριτή του Πρωτοδικείου Αθηνών ΕΝΣΤΑΣΗ ΑΚΥΡΟΤΗΤΑΣ ΛΗΨΗΣ DNA ΑΙΤΗΜΑ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32 3 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2006 H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες Δρ.Ν.,., Μαρία Δάφνη Παπαδοπούλου, LL.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί και Ειδικοί Όροι Κάλυψης Νοµικής Προστασίας (Ολοκληρωµένης ).

Γενικοί και Ειδικοί Όροι Κάλυψης Νοµικής Προστασίας (Ολοκληρωµένης ). Γενικοί και Ειδικοί Όροι Κάλυψης Νοµικής Προστασίας (Ολοκληρωµένης ). ΙΣΧΥΟΥΝ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΛΑ ΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΚΑΣΤΟΤΕ ΕΙ ΙΚΟΥΣ ΟΡΟΥΣ. Σε οποιαδήποτε περίπτωση ο ασφαλισµένος

Διαβάστε περισσότερα

Μερικές σκέψεις πάνω στην αρχή της ισότητας µε αφορµή την Α.Π. 668/2003 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ

Μερικές σκέψεις πάνω στην αρχή της ισότητας µε αφορµή την Α.Π. 668/2003 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Μερικές σκέψεις πάνω στην αρχή της ισότητας µε αφορµή την Α.Π. 668/2003 Αθήνα, 5 1 2004 Υπό : Ευσταθίας Αγγελοπούλου Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Για την αρχή της ισότητας έχουν γραφεί εκατοντάδες κυριολεκτικά σελίδες,

Διαβάστε περισσότερα

Οριοθέτηση Εγκληματικής Μονάδας στο Ουσιαστικό Ποινικό Δίκαιο

Οριοθέτηση Εγκληματικής Μονάδας στο Ουσιαστικό Ποινικό Δίκαιο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Οριοθέτηση Εγκληματικής Μονάδας στο Ουσιαστικό Ποινικό Δίκαιο Διάκριση Αληθινής και Φαινομένης Συρροής Κυριακού Σ. Βικτωρία Α.Ε.Μ.: 616 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΥΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 248 ΚΑΙ 258 ΤΟΥ Π.Κ.

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΥΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 248 ΚΑΙ 258 ΤΟΥ Π.Κ. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΥΡΡΟΗΣ ΤΩΝ ΑΡΘΡΩΝ 248 ΚΑΙ 258 ΤΟΥ Π.Κ. Πολύ συχνά στη ικαστηριακή πρακτική, η οποία (δυστυχώς) έχει ήδη τυποποιηθεί και τείνει πλέον και να "βιοµηχανοποιηθεί", δεν καταβάλλεται η προσήκουσα προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο

Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Μέθοδοι μέτρησης της εγκληματικότητας Αγγελική Πιτσελά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εγκληματολογίας- Σωφρονιστικής Σχολή Νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ.. ΧΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ Ι. ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ... ΧXI II. ΞΕΝΕΣ... XXI 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 1.1. Έννοια και αποστολή της Δικαστικής Ψυχιατρικής. Υπευθυνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Η ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Η ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Η συμβολή της Εκθέσεως της Νεκροψίας Νεκροτομής στην προκαταρκτική διαδικασία Αγγελική Ιατροπούλου Αντιπλοίαρχος ΛΣ Τομεάρχης Ασφάλειας και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

4 η Ενότητα Νομιμοποίηση εγκληματικών εσόδων

4 η Ενότητα Νομιμοποίηση εγκληματικών εσόδων 4 η Ενότητα Νομιμοποίηση εγκληματικών εσόδων ΠΟΙΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ Μετά από το άρθρο 197 του Ποινικού Κώδικα προστίθεται νέο έβδομο κεφάλαιο του δεύτερου Βιβλίου με τον τίτλο «Νομιμοποίηση εγκληματικών εσόδων»

Διαβάστε περισσότερα