Καρκινογόνοι χημικοί παράγοντες στην εργασία και μέτρα πρόληψης

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Καρκινογόνοι χημικοί παράγοντες στην εργασία και μέτρα πρόληψης"

Transcript

1 Καρκινογόνοι χημικοί παράγοντες στην εργασία και μέτρα πρόληψης του Μανώλη Σουβλή* Ι. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Τα κακοήθη νεοπλάσματα που σχετίζονται με έκθεση σε καρκινογόνες χημικές ουσίες και φυσικούς παράγοντες (ακτινοβολία και ραδιενεργές ουσίες) στο εργασιακό περιβάλλον δε διαφέρουν σε παθολογικά χαρακτηριστικά από τα κακοήθη νεοπλάσματα που εμφανίζονται ξαφνικά και είναι αποτέλεσμα άλλων εξωγενών ή ενδογενών παραγόντων. Βασικές διαφορές στα χαρακτηριστικά των επαγγελματικών καρκίνων σε σχέση με τους καρκίνους που οφείλονται σε άλλες αιτίες είναι [1] : 1. εμφανίζονται σε μικρότερες ηλικίες και προκαλούν σημαντικό αριθμό πρόωρων θανάτων 2. είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας και επαναλαμβανόμενης έκθεσης σε συγκεκριμένους φυσικούς ή χημικούς παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος 3. υπάρχει συνήθως μακρά λανθάνουσα περίοδος μεταξύ της πρώτης έκθεσης στους καρκινογόνους παράγοντες και της εμφάνισης κλινικών συμπτωμάτων, που στις περισσότερες περιπτώσεις ξεπερνούν τα 20 χρόνια και 4. οι επαγγελματικοί καρκίνοι μπορούν να προληφθούν με την κατάργηση ή τον αυστηρό περιορισμό των παραγόντων που τους προκαλούν από το εργασιακό περιβάλλον. Ένας μεγάλος αριθμός σχετικών μελετών εκτιμά ότι, σε παγκόσμιο επίπεδο, οι συνθήκες εργασίας είναι υπεύθυνες για το 4-8% του συνόλου των καρκίνων στον άνθρωπο [1],[2],[3]. Αν και το ποσοστό αυτό παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από το αντίστοιχο ποσοστό των καρκίνων που οφείλονται στο κάπνισμα (30%), δικαιολογείται η αναγκαιότητα λήψης σημαντικών προληπτικών μέτρων. Στον πίνακα 1 αναφέρονται οι κύριοι εξωγενείς παράγοντες πρόκλησης καρκίνου στον άνθρωπο, στη Γαλλία, και τα αντίστοιχα ποσοστά θανάτων κατά μέσο όρο [4]. Τα ποσοστά αυτά μπορεί να έχουν σημαντικές διαφοροποιήσεις σε άλλες χώρες. Οι θάνατοι που οφείλονται σε επαγγελματικούς καρκίνους περιλαμβάνουν κυρίως τον καρκίνο του πνεύμονα και των ενδοθωρακικών αναπνευστικών οργάνων, του ήπατος (αγειοσάρκωμα), το μεσοθηλίωμα, του λάρυγγα και των ρινικών κοιλοτήτων, του υπεζωκότα, της ουροδόχου κύστης, του δέρματος (εκτός του μελανώματος) καθώς και τη λευχαιμία. Το μεγαλύτερο ποσοστό επαγγελματικών καρκίνων (κατά μέσο όρο 70% [3] ) αφορά στον καρκίνο του πνεύμονα. Ειδικά στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι το 10-17% των καρκίνων του πνεύμονα οφείλονται σε εργασιακή έκθεση [5]. Πολλές επιδημιολογικές και βιολογικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι η συνεργική ή/και προσθετική δράση του καπνίσματος και ορισμένων χημικών και φυσικών καρκινογόνων παραγόντων του εργασιακού περιβάλλοντος επιταχύνει και επαυξάνει την εμφάνιση ορισμένων επαγγελματικών καρκίνων [1],[5]. Πίνακας 1 Παράγοντας πρόκλησης καρκίνου Θνησιμότητα (%) Διατροφή 35 Κάπνισμα 30 Αλκοόλ 10 Μολύνσεις 10 Σεξουαλικές πρακτικές 5 Εργασιακή έκθεση 4 Περιβαλλοντική μόλυνση 2 Ιατρικές επεμβάσεις 1 Βιομηχανικά προϊόντα (εκτός εργασίας) < 1 II. ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΙΙ.1. Γενικά Είναι γνωστό, από σχετικές μελέτες, ότι ένας μεγάλος αριθμός χημικών παραγόντων είναι καρκινογόνοι. Κάποιοι από τους παράγοντες αυτούς συναντώνται γενικά στο περιβάλλον, άλλοι αποκλειστικά στο εργασιακό περιβάλλον ενώ άλλοι συναντώνται και στα δύο. Κάποιοι γνωστοί καρκινογόνοι παράγοντες φαίνονται στον πίνακα 2 [4]. Πίνακας 2 Καρκινογόνοι χημικοί παράγοντες Περιβάλλον Κάπνισμα(και παθητικό) - μείγμα καρκινογόνων ενώσεων, όπως πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, βενζόλιο, αρσενικό Καυσαέρια, ειδικά από μηχανές diesel (βενζόλιο, βαρέα μέταλλα) Αμίαντος Διοξίνες (πολυχλωροδιβενζοδιοξίνες και πολυχλωροδιβενζοφουράνες) *Ο κος Μ. Σουβλής είναι Χημικός Μηχανικός και εργάζεται στη Διεύθυνση Συνθηκών στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας - Τεύχος 42 13

2 Εργασιακό περιβάλλον Βαρέα μέταλλα και ενώσεις τους (κάδμιο, χρώμιο, νικέλιο, αρσενικό) Βενζόλιο Αμίαντος Αρωματικές αμίνες Βινυλοχλωρίδιο Πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες Νιτροζαμίνες από σκόνη ξύλου Ορισμένοι καρκινογόνοι χημικοί παράγοντες μεταβάλλουν απευθείας τον αριθμό και τη δομή του γενετικού υλικού (χρωμοσώματα, DNA). Αυτοί αναφέρονται ως μεταλλαξιογόνοι ή γενοτοξικοί. Για τους συγκεκριμένους παράγοντες είναι δύσκολο να καθοριστούν οριακές τιμές ασφαλούς έκθεσης. Οι καρκινογόνοι χημικοί παράγοντες δρουν με διάφορους μηχανισμούς, π.χ. αυξάνοντας ή μεταβάλλοντας τον κυτταρικό μεταβολισμό. Αυτού του τύπου οι παράγοντες μπορούν να δράσουν συνεργικά με άλλους που έχουν διαφορετικό μηχανισμό δράσης (π.χ. με γενοτοξικούς παράγοντες) [3]. Πιθανότητα έκθεσης σε καρκινογόνους χημικούς παράγοντες υπάρχει σε πολλούς τομείς δραστηριοτήτων. Συγκεκριμένα, όμως, πεδία δραστηριοτήτων όπως τα παρακάτω, παρουσιάζουν μεγαλύτερη επικινδυνότητα : κατασκευαστικός τομέας, έργα πολιτικού μηχανικού, κατασκευή σιδηροδρομικών γραμμών και ναυπηγικές εργασίες βιομηχανία χάλυβα, γυαλιού και μετάλλων χημική και φαρμακευτική βιομηχανία βιομηχανία ελαστικών και δέρματος γεωργία ερευνητικά εργαστήρια. Τις τελευταίες δεκαετίες επιστημονικές μελέτες έχουν αναδείξει σημαντικά αποτελέσματα όσον αφορά στην έκθεση εργαζομένων σε καρκινογόνους παράγοντες, όπως [2] : βενζόλιο και καρκίνος του αιμοποιητικού συστήματος-λευχαιμία καρκίνος της ρινικής κοιλότητας και του πνεύμονα σε εργαζόμενους με νικέλιο, καρβονύλιο του νικελίου και άλατα του νικελίου αμίαντος και καρκίνος του πνεύμονα αρσενικό και καρκίνος του δέρματος, του πνεύμονα και του ήπατος δις(χλωρομέθυλο) αιθέρας και καρκίνος του πνεύμονα. ΙΙ.2. Ταξινόμηση-Κατηγοριοποίηση Η ταξινόμηση των χημικών παραγόντων σχετικά με την καρκινογένεση γίνεται με βάση τα αποτελέσματα επιδημιολογικών μελετών ή/και σε συνδυασμό με πειραματικές μελέτες. Οι επιδημιολογικές μελέτες γίνονται σε συγκεκριμένα δείγματα εργασιακού πληθυσμού και έχουν ως σκοπό να προσδιορίσουν τη συσχέτιση ανάπτυξης καρκίνου με την έκθεση σε κάποιο χημικό παράγοντα. Παρουσιάζουν διάφορες αδυναμίες, όπως ο μη ικανοποιητικός αποκλεισμός άλλων παραγόντων (π.χ. κάπνισμα, διατροφή κ.λπ.) το μη ικανοποιητικό μέγεθος δείγματος πληθυσμού και ο μικρός χρόνος έκθεσης του δείγματος [6]. Οι πειραματικές μελέτες πραγματοποιούνται σε πειραματόζωα και είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε περιπτώσεις που δεν υπάρχουν επιδημιολογικές μελέτες για έκθεση σε συγκεκριμένους χημικούς παράγοντες. Παρουσιάζουν, και αυτές, σημαντικές αδυναμίες η σημαντικότερη από τις Πηγή: Magazine of the European Agency for Safety and Health at Work, ISSN , page4, 2003 οποίες είναι η προεκβολή των πειραματικών δεδομένων σε συνθήκες ανθρώπινης εργασιακής έκθεσης. Η κατηγοριοποίηση των καρκινογόνων χημικών παραγόντων γίνεται με βάση τις απαιτήσεις της κ.υ.α. 378/94 (Οδηγία 67/548/ΕΟΚ) για τις χημικές ουσίες και με βάση τις απαιτήσεις της κ.υ.α. 1197/89 (Οδηγία 1999/45/Ε.Ε.Κ) για τα χημικά παρασκευάσματα. Με βάση αυτή τη νομοθεσία διακρίνονται οι εξής κατηγορίες καρκινογόνων: Κατηγορία 1: Ουσίες που είναι γνωστό ότι είναι καρκινογόνες για τον άνθρωπο. Για τις ουσίες αυτές υπάρχουν ικανοποιητικά στοιχεία που εδραιώνουν τη συσχέτιση της ανθρώπινης έκθεσης με την ανάπτυξη καρκίνου. Κατηγορία 2: Ουσίες που πρέπει να θεωρούνται ως καρκινογόνες για τον άνθρωπο. Για τις ουσίες αυτές υπάρχουν ικανοποιητικά στοιχεία που υποστηρίζουν ισχυρά την υπόθεση ότι η έκθεση μπορεί να προκαλέσει καρκίνο, βάσει μακροπρόθεσμων μελετών σε πειραματόζωα και/ή άλλα σχετικά δεδομένα. Κατηγορία 3: Oυσίες που απασχολούν τον άνθρωπο εξαιτίας πιθανών καρκινογόνων επιδράσεων, αλλά για τις οποίες οι σχετικές πληροφορίες δεν είναι αρκετές για ένα ικανοποιητικό συμπέρασμα. Για τις ουσίες αυτές υπάρχουν κάποια στοιχεία από μελέτες σε πειραματόζωα, αλλά τα στοιχεία δεν είναι αρκετά για να τις εντάξουν στην κατηγορία 2. Αντίστοιχη είναι και η κατηγοριοποίηση και για τους μεταλλαξιογόνους (ή γενοτοξικούς) χημικούς παράγοντες. Υπάρχουν 956 χημικές ουσίες που κατηγοριοποιούνται ως καρκινογόνες σύμφωνα με το παράρτημα 1 της κ.υ.α. 378/94. Από αυτές, οι 826 ανήκουν στην κατηγορία 1 ή 2. Οι ουσίες αυτές επισημαίνονται με το σύμβολο τοξικό και χαρακτηρίζονται με τη φράση μπορεί να προκαλέσει καρκίνο (R45) ή με τη φράση μπορεί να προκαλέσει καρκίνο με εισπνοή (R46). Οι υπόλοιπες 130 χημικές ουσίες ανήκουν στην κατηγορία 3. Οι ουσίες αυτές επισημαίνονται με το σύμβολο επιβλαβές και χαρακτηρίζονται με τη φράση περιορισμένα στοιχεία για καρκινογόνο δράση (R40). Υγρά ή αέρια παρασκευάσματα που περιέχουν μια καρκινογόνο ουσία κατηγοριοποιούνται και επισημαίνονται και αυτά ως καρκινογόνα ή μεταλλαξιογόνα εάν η συγκέντρωση της ουσίας είναι ίση ή μεγαλύτερη από τα όρια συγκεντρώσεων που καθορίζονται από την κ.υ.α. 1197/89 (Πίνακας 3). 14 Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας - Τεύχος 42

3 Πίνακας 3 Όρια συγκεντρώσεων καρκινογόνων ή μεταλλαξιογόνων παραγόντων για την κατηγοριοποίηση παρασκευασμάτων Κατηγορία Καρκινογόνου ή μεταλλαξιογόνου παράγοντα Υγρά ή στερεά παρασκευάσματα (% κ.β. παράγοντα) Αέρια παρασκευάσματα (% κ.ο. παράγοντα) Κατηγορία 1 Συγκέντρωση 0,1% Συγκέντρωση 0,1% Κατηγορία 2 Συγκέντρωση 0,1% Συγκέντρωση 0,1% Κατηγορία 3 Συγκέντρωση 1% Συγκέντρωση 1% Πρέπει να αναφερθεί ότι η λίστα καρκινογόνων ουσιών της κ.υ.α. 378 δεν είναι εξαντλητική. Υπάρχουν πολλές χημικές ουσίες που δεν έχουν μελετηθεί ή συμπεριληφθεί (κάποιες από τις οποίες μπορεί να είναι καρκινογόνες). Για τις συγκεκριμένες ουσίες οι παραγωγοί/ προμηθευτές θα πρέπει να καθορίσουν μια προσωρινή κατηγοριοποίηση με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες και τα κριτήρια της Ε.Ε. και να ακολουθήσουν τους σχετικούς κανονισμούς (επισήμανση, ενημέρωση μέσω Δελτίων Δεδομένων Ασφαλείας). ΙΙ.3. Νομοθετικό πλαίσιο για προστασία εργαζομένων από καρκινογόνους παράγοντες Για την πρόληψη των κινδύνων που προέρχονται ή μπορούν να προέλθουν από την έκθεση κατά την εργασία σε καρκινογόνους χημικούς παράγοντες ισχύουν οι διατάξεις του π.δ. 399/1994, όπως αυτό συμπληρώθηκε με το π.δ. 43/2003 (συμπλήρωση για μεταλλαξιογόνους παράγοντες). Οι απαιτήσεις της συγκεκριμένης νομοθεσίας αφορούν ουσίες ή παρασκευάσματα που ανήκουν στην κατηγορία 1 ή 2. Στους συγκεκριμένους νόμους προβλέπονται, μεταξύ άλλων, διατάξεις για τον εντοπισμό και την εκτίμηση των κινδύνων, για τη μείωση ή την πρόληψη της έκθεσης σε καρκινογόνους παράγοντες, για την εκπαίδευση των εργαζομένων καθώς και για την επίβλεψη της υγείας τους. III. ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΙΙΙ.1. Εκτίμηση κινδύνου Το σημαντικότερο μέτρο για την πρόληψη του επαγγελματικού κινδύνου από έκθεση σε καρκινογόνους χημικούς παράγοντες αποτελεί η μελέτη εκτίμησης κινδύνου. Η εκτίμηση κινδύνου περιλαμβάνει τρεις βασικές φάσεις: (α) την αναγνώριση των κινδύνων, (β) την ανάλυση των συνθηκών έκθεσης και (γ) την κατηγοριοποίηση των κινδύνων [4], [8]. Η αναγνώριση των κινδύνων αφορά στον προσδιορισμό των παραγόντων που μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο. Μια καλή πρακτική είναι η δημιουργία μιας λίστας με όλους τους χημικούς παράγοντες που συναντώνται στους διάφορους χώρους εργασίας, καθώς και με όλες τις φυσικοχημικές διεργασίες που πραγματοποιούνται. Στη συνέχεια, με βάση τα δελτία δεδομένων ασφαλείας των χημικών παραγόντων, τα στοιχεία επισήμανσης επικινδυνότητας των προμηθευτών, καθώς και τη σχετική νομοθεσία και τους κανονισμούς (κ.υ.α. 378/94, λίστα καρκινογόνων διεργασιών του Διεθνούς Γραφείου για Έρευνα στον Καρκίνο-IARC) προσδιορίζονται οι παράγοντες/διεργασίες που μπορεί να έχουν καρκινογόνο δράση. Η ανάλυση των συνθηκών έκθεσης περιλαμβάνει την εκτίμηση της πιθανότητας έκθεσης στον επικίνδυνο παράγοντα. Πιο συγκεκριμένα πρέπει να εξεταστεί η διάρκεια και η συχνότητα έκθεσης, η διεργασία που διενεργείται, η ποσότητα της ουσίας, ο συνδυασμός περισσότερων του ενός παραγόντων, η χρήση ή όχι κλειστών συστημάτων, η χρήση ή όχι τοπικού συστήματος εξαερισμού κ.λπ. Η κατηγοριοποίηση των κινδύνων έχει ως σκοπό την εφαρμογή της κατάλληλης στρατηγικής πρόληψης. Η κατηγοριοποίηση προκύπτει από το συνδυασμό δύο παραμέτρων: την πιθανότητα έκθεσης στον επικίνδυνο παράγοντα και τη σοβαρότητα των συνεπειών έκθεσης. Η διαδικασία κατηγοριοποίησης των κινδύνων έχει τους περιορισμούς της εξαιτίας της δυσκολίας να εκτιμηθεί η σοβαρότητα των συνεπειών στην περίπτωση καρκινογόνων παραγόντων. Με βάση τα αποτελέσματα που θα προκύψουν από αυτή την κατηγοριοποίηση, θα προσδιοριστούν και τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα που θα περιορίσουν τον κίνδυνο. Η εκτίμηση κινδύνου πρέπει να επαναλαμβάνεται τακτικά, ειδικά σε κάθε αλλαγή συνθηκών που θα μπορούσε να επηρεάσει την έκθεση των εργαζομένων στους καρκινογόνους παράγοντες. III.2.Υποκατάσταση Όταν η εκτίμηση κινδύνου υποδεικνύει έκθεση σε καρκινογόνο παράγοντα τότε η ουσία αυτή θα πρέπει, στο μέτρο που αυτό είναι τεχνικά εφικτό, να υποκατασταθεί από κάποια λιγότερο επικίνδυνη ουσία ή διεργασία. Μετά την ολοκληρωμένη ανάλυση της αρχικής κατάστασης (χαρακτηριστικά της ουσίας προς υποκατάσταση, επίδρασή της στη διεργασία, εξοπλισμός) συγκεκριμένοι παράμετροι πρέπει να εξεταστούν για τη στρατηγική υποκατάστασης [4] : επικινδυνότητα της νέας ουσίας/διεργασίας συμβατότητα των διαφόρων υλικών συμβατότητα με τον υπάρχοντα εξοπλισμό περιορισμοί σχετικά με το προσωπικό και την περιβαλλοντική προστασία κόστος υποκατάστασης. Η υποκατάσταση δεν είναι πάντα απλή διαδικασία. Απαιτεί χρόνο, μέσα και προσωπικό. Μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα σημαντικές αλλαγές στο εργασιακό περιβάλλον: αντικατάσταση εξοπλισμού, εισαγωγή νέων διεργασιών, επανεκτίμηση του κινδύνου και εφαρμογή νέων προληπτικών μέτρων στις νέες συνθήκες εργασίας. ΙΙΙ.3. Μέτρα μείωσης της επικινδυνότητας Εάν δεν είναι τεχνικά εφικτή η υποκατάσταση του καρκινογόνου παράγοντα τότε θα πρέπει να λαμβάνονται από τον εργοδότη άλλα μέτρα μείωσης της επικινδυνότητας [4], [8] : Χρήση κλειστού συστήματος ώστε να αποφεύγεται κάθε επαφή του καρκινογόνου παράγοντα με τους εργαζόμενους. Ένα σύστημα θεωρείται κλειστό όταν όλες οι διεργασίες (μεταφορά υλικών, παραγωγή, συντήρηση, δειγματοληψία, επεξεργασία αποβλήτων κ.λπ.) βρίσκονται σε πλήρη φυσική απομόνωση από τους εργαζόμενους. Πρακτικά αυτό είναι εφικτό με την αυτοματοποίηση Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας - Τεύχος 42 15

4 16 των διαφόρων διεργασιών (π.χ. μεταφορά προϊόντων με μηχανικό ή πνευματικό σύστημα, μηχανική δειγματοληψία, καθαρισμός δεξαμενών χωρίς να ανοίγονται). Περιορισμός των ποσοτήτων του καρκινογόνου παράγοντα στο χώρο εργασίας. Περιορισμός του αριθμού των εργαζομένων που ενδέχεται να εκτεθούν στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο. Δέσμευση του καρκινογόνου παράγοντα στην πηγή του με συστήματα τοπικής απορρόφησης ή εξαερισμού. Τα συστήματα αυτά πρέπει να δεσμεύουν τις ουσίες όσο το δυνατόν πιο κοντά στην πηγή έκλυσής τους με την ελάχιστη δυνατή απώλεια και με ικανοποιητική εισαγωγή φρέσκου αέρα. Εγκατάσταση φυσικών εμποδίων (π.χ. τοίχους διαχωρισμού) που να εμποδίζουν τη διάχυση των ουσιών στην ατμόσφαιρα. Μέτρα υγιεινής, ιδίως τακτικός καθαρισμός των δαπέδων, των τοίχων και των λοιπών επιφανειών. Οι εργαζόμενοι δεν θα πρέπει να τρώνε ή να πίνουν στις ζώνες εργασίας στις οποίες μπορεί να υπάρχει κίνδυνος επιβάρυνσης από καρκινογόνους παράγοντες. Στις ίδιες ζώνες δεν θα πρέπει να επιτρέπεται το κάπνισμα. Οριοθέτηση των επικίνδυνων ζωνών και χρήση κατάλληλων σημάτων προειδοποίησης και ασφάλειας σε χώρους ενδεχόμενης έκθεσης σε καρκινογόνους παράγοντες. Καθιέρωση γραπτών διαδικασιών που να περιγράφουν απλά και αναλυτικά τον τρόπο εκτέλεσης των διάφορων εργασιών υψηλής επικινδυνότητας. Εκπόνηση σχεδίων και εγκατάσταση συστημάτων για την αντιμετώπιση περιπτώσεων έκτακτης ανάγκης. Μέσα για την ασφαλή αποθήκευση, χειρισμό και μεταφορά υλικών και αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης δοχείων σφραγισμένων και επισημασμένων. Χρήση μέσων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ), όταν η έκθεση δεν μπορεί να αποφευχθεί με άλλα μέσα. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η χρήση ΜΑΠ είναι αναπόφευκτη (π.χ. εργασίες καθαρισμού, συντήρησης, έκτακτη επέμβαση σε κλειστά συστήματα ή περιορισμένους χώρους). Η χρήση ΜΑΠ για μεγάλες χρονικές περιόδους αποτελεί πρόβλημα για τους εργαζόμενους: βάρος, υψηλή θερμοκρασία, υπερβολική πίεση σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος, περιορισμός ακοής/όρασης. Προκείμενου να γίνεται περισσότερο αποδεκτή από τους εργαζόμενους η χρήση των ΜΑΠ, θα πρέπει η επιλογή τους να γίνεται με κριτήρια τη φύση του κινδύνου, τα χαρακτηριστικά του εργαζομένου και της εργασίας που εκτελείται (δυσκολία, διάρκεια κ.λπ.). Επίσης, στο σχεδιασμό του χώρου εργασίας καθώς και τον προγραμματισμό της εργασίας θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ότι οι εργαζόμενοι χρησιμοποιούν ΜΑΠ. Είναι σημαντικό ο εξοπλισμός προστασίας να είναι σωστά τοποθετημένος, σε καθορισμένο χώρο, να ελέγχεται και να καθαρίζεται μετά από κάθε χρήση. Ο ελαττωματικός εξοπλισμός θα πρέπει να αντικαθίσταται ή να επισκευάζεται. III.4. Παρακολούθηση έκθεσης Σκοπός της παρακολούθησης έκθεσης σε καρκινογόνους χημικούς παράγοντες είναι η επιβεβαίωση ότι οι εργαζόμενοι δεν εκτίθενται σε συγκεντρώσεις παραγόντων που υπερβαίνουν τις οριακές τιμές, όπως αυτές καθορίζονται από τη σχετική νομοθεσία (π.δ. 90/1999, όπως αυτό τροποποιήθηκε και ισχύει). Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας - Τεύχος 42 Οι μετρήσεις έκθεσης σε χημικούς παράγοντες μπορεί να γίνουν σε διάφορα σημεία [8], [9] : μετρήσεις σε συγκεκριμένα σταθερά σημεία της εγκατάστασης, με συνεχή ή περιοδική δειγματοληψία (π.χ. μετρήσεις κοντά σε πιθανά σημεία διαρροών, όπως βάνες και φλάντζες) περιοδικές μετρήσεις σε μη σταθερά σημεία μετρήσεις προσωπικής έκθεσης εργαζομένων. Στις μετρήσεις αυτές παρακολουθείται η ατομική έκθεση με προσάρτηση ειδικής συσκευής στον εργαζόμενο. Δίνεται έτσι η δυνατότητα να μετρηθεί η μέση οχτάωρη χρονικά Πηγή: Social Europe (Magazine of European Comission, ISSN , p32, 1993) σταθμισμένη τιμή έκθεσης του εργαζομένου. Η συχνότητα δειγματοληψίας καθώς και ο αριθμός των δειγμάτων, πρέπει να είναι ικανοποιητικός ώστε να διασφαλιστεί η σωστή εκτίμηση των συνθηκών του εργασιακού περιβάλλοντος και της ατομικής έκθεσης. Η δειγματοληψία στις μετρήσεις προσωπικής έκθεσης πρέπει να γίνεται κοντά στο πιο σημαντικό σημείο εισόδου του συγκεκριμένου χημικού παράγοντα στον οργανισμό (π.χ. για τους εισπνεόμενους χημικούς παράγοντες η δειγματοληψία γίνεται στη ζώνη αναπνοής του εργαζομένου). Σε ειδικές περιπτώσεις και σε χημικούς παράγοντες υψηλής επικινδυνότητας οι μετρήσεις μπορούν να επεκταθούν σε [8] : επιφάνειες εξοπλισμού, δάπεδα κ.λπ. στις περιπτώσεις που η φύση των χημικών παραγόντων επιτρέπει τη συσσώρευσή τους σε αυτά υγρά, στερεά ή αέρια απόβλητα ενδιάμεσα ή τελικά προϊόντα ρούχα εργασίας (στις περιπτώσεις ουσιών που δεν εξατμίζονται εύκολα). Είναι σημαντικό οι μετρήσεις να γίνονται ακολουθώντας συγκεκριμένα πρότυπα και, όπου αυτό είναι απαραίτητο, από πιστοποιημένα εργαστήρια. Στις περιπτώσεις που οι μετρήσεις υπερβαίνουν τα καθορισμένα επιτρεπόμενα όρια θα πρέπει να γίνονται άμεσα οι απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες για μείωση της έκθεσης. Οι μετρήσεις που πραγματοποιούνται πρέπει να τηρούνται σε κατάλληλα αρχεία και τα αποτελέσματα των μετρήσεων να κοινοποιούνται στους εργαζομένους. III.5. Εκπαίδευση των εργαζομένων Μια καθοριστική παράμετρος για την αποτελεσματική πρόληψη των κινδύνων από καρκινογόνους παράγοντες στο εργασιακό περιβάλλον είναι η ολοκληρωμένη εκπαίδευση των εργαζομένων, ειδικά εκείνων που λόγω της φύσης και του χώρου εργασίας τους έχουν αυξημένες πιθανότητες έκθεσης. Οι εργαζόμενοι, με ευθύνη του εργοδότη, θα πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλη και επαρκή εκπαίδευση, συνέχεια στη σελ. 21

5 συνέχεια από σελ. 16 βάσει όλων των διαθέσιμων πληροφοριών, με τη μορφή ενημέρωσης και γραπτών οδηγιών. Η εκπαίδευση αυτή περιλαμβάνει θέματα σχετικά με: τους ενδεχόμενους κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένης της αθροιστικής ή συνεργικής δράσης του καπνίσματος τα προληπτικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για την πρόληψη της έκθεσης τις απαιτήσεις υγιεινής την κατάλληλη χρήση του προστατευτικού εξοπλισμού και ιματισμού τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν οι εργαζόμενοι και κυρίως το προσωπικό επέμβασης σε περίπτωση ατυχήματος, καθώς και για την πρόληψη των ατυχημάτων τα δοχεία που περιέχουν καρκινογόνους παράγοντες και τις εγκαταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρίσκονται αυτά. Η εκπαίδευση αυτή πρέπει να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με την εξέλιξη των κινδύνων και σύμφωνα με τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την αναθεώρηση της μελέτης εκτίμησης κινδύνου. Επίσης, είναι σημαντικό η εκπαίδευση να επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Πηγή: Magazine of the European Agency for Safety and Health at Work, ISSN , page4, 2003 III.6. Παρακολούθηση της υγείας Όταν από την εκτίμηση επικινδυνότητας καταδεικνύεται υψηλός κίνδυνος για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται στην επιχείρηση υπηρεσίες γιατρού εργασίας, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του π.δ. 399/1994, ανεξάρτητα από τον αριθμό εργαζομένων. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται ότι κάθε εργαζόμενος, πριν την έκθεση και στη συνέχεια σε τακτά χρονικά διαστήματα, υπόκειται σε κατάλληλες ιατρικές εξετάσεις για την παρακολούθηση της υγείας του. Ο ιατρικός έλεγχος αποβλέπει : στον προσδιορισμό της καταλληλότητας του εργαζομένου για τη συγκεκριμένη εργασία, με ελέγχους πριν την έναρξη της εργασίας και στη συνέχεια κατά τακτά χρονικά διαστήματα στην παρακολούθηση του ατομικού επιπέδου έκθεσης σε καρκινογόνους παράγοντες στον έγκαιρο εντοπισμό της απόκλισης της υγείας του εργαζόμενου από το φυσιολογικό. Για την παρακολούθηση της υγείας των εργαζομένων που μπορεί να εκτίθενται σε καρκινογόνους παράγοντες θα πρέπει να τηρούνται ατομικοί ιατρικοί φάκελοι και ο γιατρός εργασίας ή/και η αρμόδια επιθεώρηση εργασίας να υποδεικνύει κάθε προληπτικό μέτρο που πρέπει να λαμβάνεται για την προστασία της υγείας τους. Οι εργαζόμενοι μπορούν να έχουν πρόσβαση στα αποτελέσματα της ιατρικής παρακολούθησης που τους αφορούν. Εάν ένας εργαζόμενος παρουσιάζει διαταραχή που ενδέχεται να οφείλεται στην έκθεσή του σε καρκινογόνους παράγοντες, ο γιατρός εργασίας μπορεί να ζητήσει και από άλλους εργαζόμενους που έχουν εκτεθεί, επίσης, στους ίδιους παράγοντες να υποβληθούν σε ειδικές ιατρικές εξετάσεις. Οι απαιτούμενες ιατρικές εξετάσεις, καθώς και η συχνότητα ελέγχου, καθορίζονται από το γιατρό εργασίας. Το είδος των εξετάσεων εξαρτάται από τον καρκινογόνο παράγοντα καθώς και από τη φύση της εργασίας που πραγματοποιείται, λαμβάνοντας υπόψη τα ατομικά χαρακτηριστικά του εργαζόμενου. Ο γιατρός εργασίας καθορίζει, επίσης, τις εξετάσεις που θα πρέπει να γίνονται στον εργαζόμενο μετά τη διακοπή της συγκεκριμένης εργασίας [4],[8]. Η παρακολούθηση του επιπέδου έκθεσης των εργαζομένων σε καρκινογόνους παράγοντες μπορεί να γίνει με τον έλεγχο συγκεκριμένων βιολογικών παραμέτρων [8],[9]. Μπορεί να γίνεται απευθείας μέτρηση χημικών παραγόντων και των μεταβολιτών τους σε βιολογικά υγρά, ιστούς ή στον εκπνεόμενο αέρα (για παράδειγμα τα πολυχλωριομένα διφενύλια μπορεί να μετρηθούν στο αίμα με χρήση αέριας χρωματογραφίας). Μπορεί, επίσης, να γίνεται μέτρηση έμμεσων βιολογικών παραμέτρων, όπως η μεταλλαξιογόνα δραστηριότητα στα ούρα, οι χρωμοσωματικές αποκλίσεις και ο έλεγχος για μικρονουκλεΐδια σε επιθυλιακά κύτταρα. Είναι σημαντικό ο γιατρός εργασίας να ενημερώνεται συστηματικά για κάθε αλλαγή στις διαδικασίες παραγωγής ή για τη χρήση νέων χημικών παραγόντων στο περιβάλλον εργασίας προκείμενου να αξιολογεί αποτελεσματικότερα την κατάσταση της υγείας των εργαζόμενων [8],[9]. Βιβλιογραφία 1 Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, Επαγγελματικοί καρκίνοι: αιτίες και μέτρα για την πρόληψή τους, (22), σ.6, Ε.Βελονάκης, Αθ.Βαλαβανίδης, Επαγγελματικός καρκίνος: έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες στο εργασιακό περιβάλλον και εκτίμηση κινδύνου, 93σ. (2821,2822,2823,4397), Αθήνα: ΙΥΑΣΕ, Αθ. Βαλαβανίδης, Προβλήματα υγιεινής και ασφάλειας στο εργασιακό περιβάλλον (καρκινογόνες χημικές ουσίες στους χώρους εργασίας και επαγγελματικοί καρκίνοι), Περιέχεται στο βιβλίο «Υγιεινή και ασφάλεια στους χώρους εργασίας», ΕΛΚΕΠΑ, 1989 (Ειδική συλλογή άρθρων 233) 4 Institut National de Recherche et de Securite, Carcinogenic risk in the workplace, σ. 1-26, Γ.Ντανάκα, [κ.α.],lung cancer and occupational risk factors in Greece, Journal of occupational and environmental medicine, 41(1), σ , L.Simonato, M. Kogevinas, P.Boffetta, La medicina del lavoro, Epidemiological aspects of cancer risk associated with exposure in the occupational environment, 87(1), σ. 5-15, Cole P., Cancer and occupation: status and needs of epidemiologic research, Cancer39: , ILO, Occupational cancer: prevention and control, 2 η εκδ., 122σ.-ISBN ( ILO/OSHS 39), ILO, Encyclopaedia of Occupational Health and Safety, Vol. 1, Cancer, occupational, ILO publs, σ , Geneva, 1983 Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας - Τεύχος 42 21

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τα νέα του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο για την Υγεία και την Ασφάλεια της Εργασίας με τίτλο «Η πρόληψη συμφέρει όλους»...1 Συμμετοχή του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. στην Έκθεση PROLIFE...2 Νέοι συνάδελφοι Νέο παράρτημα ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. στο Ηράκλειο...3 Κοπή πρωτοχρονιάτικης πίτας...3 Το ΚΕΚ του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. στην Αθήνα...3 Δραστηριότητες παραρτήματος Θεσσαλονίκης...4 Δραστηριότητες παραρτήματος Ιωαννίνων...5 Δραστηριότητες παραρτήματος Τρίπολης...7 Δραστηριότητες παραρτήματος Βόλου...7 Δραστηριότητες παραρτήματος Κομοτηνής...7 Δραστηριότητες παραρτήματος Ηρακλείου...7 Άρθρα REACH και CLP: δύο κανονισμοί για τα χημικά που βελτιώνουν τις συνθήκες Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία. Των Π. Μαραμπούτη και Β. Γεωργαλά...8 Καρκινογόνοι χημικοί παράγοντες στην εργασία και μέτρα πρόληψης. Του Μ. Σουβλή...13 Η διαχείριση του αμιάντου στην Ελλάδα. Των X. Γανδά και Θ.Κ. Κωνσταντινίδη...22 Πυξίδα για την υγεία και την ασφάλεια ΛΙΣΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ: ΠΤΩΣΕΙΣ...17 Διεθνές Περισκόπιο 28η Απριλίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία...26 Η στατιστική λέει Εργατικά ατυχήματα, απόκλιση, επαφή τρόπος τραυματισμού. Επιμέλεια: Δ. Πινότση...26 Ξέρετε ότι Επιμέλεια: Ε. Καταγή Λόγος και Εικόνα Οικονομία και εργατικά ατυχήματα. Επιμέλεια: Σ. Δοντάς...29 Επικαιρότητα Εναρκτήρια εκδήλωση συνέντευξη τύπου για την Ευρωπαϊκή Εκστρατεία «Ασφαλείς Εργασίες Συντήρησης» Ευρωπαϊκά βραβεία καλής πρακτικής...32 Βραβείο αριστείας...33 Κωδικοποίηση της νομοθεσίας για την υγεία και την ασφάλεια...33 Νομοθετικές εξελίξεις. Επιμέλεια: Α. Δαΐκου...33 Συνέδρια-Ημερίδες-Εκθέσεις Επιμέλεια: Κ. Καψάλη...34 Βιβλιογραφία Κοινωνικός αποκλεισμός Επιμέλεια: Φ. Θωμαδάκη...36 Βιβλιοπαρουσίαση Τοξικά από το Α ως το Ω Οδηγός για τα συνηθέστερα συναντούμενα τοξικά.. Επιμέλεια: Σ. Δοντάς...37 Σημείωμα της Σύνταξης Η οξύτατη οικονομική και κοινωνική κρίση την οποία διέρχεται ο τόπος θέτει σοβαρές προκλήσεις στην πολιτεία και την κοινωνία στα θέματα υγείας και ασφάλειας στους χώρους εργασίας. Είναι γνωστό ότι εδώ και δεκαετίες οι σχετικοί θεσμοί εφαρμόζονται στην Ελλάδα πλημμελώς. Η απόσταση μεταξύ νομοθετικής ρύθμισης και πρακτικής εφαρμογής παραμένει ιδιαίτερα μεγάλη, εάν δεν διευρύνεται. Μέσα σ αυτήν την εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία, το ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. διοργανώνει το 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο για την Υγεία και την Ασφάλεια της Εργασίας με θέμα «Η πρόληψη συμφέρει όλους» (Αθήνα, Νοεμβρίου 2010). Στόχος του Ινστιτούτου δεν είναι να διοργανώσει ένα ακόμα συνέδριο στο οποίο θα συναντηθούν επιστήμονες, επαγγελματίες και φορείς που γνωρίζουν εδώ και καιρό οι μεν τις θέσεις των δε. Φιλοδοξία είναι να αποτελέσει βήμα διαλόγου και προβολής της απλής αλήθειας ότι, με δεδομένους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, η πρόληψη πράγματι συμφέρει, όχι μόνο στο ανθρώπινο επίπεδο (αυτονόητο), αλλά και στο οικονομικό επίπεδο (ζητούμενο). Είστε όλοι καλεσμένοι. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ιδιοκτήτης Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας Εκδότης Ιωάννης Δραπανιώτης Συντακτική Επιτροπή Εύη Γεωργιάδου, Σπύρος Δοντάς, Εβίτα Καταγή, Κων/ντίνα Καψάλη, Δήμητρα Πινότση Το Δ.Σ. του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. Ιωάννης Δραπανιώτης (Πρόεδρος) Ευστάθιος Πολίτης και Ανδρέας Κολλάς (Αντιπρόεδροι) Ιωάννης Αδαμάκης, Θεόδωρος Δέδες, Ιωάννης Bασιλόπουλος, Πέτρος Μαραμπούτης, Αναστάσιος Παντελάκης και Κυριάκος Σιούλας (Μέλη) Τηλ.: , Φαξ: Διεύθυνση στο ίντερνετ: Ταχ. διεύθυνση: Λιοσίων 143 και Θειρσίου 6, Αθήνα ISSN: Τα κείμενα και την έκδοση επιμελείται η Εβίτα Καταγή από το Τμήμα Εκδόσεων του Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης του ΕΛΙΝΥΑΕ. Οι απόψεις και οι αναλύσεις των άρθρων και των επιστολών δεν εκφράζουν απαραίτητα τις θέσεις του περιοδικού. Δεν επιτρέπεται η αναπαραγωγή μέρους ή όλου του εντύπου, με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς αναφορά της πηγής. Καλλιτεχνική Επιμέλεια - Εκτύπωση - Bιβλιοδεσία: ΑΡΤΙΟΝ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΑΒΕ.Ε.Ε Θέμιδος 25 Ρέντης, Τηλ: , Φαξ: Η φωτογραφία του εξωφύλλου είναι η αφίσα που εξέδωσε το Διεθνές Γραφείο Εργασίας για την Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας - Τεύχος 42

7 ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ 42 ΑΠΡΙΛΙΟΣ-ΜΑΪΟΣ-ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ REACH και CLP: δύο κανονισμοί για τα χημικά που βελτιώνουν τις συνθήκες Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία Καρκινογόνοι χημικοί παράγοντες στην εργασία και μέτρα πρόληψης Η διαχείριση του αμιάντου στην Ελλάδα Πυξίδα: Λίστα ελέγχου για πτώσεις Η ΑΙΜΟΔΟΣΙΑ ΕΙΝΑΙ ΔΩΡΟ ΖΩΗΣ - ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΑΙΜΟΔΟΤΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ 42 ΑΠΡΙΛΙΟΣ-ΜΑΪΟΣ-ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ REACH και CLP: δύο κανονισμοί για τα χημικά που βελτιώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Τι είναι καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95

Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95 Αριθ. Πρωτ: οικ. 130406/17-8-95 ΘΕΜΑ: Εγκύκλιος εφαρμογής Π.Δ. 399/94 «Προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία σε συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και ασφάλεια στα ερευνητικά εργαστήρια ΧΗΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ. Τετάρτη, 19 Οκτωβρίου 2016 Αμφιθέατρο Ε. Ι.

Υγεία και ασφάλεια στα ερευνητικά εργαστήρια ΧΗΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ. Τετάρτη, 19 Οκτωβρίου 2016 Αμφιθέατρο Ε. Ι. Υγεία και ασφάλεια στα ερευνητικά εργαστήρια Τετάρτη, 19 Οκτωβρίου 2016 Αμφιθέατρο Ε. Ι. Παστέρ ΧΗΜΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΣΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ Σπύρος Δοντάς, Δρ. Χημικός Εργαστήριο Βιοχημείας - Τοξικολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Γεράσιμος Αραβαντινός-Ζαφείρης

Γεράσιμος Αραβαντινός-Ζαφείρης Έλεγχος εφαρμογής του κανονισμού REACH ασφάλεια και υγεία στην εργασία υποχρεώσεις εργοδοτών Γεράσιμος Αραβαντινός-Ζαφείρης Δρ. Χημικός Μηχανικός Επιθεωρητής Ασφάλειας & Υγείας στην Εργασία Κέντρο Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας.

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση Μέσων Ατομικής Προστασίας. 1 Οι εργασίες που γίνονται κατά τη διαδικασία επεξεργασίας ξύλου και παραγωγής επίπλων, εκθέτουν τους εργαζόμενους σε διάφορες επικίνδυνες ουσίες όπως σκόνη ξύλου (κατά τη διάρκεια της μηχανικής επεξεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Με την ευρωπαϊκή και την εθνική νοµοθεσία έχει απαγορευθεί η εµπορία και η χρήση αµιαντούχων προϊόντων ή υλικών από την 1 η Ιανουαρίου 2005.

Με την ευρωπαϊκή και την εθνική νοµοθεσία έχει απαγορευθεί η εµπορία και η χρήση αµιαντούχων προϊόντων ή υλικών από την 1 η Ιανουαρίου 2005. ΓΡΗΓ. ΠΕΛΩΡΙΑ ΗΣ Π.Μ. Μ.Μ.Μ. Υπουργείο Απασχόλησης & Κοιν. Προστασίας Σώµα Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε.) /νση Προγραµµατισµού & Συντονισµού Τεχνικής & Υγειονοµικής Επιθεώρησης Εργασίας ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΟΤΩΝ

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΟΤΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΟΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟ ΟΤΗ Σύµφωνα µε την Εγκύκλιο 130297/15-7-96 του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση μέσων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ).

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ; Αυτά μπορεί να είναι μέτρα συλλογικής προστασίας, οργάνωσης της εργασίας ή χρήση μέσων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ). Το φυλλάδιο αυτό παρέχει πληροφορίες για τους κινδύνους που προκύπτουν κατά τις εργασίες καθαρισμού. Οι εργαζόμενοι στον τομέα καθαρισμού είναι δυνατό να εκτεθούν σε μεγάλο αριθμό επικίνδυνων ουσιών, μερικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 07/02/2013 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε την προστασία των εργαζοµένων από τους κινδύνους που συνδέονται µε την έκθεση σε καρκινογόνους

σχετικά µε την προστασία των εργαζοµένων από τους κινδύνους που συνδέονται µε την έκθεση σε καρκινογόνους 29.6.2004 L 229/23 ιορθωτικό στην οδηγία 2004/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, σχετικά µε την προστασία των εργαζοµένων από τους κινδύνους που συνδέονται µε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α 1. Ίδρυση του Ινστιτούτου Το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας ιδρύθηκε το 1992, προκειµένου να καλύψει

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια ταξινόμησης κατά CLP: Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία Καρκινογένεση, Μεταλλαξιγένεση, Τοξικότητα στην αναπαραγωγή

Κριτήρια ταξινόμησης κατά CLP: Κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία Καρκινογένεση, Μεταλλαξιγένεση, Τοξικότητα στην αναπαραγωγή ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του PROTEAS Αθήνα, 27-2929 Απριλίου 2015 Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες ύλες. Πιθανοί κίνδυνοι σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Καθορισµός πιθανότητας επιβίωσης µικροοργανισµών. Εκτίµηση επικινδυνότητας

Πρώτες ύλες. Πιθανοί κίνδυνοι σε όλα τα στάδια της παραγωγής. Καθορισµός πιθανότητας επιβίωσης µικροοργανισµών. Εκτίµηση επικινδυνότητας 1 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ HACCP Αρχή 1η: Προσδιορισµός των πιθανών κινδύνων που σχετίζονται µε την παραγωγή τροφίµων σε όλα τα στάδια, από την ανάπτυξη και τη συγκοµιδή των πρώτων υλών, την παραγωγική διαδικασία, την

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH) Έκδοση: 2 Ημερομηνία Τροποποίησης: 18.09.2012 Ημερομηνία εκτύπωσης: 18.09.2012 Σελίδα: 1 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ταυτοποίηση του προϊόντος Εμπορικό Όνομα: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Νομοθεσία για την περίοδο για Υγιεινή και Ασφάλεια στο Εργασιακό Περιβάλλον σε συμμόρφωση των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Νομοθεσία για την περίοδο για Υγιεινή και Ασφάλεια στο Εργασιακό Περιβάλλον σε συμμόρφωση των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης 106 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Νομοθεσία για την περίοδο 1997-99 για Υγιεινή και Ασφάλεια στο Εργασιακό Περιβάλλον σε συμμόρφωση των οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΕΛΙΝΥΑΕ. Σαραφόπουλος Ν, Μπανούτσος Η, επιμέλεια. Εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Υγιεινή και Ασφάλεια Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ 1. ΦΕΚ 177/Α/1985, Νόµος Υπ Αριθ. 1568 Υγιεινή και ασφάλεια εργαζοµένων. 2. ΦΕΚ 721/Β/1988, Υ.Α. Υπ Αριθ. 88555/3293

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 22/10/2012 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Στόχος

ΤΜΗΜΑ Ι ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ. Άρθρο 1 Στόχος Οδηγία 90/679/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 26ης Νοεμβρίου 1990 για την προστασία των εργαζομένων από κινδύνους που διατρέχουν λόγω της έκθεσής τους σε βιολογικούς παράγοντες κατά την εργασία (έβδομη ειδική οδηγία

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΓΕΝΙΚΑ: ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ -ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Α. ΓΕΝΙΚΑ: ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ -ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΓΕΝΙΚΑ: ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ - ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ -ΙΑΤΡΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1.Ποιες επιχειρήσεις υποχρεούνται να έχουν τεχνικό ασφάλειας; Με βάση την ισχύουσα νομοθεσία όλες οι επιχειρήσεις εφόσον απασχολούν έστω και έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΑ - ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ( 91 / 155 / ΕΚ & 93 / 112 ΕΚ ) 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ονομασία προϊόντος : LEKKERA - C Υγρό καθαριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρυσάνθη Νακοπούλου

Δρ. Χρυσάνθη Νακοπούλου ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Γ.Χ.Κ. Δρ. Χρυσάνθη Νακοπούλου 11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα Θεοτοκά Σοφία Α1 6/5/2014

Παθητικό κάπνισμα Θεοτοκά Σοφία Α1 6/5/2014 Παθητικό κάπνισμα Θεοτοκά Σοφία Α1 6/5/2014 Παθητικό Κάπνισμα Το παθητικό κάπνισμα θεωρείται σήμερα η τρίτη προλήψιμη αιτία θνησιμότητας. «Ο εισπνεόμενος και εκπνεόμενος από τους καπνιστές καπνός (καπνός

Διαβάστε περισσότερα

Νέα νομοθεσία χημικών REACH υποχρεώσεις των επιχειρήσεων οφέλη για καταναλωτές και επιχειρήσεις Δ. Τσίχλης Προϊστάμενος Δ/νσης Περιβάλλοντος

Νέα νομοθεσία χημικών REACH υποχρεώσεις των επιχειρήσεων οφέλη για καταναλωτές και επιχειρήσεις Δ. Τσίχλης Προϊστάμενος Δ/νσης Περιβάλλοντος Νέα νομοθεσία χημικών REACH υποχρεώσεις των επιχειρήσεων οφέλη για καταναλωτές και επιχειρήσεις Δ. Τσίχλης Προϊστάμενος Δ/νσης Περιβάλλοντος ΙΩΆΝΝΙΝΑ 08.04.09 1 Νομοθεσία Καταργείται-ενσωματώνεται σταδιακά

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό πλαίσιο για τον επαγγελματικό κίνδυνο στα ερευνητικά εργαστήρια

Γενικό πλαίσιο για τον επαγγελματικό κίνδυνο στα ερευνητικά εργαστήρια Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε.) www.elinyae.gr Γενικό πλαίσιο για τον επαγγελματικό κίνδυνο στα ερευνητικά εργαστήρια Εύη Γεωργιάδου Δρ. Χημικός Μηχανικός, Κέντρο Ασφάλειας,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ

ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΠΑΤΡΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ Χημικός, Προϊστάμενος Χημικής Υπηρεσίας Πατρών Γενικού Χημείου του Κράτους Πάτρα, 5-12-2007

Διαβάστε περισσότερα

όλους η πρόληψη συμφέρει 1 η Ανακοίνωση για την Υγεία και την Ασφάλεια της Εργασίας 29-30 Νοεμβρίου 2010 Ξενοδοχείο Athens Hilton

όλους η πρόληψη συμφέρει 1 η Ανακοίνωση για την Υγεία και την Ασφάλεια της Εργασίας 29-30 Νοεμβρίου 2010 Ξενοδοχείο Athens Hilton Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας Κύριου Κάρολου Παπούλια 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για την Υγεία και την Ασφάλεια της Εργασίας η πρόληψη συμφέρει όλους 29-30 Νοεμβρίου 2010 Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 Ημερομηνία Έκδοσης: 11/10/2012 Αριθμός Έκδοσης: 0 ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με το Παρ.2 του Καν. 1907/2006) Όπως τροποποιήθηκε από τον Καν. 453/2010 1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΕΪΝΤΗ Πολιτικός Μηχανικός ΤΕ Msc Προϊσταμένη Τμήματος Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Αχαΐας. Νομοθετικό Πλαίσιο

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΕΪΝΤΗ Πολιτικός Μηχανικός ΤΕ Msc Προϊσταμένη Τμήματος Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Αχαΐας. Νομοθετικό Πλαίσιο ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΕΪΝΤΗ Πολιτικός Μηχανικός ΤΕ Msc Προϊσταμένη Τμήματος Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Αχαΐας Νομοθετικό Πλαίσιο Στη χώρα μας ο θεσμός είναι σε ισχύ από το 1985 όπως καθορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Γενικές διαπιστώσεις. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Η ανάγκη για συνεχή βελτίωση. ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ Βασικές αρχές-στόχοι SEVESO ΙΙΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΥΓΕΙΑ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΣΚΕΨΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ REACH, CLP-2015 & Εθνική Συνάντηση Εργασίας (Workshop) Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS ΑΘΗΝΑ, 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και Καρκίνος. μισές αλήθειες μισά ψέμματα

Κάπνισμα και Καρκίνος. μισές αλήθειες μισά ψέμματα Κάπνισμα και Καρκίνος μισές αλήθειες μισά ψέμματα Ερώτηση: «Το κάπνισμα δεν αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου στους πνεύμονες αλλά και σε άλλα όργανα;» Απάντηση: «...Μιλώντας,

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 2 Τροποποίηση π.δ.399/94 Άρθρο 2 Ορισµοί

Άρθρο 2 Τροποποίηση π.δ.399/94 Άρθρο 2 Ορισµοί ΠΡΟΕ ΡΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ: Αριθ. 127/00 Τροποποίηση και συµπλήρωση του Π.. 399/94 «Προστασία των εργαζοµένων από τους κινδύνους που συνδέονται µε την έκθεση σε καρκινογόνους παράγοντες κατά την εργασία σε συµµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 10 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ VΙ ΕΩΣ ΧΙ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 10 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ VΙ ΕΩΣ ΧΙ 30.12.2006 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 396/309 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 10 ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΩΝ VΙ ΕΩΣ ΧΙ Στα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ευρωπαϊκός Κανονισμός CLP για την Ταξινόμηση, Επισήμανση & Συσκευασία Χημικών Ουσιών και Μειγμάτων.

ΘΕΜΑ: Ευρωπαϊκός Κανονισμός CLP για την Ταξινόμηση, Επισήμανση & Συσκευασία Χημικών Ουσιών και Μειγμάτων. Λευκωσία, 19 Μαΐου 2014 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: Όλα τα Μέλη Αιμίλιο Μιχαήλ, Διευθυντή Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων ΘΕΜΑ: Ευρωπαϊκός Κανονισμός CLP για την Ταξινόμηση, Επισήμανση & Συσκευασία Χημικών Ουσιών και Μειγμάτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. Αθανασόπουλος Κων/νος, Επικ. Καθηγητής

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΧΗΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. Αθανασόπουλος Κων/νος, Επικ. Καθηγητής Αθανασόπουλος Κων/νος, Επικ. Καθηγητής Σύµβολα κινδύνου και Σήµατα προειδοποίησης, απαγόρευσης και υποχρέωσης που χρησιµοποιούνται σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΣΥΜΒΟΛΑ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Μαύρο

Διαβάστε περισσότερα

ADVANCED MANAGEMENT SOLUTIONS

ADVANCED MANAGEMENT SOLUTIONS Γ Ε Ν Ι Κ Ο Σ Χ Ε Δ Ι Ο Υ Γ Ι Ε Ι Ν Η Σ Κ Α Ι Α Σ Φ Α Λ Ε Ι Α Σ 2007 Ι. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΙΙ. ΓΕΝΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 1. ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ 2. ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΙΙΙ. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 1. ΣΗΜΑΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Βοηθός Φαρμακείου Ημ/νια: 19/11/2013 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Μάθημα: Ασφάλεια και Υγιεινή Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Ενότητα: Εισαγωγή ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 98/24/ΕΚ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 98/24/ΕΚ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 98/24/ΕΚ ΓΙΑ ΧΗΜΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Γεώργιος Θεοδοσίου Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας, Βόλος Φώτιος Ρήγας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ CE ΣΕ ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (Μέρος Β )

ΤΟ CE ΣΕ ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (Μέρος Β ) ΠΥΞΙΔΑ Ν Ο 38 ΤΟ CE ΣΕ ΥΠΟΔΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ (Μέρος Β ) Οι ηλεκτρικές ιδιότητες των υποδημάτων για επαγγελματική χρήση Τα υποδήματα για επαγγελματική χρήση διακρίνονται ως προς τις ηλεκτρικές

Διαβάστε περισσότερα

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία. Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ To Σύστημα HACCP & τα Ξενοδοχεία Δρ Ε. ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ Τι είναι HACCP; Hazard = Κίνδυνος Analysis = Ανάλυση Critical = Κρίσιμο Το ΑΚΚΣΕ είναι ένα εργαλείο που προσπαθεί να διασφαλίσει την υγιεινή και την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΟΥ : 10/2015

ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΟΥ : 10/2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΘΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΥ & ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ Υ Π Ο Γ Ε Ι Ω Σ Η Δ Ι Κ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΕΚ - ΗΜΕΡΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Ιουνίου 2016

ΕΤΕΚ - ΗΜΕΡΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Ιουνίου 2016 ΕΤΕΚ - ΗΜΕΡΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ 2016 15 Ιουνίου 2016 Ασφάλεια & Υγεία στα Κατασκευαστικά Έργα Ο Ρόλος και οι Υποχρεώσεις του Μηχανικού Ενότητα 1 Εισαγωγή Στατιστικά στοιχεία ατυχημάτων Αρχές Πρόληψης Ορισμοί Ευαγγελίτσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΣΕ ΚΤΗΡΙΑ Έλεγχος Ποιότητας Υλικών ΛΕΙΒΑΔΑΡΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΡΑΓΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O σύγχρονος τρόπος ζωής επιβάλλει σε πολλούς ανθρώπους να περνούν τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθεσία REACH προοπτικές για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον

Νομοθεσία REACH προοπτικές για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον Νομοθεσία REACH προοπτικές για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον Δημήτρης Τσίχλης Δ/νση Περιβάλλοντος Γ.Χ.Κ. ΑΘΗΝΑ Γ.Χ.Κ. 05-06 - 2007 1 Νομοθεσία Καταργείται-ενσωματώνεται ενσωματώνεται σταδιακά στον

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθετικό πλαίσιο Υγιεινής και Ασφάλειας στους χώρους εργασίας

Νομοθετικό πλαίσιο Υγιεινής και Ασφάλειας στους χώρους εργασίας Τ.Ε.Ε. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Ημερίδα για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία Τρίπολη, 15-06-2016 Νομοθετικό πλαίσιο Υγιεινής και Ασφάλειας στους χώρους εργασίας Γεώργιος Ι. Φαράντος Προϊστάμενος Τμήματος Υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) No. 1907/2006 (REACH) Έκδοση: 2 Ημερομηνία Τροποποίησης: 29.10.2012 Ημερομηνία εκτύπωσης: 29.10.2012 Σελίδα: 1 1. ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ/ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ταυτοποίηση του προϊόντος Εμπορικό Όνομα: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του κινδύνου των χημικών προϊόντων. Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Ετικέτες προϊόντων

Αξιολόγηση του κινδύνου των χημικών προϊόντων. Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Ετικέτες προϊόντων Αξιολόγηση του κινδύνου των χημικών προϊόντων Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Ετικέτες προϊόντων ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Προϊόντα που προορίζονται για το ευρύ κοινό (καθαριστικά, προϊόντα συντήρησης και περιποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστημών Υγείας Ιατρικό Τμήμα Eργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστημών Υγείας Ιατρικό Τμήμα Eργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστημών Υγείας Ιατρικό Τμήμα Eργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας ιευθυντής: Αναπληρωτής Καθηγητής Χ. ΧΑΤΖΗΧΡΙΣΤΟ ΟΥΛΟΥ Μάθημα: Ιατρική της Εργασίας Υπεύθυνος Μαθήματος:

Διαβάστε περισσότερα

11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP - 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS Αθήνα - 27, 28 & 29 Απριλίου 2015

11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH, CLP - 2015 Εθνική Συνάντηση Εργασίας του Ευρωπαϊκού Προγράμματος PROTEAS Αθήνα - 27, 28 & 29 Απριλίου 2015 Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Ευρετήριο Ταξινόμησης & Επισήμανσης ECHA και SEVESO III Δ. Χατζηαντωνίου Γ.Χ.Κ. - Δ/ΝΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ, ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ 11 η Ετήσια Σύσκεψη Επιθεωρητών REACH,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΙΣΧΥΟΥΣΑ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ & ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΥ Χημικός, Προϊσταμένη Β Τμήματος Χημικής Υπηρεσίας Καβάλας Γενικού Χημείου του Κράτους Καβάλα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ISOPA. Walk the Talk ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ISOPA. Walk the Talk ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ISOPA Walk the Talk ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ Η ανάγνωση του (ε)δδα του προμηθευτή σας είναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ γιατί περιέχει πληροφορίες σχετικά με τον ασφαλή χειρισμό και στην

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής: Γιώργος Βασιλείου. Κωδικός Μαθήματος:ΥΓΑ101. Καλή αρχή σε όλους!!!

Καθηγητής: Γιώργος Βασιλείου. Κωδικός Μαθήματος:ΥΓΑ101. Καλή αρχή σε όλους!!! Καθηγητής: Γιώργος Βασιλείου Κωδικός Μαθήματος:ΥΓΑ101 Καλή αρχή σε όλους!!! Η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία είναι ανθρώπινο δικαίωμα και συμπεριλαμβάνεται στην Παγκόσμια Διακύρηξη των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο δεδομένων ασφαλείας

Δελτίο δεδομένων ασφαλείας Σελίδα: 1/5 ΤΜΗΜΑ 1: Αναγνωριστικός κωδικός ουσίας/μείγματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1 Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος REF 92582 Εμπορική ονομασία NANOCOLOR Standard BOD5 10 x 1.2 Συναφείς προσδιοριζόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιθεωρήσεις θα επικεντρωθούν στον έλεγχο συμμόρφωσης με τις πρόνοιες της Νομοθεσίας για Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία.

Οι επιθεωρήσεις θα επικεντρωθούν στον έλεγχο συμμόρφωσης με τις πρόνοιες της Νομοθεσίας για Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία. Λευκωσία, 29 Ιανουαρίου 2015 ΠΡΟΣ: ΑΠΟ: ΘΕΜΑ: Όλους τους ενδιαφερόμενους Αιμίλιο Μιχαήλ, ιευθυντή Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

SLIC

SLIC SLIC www.chemicalscampaign.eu Εισαγωγή Οι εργασίες στη διαδικασία παραγωγής στα αρτοποιεία εκθέτουν τους εργαζόμενους σε διάφορες επικίνδυνες ουσίες όπως η σκόνη από τα άλευρα και άλλα συστατικά, τα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Στέλεχος Υπηρεσιών Ασφαλείας Ημ/νια: 09/01/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός 1272/2008/ΕΚ (CLP) για την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση ουσιών και μειγμάτων

Κανονισμός 1272/2008/ΕΚ (CLP) για την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση ουσιών και μειγμάτων Κανονισμός 1272/2008/ΕΚ (CLP) για την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση ουσιών και μειγμάτων Ιωάννα Αγγελοπούλου /νση Περιβάλλοντος E-mail:gxk-environment@ath.forthnet.gr 1 Ιστορικό Αναπτύχθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 3 Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη µέλη. Βρυξέλλες, 16 εκεµβρίου 1988. Για το Συµβούλιο Ο Πρόεδρος Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ ( 1 ) ΕΕ αριθ.

Άρθρο 3 Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη µέλη. Βρυξέλλες, 16 εκεµβρίου 1988. Για το Συµβούλιο Ο Πρόεδρος Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ ( 1 ) ΕΕ αριθ. Οδηγία 88/642/ΕΟΚ του Συµβουλίου της 16ης εκεµβρίου 1988 για την τροποποίηση της οδηγίας 80/1107/ΕΟΚ περί προστασίας των εργαζοµένων από τους κινδύνους που παρουσιάζονται συνεπεία εκθέσεώς τους κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19.12.2014 L 365/89 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1357/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18ης Δεκεμβρίου 2014 για την αντικατάσταση του παραρτήματος ΙΙΙ της οδηγίας 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ - ΔΙΚΑΙΟ Τομέας Μεταλλευτικής Τμήμα Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών ΕΝΟΤΗΤΑ 6. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Ιωάννης Πασπαλιάρης, Καθηγητής, Τομέας Μεταλλουργίας Γεώργιος Ν. Παναγιώτου,

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόθειο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou

Υδρόθειο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou Υδρόθειο Γενικά περί ασφάλειας Name Άρης Ιωάννου Prepared by A. Ioannou Ιδιότητες: άχρωμο άγευστο έχει χαρακτηριστική οσμή (σαν χαλασμένα αυγά) τοξικό διαβρωτικό εξαιρετικά εύφλεκτο βαρύτερο του αέρα (σχετική

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Βασιλικού

Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Βασιλικού Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Βασιλικού Νομοθετικές υποχρεώσεις με βάση την Κ.Δ.Π. 347/2015 σχετικά με πληροφορίες που αφορούν κυρίως στις επικίνδυνες ουσίες και στη φύση των κινδύνων, που είναι δυνατόν να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ υγιεινή και ασφάλεια εργασίας προστασία περιβάλλοντος ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ υγιεινή και ασφάλεια εργασίας προστασία περιβάλλοντος ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ υγιεινή και ασφάλεια εργασίας προστασία περιβάλλοντος ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Το πρόγραμμα απευθύνεται σε όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΜΗΧΑΝΩΝ. Θεώνη Κουκουλάκη, Τοπογράφος Μηχανικός, Εργονόµος Υπεύθυνη Κέντρου Ασφάλειας της Εργασίας ΕΛΙΝΥΑΕ. Εισαγωγή στην ασφάλεια µηχανών

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΜΗΧΑΝΩΝ. Θεώνη Κουκουλάκη, Τοπογράφος Μηχανικός, Εργονόµος Υπεύθυνη Κέντρου Ασφάλειας της Εργασίας ΕΛΙΝΥΑΕ. Εισαγωγή στην ασφάλεια µηχανών ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΜΗΧΑΝΩΝ Θεώνη Κουκουλάκη, Τοπογράφος Μηχανικός, Εργονόµος Υπεύθυνη Κέντρου Ασφάλειας της Εργασίας ΕΛΙΝΥΑΕ Εισαγωγή στην ασφάλεια µηχανών Τα βασικά νοµοθετήµατα που αφορούν σε ασφάλεια µηχανών

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Σελίδα Νοµοθετήµατα Θεµατική Κατάταξη Χρονολογική Κατάταξη Κοινοτικές Οδηγίες> Εκδόσεις Υπηρεσίες

Κεντρική Σελίδα Νοµοθετήµατα Θεµατική Κατάταξη Χρονολογική Κατάταξη Κοινοτικές Οδηγίες> Εκδόσεις Υπηρεσίες Κεντρική Σελίδα Νοµοθετήµατα Θεµατική Κατάταξη Χρονολογική Κατάταξη Κοινοτικές Οδηγίες> Εκδόσεις Υπηρεσίες AP.O HΓIAΣ ΤΙΤΛΟΣ ENAPMONIΣH ΥΠΟ ΕΚ ΟΣΗ ΥΠΟ ΕΚ ΟΣΗ 2002/44/ΕΚ 2 η Tροποποίηση της οδηγίας 83/477/EOK

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 130197/05 (ΦΕΚ 196 Β /15-2-05) : Επιµόρφωση τεχνικών ασφάλειας επιπέδου Ε.

ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 130197/05 (ΦΕΚ 196 Β /15-2-05) : Επιµόρφωση τεχνικών ασφάλειας επιπέδου Ε. ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ 130197/05 (ΦΕΚ 196 Β /15-2-05) : Επιµόρφωση τεχνικών ασφάλειας επιπέδου Ε. Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Έχοντας υπόψη: 1) Τις διατάξεις του Ν. 1558/1985 "Κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Δεκέλειας

Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Δεκέλειας Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Δεκέλειας Νομοθετικές υποχρεώσεις με βάση την Κ.Δ.Π. 347/2015 σχετικά με πληροφορίες που αφορούν κυρίως στις επικίνδυνες ουσίες και στη φύση των κινδύνων, που είναι δυνατόν να

Διαβάστε περισσότερα

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 110/39

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 110/39 1.5.2009 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 110/39 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 29ης Απριλίου 2009 για την εναρμόνιση και την τακτική διαβίβαση των πληροφοριών και του ερωτηματολογίου που προβλέπονται

Διαβάστε περισσότερα

Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Ετικέτες προϊόντων

Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Ετικέτες προϊόντων Πληροφόρηση κινδύνου των χημικών προϊόντων Δελτία Δεδομένων Ασφαλείας Ετικέτες προϊόντων Eυρύ κοινό ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ (καθαριστικά, προϊόντα συντήρησης και περιποίησης αυτοκινήτου, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 69/7

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 69/7 16.3.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 69/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 253/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Μαρτίου 2011 περί τροποποίησης του παραρτήματος XIII του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1907/2006 του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Σοφία Τούσα, Ειδικευόµενη Γενικής Ιατρικής στο Γενικό Νοσοκοµείο Έδεσσας, MSc, υποψήφια διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

www.chemicalscampaign.eu

www.chemicalscampaign.eu www.chemicalscampaign.eu Εισαγωγή Οι εργαζόμενοι στα συνεργεία φανοποιεία αυτοκινήτων είναι εκτεθειμένοι σε διάφορες επικίνδυνες ουσίες, όπως π.χ. βαφές, κόλλες, διαλύτες, λάδια μηχανών, αέρια εξατμίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων

Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Αξιολόγηση και ταξινόμηση των χημικών αποβλήτων Εισαγωγή Η αξιολόγηση των αποβλήτων είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κατάλληλη ανακύκλωση ή διάθεσή τους. Αρμόδιος για τον ακριβή προσδιορισμό και την ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τζίνας Θεόδωρος ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείµενο αυτής της εισήγησης είναι να περιγράψει µια γενική προληπτική πολιτική για την ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 6 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος FINOWAX PLUS Κερί βύθισης 20565 Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗΣ ΧΗΜΙΚΑ 2 Ο ΧΛΜ ΝΑΟΥΣΑ-Σ.Σ.Ν ΝΑΟΥΣΑ ΗΜΑΘΙΑΣ. ΤΛΦ:0030-23320-26446/25047 FAX: 0030-23320-28249 www.voulis.com info@voulis.com.

ΒΟΥΛΗΣ ΧΗΜΙΚΑ 2 Ο ΧΛΜ ΝΑΟΥΣΑ-Σ.Σ.Ν ΝΑΟΥΣΑ ΗΜΑΘΙΑΣ. ΤΛΦ:0030-23320-26446/25047 FAX: 0030-23320-28249 www.voulis.com info@voulis.com. Biopet ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Προϊόν: BIOPET Κωδικός: 2.10.041 Intrastat Code: 3811.19.00 Περιγραφή: Εφαρμογή: Εμφάνιση: Χαρακτηριστικά Υγρό μυκητοκτόνο πρόσθετο με ευρύ φάσμα δράσης εναντίον όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΧΩΡΩΝ

ΥΓΙΕΙΝΗ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΌΡΟΙ Υγιεινή: το σύνολο των ενεργειών και των κανόνων που αποσκοπούν στην προστασία της υγείας του οργανισμού, π.χ.(ειδικότερα) η καθαριότητα, ως ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΣΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αριθμ. Μελέτης : 5017 / 2015

ΕΡΓΟ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΣΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αριθμ. Μελέτης : 5017 / 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΣΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αριθμ. Μελέτης : 5017 / 2015 ΕΡΓΟ : ΕΠΙΣΚΕΥEΣ ΣΥΝΤΗΡHΣΕΙΣ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΜΩΤΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ (Φ.Α.Υ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ISOPA. Walk the Talk. Διχλωρομεθάνιο

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ISOPA. Walk the Talk. Διχλωρομεθάνιο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ISOPA Walk the Talk Διχλωρομεθάνιο 1 Πληροφορίες επισήμανσης χλωρομεθυλενίου CLP Προειδοποιητική λέξη: Προσοχή Δηλώσεις επικινδυνότητας Η315 Προκαλεί ερεθισμό του δέρματος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Αρ. αναθεωρημένης έκδοσης : 1

ΦΥΛΛΟ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Αρ. αναθεωρημένης έκδοσης : 1 Σελίδα : 1 ΤΜΗΜΑ 1 Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Προσδιορισμός προϊόντος Εμπορική επωνυμία Μορφή του προϊόντος : WASP LURE - : Υγρό. 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Διεύθυνση: Ερμού 1 & Θεοτοκοπούλου, Τ.Κ , Μεταμόρφωση Tηλέφωνο:

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Διεύθυνση: Ερμού 1 & Θεοτοκοπούλου, Τ.Κ , Μεταμόρφωση Tηλέφωνο: ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Material Safety Data Sheet 1 Χημικό Προϊόν Εμπορική Ονομασία : AZOTO-S Πληροφορίες σχετικά με την ουσία/παρασκεύασμα : Λίπασμα Χρήση : Λίπασμα. Κωδικός Προϊόντος : ΠΡ.091 Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Διεύθυνση: Ερμού 1 & Θεοτοκοπούλου, Τ.Κ , Μεταμόρφωση Tηλέφωνο:

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. Διεύθυνση: Ερμού 1 & Θεοτοκοπούλου, Τ.Κ , Μεταμόρφωση Tηλέφωνο: ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Material Safety Data Sheet 1 Χημικό Προϊόν Εμπορική Ονομασία : RIZOBAC Πληροφορίες σχετικά με την ουσία/παρασκεύασμα : Οργανοχημικό Οργανοανόργανο λίπασμα Χρήση : Υγρό εδαφοβελτιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με την 91/155/ΕΚ & 93/112/ΕΚ)

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με την 91/155/ΕΚ & 93/112/ΕΚ) ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ (Σύμφωνα με την 91/155/ΕΚ & 93/112/ΕΚ) 1. Στοιχεία του παρασκευάσματος και της επιχείρησης 1.1 Εμπορική ονομασία: DALCO-QUAT Aπολυμαντικό χώρων τροφίμων με βάση τεταρτοταγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Σελίδα 1 από 5 ΤΜΗΜΑ 1: Στοιχεία ουσίας/παρασκευάσματος και εταιρείας/επιχείρησης 1.1. Αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος 1.2. Συναφείς προσδιοριζόμενες χρήσεις της ουσίας ή του μείγματος και αντενδεικνυόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 9.1.2015 COM(2014) 750 final 2014/0359 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την αποδοχή της τροποποίησης του πρωτοκόλλου του 1998 της σύμβασης του 1979 περί της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΕ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Περιεχόμενα. Μήνυμα Διευθυντή Λειτουργιών. Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας. Δραστηριότητες Εβδομάδας Ασφάλειας. Συζητήσεις Ασφάλειας

ΔΡΑΣΕ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Περιεχόμενα. Μήνυμα Διευθυντή Λειτουργιών. Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας. Δραστηριότητες Εβδομάδας Ασφάλειας. Συζητήσεις Ασφάλειας 1 Περιεχόμενα Μήνυμα Διευθυντή Λειτουργιών Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας Δραστηριότητες Εβδομάδας Ασφάλειας Συζητήσεις Ασφάλειας Χρυσοί Κανόνες Βραβεία Ασφάλειας Στατιστικά στοιχεία Εργαζόμενοι σε προσωρινή

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος

Οδηγός Εκπαίδευσης. Εργαζομένων Σε Ύψος Οδηγός Εκπαίδευσης Εργαζομένων Σε Ύψος Συντάκτης: Ι. Πετρομιανός www.hmga.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ...1 2. ΠΗΓΕΣ...3 3. ΟΡΙΣΜΟΙ 3 4. ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ...4 5. ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ» «ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ» ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα σηµεία Τ.Π.

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα σηµεία Τ.Π. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΚΤΥΩΝ ΤΜΗΜΑ Ο ΟΠΟΙΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΙΚΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΕΡΓΟΥ : Ασφαλτοστρώσεις οδών σε επικίνδυνα καταγεγραµµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗΣ ΧΗΜΙΚΑ 2 Ο ΧΛΜ ΝΑΟΥΣΑ-Σ.Σ.Ν ΝΑΟΥΣΑ ΗΜΑΘΙΑΣ. ΤΛΦ:0030-23320-26446/25047 FAX: 0030-23320-28249 www.voulis.com info@voulis.com.

ΒΟΥΛΗΣ ΧΗΜΙΚΑ 2 Ο ΧΛΜ ΝΑΟΥΣΑ-Σ.Σ.Ν ΝΑΟΥΣΑ ΗΜΑΘΙΑΣ. ΤΛΦ:0030-23320-26446/25047 FAX: 0030-23320-28249 www.voulis.com info@voulis.com. Circuit ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Προϊόν: CIRCUIT Κωδικός: 2.07.060 Intrastat Code: 3402.20.90 Περιγραφή: Εφαρμογή: Εξειδικευμένο προϊόν κατάλληλο για την απολάδωση κλειστού κυκλώματος νερού ύστερα από εισροή

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή διαχείριση των χημικών προϊόντων από καταναλωτές, επαγγελματίες χρήστες, πολιτεία

Ορθή διαχείριση των χημικών προϊόντων από καταναλωτές, επαγγελματίες χρήστες, πολιτεία Ορθή διαχείριση των χημικών προϊόντων από καταναλωτές, επαγγελματίες χρήστες, πολιτεία Ιωάννα Αγγελοπούλου Γ.Χ.Κ. - /νση Περιβάλλοντος Ημερίδα, Ιωάννινα 08.04.09 1 Παραδείγματα Ημερίδα, Ιωάννινα 08.04.09

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Γενική περιγραφή του Προγράµµατος

Γενική περιγραφή του Προγράµµατος Γενική περιγραφή του Προγράµµατος Γενικός Σκοπός Προγράµµατος Μέρος 1 ο (ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ) Προβλεπόµενα στοιχεία µάθησης ILO 1. Ενότητα του προγράµµατος ραστηριότητες Μάθησης Εξετάσεις Ενότητα 1 «Ο γενικός σκοπός

Διαβάστε περισσότερα