ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΤΗΝ ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΑ ΙΝΤΕΡΦΕΡΟΝΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΤΗΝ ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΑ ΙΝΤΕΡΦΕΡΟΝΕΣ"

Transcript

1 ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΣΤΗΝ ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΑ ΙΝΤΕΡΦΕΡΟΝΕΣ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Λέκτορας Παθολογίας Β Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Διεύθυνση : Κωνσταντινουπόλεως 40, Ηλιούπολη, Αθήνα, Τηλέφωνο: , FAX , 1

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι κλασικές ή συμβατικές ιντερφερόνες (IFN) ταξινομούνται σε δύο κύριες κατηγορίες: την ιντερφερόνη Ι (IFNα/β) και την ιντερφερόνη ΙΙ. Η IFNα/β παράγεται κυρίως από τα δενδριτικά κύτταρα ως απάντηση σε ιικά ή βακτηριακά παθογόνα. Οι περισσότερες από τις IFN που χρησιμοποιούνται θεραπευτικά (IFNa2a, IFNa2b, IFN alfacon-1) παράγονται με μηχανισμούς γενετικής μηχανικής εκτός από την IFN αλφαn1 που περιλαμβάνει 9 υπότυπους IFN που παράγονται από λεμφοβλαστοειδή κυτταρική σειρά. Εκτός από τις κλασικές IFN κυκλοφορούν 2 είδη πεγκυλιωμένων IFN: η πεγκυλιωμένη IFN άλφα-2b (PEG-IFN alpha-2b), που χρησιμοποιεί ένα μικρότερο γραμμικό μόριο πολυαιθυλενογλυκόλης 12 kd (Pegintron; Schering Plough Corporation, Kenilworth, NJ) και κυκλοφόρησε το 2001 και η πεγκυλιωμένη IFN άλφα-2a (PEG-IFN alpha-2a), που χρησιμοποιεί ένα μεγάλο διακλαδιζόμενο μόριο πολυαιθυλενογλυκόλης 40 kd (Pegasys; Hoffmann-La Roche, Nutley, NJ) και κυκλοφόρησε το Ο χρόνος ημίσειας ζωής της συμβατικής IFN υπολογίζεται σε 4 ώρες, με αποτέλεσμα, η κάθαρσή της από τον ανθρώπινο οργανισμό να είναι σύντομη. Η πεγκυλίωση της IFN επιτυγχάνει επιμήκυνση της ημίσειας ζωής τουλάχιστον κατά 10 φορές συγκριτικά με την συμβατική IFN, αυξάνοντας την διάρκεια έκθεσης του ιού στο φάρμακο, βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα και μειώνοντας την συχνότητα χορήγησης των δόσεων σε μια φορά την εβδομάδα ( 1 2 ). Η IFN έχει αντιιική, ανοσοτροποποιητική, αντι-αυξητική, αντι-αγγειογενετική και αντι-νεοπλασματική δράση. Έτσι έχει χρησιμοποιηθεί έναντι των ηπατιτιδων (Β, C, D) και έναντι νεοπλασμάτων (τριχωτής λευχαιμίας, σαρκώματος Kaposi, χρονίας μυελογενούς λευχαιμίας, μελανώματος κλπ). Συνήθως έναντι των κακοήθων παθήσεων χρησιμοποιούνται πολύ υψηλές δόσεις ενώ έναντι των ιογενών ηπατιτίδων χαμηλές ή μέτριες δόσεις. Θα αναφερθούμε στις ανεπιθύμητες ενέργειες των τελευταίων. 2

3 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΕ IFN Μια μεγάλη ποικιλία συμπτωμάτων έχει αναφερθεί κατά την διάρκεια της θεραπείας για την ηπατίτιδα C. Στις πρώτες ημέρες της θεραπείας εμφανίζονται γριππώδες σύνδρομο με πυρετό, ρίγη, ταχυκαρδία, κακουχία, αρθραλγία, μυαλγία ενώ τις πρώτες 1-2 εβδομάδες αναφέρεται αναφυλαξία 3. Συνήθως αυτά υποχωρούν και σπανίως συνεχίζονται καθ όλη την διάρκεια της θεραπείας. Οφείλονται στην οξεία απελευθέρωση πυρετογόνων ουσιών όπως εϊκοσανοειδών, IL-1, TNF-a λόγω της χορήγησης IFN, Σε μεγάλη πολυκεντρική μελέτη, εμφανίσθηκαν κόπωση, μυαλγία, αρθραλγία, κεφαλαλγία, ξηροστομία και ξηροφθαλμία 4. Κατά την διάρκεια της θεραπείας με IFN, το 4-5% των ασθενών διέκοψαν και 9-22% χρειάσθηκαν τροποποίηση της δόσης λόγω ανεπιθυμήτων ενεργειών. Σε μία άλλη πολυκεντρική μελέτη ατόμων ή αναλογία των απειλητικών για την ζωή ανεπιθυμήτων ενεργειών ήταν 1:1000. Αυτές ήταν: ηπατική ανεπάρκεια, μυελοτοξικότητα, και αυτοκτονική διάθεση. Συνολικά οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ανέρχονταν στο 1% και περιλάμβαναν διαταραχές του θυρεοειδούς, νευροψυχιατρικές διαταραχές και δερματικές εκδηλώσεις 5. Mια μετα-ανάλυση έδειξε ότι η διακοπή της θεραπείας λόγω ανεπιθύμητης ενέργειας ήταν συχνότερη σε ασθενείς με συνδυασμό ιντερφερόνης και ριμπαβιρίνης (8,8%) συγκριτικά με ασθενείς που λάμβαναν μονοθεραπεία με IFN (4%) 6. Στην καθημερινή πρακτική όμως το ποσοστό της διακοπής είναι πολύ μεγαλύτερο και φαίνεται ότι φθάνει τα επίπεδα του 25% 7. Το γυναικείο φύλο, οι πρωτοθεραπευόμενοι ασθενείς και οι μεγάλες δόσεις IFN φαίνεται ότι αποτελούν προγνωστικούς παράγοντες για την διακοπή της θεραπείας. Οι πεγκυλιωμένες IFN φαίνεται ότι έχουν το ίδιο προφίλ ανεπιθυμήτων ενεργειών σε σχέση με τις κλασικές IFN εκτός από συχνότερη ουδετεροπενία που έχει σχέση με την δόση. Το ίδιο ισχύει και για τις δύο πεγκυλιωμένες IFN. Η συχνότητα της θρομβοπενίας που απαιτούσε τροποποίηση της δόσης ήταν επίσης μεγαλύτερη στην ομάδα των πεγκυλιωμένων IFN. Συνολικά φαίνεται ότι οι 3

4 πεγκυλιωμένες IFN προκαλούν συχνότερα τοξικές αντιδράσεις από το αίμα συγκριτικά με την κλασική IFN. Συνήθως οι ανεπιθύμητες ενέργειες που εμφανίζονται με έναν τύπο IFN δεν εμφανίζονται αν χορηγηθεί κάποιος άλλος τύπος. Έτσι 22 ασθενείς που έλαβαν λεμφοβλαστοειδή IFN και παρουσίασαν λευκοπενία, θρομβοπενία, διαταραχές από τον θυρεοειδή και νευροψυχιατρικές διαταραχές δεν εμφάνισαν παρόμοιες ανεπιθύμητες ενέργειες όταν έλαβαν παρόμοιες δόσεις λευκοκυτταρικής IFN 8. ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Καρδιά Οι ανεπιθύμητες ενέργειες από την καρδιά είναι σπάνιες με τις σχετικά μικρές δόσεις IFN που χορηγούνται στην ηπατίτιδα C. Μόνο 7 από τα άτομα είχαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες από την καρδιά 5. Ασθενείς με ιστορικό καρδιοπάθειας ήταν πιθανότερο να εμφανίσουν καρδιαγγεική τοξικότητα. Από 89 ασθενείς που θεραπεύονταν για ηπατίτιδα C και παρακολουθούνταν ηλεκτροκαρδιογραφικά σε διάρκεια 18 μηνών μόνο 5 παρουσίασαν ΗΚΓκές αλλοιώσεις (2 RBBB, 1 πρόσθιο Αρ ημιαποκλεισμό, και 2 μονοεστιακές κοιλιακές συστολές 9. Δεν είναι σαφές αν οι αλλοιώσεις αυτές παρουσιάσθηκαν με την ίδια συχνότητα όπως και στο γενικό πληθυσμό. Αγγειακές ανεπιθύμητες ενέργειες των περιφερικών αγγείων Φαινόμενο Raynaud σπάνια εμφανίζεται σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C. Αντίθετα, οι ήπιας-μέτριας βαρύτητας κλινικές εκδηλώσεις της μικτής κρυοσφαιριναιμίας που συνοδεύει την ηπατίτιδα C συνήθως βελτιώνονται με την χορήγηση IFN. Έχουν όμως καταγραφεί 3 περιπτώσεις οξείας επιδείνωσης των ήδη σοβαρών ισχαιμικών εκδηλώσεων της κρυοσφαιριναιμίας, εκ των οποίων 2 χρειάσθηκαν ακρωτηριασμό παρά την διακοπή της θεραπείας 4. Οι αντιαγγειογενετικές ιδιότητες της IFN πιθανόν ευθύνονται για τα περιστατικά αυτά. 4

5 Αναπνευστικό σύστημα Σε μία αναδρομική μελέτη 70 ασθενών με ηπατίτιδα C, εμφανίσθηκαν 4 περιπτώσεις σοβαρής αναπνευστικής τοξικότητας. Τρεις ανάρρωσαν τελείως, με την διακοπή της θεραπείας και 1 χρειάσθηκε επί μακρόν κορτικοειδή για δύσπνοια με την άσκηση, η οποία επέμεινε 17 μήνες μετά την διακοπή της θεραπείας 10. Οι συγγραφείς ισχυρίζονται ότι ο κίνδυνος αυξάνεται με τις υψηλές δόσεις IFN (αφού 3 ασθενείς λάμβαναν 5 MU/ημερα ή πεγκυλιωμένη IFN). Έχουν επίσης περιγραφεί περιστατικά βρογχικού άσθματος 11 και πλευριτικής συλλογής 12 κατά την θεραπεία της ηπατίτιδας C. Νευρικό σύστημα Οι παραισθησίες των άκρων είναι συχνές (7%) 3. Αισθητικο-κινητική πολυνευροπάθεια είναι η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια της IFN από το νευρικό σύστημα και εμφανίζεται από 2-28 εβδομάδες μετά την έναρξη της θεραπείας. Η περιφερική αισθητικο-κινητική αξονική νευροπάθεια ιδιαίτερα σε ασθενείς με μικτή κρυοσφαιριναιμία και χρονία ηπατίτιδα C έχει επίσης καταγραφεί 13. Οι περισσότεροι ασθενείς σταθεροποιήθηκαν ή βελτιώθηκαν αργά σε διάστημα μηνών μετά από την διακοπή της IFN ή/και την θεραπεία με κορτικοειδή. Κάποιοι χρειάσθηκαν την βοήθεια πλασμαφαιρέσεων ή κυκλοφωσφαμίδης. Δύο περιγραφές περιστατικών με πάρεση του περιφερικού προσωπικού νεύρου έχουν καταγραφεί. Στην πρώτη περιγράφηκαν 2 περιστατικά, 5 και 8 μήνες μετά από την έναρξη θεραπείας με IFN. Το ένα υποχώρησε με την διακοπή της θεραπείας και την χορήγηση κορτικοειδούς και το άλλο υποχώρησε χωρίς την διακοπή της θεραπείας που μάλλον σημαίνει ότι δεν είχε σχέση το φάρμακο 14. Στην άλλη περιγραφή η επιπλοκή παρουσιάσθηκε μετά από 7,5 και 8 εβδομάδες από την έναρξη της θεραπείας. Στο πρώτο περιστατικό υποχώρησε πλήρως μετά την διακοπή της θεραπείας και το δεύτερο δεν υποτροπίασε παρά την επανέκθεση 15. 5

6 Εξωπυραμιδικές εκδηλώσεις και συγκεκριμένα ακαθησία και χορεία έχουν περιγραφεί κατά την θεραπεία ηπατίτιδας Β 16 και C 17 αντίστοιχα. Γενικευμένοι επιληπτικοί σπασμοί έχουν περιγραφεί με συχνότητα 1,3% σε αναδρομική μελέτη 311 ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα 18. Αντίθετα στα παιδιά είναι συχνότεροι (4%) σε μελέτη θεραπείας για χρόνια ηπατίτιδα Β 19. H μεγαλύτερη συχνότητα νευροτοξικότητας στα παιδιά μπορεί να οφείλεται σε ανωριμότητα του νευρικού συστήματος. Σε Ιαπωνική μελέτη χορήγησης μεγάλων δόσεων IFN για ηπατίτιδα C παρατηρήθηκαν ηλεκτροεγκεφαλογραφικές αλλοιώσεις χωρίς κλινικό σύνδρομο, οι οποίες υποχώρησαν με την διακοπή της θεραπείας. Η IFN μπορεί επίσης να πυροδοτήσει ή να προκαλέσει την εμφάνιση μυασθένειας όπως φαίνεται από την περιγραφή περιστατικών με αύξηση των τίτλων των υποδοχέων ακετυλχολίνης, τα οποία χρειάσθηκαν πυριδοστιγμίνη και ανοσοκατασταλτικά επί μακρόν μετά την διακοπή της IFN Αισθητήρια όργανα Οφθαλμοί Κατά την διάρκεια της θεραπείας με IFN για χρόνια ηπατίτιδα C και μάλιστα σε διάστημα 4 μηνών, 28 από 81 ασθενείς εμφάνισαν ασυμπτωματική αμφιβληστροειδοπάθεια (βαμβακόμορφα εξιδρώματα ή/και αιμορραγίες αμφιβληστροειδούς). Συνήθως οι αλλοιώσεις υποχωρούσαν είτε μετά από την διακοπή της θεραπείας είτε παρά την συνέχιση της θεραπείας. Συνήθως οι ασθενείς παρέμεναν ασυμπτωματικοί παρά την συνέχιση της θεραπείας 22. Σε 45 ασθενείς με χρονία ηπατίτιδα C, οι οποίοι λάμβαναν IFN και εμφάνισαν αιμορραγίες αμφιβληστροειδούς διαπιστώθηκαν υψηλά επίπεδα ενεργοποιημένου συμπληρώματος (C5α). Αν και οι περισσότεροι ασθενείς ήταν ασυμπτωματικοί, έχουν περιγραφεί ανεπιθύμητες ενέργειες από τους οφθαλμούς όπως μειωμένη όραση, λόγω αγγειίτιδας ή απόφραξης της αρτηρίας του αμφιβληστρειδούς και προσθίας οπτικής αμφιβληστροειδοπάθειας Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες από 6

7 τους οφθαλμούς είναι η οπτική νευρίτιδα με θόλωση της όρασης, η εγκεφαλοπάθεια με τύφλωση και η πάρεση του κοινού κινητικού ή του απαγωγού 25. Ωτα-Όσφρηση Έχουν αναφερθεί απώλεια ακοής και ανοσμία. Συνήθως αλλά όχι πάντα είναι αναστρέψιμες. Ψυχολογικές-Ψυχιατρικές Οξείες νευροψυχολογικές εκδηλώσεις συνήθως συνοδεύουν το γριππώδες σύνδρομο στην έναρξη της θεραπείας και περιλαμβάνουν κεφαλαλγία, κόπωση, αδυναμία, ζάλη, υπνηλία, ήπια διαταραχή της μνήμης και της προσοχής και έλλειψη πρωτοβουλιών 3. Οι υποξείες μεταβολές συνήθως είναι μη ειδικές με γνωσιακές διαταραχές, διαταραχές στο συναίσθημα, την διάθεση και την συμπεριφορά, έλλειψη ενδιαφέροντος, βραδυψυχισμό, ευερεθιστότητα, ανησυχία, παραλήρημα κλπ. Οι πιο σοβαρές είναι οι τάσεις αυτοκτονίας. Έχει υπολογισθεί ότι ψυχιατρικές εκδηλώσεις εμφανίζονται στο 4.2% των ασθενών με ηπατίτιδα C που λαμβάνουν IFN 26. Από μεγάλη μελέτη 941 ασθενών, οι 40 εμφάνισαν ψυχιατρικές εκδηλώσεις (13 με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή, 21 με διαταραχή του συναισθήματος τύπου κατάθλιψης και 6 με άλλου τύπου ψυχικές διαταραχές (όπως μανιοκατάθλιψη, ψύχωση με ψευδαισθήσεις/παραισθήσεις και παραλήρημα). Ο χρόνος έναρξης των συμπτωμάτων ποίκιλλε από 2-11 εβδομάδες. Οι γυναίκες ήταν πιο ευπαθείς από τους άνδρες. Οι 30 ασθενείς συνέχισαν την αγωγή με IFN με ταυτόχρονη λήψη ψυχοτρόπων φαρμάκων. Οι 10 ασθενείς διέκοψαν την θεραπεία. Από τους 30 ασθενείς που συνέχισαν, οι 12 συνέχιζαν να έχουν ψυχιατρικά συμπτώματα για τουλάχιστον πάνω από 6 μήνες μετά το τέλος της θεραπείας. Σε άλλες μελέτες η συχνότητα των καταθλιπτικών διαταραχών είναι πολύ υψηλότερη και κυμαίνεται από 10-40% 27. Απόπειρες αυτοκτονίας αναφέρθηκαν στο 1.3% των ασθενών με ηπατίτιδα C που ελάμβαναν IFN. Οι διαταραχές εμφανίζονται 7

8 εντός 3 μηνών από την έναρξη της θεραπείας. Ο μηχανισμός πρόκλησης των καταθλιπτικών διαταραχών φαίνεται ότι οφείλεται στο σεροτονινεργικό σύστημα αφού τα επίπεδα σεροτονίνης και τρυπτοφάνης μειώνονται σημαντικά κατά την διάρκεια της θεραπείας. Προδιαθεσικούς παράγοντες αποτελούν το φύλο, η δόση και ο τύπος της IFN, το προηγούμενο ιστορικό ψυχιατρικής διαταραχής, η χρήση ουσιών, η μόρφωση του ασθενούς και η βαρύτητα της ηπατίτιδας. Ασθενείς με ψυχιατρικό ιστορικό μπορούν να λάβουν θεραπεία με IFN εάν βρίσκονται υπό ψυχιατρική παρακολούθηση λόγω πιθανότητας επιδείνωσης κατά την διάρκεια της θεραπείας. Ενδοκρινικές Υπόφυση Η IFN διεγείρει τον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-επινεφρίδια με αποτέλεσμα αύξηση της κορτιζόλης και της αδρενοκορτικοτροπίνης μετά ακριβώς από την έναρξη της χορήγησης. Σε χρόνια βάση όμως ο άξονας δεν διεγείρεται. Σημαντική μείωση του βάρους και της θρέψης έχει παρατηρηθεί κατά την διάρκεια της χορήγησης IFN σε παιδιά ηλικίας 4-16 ετών τα οποία θεραπεύονταν για χρόνια ηπατίτιδα 28. Φαίνεται όμως ότι μετά την λήξη της χορήγησης η ανάπτυξη των παιδιών επανέρχεται στο φυσιολογικό. Θυρεοειδής Η θυρεοειδοπάθεια που προκαλείται από την χορήγηση της IFN ποικίλλει από ασυμπτωματική θυρεοειδίτιδα με την εμφάνιση αντισωμάτων μέχρι σοβαρής μορφής κλινικό υποθυρεοειδισμό, υπερθυρεοειδισμό και οξεία διφασική θυρεοειδίτιδα. Από μια μελέτη 321 ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα (75 χρόνια ηπατίτιδα Β και 246 χρόνια ηπατίτιδα C, οι 10 εμφάνισαν αύξηση των θυρεοειδικών ορμονών. Από αυτούς οι 7 είχαν συμπτώματα χωρίς όμως οφθαλμική συμμετοχή ή ψηλαφητή βρογχοκήλη. Οι 6 είχαν χαρακτηριστικά νόσου Graves, όλοι έλαβαν αντιθυρεοειδικά φάρμακα και οι 4 8

9 διέκοψαν τη θεραπεία. Οι 3 εμφάνισαν προσωρινή θυρεοτοξίκωση, η οποία προχώρησε σε υποθυρεοειδισμό και χρειάσθηκε διακοπή της IFN σε 1 και θεραπεία με θυροξίνη και στους Από τις μελέτες της μακροπρόθεσμης έκβασης της αυτοανόσου θυρεοειδοπάθειας σε 114 ασθενείς, οι οποίοι έλαβαν IFN για χρόνια ηπατίτιδα C και οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για 6 έτη μετά το πέρας της θεραπείας, οι 36 (32%) εμφάνισαν αντιθυρεοειδικά αντισώματα. Από αυτούς 16 ανέπτυξαν επίμονη θυρεοειδίτιδα, 10 υποτροπιάζουσα θυρεοειδίτιδα (σύνολο 72%) και 10 προσωρινή θυρεοειδίτιδα. Αν εμφανισθούν συμπτώματα, αυτά εμφανίζονται 2-6 μήνες μετά την έναρξη της θεραπείας. Διαταραχή των θυρεοειδικών ορμονών κλινική ή υποκλινική είναι συχνότερη στους ασθενείς με χρονία ηπατίτιδα C (12%) και λιγότερο συχνή σε ασθενείς με χρονία ηπατίτιδα Β (3%). Σε μελέτη 254 ασθενών με χρονία ηπατίτιδα C, οι 30 (12%) εμφάνισαν διαταραχή των θυρεοειδικών ορμονών. Από αυτούς οι 11 (37%) είχαν θετικά αντιθυρεοειδικά αντισώματα έναντι της περοξειδάσης (αντι-tpo), 9 εμφάνισαν συμπτωματική νόσο και 3 διέκοψαν την θεραπεία. Δεν υπήρχε συσχέτιση μεταξύ της ανταπόκρισης στην θεραπεία και της εμφάνισης της θυρεοειδικής νόσου. Ανεξάρτητοι προδιαθεσικοί παράγοντες ήταν η Ασιατική φυλή και το γυναικείο φύλο 30. Η ανίχνευση των θετικών αντι-tpo στην αρχή της θεραπείας και τα αντιγόνα ιστοσυμβατότητας HLA-A2, θεωρήθηκαν επίσης προδιαθεσικοί παράγοντες για την εμφάνιση της βιοχημικής ή κλινικής θυρεοειδοπάθειας. Σε σχέση με τον ρόλο της ριμπαβιρίνης στην εμφάνιση της θυρεοειδοπάθειας σε μελέτη ασθενών με μονοθεραπεία με IFN ή συνδυασμό IFN και ριμπαβιρίνης και οι δύο ομάδες εμφάνισαν την ίδια συχνότητα αυτοαντισωμάτων έναντι του θυρεοειδούς (αντι-tpo, αντι-θυρεοσφαιρίνης, αντι-tshr), όμως ο υποκλινικός ή ο συμπτωματικός υποθυρεοειδισμός ήταν συχνότερος στην ομάδα του συνδυασμού (15% έναντι 4%) 31. Δεν είναι εύκολο να εντοπισθούν οι ασθενείς που θα χρειασθούν μακροχρόνια θεραπεία με θυροξίνη και μετά την διακοπή της θεραπείας. Ο βαρύς 9

10 κλινικός υποθυρεοειδισμός και ο υψηλός τίτλος αντισωμάτων συνηγορούν συνήθως υπέρ μακράς θεραπείας υποκατάστασης. Σακχαρώδης διαβήτης Έχει παρατηρηθεί ότι η IFN μπορεί είτε να προκαλέσει είτε να επιδεινώσει τον ΣΔ τύπου Ι. Ο ΣΔ προκλήθηκε σε 10 από ασθενείς που θεραπεύθηκαν για χρόνια ηπατίτιδα 5. Σε μελέτη για ΣΔ και διαταραχή της καμπύλης ανοχής στην γλυκόζη, όπου δόθηκαν 75 gr γλυκόζης στην έναρξη της θεραπείας με IFN και σε 3 μήνες, σε 32 ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C 32 παρατηρήθηκαν τα εξής: Κατά την έναρξη, 5 ασθενείς είχαν ΣΔ, 3 διαταραχή της ανοχής στην γλυκόζη και 24 ήταν φυσιολογικοί. Σε 3 μήνες, 2 ασθενείς με ΣΔ κατά την έναρξη, είχαν διαταραχή της ανοχής στην γλυκόζη, όλοι με διαταραχή της ανοχής στην γλυκόζη κατά την έναρξη έγιναν φυσιολογικοί και 3 φυσιολογικοί κατά την έναρξη ανέπτυξαν διαταραχή της ανοχής στην γλυκόζη. Πιστεύεται ότι για την εμφάνιση του ΣΔ με την IFN πυροδοτείται λανθάνων ανοσιακός μηχανισμός σε ασθενείς με γενετική προδιάθεση. Δυσλιπιδαιμία Κατά την θεραπεία με IFN σε 6 ασθενείς με χρονία ηπατίτιδα C παρατηρήθηκε αύξηση των τριγλυκεριδίων, της VLDL, της χοληστερόλης, της απολιποπρωτείνης Β και μείωση της HDL και της απολιποπρωτείνης Α1. Τρεις παρουσίασαν αύξηση των χυλομικρών και από αυτούς 3 σοβαρή υπερτριγλυκεριδαιμία. Και οι 3 όμως είχαν αύξηση των τριγλυκεριδίων προ της έναρξης της θεραπεία με IFN 33. Αιματολογικές Η λευκοπενία και η θρομβοπενία είναι συχνές ενώ η αναιμία είναι σπάνια ανεπιθύμητη ενέργεια της IFN. Συνήθως παρατηρείται μείωση των αιμοπεταλίων και των λευκών αιμοσφαιρίων κατά 30-50% επί των αρχικών τιμών. Σοβαρή και απειλητική για την ζωή ουδετεροπενία ή θρομβοπενία παρατηρήθηκε σε 6 μόνο από 10

11 τους ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C 5. Οι χαμηλότερες τιμές παρατηρούνται σε 4-5 μήνες από την έναρξη της θεραπείας. Ο μηχανισμός που ενέχεται είναι άμεση τοξικότητα της IFN στον μυελό κυρίως λόγω αναστολής του πολλαπλασιασμού των αρχέγονων κυττάρων και σπανιότερα αυτοάνοσοι μηχανισμοί (αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία και αυτοάνοση θρομβοπενία) 34. Όσον αφορά την λευκοπενία, η δόση της IFN μειώνεται στο μισό όταν τα ουδετερόφιλα μειωθούν < 750 mm 3 και διακόπτεται όταν < 500 mm 3. Αντίστοιχα έχει διαπιστωθεί ότι η τιμή της θρομβοποιητίνης αυξάνεται ελαφρώς είτε παραμένει σταθερή παρά την ύπαρξη θρομβοπενίας κατά την διάρκεια της θεραπείας με IFN. Φαίνεται ότι η IFN μάλλον εμποδίζει την παραγωγή θρομβοποιητίνης από το ήπαρ 35. Γαστρεντερικές Ήπιες ή προσωρινές γαστρεντερικές διαταραχές (ναυτία, ανορεξία, έμετος ή διάρροια) έχουν διαπιστωθεί στο 30-40% των ασθενών 3. Ξηρότητα του στοματοφάρυγγα, στοματίτις και στοματικά έλκη έχουν επίσης διαπιστωθεί. Κοιλιοκάκη τεκμηριωμένη με την παρουσία αντι-ενδομυσιακών αντισωμάτων και βιοψίας 2 ης μοίρας 12λου έχει περιγραφεί ως ενδιαφέροντα περιστατικά σε 2 και 3 ασθενείς μετά από 2-3 και 1-5 μήνες από την έναρξη της θεραπείας με IFN Ηπαρ Παρόξυνση χρονίας ηπατίτιδας Β έχει περιγραφεί κατά την διάρκεια της θεραπείας με IFN. Αφορά ιδίως σε ασθενείς HBeAg θετικούς οι οποίοι έχουν αντιρροπούμενη κίρρωση. Οι ασθενείς αυτοί προ της οροαναστροφής από HBeAg σε αντι-hbe παρουσιάζουν παρόξυνση με αύξηση των ALT. Αν δεν έχουν αρκετές ηπατικές εφεδρείες, η παρόξυνση μπορεί να έχει μοιραία έκβαση. Στην οξεία ηπατίτιδα C δεν παρατηρούνται τέτοιου είδους παροξύνσεις. Όμως έχει περιγραφεί εμφάνιση αυτοάνοσης ηπατίτιδας λόγω της χορήγησης IFN σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C 38. Επίσης η συνύπαρξη χρονίας ηπατίτιδας C με 11

12 δείκτες αυτοάνοσης ηπατίτιδας κυρίως ΑΝΑ μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στην αντιμετώπιση αφού η χορήγηση IFN μπορεί να διεγείρει τον αυτοάνοσο μηχανισμό και τα κορτικοειδή να αυξήσουν την ιαιμία. Έτσι άλλοι συνιστούν την έναρξη θεραπείας με κορτικοειδή και άλλοι με IFN στους ασθενείς αυτούς χωρίς να υπάρχει συναίνεση. Το ίδιο ισχύει σε παιδιά τα οποία έχουν χρόνια ηπατίτιδα C και είναι θετικά για LKM αντισώματα. Έχει διαπιστωθεί ότι τα παιδιά αυτά έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν μεγάλη αύξηση των τρανσαμινασών κατά την διάρκεια της θεραπείας και έτσι συνιστάται στενή παρακολούθηση 39. Επεισόδια οξείας παγκρεατίτιδας έχουν περιγραφεί σε ασθενείς με χρονία ηπατίτιδα C 40. Δέρμα και τριχωτό της κεφαλής Οι εκδηλώσεις από το δέρμα είναι πολλές και ποικίλες και περιλαμβάνουν ξηρότητα του δέρματος, διάχυτο ερύθημα και αναφυλακτική αντίδραση στο 5-12% των ασθενών 3. Η πιο συχνή εκδήλωση είναι το τοπικό οίδημα και ερύθημα στο σημείο της ένεσης. Έχουν όμως περιγραφεί και πιο σοβαρές τοπικές εκδηλώσεις, όπως ενδοδερμική φυσσαλιδώδης βλάβη ή τοπική νέκρωση. Άλλες βλάβες είναι: η πυώδης συλλογή, η κοκκιωματώδης δερματίτις, η εξέλκωση και η νέκρωση με την πεγκυλιωμένη IFN Αναλόγως το περιστατικό σε άλλα υποχώρησε με την αλλαγή της πεγκυλιωμένης σε τυπική IFN και σε άλλα με την τοπική θεραπεία. Ομαλός λειχήνας κατά την διάρκεια της θεραπείας με IFN για χρονία ηπατίτιδα C έχει περιγραφεί αλλά δεν είναι τεκμηριωμένο αν ευθύνεται η υποκείμενη νόσος ή η θεραπεία με IFN 43. Ψωρίαση και λεύκη έχουν επίσης περιγραφεί. Αλωπεκία που συνήθως υποστρέφει είτε μετά το τέλος της θεραπείας ή παρά την συνέχιση της θεραπείας έχει περιγραφεί στο 7-30% 44. Αυτοάνοσες εκδηλώσεις 12

13 Δεν είναι τεκμηριωμένο ότι ασθενείς με αυτο-αντισώματα πριν την έναρξη της θεραπείας έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν κλινική συμπτωματολογία ανοσιακών διαταραχών σε σχέση με αυτούς που δεν έχουν αυτοαντισώματα. Έτσι η ανίχνευση αυτοαντισωμάτων δεν αποτελεί αντένδειξη για την χορήγηση θεραπείας με IFN. Συστηματικές ρευματολογικές παθήσεις που έχουν περιγραφεί είναι: η νόσος του Behcet, η δερματομυοσίτις, η πολυμυοσίτις, η οζώδης πολυαρτηρίτις, η σαρκοείδωση, το σ. Sjogren, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, η ρευματοειδής αρθρίτις και η σκληρυνση κατά πλάκας. Ειδικότερα σε μία ανασκόπηση 7 ασθενών με αρθρίτιδα που εμφανίσθηκε κατά την διάρκεια της θεραπείας με IFN, η συμμετρική πολυαρθρίτις ήταν η συχνότερη εκδήλωση και τα ΑΝΑ και ο ρευματοειδής παράγων διαπιστώθηκαν σε 72% και 34% των ασθενών αντίστοιχα 45. Αν και στους περισσότερους ασθενείς τα συμπτώματα υποχώρησαν με την διακοπή της θεραπείας, κάποιοι έλαβαν θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Πέντε από τους 8 που υποβλήθηκαν σε δοκιμασία επανέκθεσης στην IFN δεν υποτροπίασαν. Μεταμόσχευση Έχουν περιγραφεί αρνητικές επιπτώσεις της IFN σε μεταμοσχευμένους ασθενείς. Περιγράφεται μεγαλύτερη συχνότητα εκδηλώσεων μοσχεύματος έναντι ξενιστή σε μεταμόσχευση μυελού 46, περισσότερα επεισόδια απόρριψης ανθεκτικής στα κορτικοειδή σε μεταμόσχευση νεφρού 47 και οξεία ή χρονία απόρριψη σε μεταμόσχευση ήπατος 48. Οι παρατηρήσεις αυτές δεν έχουν τεκμηριωθεί από άλλους συγγραφείς. Επιπλοκές στην κύηση Δεν έχουν περιγραφεί τερατογόνες ιδιότητες της IFN ούτε κατά την χορήγηση στο 1 ο τρίμηνο ούτε ακόμη σε όλη την διάρκεια της κύησης. Μόνο 3 περιστατικά πρόωρου 13

14 τοκετού, καθυστέρησης της ενδομήτριας ανάπτυξης και μέτρια αναστρέψιμη θρομβοπενία του νεογνού έχουν περιγραφεί. Η διαπερατότητα της IFN μέσω του πλακούντα ή του μητρικού γάλακτος είναι μικρή. Παρά την ασφάλεια της χορήγησης της IFN συνιστάται να μην χορηγείται το φάρμακο κατά την διάρκεια της κύησης. 14

15 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Glue P, Fang JWS, Rouzier-Panis R et al. Pegylated interferon a-2b: pharmacokinetics, safety and preliminary efficacy data. Clin Pharmacol Ther 2000;68: Hadziyannis SJ, Sette H Jr, Morgan TR et al. Peginterferon a-2a and ribavirin combination therapy for chronic hepatitis C: a randomized trial of treatment duration and ribavirin dose. Ann Intern Med 2004;140: Vial T, Descotes J. Clinical toxicity of the interferons. Drug Saf. 1994;10: Cotler SJ, Wartelle CF, Larson AM, Gretch DR, Jensen DM, Carithers RL Jr. retreatment symptoms and dosing regimen predict side-effects of interferon therapy for hepatitis C. J Viral Hepat. 2000;7: Fattovich G, Giustina G, Favarato S, Ruol A. A survey of adverse events in 11,241 patients with chronic viral hepatitis treated with alfa interferon. J Hepatol. 1996;24: San Miguel R, Guillén F, Cabasés JM, Buti M. Meta-analysis: combination therapy with interferon-alpha 2a/2b and ribavirin for patients with chronic hepatitis C previously non-responsive to interferon. Aliment Pharmacol Ther. 2002;16: Gaeta GB, Precone DF, Felaco FM, Bruno R, Spadaro A, Stornaiuolo G, Stanzione M, Ascione T, De Sena R, Campanone A, Filice G, Piccinino F. Premature discontinuation of interferon plus ribavirin for adverse effects: a multicentre survey in 'real world' patients with chronic hepatitis C. Aliment Pharmacol Ther. 2002;16: Cacopardo B, Benanti F, Brancati G, Romano F, Nunnari A. Leucocyte interferonalpha retreatment for chronic hepatitis C patients previously intolerant to other interferons. J Viral Hepat. 1998;5: Colivich F, Magnanimi S Sebastiani F et al. Incidence of electrocardiographic abnormalities during treatment with human leukocyte interferon-alpha in patients with 15

16 chronic hepatitis C but without pre-existing cardiovascular disease. Curr Ther Res clin Exp 1998;59: Kumar KS, Russo MW, Borczuk AC et al. ignificant pulmonary toxicity associated with interferon and ribavirin therapy for hepatitis C. Am J Gastroenterol 2002; 97: Pileire G, Leclerc P, Hermant P, Meeus E, Camus P. Isolated chronic cough during interferon therapy. Presse Med. 1999;28: Takeda A, Ikegame K, Kimura Y, Ogawa H, Kanazawa S, Nakamura H. Pleural effusion during interferon treatment for chronic hepatitis C. Hepatogastroenterology. 2000;47: Tambini R, Quattrini A, Fracassetti O, Nemni R. Axonal neuropathy in a patient receiving interferon-alpha therapy for chronic hepatitis C. J Rheumatol. 1997;24: Ogundipe O, Smith M. Bell's palsy during interferon therapy for chronic hepatitis C infection in patients with haemorrhagic disorders. Haemophilia. 2000;6: Hwang I, Calvit TB, Cash BD, Holtzmuller KC. Bell's palsy: a rare complication of interferon therapy for hepatitis C. Dig Dis Sci. 2004;49: Sunami M, Nishikawa T, Yorogi A, Shimoda M. Intravenous administration of levodopa ameliorated a refractory akathisia case induced by interferon-alpha. Clin Neuropharmacol. 2000;23: Horikawa N, Yamazaki T, Sagawa M, Nagata T. A case of akathisia during interferon-alpha therapy for chronic hepatitis type C. Gen Hosp Psychiatry. 1999;21: Shakil AO, Di Bisceglie AM, Hoofnagle JH. Seizures during alpha interferon therapy. J Hepatol. 1996;24: Woynarowski M, Socha J. Seizures in children during interferon alpha therapy. J Hepatol. 1997;26:

17 20 Borgia G, Reynaud L, Gentile I, Cerini R, Ciampi R, Dello Russo M, Piazza M. Myasthenia gravis during low-dose IFN-alpha therapy for chronic hepatitis C. J Interferon Cytokine Res. 2001;21: Weegink CJ, Chamuleau RA, Reesink HW, Molenaar DS. Development of myasthenia gravis during treatment of chronic hepatitis C with interferon-alpha and ribavirin. J Gastroenterol. 2001;36: Saito H, Ebinuma H, Nagata H, Inagaki Y, Saito Y, Wakabayashi K, Takagi T, Nakamura M, Katsura H, Oguchi Y, Ishii H. Interferon-associated retinopathy in a uniform regimen of natural interferon-alpha therapy for chronic hepatitis C. Liver. 2001;21: Jain K, Lam WC, Waheeb S, Thai Q, Heathcote J. Retinopathy in chronic hepatitis C patients during interferon treatment with ribavirin. Br J Ophthalmol. 2001;85: Hayasaka S, Nagaki Y, Matsumoto M, Sato S. Interferon associated retinopathy. Br J Ophthalmol. 1998;82: Manesis EK, Petrou C, Brouzas D, Hadziyannis S. Optic tract neuropathy complicating low-dose interferon treatment. J Hepatol. 1994;21: Hosoda S, Takimura H, Shibayama M, Kanamura H, Ikeda K, Kumada H. Psychiatric symptoms related to interferon therapy for chronic hepatitis C: clinical features and prognosis. Psychiatry Clin Neurosci. 2000;54: Dieperink E, Willenbring M, Ho SB. Neuropsychiatric symptoms associated with hepatitis C and interferon alpha: A review. Am J Psychiatry. 2000;157: Review. 28 Gottrand F, Michaud L, Guimber D, Ategbo S, Dubar G, Turck D, Farriaux JP. Influence of recombinant interferon alpha on nutritional status and growth pattern in children with chronic viral hepatitis. Eur J Pediatr. 1996;155:

18 29 Wong V, Fu AX, George J, Cheung NW. Thyrotoxicosis induced by alphainterferon therapy in chronic viral hepatitis. Clin Endocrinol (Oxf). 2002;56: Dalgard O, Bjøro K, Hellum K, Myrvang B, Bjøro T, Haug E, Bell H. Thyroid dysfunction during treatment of chronic hepatitis C with interferon alpha: no association with either interferon dosage or efficacy of therapy. J Intern Med. 2002;251: Carella C, Mazziotti G, Sorvillo F, Piscopo M, Cioffi M, Pilla P, Nersita R, Iorio S, Amato G, Braverman LE, Roti E. Serum thyrotropin receptor antibodies concentrations in patients with Graves' disease before, at the end of methimazole treatment, and after drug withdrawal: evidence that the activity of thyrotropin receptor antibody and/or thyroid response modify during the observation period. Thyroid. 2006;16: Ito Y, Takeda N, Ishimori M, Akai A, Miura K, Yasuda K. Effects of long-term interferon-alpha treatment on glucose tolerance in patients with chronic hepatitis C. J Hepatol. 1999;31: Fernández-Miranda C, Castellano G, Guijarro C, Fernández I, Schöebel N, Larumbe S, Gómez-Izquierdo T, del Palacio A. Lipoprotein changes in patients with chronic hepatitis C treated with interferon-alpha. Am J Gastroenterol. 1998;93: Dourakis SP, Deutsch M, Hadziyannis SJ. Immune thrombocytopenia and alphainterferon therapy. J Hepatol. 1996;25: Peck-Radosavljevic M, Wichlas M, Pidlich J, Sims P, Meng G, Zacherl J, Garg S, Datz C, Gangl A, Ferenci P. Blunted thrombopoietin response to interferon alfainduced thrombocytopenia during treatment for hepatitis C. Hepatology. 1998;28: Bardella MT, Marino R, Meroni PL. Celiac disease during interferon treatment. Ann Intern Med. 1999;131:

19 37 Cammarota G, Cuoco L, Cianci R, Pandolfi F, Gasbarrini G. Onset of celiac disease during treatment with interferon for chronic hepatitis C. Lancet ;356: Farhat BA, Johnson PJ, Williams R. Hazards of interferon treatment in patients with autoimmune chronic active hepatitis. J Hepatol. 1994;20: Iorio R, Giannattasio A, Vespere G, Vegnente A. LKM1 antibody and interferon therapy in children with chronic hepatitis C. J Hepatol. 2001;35: Eland IA, van Puijenbroek EP, Sturkenboom MJ, Wilson JH, Stricker BH. Drugassociated acute pancreatitis: twenty-one years of spontaneous reporting in The Netherlands. Am J Gastroenterol. 1999;94: Kurzen H, Petzoldt D, Hartschuh W, Jappe U. Cutaneous necrosis after subcutaneous injection of polyethylene-glycol-modified interferon alpha. Acta Derm Venereol. 2002;82: Sanders S, Busam K, Tahan SR, Johnson RA, Sachs D. Granulomatous and uppurative dermatitis at interferon alfa injection sites: report of 2 cases. J Am Acad Dermatol. 2002;46: Cribier B, Garnier C, Laustriat D, Heid E. Lichen planus and hepatitis C virus infection: an epidemiologic study. J Am Acad Dermatol. 1994;31: Tosti A, Misciali C, Bardazzi F, Fanti PA, Varotti C. Telogen effluvium due to recombinant interferon alpha-2b. Dermatology. 1992;184: Nesher G, Ruchlemer R. Alpha-interferon-induced arthritis: clinical presentation treatment, and prevention. Semin Arthritis Rheum. 1998;27: Samson D, iolin L, Schanz U et al. Feasibility and toxicity of interferon maintenance therapy after allogeneic BMT for multiple myeloma: a pilot study of the EBMT. Bone Marrow Translant 1996;17:

20 47 Rostaing L, Izopet J, Baron E, et al. Treatment of chronic hepatitis C with recombinant interferon alpha in kidney transplant recipients. Transplantation 1995;59: Feray C, Samuel D, Gigou M et al. An open trial of interferon alpha recombinant for hepatitis C after liver transplantation: antiviral effects and risk for rejection. Hepatology 1995;22(4 Pt 1):

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

25% των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C έχουν θρομβοπενία 5 και έως κι 9% των ασθενών πάσχουν από σοβαρή θρομβοπενία (αριθμός αιμοπεταλίων <50Gi/L).

25% των ασθενών με χρόνια ηπατίτιδα C έχουν θρομβοπενία 5 και έως κι 9% των ασθενών πάσχουν από σοβαρή θρομβοπενία (αριθμός αιμοπεταλίων <50Gi/L). Η GSK έλαβε άδεια κυκλοφορίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για πρόσθετη ένδειξη του Revolade (eltrombopag) ως την πρώτη εγκεκριμένη θεραπεία για τη θρομβοπενία που σχετίζεται με τη χρόνια ηπατίτιδα C Η GlaxoSmithKline

Διαβάστε περισσότερα

ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙ Ε ΑΠΌ ΙΝΣΕΡΥΕΡΟΝΗ

ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙ Ε ΑΠΌ ΙΝΣΕΡΥΕΡΟΝΗ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙ Ε ΑΠΌ ΙΝΣΕΡΥΕΡΟΝΗ Δρ. Αναστασιλάκης Α. Ενδοκρινολόγος Επιμελητής Σμήματος Ενδοκρινολογίας, ακχαρώδη Διαβήτη & Μεταβολισμού 424 Γενικού τρατιωτικού Νοσοκομείου Εκπαίδευσης ΤΠΕΡΘΤΡΕΟΕΙΔΙΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ C ΣΤΗ ΧΝΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αλέξανδρος Γαρύφαλλος, Καθηγητής Παθολογίας - Κλινικής Ανοσολογίας στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Γράφει: Αλέξανδρος Γαρύφαλλος, Καθηγητής Παθολογίας - Κλινικής Ανοσολογίας στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Γράφει: Αλέξανδρος Γαρύφαλλος, Καθηγητής Παθολογίας - Κλινικής Ανοσολογίας στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Το ανοσολογικό σύστημα έχει ζωτική σημασία για την επιβίωσή μας,

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος

Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος Ηπατίτιδα C Mια συστηµατική νόσος Ιωάννης Γ Γουλής Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Ιπποκράτειο ΓΝ Θεσ/νίκης 3η Πανελλήνια Συνάντηση AIDS & Ηπατίτιδες Αθήνα, Σεπτέµβριος 2015 Ηπατίτιδα C Συσχέτιση µε άλλα νοσήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑΣ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΟΞΕΙΑ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑΣ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΞΕΙΑ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑΣ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ CANONIC STUDY 1343 ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

Μπρούζου Κάτια- Ουρανία Πιστιόλα Χρυσούλα. Μάθημα επιλογής Λευχαιμίες

Μπρούζου Κάτια- Ουρανία Πιστιόλα Χρυσούλα. Μάθημα επιλογής Λευχαιμίες Μπρούζου Κάτια- Ουρανία Πιστιόλα Χρυσούλα Μάθημα επιλογής Λευχαιμίες ΧΛΛ Η συχνότερη Λευχαιμία Μονοκλωνικά Β κύτταρα > 5x10 9 /L τυχαία εξέταση αίματοςà Λεμφοκυττάρωση! Διογκωμένοι LN αναιμία ηπατοσπληνομεγαλία

Διαβάστε περισσότερα

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Νόσοι θυρεοειδούς Υποθυρεοειδισμός Υπερθυρεοειδισμός Υπερπλασία θυρεοειδούς : βρογχοκήλη (διάχυτη) οζώδης Νεοπλάσματα θυρεοειδούς Υπερπλασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ. Μαργαριτίδης, Ι. Κελεγκούρης, Κ. Τζιόμαλος, Τ. Διδάγγελος.

Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ. Μαργαριτίδης, Ι. Κελεγκούρης, Κ. Τζιόμαλος, Τ. Διδάγγελος. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ B12 PER OS ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΥΠΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΤΕΤΡΑΕΤΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟΝ Σ. Τσοτουλίδης, Ζ. Κοντονίνας, Μ. Μπούλμπου, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (Υποχρεωτικό κατ επιλογήν μάθημα) Διδάσκων: ΜΠΟΝΩΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Διάρκεια : Ε εξάμηνο Διδασκαλία: Παραδόσεις Εξετάσεις: Σκοπός: Προφορικές Μελέτη των σχέσεων των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή «Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή Ορισμός Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ) είναι ένα τυπικό μη οργανοειδικό αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγχολυτικά -Υπνωτικά Χριστίνα άλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών e-mail: cdalla@med.uoa.gr http://www.med.uoa.gr/pharmacology Συμπτωματολογία DSMΙV Κατάθλιψη Αγχώδης διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ

ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Θυρεοειδικές ορμόνες - δράσεις Οι θυρεοειδικές ορμόνες επηρεάζουν όλους τους ιστούς και τα οργανικά συστήματα στο σωμα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

35. ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

35. ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 35. ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Θυρεοτοξίκωση είναι η κλινική και βιοχημική κατάσταση που οφείλεται στην εκσεσημασμένη παραγωγή και έκθεση στις θυρεοειδικές ορμόνες κάθε αιτιολογίας. Αντίθετα, υπερθυρεοειδισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα

Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα 14 Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα Α. ΤΣΑΤΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Παθολογίας Ενδοκρινολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Εισαγωγή σιωπηλή θυρεοειδίτιδα χαρακτηρίζεται από προσωρινή φάση θυρεοτοξίκωσης ακολουθούμενη

Διαβάστε περισσότερα

Ηπατίτιδα C και Σακχαρώδης διαβήτης. Όλγα Ι. Γιουλεμέ Γαστρεντερολόγος, Λέκτορας Α.Π.Θ. Α Προπ. Παθολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ

Ηπατίτιδα C και Σακχαρώδης διαβήτης. Όλγα Ι. Γιουλεμέ Γαστρεντερολόγος, Λέκτορας Α.Π.Θ. Α Προπ. Παθολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Ηπατίτιδα C και Σακχαρώδης διαβήτης Όλγα Ι. Γιουλεμέ Γαστρεντερολόγος, Λέκτορας Α.Π.Θ. Α Προπ. Παθολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ HCV σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο 170 εκατομμύρια (2-3% παγκ.

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β

Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β Εμβόλιο Ηπατίτιδας Β ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι πως έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα για να προστατευτείτε από την ηπατίτιδα Β; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Λεμφοϋπερπλασία με παραγωγή IgM ανοσοσφαιρίνης Ταξινόμηση στα λεμφώματα οριακής ζώνης Υβριδικά χαρακτηριστικά μεταξύ λεμφώματος μυελώματος

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου Εξετάσεις λειτουργίας του θυρεοειδούς: διάγνωση και παρακολούθηση των διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Πεδίο Εφαρμογής Οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παθήσεις των νεφρών: 5. α. Σπειραματοπάθεια ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ Μορφολογικές (ιστολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Συνοσηρότητες στην Ψωρίαση. Μαρίτα Κοσμαδάκη Δερματολόγος

Συνοσηρότητες στην Ψωρίαση. Μαρίτα Κοσμαδάκη Δερματολόγος Συνοσηρότητες στην Ψωρίαση Μαρίτα Κοσμαδάκη Δερματολόγος Όχι μόνο: Συστηματικές νόσοι με δερματικές εκδηλώσεις Αλλά και: Δερματικές νόσοι με συστηματικές εκδηλώσεις όπως η Ψωρίαση Γιατί αυτό είναι σημαντικό;

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος

Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης. Κωνσταντίνος Γεωργανάς. Ρευματολόγος Τα DMARDs στην εποχή των βιολογικών θεραπειών: Το παράδειγμα της λεφλουνομίδης Κωνσταντίνος Γεωργανάς Ρευματολόγος Θεραπεία Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας Η εξάπλωση της χρήσης βιολογικών την περασμένη 10ετία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιπποκράτειο ΓΝΑ ΣΤΑΔΙΑ ΧΡΟΝΙΑΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ HCV ΣΤΙΣ ΗΠΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού Η Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού εορτάζεται από το 2006 κάθε χρόνο τη δεύτερη Πέμπτη του Μαρτίου στοχεύοντας στην κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βασικά συμπτώματα καρδιαγγειακού Προκάρδιο άλγος Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Συγκοπή Οίδημα Καταβολή,

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr Μεταβολές θυρεοειδικής λειτουργίας κατά την κύηση αύξηση θυρεοδεσµευτικής σφαιρίνης (TBG)( διέγερση του υποδοχέα της TSH από την χοριακή γοναδοτροπίνη (hcg( hcg) αυξηµένη µεταβολική κάθαρση της Τ 4 αυξηµένη

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ Υποθυρεοειδισμός Η ετυμολογία της λέξης θυρεοειδής δείχνει τη σημαντική θέση που κατέχει στην λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Προέρχεται από τη λέξη 'θυρεός' που σημαίνει έμβλημα και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Το Velcade χορηγείται για τη θεραπεία ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα, μια μορφή καρκίνου του αίματος, στις ακόλουθες ομάδες ασθενών:

Το Velcade χορηγείται για τη θεραπεία ασθενών με πολλαπλό μυέλωμα, μια μορφή καρκίνου του αίματος, στις ακόλουθες ομάδες ασθενών: EMA/27714/2015 EMEA/H/C/000539 Περίληψη EPAR για το κοινό βορτεζομίμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Το σύνδρομο Blau Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BLAU / ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ 1.1 Τι είναι; Το σύνδρομο Blau είναι ένα γενετικό νόσημα που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR)

Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) Εμβόλιο Ιλαράς-Ερυθράς-Παρωτίτιδας (MMR) ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι είστε προστατευμένοι από την ιλαρά, την ερυθρά και την παρωτίτιδα; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ MMR

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Πέτρος Δ. Δαμουλής, D.M.D., D.M.Sc. Περιοδοντολόγος Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Tufts, ΗΠΑ Η Περιοδοντική Νόσος είναι μία Λοίμωξη που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Παρενέργειες (μεταβολικές και μη) από τη χορήγηση ΤΚΙς

Παρενέργειες (μεταβολικές και μη) από τη χορήγηση ΤΚΙς Αθήνα 2015 Παρενέργειες (μεταβολικές και μη) από τη χορήγηση ΤΚΙς Δρ. Καλλιόπη Παζαΐτου Παναγιώτου Ενδοκρινολόγος Συντονίστρια Διευθύντρια Τμήμα Ενδοκρινολογίας-Ενδοκρινικής Ογκολογίας ΑΝΘ «Θεαγένειο»

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΙΜΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΗΠΑΤΟΣ. Δρ Παύλος Ι. Ανάσης Συντονιστής Δντης Νεφρολογίας ΓΝ-Λακωνίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΙΜΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΗΠΑΤΟΣ. Δρ Παύλος Ι. Ανάσης Συντονιστής Δντης Νεφρολογίας ΓΝ-Λακωνίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΙΜΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΗΠΑΤΟΣ Δρ Παύλος Ι. Ανάσης Συντονιστής Δντης Νεφρολογίας ΓΝ-Λακωνίας Η ηπατική ανεπάρκεια είναι ένα δραματικό σύνδρομο, που συνοδεύεται από βλάβες πολλών άλλων

Διαβάστε περισσότερα

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη;

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη; ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Σαββίδου Αβρόρα Η κοιλιοκάκη είναι η δυσανεξία (κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, πρωτεΐνη που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Η αντίδραση του οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική προσέγγιση ασθενών με ασκίτη

Πρακτική προσέγγιση ασθενών με ασκίτη Πρακτική προσέγγιση ασθενών με ασκίτη Δρ. Βασίλειος Α. Σεβαστιανός Δ Παθολογική Κλινική Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ: Σύγχρονη Διερεύνηση και Αντιμετώπιση Ηπατικών Νοσημάτων και Συνδρόμων

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Αιματολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΥΣ, ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ Πρόδρομος Χυτίρογλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Τμήματος Ιατρικής Α.Π.Θ. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΗΠΑΤΟΣ Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ Β12 ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΗΨΗΣ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗΣ Ε.

Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ Β12 ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΗΨΗΣ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗΣ Ε. Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ Β12 ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΗΨΗΣ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗΣ Ε. Πάσχου, E. Γαβριηλάκη, Α. Καλαϊτζόγλου, Ε. Άμπλα, Ε. Παππάς,

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Revolade. ελτρομβοπάγη. Τι είναι το Revolade; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Revolade; Περίληψη EPAR για το κοινό

Revolade. ελτρομβοπάγη. Τι είναι το Revolade; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Revolade; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/33466/2016 EMEA/H/C/001110 Περίληψη EPAR για το κοινό ελτρομβοπάγη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Η ηπατίτιδα C στο κατώφλι του 21ου αιώνα. Λάρισα, 03/2000 Ηπατίτιδα Β: Τρέχουσες απόψεις για τη διάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Adcetris. μπρεντουξιμάβη βεδοτίνη. Τι είναι το Adcetris; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Adcetris; Περίληψη EPAR για το κοινό

Adcetris. μπρεντουξιμάβη βεδοτίνη. Τι είναι το Adcetris; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Adcetris; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/400985/2016 EMEA/H/C/002455 Περίληψη EPAR για το κοινό μπρεντουξιμάβη βεδοτίνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS

ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΟΥΣ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΥΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑΣ GRAVIS ΘΕΡΑΠΕΙΑ CIDP Aσθενείς με ήπια συμπτώματα που δεν δημιουργούν πρόβλημα στις καθημερινές δραστηριότητες δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβωτική μικροαγγειοπάθεια στα αυτοάνοσα νοσήματα

Θρομβωτική μικροαγγειοπάθεια στα αυτοάνοσα νοσήματα Θρομβωτική μικροαγγειοπάθεια στα αυτοάνοσα νοσήματα Δέσποινα Αδαμίδου Αθήνα 2015 Ατζέντα Ορισμός TMA - Ταξινόμηση Επίπτωση στα αυτοάνοσα νοσήματα Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί Διαφορική διάγνωση - Αλληλοεπικαλύψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Διαταραχές του Θυρεοειδικού άξονα στον βαρέως πάσχοντα Συνώνυμα: Σύνδρομο της χαμηλής Τ3, σύνδρομο τουνοσούντος ευθυρεοειδικού. Ελένη Καραθανάση Ενδοκρινολογική κλινική Γ.Ν.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ Ρευµατικά οζίδια, γαγγραινώδες πυόδερµα, αγγειίτιδα µικρών και µεσαίου µεγέθους αγγείων. Ουδετεροφιλικές δερµατοπάθειες PNGD (Palisaded( neutrophilic and granulomatous dermatosis)

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB

ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB Γυναίκα ετών 52 με ΡΑ από 20ετίας Θεραπεία με DMARDS έως το 2004 2005-2006 θεραπεία με ANAKINRA 2007-2008 θεραπεία με ETANERCEPT 2009-2010 θεραπεία με ADALIMUMAB

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ)

Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΙΑΤΡΕΙΟ-ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ ΠΛΗΘΥΣΜΟΙ; ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Χατζηκωνσταντίνου Θωμάς, ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική κλινική Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ) ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΟΥ Οξύς δερματικός λύκος Υποξύς δερματικός λύκος Χρόνιος δερματικός λύκος Δισκοειδής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Στο μη-hodgkin λέμφωμα, το MabThera χρησιμοποιείται για τη θεραπεία αμφότερων των μορφών της νόσου που επηρεάζουν τα Β-λεμφοκύτταρα:

Στο μη-hodgkin λέμφωμα, το MabThera χρησιμοποιείται για τη θεραπεία αμφότερων των μορφών της νόσου που επηρεάζουν τα Β-λεμφοκύτταρα: EMA/614203/2010 EMEA/H/C/000165 Περίληψη EPAR για το κοινό ριτουξιμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Κωνσταντίνος Αζναουρίδης Επιµελητής Καρδιολογίας 1 η Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγικός Πυρετός απο Ιό Ebola

Αιμορραγικός Πυρετός απο Ιό Ebola Αιμορραγικός Πυρετός απο Ιό Ebola Αθηνά Στούπη, MD Λέκτωρας, Πανεπιστήμιο Alpert Brown, ΗΠΑ Διευθύντρια, Τμήμα Λοιμώξεων και Τροπικών Νοσημάτων Ιατρικό Κέντρο Αθηνών Iός Ebola Φιλοϊός ή Νηματοϊός enveloped,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Παχυσαρκία και νεφρική νόσος ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Κριτήρια* Η διαπίστωση για 3 μήνες: Νεφρικής βλάβης GFR < 60 ml/min/1.73m2 με ή χωρίς νεφρική

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα