Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ1"

Transcript

1 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ1 Ή άδρομερής περιγραφή καί μελέτη των σχεδίων τής ζωγράφου Θάλειας Φλωρά-Καραβία, πού αφορούν τή Μικρασιατική Εκστρατεία, βοηθά σέ μεγάλο βαθμό τήν άνασύσταση καί ερμηνεία μιας καμπής εξαιρετικά κρίσιμης γιά τήν ιστορία καί τον πολιτισμό τών ελληνικών κοινοτήτων τής Μικρός Ασίας άλλά καί γιά τήν κοινωνική καί πολιτική μορφή τής σύγχρονης Ελλάδας. Ή καλλιτεχνική ιστοριογραφία, πού στήν περίπτωση τής Φλωρά-Καραβία παίρνει τή μορφή τής εικονογράφησης εντυπώσεων από τό μέτωπο τού πολέμου, άποτελεΐ φυσική συνέπεια μιας θυελλώδους εποχής, όπως οί δύο πρώτες δεκαετίες τού 20ού αιώνα, πού κυριολεκτικά σφραγίσθηκαν από ποικίλες στρατιωτικές συγκρούσεις : Βαλκανικοί Πόλεμοι, Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, Μικρασιατικός Αγώνας. "Αμεση άπόρροια τής έντονης δράσης τής Ελλάδας στή στρατιωτική κονίστρα ήταν ή συγκρότηση μιας ομάδας πολεμικών ζωγράφων-άντα- ποκριτών, οί όποιοι εγκαταλείπουν προσωρινά τήν προσφιλή θεματική τής ήθογραφίας γιά νά υπηρετήσουν τή λεγάμενη ιστορική ζωγραφική. Κύριο άξονα τής θεματικής τους δέν αποτελεί πλέον τό ένδοξο ήρωικό παρελθόν άλλά ή ενδελεχής καταγραφή τής σύγχρονης πραγματικότητας πού τούς 1. Οφείλω νά έκφράσω τις ευχαριστίες μου στους υπεύθυνους τών συλλογών τών Μουσείων, πού πρόθυμα έθεσαν τό απαραίτητο υλικό στή διάθεσή μου άλλά, κυρίως, στήν κυρία "Αννα Παπαδημητρίου-Γραμμένου, καθηγήτρια τού Πανεπιστημίου Αθηνών καί συγγενή τής ζωγράφου, καί στον κύριο Λεωνίδα Φλώρα, επίσης συγγενή τής ζωγράφου, χωρίς τήν αμέρωτη προσωπική άρωγή τών όποιων, τόσο ή μελέτη αυτή όσο καί ή διδακτορική διατριβή γιά τή ζωγράφο δέν θά μπορούσαν νά όλοκληρωθοΰν άρτια.

2 380 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ περιβάλλει. Πρόκειται για μία είδησεογραφική κατά κύριο λόγο εικαστική αναπαράσταση, στους κόλπους τής οποίας έπιχειρεΐται ο συγκερασμός τής νατουραλιστικής πιστότητας καί τής αμεσότητας τού στιγμιότυπου. Χαρακτηριστικό εκπρόσωπο τής ομάδας αύτής, άνάμεσα στους Γεώργιο Ροϊλό, Λυκούργο Κογεβίνα, Νικόλαο Φερεκείδη 2 κ.ά., αποτελεί καί ή Θάλεια Φλωρά-Καραβία, μία από τις σημαντικότερες γυναικείες παρουσίες στον χώρο τής νεοελληνικής ζωγραφικής τού τέλους τού 19ου καί τών αρχών τού 20οΰ αιώνα. Γεννήθηκε στή Σιάτιστα τής Δυτικής Μακεδονίας τό Σπούδασε στό Ζάππειο Παρθεναγωγείο Κωνσταντινουπόλεως άπό τό 1883 έως τό Τήν τριετία διαμένει στό Μόναχο, όπου παρακολουθεί μαθήματα ζωγραφικής κοντά στούς Νικόλαο Γύζη, Νικόλαο Βώκο, Γεώργιο Ίακωβίδη καί Anton Azbè. Τό 1899 επιστρέφει οριστικά στήν Κωνσταντινούπολη, τήν οποία χρησιμοποιεί ώς άφετηρία γιά πλήθος άλλων ενημερωτικών ταξιδιών στήν Ελλάδα καί στήν Ευρώπη. Τό 1903 επισκέπτεται τό Παρίσι καί τό 1907 τήν Αίγυπτο, όπου παντρεύεται τόν δημοσιογράφο καί λόγιο Νικόλαο Καραβία. Τό ακολουθεί τήν πορεία τού έλληνικού στρατού στή Μακεδονία καί στήν Ήπειρο4, ενώ τό 1921 παρακολουθεί άπό κοντά τήν ελληνική στρατιωτική εκστρατεία στό μικρασιατικό μέτωπο. Στήν Αίγυπτο, όπου διέμενε μόνιμα πλέον, άναπτύσσει εξαιρετικά πλούσια έκθεσιακή δραστηριότητα έως τό 1940, ημερομηνία όριστικής εγκατάστασής της στήν Αθήνα, όπου καί πεθαίνει τό Τό έργο της περιλαμβάνει, έκτος άπό τις σκηνές τού μετώπου, προσωπογραφίες, τοπία, νεκρές φύσεις καί ήθογραφικές σκηνές. Πιστή, κατ άρχάς, στούς κανόνες τής Ακαδημίας, υιοθέτησε άργότερα τήν παλέτα τού ιμπρεσιονισμού, χωρίς έντούτοις νά άποβάλει τή σχεδιαστική πληρότητα καί τήν καλή οργάνωση τής σύνθεσης. 2. Για τή δράση τής όμάδας αύτής, βλ. Στέλιος Λυδάκης, Οί "Ελληνες Ζωγράφοι, τ. 3, Αθήνα 1976, σσ Μιλτιάδης Παπανικολάου, Ιστορία τής Τέχνης στήν Ελλάδα. Ζωγραφική καί Γλυπτική τοϋ 20οϋ αιώνα, Αθήνα 1999, σσ Γιά λεπτομερή βιογραφικά στοιχεία, βλ. Δέσποινα Τσούργιαννη, Ή ζωγράφος Θάλεια Φλωρά-Καραβία ( ), Αθήνα 2005, σσ Ή περιήγηση αύτή τής ζωγράφου πλαισιώνεται άπό πλήθος σκίτσων, τά όποια παρουσιάσθηκαν στό Λύκειο Έλληνίδων (26 Απριλίου-10 Μαΐου 1913). Βλ. σχετικά, Κίμων Μιχαϊλίδης, «Ή Α' έν Άθήναις Καλλιτεχνική Έκθεσις άπό τόν Πόλεμον», Παναθήναια Μαΐου 1913, σσ

3 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ 381 Ώς άνταποκρίτρια τοΰ εντύπου Έφημερίς πού έξέδιδε στην Αλεξάνδρεια καί διηύθυνε ό σύζυγός της, Νικόλαος Καραβίας, ή ζωγράφος πραγματοποίησε, όπως άναφέρθηκε, ένα ευρύτατο καί τολμηρό γιά τήν εποχή της όδοιπορικό, άποτυπώνοντας στιγμιότυπα καί στέλνοντας γραπτές εντυπώσεις άπό τήν πορεία τοΰ ελληνικού στρατού στή Μικρά Άσία άπό τόν Ιούλιο έως τόν Σεπτέμβριο τοΰ Παρακολούθησε εκ τοΰ σύνεγγυς τήν τραγική γιά τή μοίρα τοΰ έλληνισμοΰ εκστρατεία, με συγκεκριμένους σταθμούς τή Σμύρνη, τήν Προύσα καί τά Μουδανιά5. Ή ζωγραφική μετουσίωση τής περιήγησης αύτής είχε ώς αποτέλεσμα ένα πλούσιο σύνολο έργων, πού παρουσιάστηκε στό Λύκειο Έλληνίδων στις 4 Δεκεμβρίου Όλα σχεδόν τά έργα είναι μικρών διαστάσεων καί έχουν φιλοτεχνηθεΐ κατά κύριο λόγο με μαΰρο μολύβι, ενώ δέν λείπουν οί κρητιδογραφίες. Είναι όλα ενυπόγραφα καί τά περισσότερα φέρουν χρονολογική καί τοπογραφική ένδειξη άπό τήν ίδια τή ζωγράφο. Γιά λόγους μεθοδολογικούς, έχει ακολουθηθεί τό σχήμα κατάταξης τών σχεδίων μέ βάση τό θέμα τους στις έξής κατηγορίες: α) τοπογραφικά σκίτσα, β) στιγμιότυπα άπό τή ζωή τών στρατιωτών, γ) σκηνές νοσοκομείου, δ) προσωπογραφίες7.' Ό ιδιαίτερος χαρακτήρας τοΰ μικρασιατικού τοπίου, τό όποιο είχε απασχολήσει καί πρωτύτερα τή ζωγράφο8, καταγράφεται γλαφυρά σέ μία 5. Βλ. Έφημερίς 18/31 Ίουλίου-27 Οκτωβρίου Επίσης, στό οικογενειακό άρχείο τής ζωγράφου ( Αρχείο Χρήστου Λαζάρου Φλώρα) εντοπίσθηκε πλουσιότατη καί άνέκδοτη έως τώρα άλληλογραφία μεταξύ τής Φλωρά-Καραβία καί τοΰ συζύγου της, ή οποία άποτελεΐ πραγματική δεξαμενή πληροφοριών γιά τήν περίοδο αύτή. Περισσότερα γιά τό ταραχώδες Ιστορικό σκηνικό τής εποχής: Ιστορία τοϋ Ελληνικού Έθνους, τ. ΙΕ', Αθήνα 1978, σσ Γιώργος Μαργαρίτης, «Οί Πόλεμοι», στό Ιστορία τής Ελλάδας τοϋ20οϋ αιώνα. Οί :Απαρχές , τ. Α', μέρος 2, Αθήνα 2000, σσ (έπιστ. επιμέλεια: Χρήστος Χατζηϊωσήφ). Σημειώνεται ότι ή λέξη Προύσα γράφεται μέ ένα ή δύο σ άπό τή ίδια τή ζωγράφο. 6. Βλ. Πατρίς Δεκεμβρίου 1921 'Ομόνοια 1921 Ελεύθερος Τύπος Πολύ βοηθητική ώς προς τά μεθοδολογικά προβλήματα στάθηκε ή μελέτη του Άλκη Χαραλαμπίδη, «Σχέδια τής Θάλειας Φλωρά-Καραβία άπό τόν πόλεμο του (Συλλογή Γ' Σώματος Στρατού)», Μακεδονικά, τεΰχ. 14 (1974), σσ Ή Φλωρά-Καραβία έχει φιλοτεχνήσει μία πληθώρα απόψεων τής Κωνσταντινούπολης πού τοποθετούνται χρονικά περίπου στά Γιά περισσότερες πληροφορίες, βλ. Τσούργιαννη, δ.π., σσ

4 382 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ σειρά σκίτσων μέ μολύβι καί παστέλ. Τό σχεδίασμα μέ μολύβι καί λευκή κιμωλία πού επιγράφεται «Άποψη Προύσας, 1921» (είκ. 1, Αθήνα, Εθνικό καί Ιστορικό Μουσείο), συνιστά εύγλωττο παράδειγμα των τοπογραφικών Ικανοτήτων τής Φλωρά-Καραβία. Μία γυναικεία μορφή, μέ τά νώτα στραμμένα στον θεατή, μάς εισάγει στο κυρίως θέμα τής σύνθεσης, μία τουρκική συνοικία, πού κατακλύζεται άπό μικρομάγαζα τοποθετημένα σέ βαθιά αψιδωτή στοά. Ή πραγματικά αριστοτεχνική άπόδοση τής προοπτικής, πού επιτυγχάνεται μέ τή ρυθμική έναλλαγή φωτεινών καί σκο- τεινών-σκιασμένων τμημάτων άλλα καί ό διάλογος οριζόντιων καί κάθετων θεμάτων υποβάλλουν μία αίσθηση μουσικότητας στό σύνολο. Τό φώς έπιδρά διακριτικά στή ζωγραφική έπιφάνεια καί άποτυπώνεται μέ λεπτές γραμμές κιμωλίας. Ή Ανατολή ώς τόπος είναι στήν περίπτωση αυτή παρούσα κυρίως θεματογραφικά χάρη στήν ενδελεχή καταγραφή τής τοπικής αρχιτεκτονικής αλλά καί τήν έμφαση στό γηγενές ανθρώπινο στοιχείο. Τόσο ή γυναικεία φιγούρα τοΰ πρώτου εικονιστικού έπιπέδου, πού φορά τή χαρακτηριστική ανατολίτικη μακριά κελεμπία μέ τό λευκό κεφαλομάντηλο, όσο καί ή τοποθέτησή της στήν καρδιά ενός τουρκικού παραδοσιακού μαχαλά κατατάσσουν τό έργο στά πλαίσια ενός όριενταλισμοΰ άστικού τύπου 9. Άπό τήν άλλη πλευρά, ή εικαστική πραγμάτευση τοΰ θέματος μέ τόν σχεδόν θωπευτικό ρόλο τού φωτός φανερώνει ανάγλυφα κάτι άπό τήν άνατολίτικη ατμόσφαιρα μέ αποτέλεσμα τό έργο να ξεπερνά τό επίπεδο τής επιφανειακής ήθογραφικής προσέγγισης. Είναι αξιοσημείωτο ότι ή Φλωρά-Καραβία δέν συλλαμβάνει έδώ τό ανατολικό στοιχείο ώς ρομαντική επιστροφή σέ ένα ένδοξο καί ώραιοποιη- μένο παρελθόν, όπως στις άπεικονίσεις τής Βασιλεύουσας τών έτών , άλλά ώς καθημερινότητα άμεσα βιωμένη άπό τήν πολύχρονη γειτνίαση καί συνύπαρξη. Ή ίδια, άλλωστε, κατάγεται άπό τόν ευρύτερο χώρο τής Ανατολής καί έχει έγκολπωθεΐ τά μηνύματά του Βλ. Edward Said, Όρίενταλίσμός, Αθήνα 1996, σσ Christine Peltre, Les Orientalistes, Παρίσι 1997, σ Βλ. «Μία Όριενταλίστα», Εσπερινή 10 Ιανουάριου Επίσης, σχετικά μέ τήν πρόσληψη καί άπόδοση τοΰ όριενταλιστικοΰ στοιχείου άπό άλλους σημαντικούς Έλληνες ζωγράφους, βλ. Μαρία Κατσανάκη, «Εικόνες τής Ανατολής στήν έλληνική ζωγραφική τοΰ 19ου αιώνα», στό Εθνική Πινακοθήκη 100 χρόνια. Τέσσερις αιώνες Ελληνικής Ζωγραφικής. Άπό τις συλλογές τής Εθνικής Πινακο

5 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ 383 Μία άλλη οπτική τής πόλης μάς χαρίζει τό σκίτσο «Δρόμος στην Προύσα» (είκ. 2, Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο), όπου συνδυάζεται τό τοπογραφικό μέ τό ήθογραφικό στοιχείο. Δεξιά, στό πρώτο επίπεδο μιας δενδροστοιχίας πού χάνεται στό βάθος, διακρίνεται μία ομάδα δύο στρατιωτών καί ενός ντόπιου άνατολίτη, οί όποιοι αναπαύονται κάτω από τήν παχιά σκιά ενός λυγερόκορμου δένδρου. Στό κέντρο τρεις εύζωνοι, ένας πεζός καί δύο έφιπποι, προχωρούν προς τό έσωτερικό, όπου άχνοφαίνονται ένα κάρο μέ άλογα καί μία άκόμη μορφή. Μιά γενικευτική, σχεδόν αφαιρετική άπόδοση τής οπτικής πραγματικότητας χαρακτηρίζει τό σκίτσο αύτό, ενώ είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ή καθαρά σχεδιαστική μέθοδος τής ζωγράφου για τήν άπόδοση τής προοπτικής. Δημιουργεΐται εδώ ένα είδος sfumato ", πού μεταβάλλει τά πιο απομακρυσμένα άπό τόν θεατή τμήματα σέ έντελώς ασαφείς φόρμες, πού καταγράφονται μέ μαλακά περάσματα τού μολυβιού. Άπό τήν άλλη πλευρά, ή εντύπωση τής κίνησης πιστοποιεί τίς εξαιρετικές άναπαραστασιακές δυνατότητες τής Καραβία. Ή άντιθετική φορά τών μορφών πού προχωρούν προς τά μέσα μέ τά νώτα στραμμένα στον θεατή καί αύτών πού έρχονται προς τό μέρος του προσδίδει ξεχωριστή ζωντάνια στήν παράσταση καί σχεδόν υποβάλλεται ή ακουστική αίσθηση τής βοής τού πολυσύχναστου δρόμου καί τού θροίσματος τών δένδρων. Καρπός τής περιπλάνησης τής Φλωρά-Καραβία στά πολυσύχναστα δρομάκια τής Προύσας11 12 είναι καί τό επόμενο έργο «Τζαμί στήν Προύσα, 1921» (είκ. 3, Αθήνα, Ιδιωτική συλλογή), όπου ή ζωγράφος κάνει εύρεία χρήση πολύχρωμων μολυβιών. Μέσα σέ ένα κατάφυτο τοπίο, πού συμπληρώνεται διακριτικά άπό τίς έντελώς διαγραμματικές μορφές τών γυναικών, ξεπροβάλλει ή περίτεχνη είσοδος ενός τουρκικού τζαμιού, όπως υποδηλώνει ή ημισέληνος στό άκρο τού θόλου του13. θήκης καί τοϋ Ιδρύματος Ευριπίδη Κοντλίδη, Αθήνα 2001, σσ (επιστ. επιμέλεια: Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα). 11. Βλ. Άλκης Χαραλαμπίδης, «Σχέδια τής Θάλειας Φλωρά-Καραβία άπό τον πόλεμο τού , σ Σέ άνταπόκριση τής Έφημερίδος (Αύγουστος 1921) διαβάζουμε: «είναι κουραστική πολύ ή Προύσα μέ τά άνώμαλά της άνηφοράκια, τά χαλασμένα της καλντιρίμια- μά όλο θέλει κανείς νά άνεβαίνη, κι όλο ευρίσκει ώραΐα πράγματα ανεβαίνοντας». Καί σέ επιστολή της στον σύζυγό της Νικόλαο Καραβία (25 Αύγουστου 1921) ή ζωγράφος αναφέρει: «...εχει ώραιότατα πράγματα ή Προύσα γιά ζωγράφισμα». 13. Στις άνταποκρίσεις της (Αύγουστος 1921) ή Φλωρά-Καραβία χαρακτηρίζει

6 384 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ Μέσα στα πλαίσια μιας θέασης φανερά επηρεασμένης άπό τα διδάγματα τοϋ ύπαθρισμοϋ, ή σκηνή άποτυπώνεται περισσότερο μέ βάση τις ζωγραφικές εντυπώσεις πού προκαλεΐ παρά μέ τή διεξοδική περιγραφή συγκεκριμένων λεπτομερειών. Τό φάσμα τοϋ πράσινου πού κυριαρχεί εμπλουτίζεται μέ ζεστές κίτρινες άποχρώσεις πού ύποδεικνύουν τήν έπίδραση τού δυνατού ήλιου στά φυλλώματα, ενώ ή άντανάκλαση τού γαλάζιου τού ούρανοϋ τόσο στή βλάστηση όσο καί στά πέτρινα άρχιτεκτονικά μέλη τοϋ τζαμιοΰ άνακαλεΐ άντίστοιχες προσπάθειες τοϋ Claude Monet 14. Χάρη στήν άτμοσφαιρικότητα πού δημιουργεί ή παρείσφρηση τοϋ ήλιακοϋ φωτός, οί φόρμες δίνουν τήν αίσθηση πώς χάνουν τήν υλική τους ύπόσταση καί τόν όγκο τους. Τό εντυπωσιακό τουρκικό οικοδόμημα μοιάζει νά έπιπλέει παρά τή βαρύτητα, δημιουργώντας ένα ένδιαφέρον παιχνίδι πού ισορροπεί άνάμεσα στήν πραγματικότητα καί στήν ψευδαίσθηση. Μέσα στό ίδιο πνεύμα ύπαιθριστικής πραγμάτευσης τής φόρμας κινούνται τά παστέλ μέ τίτλο «Σμύρνη, Κυανούς Σταυρός, 1921» (είκ. 4, Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο)15, «"Αποψη πόλης» (είκ. 5, Αθήνα, ιδιωτική συλλογή) καί τό ποιητικότατα δοσμένο «Στρατιώτες στή Σμύρνη, 1921» (είκ. 6, Αθήνα, ιδιωτική συλλογή). Σέ αύτό τό τελευταίο σκίτσο, ή μορφή τοϋ Έλληνα εύζώνου, πού άτενίζει μέ βλέμμα σκυθρωπό τόν όρίζοντα σάν νά προαισθάνεται τήν έπερχόμενη καταστροφή, προβάλλεται σέ κεντρικό φορέα τής σύνθεσης καί άποκτά συμβολικές διαστάσεις. Τά κλαδιά τών δέντρων πού καταλαμβάνουν σχεδόν έξολοκλήρου τό άριστερό μέρος τής παράστασης όδηγοΰν τό βλέμμα τοϋ θεατή στό βάθος, στήν αδρά δοσμένη ομάδα τριών στρατιωτών καί στον κυανογκρίζο όγκο τών βουνών. Καί εδώ τό ήλιακό φώς δρά καταλυτήν Προύσα ώς «πόλι μέ τά πολλά τζαμιά». Καί άκόμη άναφέρει: «Τριακόσια τζαμιά καί πάνω έχει ή Προύσα, ή πόλις τών σοφτάδων καί τών διαβασμένων, κι όταν είναι ή ώρα πού άνεβαίνει ό μουεζίνης γιά τήν προσευχή στον ψηλό μιναρέ, ένα άπόμακρο κύμα άπό τήν τραγουδιστή έπίκληση τοϋ Αλλάχ πλανάται πάνω άπό τήν πόλι καί κυλιέται πέρα καί πέρα σάν νά θέλη νά τήν παραδώσει όλόκληρη στον ισλαμισμό». 14. Παραδειγματικά άναφέρουμε τό έργο «Πρόγευμα στή χλόη» (1865) καθώς καί τό «Γυναίκες στον κήπο» (1866). Βλ. σχετικά: Τζαίημς X. Ρούμπιν, Ιμπρεσιονισμός, Αθήνα 1999, σσ Ingo F. Walter (ed.), Impressionist Art , Taschen, Βλ. άνταπόκριση άπό τή Σμύρνη (13 Αύγούστου 1921): «Εις τήν Αρμενικήν συνοικίαν τής πόλεως, εις τό Αρμενικόν νοσοκομεϊον, φιλοξενείται ό Κυανούς Σταυρός τής Κωνσταντινουπόλεως...».

7 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ 385 τικά καθώς οδηγεί είτε στήν εξάχνωση είτε στή σταθεροποίηση των περιγραμμάτων, ενώ ή παλμική κατά τόπους σβησμένη γραμμή του παστέλ, σέ συνδυασμό μέ τή συμμετοχή τοϋ φυσικού τόνου του χαρτιού, έντείνουν τήν εντύπωση τού άνοικτοΰ χώρου καί τής στιγμιαίας άπόδοσης16. Σέ ό,τι αφορά τά σκίτσα πού εικονογραφούν τή ζωή τών στρατιωτών στήν ανάπαυλα τής μάχης, πρέπει νά καταδειχθει ή άξιοσημείωτη αναλογία τους μέ τά αντίστοιχης θεματικής έργα από τόν Α' Βαλκανικό Πόλεμο τού Έπισημαίνεται καί εδώ τό ίδιο αμείωτο ενδιαφέρον γιά τήν άποτύπωση τής ζωής τών Ελλήνων μαχητών σέ παραπληρωματικές τής στρατιωτικής τους ιδιότητας ένασχολήσεις καί ή έμφαση στήν απεικόνιση περισσότερο ανθρώπινων καί καθημερινών στιγμών τους. Ή ζωγράφος εστιάζει τήν προσοχή της στή λεπτομέρεια καί στή διαγραφή τής ψυχολογικής κατάστασης τών πρωταγωνιστών άποφεύγοντας τήν παρουσίαση μνημειακών πολυπρόσωπων πολεμικών συγκρούσεων. Μέ τόν τρόπο αύτό υποσκελίζει τή ρητορική καί διδακτική προσέγγιση στά τεκταινόμενα καί δέν παρασύρεται άπό τόν έντονο συναισθηματισμό άλλων ομοτέχνων της πού καταπιάστηκαν μέ τό θέμα, όπως ό Γεώργιος Προκοπίου Μέσα σέ αυτά τά πλαίσια έγγράφεται ένα έργο σαν τό έπιγραφόμενο «Στρατιώτες σέ στιγμή ανάπαυλας στά Μονδανιά, 1921» (είκ. 7, Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο). Μέ έξαιρετική λιτότητα άλλα καί σαφήνεια ή ζωγράφος οριοθετεί τό θέμα της σέ τρεις έπάλληλες ζώνες. Στήν πρώτη προβάλλουν έξεργα δύο μορφές στρατιωτών πού άπολαμβάνουν ένα άπό τά λιγοστά προνόμια πού τούς έκχωρούνται στό πεδίο τής μάχης, τό κάπνισμα1s. Στή δεύτερη καί τρίτη ζώνη κυριαρχούν τά τοπιογραφικά θέματα, ή στραφταλιστή θάλασσα, πού ζωντανεύει άπό τόν μικρό μώλο καί τά καΐκια του, καί τά έπιβλητικά βουνά, πού κλείνουν τή σύνθεση στό βάθος. 16. Γιά ζητήματα τεχνικής σέ ό,τι αφορά τή δημιουργία τών σκίτσων, βλ.: Jean Cassou, Le dessin français au XXe siècle, Λωζάνη 1951 From Dürer to Rauschenberg: A Quintessence of Drawing. Masterworks from the Albertina and the Guggenheim, Νέα Ύόρκη, Solomon R. Guggenheim Museum, 20 Ίουνίου-24 Αύγουστου Αεξικό Ελλήνων Καλλιτεχνών, Ζωγράφοι - Γλύπτες - Χαράκτες, 16ος- 20ός αιώνας, τ. 4, Αθήνα 2002, ο. 73 (έπιστ. επιμέλεια Ευγένιος Ματθιόπουλος). 18. Βλ. σχετικά τήν άπό 4 Αύγουστου 1921 επιστολή τής ζωγράφου στον σύζυγό της Νικόλαο Καραβία: «...ένας λοχίας πού ήλθεν άπό τό μέτωπο - τόν είδα χθές - νά πάρη γιά τούς στρατιώτες σιγαρέτα μοϋ ελεγεν ότι προτιμούν πολλές φορές καπνό άπό κουραμάνα! Οί καπνισταί τό έννοονν αύτό». 25

8 386 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ Ό αυθορμητισμός καί ή αμεσότητα στην άποτύπωση τής έκφρασης άλλα καί των φυσιογνωμικών χαρακτηριστικών τών είκονιζόμενων άποτελεΐ αδιαφιλονίκητα μία άπό τις κυριότερες συνιστώσες τής επιτυχίας του σκίτσου. Ή διερεύνηση τής σχέσης φόρμας-φωτός φαίνεται πώς απασχολεί καί εδώ τη ζωγράφο καθώς τά σκιασμένα μέρη αποδίδονται μέ διαγώνιες παλινδρομικές κινήσεις τοΰ μολυβιού, ενώ τά φωτεινά άφήνονται στο χρώμα τοΰ υποστρώματος τοΰ χαρτιοΰ ή εμπλουτίζονται μέ λεπτές γραμμές λευκής κιμωλίας. Είναι πρόδηλο ότι ή ζωγράφος στο έργο αυτό εμφορείται άπό μία έντονα νοσταλγική διάθεση, μία διάθεση φυγής άπό τόν συγκεκριμένο χώρο πού ορίζουν σχεδόν άποπνικτικά τό υγρό στοιχείο καί τά όγκηρά βουνά, ή όποια πιστοποιείται άπό τά έταστικά καί θλιμμένα βλέμματα τών στρατιωτών. Σχέδιο πού μάλλον δέν έφθασε στην τελική του φάση άποτελεΐ τό έργο «Στρατιώτες στα Μονδανιά» (είκ. 8, Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο), όπου φαίνεται καθαρά ή πρόθεση τής ζωγράφου νά συλλάβει καί νά καθυποτάξει στή ζωγραφική έπιφάνεια τήν πεμπτουσία τής κίνησης καί τοΰ στιγμιαίου. Σέ σχεδόν οριζόντια διάταξη παρατίθεται μία ομάδα τριών στρατιωτών πού εμφανίζουν ποικιλία ως προς τή θέση καί τή στάση τους. Ό πρώτος άπό άριστερά κάθεται χαλαρά έχοντας στό πλάι τό όπλο του, ένώ οί δύο σύντροφοί του διαβάζουν εφημερίδα. Άπό τό βάθος δεξιά έρχεται προς τό μέρος τους μία άκόμη μορφή πού κλείνει ρυθμικά τή σύνθεση. Ή έμμονή στήν άποτύπωση τοΰ εφήμερου καί τοΰ διαρκώς μεταβαλλόμενου έχει ως άποτέλεσμα τήν εντελώς γενικευτική πραγμάτευση τής φόρμας, τά άσαφή καί σχεδόν ελλειπτικά περιγράμματα καί τή βιαστική καί νευρική κίνηση τοΰ μολυβιοΰ. Μέ έξαιρετική μαεστρία ή Καραβία κτίζει τούς όγκους της μέ βάση τήν αισθητική ποιότητα τοΰ χαρτιοΰ καί τόν διάλογό του μέ τά γραμμικά μορφικά στοιχεία δίνοντας ένα ζωντανό εικαστικό άποτέλεσμα19. Στήν ύποενότητα τών σκηνών νοσοκομείου μποροΰμε νά εντάξουμε τις άτομικές καί ομαδικές άπεικονίσεις τραυματιών πολέμου άλλά καί τά πορτραΐτα τών γυναικών νοσοκόμων, πού συνήθως περιθάλπουν τούς Έλληνες στρατιώτες. 19. Σέ κριτική από τήν εκθεση στο Λύκειο Έλληνίδων διαβάζουμε: «Συνήθως αυτόν τοϋ είδους τά σχεδιάσματα (εν. τά στρατιωτικά σκίτσα) είναι ώς ενα ξηρόν ρεπορτάζ στολών καί τύπων. Ή κ. Φλωρά-Καραβία μας δίδει έναν ολόκληρον κόσμον, ζωντανά χαρακτηρισμένον, εκφραστικόν, λαχταριστόν».

9 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ 387 Το σκίτσο «Οί Ελληνες τραυματίες στο πλωτό νοσοκομείο Κωνσταντινούπολις, 1921»20 (είκ. 9, Αθήνα, Ναυτικό Μουσείο) αποτελεί ένα εύστοχο ψυχογράφημα του λαβωμένου πολεμιστή. Εφαρμόζοντας ενα άρκετά τολμηρό συνθετικό σχήμα ή Φλωρά-Καραβία τοποθετεί τις μορφές της σέ έντονα διαγώνια διάταξη πού δημιουργεί έντεχνα τήν αίσθηση τού βάθους. Στις κουκέτες τού πλοίου Κωνσταντινούπολις, πού είχαν αύτο- σχέδια διαμορφωθεί ως χώροι περιποίησης τών ασθενών, άπεικονίζονται κλινήρεις διάφοροι τραυματίες. Δεν συναντούν τό βλέμμα τού θεατή εκτός από τή μορφή επάνω αριστερά πού κοιτά προς τά έξω μέ μία ρεμβώδη καί συνάμα μελαγχολική έκφραση. Τήν αίσθηση απραξίας καί ανίας πού καταφανώς βιώνουν οί τραυματίες επιτείνει ή πνιγερότητα καί ή στενότητα τού χώρου. Σέ δ,τι αφορά τή μορφοπλαστική διάσταση τού έργου βασική όρί- ζουσα αποτελεί καί πάλι ό φωτεινός παράγοντας πού καθορίζει τό πάχος καί τήν ένταση τών γραμμών, τό «άνοιγμα» τής φόρμας στό εικαστικό πεδίο ή τή συρρίκνωσή της στή σκιά. Σέ πλωτό νοσοκομείο τοποθετείται καί πάλι ή «Προσωπογραφία άγνώστου τραυματία, 1921» (είκ. 10, Αθήνα, Ναυτικό Μουσείο). 'Η ήμίσωμη φιγούρα τού πληγωμένου άποδίδεται μέ τά χέρια χαλαρά σταυρωμένα στήν περιοχή τής κοιλιάς, μία στάση πού φανερώνει καρτερία αλλά καί άξιοπρέπεια. Ό κορμός τής μορφής καί τά κλινοσκεπάσματα πού τήν περιβάλλουν καταγράφονται εντελώς γενικευτικά σέ αντίθεση μέ τή διεξοδική άποτύπωση τού προσώπου, πού πλάθεται μέ ήπια περάσματα τού μολυβιού καί χωρίς έντονο σκιοφωτισμό. Παρόλη τή δυσφορία καί ένδεχόμενα τόν πόνο πού αισθάνεται ό τραυματίας, δέν διστάζει νά ποζάρει γιά τή ζωγράφο μέ ένα γλυκό μειδίαμα απλωμένο στό πρόσωπό του. Τό έργο αύτό συνιστά αναμφίβολα μία νότα αισιοδοξίας άνάμεσα στά σκίτσα νοσοκομείου, πού διακρίνονται άπό μιά δύσθυμη ατμόσφαιρα. Τόν καταλυτικό ρόλο πού διαδραμάτισε ή γυναικεία παρουσία στά μετόπισθεν τού πολέμου κυρίως στον χώρο τής περίθαλψης τών τραυματιών άλλά καί τής γενικότερης άρωγής προς τούς στρατευμένους20 21 ύπογραμμί- 20. Βλ. τήν άνταπόκριση τής ζωγράφου (30 Αύγουστου 1921), όπου άναφέρεται: «Ή Κα :Ασπασία Μαυρομιχάλη μέ κολλάς άλλας κυρίας εργάζονται εις τό πλωτόν νοσοκομεΐον «Κωνσταντινούπολις», ϋπερωκεάνειον, Γερμανικόν άλλοτε, σωστόν κολοσσόν αυτό ελαβε διαταγή νά πάγη στά Μουδανιά». Βλ. επίσης επιστολή τής ζωγράφου προς τόν Νικόλαο Καραβία (29 Σεπτεμβρίου 1921), όπου γίνεται αναφορά στό ταξίδι της άπό τά Μουδανιά στήν Αθήνα μέ τό ύπερωκεάνιοπλωτό νοσοκομείο Κωνσταντινούπολις. 21. Στήν άνταπόκριση τής 30 Αύγουστου 1921 άναφέρεται άπό τή ζωγράφο:

10 388 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ ζουν τά σκίτσα «Νοσοκόμος στο πλωτό νοσοκομείο Κωνσταντινούπολις, 1921» (είκ. 11, Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο), «Νοσοκόμος πού μαγειρεύει» (είκ. 12, Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο), «Νοσοκόμος πού ράβει» (ε ικ. 13, Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο). Τά έργα αυτά άποκωδικοποιούν θαυμάσια τήν έννοια του στιγμιότυπου, του instantané καί ταυτόχρονα φανερώνουν τήν ίδεαλιστική πρόσληψη τής Φλωρά-Καραβία για τόν ρόλο τής γυναίκας πού, στα μάτια της, ενσαρκώνει τήν έννοια τής προσφοράς, τού άλτρουϊσμοϋ καί τής άγάπης. Άπό τήν άλλη πλευρά, ή ζωγράφος δέν χάνει τήν ευκαιρία να ύπενθυμίσει μέ τά έργα αύτά ότι ό πόλεμος άποτελεΐ μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για τό μέχρι τότε περιορισμένο στον χώρο τής οικίας γυναικείο φύλο νά άποδείξει τήν άξια του καί τις δυνατότητές του στή δημόσια δράση22. Στήν προσωπογραφική παραγωγή τής περιόδου σημαίνουσα θέση κατέχει τό «Πορτραΐτο τού Βασιλέως Κωνσταντίνου στην Προύσα» πού φιλοτεχνήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1921, όπως μάς πληροφορεί σχετική επιγραφή στό δεξιό κάτω μέρος τού έργου (είκ. 14, Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη). Τό πορτραΐτο τού Βασιλιά, πού φορά τή στολή τού Αρχιστράτηγου, προβάλλεται επάνω σέ ούδέτερο φόντο, τό όποιο διασπούν ανεπαίσθητα γοργές μονοκοντυλιές λευκής κιμωλίας. Ή ζωγράφος επιλέγει νά απεικονίσει τόν μονάρχη σέ στάση έντονου προφίλ, ή οποία, σέ συνδυασμό μέ τό ρεμβώδες καί άποστασιοποιημένο βλέμμα του, δημιουργεί αμέσως μία έσκεμμένη απομάκρυνση άπό τόν «Μέσα εις διαφόρους αίθουσας καί διαμερίσματα τοϋ Όμηρείου στεγάζεται μία ώραία καί αθόρυβος εργασία, της Μικρασιάτιδος Αδελφής τοϋ Στρατιώτου. Κυρίες αί όποίαι πρωτοστατούν σέ κάθε φιλανθρωπικό έργο, πρό τριών ετών συνέστησαν τό λαμπρόν των σωματείον καί μέ πολλήν μεθοδικότητα διωργάνωσαν τήν βοήθειαν προς άνακούφισιν τοϋ στρατιώτου ώς τραυματίου, όταν κατεβαίνει άπό τό μέτωπον καί όταν έκεΐ πολεμά προσηλωμένος εις τό καθήκον». Καί στις 30 Σεπτεμβρίου 1921: «Στον λιμένα περιμένουν τά πλωτά νοσοκομεία «Κωνσταντινούπολή» καί «Αμφιτρίτη» κατεβαίνουν πολλοί τραυματίαι άπό τό μέτωπον. Αί κυρίαι τοϋ Πατριωτικού Συνδέσμου μέ τά λευκά των τούς περιμένουν εις τόν σταθμόν καί μοιράζουν άναψυκτικά καί σιγαρέττα». 22. Βλ. Ελένη Βαρίκα, Ή εξέγερση τών κυριών. Ή γένεση μιας φεμινιστικής συνείδησης στήν Ελλάδα , Αθήνα 1987, σ. 103, όπου άναφέρεται χαρακτηριστικά: «Δέν είναι καθόλου τυχαίο τό γεγονός ότι ή πρώτη μαζική έξοδος τών γυναικών στό δημόσιο χώρο πραγματοποιείται κατά τόν πόλεμο τοϋ 1897, στή διάρκεια τοϋ όποιου ή όργάνωση τοϋ νοσοκομειακού καί ιατρικού δικτύου καί τής διεθνοϋς άλληλεγγύης θά τούς επιτρέψουν, γιά πρώτη φορά, νά ύπερβοϋν τά όρια τοϋ ιδιωτικού χώρου».

11 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ 389 θεατή καί υποβάλλει το υψηλό άξίωμα του είκονιζόμενου23. Τήν αίσθηση αυτή εντείνει ό επίσημος καί μνημειακός τόνος πού διατρέχει τό έργο καί πού πραγματώνεται εικαστικά μέ τήν άκαδημαϊκή τεχνοτροπία. Ή ταχυγραφία καί τό τολμηρό, νευρώδες σχεδιαστικό ιδίωμα των προηγούμενων έργων δίνουν τή θέση τους σέ ήρεμα καί ρέοντα περιγράμματα πού προσφέρουν τήν εντύπωση τής στατικότητας. Τά φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά τού προσώπου, τό τετράγωνο κεφάλι, τό πλατύ μέτωπο, τά μεγάλα μάτια, τό περιποιημένο μουστάκι, άποτυπώνονται μέ ένα αρκετά σκληρό καί περιγραφικό, γραμμικό λεξιλόγιο. Εκτός από τήν κυριαρχία των γραμμικών μορφοτύπων, στή μνημειακοποίηση τού προσωπογραφούμενου συμβάλλει ή επίδραση τού φωτεινού παράγοντα πού αύτή τή φορά δέν διασπά τις φόρμες άλλά αντίθετα προωθεί τήν ενότητά τους. Ό τρόπος πού τό φώς καταυγάζει τό πρόσωπο τού Βασιλιά έξιδανικεύοντας τήν έκφρασή του είναι αποδεικτικός τής διαδικασίας μέ τήν οποία ή Φλωρά-Καραβία συλλαμβάνει τή μορφή τού Κωνσταντίνου, μέ ένα βαθύ αίσθημα σεβασμού καί θαυμασμού24. Σέ άντίθεση μέ τόν εντελώς ούδέτερο χώρο επάνω στον όποιο άποτυ- πώνεται ή μορφή τού Κωνσταντίνου, τό «Πορτραΐτο τοϋ Συνταγματάρχη Κωνσταντίνον Πονλάκον» (είκ. 15, Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο) πλαισιώ 23. Για τήν ψυχολογική ερμηνεία τής κατ δψιν άλλα καί τής κατά κρόταφον απεικόνισης τοϋ προσωπογραφούμενου, βλ. Sylvan Barnet, A Short Guide to Writing about Art, Νέα Ύόρκη 1993, σσ. 31, 32- Nobert Schneider, The Art of the Portrait. Masterpieces of European Portrait Painting , To γεγονός αύτό πιστοποιείται καί άπό τις ανταποκρίσεις της πού παίρνουν χαρακτήρα διθυράμβου, όταν άναφέρονται στο πρόσωπο τοϋ Κωνσταντίνου. Βλ. γιά παράδειγμα τήν άνταπόκριση τής ζωγράφου μέ τίτλο «Ό Βασιλεύς εις τήν Προϋσσαν. Ή Συγκίνησις των Ελλήνων» (14 Σεπτεμβρίου 1921): «Ό "Ελλην Βασιλεύς θά πατήση πρώτος ύστερα άπό τόσους αιώνας τήν πρώτην έδραν τών Όσμανιδών, ό Νικητής τής άλλοτε τρομερός Αύτοκρατορίας, θά πατήση τον φοβερόν αυτόν Γολιάθ, τοϋ όποιου ώς άλλος Δαβίδ άπεκοψε τήν κεφαλήν κι είνε έτοιμος νά τήν άρπάση καί νά τήν επίδειξη θριαμβευτικά εις δλον τον κόσμον». Επίσης, σέ επιστολή της στον Νικόλαο Καραβία (1 Αύγούστου 1921) διαβάζουμε: «... καμμιά περιγραφή δέν εφθασε τήν πραγματικότητα τοϋ τί έγινε στο Έσκί- Σεχήρ μέ τήν είσοδο τοϋ Βασιλέως κάτι μεγαλειώδες καί άφάνταστον ό στρατός ήτο τρελλός άπό χαρά πού τόν έβλεπαν καί Εκείνος ζή μέ τόν στρατόν τον εύθυμος καί ζωηρός πάντοτε... ό Θεός νά τόν φυλάγη άλήθεια νά τόν δοϋμε καί αύτοκράτορα τοϋ Βυζαντίου». Ή καθαρά ίδεαλιστική αύτή πρόσληψη τών γεγονότων καί τών πρωταγωνιστών τής περιόδου δέν είναι βέβαια άσχετη μέ τό κλίμα τοϋ μεγάλοϊδεατισμοϋ, άπό τό όποιο εμφορείται ή εποχή.

12 390 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ νεται άπό ένα πλούσιο σύνολο παραπληρωματικών θεμάτων. Ό Συνταγματάρχης παρουσιάζεται μετωπικά, καθιστάς μπροστά στο γραφείο του. Εκεί διακρίνουμε άτακτα απλωμένα διάφορα χαρτιά καί έναν τηλέγραφο, στοιχεία ενδεικτικά ενός άνθρώπου υψηλού άξιώματος καί πολυάσχολου. Ή διαγώνια τοποθέτηση τού θέματος καθώς καί ο διάλογος μεταξύ κάθετων καί οριζόντιων γραμμών δίνει αριστοτεχνικά τήν αίσθηση της προοπτικής τού χώρου, ενώ ή όμοιόμορφη κατανομή τού φωτός πού διεισδύει άπό τά αριστερά δημιουργεί ενιαίες σκιασμένες καί φωτεινές περιοχές. Καί στο έργο αυτά έπισημαίνεται ό συνήθης γιά τή ζωγράφο συγκερασμός τού γενικού στην άπόδοση τού κορμού καί τού ειδικού στην άποτύπωση τών προσωπογραφικών χαρακτηριστικών. Μέ έξαιρετική παρατηρητικότητα καταγράφονται τά μεγάλα μυωπικά μάτια, τό λεπτό μουστάκι καί τό μικρό, μυτερό πηγούνι πού στοιχειοθετούν μία φυσιογνωμία εκφραστική καί όμιλητική παρά τή σοβαρότητά της. Παρόμοια έπεξεργασία παρατηρεΐται καί σέ άλλες ανδρικές προσωπογραφίες, όπως αυτή τού «Λοχία Γεωργίου Δοκαρέλλη, 1921» (είκ. 16, Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο), τού «Αξιωματικού τοϋ πλωτού νοσοκομείου Κωνστανηνούπολις, 1921» (είκ. 17, Αθήνα, Ναυτικό Μουσείο) καί τού «ζωγράφον Περικλή Βυζάνηον, 1921» (είκ. 18, Αθήνα, ιδιωτική συλλογή), ό όποιος έστάλη ώς άνταποκριτής-ζωγράφος στό μέτωπο25. Συμπεράσματα Ή ερμηνευτική προσέγγιση τών έργων πού μεταγράφουν εικαστικά τις εντυπώσεις τής Φλωρά-Καραβία άπό τή Μικρασιατική Εκστρατεία συντελεί σέ μεγάλο βαθμό στή διακρίβωση τού ιδιαίτερου χαρακτήρα τους, τόσο σέ θεματογραφικό όσο καί σέ μορφοπλαστικό έπίπεδο. Καθήκον καί σκοπός τής ζωγράφου ήταν ή καταγραφή καί ή οπτική τεκμηρίωση τών ιστορικών γεγονότων τής έποχής, πράγμα πού, σέ έπίπεδο θεματικής, προσφέρει μία εξαιρετικά ένδιαφέρουσα γιά τόν μελετητή σύζευξη Ιστορίας καί Τέχνης26. Ή Φλωρά-Καραβία, μέ τόν δικό της ίδιαί- 25. Βλ. έπιστολή τής ζωγράφου (28 Αύγουστου 1921) : «... ήλθεν ό Βυζάντιος νέος ζωγράφος άπό τάς Αθήνας- θά πάη στό μέτωπο- τώρα γυρίζουμε μαζύ στο Τσαρσί καί τά τζαμιά- αϋριο φεύγει» Περικλής Βυζάντιος, Η ζωή ενός ζωγράφου. Αύτοβιογραφικές σημειώσεις, Αθήνα 1994, σσ. 10 (φωτογραφία τού έργου), 13, Βλ. σχετικά Νέλλη Κυριαζή, Τό καλλιτεχνικό κλίμα στήν Αθήνα τών άρχών τοϋ αιώνα. Ή Εικαστική Ίστοριογράφηση τών Βαλκανικών Πολέμων, Αθήνα 1993.

13 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ 391 τέρα προσωπικό καί ανθρώπινο τρόπο, παρακάμπτει διακριτικά τον επικό χαρακτήρα του πολέμου, τις σκηνές μάχης καί καταστροφών, καί εστιάζει τήν άφήγησή της στον μικρόκοσμο του άπλοΰ στρατιώτη, όταν αυτός εγκαταλείπει πια τό πεδίο τής μάχης. Μέ τόν τρόπο αυτό, ή ανεπιτήδευτη καί απροσποίητη πραγμάτευση τής καθημερινότητας του πολέμου καί ή είδησε- ογραφική αποτύπωση αποτελούν για αυτήν τό κύριο ζητούμενο. Σέ ό,τι άφορά τό μορφοπλαστικό ιδίωμα των σκίτσων, τό λεξιλόγιο πού χρησιμοποιεί ή Φλωρά-Καραβία είναι άναμφίβολα ζωγραφικό27. Ή γραμμικότητα τού σχεδίου σπάζει, τα έντονα περιγράμματα υποχωρούν καί οί φόρμες αποκτούν όλο καί μεγαλύτερη αύτονομία, προκειμένου να άποτυπωθεΐ πληρέστερα ό χαρακτήρας τού στιγμιαίου, τής φευγαλέας οπτικής εντύπωσης. Ό ίδιάζων ρόλος τού σκιοφωτισμού πού αποδίδεται μέ κατακερματισμένες, νευρικές μολυβιές, προσδίδει στις μορφές κινητικότητα καί ζωντάνια καί καταδεικνύει τόν εγγενή εικαστικό χαρακτήρα τους. Άπό τήν άλλη πλευρά, μία σημαντική συνιστώσα τής αισθητικής δράσης τών έργων είναι ό αρμονικός συγκερασμός των συμπληρωματικών χρωμάτων, όπως έπίσης καί τών θερμών καί ψυχρών αντιπαραθέσεων, μέ άποτέλεσμα τή δημιουργία μιας ιδιαίτερης ατμόσφαιρας πού χαρίζει στα σκίτσα τή καθαρά ζωγραφική γοητεία τους. Πρόκειται ουσιαστικά για μία ύπαιθριστική-ίμπρεσιονιστική διατύπωση πού, όπως είδαμε, χαρακτηρίζει κυρίως τα τοπιογραφικά σχεδιάσματα. Οί παραπάνω διαπιστώσεις δέν άναιροΰν βέβαια μία άλλη εξίσου σημαντική διάσταση τού συγκεκριμένου συνόλου έργων: αύτήν τής ιδεολογικής λειτουργίας τους28. Δέν πρέπει νά άγνοηθει τό γεγονός ότι τά γρήγορα αύτά σκαριφήματα επενδύουν καλλιτεχνικά μία έξαιρετικά σημαντική όσο καί τραγική γιά τόν ελληνισμό ιστορική στιγμή. Ή άνακατάληψη τής Κωνσταντινούπολης, ιδέα πάνω στήν όποια έδράζονταν οί εθνικιστικές προσδοκίες αιώνων, άποτελοΰσε τή λυδία λίθο τού μεγαλοϊδεατισμού πού χαρακτηρίζει τή χρονική περίοδο άπό τήν ήττα τού 1897 καί ύστερα. Ή ρομαντική αυτή σύλληψη διατρέχει όχι μόνο τήν εικαστική παραγωγή τής Φλωρά-Καραβία άλλά καί τά γραπτά της, όπου ή φθηνή προπαγάνδα παρα 27. Γιά τή διάκριση γραμμικοΰ-ζωγραφικοΰ, βλ. Heinrich Wölfflin, Βασικές έννοιες τής Ιστορίας τής Τέχνης. Τό πρόβλημα τής εξέλιξης του στιλ στη νεότερη τέχνη, Θεσσαλονίκη 1992, σσ (μετάφρ. Φώτης Κοκαβέσης). 28. Βλ. Εύγένιος Ματθιόπουλος, «Εικαστικές τέχνες», στο Ιστορία τής Ελλάδας τοϋ 20οϋ αιώνα. Οί Απαρχές , τ. Α', μέρος 2, Αθήνα 2000, σσ (έπιστ. έπιμέλεια : Χρηστός Χατζηϊ'ωσήφ).

14 392 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ κάμπτεται έντεχνα για να δώσει τή θέση της σέ μία γνήσια ίδεαλιστική αντιμετώπιση τών πραγμάτων29. Από εδώ άκριβώς πηγάζει ό έντονα έξιδανικευτικός τόνος πού είναι εμφανής στις προσωπογραφίες καί κυρίως στο πορτραιτο τού Βασιλιά Κωνσταντίνου. Από τήν ίδια αντίληψη προέρχεται ή έμφαση στήν αποτύπωση τών ίσλαμικών μνημείων τής περιοχής πού περιηγήθηκε ή ζωγράφος καί πού σκοπό έχει, πέρα από τήν απλή τοπογραφική καταγραφή, νά τονίσει τή διαφορετικότητα, θρησκευτική καί πολιτιστική, τού τουρκικού στοιχείου. "Ολα τά παραπάνω βοηθούν νά κατατείνουμε στό συμπέρασμα ότι ή πολεμική έργογραφία τής Φλωρά-Καραβία, παρά τόν συχνά πρόχειρο καί βιαστικό χαρακτήρα της, διαδραματίζει ένα ενδιαφέροντα εικαστικό καί ιδεολογικό ρόλο. Τό σχεδιαστικό έργο τού 1921 δέν αντιβαίνει άλλά αντίθετα συμπληρώνει τό προγενέστερο έργο τής ζωγράφου, όπου ίχνηλατεΐται ή βαθμιαία προσπέλαση τών ακαδημαϊκών ιδεωδών καί ή εύρεση νέων τεχνοτροπικών λύσεων, πού συντελούνται χάρη στήν επαφή τής Φλωρά- Καραβία μέ περισσότερο σύγχρονα ρεύματα τής τέχνης. Ή διαρκώς αύξανόμενη μορφική καί χρωματική ελευθερία θά άποτελέσει τό κύριο μέλημά της μέσα στά επόμενα, εξαιρετικά γόνιμα, χρόνια. Πέρα όμως άπό αύτές τις καθαρά αισθητικές άποτιμήσεις, πρέπει νά τονισθεϊ ή ειλικρίνεια τών βιωμάτων τής ζωγράφου πού τελικά καταξιώνει τήν προσπάθειά της καί τής προσδίδει τόν διαχρονικό χαρακτήρα της. 29. Βλ. άνταπόκριση τής 30 Αύγουστου 1921: «Ή Ιδέα ρίχνει άνάμεσα τόν μαγικόν της πέπλο καί ή φαντασία εξαίρετοι άκόπως εις τά ύψη. Καί άπό μακριά όσοι παραστέκουν εις τήν σελιδοποίηση τής μεγάλης Ιστορίας χειροκροτούν διά τούς θριάμβους καί ηρωισμούς». Καί σέ άλλη, άχρονολόγητη, άνταπόκριση διαβάζουμε: «Τά κύματα τής Προποντίδος πού εκαθρέφτισαν τόσες βυζαντινές κορώνες άνατριχιάζουν πού άκοϋνε τό όνομα τού Κωνσταντίνου καί θά καθρεφτίσουν τώρα πού θά φύγει μέ τήν «Κωνσταντινούπολι», τό μέγα ύπερωκεάνειο, τόν Έλληνα βασιλιά μέ τή μεγάλη Παράδοσι καί θά πάνε γρήγορα τά μηνύματα στήν καϋμένη τή Σκλάβα καί θά τρίξη ή πόρτα ή βαρειά κλεισμένη τής 'Αγίας Σοφίας άπό άνυπομονησία».

15 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ 393 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΡΓΩΝ 1. «Άποψη Προύσας», μαύρο μολύβι καί κιμωλία σέ χαρτί, 22x28 εκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, δίπλα άπό την υπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις Προύσα Αθήνα, Εθνικό καί 'Ιστορικό Μουσείο. 2. «Δρόμος στην Προύσα», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 23,5x20 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν υπογραφή, άπό τή ζωγράφο ή λέξη Προύσα. Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο. 3. «Τζαμί στην Προύσα», παστέλ σέ χαρτί, 29x22 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, δίπλα άπό τήν υπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις 1921 Προύσα. Αθήνα, ιδιωτική συλλογή. 4. «Σμύρνη. Κυανούς Σταυρός», παστέλ σέ χαρτί, 29x21 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν υπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις 1921 Σμύρνη Κυανούς Σταυρός. Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο. 5. «Άποψη πόλης», παστέλ σέ χαρτί, 33x23 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά. Αθήνα, ιδιωτική συλλογή. 6. «Στρατιώτες στη Σμύρνη», παστέλ σέ χαρτί, 29x18,5 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν υπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις Σμύρνη. Σεπτ Αθήνα, ιδιωτική συλλογή. 7. «Στρατιώτες σέ στιγμή άνάπαυλας στά Μουδανιά», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 21x25,5 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν υπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις Moudania 26 août Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο. 8. «Στρατιώτες στά Μουδανιά», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 21,5x30 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν υπογραφή, άπό τή ζωγράφο ή λέξη Μουδανιά. Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο. 9. «Οί.Ελληνες τραυματίες στο πλωτό Νοσοκομείο Κωνσταντινούπολις», μαύρο μολύβι καί κιμωλία σέ χαρτί, 30x33 έκ., ενυπόγραφο κάτω κέντρο, δίπλα άπό τήν υπογραφή, από τή ζωγράφο οί λέξεις Πλωτό Νοσοκομειον Κωνσταντινούπολή Αθήνα, Ναυτικό Μουσείο. 10. «Προσωπογραφία αγνώστου τραυματία», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 30x22 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν υπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις Πλωτό Νοσοκομείον Αθήνα, Ναυτικό Μουσείο. 11. «Νοσοκόμος στό πλωτό νοσοκομείο Κωνσταντινούπολις», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 25,5x20,5 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν υπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις «Κωνσταντινούπολις» 25 Σεπτεμβρίου Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο.

16 394 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ 12. «Νοσοκόμος που μαγειρεύει», μαϋρο μολύβι σέ χαρτί, 26x18 έκ., ενυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν ύπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις Νοσοκόμος Προύσα. Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο. 13. «Νοσοκόμος πού ράβει», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 27x19 εκ., ένυπόγραφο κάτω δεξιά, πάνω άπό τήν ύπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις Νοσοκόμος. Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο. 14. «ΠορτραΙτο τού Βασιλέως Κωνσταντίνου στήν Προύσα», μαύρο μολύβι καί κιμωλία σέ χαρτί, 34,5x27,5 έκ., ένυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν ύπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις Προύσα 4 Σεπτεμβρίου Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη. 15. «Πορτραιτο τού Συνταγματάρχη Κωνσταντίνου Πουλάκον», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 28,5x22,5 έκ., ένυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω αριστερά, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις Κωνσταντίνος Πονλάκος Συνταγματάρχης :Αρχηγός Μηχανικού τού Β' Κλιμακείου Επιτελείου Στρατιάς. Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο. 16. «Προσωπογραφία τού Αοχία Γεωργίου Δοκαρέλλη», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 26x20 έκ., ένυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν ύπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις Σμύρνη 8 Αύγ. 1921, κάτω άριστερά, Γεώργιος Δοκαρέλλης Αοχίας... Στρατιάς. Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο. 17. «Προσωπογραφία αξιωματικού τού πλωτού νοσοκομείου Κωνσταντινούπολις», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 31x25 έκ., ένυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άπό τήν ύπογραφή, άπό τή ζωγράφο οί λέξεις 29 Σεπτεμ Κωνσταντινούπολή ". Αθήνα, Ναυτικό Μουσείο. 18. «Προσωπογραφία τού ζωγράφου Περικλή Βυζάντιου», μαύρο μολύβι σέ χαρτί, 30x22 έκ., ένυπόγραφο κάτω δεξιά, κάτω άριστερά ή ένδειξη Προύσσα 29/9/21. Αθήνα, ιδιωτική συλλογή.

17 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ 395 Είκ. 2. Δρόμος στην Προύσα.

18 396 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ

19 Η ΤΕΧΝΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ: ΤΑ ΣΚΙΤΣΑ ΤΗΣ ΘΑΛΕΙΑΣ ΦΛΩΡΑ-ΚΑΡΑΒΙΑ 397

20 ΕΙκ. 8. Στρατιώτες ατά Μουδανιά. ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΣΟΥΡΓΙΑΝΝΗ

Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών

Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Τομ. 16, 2009 Η τέχνη στη γραμμή του πυρός: Τα σκίτσα της Θάλειας Φλωρά-Καραβία απο τη Μικρασιατική εκστρατεία Τσούργιαννη Δέσποινα 10.12681/deltiokms.20 Copyright

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική

Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Το παιδί και το παιχνίδι μέσα από τη Νεοελληνική ζωγραφική Η εικαστική διαπραγμάτευση της σχέσης του παιδιού με το παιχνίδι-με την έννοια είτε του δρώμενου είτε του αντικειμένου ορίζεται από συνιστώσες

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα)

«Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015. Έλληνες ζωγράφοι. Της Μπιλιούρη Αργυρής. (19 ου -20 ου αιώνα) «Η θάλασσα μάς ταξιδεύει» The sea travels us e-twinning project 2014-2015 Έλληνες ζωγράφοι (19 ου -20 ου αιώνα) Της Μπιλιούρη Αργυρής Η ιστορία της ζωγραφικής στην νεοελληνική ζωγραφική Η Ελληνική ζωγραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Ηρεμία, στατικότατα, σταθερότητα ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΧΝΗΣ Β και Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (μάθημα κατεύθυνσης) Τι είναι η δομή και η σύνθεση ενός εικαστικού έργου. Είναι η οργάνωση όλων των στοιχείων ενός έργου σε ένα ενιαίο σύνολο με στόχο να εκφράσουν κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά χαρακτηριστικά

Γενικά χαρακτηριστικά ΙΜΠΡΕΣΙΟΝΙΣΜΟΣ Γενικά χαρακτηριστικά Μικρές πινελιές που δημιουργούν παχύ στρώμα μπογιάς αποτυπώνοντας λεπτομερές. Χρήση των βασικών χρωμάτων, σπάνια χρήση του μαύρου χρώματος. Απουσία διαδοχικών επιστρώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. Η ζωή και το έργο του Γιάννης Μόραλης (Αρτα, 1916-Αθήνα 2009) Ζωγράφος και χαράκτης, μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή»

Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» Μανόλης Γιανναδάκης «Συνεκδοχή / Συσχέτιση / Συμβολή» εγκαίνια: Τρίτη 11 Μαρτίου 2014, 20:00 Η αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος παρουσιάζει την ατομική έκθεση του Μανόλη Γιανναδάκη, καθηγητή χαρακτικής στη Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό»

Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Λεπτομέρεια από το έργο «Ηρωικό» Αίθουσα Τέχνης Relics Λασσάνη 3 - Θεσσαλονίκη Γιώργος Πολ. Ιωαννίδης Νοέμβριος 1995 - Θεσσαλονίκη Στη ζωγραφική του αν και διαφαίνεται η επίδραση ενός δασκάλου σαν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri

Μιχάλης Μακρή EFIAP. Copyright: 2013 Michalis Makri Μιχάλης Μακρή EFIAP Copyright: 2013 Michalis Makri Copyright: 2013 Michalis Makri Less is more Less but better Copyright: 2013 Michalis Makri Ο μινιμαλισμός ορίζεται ως η εξάλειψη όλων των στοιχείων που

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ

«ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ «Ο Πολιτισμός ως εργαλείο Ανάπτυξης της Νησιωτικής Ελλάδας». «ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΝΟΙΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ" ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ Έναρξη λειτουργίας Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 Η ΔΩΡΕΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΛΑΣΗ Το κτήριο της οδού Κριεζώτου 3, όπου έζησε και εργάστηκε για σαράντα χρόνια ο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008

Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Πολιτιστικά Γεγονότα 2008 Ρόδος, µια Πόλη Τέχνης και Πολιτισµού Ο Πολιτισµός ήταν πάντα ένα αναπόσπαστο κοµµάτι της ζωή στην Ρόδο. Ο Δήµος Ροδίων οργανώνει καθ όλη την διάρκεια της χρονιάς, µε έµφαση στους

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Το σκίτσο: μέσο διερεύνησης - ερμηνείας - έκφρασης τεχνική και αποτέλεσμα Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγητρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Συνθεση πινακίδας παρουσίασης συνθετικά και γεωμετρικά στοιχεία Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγήτρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π. Εικονογραφηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ. Κόντου Έλενα. Μητρόπουλος Δημήτρης. Παπαθανασίου Ανθή. Παπακίτσος Αλέξανδρος. Πατρίκιος Σπύρος. Y.K: Κα.Περάκη

ΕΙΔΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ. Κόντου Έλενα. Μητρόπουλος Δημήτρης. Παπαθανασίου Ανθή. Παπακίτσος Αλέξανδρος. Πατρίκιος Σπύρος. Y.K: Κα.Περάκη ΕΙΔΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Κόντου Έλενα Μητρόπουλος Δημήτρης Παπαθανασίου Ανθή Παπακίτσος Αλέξανδρος Πατρίκιος Σπύρος Y.K: Κα.Περάκη 1 Περιεχόμενα Διαφημιστική φωτογραφία Φωτοειδησεογραφία (φωτορεπορτάζ) Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά

Ερευνητική Εργασία µε. Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ερευνητική Εργασία - Ζωγραφική και Μαθηµατικά Ηλίας Νίνος Ερευνητική Εργασία µε θέµα: Μαθηµατικά και Τέχνη Υποθέµα: Μαθηµατικά και Ζωγραφική Οµάδα: Μαρία Βαζαίου- Ηρώ Μπρούφα- Μαθηµατικά εννοούµε την επιστήµη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΥΟ (2)

AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΥΟ (2) AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΤΡΙΤΗ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕ ΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΥΟ (2) ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ: 1. Αρμονική απεικόνιση του θέματος στον

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ.

ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. ΈΝΑ ΜΥΘΙΣΤΌΡΗΜΑ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Γυμνάσιο και το Λύκειο Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει την έκθεση Γιώργος Χατζημιχάλης - Ο Ζωγράφος Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ

Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ Περισσότεραγιατοχρώµα σύµφωναµεµελέτεςπου πραγµατοποιήθηκανγιαανάγκες τουμάρκετινγκ ΑποτηνΠηγή http://www.webresources.eu/archives/color-theorypart-1-the-meaning-of-color Υποκειµενικότηταστοχρώµα Το χρώµα

Διαβάστε περισσότερα

Η κλίμακα στην τέχνη

Η κλίμακα στην τέχνη Η κλίμακα στην τέχνη Μια σύνθεση κι επομένως ένα έργο διέπεται από διάφορες παραμέτρους, οι οποίες καθορίζουν την αισθητική αξία του έργου αλλά και το χαρακτήρα του. Αυτές οι παράμετροι είναι κατά κύριο

Διαβάστε περισσότερα

χρόνια από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων Έκθεση αποφοίτων της ΑΣΚΤ 01.10-09.10.2012 ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

χρόνια από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων Έκθεση αποφοίτων της ΑΣΚΤ 01.10-09.10.2012 ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ χρόνια από την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων Έκθεση αποφοίτων της ΑΣΚΤ 01.10-09.10.2012 ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 13.10-28.10.2012 ΒΑΦΟΠΟΥΛΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Θεσσαλονίκη χρόνια από την έναρξη των Βαλκανικών

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Τέχνης. την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Η δραστηριότητα του Α2 στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Οι μαθητές του Α2 του Μουσικού Σχολείου Θεσσαλονίκης με την επίσκεψή τους στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης συμμετείχαν στο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

112 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ ' 1 1 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 113

112 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ Ν Ο Ε Μ Β Ρ Ι Ο Σ ' 1 1 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 113 Ρετιρέ ο παράδεισος ΣΕ ΜΙΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΠΛΟΥΣΙΕΣ ΣΥΝΟΙΚΙΕΣ ΤΟΥ ΓΙΟΧΑΝΕΣ- ΜΠΟΥΡΓΚ, ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΕΙΝΑΙ ΦΥΣΙΚΟ ΝΑ ΖΟΥΝ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΨΗΛΟΥΣ ΦΡΑΚΤΕΣ, ΠΕΡΙΚΛΕΙΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ, ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. ΟΙ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ» Κείμενα

ΘΕΜΑ: «ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ» Κείμενα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

I AM YOUR 1 NIKKOR FINDER

I AM YOUR 1 NIKKOR FINDER I AM YOUR FINDER I AM VISUAL PERFECTION Οι φωτογραφικές μηχανές συστήματος Nikon 1 σάς χαρίζουν έναν υπέροχο τρόπο να αποτυπώνετε την ταχύτητα της ζωής. Με απόδοση εκπληκτικής ταχύτητας, εντυπωσιακή ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των

Εισαγωγή στο Χρώμα. Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των Στέλιος Μιχαήλ Ε.Ε.Κ.Κ. 8 Δεκεμβρίου 2010 Εισαγωγή στο Χρώμα Εισαγωγή στο χρώμα και την ανάπτυξη της συνθετικής λειτουργίας των χρωμάτων. Το φως ως στοιχείο που ειδικεύει και τροποποιεί το χρώμα. Θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Χειμωνιάτικο Ταξίδι Φισκάρδο, λάδι σε καμβά, 18x24cm Ώχρα, λάδι σε χαρτόνι, 22x26,5cm 20 Δεκεμβρίου 29 Ιανουαρίου 2014 Αμοργός, λάδι σε καμβά, 24x30cm Νυχτερινό, λάδι σε χαρτόνι,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΙΔΕΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΚΤΗΡΙΟΥ Ή ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΝΕΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της διαδικασίας σχεδιασμού είναι η παρουσίαση της ανάλυσης της ιδέας σας 1. Έχετε εργαστεί στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι A ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 21 & ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ, Π. ΦΑΛΗΡΟ ΤΗΛ-FAX: 210 9851164,, Ε-mail: info@neapaideia.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

«Οι καθημερινές δραστηριότητες στην πόλη» Β. Καρβουντζή, Μ. Παπαβασιλείου

«Οι καθημερινές δραστηριότητες στην πόλη» Β. Καρβουντζή, Μ. Παπαβασιλείου Η ανάμειξη των δραστηριοτήτων στην πόλη επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Το περιβάλλον (φυσικό και ανθρωπογενές) είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζει τις δραστηριότητες. Β. Καρβουντζή, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Το κτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη, πολιτική και δημόσιος χώρος

Τέχνη, πολιτική και δημόσιος χώρος Τέχνη, πολιτική και δημόσιος χώρος -Ιστορία, πολιτική και δημόσια γλυπτική -Land Art περιβαλλοντική τέχνη -Μνημειακή, αντι-μνημειακή τέχνη -Εφήμερες παρεμβάσεις -Συμμετοχικές Πρακτικές -Σύγχρονη Τέχνη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ ΛΕΥΚΟΣ ΠΥΡΓΟΣ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ Μια πολύπαθη Ιστορία κουβαλάει στους πέτρινους τοίχους του το κατ εξοχήν σύμβολο της Θεσσαλονίκης. Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι ένας Πύργος

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια

Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Αναγνώριση φύλου στα καναρίνια Η διάκριση του φύλου στα καναρίνια αποτελούσε και αποτελεί ένα πάγιο ερώτημα των ερασιτεχνών εκτροφέων καναρινιών. Πόσοι από μας που ερασιτεχνικά και μόνο από αγάπη εκτρέφουμε

Διαβάστε περισσότερα

AΝΑΠΛΑΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

AΝΑΠΛΑΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΟ: AΝΑΠΛΑΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ Για την σύνταξη της μελέτης Aνάπλασης τμήματος παραλιακής ζώνης Καλαμάτας συνεργάστηκαν: ΑΠΕΡΓΟΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

χορηγός: έργο εξωφύλλου: Το νησί Μελάνι και παστέλ σε ρυζόχαρτο επικολλημένο σε μουσαμά, 2014 100χ100 εκ.

χορηγός: έργο εξωφύλλου: Το νησί Μελάνι και παστέλ σε ρυζόχαρτο επικολλημένο σε μουσαμά, 2014 100χ100 εκ. Μαρία Γιαννακάκη χορηγός: έργο εξωφύλλου: Το νησί Μελάνι και παστέλ σε ρυζόχαρτο επικολλημένο σε μουσαμά, 2014 100χ100 εκ. Μαρία Γιαννακάκη Ζ Ω Γ Ρ Α Φ Ι Κ Η Σεπτεμβρίος - Οκτώβριος 2014 Λεωφόρος Μακαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2007 7:30

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΚΕΦ. 4. ΟΙ ΑΡΑΒΙΚΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ α. η αραβική εξάπλωση με την καθοδήγηση των δύο πρώτων χαλιφών οι Άραβες εισέβαλαν και κατέκτησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πλούσιες χώρες της Εγγύς

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα ψηφιακής καταλογογράφησης της Συλλογής Έργων Τέχνης

Το πρόγραμμα ψηφιακής καταλογογράφησης της Συλλογής Έργων Τέχνης Το πρόγραμμα ψηφιακής καταλογογράφησης της Συλλογής Έργων Τέχνης της ΑLPHA BANK Δρ. Δέσποινα Τσούργιαννη Τμήμα Συλλογής Έργων Τέχνης Alpha Bank dtsourgianni@alpha.gr Περίληψη Σκοπός της εισήγησης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη έφτιαξε το εξώφυλλό μας

Η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη έφτιαξε το εξώφυλλό μας athensvoice.gr http://www.athensvoice.gr/article/city-news-voices/συνεντευξη/η-μίνα-παπαθεοδώρου-βαλυράκη-έφτιαξε-το-εξώφυλλό-μας Η Μίνα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη έφτιαξε το εξώφυλλό μας Στα έργα της Μίνας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος) ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου (μάθημα ενδιαφέροντος) 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η μύηση των μαθητών στον κόσμο της φωτογραφίας ώστε να: 1. Αντιλαμβάνονται οι

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

mitata.gr Αναμνήσεις ενός χωριού

mitata.gr Αναμνήσεις ενός χωριού Αναμνήσεις ενός χωριού Αναμνήσεις ενός χωριού Με αυτό το ημερολόγιο το χωριό και ο σύλλογος στέλνουν τις ευχές σε όλα τα μέλη και τους φίλους. Είναι οι Αναμνήσεις ενός Χωριού όπως τις κατέγραψαν κάποτε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕ ΙΟ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕ ΙΟ AΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕ ΙΟ ΘΕΜΑ: Σύνθεση αποτελούµενη από ένα στοιχείο Alpha Block, χαρτοκιβώτιο και

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕΔΙΟ

AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕΔΙΟ AΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΣΧΕΔΙΟ ΘΕΜΑ: Σύνθεση με τρία αντικείμενα ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Το προς σχεδίαση θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου

Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Ξενοδοχείο 4* «Virginia Hotel» εκτός Σχεδίου Δήμος Ρόδου Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 10 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 10 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

2 η τηλεδιάσκεψη (Εικονική Τάξη) Σχέδιο µαθήµατος Α) Γενικά Στοιχεία 1. άσκαλοι(ες): Ένας δάσκαλος από κάθε σχολείο 2. Τόπος, χρόνος, αριθµός µαθητών Σχολείο ιδακτική Ώρα Τάξη/ Τµήµα Αριθµός Μαθητών 2

Διαβάστε περισσότερα

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης

Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Επώνυµο Τοµπάζης /Τουµπάζης - Γιακουµάκης Όνοµα Υπογραφή Μανώλης Σφραγίδα Υπογραφές Αγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1984 Σφραγίδες Ελευθερίας, ΙΕΕΕ, Αθήνα, 1983 Ιδιότητα Γέννησης Χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΜΟΥΤΤΑΛΟΥ Πινακίδα 01: Xωροταξικό σχέδιο και διαγράμματα πρότασης κλ. 1:1000 Πινακίδα 02: Κάτοψη περιοχής τζαμιού κλ. 1:200 και σχέδια αστικού εξοπλισμού κλ. 1:100

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 12 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 6/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 1ΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ:

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 12 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 6/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 1ΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ 1η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘ. 12 ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ 6/2015 ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ 1 ΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΘΕΜΑ: Ονοματοθεσία

Διαβάστε περισσότερα

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design

WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design WEB DESIGN Ο σχεδιασμός στο Web Design ΠΑΤΣΙΑΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Web Design Είναι ο σχεδιασμός και η δημιουργία δικτυακών τόπων. Περιλαμβάνει : την αρχιτεκτονική πληροφοριών, τη διεπαφή χρήστη και την πλοήγηση.

Διαβάστε περισσότερα

metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ

metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 2 metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 3 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

THE JEWISH MUSEUM BERLIN

THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤ0ΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Γ.ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ THE JEWISH MUSEUM BERLIN ΈΝΑ FILM ΤΩΝ: STAN NEUMANN KAI RICHARD COPANS

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 05 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΠΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις λυρισµό 2.

Απαντήσεις λυρισµό 2. Απαντήσεις 1. Η λιτότητα, η εκφραστική καθαρότητα, ο δωρικός χαρακτήρας της αφήγησης, το απλό και λιτό ύφος, ο αφαιρετικός και συνάµα περιεκτικός λόγος, είναι µερικά από εκείνα τα χαρακτηριστικά γνωρίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα