Πώς οι ασθενείς πληρώνουν την περιστολή των δαπανών στην Υγεία ΣΕΛ. 3-4 Κι όμως, δεν είναι απαραίτητα μόνο για τα παιδιά ΣΕΛ. 20.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πώς οι ασθενείς πληρώνουν την περιστολή των δαπανών στην Υγεία ΣΕΛ. 3-4 Κι όμως, δεν είναι απαραίτητα μόνο για τα παιδιά ΣΕΛ. 20."

Transcript

1 Ρεπορτάζ Πώς οι ασθενείς πληρώνουν την περιστολή των δαπανών στην Υγεία ΣΕΛ. 3-4 Κι όμως, δεν είναι απαραίτητα μόνο για τα παιδιά ΣΕΛ. 20 Εμβόλια Σαββατοκύριακο 4-5 Απριλίου 2015 Νέα όπλα στη μάχη για καλύτερη ζωή Ραγδαία πρόοδος σημειώνεται τα τελευταία χρόνια, με καινούργια φάρμακα και θεραπείες για τους πάσχοντες από σοβαρές ασθένειες όπως ο καρκίνος, η καρδιοπάθεια, η σκλήρυνση κατά πλάκας, το άσθμα και πολλά από τα σπάνια νοσήματα Πολιτική Υγείας Οι παράγοντες που φρενάρουν την πρόσβαση στην καινοτομία ΣΕΛ. 6-10

2 GR c connections Εκεί που η επιστήµη συναντά το πάθος, γεννιέται η καινοτοµία. Η αντιµετώπιση του κάθε ασθενή ξεχωριστά ως µεµονωµένο άτοµο µε µοναδικές ανάγκες, µας βοηθάει να αλλάξουµε τη ζωή των ασθενών µε καρκίνο και συναφή νοσήµατα. Συνεργαζόµαστε µε Συλλόγους Ασθενών και επαγγελµατίες υγείας ώστε να κατανοήσουµε καλύτερα και παράλληλα να απαντήσουµε στις ανάγκες κάθε ασθενή µέσα από καινοτόµα προγράµµατα που βελτιώνουν τα αποτελέσµατα και τη διαθεσιµότητα των θεραπειών µας. Connect with us today.

3 Ρεπορτάζ 3 ΑΠΕ-ΜΠΕ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΡΑΠΑΝΗΣ Η κρίση έβαλε την πρόληψη και την καινοτομία σε δεύτερο πλάνο, φρενάροντας ταυτόχρονα την είσοδο νέων φαρμάκων και θεραπειών ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΕΥΘΥΝh ΕΚΔΟΣΗΣ ΡΟΥΛΑ ΤΣΟΥΛΕΑ Διαβάστε περισσότερα στο ygeia.tanea.gr Οι ασθενείς πληρώνουν την περιστολή των δαπανών Ρεπορτάζ Μάρθα Καϊτανίδη Στα χρόνια του Μνημονίου η είσοδος νέων, καινοτόμων φαρμάκων γίνεται μετ εμποδίων με αποτέλεσμα οι Ελληνες να έχουν υποβαθμιστεί, σε αρκετές περιπτώσεις, σε ασθενείς «β κατηγορίας», συγκριτικά με τους λοιπούς Ευρωπαίους. Η κρίση έβαλε την πρόληψη και την καινοτομία σε δεύτερο πλάνο. Από το 2010 και έπειτα οι ηγεσίες του υπουργείου Υγείας είχαν έναν και μόνο στόχο, μετά και τις αυστηρές υποδείξεις των δανειστών της χώρας: την περιστολή των δαπανών. Το φάρμακο μπήκε στον κυκεώνα των μεταρρυθμίσεων. Η τότε πολιτική ηγεσία επικαλέστηκε την ομολογουμένως γιγαντιαία φαρμακευτική ασφαλιστική δαπάνη στη χώρα μας, για να αιτιολογήσει τα μέτρα. Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, το 2009 η δαπάνη των ασφαλιστικών ταμείων για τη φαρμακευτική αγωγή των ασφαλισμένων εκτινάχτηκε στα 5,6 δισ. ευρώ. Ανερχόταν δηλαδή στο 2,4% του ΑΕΠ (συνυπολογίζεται η συμμετοχή των ασφαλισμένων), όταν την ίδια χρονιά στις χώρες του ΟΟΣΑ η φαρμακευτική δαπάνη δεν ξεπερνούσε κατά μέσο όρο το 1,5% του ΑΕΠ. Το 2011, όταν πλέον το Μνημόνιο είχε καθιερωθεί στη ζωή μας, η Ελλάδα είχε δεσμευτεί η δαπάνη να μην ξεπεράσει τα 2,8 δισ. ευρώ. Πλέον, έχει πέσει στα 2 δισ. Μοιραία, στην οδό Αριστοτέλους και στον ΕΟΠΥΥ επεξεργάζονται σενάρια ώστε να μην εκτροχιαστεί η δαπάνη από τα συμφωνηθέντα. Στον πάγο για δυόμισι χρόνια Με επίκεντρο τη μείωση των δημοσίων δαπανών, στον πάγο μπήκαν και οι νέες θεραπείες για σοβαρές ή σπάνιες παθήσεις. Επί δυόμισι ολόκληρα χρόνια η Ελλάδα έκλεισε τα σύνορά της στα νέα φάρμακα. Η αιτία δεν ήταν άλλη από το υψηλό κόστος τους, που μοιραία θα φούσκωνε τον λογαριασμό. Ετσι, τεχνηέντως οι ηγεσίες του υπουργείου Υγείας έκλεισαν τα μάτια στην ευρωπαϊκή οδηγία, σύμφωνα με την οποία Δελτία Τιμών με τα καινούργια φάρμακα πρέπει να εκδίδονται κάθε 90 ημέρες. Η συζήτηση μετατοπίστηκε στη χρήση των γενόσημων (αντίγραφα) φαρμάκων, ως μέτρο κοινωνική δικαιοσύνης. Στελέχη της ηγεσίας επισήμαναν σε κάθε ευκαιρία ότι η εξοικονόμηση πόρων είναι προαπαιτούμενο για πρόσβαση στην ακριβή καινοτομία. Το 2013 πήραν τιμή 100 καινοτόμα φάρμακα, τα οποία ωστόσο δεν συμπεριλήφθηκαν στη θετική λίστα, με αποτέλεσμα να μην αποζημιώνονται από τα ασφαλιστικά ταμεία. Συνεπώς, μοναδική επιλογή των ασθενών ήταν να τα πληρώνουν από την τσέπη τους. Πέρυσι, τα σύνορα της χώρας άνοιξαν για 74 νέες δραστικές ουσίες από τις οποίες οι 38 εντάχθηκαν στη λίστα των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους που αφορούν σκευάσματα για σπάνιες και βαριές παθήσεις όπως είναι για παράδειγμα ο καρκίνος και η σκλήρυνση κατά πλάκας. Αισίως, αυτά τα καινοτόμα σκευάσματα εισήχθησαν στη θετική λίστα, με αποτέλεσμα οι πολίτες να λαμβάνουν δωρεάν τη θεραπεία τους. Πάντως, ενδεικτικό των καθυστερήσεων σε ό,τι αφορά την είσοδο καινοτόμων θεραπειών στη χώρα μας είναι το γεγονός ότι από τον Οκτώβριο του 2014 εκκρεμεί νέα λίστα καινούργιων φαρμάκων, τα οποία δεν έχουν λάβει τιμή και άρα «εισιτήριο» για να κυκλοφορήσουν στην εγχώρια αγορά. Μεταξύ αυτών, καινοτόμα σκευάσματα κατά της ηπατίτιδας C, της σκλήρυνσης κατά πλάκας, αντιδιαβητικά, φάρμακα για την αντιμετώπιση της ελκώδους κολίτιδας (νόσος Crohn) κ.τ.λ. γυριστε σελιδα Υπουργός Υγείας Στόχος η διμερής συμφωνία για τις τιμές «Το υψηλό κόστος των αντικαρκινικών φαρμάκων, οι διεθνείς τιμές των οποίων έχουν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, παραμένουν το μεγαλύτερο πρόβλημα» τόνισε πρόσφατα ο υπουργός Υγείας Παναγιώτης Κουρουμπλής, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου. Ο ίδιος επεσήμανε ότι η νέα κυβέρνηση θα αγωνιστεί μαζί με τους ασθενείς, τους συγγενείς τους, τους επαγγελματίες της Υγείας αλλά και όλο τον ελληνικό λαό για το αυτονόητο. «Το θεμιτό ποσοστό της εταιρικής κερδοφορίας καθορίζεται από την πρώτιστη κοινωνική ανάγκη, που δεν είναι άλλη από τη διασφάλιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας» είπε ο κ. Κουρουμπλής. Στο πλαίσιο αυτό ο υπουργός Υγείας διευκρίνισε στα «ΝΕΑ» ότι ψηλά στην ατζέντα των συζητήσεων με τους εκπροσώπους της φαρμακοβιομηχανίας είναι η διμερής συμφωνία ενός ειδικού καθεστώτος σε ό,τι αφορά τις τιμές των αντικαρκινικών φαρμάκων. Μάλιστα, όπως επισημαίνει, η χώρα μας βρίσκεται σε κρίση, συνεπώς εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία η ηγεσία του υπουργείου θα αναγκαστεί να καταφύγει σε έκτακτα μέτρα, όπως είναι η υποχρεωτική αδειοδότηση φαρμάκων. Πρόκειται για παραθυράκι που ανοίγει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου «σε χώρες που βρίσκονται σε ανθρωπιστική κρίση, δίνοντας τους τη δυνατότητα μέσω μιας συγκεκριμένης διαδικασίας να σπάσουν το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας πατενταρισμένων φαρμάκων, για την παραγωγή φθηνότερων» εξηγεί ο κ. Κουρουμπλής. Και επικαλείται το παράδειγμα της Ινδίας με τα φάρμακα για το AIDS. Στο μεταξύ, δρομολογείται η άμεση ενεργοποίηση επιτροπής αξιολόγησης στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων, ευθύνη της οποίας θα είναι η αξιολόγηση του θεραπευτικού οφέλους των νέων φαρμάκων που εισάγονται στην ελληνική αγορά σε σχέση με το κόστος τους.

4 4 Ρεπορτάζ Τι φρενάρει τις νέες θεραπείες Το αγκάθι των ασφαλιστικών ταμείων και η έκκληση των γιατρών «Υπερβολικές και αδικαιολόγητες» χαρακτήρισαν τις τιμές σε συγκεκριμένα σκευάσματα ειδικοί από διάφορες χώρες του κόσμου «Τα νέα φάρμακα για την ηπατίτιδα C τα δίνουν μόνο όταν αποτύχει η θεραπεία ή οι ασθενείς φθάνουν κοντά στην κίρρωση» Η προσβασιμότητα στις νέες θεραπείες αλλά και η βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων προκαλούν παγκοσμίως μεγάλο προβληματισμό, διότι κατά κανόνα η καινοτομία κοστίζει ακριβά. Ενδεικτικό είναι το άρθρο-έκκληση που δημοσιεύτηκε το 2013 στην επιστημονική επιθεώρηση «Blood». Ογκολόγοι, αιματολόγοι και παθολόγοι από διάφορες χώρες του κόσμου συνασπίστηκαν χαρακτηρίζοντας τις τιμές σε συγκεκριμένα σκευάσματα «υπερβολικές και αδικαιολόγητες». Είχαν προηγηθεί δύο ακόμη αντίστοιχες καταγγελίες: τον Ιούλιο του 2012 δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση «Oncology Practice» άρθρο σύμφωνα με το οποίο ασθενείς στις ΗΠΑ στερούνται πολύτιμες για την υγεία τους θεραπείες λόγω του υψηλού τους κόστους. Αντίστοιχα, αυστραλοί συνάδελφοί τους, σε «Αν δεν αλλάξουμε πολιτική στην αντιμετώπιση της ηπατίτιδας C, μέσα στα επόμενα χρόνια θα χαθούν χιλιάδες άνθρωποι εξαιτίας της». Τη δυσοίωνη αυτή πρόβλεψη κάνει ο Γιώργος Καλαμίτσης, πρόεδρος του Συλλόγου Ασθενών Ηπατος Προμηθέας, ο οποίος εκ της θέσεώς του ζει από πρώτο χέρι τις συνέπειες από την ελλιπή πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες. «Διαγνώστηκα σε τυχαίο τσεκ απ το 2000, στα 20 μου χρόνια, αλλά περίμενα επτά χρόνια πριν αρχίσω θεραπεία διότι ο συνδυασμός φαρμάκων που υπήρχε τότε, και ο οποίος εξακολουθεί να προσφέρεται ως πρώτη γραμμή θεραπείας στους ασθενείς, είχε τρομερές παρενέργειες» λέει. «Μόλις άρχισα την θεραπεία κατέρρευσα. Ημουν ένας νέος άνθρωπος και ενεργός πολίτης, γυμναζόμουν και είχα πολύ δραστήρια ζωή και βρέθηκα ξαφνικά με πυρετούς, ακραία κούραση και αϋπνία που κρατούσε επί εβδομάδες, με σπασμένα νεύρα και κατάθλιψη. Επρεπε να κάνω μία ένεση την εβδομάδα και να παίρνω καθημερινά χάπια για 48 αντίστοιχο δημοσίευμά τους στο «Internal Medicine Journal», επεσήμαναν ότι η δαπάνη για αντικαρκινικά φάρμακα στη χώρα έχει αυξηθεί κατακόρυφα από το 2000 έως το 2012, επιβαρύνοντας δραματικά το σύστημα υγείας. Από την πλευρά της η φαρμακοβιομηχανία επισημαίνει ότι κάθε νέο φάρμακο, για να κυκλοφορήσει στην αγορά, απαιτεί την αξιολόγηση 5 έως 10 χιλιάδων πιθανών δραστικών ουσιών και περί τα χρόνια ερευνητικής προσπάθειας. Και σημειώνει ότι μόνο το 20% των νέων φαρμάκων που είναι σε έρευνα παίρνει τελικά άδεια κυκλοφορίας, ενώ από αυτά, μόνο το 1 στα 5 θα έχει εμπορική επιτυχία. Και έτσι εξηγείται γιατί κάθε φάρμακο που θα κυκλοφορήσει έχει ένα κόστος επένδυσης που ξεπερνά τα 1,2 δισ. ευρώ. Η μαρτυρία «Κοιτάζουν το κόστος, όχι τους ασθενείς» εβδομάδες, αλλά στο τέλος πήγα στον γιατρό μου τα τελευταία φάρμακα και του είπα συγγνώμη, δεν θα συνεχίσω. Είπα μέσα μου πως ανεξάρτητα από την έκβαση της θεραπείας, εγώ δεν θα την ξανακάνω. Και να φανταστείτε πως ήμουν από τους τυχερούς, διότι δεν έκανα απόπειρα αυτοκτονίας ούτε έβγαλα ψύχωση όπως πολλοί άλλοι σαν κι εμένα». Το χειρότερο είναι πως «οι πιθανότητες επιτυχίας ήταν μόλις 30% και το γεγονός ότι απαλλάχθηκα από τον ιό ήταν σχεδόν θαύμα». Δυστυχώς, όμως, «την ίδια θεραπεία δίνουν σήμερα στους ασθενείς και μόνο όταν αποτύχει ή, χειρότερα ακόμη, όταν φθάνουν κοντά στην κίρρωση τους δίνουν τα νέα εξελιγμένα φάρμακα, που έχουν ποσοστό επιτυχίας πάνω από 98% και εκριζώνουν τη νόσο μέσα σε τρεις μήνες. Τους περιορισμούς αυτούς έχουν θέσει καθαρά για λόγους κόστους ο ΕΟΠΥΥ και ο ΕΟΦ, δίχως να νοιάζονται για τις συνέπειες που θα έχει στους ασθενείς. Αυτό είναι επιεικώς τραγικό και απαράδεκτο». Γνώμη Του Κυριάκου Σουλιώτη «Ναι στην καινοτομία, υπό προϋποθέσεις» Κατ αρχάς είναι απαραίτητο να τονιστεί ότι δεν είναι κάθε νέα θεραπεία και καινοτόμος. Για τον χαρακτηρισμό μιας θεραπείας ως καινοτόμου πρέπει να πληρούνται μια σειρά κριτηρίων. Ως προς αυτό το θέμα πρόσφατα κατατέθηκε πρόταση για τον τρόπο που θα μπορούσε να αποζημιώνεται η καινοτομία, η οποία θέτει προς συζήτηση διεθνώς αναγνωρισμένα κριτήρια. Συγκεκριμένα, προτείνεται να λαμβάνονται υπόψη: α) το κλινικό όφελος, β) η σχέση με τις προτεραιότητες της πολιτικής υγείας, γ) η κατηγορία της νόσου (π.χ. ορφανά νοσήματα), ο πληθυσμός στόχος (π.χ. παιδιά) και άλλοι παράμετροι. Στη συνέχεια η συγκεκριμένη αξιολόγηση συνδυάζεται με μια πιο οικονομική προσέγγιση που λαμβάνει κατά βάση υπόψη την επίπτωση στον προϋπολογισμό. Από τον συνδυασμό των δύο αυτών αξιολογήσεων προκύπτει μια βαθμολόγηση της θεραπείας, στην οποία η κεντρική διοίκηση μπορεί να βασιστεί προκειμένου να λάβει απόφαση για την αποζημίωση. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνει κατανοητό ότι στην Υγεία δεν έχει σημασία τι πληρώνεις, αλλά τι αγοράζεις. Μία σε ονομαστικούς όρους ακριβή θεραπεία μπορεί να ικανοποιεί σημαντικά τη σχέση κόστους-οφέλους και στη βάση αυτή η αποζημίωσή της να αποτελεί συμφέρουσα επιλογή. Ο Κυριάκος Σουλιώτης είναι επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Υγείας

5 NEW Corporate AD 26,6x33,1cm 2014.indd 1 3/20/14 12:28 PM

6 6 Πολιτική υγείας γνωμη «Η καινοτομία είναι το οξυγόνο μας» Του Πασχάλη Αποστολίδη Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) Πασχάλης Αποστολίδης, γενικός διευθυντής της βιοφαρμακευτικής εταιρείας AbbVie, γράφει για «ΤΑ ΝΕΑ» 83% μειώθηκε η θνησιμότητα από HIV/AIDS χάρη στα νέα φάρμακα Τα τελευταία χρόνια η ιατρική καινοτομία έχει συμβάλει καθοριστικά στη ριζική αλλαγή των προτύπων θεραπείας. Συχνά τα αποτελέσματα είναι θεαματικά, τέτοια που λίγα χρόνια πριν έμοιαζαν απίθανα. Συχνά, ωστόσο, η εντυπωσιακή βελτίωση των θεραπειών είναι αποτέλεσμα αθροιστικής καινοτομίας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε για παράδειγμα ότι, σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν διενεργηθεί, η φαρμακευτική καινοτομία συμβάλλει αποφασιστικά στην προστασία της υγείας και της ποιότητας ζωής των ασθενών. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι πριν από 100 χρόνια το προσδόκιμο ζωής παγκοσμίως ήταν 47 έτη. Σήμερα, μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, αγγίζει τα 80 έτη. Ειδικά τον τελευταίο μισό αιώνα το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε κατά 10 έτη. Επίσης, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τα καινοτόμα φάρμακα έφεραν τεράστια πρόοδο όσον αφορά την καταπολέμηση θανατηφόρων ασθενειών, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τη μείωση τα τελευταία χρόνια 83% του ποσοστού θανάτων από HIV/AIDS, της θνησιμότητας από καρκίνο 20%, ενώ παράλληλα οι νέες θεραπείες κατά της ηπατίτιδας C επιτυγχάνουν ποσοστά ίασης άνω του 90%. Ωστόσο, πέραν βεβαίως της τεράστιας σημασίας των καινοτόμων φαρμάκων για την υγεία και την ποιότητα ζωής των ασθενών, ιδιαίτερα σημαντική είναι και η συμβολή τους στη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας. Στην Ευρώπη, περισσότερο από το 80% των ατόμων άνω των 65 ετών προσβάλλονται από κάποια χρόνια ασθένεια, με αποτέλεσμα το 70%-80% των κρατικών προϋπολογισμών να προορίζεται για τις χρόνιες παθήσεις. Μάλιστα έχει αποδειχθεί από έρευνες ότι η χρήση καινοτόμων φαρμάκων σε μία σειρά από νόσους έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της πιθανότητας εισαγωγής σε νοσηλευτικά ιδρύματα και τη μείωση των συνολικών ημερών νοσηλείας. Ετσι επιτυγχάνεται μεγαλύτερη εξοικονόμηση πόρων, δεδομένου ότι τα κέρδη από τις μειωμένες νοσηλείες είναι περίπου 3,7 φορές μεγαλύτερα από τα έξοδα για καινούργια φάρμακα. Στην Ελλάδα Οσον αφορά ειδικότερα τη χώρα μας, οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις συνεχίζουν να επιδεικνύουν αυξημένες επενδύσεις στον τομέα της Ερευνας και Ανάπτυξης. Κάτι που είναι άλλωστε στη φύση του κλάδου μας, παρά το γεγονός ότι οι συνθήκες που επικρατούν στον χώρο, κάθε άλλο παρά διευκολύνουν τις προσπάθειές μας. Βασικός ανασταλτικός παράγων είναι η μονομερής προσέγγιση που εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια στον χώρο του φαρμάκου, η οποία ανάγει σε αυτοσκοπό τη μείωση της δαπάνης χωρίς να υπηρετεί καμία αναπτυξιακή στόχευση. Επιπλέον, οι δυσκολίες πρόσβασης στη χρηματοδότηση, το ασταθές φορολογικό καθεστώς, η γραφειοκρατία και η πολυπλοκότητα του νομοθετικού πλαισίου είναι παράγοντες που προκαλούν σοβαρά εμπόδια στην επενδυτική δραστηριότητα. Παρ όλα αυτά, ως φαρμακευτικός κλάδος δεν σταματάμε να προσπαθούμε. Να επενδύουμε. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο το γεγονός ότι βρισκόμαστε στην πρώτη θέση έντασης επενδύσεων ανά εργαζόμενο, μεταξύ των κλάδων μεταποίησης στην Ελλάδα σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat. Η καινοτομία είναι το οξυγόνο μας και δεν θα πάψει ποτέ να αποτελεί για μας προτεραιότητα. Θα πρέπει, ωστόσο, να κατανοήσει η Πολιτεία ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζει το φάρμακο ως μια απλή λογιστική δαπάνη αλλά ως ένα σοβαρό «εθνικό κεφάλαιο», που αυξάνει το ΑΕΠ, ενισχύει την απασχόληση, εξοικονομεί σημαντικούς πόρους για το σύστημα υγείας και συμβάλλει στην επιμήκυνση του προσδόκιμου ζωής αλλά και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ανθρώπων. Δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να συνεχίσει να θυσιάζει έναν καινοτόμο και εξωστρεφή κλάδο, με σημαντική προσφορά στην εθνική οικονομία και την απασχόληση. Είναι ανάγκη να προσεγγίσει το φάρμακο ως ένα σοβαρό κεφάλαιο που εξοικονομεί καίριους πόρους και συμβάλλει στην υγιή γήρανση του πληθυσμού και στην αύξηση της παραγωγικότητας, περιορίζοντας τον χρόνο απουσίας από την εργασία. Η κλινική έρευνα Ειδικότερα, η κλινική έρευνα μπορεί να αποτελέσει πολλαπλασιαστή ισχύος για την εθνική οικονομία στη χώρα μας, να δημιουργήσει έσοδα και να δώσει τη δυνατότητα να αξιοποιηθεί το εξαιρετικό ανθρώπινο επιστημονικό δυναμικό που διαθέτουμε στον τόπο μας. Ενώ παράλληλα θα συμβάλει ώστε να υπάρξει έγκαιρη αξιολόγηση των νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων μαζί με όλες τις προηγμένες επιστημονικά χώρες του κόσμου, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την αναβάθμιση της ποιότητας του συστήματος υγείας. Τα κίνητρα που μπορεί να δοθούν για την ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα είναι κυρίως φορολογικά, δηλαδή να αφαιρούνται οι δαπάνες τεκμηριωμένων κλινικών μελετών που διενεργούνται στην Ελλάδα από τα έσοδα. H παροχή ενός τέτοιου κινήτρου μπορεί άμεσα να τετραπλασιάσει τις επενδύσεις κλινικών ερευνών στη χώρα μας, με προοπτική την περαιτέρω ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα στα 500 εκατ. ευρώ δημιουργώντας παράλληλα δεκάδες θέσεις απασχόλησης σε επιστημονικό δυναμικό. Εκτός όμως από την κλινική έρευνα, πιστεύουμε ότι χρειάζονται πολιτικές που θα αναδείξουν συνολικά τον φαρμακευτικό κλάδο σε αναπόσπαστο κομμάτι της στρατηγικής για την πραγματική, βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Και αυτό προϋποθέτει, πέραν της πολιτικής φαρμάκου, τη διαμόρφωση ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις. Αυτό σημαίνει καλύτερες συνθήκες πρόσβασης σε χρηματοδότηση, σταθερό φορολογικό σύστημα, λιγότερη γραφειοκρατία και απλούστερες διαδικασίες. Μόνο με αυτές τις προϋποθέσεις θα μπορέσει ο κλάδος να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του και να συμβάλει στη μεγάλη αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας και πάνω απ όλα να κάνει ουσιαστική διαφορά στη ζωή των ασθενών, που είναι και το ζητούμενο. «Οι δυσκολίες πρόσβασης στη χρηματοδότηση, το ασταθές φορολογικό καθεστώς, η γραφειοκρατία και η πολυπλοκότητα του νομοθετικού πλαισίου είναι παράγοντες που προκαλούν σοβαρά εμπόδια στην επενδυτική δραστηριότητα. Παρ όλα αυτά, ως φαρμακευτικός κλάδος δεν σταματάμε να προσπαθούμε»

7

8 8 Πολιτική υγείας γνωμη Το φάρμακο έχει καταστεί δυσπρόσιτο αγαθό για τους ασθενείς Του Δημήτρη Δέμου Τα τελευταία χρόνια το θέμα της προσβασιμότητας στα φάρμακα ακούγεται με ολοένα μεγαλύτερη ένταση στο πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης για τη φαρμακευτική πολιτική Η ανάγκη να διασφαλιστεί η πρόσβαση στις απαραίτητες φαρμακευτικές θεραπείες αποτελεί πράγματι σημείο σύγκλισης των απόψεων της Πολιτείας, των επαγγελματιών υγείας, της φαρμακοβιομηχανίας και των ασθενών. Εντούτοις θα είχε ενδιαφέρον να φωτιστούν κάποιες ιδιαίτερες πτυχές του θέματος. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, πρέπει να παραδεχθούμε ότι στη χώρα μας το μέσο ποσοστό συμμετοχής των ασθενών στο κόστος των φαρμάκων πριν από τον καταιγισμό των μνημονιακών μέτρων για το φάρμακο ήταν από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη. Η επιβαλλόμενη βίαιη αύξηση της συμμετοχής όμως δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς σημαντικές αρνητικές παρενέργειες για τους ασθενείς και μάλιστα σε ένα περιβάλλον σφοδρής κοινωνικής κρίσης και κατάρρευσης των εισοδημάτων. Η προσήλωση στη μνημονιακή επιταγή τής πάση θυσία μείωσης της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης όχι μόνο οδήγησε στην υπερβολική συμπίεση των τιμών των φαρμάκων, αλλά παράλληλα κατέστησε το φάρμακο ακριβότερο για τον ασφαλισμένο και κατά συνέπεια πιο δυσπρόσιτο. Πρόκειται για μια de facto απασφάλιση σημαντικής μερίδας των ασφαλισμένων, που ήδη έχει οδηγήσει τους υγειονομικούς δείκτες σε επιδείνωση, ενώ πρέπει να τονιστεί ότι οι αρνητικές συνέπειες της επιλογής αυτής δεν μπορεί ακόμη να υπολογιστούν πλήρως: η παρατηρούμενη επιδείνωση του βαθμού συμμόρφωσης των ασθενών με τις θεραπείες μεταφράζεται μεσοπρόθεσμα σε υψηλότερο κόστος για το σύστημα λόγω υποτροπών ή χρήσης πολύ ακριβότερης νοσοκομειακής θεραπείας. Ωστόσο, το θέμα της πρόσβασης έχει και άλλες αναγνώσεις. Με δεδομένο τον σημερινό εξαιρετικά χαμηλό προϋπολογισμό για τη δημόσια φαρμακευτική δαπάνη και με την απουσία μηχανισμού για την αξιολόγηση και ανάδειξη της ουσιαστικής καινοτομίας, η οποία μεταφράζεται σε όφελος για τον ασθενή, είναι εύλογο να πληθαίνουν οι φωνές εκείνων που ανησυχούν για την αδυναμία πρόσβασης του έλληνα ασθενούς στις νέες θεραπείες και την υστέρησή του σε σχέση με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Πράγματι, η υποχρέωση επιστροφής της φαρμακευτικής αγοράς σε επίπεδα δαπάνης προ του φαίνεται να αγνοεί το γεγονός ότι εν τω μεταξύ έχουν κυκλοφορήσει εκατοντάδες νέα ακριβά φάρμακα που υποκατέστησαν, όχι πάντοτε δικαιολογημένα, παλιές φθηνές θεραπείες. Στο σημείο αυτό αξίζει να σταθούμε. Η πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες ασφαλώς θα πρέπει να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα για κάθε σύγχρονο σύστημα υγείας. Η Πολιτεία όμως πρέπει πρώτα να είναι σε θέση να διακρίνει τις αποτελεσματικές θεραπευτικές καινοτομίες, να αποτιμήσει τη σχέση κόστους - οφέλους και να αποφασίσει τι μπορεί να αποζημιώσει και σε ποιες τιμές, με βάση τους διαθέσιμους πόρους. Είναι γνωστό ότι η εισαγωγή νέας τεχνολογίας αποτελεί βασικό παράγοντα αύξησης της φαρμακευτικής δαπάνης και στο πλαίσιο αυτό η Πολιτεία οφείλει να προχωρήσει σε επιστημονικά τεκμηριωμένες επιλογές. Τα γενόσημα Τέλος, το θέμα της πρόσβασης αφορά και την εισαγωγή και διάχυση των γενόσημων φαρμάκων, τα οποία αποτελούν φθηνότερες ισοδύναμες θεραπευτικές επιλογές που ανακουφίζουν οικονομικά τους ασθενείς και μειώνουν τη δαπάνη. Η πρακτική των τελευταίων χρόνων της συμπίεσης των τιμών ιδιαίτερα για τα νέα γενόσημα λειτουργεί αποτρεπτικά για την είσοδό τους στην αγορά, αφού οι ούτως ή άλλως πολύ χαμηλές τιμές τους πιέζονται έμμεσα περαιτέρω μέσω του συστήματος επιστροφών των rebate και clawback. Το αποτέλεσμα της πρακτικής αυτής είναι η ουσιαστική αδυναμία κυκλοφορίας νέων γενοσήμων στην αγορά, γεγονός που συνεπάγεται χαμένο κοινωνικό όφελος, τόσο σε επίπεδο εξοικονομήσεων για τη δημόσια ασφάλιση όσο και για τον ασθενή που χάνει από τη μη πρόσβαση σε οικονομικότερες αλλά ισοδύναμες θεραπευτικά επιλογές. Με βάση τα παραπάνω προκύπτουν αβίαστα τα εξής συμπεράσματα: n Το πρόβλημα της αυξημένης συμμετοχής των ασθενών στο κόστος αποτελεί σε μεγάλο βαθμό πρόβλημα προϋπολογισμού φαρμακευτικής δαπάνης. n Η Πολιτεία θα πρέπει να ετοιμάσει ένα σχέδιο για την ανάδειξη - επιβράβευση της πραγματικής καινοτομίας και τη διαχείρισή της σε ικανό βάθος χρόνου. n Υπό το πρίσμα αυτό, η εφαρμογή κλειστών προϋπολογισμών για τα νέα ακριβά φάρμακα και η διαπραγμάτευση των όρων αποζημίωσής τους θα αποτελούσε σημαντικό θετικό βήμα. n Τέλος, οι τιμές των νέων γενοσήμων θα πρέπει να οριστούν σε ρεαλιστικά βιώσιμα επίπεδα ώστε να είναι εφικτή η κυκλοφορία τους στην αγορά, προσφέροντας οικονομικό όφελος τόσο για τους ασθενείς όσο και για τη δημόσια ασφάλιση. Οι τιμές των νέων γενοσήμων θα πρέπει να οριστούν σε ρεαλιστικά βιώσιμα επίπεδα ώστε να είναι εφικτή η κυκλοφορία τους στην αγορά, προσφέροντας οικονομικό όφελος τόσο για τους ασθενείς όσο και για τη δημόσια ασφάλιση Ο Δημήτρης Δέμος είναι αντιπροέδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ) και αντιπρόεδρος της DEMO

9 Όταν χαμογελάς, χαμογελάω. Στην Pfizer, τη μεγαλύτερη βιο-φαρμακευτική εταιρία παγκοσμίως, ανακαλύπτουμε από το 1849 πρωτότυπα φάρμακα προσφέροντας στους γιατρούς τα μέσα να θεραπεύουν εκατομμύρια ανθρώπους. Όταν συνεχίζετε να εμπιστεύεστε τα φάρμακά μας, συνεχίζουμε να ανακαλύπτουμε νέες θεραπείες. PFI-01-MAY14

10 10 Πολιτική υγείας γνωμη Δρόμος μετ εμποδίων η πρόσβαση στις καινοτόμες θεραπείες Του Κωνσταντίνου Φρουζή Η χάραξη πολιτικής που θα σέβεται τις ανάγκες των ασθενών, θα επιβραβεύει τις καινοτόμες θεραπείες στη χώρα μας και θα επιτρέπει την είσοδο νέων που υπάρχουν στην υπόλοιπη EΕ δεν παίρνει άλλη αναβολή! 60% μειωμένος σε σύγκριση με το 2009 ήταν πέρυσι ο δημόσιος φαρμακευτικός προϋπολογισμός ο οποίος συρρικνώθηκε στο επίπεδο των 2 δισ. ευρώ Οι φαρμακευτικές εταιρείες αντιπροσωπεύουν έναν από τους πιο δυναμικούς αλλά και πιο ευαίσθητους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας. Νέα φάρμακα και επαναστατικές θεραπείες ανακαλύπτονται στα εργαστήριά μας σε όλο τον κόσμο και όλοι μας εργαζόμαστε συστηματικά, έτσι ώστε να συνεχιστεί η επιστημονική επανάσταση και να αυξηθεί περαιτέρω το προσδόκιμο επιβίωσης και η ποιότητα ζωής των ανθρώπων που νοσούν. Παρά την ενίσχυση του χαρτοφυλακίου μας με την ανάπτυξη νέων και καινοτόμων θεραπευτικών επιλογών, η πρόσβαση στη θεραπεία των ελλήνων ασθενών γίνεται μετ εμποδίων, καθώς τα μέτρα που υιοθετήθηκαν από τις τελευταίες κυβερνήσεις για τη συμμόρφωση στους μνημονιακούς στόχους έβαλαν σε περιπέτειες τη Δημόσια Υγεία. Επίσης, δεδομένων των οικονομικών συνθηκών και κάποιων λανθασμένων χειρισμών της Πολιτείας, πολλοί ασφαλισμένοι εξακολουθούν να μένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς τα απαραίτητα για την υγεία τους φάρμακα. Πιο συγκεκριμένα, η χρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ είναι προφανώς ανεπαρκής και ελλιπώς σχεδιασμένη για την κάλυψη των αναγκών περίθαλψης των ασφαλισμένων, ενώ τα μέτρα που υιοθετήθηκαν οδήγησαν σε μετακύλιση της δαπάνης τόσο στους ασθενείς, με τη μορφή ιδιωτικών δαπανών και συνεχώς αυξανόμενων συμμετοχών, όσο και στη φαρμακοβιομηχανία, με τη μορφή οριζόντιων clawbacks και rebates, τα οποία αποθαρρύνουν οποιαδήποτε επενδυτική διάθεση της βιομηχανίας. Σε συνέχεια της πρωτογενούς κρίσης που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια, οι διαδοχικές μειώσεις της φαρμακευτικής δαπάνης, το πάγωμα της εισαγωγής καινοτόμων φαρμάκων και η πίεση υπό την οποία λειτουργεί η αγορά του φαρμάκου επέτειναν περαιτέρω το ήδη δυσμενές περιβάλλον. Μέσα στο 2014 ο δημόσιος φαρμακευτικός προϋπολογισμός συρρικνώθηκε περαιτέρω στο επίπεδο των 2 δισ. ευρώ (60% μειωμένος σε σχέση με το 2009), ενώ η δημόσια δαπάνη υγείας κυμάνθηκε στο επίπεδο του 4,5% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι κοντά στο 7%! Οι δημόσιες αυτές δαπάνες-επενδύσεις απέχουν κατά πολύ από το επίπεδο που ορίζεται ως ελάχιστο για ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Το λάθος εντοπίζεται στην καθήλωση της φαρμακευτικής δαπάνης στο 1% του ΑΕΠ, το οποίο έχει συρρικνωθεί σημαντικά έπειτα από την παρατεταμένη περίοδο ύφεσης (απώλεια της τάξεως των 50 δισ. ευρώ, πρωτοφανής στα ιστορικά δεδομένα). Αυτή η απόφαση είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία συνθηκών που οδηγούν στην κατάρρευση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, σε αποεπενδύσεις και, το χειρότερο, στην απαξίωση της Δημόσιας Υγείας. Εξατομικευμένη θεραπεία Η πρόσβαση στα καινοτόμα φάρμακα, υπάρχοντα και νέα, αποτελεί μια πάρα πολύ σημαντική, κομβική θα έλεγα παράμετρο για τη Δημόσια Υγεία. Ολες οι προσπάθειες των μεγαλύτερων φαρμακευτικών εταιρειών και των πιο σημαντικών ερευνητικών κέντρων διεθνώς στοχεύουν στην αντιμετώπιση των σοβαρών παθήσεων μέσα από την ανάπτυξη καινοτόμων φαρμάκων και εξατομικευμένων θεραπειών. Σε μια εποχή που η επιστήμη επενδύει και επιδιώκει την εξατομικευμένη θεραπεία, η οποία προσφέρει το βέλτιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα και ταυτόχρονα τη μείωση του συνολικού κόστους αντιμετώπισης της πάθησης, δεν μπορεί το κράτος να υψώνει εμπόδια ενάντια στον άρρωστο. Χρειάζεται να χαράξουμε μια πολιτική που πάνω από όλα θα είναι ανθρωποκεντρική και θα κατοχυρώνει το δικαίωμα των ελλήνων ασθενών στην πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες, καθιστώντας τους ισάξιους με όλους τους άλλους ευρωπαίους πολίτες. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται διασφάλιση της άμεσης πρόσβασης όλων των πολιτών (ασφαλισμένων και ανασφάλιστων, φτωχών και πλουσίων) σε καινοτόμες θεραπείες και φάρμακα που σώζουν ζωές, προώθηση των κλινικών ερευνών με ένα ορόσημο 250 εκατομμύρια ευρώ σε 5 χρόνια, σ ένα πρόσφορο όμως περιβάλλον που σέβεται, ανταμείβει την καινοτομία χωρίς να επιβάλλει παράλογα rebates και clawbacks, και ενισχύει την ανάπτυξη προσφέροντας θέσεις εργασίας σε νέους επιστήμονες, αλλά και διαμόρφωση σταθερών και προβλέψιμων συνθηκών για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Μπορούμε, μαζί με την Πολιτεία, χωρίς εμμονές ενάντια στην επιχειρηματικότητα, με γρήγορες και κατάλληλες πρωτοβουλίες να αναστρέψουμε την πορεία παρακμής της Δημόσιας Υγείας και των επενδύσεων στη χώρα μας, αρκεί να εφαρμόσουμε ένα ασθενοκεντρικό σχέδιο δράσης που θα βασίζεται στην καινοτομία, την ανάπτυξη και τη διαφάνεια. Τα φάρμακα υψηλής αξίας Ενδεικτικό παράδειγμα δύσκολης και επίπονης πρόσβασης των ασθενών στις απαραίτητες θεραπείες είναι τα φάρμακα υψηλής αξίας για τις δύσκολες αρρώστιες, για τα οποία η συνταγογράφηση από τον θεράποντα ιατρό δεν είναι αρκετή και χρειάζεται έγκριση από αρμόδια επιτροπή. Το μόνο που επιτυγχάνεται στην περίπτωση αυτή είναι, για γραφειοκρατικούς λόγους, καθυστέρηση στην έναρξη της θεραπείας του ασθενούς, η οποία, μη έχοντας καμία επιστημονική βάση, καθυστερεί ή και επιδεινώνει την αποτελεσματική αντιμετώπιση των νοσημάτων, καθώς η έγκαιρη εισαγωγή του ασθενούς στην κατάλληλη θεραπεία αποτελεί κρίσιμο σημείο, με αποτέλεσμα να μην ικανοποιεί τελικά και τα οικονομικά κριτήρια για τα οποία έχει επιλεχθεί. Η χάραξη πολιτικής που θα σέβεται τις ανάγκες των ασθενών και θα επιτρέπει την είσοδο νέων φαρμακευτικών προϊόντων στην αγορά είναι επιτακτική και δεν παίρνε άλλη αναβολή! Ο Κωνσταντίνος Φρουζής είναι αντιπρόεδρος της Novartis Hellas και μέλος του ΔΣ του ΣΦΕΕ Μπορούμε, μαζί με την Πολιτεία, χωρίς εμμονές ενάντια στην επιχειρηματικότητα, με γρήγορες και κατάλληλες πρωτοβουλίες να αναστρέψουμε την πορεία παρακμής της Δημόσιας Υγείας και των επενδύσεων στη χώρα μας, αρκεί να εφαρμόσουμε ένα ασθενοκεντρικό σχέδιο δράσης που θα βασίζεται στην καινοτομία, την ανάπτυξη και τη διαφάνεια

11

12 12 Σαββατοκύριακο 4-5 Απριλίου 2015 Καρκίνος Shutterstock Ευρωπαϊκή επιτροπη Πράσινο φως σε ολοένα και περισσότερα στοχευμένα φάρμακα Κάποια από αυτά έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν ασθένειες για τις οποίες έως τα τελευταία χρόνια δεν υπήρχε καμία θεραπεία και άλλα εμπλουτίζουν το υπάρχον φαρμακευτικό οπλοστάσιο ΠΗΓΗ: American Cancer Society (ACS) 1 στις 2 πιθανότητες έχουν οι άντρες να εκδηλώσουν καρκίνο κάποια στιγμή στη ζωή τους 1 στις 3 πιθανότητες έχουν οι γυναίκες 77% των καρκίνων ανιχνεύονται σε ανθρώπους ηλικίας άνω των 55 ετών Ούτε ένα ούτε δύο, αλλά 144 φάρμακα με καινοτόμους δραστικές ουσίες οι οποίες ουδέποτε κατά το παρελθόν είχαν χρησιμοποιηθεί εγκρίθηκαν στην Ευρώπη την περίοδο για χορήγηση σε ανθρώπους. Σύμφωνα με ανακοινώσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) άλλα από αυτά τα φάρμακα έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν ασθένειες για τις οποίες έως πρότινος δεν υπήρχε καμία θεραπεία και άλλα εμπλουτίζουν το υπάρχον φαρμακευτικό οπλοστάσιο. Τα καινοτόμα φάρμακα άρχισαν να αναδύονται δειλά δειλά το 2010 (εγκρίθηκαν συνολικά 15) και προοδευτικά αυξάνονταν, για να φθάσουμε στη χρονιά-ορόσημο του 2014, όταν εγκρίθηκαν συνολικά 41. Μεταξύ αυτών δεκάδες φάρμακα για τον καρκίνο (μόνο, π.χ., την περίοδο εγκρίθηκαν 24) και πρωτοποριακές θεραπείες για πλήθος άλλων νοσημάτων, όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, η χρόνια ηπατίτιδα C, η ψωρίαση, το άσθμα, η νόσος Gaucher, η πνευμονική και η κυστική ίνωση, η πολυανθεκτική φυματίωση, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και πολλά άλλα. Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε προσφάτως στη δημοσιότητα η φαρμακευτική ένωση των ΗΠΑ PhRMA, περισσότερα από φάρμακα βρίσκονται υπό έρευνα και ανάπτυξη παγκοσμίως και εκατοντάδες από αυτά στοχεύουν τις ασθένειες με εντελώς νέους τρόπους. Αυτό κατέστη δυνατόν χάρη στις ραγδαίες εξελίξεις στις βασικές επιστήμες, όπως η μοριακή και η κυτταρική βιολογία, που είχαν ως αποτέλεσμα να κατανοήσουν οι επιστήμονες πολλά για την αιτιοπαθογένεια των διαφόρων νοσημάτων. Μεταξύ των υπό μελέτη φαρμάκων περιλαμβάνονται σχεδόν 770 για τον καρκίνο, τα 98 εκ των οποίων αφορούν τον καρκίνο του πνεύμονος, τα 87 τη λευχαιμία, τα 78 το λέμφωμα, τα 73 τον καρκίνο του μαστού, τα 56 τον καρκίνο του δέρματος και τα 48 τον καρκίνο των ωοθηκών. Υπολογίζεται ότι μόλις το 1% απ όλα αυτά τα φάρμακα θα περάσουν με επιτυχία όλα τα στάδια των κλινικών δοκιμών και θα φθάσουν έως τους ασθενείς. Του λόγου το αληθές αποδεικνύει και η καταγραφή των επιτυχιών και των αποτυχιών της περιόδου που έκανε η PhRMA για το μελάνωμα, τον καρκίνο του εγκεφάλου και τον καρκίνο του πνεύμονος: n Επτά νέα φάρμακα εγκρίθηκαν για το μελάνωμα, απέτυχαν 96 άλλα. n Αν και υπήρξε πρόοδος στον καρκίνο του πνεύμονος, η αντιμετώπισή του εξακολουθεί να είναι δύσκολη. Εγκρίθηκαν 10 φάρμακα, απέτυχαν 167 άλλα. n Στον καρκίνο του εγκεφάλου οι εγκρίσεις ήταν ακόμα λιγότερες: μόλις 3, ενώ οι αποτυχίες έφθασαν τις 75.

13 13 Οι δύο στους τρεις γίνονται καλά! Ραγδαίες οι θετικές εξελίξεις για ορισμένους τύπους καρκίνου. Ποια είναι τα τελευταία νέα στη μάχη κατά σοβαρών μορφών Αριθμός πειραματικών φαρμάκων ανά μορφή καρκίνου Ουροδόχου κύστεως 18 Εγκεφάλου 47 Μαστού Παχέος εντέρου Κεφαλής και τραχήλου Αιματολογικές κακοήθειες Νεφρού Λευχαιμία Ηπατος Πνεύμονος Λέμφωμα Μυέλωμα Ωοθηκών Παγκρέατος Προστάτη Σάρκωμα Δέρματος Συμπαγείς όγκοι Στομάχου ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ 213 ΠΗΓΗ: PhαRMA Cancer Report (October 2014) Η αλήθεια είναι πως η Ογκολογία αποτελεί τον τομέα της Ιατρικής με την εντυπωσιακότερη ίσως πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ACS), μόνο την περίοδο η θνησιμότητα από καρκίνο μειώθηκε περισσότερο από 15%, ενώ από το 1975 έως σήμερα αυξήθηκαν κατά 39% οι ασθενείς που «πιάνουν» το ορόσημο της ίασης στον καρκίνο, δηλαδή την πενταετή επιβίωση, και πλέον το ξεπερνούν οι δύο στους τρεις πάσχοντες. Το 83% του κέρδους στην επιβίωση αποδίδεται από την ACS στην επινόηση νέων θεραπειών, συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων. «Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε δει ραγδαίες εξελίξεις σε ορισμένες μορφές καρκίνου, για τις οποίες έχουμε αυξημένο ρυθμό εγκρίσεως καινοτόμων φαρμάκων που αλλάζουν την πρόγνωση των ασθενών» λέει ο πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Μελέτιος- Αθανάσιος Δημόπουλος, καθηγητής Θεραπευτικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου. «Τέτοιου είδους πρόοδος έχει επιτευχθεί, λ.χ., σε αιματολογικές κακοήθειες όπως η χρόνια μυελογενής λευχαιμία, η χρόνια λεμφογενής λευχαιμία και το πολλαπλούν μυέλωμα, καθώς και σε ορισμένες μορφές καρκίνου του μαστού, του δέρματος (μελάνωμα), του προστάτη ή ακόμα και του πνεύμονα, όπου έχει αυξηθεί η επιβίωση ασθενών που πάσχουν ακόμα και από μεταστατική νόσο. Αντιθέτως, σε μορφές όπως οι οξείες λευχαιμίες και οι προχωρημένοι καρκίνοι της κεφαλής και του τραχήλου, του τραχήλου της μήτρας και του εγκεφάλου, η πρόοδος είναι σαφώς μικρότερη». Μελάνωμα. Ενα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα προόδου είναι το μεταστατικό μελάνωμα του δέρματος, το οποίο παραδοσιακά ήταν ένας από τους πιο επιθετικούς καρκίνους, με το 75% των ασθενών να χάνουν τη ζωή τους μέσα σε ένα χρόνο από τη διάγνωση, κατά την παθολόγο - ογκολόγο Ελένη Γκόγκα, αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Α Παθολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Λαϊκό Νοσοκομείο. Την περίοδο , όμως, εγκρίθηκαν στην Ευρώπη τέσσερα νέα φάρμακα (ιπιλιμουμάμπη, βεμουραφενίμπη, νταμπραφενίμπη, τραμετινίμπη) για την αντιμετώπισή του, τα οποία παρατείνουν σημαντικά τη ζωή των ασθενών και δίνουν ελπίδες για μακροχρόνια επιβίωση, δίχως υποτροπές. Ηδη περισσότεροι από ένας στους πέντε ασθενείς ζουν πλέον περισσότερο από τρία χρόνια και αρκετοί ξεπερνούν ακόμα και τα τέσσερα ή και τα πέντε χρόνια, ενώ ακόμα και όταν δεν μπορεί να αφαιρεθεί χειρουργικά το μελάνωμα, 26% των ασθενών εξακολουθούν να βρίσκονται εν ζωή τρία χρόνια αργότερα. Σημαντικό όφελος στην επιβίωση παρατηρείται και με τα φάρμακα πεμπρολιζουμάμπη και νιβολουμάμπη που ακόμα δεν έχουν εγκριθεί στην Ευρώπη, αλλά είναι εγκεκριμένα στις ΗΠΑ για την αντιμετώπιση της νόσου. Καρκίνος του μαστού. Οι νέες, στοχευμένες θεραπείες των τελευταίων ετών έχουν αυξήσει σημαντικά την επιβίωση από μεταστατικό καρκίνο του μαστού, κατά τον κ. Δημόπουλο. Στην περίπτωση των όγκων που υπερεκφράζουν την πρωτεΐνη HER-2, τα φάρμακα περτουζουμάμπη και trastuzumab emtansine έχουν αλλάξει τη φυσική πορεία της νόσου, με την περτουζουμάμπη να παρατείνει κατά σχεδόν 16 μήνες τον συνολικό χρόνο επιβίωσης των ασθενών και το T-DM1 να αυξάνει κατά σχεδόν έξι μήνες το χρονικό διάστημα δίχως υποτροπή. Στον ορμονοευαίσθητο καρκίνο του μαστού, το φάρμακο εβερόλιμους διπλασιάζει το χρονικό διάστημα έως την εξέλιξη της νόσου όταν χορηγείται μαζί με ορμονική θεραπεία, ενώ ανάλογα οφέλη παρατηρούνται και με ένα άλλο, ανάλογο φάρμακο που λέγεται παλποσικλίμπη και εγκρίθηκε τον περασμένο μήνα στις ΗΠΑ με ταχείες διαδικασίες, κατά την Αθηνά Χριστοπούλου, παθολόγο - ογκολόγο, διευθύντρια του Ογκολογικού Τμήματος του Γενικού Νοσοκομείου Πατρών. Καρκίνος του πνεύμονοσ. Η πρόοδος εναντίον της πιο συχνής μορφής της νόσου, του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονος, είναι ενθαρρυντική. Το θεραπευτικό οπλοστάσιο εναντίον του εμπλουτίζεται την τελευταία πενταετία με τα φάρμακα nintedanib, afatinib και crizotinib, τα οποία στοχεύουν σε μοριακούς μηχανισμούς που άγουν τον συγκεκριμένο καρκίνο. Σύντομα αναμένεται η προσθήκη στις θεραπείες ενός νέου φαρμάκου που λέγεται ceritinib και τον Φεβρουάριο έλαβε θετική γνωμοδότηση από την αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) για να διατεθεί στην Ευρώπη (εκκρεμεί η οριστική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής). Αιματολογικοί καρκίνοι. Η πρόοδος σε ορισμένους από τους καρκίνους του αίματος είναι εκπληκτική, κατά τον καθηγητή Μελέτιο-Αθανάσιο Δημόπουλο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η χρόνια μυελοειδής λευχαιμία, η πενταετής επιβίωση της οποίας έφτασε το 89%, από το 31% που ήταν το 2001, χάρη σε μία οικογένεια φαρμάκων που λέγονται αναστολείς της τυροσινικής κινάσης (σε αυτήν ανήκουν τα φάρμακα imatinib, dasatinib και nilotinib). Εξελίξεις υπάρχουν και σε πολλές άλλες αιματολογικές κακοήθειες. Το 2014, λ.χ., ο ΕΜΑ ενέκρινε τρία φάρμακα για τη χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία (ibrutinib, idelalisib και obinutuzumab), ενώ την τελευταία πενταετία έχουν επίσης εγκριθεί στην Ευρώπη η πομαλιδομίδη για το πολλαπλούν μυέλωμα και οι ουσίες πονατινίμπη και δεσιταμπίνη για τη χρόνια μυελοειδή λευχαιμία. Κάνε κλικ... και ενηµερώσου για την Ηπατίτιδα Β! VIRGR14NP / H ιστοσελίδα καθώς και το εργαλείο Path B που περιλαµβάνεται στα περιεχόµενα, αναπτύχθηκαν για να σας παρέχουν ενηµερωτικές πληροφορίες σχετικά µε:

14 14 Καρδιολογία Ολομέτωπη επίθεση σε θρομβώσεις, λιπίδια shutterstock Τα κλειδιά της μεγάλης και συνεχιζόμενης μείωσης στη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα Η τεράστια βελτίωση στα καρδιαγγειακά αποδίδεται επίσης στον περιορισμό του καπνίσματος και στην καλύτερη ρύθμιση της υπέρτασης Η μείωση στη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελεί διαχρονικά το success story της Ιατρικής και είναι τόσο μεγάλη, ώστε σε χώρες όπως οι ΗΠΑ ο καρκίνος κοντεύει πλέον να ξεπεράσει τα καρδιαγγειακά ως κύρια αιτία θανάτου του πληθυσμού. Οι ειδικοί αποδίδουν την τεράστια βελτίωση στα καρδιαγγειακά στον περιορισμό του καπνίσματος, στον έλεγχο της χοληστερόλης με τις στατίνες, στην καλύτερη ρύθμιση της υπέρτασης με προηγμένες φαρμακευτικές θεραπείες, στις προόδους στην επεμβατική καρδιολογία με τα στεντ και άλλες μεθόδους, και βεβαίως στα προγράμματα περιοδικού προληπτικού ελέγχου (τσεκάπ). Η τελευταία πενταετία δεν υστέρησε σε καλά νέα, ενώ ακόμη περισσότερα αναμένονται στα χρόνια που έρχονται. Για τις θρομβώσεις. «Σίγουρα τα πιο καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας πενταετίας στην καρδιολογία είναι τα νεότερα από του στόματος αντιπηκτικά (δαβιγατράνη, απιξαμπάνη, ριβαροξαμπάνη και αναμένεται σύντομα η εντοξαμπάνη)» λέει ο κ. Δημήτρης Ρίχτερ, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λιπιδιολογίας και διευθυντής της Β Καρδιολογικής Κλινικής της Ευρωκλινικής Αθηνών. «Τα φάρμακα αυτά είναι πολύ πιο εύχρηστα, δεν χρειάζονται τακτικές μετρήσεις για τη ρύθμιση των επιπέδων τους, δεν επηρεάζονται από την τροφή και μειώνουν τις εγκεφαλικές αιμορραγίες σε σημαντικό βαθμό συγκριτικά με τη βαρφαρίνη (είναι το παλαιότερο κλασικό αντιπηκτικό που κυκλοφορεί εδώ και 50 χρόνια). Νεότερες μελέτες δείχνουν πως ένα εξ αυτών, η ριβαροξαμπάνη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ύστερα από έμφραγμα σε συνδυασμό με τα γνωστά αντιαιμοπεταλιακά». Υπέρταση. Στην υπέρταση η πιο σημαντική εξέλιξη ήταν ο τριπλός συνδυασμός φαρμάκων που αυξάνει σημαντικά τη συμμόρφωση των ασθενών οι οποίοι χρειάζονται πολλά φάρμακα για να ρυθμίσουν την πίεσή τους εκτιμά ο κ. Ρίχτερ. Οι τριπλοί συνδυασμοί που κυκλοφόρησαν περιέχουν «ένα φάρμακο από την οικογένεια των ανταγωνιστών υποδοχέων αγγειοτασίνης ΙΙ (βαλσαρτάνη, ολμεσαρτάνη και αναμένεται σύντομα η περινδοπρίλη) σε συνδυασμό με τον ανταγωνιστή ασβεστίου αμλοδιπίνη και το διουρητικό υδροχλωροθειαζίδη, σε όλες τις δυνατές δοσολογικές μεταξύ τους σχέσεις» σημειώνει. Λιπίδια. Στα λιπίδια πολύ σημαντική είναι η μελέτη IMPROVE-IT. «Πρόκειται για την πρώτη μελέτη που δείχνει καρδιαγγειακό όφελος και μείωση καρδιαγγειακών συμβάντων με ένα φάρμακο, την εζετιμίμπη, που δεν ανήκει στην κατηγορία των στατινών, έπειτα από οξύ στεφανιαίο σύνδρομο» εξηγεί ο κ. Ρίχτερ. «Η μελέτη αυτή μας βοήθησε να ανακαλύψουμε νεότερα χαμηλά όρια της LDL (είναι η κακή χοληστερόλη) στα οποία έχουμε όφελος, φθάνοντας την LDL στα 55 mg/dl για πρώτη φορά με απόλυτη ασφάλεια και καρδιαγγειακό όφελος». Νεότερα καινοτόμα φάρμακα που θα μπορούσε να είναι καταλυτικά στην αντιμετώπιση της αθηρωματικής νόσου στο μέλλον είναι οι επονομαζόμενοι αναστολείς των υποδοχέων PCSK9. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν η εβολοκουμάμπη και η αλιροκουμάμπη που χορηγούνται με υποδόρια ένεση 1 ή 2 φορές τον μήνα, μειώνουν τη LDL κατά 50% και συγχορηγούνται με άλλα φάρμακα που έχουν δείξει καρδιαγγειακό όφελος, όπως οι στατίνες και η εζετιμίμπη. Οι αναστολείς των υποδοχέων PCSK9 βρίσκονται σε φάση έγκρισης από τις ρυθμιστικές Αρχές, ενώ σε περίπου τρία χρόνια αναμένονται οι επονομαζόμενες μελέτες συμβάντων με αυτά. Στις μελέτες αυτές δεν εξετάζεται μόνο η μείωση της χοληστερόλης, αλλά και η ελάττωση των εμφραγμάτων και των θανάτων εξηγεί ο κ. Ρίχτερ. Μια άλλη σημαντική εξέλιξη της τελευταίας πενταετίας είναι η κυκλοφορία νέων συνδυασμών φαρμάκων και για τη μεικτή δυσλιπιδαιμία, όπως αποκαλείται επιστημονικά το να έχει κάποιος ταυτοχρόνως αυξημένη χοληστερόλη ή/και τριγλυκερίδια. «Πέραν του συνδυασμού στατίνης-εζετιμίμπης που υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια, κυκλοφόρησαν οι συνδυασμοί στατίνης (σιμβαστατίνης και πραβαστατίνης) με φενοφιβράτη για ασθενείς οι οποίοι έχουν υψηλή LDL, υψηλά τριγλυκερίδια και χαμηλή HDL (είναι η καλή χοληστερόλη)» λέει ο κ. Ρίχτερ. Καρδιακή ανεπάρκεια. Και μετά ήταν το πρώτο φάρμακο για την καρδιακή ανεπάρκεια, το LCZ696, το οποίο συγκρίθηκε όχι σε συνδυασμό αλλά απέναντι στην υπάρχουσα καθιερωμένη θεραπεία και δείχνει να έχει σημαντική υπεροχή. Το φάρμακο αυτό δεν έχει ακόμη εγκριθεί από τις ρυθμιστικές Αρχές διευκρινίζει ο κ. Ρίχτερ. Θεραπεία με εμπόδια Οι Ελληνες ωφελήθηκαν από τις εξελίξεις στην αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων αλλά με καθυστέρηση κάποιων ετών και σε αρκετές περιπτώσεις βάζοντας βαθιά το χέρι στην τσέπη. «Παλαιότερα η Ελλάδα ήταν σε ό,τι αφορούσε τα φάρμακα που κυκλοφορούσαν μέσα στις τρεις πρώτες χώρες στην Ευρώπη, αλλά σήμερα βρισκόμαστε κάτω από τη μέση της ευρωπαϊκής κατάταξης» λέει ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λιπιδιολογίας Δημήτρης Ρίχτερ. «Εστω και με καθυστέρηση όμως, έρχονται όλα τα νέα φάρμακα. Ωστόσο αρκετά από αυτά έχουν σημαντική συμμετοχή την οποία καλούνται να πληρώσουν οι ασθενείς και αυτό δεν μπορούν όλοι να το κάνουν».

15

16 16 Ασθμα δράσης β2-διεγέρτης με γρήγορη έναρξη δράσης, η φορμοτερόλη». Η ρυθμιστική θεραπεία, από την άλλη πλευρά, έχει ως βάση τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, που είναι παλαιά και δοκιμασμένα φάρμακα και στους περισσότερους ασθενείς δεν έχουν σημαντικές παρενέργειες. Η αποτελεσματικότητα των κορτικοστεροειδών αυξάνεται όταν συνδυάζονται με τα βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης (φορμοτερόλη, σαλμετερόλη), κατά τον κ. Μπακάκο. Οι σταθεροί αυτοί συνδυασμοί, που χορηγούνται συνήθως σε μία συσκευή, θεωρούνται σήμερα η βάση της θεραπευτικής παρέμβασης στο άσθμα, σύμφωνα με τους δύο ειδικούς. Αλλα ρυθμιστικά φάρμακα είναι η μοντελουκάστη και η θεοφυλλίνη, με ισχυρότερο το πρώτο, μια και η δεύτερη επιλογή είναι χαμηλής αποτελεσματικότητας και με συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες. Shutterstock Κάθε ασθενής και η θεραπεία του Προσαρμογή ανάλογα με τους παράγοντες που το πυροδοτούν, την κλινική εικόνα και το επίπεδο της φλεγμονής Η συχνότητα* του άσθματος στην Ελλάδα 0-9 ετών 3,8% ετών 7,9% ετών 8,8% ετών 9% Πάνω από 70 ετών * Ποσοστό επί τοις εκατό (%) του πληθυσμού της εκάστοτε ηλικίας Τι δείχνουν οι αριθμοί 11,8% 235 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν άσθμα 860 Ελληνες έχουν άσθμα Η τελευταία δεκαετία χαρακτηρίστηκε από σημαντικά βήματα προόδου στην επίτευξη της καλύτερης δυνατής ρύθμισης των ασθενών με άσθμα, αλλά και στον εντοπισμό όσων έχουν τις περισσότερες πιθανότητες παροξυσμών της νόσου. Οι μεγαλύτερες βελτιώσεις αφορούν τον τομέα των ρυθμιστικών φαρμάκων, δηλαδή αυτών που παίρνουν οι ασθενείς για να διατηρούν τη νόσο τους υπό έλεγχο και να αποφεύγουν τις κρίσεις. Οπως εξηγούν οι συντονιστές της Ομάδας Βρογχικού Ασθματος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας Στέλιος Λουκίδης, αναπληρωτής καθηγητής Πνευμονολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, και Πέτρος Μπακάκος, επίκουρος καθηγητής Πνευμονολογίας στο ίδιο Πανεπιστήμιο, η θεραπεία για το άσθμα προσαρμόζεται σε κάθε ασθενή ξεχωριστά, αναλόγως με τους παράγοντες που το πυροδοτούν (λ.χ. γύρη, ακάρεα οικιακής σκόνης, άσκηση, κάπνισμα), τη βαρύτητα της κλινικής εικόνας (δηλαδή το πόσο έντονα είναι τα συμπτώματα) και το επίπεδο της φλεγμονής. Στα γενικά μέτρα που συνιστώνται στους ασθενείς συμπεριλαμβάνονται η αποφυγή των αλλεργιογόνων και της έκθεσης σε δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες και ερεθιστικούς παράγοντες. Στα ειδικά ανήκουν τα φάρμακα, που συνήθως δίνονται με τη μορφή εισπνοών και διακρίνονται σε ανακουφιστικά και ρυθμιστικά. Τα ανακουφιστικά φάρμακα είναι αυτά που λαμβάνονται όταν κάποιος έχει έντονα συμπτώματα ή μια κρίση άσθματος, ενώ τα ρυθμιστικά λαμβάνονται για να σταματήσει η φλεγμονή των αεραγωγών που σηματοδοτεί το άσθμα και να αποτραπεί η εμφάνιση συμπτωμάτων και κρίσεων. Τα ρυθμιστικά φάρμακα λαμβάνονται συνήθως μία ή δύο φορές την ημέρα και δεν πρέπει να διακόπτονται όταν το άσθμα ρυθμίζεται, εάν δεν προηγηθεί συνεννόηση με τον γιατρό. «Ολοι οι ασθενείς με άσθμα θα πρέπει να έχουν στη διάθεσή τους ένα εισπνεόμενο ανακουφιστικό φάρμακο, με συνηθέστερη επιλογή τη σαλβουταμόλη που είναι ένας βραχείας δράσης β2-διεγέρτης που επιδρά πολύ γρήγορα», λέει ο κ. Λουκίδης. «Ως ανακουφιστικό φάρμακο θεωρείται και ένας μακράς Το σοβαρό άσθμα Οι ασθενείς με σοβαρό άσθμα, που αποτελούν το 3%-5% των πασχόντων, είναι μια ειδική κατηγορία, καθώς το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι πως δεν μπορούν να ελέγξουν τη νόσο τους παρά τη θεραπεία, η οποία κατά κανόνα συμπεριλαμβάνει υψηλές δόσεις εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών. Γι αυτόν Tip Η ιστοσελίδα που έχει δημιουργηθεί από ιατρούς-μέλη της Ομάδας Ασθματος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας μπορεί να δώσει κάθε πληροφορία που αφορά θεραπεία, ενώ υπάρχει η δυνατότητα για τους ασθενείς να αποστείλουν τις απορίες τους ανώνυμα και να πάρουν έγκυρες κατευθύνσεις από τους ειδικούς. τον λόγο, λένε οι ειδικοί, μπορεί να χρειάζονται καθημερινά χαμηλή δόση κορτικοστεροειδών από το στόμα. Ειδικά, όμως, οι πάσχοντες από σοβαρό αλλεργικό άσθμα μπορεί να χρειασθούν ένα μονοκλωνικό αντίσωμα, που λέγεται ομαλιζουμάμπη (omalizumab), ως πρώτης επιλογής θεραπευτική προσέγγιση. Μια νέα προσθήκη στη θεραπεία του άσθματος είναι το αντιχολινεργικό μακράς δράσης τιοτρόπιο που λαμβάνεται με τη μορφή respimat. Το φάρμακο αυτό εγκρίθηκε τον Σεπτέμβριο του 2014 για τους ασθενείς που εξακολουθούν να έχουν μη ελεγχόμενο άσθμα και έτσι παρουσιάζουν συχνές παροξύνσεις, παρά τη λήψη σταθερού συνδυασμού φαρμάκων με επαρκή δοσολογία σε εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή και μακράς δράσης β2-διεγέρτες. Το μέλλον Στις νεότερες θεραπείες, που ακόμη μελετώνται και επομένως δεν κυκλοφορούν, συμπεριλαμβάνονται πιο απλουστευμένα αλλά συγχρόνως αποτελεσματικά σχήματα, όπως αυτό του σταθερού συνδυασμού φουροϊκής φλουτικαζόνης και βιλαντερόλης, που θα χορηγείται μία φορά ημερησίως. Υπό έρευνα βρίσκονται επίσης στοχευμένες βιολογικές θεραπείες, που προορίζονται για μικρό αριθμό πασχόντων από σοβαρό άσθμα οι οποίοι διαθέτουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Παράδειγμα τέτοιων θεραπειών είναι τα πειραματικά φάρμακα αντι-il-5, τα οποία στοχεύουν μια ουσία που λέγεται ιντερλευκίνη 5. Μελέτες δείχνουν ότι τα αντι-il-5, στα οποία ανήκουν η ρεσλιζουμάμπη (reslizumab), η μπενραλιζουμάμπη (benralizumab) και η μεπολιζουμάμπη (mepolizumab), μπορούν να βοηθήσουν τους ασθενείς αυτούς, μειώνοντας τις παροξύνσεις της νόσου και βελτιώνοντας την ποιότητα της ζωής τους.

17 Ερευνα 17 Shutterstock Η διατροφή που προστατεύει από την Αλτσχάιμερ Ποια τρόφιμα ωφελούν την υγεία του εγκεφάλου και κάθε πότε πρέπει να καταναλώνονται Ενα πρόγραμμα διατροφής που μπορεί να μειώσει κατά το ήμισυ τον κίνδυνο να εκδηλώσει κάποιος τη νόσο Αλτσχάιμερ επινόησαν επιστήμονες από τις ΗΠΑ. Υποστηρίζουν δε ότι το πρόγραμμα, το οποίο είναι γνωστό με το ακρωνύμιο MIND (σημαίνει μυαλό στα αγγλικά), μπορεί να προστατεύει από τη νόσο ακόμη και αν δεν ακολουθείται πιστά, αλλά εν μέρει. Το πρόγραμμα χωρίζει τα τρόφιμα σε 15 ομάδες, οι 10 εκ των οποίων ωφελούν την υγεία του εγκεφάλου και πρέπει να αποτελούν τον κορμό της διατροφής. Οι υπόλοιπες πέντε τη βλάπτουν και πρέπει να περιοριστεί δραστικά η κατανάλωσή τους. Τα ωφέλιμα τρόφιμα είναι τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα υπόλοιπα είδη λαχανικών, οι ξηροί καρποί, τα διάφορα είδη μούρων (π.χ. βατόμουρα, φράουλες), τα διάφορα είδη φασολιών, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα ψάρια, τα πουλερικά, το ελαιόλαδο και το κρασί. Τα επιβλαβή τρόφιμα είναι τα κόκκινα κρέατα, το βούτυρο, η μαργαρίνη, τα τυριά και τα κάθε είδους γλυκίσματα, τηγανητά και πρόχειρα φαγητά. Τα ωφέλιμα τρόφιμα πρέπει να καταναλώνονται ως εξής: n Σε ημερήσια βάση: τουλάχιστον τρεις μερίδες δημητριακών ολικής άλεσης, μία σαλάτα και ένα είδος βραστού λαχανικού, καθώς και ένα ποτηράκι κρασί. n Σχεδόν καθημερινά: λίγοι ξηροί καρποί ως σνακ. n Μέρα παρά μέρα: φασόλια (κάθε είδους). n Τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα: πουλερικά και μούρα. n Τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα: ψάρια. Από τα τρόφιμα που βλάπτουν την υγεία του εγκεφάλου, το βούτυρο πρέπει να περιοριστεί σε λιγότερο από μία κουταλιά την ημέρα, ενώ τα τυριά, τα τηγανητά και τα πρόχειρα φαγητά πρέπει να καταναλώνονται σπανιότερα από μία φορά την εβδομάδα. Το πρόγραμμα επινόησαν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Rush στο Σικάγο, με επικεφαλής τη δρα Μάρτα Μόρις, καθηγήτρια και διευθύντρια του Τομέα Διατροφής και Διατροφικής Επιδημιολογίας. Οπως εξηγούν οι ερευνητές στο τρέχον τεύχος της επιθεώρησης «Alzheimers & Dementia» όπου δημοσιεύεται η μελέτη τους, το πρόγραμμα MIND βασίζεται στα επιστημονικά στοιχεία που έχουν προκύψει έπειτα από δεκαετίες κλινικών μελετών για τα τρόφιμα και τα θρεπτικά συστατικά που ωφελούν, βλάπτουν ή δεν επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου. Συνολικά, συμμετείχαν στη μελέτη 923 συνταξιούχοι εθελοντές, οι 144 από τους οποίους εμφάνισαν νόσο Αλτσχάιμερ έως το τέλος της. Οπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, όσοι εθελοντές άθελά τους ακολουθούσαν πιστά τις επιταγές του προγράμματος MIND είχαν κατά 53% λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν τη νόσο, ενώ όσοι το ακολουθούσαν μέτρια είδαν τον κίνδυνο να μειώνεται κατά περίπου 35%. C M Y CM MY CY MY K

18 18 Σπάνιες παθήσεις 48 νέα φάρμακα για σπάνια νοσήματα ενέκρινε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ) από το 2010 Ξεκλειδώνουν τα μυστικά τους Shutterstock Αν και μια ασθένεια αποκαλείται «σπάνια» όταν προσβάλλει λιγότερους από 5 ανθρώπους ανά πληθυσμού, τα σπάνια νοσήματα είναι τόσο πολλά (υπολογίζεται ότι φτάνουν τις 7.000) ώστε τελικά προσβάλλουν σχεδόν 30 εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρωπαϊκή Ενωση και γύρω στα 350 εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται περί τους Ελληνες, όλων των ηλικιών Ούτε ένα ούτε δύο, αλλά 48 νέα φάρμακα για σπάνια νοσήματα ενέκρινε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ) από το 2010 έως σήμερα. Στο στάδιο της ανάπτυξης, εξάλλου, βρίσκονται άλλα 450, με το ένα στα τρία να αφορούν σπάνιους καρκίνους. Η εκδήλωση μιας σπάνιας ασθένειας από μόνη της αποτελεί πλήγμα για τους ασθενείς, διότι αφενός συχνά έρχεται έπειτα από χρόνια απέλπιδων επισκέψεων και λανθασμένων διαγνώσεων από τους γιατρούς, αφετέρου δεν είναι διόλου σίγουρο ότι θα υπάρχει θεραπεία γι αυτήν. Ωστόσο, η βιοφαρμακευτική έρευνα έχει εισέλθει σε μια νέα, συναρπαστική εποχή. Για τον ΕΜΑ, το 2014 υπήρξε χρονιά-ορόσημο στον τομέα των σπάνιων παθήσεων, διότι όχι μόνο ενέκρινε 17 φάρμακα για ισάριθμες νόσους (τα περισσότερα έως σήμερα στην ιστορία του), αλλά άρχισε να εξετάζει τους φακέλους για ακόμα 21, ενώ το 2013 είχε εγκρίνει 11 φάρμακα και εξέταζε τους φακέλους άλλων 14. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ένωση φαρμακευτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ PhRMA σε πρόσφατη έκθεσή της αναφέρει πως υπό έρευνα βρίσκονται σχεδόν 450 φάρμακα και εμβόλια για σπάνιες παθήσεις. Περισσότερα από ένα στα τρία από αυτά αφορούν σπάνιους καρκίνους, ενώ πολλά άλλα αφορούν γενετικά νοσήματα, νευρολογικές παθήσεις, λοιμώδεις νόσους και αυτοάνοσες διαταραχές. Μεταξύ των φαρμάκων που εγκρίθηκαν την τελευταία πενταετία συμπεριλαμβάνονται: n Το πρώτο (λέγεται ataluren) για τη θεραπεία μιας υποομάδας της μυϊκής δυστροφίας Duchenne n Το πρώτο (afamelanotide) για την ερυθροποιητική πρωτοπορφυρία (είναι μια σπάνια γενετική ασθένεια που προκαλεί δυσανεξία στο φως). n Το πρώτο (είναι γνωστό ως rhgalns) για ένα σοβαρό κληρονομικό σύνδρομο που λέγεται Morquio A. n Το πρώτο (siltuximab) για την πολυκεντρική νόσο του Castleman (είναι μία πάθηση των λεμφαδένων). Εγκρίθηκε επίσης το πρώτο φάρμακο (Holoclar) με βλαστοκύτταρα (προορίζεται για μια ασθένεια των ματιών που λέγεται ανεπάρκεια επιχειλίων βλαστικών κυττάρων), το πρώτο (λομιταπίδη) για την ομόζυγο οικογενή υπερχοληστερολαιμία (όταν η χοληστερίνη είναι πάρα πολύ υψηλή λόγω κληρονομικότητας), αλλά και φάρμακα για τη σοβαρή ηπατική φλεβοαποφρακτική νόσο (defibrotide), την έλλειψη ορισμένων ηπατικών ενζύμων (πρωτογενές χολικό οξύ), το σύνδρομο Cushing (ketoconazole), τη νόσο Gaucher (eliglustat, velaglucerase, taliglucerase), τη μεγαλακρία (pasireotide) και πολλά άλλα. «Οι εξελίξεις αυτές αποτελούν μια πάρα πολύ καλή αρχή, αλλά γεγονός παραμένει πως αυτή τη στιγμή υπάρχει θεραπεία για λιγότερο από το 5% όλων των σπάνιων παθήσεων», λέει ο καθηγητής Πνευμονολογίας Δημοσθένης Μπούρος, πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας Σπάνιων Παθήσεων και Ορφανών Φαρμάκων (ΕΕΣΠΟΦ). «Ευτυχώς, όμως, η έρευνα προχωρά με εντατικούς ρυθμούς και ελπίζουμε πως στο εγγύς μέλλον θα εγκριθούν πολύ περισσότερα». Για ασθένειες των πνευμόνων Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, π.χ., δεν υπήρχε ειδική θεραπεία για μια σοβαρή ασθένεια των πνευμόνων που λέγεται ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση (προκαλεί ουλές στους πνεύμονες), αλλά τώρα υπάρχουν δύο (πιρφενιδόνη, νιντεδανίμπη) που βελτιώνουν σημαντικά την πρόγνωση των ασθενών, κατά τον κ. Μπούρο. Κατ αντίστοιχο τρόπο, για την αντιμετώπιση μιας άλλης σπάνιας πάθησης, της πνευμονικής αρτηριακής υπέρτασης (ΠΑΥ), έχουν επινοηθεί την τελευταία δεκαετία τρεις κατηγορίες φαρμάκων που στοχεύουν συγκεκριμένους μοριακούς μηχανισμούς και υπάρχουν πλέον πολλά φάρμακα εναντίον της, με πιο πρόσφατα εγκεκριμένα τα riociguat και macitentan. Σε προχωρημένο στάδιο των κλινικών δοκιμών, εξάλλου, βρίσκεται ένα άλλο (selexipag). Και στην κυστική ίνωση, όμως, υπάρχουν ενθαρρυντικές εξελίξεις, οι οποίες έχουν πλέον αυξήσει σημαντικά το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών. Στα νέα όπλα για την αντιμετώπιση διαφόρων μορφών της συμπεριλαμβάνονται οι ουσίες ivacaftor, μαννιτόλη και tobramycin. Σπάνιοι καρκίνοι Το πράσινο φως άναψε την τελευταία πενταετία και για φάρμακα που αφορούν σπάνιους και δύσκολους στην αντιμετώπισή τους καρκίνους. Ετσι, εγκρίθηκε, π.χ., η ουσία olaparib για τον καρκίνο των ωοθηκών, των σαλπίγγων και του περιτοναίου σε γυναίκες με συγκεκριμένες γονιδιακές μεταλλαγές, το ibrutinib για το λέμφωμα από κύτταρα μανδύα, το ramucirumab για τον προχωρημένο γαστρικό καρκίνο ή το αδενοκαρκίνωμα της γαστροοισοφαγικής συμβολής και το mastinib για τους γαστρεντερικούς όγκους στρώματος και τα παγκρεατικά νεοπλάσματα. Εγκρίθηκαν επίσης τα cabozantinib και vandetanib για τα νεοπλάσματα του θυρεοειδούς, αλλά και το ruxolitinib για δύο μορφές καρκίνου: την αληθή πολυκυτταραιμία (χαρακτηρίζεται από υπερπαραγωγή κυττάρων του αίματος που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές καρδιαγγειακές επιπλοκές, όπως έμφραγμα και εγκεφαλικό) και την μυελοΐνωση (χαρακτηρίζεται από αλλοίωση του μυελού των οστών). Φάρμακα που μελετώνται ανά κατηγορία σπάνιων παθήσεων (μερικά φάρμακα ταξινομούνται σε περισσότερες από μία κατηγορίες) Αυτοάνοσες Αιματολογικές Καρκίνοι Αιματολογικοί καρκίνοι Σχετιζόμενες με τον καρκίνο Καρκίνοι του δέρματος Καρδιαγγειακά νοσήματα Πεπτικές διαταραχές Οφθαλμολογικές παθήσεις Γενετικά νοσήματα Διαταραχές ανάπτυξης Λοιμώδη νοσήματα Νευρολογικές ασθένειες Αναπνευστικές παθήσεις Δερματολογικές ασθένειες ΠΗΓΗ: PhRMA

19 14 νέα φάρμακα για σπάνια και συχνά νοσήματα ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή 7νέα φάρμακα εισηγήθηκε προς έγκριση η αρμόδια επιτροπή του ΕΜΑ Νέες εγκρίσεις Ποδαρικό με το δεξί για το 2015 Μπαράζ θετικών γνωμοδοτήσεων από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Επτά νέα φάρμακα εισηγήθηκε η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) να εγκριθούν στην Ευρώπη το πρώτο τρίμηνο του 2015, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε 14 για σπάνια και συχνά νοσήματα. Αν και οι εισηγήσεις της Επιτροπής Φαρμακευτικών Προϊόντων για Χρήση σε Ανθρώπους (CMPHU) του ΕΜΑ δεν είναι δεσμευτικές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνήθως τις ακολουθεί. Ειδικότερα, στις θετικές γνωμοδοτήσεις της CMPHU συμπεριλαμβάνεται το φάρμακο lenvatinib που προορίζεται για ενηλίκους με «προοδευτικά εξελισσόμενο, τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό διαφοροποιημένο καρκίνωμα του θυρεοειδούς, των οποίων η νόσος εξελίσσεται παρά τη λήψη ραδιενεργού ιωδίου», σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωσή της. Η θετική γνωμοδότηση της Επιτροπής βασίστηκε στα ευρήματα μελέτης που έδειξε ότι οι ασθενείς που πήραν το φάρμακο έζησαν κατά μέσο όρο 14,7 μήνες περισσότερους χωρίς εξέλιξη της νόσου τους. Η CMPHU εισηγήθηκε επίσης την έγκριση ενός στοχευμένου φαρμάκου για τη θεραπεία ενηλίκων με μια σπάνια μορφή καρκίνου του πνεύμονα. Οπως εξηγεί, πρόκειται για το φάρμακο ceritinib που προορίζεται για τους πάσχοντες από τον επονομαζόμενο θετικό στο ALK μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Το ALK, μια πρωτεΐνη που προάγει την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων, ανευρίσκεται σε μικρό ποσοστό (2%-7%) των πασχόντων από μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, αναφέρει η CMPHU. Και διευκρινίζει πως το νέο φάρμακο προορίζεται για τους ασθενείς με προχωρημένη νόσο οι οποίοι έχουν ήδη υποβληθεί στις υπάρχουσες θεραπείες. Η Επιτροπή εισηγήθηκε επίσης νωρίτερα εφέτος να εγκριθεί ένα νέο εμβόλιο για τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), το οποίο περιέχει εννέα υποτύπους του και έτσι προστατεύει από πέντε στελέχη περισσότερα απ όσα το εμβόλιο που ήδη κυκλοφορεί. Οπως το υπάρχον, έτσι και το νέο εμβόλιο προορίζεται για προστασία από καρκίνους που σχετίζονται με το σεξ, όπως ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, του πρωκτού, του πέους κ.λπ. Θετικές γνωμοδοτήσεις εξέδωσε επίσης η CHPHU και για δύο συνδυασμένα φάρμακα. Το ένα, που περιέχει τις ουσίες netupitant και palonosetron, προορίζεται για την πρόληψη της ναυτίας και του εμέτου που προκαλούνται από τη χημειοθεραπεία, ενώ το δεύτερο (περιέχει τις ουσίες empagliflozin και μετφορμίνη) για την αντιμετώπιση του σακχαρώδους διαβήτη τύπου ΙΙ. Ενα άλλο φάρμακο που επίσης έλαβε θετική γνωμοδότηση είναι το voriconazole, το οποίο προορίζεται για τη θεραπεία μυκητιάσεων. Για νεφρούς και αδυνάτισμα Η Επιτροπή εισηγήθηκε να εγκριθεί και ένα φάρμακο για μια σπάνια νόσο των νεφρών. Το φάρμακο λέγεται Στις θετικές γνωμοδοτήσεις συμπεριλαμβάνεται και ένα φάρμακο για τη θεραπεία ενηλίκων με μια σπάνια μορφή καρκίνου του πνεύμονα 19 tolvaptan και προορίζεται για «να επιβραδύνει την εξέλιξη της ανάπτυξης κύστεων και της έκπτωσης της νεφρικής λειτουργίας σε ενήλικους ασθενείς με αυτοσωμική επικρατούσα πολυκυστική νόσο των νεφρών (ADPKD)», ανακοίνωσε η CMPHU. Και διευκρίνισε πως κατάλληλοι ασθενείς είναι όσοι έχουν φυσιολογική έως μετρίως μειωμένη νεφρική λειτουργία, αλλά ταχέως εξελισσόμενη ADPKD. Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι το tolvaptan είναι ήδη εγκεκριμένο στην Ευρώπη για την υπονατριαιμία (έτσι αποκαλούνται επιστημονικά τα παθολογικά χαμηλά επίπεδα νατρίου στο αίμα), αλλά σε διαφορετικές δοσολογίες από αυτές που συνιστώνται για τη συγκεκριμένη νόσο των νεφρών. Εγκεκριμένη για τον τύπου 2 διαβήτη και πλέον (από τις 27 Μαρτίου 2015) για το αδυνάτισμα είναι και η λιραγλουτίδη, ένα ενέσιμο φάρμακο που χορηγείται σε διαφορετικές δοσολογίες για τις δύο νόσους. Η CMPHU είχε εκδώσει θετική γνωμοδότηση για τη λιραγλουτίδη νωρίτερα εφέτος, συνιστώντας να εγκριθεί «για τον έλεγχο του σωματικού βάρους σε υπέρβαρους ή παχύσαρκους ενηλίκους» και «σε συνδυασμό με μια διατροφή μειωμένων θερμίδων και φυσική δραστηριότητα». Η λιραγλουτίδη, που θα διατίθεται μόνο με ιατρική συνταγή, προορίζεται για άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) από 30 και πάνω ή από 27 και πάνω όταν συνυπάρχουν προβλήματα υγείας σχετιζόμενα με την παχυσαρκία, όπως υπέρταση, αυξημένη χοληστερόλη, αποφρακτική άπνοια στον ύπνο ή τύπου 2 διαβήτης. Η CMPHU εισηγήθηκε επίσης να επεκταθεί η χρήση του αντιιικού φαρμάκου οσελταμιβίρη, ώστε να συμπεριλάβει τη θεραπεία της γρίπης σε νήπια ηλικίας κάτω του 1 έτους. Πράσινο φως από την ΕΕ Μέσα στο 2015, εξάλλου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε 14 ακόμη φάρμακα για σπάνια και συχνά νοσήματα. Στις εγκρίσεις φαρμάκων για σπάνια νοσήματα ανήκουν το ruxolitinib για την αληθή πολυκυτταραιμία (μια σπάνια μορφή αιματολογικού καρκίνου), το holoclar για μια σπάνια πάθηση των ματιών, το eliglustat για τη νόσο Gaucher τύπου 1, το nintedanib για την ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση και το tobramycin για τις λοιμώξεις του αναπνευστικού στους πάσχοντες από κυστική ίνωση. Εγκρίθηκαν επίσης τα αντιβιοτικά tedizolid και dalbavancin για τις βακτηριακές λοιμώξεις του δέρματος, το safinamide για τη νόσο του Πάρκινσον, το vorapaxar για το έμφραγμα του μυοκαρδίου, τα secukinumab και apremilast για την ψωρίαση και την ψωριασική αρθρίτιδα, το dasabuvir για τη χρόνια ηπατίτιδα C, το ospemifene για τη δυσπαρευνία (είναι ο πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή) μετά την εμμηνόπαυση και ο συνδυασμός των φαρμάκων ombitasvir, paritaprevir και ritonavir για τη χρόνια ηπατίτιδα C.

20 20 Πρόληψη Εμβόλια δεν χρειάζονται μόνο τα παιδιά Ποια είναι αυτά που πρέπει να κάνουν έφηβοι και νεαροί ενήλικοι αλλά και οι ηλικιωμένοι Παγκόσμια Εβδομάδα Εμβολιασμών (24-30 Απριλίου 2015) 348% ήταν η αύξηση στα κρούσματα ιλαράς το 2013 σε σύγκριση με το 2007, αναφέρει το Ευρωπαϊκό Γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Τα εμβόλια έχουν σώσει περισσότερες ζωές από οποιαδήποτε άλλη παρέμβαση που αφορά τη δημόσια υγεία, αλλά δυστυχώς το 2013 μόνο στην Ευρώπη καταγράφηκαν κρούσματα ιλαράς αριθμός αυξημένος κατά 348% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο του 2007, αναφέρει το Ευρωπαϊκό Γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η αύξηση αυτή είναι ενδεικτική του πόσο (δεν) εμβολιαζόμαστε, ιδίως από την εφηβεία και μετά. Αιτία γι αυτό είναι πρωτίστως η αμέλεια και δευτερευόντως ο αδικαιολόγητος φόβος αρκετών ανθρώπων για την ασφάλεια των εμβολίων. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που παρουσίασε ο Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, πρόεδρος της Ελληνικής και της Παγκόσμιας Παιδιατρικής Εταιρείας, ένας στους δέκα γονείς στη χώρα μας παραδέχεται ότι διατηρεί επιφυλάξεις για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εμβολίων. Τα καλά νέα είναι πως παρά τις επιφυλάξεις τους, οι περισσότεροι γονείς εμβολιάζουν τα παιδιά τους, ιδίως κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής τους. «Στα βασικά εμβόλια που γίνονται στα μικρά παιδιά, δηλαδή σε αυτά για τη διφθερίτιδα, την ιλαρά, την ερυθρά, τον τέτανο, τον κοκίτη, την ανεμοβλογιά, τη μηνιγγίτιδα C και την ηπατίτιδα Β, έχουμε πολύ υψηλή εμβολιαστική κάλυψη, σύμφωνα και με έρευνες του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων» λέει η Μαρία Θεοδωρίδου, ομότιμη καθηγήτρια Παιδιατρικής και Λοιμωξιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Υπάρχει κάποια υστέρηση στον χρόνο που γίνονται ορισμένα εμβόλια και αυτό προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε. Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι αυτό, αλλά η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή». Στην εφηβεία Ποια εμβόλια χρειάζονται στην εφηβεία; «Η επαναληπτική δόση του τριπλού εμβολίου για διφθερίτιδα - τέτανο - κοκίτη, το τετραδύναμο εμβόλιο για τον μηνιγγιτιδόκοκκο και, ειδικά στα κορίτσια, το εμβόλιο για τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων, τον HPV» απαντά η κυρία Θεοδωρίδου. Το τετραδύναμο εμβόλιο του μηνιγγιτιδόκοκκου περιέχει τέσσερα στελέχη του (τα A, C, w135 και Y) και συνιστάται να γίνεται μία δόση του στις ηλικίες ετών. Το εμβόλιο εναντίον του HPV, που είναι γνωστός ως η αιτία του καρκίνου στον τράχηλο της μήτρας, συνιστάται στα κορίτσια ηλικίας 11 έως 18 ετών, στις νεαρές γυναίκες ηλικίας ετών αλλά και στους ομοφυλόφιλους άνδρες ηλικίας ετών, διότι τα ογκογόνα στελέχη του ιού HPV προκαλούν και άλλες μορφές καρκίνου όπως αυτοί του πρωκτού, του πέους και του στόματος (μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή). Πρέπει να επισημανθεί ότι οι νεαροί ενήλικοι που θέλουν να το κάνουν δωρεάν θα πρέπει να βιαστούν, διότι μετά τον Δεκέμβριο του 2016 το εμβόλιο θα χορηγείται δωρεάν μόνο στις εφήβους. Ερπης και πνευμονία Οι ενήλικοι δεν πρέπει να ξεχάσουν μετά την ηλικία των 60 το εμβόλιο του έρπητα ζωστήρα και μετά τα 65 το συζευγμένο 13δύναμο εμβόλιο για τον πνευμονιόκοκκο. Σύμφωνα με το αναθεωρημένο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού Ενηλίκων, συνιστάται σε όλους μία δόση του εμβολίου για τον έρπητα, εκτός αν πάσχει κανείς από χρόνιο πρόβλημα υγείας που αποτελεί αντένδειξη (αυτή είναι λ.χ. η περίπτωση της σοβαρής ανοσοανεπάρκειας). «Το εμβόλιο αυτό εισήχθη στο Εθνικό Πρόγραμμα επειδή πάρα πολλοί ηλικιωμένοι αναπτύσσουν έρπη ζωστήρα και απομένουν με νευραλγία, που πραγματικά τους κάνει να υποφέρουν» εξηγεί η κυρία Θεοδωρίδου. Υπολογίζεται ότι ένας στους τέσσερις ανθρώπους εκδηλώνει μεθερπητική νευραλγία κάποια στιγμή στη ζωή του, αλλά μετά τα 60 η συχνότητά της αυξάνεται και μετά τα 70 φτάνει το 50% των ενηλίκων. Οι ηλικιωμένοι χρειάζονται επίσης το συζευγμένο εμβόλιο του πνευμονιοκόκκου, το οποίο μάλιστα έλαβε προσφάτως επέκταση της ένδειξής του από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) και μπορεί πλέον να χορηγείται για πρόληψη της πνευμονίας σε όλα τα άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω. Η επέκταση αυτή έγινε διότι «οι ενήλικοι κάνουν κυρίως διεισδυτικές πνευμονιοκοκκικές λοιμώξεις όπως η μηνιγγίτιδα και η βακτηριαιμία, ιδίως όταν είναι βαρείς καπνιστές» εξηγεί η κυρία Θεοδωρίδου. Στη χώρα μας χορηγείται δωρεάν μετά τα 18 χρόνια στις ομάδες υψηλού κινδύνου. shutterstock Οι εξελίξεις των τελευταίων ετών Την τελευταία πενταετία υπήρξε έγκριση και ευρεία διάθεση νέων, πολυδύναμων εμβολίων τα οποία παρέχουν ταυτόχρονα προστασία έναντι πολλών νοσημάτων (λ.χ. διφθερίτιδα, τέτανος, κοκίτης, πολιομυελίτιδα, αιμόφιλο ινφλουέντσας και ηπατίτιδα Β ή ιλαρά, παρωτίτιδα, ερυθρά και ανεμοβλογιά). Στόχος των πολυδύναμων εμβολίων είναι να βελτιωθεί η συμμόρφωση στο εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού, εξηγεί η καθηγήτρια Μαρία Θεοδωρίδου, προσθέτοντας πως τα εμβόλια αυτά έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα με τα παλαιότερα σχήματα και ανάλογες ανεπιθύμητες ενέργειες. Μία άλλη σημαντική εξέλιξη είναι η νέα γενιά συζευγμένων εμβολίων, με κύριους εκπροσώπους το τετραδύναμο μηνιγγιτιδοκοκκικό και το 13δύναμο του πνευμονιόκοκκου, ενώ τα εμβόλια για τον HPV και τον ροταϊό (είναι ένας ιός που προκαλεί οξεία γαστρεντερίτιδα) αποτελούν προϊόντα γενετικού ανασυνδυασμού. Το πιο πρόσφατα εγκριθέν εμβόλιο, τέλος, είναι αυτό για τον μηνιγγιτιδόκοκκο οροομάδας B, το οποίο όμως δεν εισήχθη στα φετινά Εθνικά Προγράμματα Εμβολιασμού Παιδιών, Εφήβων και Ενηλίκων, διότι απαιτείται ακόμα μελέτη για τον τρόπο εφαρμογής του όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, κατά την κυρία Θεοδωρίδου.

Οι τελευταίες εξελίξεις στον κλάδο του φαρμάκου

Οι τελευταίες εξελίξεις στον κλάδο του φαρμάκου Οι τελευταίες εξελίξεις στον κλάδο του φαρμάκου 1 Τρέχουσα Κατάσταση Έλλειψη χρηματοδότησης του ΕΟΠΥΥ αδυναμία διάθεσης σημαντικών φαρμάκων από Νοσοκομεία, Φαρμακεία ΕΟΠΥΥ, ιδιωτικά Φαρμακεία Συσσώρευση

Διαβάστε περισσότερα

SIGNIFICANT PRIORITIES OF HEALTH-CARE REFORM AND THE GREEK PHARMACEUTICAL INDUSTRY

SIGNIFICANT PRIORITIES OF HEALTH-CARE REFORM AND THE GREEK PHARMACEUTICAL INDUSTRY SIGNIFICANT PRIORITIES OF HEALTH-CARE REFORM AND THE GREEK PHARMACEUTICAL INDUSTRY Theodoros Tryfon President, Panhellenic Union of Pharmaceutical Industries MAY 14 2015 Vice president ELPEN Τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

9 Νοεμβρίου 2016, Πτολεμαΐδα

9 Νοεμβρίου 2016, Πτολεμαΐδα Η ανάγκη πρόσβασης των νοσούντων από σπάνιες παθήσεις στα φάρμακα, αλλά και η όσο το δυνατόν πιο πρώιμη διάγνωση των παθήσεων αυτών, καθώς η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στην πρόγνωση, τονίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ελπίδα Φωτιάδου. Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.

Ελπίδα Φωτιάδου. Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. Ελπίδα Φωτιάδου Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. Θεραπευτικό Πρωτόκολλο: Δέσμη οδηγιών διάγνωσης και θεραπείας μίας νόσου, με βάση τα πορίσματα και την κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

E-mail ηµοσιογραφική ιάσκεψη για την Καρδιακή Ανεπάρκεια ηµοσιογραφική Εστία 6 Ιουνίου 2016 Περίπου 250 άτομα πεθαίνουν κάθε χρόνο από καρδιακή ανεπάρκεια στην Κύπρο Ευθύνεται για το 1-5% των εισαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικός Κλάδος: Τάσεις & Προοπτικές Επιχειρηματικότητα, Καινοτομία & Απασχόληση

Φαρμακευτικός Κλάδος: Τάσεις & Προοπτικές Επιχειρηματικότητα, Καινοτομία & Απασχόληση Φαρμακευτικός Κλάδος: Τάσεις & Προοπτικές Επιχειρηματικότητα, Καινοτομία & Απασχόληση Κωνσταντίνος Μ. Φρουζής Πρόεδρος ΣΦΕΕ Αντιπρόεδρος & Γενικός Διευθυντής Novartis Hellas Μάιος 2014 Ο ΣΦΕΕ Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μία χημική ουσία (στερόλη), που αυξάνει στον οργανισμό με την κατανάλωση λιπαρών ουσιών.

Είναι μία χημική ουσία (στερόλη), που αυξάνει στον οργανισμό με την κατανάλωση λιπαρών ουσιών. Υψηλή Χοληστερίνη: Αίτια και Θεραπεία - Συνήθη Ερωτήματα των ασθενών στη Μαχόμενη Κλινική Γράφει: Αναστασία Μοσχοβάκη, Ιατρός Ειδικός Παθολόγος Τι είναι η χοληστερόλη; Είναι μία χημική ουσία (στερόλη),

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του;

Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του; Τι χρειάζεται να γνωρίζει ο ασθενής πριν αποφασίσει τη συμμετοχή του; Χ. Χριστοδούλου Παθολόγος- Ογκολόγος Δ/ντής Β' Ογκολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Metropolitan Ηθική αναγκαιότητα κλινικών μελετών Οι

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Μνημόνια και πολιτικές φαρμάκου

Μνημόνια και πολιτικές φαρμάκου Μνημόνια και πολιτικές φαρμάκου Πρόταση για μια άλλη πολιτική φαρμάκου Παρέμβαση Γιάννη Μπασκόζου στο 1 ο Συνέδριο της ΠΕΦ Στην Ελλάδα τα 4 τελευταία χρόνια, με επίκληση της ανάγκης αποπληρωμής του δημόσιου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ AΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ AΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ AΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Αθήνα 1 η Φεβρουαρίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σήμα κινδύνου για την επικίνδυνη αύξηση της επίπτωσης της καρδιακής ανεπάρκειας με ταυτόχρονη μείωση του μέσου

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ακούει την καρδιά σας!

Ακούει την καρδιά σας! Ακούει την καρδιά σας! Καρδιοαναπνευστική αποκατάσταση ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΛΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Όταν η καρδιά φέρνει τα πάνω κάτω Ένα οξύ καρδιολογικό πρόβλημα ή ένα χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες

εργαλείο αξιολόγησης για τη μέτρηση της επιβάρυνσης των μυοσκελετικών παθήσεων πρότυπα περίθαλψης που θα πρέπει να αναμένουν οι πολίτες Πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι με οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα λαμβάνουν τη βέλτιστη δυνατή περίθαλψη σε ολόκληρη την Ευρώπη: συστάσεις του EUMUSC.NET Σε συνεργασία με τον EULAR

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014

Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Ανακοίνωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΙΝCB για το 2013 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2014 Γεράσιμος Νοταράς, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ Η διεθνής οικονομική κρίση και τα μέτρα λιτότητας που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 10.10.2016 2016/2902(RSP) ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ εν συνεχεία της ερώτησης με αίτημα προφορικής απάντησης

Διαβάστε περισσότερα

Σε ποιες μορφές καρκίνου έχουμε τη μεγαλύτερη εξέλιξη και που έχουμε μείνει πίσω;

Σε ποιες μορφές καρκίνου έχουμε τη μεγαλύτερη εξέλιξη και που έχουμε μείνει πίσω; Συνέντευξη Κύριε Μούντζιο, ποιες είναι οι εξελίξεις που έχουμε στη φαρμακευτική αντιμετώπιση του καρκίνου; Τι το νεότερο υπάρχει σήμερα και τι περιμένουμε τα επόμενα χρόνια; Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ: ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ. Ομιλία του Υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Αναστάσιου Πετρόπουλου

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ: ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ. Ομιλία του Υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Αναστάσιου Πετρόπουλου ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ: ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ Ομιλία του Υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης κ. Αναστάσιου Πετρόπουλου Οι συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπουν την σύγκλιση του

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Δαπάνη Υγείας. Φαρμακευτική Δαπάνη. Καινοτομία. Μ. Ολλανδέζος Μ. Ολλανδέζος

Δαπάνη Υγείας. Φαρμακευτική Δαπάνη. Καινοτομία. Μ. Ολλανδέζος Μ. Ολλανδέζος Δαπάνη Υγείας Φαρμακευτική Δαπάνη Καινοτομία Μ. Ολλανδέζος Μ. Ολλανδέζος Δαπάνη υγείας ως % του ΑΕΠ χώρες του ΟΟΣΑ (2012) Καναδάς (e) Βέλγιο Ιαπωνία (e) Αυστρία Σουηδία Πηγή: OECD health data (Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Kόστος για τον ασθενή και το σύστημα υγείας από τη Γεωργία Παυλάκου Αντωνίου Πνευμονολόγο 2007: 300

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Η έλλειψη κεντρικού ελέγχου της αλυσίδας διακίνησης φαρμάκων και υγειονομικών υλικών, έχει σαν αποτέλεσμα μια σειρά επιβλαβών επιπτώσεων

Η έλλειψη κεντρικού ελέγχου της αλυσίδας διακίνησης φαρμάκων και υγειονομικών υλικών, έχει σαν αποτέλεσμα μια σειρά επιβλαβών επιπτώσεων Σύστημα παρακολούθησης της διακίνησης φαρμάκων και υγειονομικών υλικών, με στόχο τον εξορθολογισμό των δημόσιων δαπανών, την αναβάθμιση της δυνατότητας διοικητικής παρέμβασης και εν τέλει, μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

Για την υγεία της καρδιάς μας

Για την υγεία της καρδιάς μας Για την υγεία της καρδιάς μας Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος επηρεάζει όλες τις ηλικίες, άνδρες και γυναίκες και όλες τις κοινωνικές ομάδες και βέβαια αποτελεί ένα μύθο ότι πλήττει μόνο ηλικιωμένους, άνδρες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΕΙΑ. Ασπίδα στον καρκίνο η μεσογειακή διατροφή

ΥΓΕΙΑ. Ασπίδα στον καρκίνο η μεσογειακή διατροφή ΥΓΕΙΑ Ασπίδα στον καρκίνο η μεσογειακή διατροφή Κυρ, 12 Μάιος 2013, p.1 24 ΥΓΕΙΑ Ο φιλελεύθερος ΤΗΙ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Με την Κίκα Κασινίδου I β Y Μεσογειακή διατροφή ασπίδα για καρκίνο μαστού Σημαντικό επίτευγμα

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία

Οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία Οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία Κυριάκος Σουλιώτης 1, Χαράλαμπος Νάκος 2 1 Αναπληρωτής Καθηγητής Πολιτικής Υγείας & Αναπληρωτής Πρύτανη, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου 2 Φαρμακοποιός / Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ (Ο.Ι.Κ.Α.)

ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ (Ο.Ι.Κ.Α.) ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ (Ο.Ι.Κ.Α.) ΜΙΑ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΤΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Γ ΠΠ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΟΥΣ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΕΙΣ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρατεταµένη και πολύπλευρη

Διαβάστε περισσότερα

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας

Το φαρμακείο στην εποχή του internet. Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Το φαρμακείο στην εποχή του internet Παπαδόπουλος Γιάννης Φαρμακοποιός Οικονομολόγος Υγείας Χαρακτηριστικά της εποχής μας Χαρακτηριστικά της εποχής μας είναι: η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας η ευρεία

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού Θέση ύπνου των βρεφών και συχνότητα εμφάνισης του

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΛ. ΦΑΛΗΡΟΥ ΤΜΗΜΑ : ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΡΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΙΑΤΡΕΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ : ΑΓ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 77 ΠΛΗΡ. : ΤΣΟΥΜΑΝΗ ΑΛΙΚΗ ΤΗΛ.: 210 98.39.373 ΔΕΛΤΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 8 Μαρτίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους δυο θανάτους, ασθενών με Χρόνια Νεφρική Νόσο, οφείλεται σε καρδιαγγειακό επεισόδιο και όχι στη νόσο αυτή καθ αυτή!!! Αυτό ανέφερε

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΑΠΟ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ

ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΑΠΟ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΑΠΟ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ ΜΕΛΟΣ Δ.Σ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ Η προσέγγιση του θέματος της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Δ. ΠΕΚΤΑΣΙΔΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Δ. ΠΕΚΤΑΣΙΔΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Δ. ΠΕΚΤΑΣΙΔΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Το 2015 καταγράφηκαν παγκοσμίως 17.500.000

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Ο καρκίνος αποτελεί μια ασθένεια που το άκουσμά του και μόνο προκύπτει τρόμος και πανικός. Όπως όλες οι μορφές καρκίνου του πνεύμονα τρομάζει τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2009

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου 2009 ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Πρόληψη και Ασφάλιση : Διπλή ασπίδα προστασίας από τους κινδύνους που απειλούν Ζωή Υγεία Α Μέρος : Κίνδυνοι Ζωής και Υγείας Πρόληψη: από τη θεωρία στην πράξη: νέες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Το οικονομικό φορτίο του καπνίσματος για το ιατροασφαλιστικό σύστημα σε κρίση στην Ελλάδα Tσαλαπάτη Κωνσταντίνα ΒScEcon, MSc Τομέας Οικονομικών της Υγείας Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Απρίλιος 2013 Το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Αγαπητοί Σύνεδροι, Στο 2 ND ΑΤΗΕΝS HEALTH FORUM 2015 που διοργανώθηκε από την Palladian, υπό την αιγίδα του Σ.Φ.Ε.Ε (Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος) και της Π.Ε.Φ. (Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα μειωθούν δραστικά οι φορολογικοί συντελεστές. Σε 20% κατ αρχήν και 15% στη συνέχεια η επιβάρυνση για νομικά πρόσωπα

Πώς θα μειωθούν δραστικά οι φορολογικοί συντελεστές. Σε 20% κατ αρχήν και 15% στη συνέχεια η επιβάρυνση για νομικά πρόσωπα Πώς θα μειωθούν δραστικά οι φορολογικοί συντελεστές Σε 20% κατ αρχήν και 15% στη συνέχεια η επιβάρυνση για νομικά πρόσωπα Δευτέρα, 28 Απριλίου 2014 10:26 UPD:10:27 Αναδημοσίευση από τη «Ναυτεμπορική».

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακοβιομηχανία και Οικονομική Ανάπτυξη

Φαρμακοβιομηχανία και Οικονομική Ανάπτυξη Φαρμακοβιομηχανία και Οικονομική Ανάπτυξη Κωνσταντίνος Παναγούλιας Αναπληρωτής Πρόεδρος ΣΦΕΕ Athens Intercontinental 17 Μαρτίου 2016 Η σημασία του κλάδου φαρμάκων στην Εθνική Οικονομία Οι εξαγωγές φαρμακευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ANAKOYΦΙΣΤΙKΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ- ΕΝΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ

ANAKOYΦΙΣΤΙKΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ- ΕΝΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ANAKOYΦΙΣΤΙKΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ- ΕΝΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ Διακήρυξη της Πράγας: Προτρέποντας τις Κυβερνήσεις για την ανακούφιση του «υποφέρειν» και την αναγνώριση της Ανακουφιστικής Φροντίδας ως ανθρώπινο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

14 ερωτήσεις - απαντήσεις για το νέο εμβόλιο

14 ερωτήσεις - απαντήσεις για το νέο εμβόλιο 14 ερωτήσεις - απαντήσεις για το νέο εμβόλιο Ενα νέο προληπτικό «όπλο» ενάντια στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας βρίσκεται πλέον στα χέρια των ειδικών και κυρίως των γυναικών. Ποιες είναι οι δυνατότητές

Διαβάστε περισσότερα

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM).

Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή των νοσούντων στη λήψη αποφάσεων για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου τους (Shared Decision Making SDM). Η συμμετοχή στη θεραπεία είναι πράξη θάρρους Οι πρώτες καταγραφές συμμετοχής νοσούντων

Διαβάστε περισσότερα

OTC s GROWTH OPPORTUNITIES FOR THE ECONOMY Μάκης Κοσµάτος Shaping the Future of Healthcare in Greece ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Σύνδεσµος που υπηρετεί την ανάπτυξη της αυτοφροντίδας του κλάδου της υγείας Εκπροσωπεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Συγκρίσεις προγραμμάτων Υγείας

Συγκρίσεις προγραμμάτων Υγείας Συγκρίσεις προγραμμάτων Υγείας ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ FULL ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ TO ΠΛΕΟΝΕΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗ 1. 19.05.2015 matonakis@myadvisor.gr 211 800 4634 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τον Μάϊο του 2015 η ΕΘΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη

ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ: ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΟΠΥΥ: Ένας χρόνος λειτουργίας. Προβλήµατα και οφέλη Κυριάκος Σουλιώτης Επίκουρος Καθηγητής Πολιτικής Υγείας Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Φωτεινή Γιαλαµά Υποψήφια Διδάκτωρ,

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58 Από: K-Life (Καθημερινή) Τα γενετικά νοσήματα είναι ιδιαίτερα σπάνιες ασθένειες που οφείλονται σε μεταλλάξεις γονιδίων. Τα παιδιά που πάσχουν από αυτά χρειάζονται φροντίδα, ψυχολογική στήριξη αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 1 Επιστημονικά πορίσματα Στις 10 Μαρτίου 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι η Ανεξάρτητη Ομάδα Παρακολούθησης Δεδομένων Ασφαλείας παρατήρησε σε τρεις κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη

Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας. Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η θέση του ΣΦΕΕ στα Οικονομικά Υγείας Μιχάλης Χειμώνας Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ 30 Οκτωβρίου 2015 Θεσσαλονίκη Η Κρίση στην Ελλάδα Οικονομία/Κοινωνία Μείωση του ΑΕΠ Αύξηση της ανεργίας από 9.6% το 2009 σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ»

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΤΑ ΝΕΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» ευτέρα 3 Ιουνίου 2002 - Ο Έλληνας ασθενής καθυστερεί σηµαντικά να έχει στη διάθεσή του ένα νέο φάρµακο σε σχέση µε τον ευρωπαίο πολίτη. Η επισήµανση έχει

Διαβάστε περισσότερα

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας»

Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» 1 Panel II: «Πλεονεκτήματα και οφέλη για τα νοσοκομεία από την ανάπτυξη της κλινικής έρευνας» Συντονιστής: κ. Αιμίλιος Νεγκής, δημοσιογράφος, Pharma & Health Business,Virus.com.gr Ομιλητές: Δρ. Μιλτιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Την τελευταία δεκαετία, η Ευρώπη

Την τελευταία δεκαετία, η Ευρώπη Ο ρόλος των γενόσημων (Generics) στην καθημερινή ιατρική πράξη (ΜΕΡΟΣ A') ΜΑΓΔΑ ΤΣΟΛΑΚΗ, MD, PHD Νευρολόγος-Ψυχίατρος, Θεολόγος, Αν. Καθηγήτρια ΑΠΘ, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νόσου Alzheimer Την

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 19 Ιουνίου 2008 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στα σκουπίδια πετιούνται κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες Ομφαλικά Μοσχεύματα (βλαστοκυτταρα), τα οποία δίνουν ανεκτίμητη βοήθεια και λύση στο

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ-ΟΜΟΕΙΔΗ (Biosimilars) ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: «ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΛΛΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ».

ΒΙΟ-ΟΜΟΕΙΔΗ (Biosimilars) ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: «ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΛΛΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ». Αθήνα, 14 Μαΐου 2015 ΒΙΟ-ΟΜΟΕΙΔΗ (Biosimilars) ΦΑΡΜΑΚΑ ΣΤΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ: «ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΛΛΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ». ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα φάρμακα μετά από ένα χρονικό διάστημα 10-15 ετών χάνουν την «πατέντα» τους, δηλαδή η δραστική

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας

Πρόλογος. Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας Πρόλογος Στις μέρες μας, η ελεύθερη πληροφόρηση και διακίνηση της πληροφορίας αποτελεί δημόσιο αγαθό, το οποίο πρέπει να παρέχεται χωρίς περιορισμούς και εμπόδια στα μέλη της κοινωνίας. Οι πολύπλευρα πληροφορημένοι

Διαβάστε περισσότερα

Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση. Αθήνα 12/04/2016

Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση. Αθήνα 12/04/2016 Το περιβάλλον στην Υγεία και την ασφάλιση Αθήνα 12/04/2016 Ο ρυθμός αύξησης των ασφαλίστρων στην Ευρώπη (βάση το έτος 2004) 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% -20% 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα η παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου: Στατιστικά-πρόληψη

Σήμερα η παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου: Στατιστικά-πρόληψη Σήμερα η παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου: Στατιστικά-πρόληψη Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου καθιερώθηκε με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης κατά του Καρκίνου και πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις

Διαβάστε περισσότερα

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος

MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος MEDIcash: Η Φιλοσοφία του προγράμματος 1. Προσφέρει οικονομική ενίσχυση έναντι του υψηλού κόστους νοσηλείας, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος χρειαστεί να νοσηλευτεί ή να χειρουργηθεί 2. Αποτελεί συμπληρωματική

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θέµα Εργασίας: «Η έννοια της ποιότητας στις Υπηρεσίες Υγείας. Αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόµενων υπηρεσιών από τα ηµόσια Νοσοκοµεία στην Ελλάδα και προτάσεις για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Επιβλέπων καθηγητής: Μαρράς Σωτήρης Τάξη: Α Λυκείου Έτος: 2013-2014 Περίγραμμα παρουσίασης: Τα βασικά αίτια της παχυσαρκίας. Oι συνέπειες της παχυσαρκίας. Oι τρόποι αντιμετώπισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ασφαλίσεις Υγείας και Περίθαλψης του Ομίλου μας. Προστατεύουν Άριστα το Πολυτιμότερο Αγαθό της Ζωής μας

Οι Ασφαλίσεις Υγείας και Περίθαλψης του Ομίλου μας. Προστατεύουν Άριστα το Πολυτιμότερο Αγαθό της Ζωής μας Οι Ασφαλίσεις Υγείας και Περίθαλψης του Ομίλου μας Προστατεύουν Άριστα το Πολυτιμότερο Αγαθό της Ζωής μας Οι Ασφαλίσεις Υγείας και Περίθαλψης του Ομίλου μας MEDISYSTEM MEDIHOSPITAL Freedom Ιατρικές επισκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Η απάντηση του φαρμακευτικού κλάδου στην κρίση Πασχάλης Αποστολίδης Πρόεδρος ΣΦΕΕ Ετήσια Γενική Συνέλευση ΣΦΕΕ Αθήνα

Η απάντηση του φαρμακευτικού κλάδου στην κρίση Πασχάλης Αποστολίδης Πρόεδρος ΣΦΕΕ Ετήσια Γενική Συνέλευση ΣΦΕΕ Αθήνα Η απάντηση του φαρμακευτικού κλάδου στην κρίση Πασχάλης Αποστολίδης Πρόεδρος ΣΦΕΕ Ετήσια Γενική Συνέλευση ΣΦΕΕ Αθήνα 17-18 Μαρτίου 2016 Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα συνεχίζεται 2 Οικονομική Πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα