ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Παρασκευή αρτοσκευασμάτων με χαμηλή θερμιδική αξία Πτυχιακή Μελέτη Σουροπάνη Αργυρώ Επιβλέπων καθηγητής : Γεωργόπουλος Θεοφάνης, Καθηγητής Εφαρμογών Καρδίτσα

2 Περιεχόμενα 2

3 Εισαγωγή Αρτοσκευάσματα, είναι τα προϊόντα αρτοποιίας που παρασκευάζονται με τον ανάλογο τρόπο που παρασκευάζεται το ψωμί και τη χρήση και άλλων πρώτων υλών από αυτά που επιτρέπει ο Κώδικας Τροφίμων και Ποτών όπως είναι το γάλα, τα αυγά, διάφορα γλυκαντικά, γλεύκος, αρωματικές ουσίες. Στα αρτοσκευάσματα περιλαμβάνονται: κουλούρια, λαγάνες, παξιμάδια κ.λ.π. Η αγορά τροφίμων με λίγες θερμίδες και λιπαρά έχει μεγαλώσει πολύ τα τελευταία χρόνια, καταγράφοντας αυξανόμενες τάσεις κάθε χρόνο. Τα τρόφιμα με λίγα λιπαρά και σάκχαρα έχουν κατακτήσει στα ράφια των καταστημάτων τροφίμων τη δική τους θέση που δεν την είχαν πριν λίγα χρόνια. Αυτά τα τρόφιμα είναι περισσότερο υγιεινά από τα τρόφιμα που περιέχουν όλη την ποσότητα λιπαρών και σακχάρων. Ανάμεσα στα τρόφιμα με λίγες θερμίδες περιλαμβάνονται και τα προϊόντα αρτοποιίας όπως είναι οι πίτες, τα κρουασάν, τα κέικ και τα μπισκότα. Παρόλο που τα διάφορα αρτοσκευάσματα αποτελούν ένα μικρό ποσοστό των τροφίμων που καταναλώνονται, τέτοια προϊόντα με λίγες θερμίδες έχουν μεγάλη διατροφική αξία για τα παιδιά όπως και για τους γονείς τους που ενδιαφέρονται για την καθημερινή διατροφή των παιδιών τους. Επιπλέον, και για τους ηλικιωμένους ανθρώπους τα προϊόντα της αρτοποιίας όπου διαθέτουν λιγότερες θερμίδες θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα πάνω στην καθημερινή τους διατροφή. Ο σκοπός λοιπόν της παρασκευής των αρτοσκευασμάτων χαμηλής θερμιδικής αξίας είναι η ανασκόπηση της έρευνας σχετικά με την παραγωγή λειτουργικών προϊόντων τροφίμων ιδιαίτερα χαμηλής θερμιδικής αξίας και συστατικών που χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα του λίπους και των σακχάρων. 3

4 Άρτος(Ιστορική Αναδρομή) Η ιστορία του ψωμιού είναι τόσο μεγάλη, όσο και η παρουσία σχεδόν του ανθρώπου πάνω στη γη. Στην αρχαία Αίγυπτο με την ανατολή του πολιτισμού άρχισε να παρασκευάζεται και το ψωμί. Από την αρχή της ζωής στον πλανήτη μας, οι άνθρωποι έτρωγαν ωμούς τους δημητριακούς καρπούς, αργότερα έμαθαν να τους καβουρδίζουν. Το πρώτο αλεύρι δεν είχε καμιά ομοιότητα με το σημερινό. Ήταν αλεύρι από καβουρδισμένους ή αποξηραμένους σπόρους που είχαν τριφτεί ή κοπανιστεί ανάμεσα σε δυο λείες πείρες. Αργότερα, έμαθαν να ανακατεύουν αυτό το πρωτόγονο αλεύρι με νερό και να παρασκευάζουν τους πρώτους χυλούς που είναι οι πραγματικοί πρόγονοι του σημερινού ψωμιού. Στη συνέχεια έμαθαν να φτιάχνουν πιο πηχτούς χυλούς, τους οποίους έψηναν απευθείας στη φωτιά ή τους άπλωναν μέσα σε πυρακτωμένους λίθους. Τα πρώτα σκεύη που χρησιμοποιήθηκαν ήταν πήλινα ταψιά. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι στην αρχαία Αίγυπτο το ψωμί ζυμωνόταν με τα πόδια, κάτι που συνεχιζόταν ως τις αρχές του αιώνα μας σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και της Ευρώπης. Στην αρχαία Ελλάδα, το ψωμί παρασκευαζόταν και ψηνόταν στα σπίτια. Τα αρτοποιεία εμφανίστηκαν κατά τον 2ο αιώνα μ.χ. Ανάμεσα στις πολλές ποιότητες ψωμιού που παρασκευάζονταν στην αρχαία Ελλάδα ήταν ο ζυμίτης, από αλεύρι, νερό και προζύμι, ο άζυμος, από αλεύρι και νερό, ο σιμιγδαλίτης, από λεπτότατο αλεύρι προερχόμενο από καλής ποιότητας σιτάρι κλπ. Στο νομό Λακωνίας τα παλιότερα χρόνια έσπερναν σιτάρια, κριθάρια και άλλα δημητριακά που χρησιμοποιούσαν ως ζωοτροφές. Το σιτάρι όμως κάλυπτε τις ανάγκες της κάθε οικογένειας. Το άλεθαν στους μύλους, που τώρα δεν υπάρχουν πια, και κατόπιν ζύμωναν το ψωμί οι γυναίκες και το έψηναν στο φούρνο του σπιτιού τους για τις ανάγκες της οικογένειας. Σε κάθε περιοχή έφτιαχναν ιδιαίτερα αρτοσκευάσματα. Τώρα πολύ σπάνια σπέρνουν πια σιτάρι στην περιοχή. Οι αλευρόμυλοι έκλεισαν. Ελάχιστες νοικοκυρές φτιάχνουν μόνες τους το ψωμί της οικογένειας. Η εποχή των αρτοποιείων έχει αρχίσει. 4

5 Πρώτες ύλες αρτοποιίας Αλεύρι Τα άλευρα ανάλογα με την αρτοποιητική τους ικανότητα, που εξαρτάται κυρίως από την ποιότητα και την ποσότητα της γλουτένης, διακρίνονται σε δυνατά, μέτρια, αδύνατα ή μαλακά. Ανάλογα λοιπόν, με το προϊόν και τις ιδιαιτερότητές του θα επιλέξουμε το κατάλληλο αλεύρι. Κύριο χαρακτηριστικό ενός αλεύρου που καθορίζει τη χρήση του είναι η δύναμη η οποία διαφέρει όχι μόνο από ποικιλία σε ποικιλία σιταριού, αλλά και από τύπο σε τύπο αλεύρου. Το είδος λοιπόν του αλεύρου είναι πολύ σημαντικό. Ψωμί μπορούμε να κάνουμε από όλους τους τύπους αλεύρου, αλλά το αποτέλεσμα θα είναι πολύ διαφορετικό. Το αλεύρι που χρησιμοποιείται περισσότερο είναι το σιτάλευρο. Από σιτάρι είναι το αλεύρι για όλες τις χρήσεις, το αλεύρι για ψωμί καθώς και το ολικής άλεσης. Το σιτάρι είναι πλούσιο σε γλουτένη, την πρωτεΐνη που δίνει στη ζύμη την ελαστικότητα αλλά και τη δύναμή της. Όταν αναμειχθούν το αλεύρι, η μαγιά και κάποιο υγρό και ζυμωθούν, ελευθερώνεται η γλουτένη η οποία παγιδεύει τις φουσκάλες του διοξειδίου του άνθρακα(co 2 ) που παράγει η μαγιά κι έτσι η ζύμη γίνεται ελαστική και φουσκώνει. Το αλεύρι ολικής αλέσεως καθώς και τα άλευρα από άλλα δημητριακά, περιέχουν λιγότερη γλουτένη κι έτσι παράγουν ψωμί πιο βαρύ και σφιχτό, που δεν φουσκώνει τόσο. Γι' αυτό συνήθως οι συνταγές έχουν ένα μείγμα από άλευρα, στα οποία σχεδόν πάντα περιλαμβάνεται σιτάλευρο, ώστε να αυξηθεί η ποσότητα γλουτένης. Νερό και άλλα υγρά Η σημασία της ποιότητας του νερού για την αρτοποιία είναι πολύ μεγαλύτερη από όσο νομίζουμε. Το είδος και το ποσοστό των διαφόρων συστατικών του επηρεάζουν τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τελικών προϊόντων. Επίσης, σημασία έχει και η παρουσία διαφόρων μικροοργανισμών. Το νερό ενεργοποιεί την πρωτεΐνη στο ψωμί. Άλλα υγρά, όπως το γάλα, χυμός, ξινόγαλο κλπ, ενισχύουν τη γεύση του ψωμιού. Γενικά όλα τα υγρά θα πρέπει να είναι ζεστά όταν προστίθενται στη ζύμη, αλλά όχι πάρα πολύ. Αν το υγρό είναι κρύο, η ζύμη θα καθυστερήσει να φουσκώσει, ενώ αν είναι πολύ ζεστό, θα καταστρέψει τελείως τη δράση της μαγιάς και η ζύμη δεν θα φουσκώσει. Η ιδανική θερμοκρασία είναι αν διαλυθεί η μαγιά σε νερό και αν προστεθεί ξηρή μαγιά κατευθείαν στο αλεύρι. 5

6 Διογκωτικές ουσίες(μαγιά αρτοποιίας) Μαγιά αρτοποιίας, ορίζουμε το προϊόν που προέρχεται από την καλλιέργεια ειδικών ζυμομυκήτων(saccharomyses Cerevisiae)σε θρεπτικό υλικό και αποτελεί βασικό συστατικό για την παραγωγή ψωμιού σαν διογκωτικό μέσο. Πρόκειται για την γνωστή νωπή μαγιά αρτοποιίας (baker s yeast). Η μαγιά όχι μόνο κάνει τη ζύμη να ανέβει, αλλά βοηθάει στο να αναπτυχθεί η γεύση. Όσο πιο αργή είναι η διαδικασία του ανεβάσματος, τόσο πιο εύγευστο και πλούσιο ψωμί θα έχουμε. Η μαγιά ενεργοποιείται από το ζεστό υγρό και τρέφεται από το άμυλο. Παράγει έτσι τις μικρές φουσκάλες διοξειδίου του άνθρακα(co 2 ) οι οποίες βοηθούν τη ζύμη να φουσκώσει. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξηρή μαγιά που θα τοποθετηθεί κατευθείαν στο αλεύρι ή νωπή μαγιά που θα διαλυθεί σε ένα μπολ με ζεστό νερό. Φυσικά υπάρχει και το προζύμι. Η διαδικασία για να φτιάξουμε το ψωμί είναι ίδια. Η διαφορά είναι πως χρειάζονται πιο πολλές ώρες για να ανέβει η ζύμη. Αυτό αναπληρώνεται από την πιο γεμάτη και στερεή γεύση και υφή που θα έχει το ψωμί. Αλάτι Το αλάτι αποτελεί βασικό συστατικό στην αρτοποιία και έχει πολλαπλές ιδιότητες. Καθυστερεί το ανέβασμα της ζύμης κι έτσι βοηθάει στο να προσθέτει γεύση στο ψωμί. Επίσης δυναμώνει τη γλουτένη και ρυθμίζει έτσι την ανάπτυξη της μαγιάς, γι' αυτό καλό είναι να ακολουθούμε την ποσότητα αλατιού που ζητά η συνταγή μας. Το αλάτι που θα χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή αρτοσκευασμάτων θα πρέπει να έχει λευκό χρώμα και να είναι απαλλαγμένο από ξένα σώματα. Γλυκαντικές ύλες Η ζάχαρη ή σακχαρόζη ή καλαμοσάκχαρο είναι συνώνυμο της γλυκιάς γεύσης, λόγω της κύριας ιδιότητάς της. Είναι ένας δισακχαρίτης, δηλαδή αποτελείται από ένα μόριο γλυκόζης και ένα μόριο φρουκτόζης. Οι γλυκαντικές ύλες και ειδικά η ζάχαρη είναι ένα από τα κυριότερα συστατικά που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή αρτοσκευασμάτων επιδορπίων και παγωτών, ενώ είναι απαραίτητη σε κρέμες και παρασκευάσματα για γέμιση. Από χημικής πλευράς, οι περισσότερες γλυκαντικές ύλες είναι φυσικά προϊόντα που ανήκουν στην κατηγορία των υδατανθράκων και συναντώνται σε μεγάλη ποικιλία από απλά σάκχαρα έως μεγαλομοριακές ενώσεις και οι ιδιότητές τους διαφέρουν κατά πολύ μεταξύ τους. Ο βασικός ρόλος της χρήσης της ζάχαρης στα αρτοσκευάσματα είναι για να αποκτήσουν την γλυκιά γεύση. Η ζάχαρη προστίθεται σε αναλογία 2-3% επί του αλεύρου για την παραγωγή του ψωμιού. Υπάρχουν, όμως προϊόντα όπου η προσθήκη αυτή είναι αρκετά μεγαλύτερη. Κάθε τύπος είναι κατάλληλος για ορισμένες μόνο χρήσεις, γιατί έχει διαφορετική συμπεριφορά. 6

7 Η ζάχαρη βοηθάει στο να ξεκινήσει η διαδικασία της μαγιάς κι έτσι μικραίνει το χρόνο που χρειάζεται για να ανέβει η ζύμη. Εκτός από ζάχαρη, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μέλι, μελάσσα, καστανή ζάχαρη, μαρμελάδα.. Λίπη και έλαια Τα λίπη και τα έλαια αποτελούν βασικά συστατικά σε πολλά αρτοσκευάσματα. Το είδος και η ποσότητα του λίπους ή του λαδιού που θα χρησιμοποιήσουμε επηρεάζει την ποιότητα των τελικών προϊόντων. Αυτά βελτιώνουν την ιδιότητα της γλουτένης να σχηματίζει ελαστικό ζυμάρι, γιατί δρουν ως μονωτικές ουσίες ανάμεσα στη γλουτένη και το νερό και εμποδίζοντας το σχηματισμό μιας συμπαγούς μάζας. Έτσι μαλακώνει η υφή των προιόντων και αυξάνετια η διατηρησιμότητά τους. Τα λίπη και τα έλαια αποτελούνται από τριγλυκερίδια που σχηματίζονται από ανυίδραση μιας αλκοόλης,της γλυκερίνης, με λιπαρά οξέα. Αυγά Τα αυγά είναι από τις κυριότερες πρώτες ύλες της αρτοποιίας-ζαχαροπλαστικής. Τα αυγά καθώς και τα προϊόντα αυτών δεν επιτρέπεται να περιέχουν πρόσθετες χρωστικές ουσίες. Μπορεί να έχουν υποστεί επεξεργασία ή και να είναι σε φυσική κατάσταση. Σε φυσική κατάσταση είναι τα φρέσκα αυγά, ενώ σε επεξεργασμένη μορφή συναντούμε τα υγρά, τα κατεψυγμένα, τη σκόνη. Γάλα-προϊόντα γάλακτος Το γάλα και τα προϊόντα γάλακτος είναι μια σημαντική κατηγορία πρώτων υλών για την αρτοποιία-ζαχαροπλαστική. Γάλα, σύμφωνα με τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών, ορίζουμε το πλήρες νωπό προϊόν που προέρχεται από το άρμεγμα των αγελάδων. Τα είδη γάλακτος που κυκλοφορούν γενικά στην αγορά είναι: Πλήρες γάλα, άπαχο γάλα, βουτυρόγαλα, τυρόγαλα, συμπυκνωμένο γάλα (πλήρες άπαχοβουτυρόγαλα),συμπυκνωμένο ζαχαρούχο(πλήρες-άπαχο γάλα),σκόνη άπαχου γάλακτος, σκόνη πλήρους γάλακτος, σκόνη τροποποιημένου πλήρους γάλακτος, σκόνη βουτυρογάλακτος, σκόνη τυρογάλακτος. 7

8 Ποια η ποιοτική επίδραση των πρώτων υλών Το αλεύρι να είναι αρίστης ποιότητας, να καλύπτει τις κατάλληλες προδιαγραφές καθώς και τα απαραίτητα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά. Λόγω της μεγάλης ποικιλίας των παραγόμενων αρτοσκευασμάτων και της ποικιλομορφίας στην παραγωγική τους διαδικασία, θα πρέπει όχι μόνο να επιλέξουμε το ιδανικότερο ποιοτικά άλευρο αλλά και το κατάλληλο βάσει της παραγωγικής διαδικασίας που εφαρμόζουμε. Η μαγιά που χρησιμοποιούμε οποιασδήποτε μορφής κι αν είναι θα πρέπει να πληρεί τους κατάλληλους όρους ώστε να προκαλέσει τη ζύμωση, γεγονός που θα προκαλέσει σωστή διόγκωση των παραγόμενων προϊόντων. Το αλάτι παίζει σημαντικότατο ρόλο στην αρτοποιητική συμπεριφορά της ζύμης. Σημαντικός παράγοντας είναι η ακρίβεια της χρησιμοποιούμενης ποσότητας αλατιού στη ζύμη, αλλά και ο τρόπος χρήσης του. Το νερό που χρησιμοποιείται πρέπει απαραιτήτως να είναι πόσιμο, διαυγές, άοσμο και με ευχάριστη γεύση. Επίσης, δεν θα πρέπει να περιέχει οργανικές ουσίες σε αποσύνθεση καθώς και παθογόνους μικροοργανισμούς. Είναι το υλικό εκείνο που μας δίνει την δυνατότητα να ρυθμίσουμε τις ιδανικές θερμοκρασίες για τη ζύμη που επιθυμούμε, συνεπώς και ρυθμιστής της συνεκτικότητας και της αντοχής της. Οι φυσικές γλυκαντικές ύλες που διατίθενται στην κατανάλωση πρέπει να είναι αμιγείς και να περιέχουν αποκλειστικά και μόνο τα συστατικά που καθορίζουν οι κείμενες διατάξεις, να μην έχουν υποστεί ζύμωση ή οποιαδήποτε άλλης φύσης αλλοίωση της κανονικής τους σύστασης, διαφορετικά πρέπει να αποκλείονται από την κατανάλωση, να μην περιέχουν οποιαδήποτε ξένη ανόργανη ή οργανική ουσία έστω κι αν προέρχεται από τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιήθηκαν και σε κάθε φύσης μέσο συσκευασίας των φυσικών γλυκαντικών υλών πρέπει να δηλώνεται σαφώς το είδος αυτών. 8

9 Πόσες θερμίδες έχει το ψωμί και ποια η διατροφική του αξία; Μία φέτα ψωμί περίπου 30gr αποδίδει περίπου 80 θερμίδες. Μπορούμε λοιπόν να καταναλώσουμε άνετα 3-4 φέτες ψωμί ημερησίως ακόμα και αν κάνουμε δίαιτα. Μία τέτοια φέτα ψωμί περιέχει περίπου 15gr υδατανθράκων και μάλιστα σύνθετων υδατανθράκων, ενώ η περιεκτικότητα σε διαιτητικές ίνες εξαρτάται από τον τύπο του ψωμιού. Επιπλέον το ψωμί αποτελεί σημαντική πηγή των βιταμινών του συμπλέγματος Β καθώς και του σιδήρου. Σε χώρες όπου το αλεύρι είναι εμπλουτισμένο και με φιλικό οξύ, το ψωμί αποτελεί και καλή πηγή της συγκεκριμένης βιταμίνης. Τρώγοντας ένα μπολ με δημητριακά πρωινού μπορεί να είναι εξίσου ανθυγιεινό με το να τρώει κάποιος πέντε μπισκότα με σοκολάτα, σύμφωνα με έρευνα του βρετανικού οργανισμού The Food Commission, καθώς πολλά από αυτά περιέχουν πολύ ζάχαρη, πολλά κορεσμένα λιπαρά και μικρή περιεκτικότητα σε διαιτητικές (φυτικές) ίνες. Τα δημητριακά τα οποία φαίνεται να αποτελούν την καλύτερη επιλογή είναι εκείνα τα οποία είναι ολικής άλεσης και παράλληλα δεν περιέχουν μεγάλη ποσότητα ζάχαρης, σοκολάτας κ.τ.λ, όπως είναι οι νιφάδες από σιτάρι ολικής άλεσης ή το μούσλι. Μάλιστα το ψωμί είναι πολύ προτιμότερο από κάποια δημητριακά πρωινού καθώς μπορεί να περιέχει ακόμα και τετραπλάσια ποσότητα διαιτητικών ινών και φυσικά πολύ λιγότερη ζάχαρη και λιπαρά. Από τη μεριά τους οι εταιρίες που παρασκευάζουν τα δημητριακά, υποστηρίζουν ότι τα προϊόντα τους φέρουν όλες τις απαραίτητες διατροφικές πληροφορίες στη συσκευασία τους (πίνακα συστατικών, διατροφική και θερμιδική αξία) και η τελική επιλογή είναι στον καταναλωτή. Λειτουργικά Τρόφιμα: η νέα διατροφική πραγματικότητα Τα λειτουργικά τρόφιμα αποτελούν μια νέα κατηγορία τροφίμων που περιλαμβάνει τρόφιμα με ιδιαίτερες ιδιότητες και τα οποία προορίζονται να καταναλώνονται ως μέρος μιας φυσιολογικής δίαιτας. Τα λειτουργικά τρόφιμα, στην ουσία, είναι τρόφιμα τα οποία περιέχουν βιοενεργά συστατικά που προορίζονται είτε για να ενισχύσουν την υγεία είτε για να μειώσουν τον κίνδυνο ασθένειας. Η νέα αυτή κατηγορία τροφίμων έχει οδηγήσει τον καταναλωτή σε σύγχυση απέναντι στις διατροφικές επιλογές που του προσφέρονται, ενώ στο μυαλό του ξεπηδούν διλλήματα όπως: έχουν αποτέλεσμα τα τρόφιμα για μείωση της χοληστερόλης, βοηθούν τη λειτουργία του εντέρου τα διάφορα γαλακτοκομικά που διαφημίζονται για αυτό, υπερέχουν τα ανεπεξέργαστα προϊόντα έναντι των επεξεργασμένων, είναι ασφαλή τα light προϊόντα; Και αν τελικά αυτά τα νέα προϊόντα έχουν αποδεδειγμένη δράση, με ποιο τρόπο μπορούν να με ωφελήσουν; Παραδείγματα τέτοιων τροφίμων αποτελούν τρόφιμα εμπλουτισμένα με βιταμίνες ή μέταλλα (πχ. γάλα εμπλουτισμένο με ασβέστιο και βιταμίνη D), τρόφιμα στα οποία έχει προστεθεί μία βιολογικά ενεργή ουσία (πχ. ροφήματα και προϊόντα επάλειψης με φυτοστερόλες για μείωση της χοληστερίνης), τρόφιμα από τα οποία έχει αφαιρεθεί κάποιο δυνητικά επιβλαβές συστατικό (πχ. 9

10 τυρί χωρίς χοληστερόλη, προϊόντα light κλπ) ή ακόμη και φυσικά τρόφιμα με ιδιαίτερες λειτουργικές ιδιότητες (πχ. μπρόκολο πλούσιο σε αντιοξειδωτικά, ελαιόλαδο πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά, σολομός πλούσιος σε Ω-3 λιπαρά οξέα & βιταμίνη D κ.λ.π). Ποια είναι τα ωφέλιμα συστατικά των τροφίμων τα οποία περιέχονται στα λειτουργικά τρόφιμα και πώς μπορούν να ωφελήσουν την υγεία μου; Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα σημαντικότερα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού, τα συστατικά των τροφίμων που μπορούν να ωφελήσουν καθένα σύστημα ξεχωριστά καθώς και τα τρόφιμα στα οποία περιέχονται αυτά τα συστατικά είτε φυσικά (φυσικές πηγές - τρόφιμα) είτε μετά από την ανθρώπινη παρέμβαση και επεξεργασία (επεξεργασμένα τρόφιμα). Επιπλέον, για την καλή λειτουργία κάποιων συγκεκριμένων ανθρώπινων συστημάτων συστήνεται η αποφυγή ορισμένων συστατικών που περιέχονται στα τρόφιμα. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα συστατικά που θεωρούνται επιβλαβή για τα άτομα που πάσχουν από καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση και παχυσαρκία καθώς και οι φυσικές πηγές αυτών των δυνητικά επιβλαβών συστατικών αλλά και εναλλακτικές τροφές που έχουν χαμηλή περιεκτικότητα αυτού του δυνητικά επιβλαβούς συστατικού. Πίνακας 1.2 Συστατικά που οφελούν Φυσικές πηγές συστατικού Επεξεργασμένα τρόφιμα πλούσια σε συστατικό Βιταμίνες Συμπλέγματος Β Βιταμίνη Ε Πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ακατέργαστα δημητριακά, αναποφλοίωτο ρύζι, ζυμαρικά ολικής άλεσης, όσπρια, ξηροί καρποί, μαγιά, κόκκινο κρέας, συκώτι, πουλερικά, ψάρια, αυγά (ιδίως ο κρόκος), γαλακτοκομικά προϊόντα και κάποια φρούτα, π.χ (μπανάνα, αβοκάντο και χουρμάδες). Ελαιόλαδο, ξηροί καρποί, μαργαρίνες, φυστικοβούτυρο, σπαράγγια, αβοκάντο, αυγά, θαλασσινά και πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού, γαλακτοκομικά, μαργαρίνες και χυμοί φρούτων. Εμπλουτισμένες μαργαρίνες, κράκερ, χυμοί φρούτων και δημητριακά πρωινού. 10

11 Ω-3 λιπαρά οξέα Λιναρόσπορος, καρυδέλαιο, σογιέλαιο, προϊόντα σόγιας, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, μαιντανός, καρύδια και κουκουνάρι, λιπαρά ψάρια (φρέσκος τόνος, σολομός, σαρδέλα, σκουμπρί, πέστροφα, ρέγγα, κολιός), θαλασσινά (γαρίδες, αστακός, στρείδια) και φύκη. Εμπλουτισμένο ψωμί, χυμοί φρούτων, αυγά, αλλαντικά στα οποία έχει γίνει αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών από Ω-3 λιπαρά και μαργαρίνες. Μονοακόρεστα λιπαρά οξέα Στερόλες και Στανόλες Φλαβονοειδή(Αντιοξει δωτικά) Φυτικές ίνες Προβιοτικά Πρεβιοτικά Φυτικές ίνες Ελαιόλαδο, ηλιέλαιο, σογιέλαιο, λινέλαιο, σησαμέλαιο, ξηροί καρποί και αβοκάντο. Φρούτα(μήλο, μπανάνα, σύκο, πορτοκάλι), λαχανικά (ντομάτα, αγκινάρα), όσπρια, ξηροί καρποί (φιστίκια κόσιους, ηλιόσπορος), αβοκάντο και σόγια. Σταφύλια, εσπεριδοειδή, μήλα, μούρα, μπρόκολο, κρεμμύδι, σόγια, τσάι, καφές, κόκκινο κρασί, κακάο, μαύρη σοκολάτα. Τα φλαβονοειδή βρίσκονται σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στη φλούδα των φυτών. Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηροί καρποί, ταχίνι, φρουτόκρεμες. Κεφίρ και ζωντανό γιαούρτι για τα προβιοτικά, φρούτα, λαχανικά και δημητριακά για τα πρεβιοτικά. Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηροί καρποί, ταχίνι, φρουτόκρεμες. Αλλαντικά στα οποία έχει γίνει αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών από μονοακόρεστα και μαργαρίνες από ελαιόλαδο. Μαργαρίνες, γαλακτοκομικά προιόντα (γάλα, γιαούρτι) και δημητριακά στα οποία έχουν προστεθεί - Εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού, μπισκότα, κράκερ και χυμοί φρούτων. Εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προιόντα και ροφήματα γιαουρτιού. Εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού, μπισκότα, κράκερ και χυμοί φρούτων. 11

12 Βιταμίνες Συμπλέγματος Β Ασβέστιο Βιταμίνη D Προβιοτικά Πρεβιοτικά Πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ακατέργαστα δημητριακά, αναποφλοίωτο ρύζι, ζυμαρικά ολικής άλεσης, όσπρια, ξηροί καρποί, μαγιά, κόκκινο κρέας, συκώτι, πουλερικά, ψάρια, αυγά (ιδίως ο κρόκος), γαλακτοκομικά προιόντα και κάποια φρούτα (μπανάνα, αβοκάντο και χουρμάδες). Γαλακτοκομικά προιόντα (γάλα, γιαούρτι, τυρί), λαχανικά όπως το σπανάκι και το μπρόκολο, ξηροί καρποί, π.χ (αμύγδαλα, φιστίκια), σησάμι, ορισμένα ψάρια. Λιπαρά ψάρια (τόννος, σολομός σαρδέλα, σκουμπρί, πέστροφα, ρέγγα, λαβράκι, φαγκρί, κολιός, κ.α)., ιχθυέλαια, π.χ (μουρουνέλαιο), συκώτι, κρόκος αυγού. Κεφίρ και ζωντανό γιαούρτι για τα προβιοτικά. Φρούτα, λαχανικά και δημητριακά για τα πρεβιοτικά. Εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού, γαλακτοκομικά, μαργαρίνες και χυμοί φρούτων. Εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προιόντα (γάλα, γιαούρτι), χυμοί φρούτων, παιδικές σοκολάτες, ψωμί, γάλα σόγιας και μπισκότα. Εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προιόντα (γάλα και γιαούρτι), δημητριακά πρωινού, μαργαρίνες και χυμοί φρούτων. Εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προιόντα και ροφήματα γιαουρτιού. Βιταμίνη C Φρούτα (ιδίως εσπεριδοειδή, ακτινίδια, φράουλες, παπάγια, μάνγκο, πεπόνι), λαχανικά (μπρόκολο, κουνουπίδι), μοσχαρίσιο συκώτι, στρείδια. Εμπλουτισμένοι χυμοί φρούτων και κονσερβοποιημένα τρόφιμα (προστίθεται ως συντηρητικό). Αντοξειδωτικά Σταφύλια, εσπεριδοειδή, μήλα, μούρα, μπρόκολο, κρεμμύδι, σόγια, τσάι, καφές, κόκκινο κρασί, μαύρη σοκολάτα. - Προβιοτικά Πρεβιοτικά Κεφίρ και ζωντανό γιαούρτι για τα προβιοτικά. Φρούτα, λαχανικά και δημητριακά για τα πρεβιοτικά. Εμπλουτισμένα γαλακτκομικά προιόντα και ροφήματα γιαουρτιού. 12

13 Βιταμίνη D Λιπαρά ψάρια (τόνος, σολομός, σαρδέλα, σκουμπρί, πέστροφα, ρέγκα, λαυράκι, φαγκρί, κολιός, κ.α), ιχθυέλαια, π.χ (μουρουνέλαιο), συκώτι, κρόκος αυγού. Εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προιόντα (γάλα και γιαούρτι), δημητριακά πρωινού, μαργαρίνες και χυμοί φρούτων. Ω-3 λιπαρά οξέα Λιναρόσπορος, καρυδέλαιο, σογιέλαιο, προιόντα σόγιας, πράσινα φυλλώδη λαχανικά, μαιντανός, καρύδια και κουκουνάρι, λιπαρά ψάρια (φρέσκος τόννος, σολομός, σαρδέλα, σκουμπρί, πέστροφα, ρέγγα, κολιός), θαλασσινά (γαρίδες, αστακός, στρείδια) και φύκη. Εμπλουτισμένο ψωμί, χυμοί φρούτων, αυγά, αλλαντικά στα οποία έχει γίνει αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών από Ω-3 λιπαρά και μαργαρίνες. 13

14 Να εμπιστεύομαι την ετικέτα / διαφήμιση του προϊόντος όταν αναφέρει ότι το συγκεκριμένο προϊόν μπορεί να μου προσφέρει κάποιο όφελος για την υγεία μου; Τα βιολογικά ενεργά συστατικά, η διατροφική αξία καθώς και τα οφέλη των λειτουργικών τροφίμων στην υγεία επισημαίνονται στις συσκευασίες τους με τη χρήση ιδιαίτερων ισχυρισμών. Το νομοθετικό πλαίσιο σχετικά με την επισήμανση των τροφίμων είναι πολύ συγκεκριμένο και καθορίζεται από Ευρωπαϊκές Οδηγίες οι οποίες έχουν εναρμονισθεί στο Εθνικό μας Δίκαιο. 14

15 Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει αυστηρή νομοθεσία η οποία αφορά τόσο τις ετικέτες όσο και την παρουσίαση και διαφήμιση των τροφίμων που διατίθενται στην αγορά ενώ σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να αποδίδονται ή να υπονοούνται σε οποιοδήποτε τρόφιμο ιδιότητες πρόληψης ή θεραπείας ασθενειών. Συμπερασματικά, καθότι η διατροφή διαδραματίζει σημαντικότατο ρόλο στην εμφάνιση πολλών χρόνιων νοσημάτων, μεταξύ των οποίων τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος και η οστεοπόρωση, η επιλογή των τροφίμων καθίσταται πρωταρχικής σημασίας. Τα λειτουργικά τρόφιμα αποτελούν μία νέα κατηγορία τροφίμων, τα οποία δύναται να συνεισφέρουν στην μείωση του κινδύνου εμφάνισης σημαντικών νοσημάτων και στην επίτευξη της βέλτιστης υγείας. Ωστόσο, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι για να έχουμε το μέγιστο διατροφικό όφελος τα τρόφιμα αυτά θα πρέπει να καταναλώνονται στα πλαίσια μίας ισορροπημένης διατροφής και ενός υγιεινού και δραστήριου τρόπου ζωής. ΠΡΕΒΙΟΤΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Τα πρεβιοτικά είναι υδατάνθρακες οι οποίοι δεν μπορούν να απορροφηθούν από το πεπτικό σύστημα. Οι κυριότεροι είναι η ινουλίνη και οι φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες. Βρίσκονται σε φυσική μορφή σε μερικές τροφές όπως ραδίκια, αγκινάρες, πράσα, κρεμμύδια και σπαράγγια. Τα πρεβιοτικά βοηθούν στη θρέψη των καλών βακτηριδίων που βρίσκονται ήδη στο πεπτικό σύστημα. Βελτιώνουν την υγεία του πεπτικού συστήματος και μερικοί επιστήμονες πιστεύουν ότι βοηθούν στην ενδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος. Δεν υπάρχει συνιστώμενη δόση για αυτά τα προϊόντα και μπορούν να καταναλώνονται από ενήλικες και παιδιά. Θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωσή τους από ανθρώπους που ακολουθούν ανοσοκατασταλτική αγωγή, που παίρνουν αντιβιοτικά ή έχουν σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Οι αποδείξεις για τα ευεργετικά αποτελέσματα των πρεβιοτικών στην υγεία αυξάνονται συνεχώς, χρειάζεται όμως περαιτέρω επιστημονική έρευνα για να επιβεβαιώσει τις ακριβείς ποσότητες που απαιτούνται για την προαγωγή της υγείας. ΦΥΤΙΚΕΣ ΣΤΕΡΟΛΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑΝΟΛΕΣ Οι φυτικές στερόλες και στανόλες είναι ουσίες που βρίσκονται στα φυτά και έχουν αποδειχθεί, κλινικά, ότι μειώνουν την απορρόφηση της χοληστερόλης από το έντερο, με αποτέλεσμα τη μείωση της κακής χοληστερόλης (LDL). Η μείωση της κακής χοληστερόλης συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας του καρδιαγγειακού συστήματος. 15

16 Οι φυτικές στερόλες βρίσκονται φυσικά σε πολύ μικρές ποσότητες στα φρούτα, τα λαχανικά, στα φυτικά έλαια, στα δημητριακά, στους σπόρους και τους ξηρούς καρπούς. Οι στανόλες βρίσκονται σε ακόμη μικρότερες ποσότητες σε αυτές τις τροφές και παράγονται με υδρογόνωση των στερολών. Αν θέλετε να μειώσετε τα επίπεδα της χοληστερόλης μέσα από μια υγιεινή διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής ή έχετε ένα ιστορικό καρδιαγγειακών παθήσεων στην οικογένεια, μπορείτε να καταναλώσετε τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά και είναι εμπλουτισμένα με στερόλες ή στανόλες. Οι σύγχρονες διατροφικές οδηγίες, όπως αυτές του Εθνικού Προγράμματος Εκπαίδευσης για τη Χοληστερόλη (NCEP) των ΗΠΑ (ATP III) και της Αμερικάνικης Καρδιολογικής Εταιρείας συστήνουν την κατανάλωση 2g φυτικών στερολών ή στανολών την ημέρα ως επιπλέον επιλογές για την αύξηση της αποτελεσματικότητας, όσον αφορά στη μείωση της χοληστερόλης, ενός συνηθισμένου υγιεινού διαιτολογίου χαμηλού σε κορεσμένα λιπαρά και με ελεγχόμενη πρόσληψη θερμίδων. Για να μειώσετε τα επίπεδα χοληστερόλης θα πρέπει να ακολουθήσετε τις συμβουλές των παραγωγών ως προς τις ημερήσιες μερίδες. Επίσης, αν στοχεύετε σε ένα υγιές σώμα και βάρος, αν ακολουθώντας κάποια φυσική δραστηριότητα και μια ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή, οι εμπλουτισμένες με στερόλες ή στανόλες τροφές, μπορούν να σας βοηθήσουν να διατηρήσετε τα επίπεδα χοληστερόλης εντός των φυσιολογικών ορίων. Τα προϊόντα αυτά μπορούν να καταναλωθούν από οποιονδήποτε ακολουθεί μια διατροφή με στόχο τη μείωση της χοληστερόλης. Τα προϊόντα αυτά συνήθως δε συνιστώνται για παιδιά κάτω των 5 ετών, εγκύους ή θηλάζουσες μητέρες, καθώς οι ομάδες αυτές πιθανώς να έχουν διαφορετικές ενεργειακές απαιτήσεις. ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΕΠΤΙΔΙΑ Τα γαλακτοκομικά πεπτίδια είναι μικρές πρωτεΐνες που περιέχονται στο γάλα και οι έρευνες έχουν δείξει ότι μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης μέσω της συνεργασίας τους με το φυσικό μηχανισμό του σώματος που ελέγχει την πίεση. Κάποιες ποσότητες των πεπτιδίων αυτών βρίσκονται σε ορισμένα τυριά, σε ελάχιστες, όμως, ποσότητες ώστε να είναι αξιοποιήσιμα. Τα γαλακτοκομικά αυτά πεπτίδια προστίθενται σε μερικά γαλακτοκομικά ροφήματα και στοχεύουν στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης. Δρουν μειώνοντας την αρτηριακή πίεση μόνο όταν είναι πάνω από τα φυσιολογικά όρια και απευθύνονται σε ανθρώπους στους οποίους έχουν δοθεί οδηγίες σωστής διατροφής και τρόποι ζωής για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Δεν αποτελούν υποκατάστατα των φαρμάκων για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Τα γαλακτοκομικά πεπτίδια αποτελούν μια καινούρια ανακάλυψη στη διατροφική διαχείριση της αρτηριακής πίεσης και περαιτέρω έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη για να επιβεβαιώσουν το ρόλο τους στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης. 16

17 ΤΡΟΦΕΣ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΕΣ ΣΕ Ω-3 ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ Μια διατροφή πλούσια σε Ω-3 λιπαρά οξέα προάγει την υγεία. Τα Ω-3 λιπαρά είναι πολυακόρεστα λιπαρά και περιέχονται τόσο στα φυτά όσο και στα ψάρια. Φυτικής προέλευσης Ω-3: Α-Λινολενικό Οξύ (ALA) Πηγές: Πράσινα φυλλώδη λαχανικά, καρύδια, λιναρόσπορος, καρυδέλαιο και σογιέλαιο και κάποιες φυτικές μαργαρίνες τύπου soft. Ω-3 μακριάς αλύσου Εικοσαπεντανοϊκό όξύ (EPA), Δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA) Πηγές: Λιπαρά ψάρια όπως σαρδέλες, σολομός, κολιός, ρέγκα. Επίσης βρίσκονται σε μερικά κρέατα όπως αρνί ή βοδινό και φυτική μαργαρίνη εμπλουτισμένη με ιχθυέλαια. Επίσης, μπορείτε να βρείτε και συμπληρώματα Ω-3 ιχθυελαίων. Ο οργανισμός μας χρησιμοποιεί τα Ω-3 λιπαρά οξέα των φυτών (ALA) για να συνθέσει τα EPA και DHA, αλλά επειδή αυτή η διαδικασία είναι ανεπαρκής χρειάζεται και η λήψη, μέσω της τροφής, των Ω-3 από τα ψάρια. Λειτουργικά τρόφιμα στον έλεγχο του βάρους Τα λειτουργικά τρόφιμα είναι παρόμοια με τα συμβατικά τρόφιμα στην εμφάνιση, με τη διαφορά ότι παρέχουν οφέλη στην υγεία επιπλέον της βασικής τους διατροφικής αξίας, λόγω ορισμένων φυσιολογικά ενεργών συστατικών, τα οποία μπορούν να τροποποιηθούν ή να παραμείνουν ίδια ώστε να ενισχύσουν τη βιοδραστικότητα τους. Για παράδειγμα, λειτουργικά τρόφιμα έχουν μελετηθεί για την πρόληψη της οστεοπόρωσης, του καρκίνου και των καρδιαγγειακών ασθενειών. Η αναζήτηση τροφίμων τα οποία μπορούν να δράσουν ως λειτουργικά στην πρόληψη και στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας, παρουσιάζει αυξημένο ενδιαφέρον σήμερα, που η παχυσαρκία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα υγείας του ανεπτυγμένου κόσμου. Η διατήρηση σταθερού σωματικού βάρους απαιτεί ισορροπία μεταξύ της ενεργειακής πρόσληψης (ΕΠ) και της ενεργειακής κατανάλωσης (ΕΚ). Ακόμα και μικρή ανισορροπία σ αυτό το ενεργειακό ισοζύγιο μπορεί να προκαλέσει σημαντικές αλλαγές του σωματικού βάρους στο πέρασμα του χρόνου και τελικά να οδηγήσει σε παχυσαρκία. Η παχυσαρκία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για πολλές χρόνιες παθήσεις, οπότε η ύπαρξη λειτουργικών τροφίμων τα οποία πιθανόν να αυξάνουν την ΕΚ, τη θερμογένεση ή το αίσθημα κορεσμού θα αποτελούσε έναν εύκολο και πρακτικό τρόπο στη διατήρηση σταθερού σωματικού βάρους ή ακόμα και στην ενίσχυση της απώλειας βάρους. 17

18 Μερικά τρόφιμα τα οποία έχουν ταξινομηθεί ως λειτουργικά τρόφιμα στον έλεγχο του βάρους, λόγω της επίδρασης τους στην ΕΚ και στην όρεξη είναι τα τριγλυκερίδια και διγλυκερίδια μέσης αλύσου, το τσάι, το γάλα, οι ξηροί καρποί, ο καφές, το συζευγμένο λινολεϊκό οξύ και η πρωτεΐνη της σόγιας. Νομοθεσία για τα Λειτουργικά Τρόφιμα Τα τελευταία χρόνια,οι διεθνείς οργανισμοί που αφορούν τη διατροφή προσπαθούν έχοντας εντοπίσει το πρόβλημα της διαφορετικής ορολογίας, νομοθεσίας και ερμηνείας των λειτουργικών τροφίμων να επιτύχουν μία όσο το δυνατόν πιο σύμφωνη άποψη. Στην Ευρώπη η νομοθετική κατάσταση για τα λειτουργικά τρόφιμα είναι ακόμη σαφής και δεν υφίσταται καμία νομοθεσία όσον αφορά την επισήμανση των προϊόντων ως προς την επίδρασή τους στην υγεία. Τα λειτουργικά τρόφιμα δεν απαιτείται να έχουν θεραπευτική δράση, αλλά να ενισχύουν τη λειτουργία του οργανισμού. Η νομοθεσία για τα λειτουργικά τρόφιμα αναφέρεται σε ισχυρισμούς όπως για παράδειγμα στο ότι η υγεία συνδέεται με την κατανάλωση των συγκεκριμένων προϊόντων. Τα λειτουργικά τρόφιμα διακρίνονται από τα φάρμακα και από το χρόνο δράσης τους, δηλαδή αποσκοπούν σε μακροπρόθεσμη επίδραση στην υγεία σε αντίθεση με τα φάρμακα που οφείλουν να έχουν άμεση επίδραση. Συμπεράσματα Οι καταναλωτές απαιτούν σήμερα λειτουργικά, υγιεινά τρόφιμα αλλά και ευχάριστα. Είναι απαραίτητο να συνεχιστεί η έρευνα σ αυτόν τον τομέα, προκειμένου να αποδειχτούν τα ευεργετικά αποτελέσματα της δράσης τέτοιων τροφίμων στον οργανισμό και την υγεία μέσα από κλινικές μελέτες. Παράλληλα μένει οι φαρμακευτικές εταιρείες και οι βιομηχανίες τροφίμων να καθορίσουν τα ρυθμιστικά και νομοθετικά θέματα. Πρέπει επίσης να διερευνηθεί η ασφάλεια των λειτουργικών συστατικών, τα βέλτιστα όρια χρήσης τους καθώς και η πιθανή επίπτωσή τους στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίμων. 18

19 ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΧΑΜΗΛΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΑ Ο ισχυρισμός ότι ένα τρόφιμο έχει χαμηλή ενεργειακή αξία καθώς και κάθε ισχυρισμός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν το προϊόν δεν περιέχει περισσότερες από 40 kcal (170kj)100g για στερεές τροφές ή περισσότερες από 20 kcal (80kj)/100ml για υγρές τροφές. Για τα επιτραπέζια γλυκαντικά, ισχύει το όριο των 4 kcal (17kj)/ μερίδα, με ισοδύναμες γλυκαντικές ιδιότητες 6 g καλαμοσακχάρου (περίπου 1 κουταλάκι του γλυκού καλαμοσακχάρου). ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΑ Ο ισχυρισμός ότι ένα τρόφιμο έχει μειωμένη ενεργειακή αξία καθώς και κάθε ισχυρισμός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν η ενεργειακή αξία έχει μειωθεί κατά 30% τουλάχιστον, με ένδειξη των χαρακτηριστικών που μειώνουν τη συνολική ενεργειακή αξία του τροφίμου. ΧΩΡΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΑ Ο ισχυρισμός ότι ένα τρόφιμο δεν έχει ενεργειακή αξία καθώς και κάθε ισχυρισμός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν το προϊόν δεν περιέχει περισσότερες από 4 kcal (17kj)/100ml. Για τα επιτραπέζια γλυκαντικά ισχύει το όριο των 0,4 kcal (1,7 kj)/ μερίδα, με ισοδύναμες γλυκαντικές ιδιότητες 6 g καλαμοσακχάρου( περίπου 1 κουταλάκι του γλυκού καλαμοσακχάρου). ΧΑΜΗΛΑ ΛΙΠΑΡΑ Ο ισχυρισμός ότι ένα τρόφιμο έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά καθώς και κάθε ισχυρισμός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν το προϊόν δεν περιέχει περισσότερα από 3 g λιπαρών ανά 100 g για στερεές τροφές ή 1,5 g λιπαρών ανά 100 ml για υγρές τροφές (1,8 g λιπαρών ανά 100 ml ημιαποβουτυρωμένο γάλα). ΧΩΡΙΣ ΛΙΠΑΡΑ Ο ισχυρισμός ότι ένα τρόφιμο δεν περιέχει λιπαρά καθώς και κάθε ισχυρισμός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν το προϊόν δεν περιέχει περισσότερα από 0,5 g λιπαρών ανά 100 g ή 100 ml.ωστόσο, απαγορεύονται οι ισχυρισμοί που εκφράζονται ως Χ % χωρίς λιπαρά ΧΑΜΗΛΑ ΚΟΡΕΣΜΕΝΑ ΛΙΠΑΡΑ Ο ισχυρισμός ότι ένα τρόφιμο έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά καθώς και κάθε ισχυρισμός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο αν το άθροισμα των κορεσμένων λιπαρών οξέων και των trans λιπαρών οξέων στο προϊόν δεν υπερβαίνει τα 1,5 g ανά 100 g για στερεές τροφές ή 0,75 g ανά 100 ml για υγρές τροφές και σε κάθε περίπτωση, το άθροισμα των κορεσμένων λιπαρών οξέων και των trans λιπαρών οξέων δεν πρέπει να υπερβαίνει το 10% της ενεργειακής αξίας. 19

20 ΧΩΡΙΣ ΚΟΡΕΣΜΕΝΑ ΛΙΠΑΡΑ Ο ισχυρισμός ότι ένα τρόφιμο δεν περιέχει κορεσμένα λιπαρά καθώς και κάθε ισχυρισμός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν το άθροισμα των κορεσμένων λιπαρών και των trans λιπαρών οξέων δεν υπερβαίνει τα 0,1 g κορεσμένων λιπαρών ανά 100 g ή 100 ml. ΧΑΜΗΛΗ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΑ Ο ισχυρισμός ότι ένα τρόφιμο δεν περιέχει σάκχαρα, καθώς και κάθε ισχυρισμός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο όταν το προϊόν δεν περιέχει περισσότερα από 0,5 g σακχάρων ανά 100 g ή 100 ml. ΜΕΙΩΜΕΝΩΝ ΘΕΡΜΙΔΩΝ(LIGHT/LITE) Ο ισχυρισμός ότι ένα προϊόν είναι μειωμένων θερμίδων, και κάθε ισχυρισμός που ενδέχεται να έχει το ίδιο νόημα για τον καταναλωτή, πρέπει να πληρεί τις ίδιες προϋποθέσεις με αυτές που καθορίζονται για τον όρο μειωμένο. Ο ισχυρισμός πρέπει επίσης να συνοδεύεται από ένδειξη των χαρακτηριστικών που καθιστούν το προϊόν μειωμένων θερμίδων ( light ή lite ). ΕΚ ΦΥΣΕΩΣ/ΦΥΣΙΚΟ Στην περίπτωση τροφίμων τα οποία εκ φύσεως πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο παρόν παράρτημα, ο όρος εκ φύσεως/φυσικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί προτασσόμενος του ισχυρισμού. Ρόλος αλεύρου Ο ρόλος του αλεύρου στην παρασκευή των κέικ είναι δομικός, δομεί δηλαδή το σώμα και το πλέγμα μέσα στο οποίο θα εγκλωβιστεί ο αέρας. Το κατάλληλο αλεύρι για τα συγκεκριμένα προϊόντα θα πρέπει να έχει την απαιτούμενη προσροφητική ικανότητα για την δέσμευση της ποσότητας των υγρών συστατικών της συνταγής. Εάν κατά το ψήσιμο η δέσμευση των υγρών δεν γίνει την κατάλληλη στιγμή τότε η ζύμη θα καταρρεύσει προτού ακόμα ολοκληρωθεί η διαδικασία του ψησίματος. Επομένως, η επιλογή του σωστού αλεύρου για μία συγκεκριμένη συνταγή έχει πολύ μεγάλη σημασία. Τα άλευρα που συνήθως χρησιμοποιούνται έχουν πρωτεϊνικό περιεχόμενο 7-9%. Εάν μέρος του αλεύρου αντικατασταθεί από άμυλο σίτου, παρασκευάζονται εξαιρετικά προϊόντα. 20

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

Αρτόζα,, 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Εφαρμογές υποκατάστατων ζάχαρης και λίπους στην αρτοποιία και ζαχαροπλαστική

Αρτόζα,, 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Εφαρμογές υποκατάστατων ζάχαρης και λίπους στην αρτοποιία και ζαχαροπλαστική Αρτόζα,, 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Εφαρμογές υποκατάστατων ζάχαρης και λίπους στην αρτοποιία και ζαχαροπλαστική ΘΕΟΦΑΝΗΣ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ Καθηγητής Εφαρμογών Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων Καρδίτσα ΤΕΙ Θεσσαλίας Εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής

Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η Ιστορία της μεσογειακής διατροφής Η μεσογειακή διατροφή όπως έχει γίνει σήμερα γνωστό από πολλά άρθρα και δημοσιεύματα αποτελεί την βάση μιας υγιεινής διατροφής. Το πρότυπο αυτό διατροφής συναντάται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ. Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ. Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΩΔΙΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ-ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Δρ. Μπόσκου Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής Η επισήμανση είναι ένας ιδιαίτερος τομέας στο χώρο της συσκευασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους:

Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Από βιολογικής άποψης, μας ενδιαφέρουν τα σάκχαρα που χωρίζονται στους: Μονοσακχαρίτες γλυκόζη, φρουκτόζη Δισακχαρίτες σακχαρόζη, μαλτόζη, λακτόζη Ολιγοσακχαρίτες καλαμοσάκχαρο Πολυσακχαρίτες άμυλο, κυτταρίνη,

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία

Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία Για ενέργεια, υψηλή απόδοση και απόκτηση φυσικής κατάστασης κατασκευάζονται από την EuroSup s.r.l., Παβία, Ιταλία Η Energon Biotech Α.Ε. κάνει για σας την καλύτερη επιλογή ειδικών τροφίμων και συμπληρωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακής Διατροφής

Μεσογειακής Διατροφής mini Οδηγός Μεσογειακής Διατροφής Γιατί Μεσογειακή Διατροφή; Η μεσογειακή διατροφή αναφέρεται στον τρόπο διατροφής των λαών που ζουν σε περιοχές που αναπτύσσονται γύρω από τη Μεσόγειο. Οι επιστημονικές

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από

Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΘΛΗΤΩΝ Οι αθλητές επιτυγχάνουν μέγιστη απόδοση με προπόνηση και σωστό διαιτολόγιο που περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Οι αθλητές ωφελούνται περισσότερο από την ποσότητα των υδατανθράκων που αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας

16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας 16 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ : Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας Η διατροφή σημαντικός παράγοντας υγείας!! ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΛΗΡΟΝΟ ΜΙΚΟΤΗΤΑ ΥΓΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΘΥΓΕΙΝΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Ποιά είναι η

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των

Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των Μεσογειακή διατροφή είναι όρος που επινοήθηκε από τον φυσιολόγο Άνσελ Κις για να περιγράψει το μοντέλο διατροφής, το οποίο ακολουθούσαν οι λαοί των μεσογειακών χωρών που συμπεριλαμβάνονταν στη Μελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.

Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis. Μεταβολικός Έλεγχος & Τροποποίηση Συµπεριφοράς www.dia-trofis.gr Πως να τις διαβάζουµε σωστά... Μαρία Σαρικά ιαιτολόγος- ιατροφολόγος ΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ/ 100ml Ενέργεια/ Energy 52Kcal/221KJ Υδατάνθρακες/

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΕΡΟΣ Δ: ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αριθμός Όνομα 0. Όλες οι κατηγορίες τροφίμων 01. Γαλακτοκομικά προϊόντα και ανάλογα 01.1 Μη αρωματισμένο παστεριωμένο και αποστειρωμένο γάλα (συμπεριλαμβανομένου του αποστειρωμένου

Διαβάστε περισσότερα

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008

Πώς διαβάζεται. 500g. Πλούσιο σε ίνες. Ποσότητα. Ονομασία του προϊόντος. Κατάλογος συστατικών. Διατήρηση. Παραγωγός / Εισαγωγέας. τον Ιούνιο του 2008 Ευρωπαϊκή Επιτροπή Πώς διαβάζεται Νιφάδες ρυζιού και σιτάρι ολικής αλέσεως, εμπλουτισμένα με βιταμίνες (B1, B2, B3, B6, φολικό οξύ, B12, C) και σίδηρο Καθαρό βάρος: ΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ τον

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας

Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Πρακτική άσκηση στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων Πολιτικής Υγείας Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Προβλήματα 1. Κυκλοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3

ΠΡΟΛΟΓΟΣ. Μαρία Χασαπίδου Καθηγήτρια Διατροφής και Διαιτολογίας ΑΤΕΙΘ > 3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ραγδαία αύξηση των εκφυλιστικών παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, δυσλιπιδαιμία, αρτηριακή υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα) στη χώρα μας, που οδηγούν σε αύξηση της νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Νίκος Κατσαρός Επιστ.Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ π.πρόεδρος ΕΦΕΤ EΙΣΑΓΩΓΗ Στίς 16 Οκτωβρίου 2010 εγκρίθηκε απο την UNESCO η Μεσογειακή Διατροφή ως μέρος της αϋλης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση του Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου για την Παγκύπρια Ημέρα Διατροφής (10/5/2012) και Δραστηριότητες για την Εβδομάδα 7-13/5/2012 Φετινό θέμα: «Προγραμματίστε σωστά το πιάτο σας:

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Σημειώσεις για τη σχολή προπονητών-ριών Αθήνας Γ κατηγορίας Ενόργανης, Ρυθμικής Γυμναστικής & Τραμπολίνο (2014) O πρωταρχικός ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας

Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών. 57ο Γενικό Λύκειο Αθήνας Υψηλή κατανάλωση οσπρίων Υψηλή κατανάλωση δημητριακών Μέτρια κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών Υψηλή κατανάλωση οσπρίων. Χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες και φυσικά λόγω της χαμηλής

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Τρώει το παιδί σας σωστά;

Τρώει το παιδί σας σωστά; Τρώει το παιδί σας σωστά; Προσφορά σε συνεργασία µε την εταιρεία Iakovos Photiades Foodstuff Suppliers Ltd Τα θεμέλια για την υγεία του παιδιού σας αρχίζουν από την καλή διατροφή Η καλή διατροφή δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρoυ για την Παγκόσμια Ημέρα Ρευματοπαθειών (12 Οκτωβρίου 2013) Θέμα: Υγιής Γήρανση, Σύνθημα: " Ζώντας Καλά, Μεγαλώνοντας Καλύτερα" Η Παγκόσμια Ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι ροφήματα κεφίρ η καλή ζωή έχει ωραίες γεύσεις! Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα

επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι ροφήματα κεφίρ η καλή ζωή έχει ωραίες γεύσεις! Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα Στραγγιστό γιαούρτι functionalitie that naturallys ροφήματα κεφίρ Ανανάς, Παπάγια, & Μάνγκο Mπανάνα, Βανίλια & Μέλι N.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : «ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Κα ΚΥΠΑΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή

Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 Μάθηµα : Οικογενειακή Αγωγή Ηµεροµηνία: 14 / 06 /05 Τάξη: Β Λυκείου Ονοµατεπώνυµο µαθητή/τριας:... Χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

«Άρθρο 137» Παγωτά ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΑΡΘΡΟΥ 137 ΚΤΠ ΠΡΟΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ «Άρθρο 137» Παγωτά 1. Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. 2. Οι ονομασίες προϊόντων που απαριθμούνται στο Παράρτημα Ι χρησιμοποιούνται μόνον για τα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα.

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Γενικά: Τα ಸρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για κάಸε ανಸρώπινο οργανισμό είναι περισσότερα από 50 διαφορετικά είδη. Κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: α) Αυτά που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο

Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο Οι πιο συχνές ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή και τον καρκίνο Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο καρκίνος αποτελεί δεύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Οι πιο συχνοί καρκίνοι εντοπίζονται στους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες

ΜΑΘΗΜΑ 1 ο. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1.1 Ανακαλύπτοντας τις διατροφικές ανάγκες ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑ ΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 1 ο Οι διατροφικές ανάγκες των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα του Προγράμματος, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας

Διαβάστε περισσότερα

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά

Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά 13 Τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή όπως ορίζονται στην οδηγία 2009/39/ΕΚ 13.1 Τροφές για βρέφη και μικρά παιδιά ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΜΕΡΟΣ, ΙΣΧΥΕΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΥΠΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Τα υποδεικνυόμενα ανώτατα

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ..

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΗΜΕΡΑ ΧΤΙΖΟΥΝ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ.. Γνωρίζοντας τις ομάδες τροφίμων μέσω της πυραμίδας... Τα τρόφιμα τα οποία καταναλώνουμε και κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Το θέμα της εργασίας μας είναι η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ. Ασχοληθήκαμε με τις διατροφικές συνήθειες των αθλητών από την αρχαία Ελλάδα έως και σήμερα. Βρέθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισχυρισμοί διατροφής

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. Ισχυρισμοί διατροφής ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Ισχυρισμοί διατροφής «ισχυρισμός» αναφερόμενος σε τρόφιμο: Κάθε μήνυμα ή απεικόνιση, η οποία δεν είναι υποχρεωτική σύμφωνα με την κοινοτική ή εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένης

Διαβάστε περισσότερα

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205

12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 EL 12.11.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 295/205 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1131/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 11ης Νοεμβρίου 2011 για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1333/2008

Διαβάστε περισσότερα

Η νηστεία κάνει θαύματα

Η νηστεία κάνει θαύματα Η νηστεία κάνει θαύματα Έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δείχνει ότι οι διατροφικές επιταγές της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι άκρως ευεργετικές για την υγεία των παιδιών Οι ειδικοί λένε ότι η αποχή από τις

Διαβάστε περισσότερα

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7

29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 29.8.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 230/7 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 817/2013 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 28ης Αυγούστου 2013 για την τροποποίηση των παραρτημάτων II και III του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες

Συμπεριλάβετε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο τροφές πλούσιες σε φυτιι,ές ίνες Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΘΕΜΕΛΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ Το πρόβλημα της παραπληροφόρησης στο θέμα της διατροφής είναι μεγάλο και τις περισσότερες φορές οδηγεί σε λανθασμένες εmλογές και εκτιμήσεις. Ένα στοιχείο που θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας

Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας Ισχυρισμοί Διατροφής & Υγείας Κείμενο κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή του Κανονισμού 1924/2006 ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Διεύθυνση Αξιολόγησης & Εγκρίσεων Δεκέμβριος 2010 Ισχυρισμοί διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν

Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν Γνωρίστε όλες τις βιταμίνες και πού σας ωφελούν Όλοι γνωρίζουμε ότι οι βιταμίνες και τα μεταλλικά στοιχεία είναι σημαντικά για τη διατροφή και την ευεξία μας. Πράγματι, το σώμα δεν μπορεί να λειτουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων

Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων Άρθρο 68 (1) Γλυκαντικά Τροφίμων 1. «Γλυκαντικά» χαρακτηρίζονται πρόσθετα τροφίμων, τα οποία χρησιμοποιούνται: για να προσδώσουν γλυκεία γεύση στα τρόφιμα, ή ως επιτραπέζια γλυκαντικά. 2. α) «Μόνον τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ III ΚΩΔΙΚΑ ΦΠΑ Ν.2859/2000

ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ III ΚΩΔΙΚΑ ΦΠΑ Ν.2859/2000 ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ III ΚΩΔΙΚΑ ΦΠΑ Ν.2859/2000 (προηγ.) (νέο) Η παράγραφος 1 καταργείται Τα ζωντανά ζώα υπάγονται σε κανονικό Η παράγραφος 2 καταργείται Τα ζωντανά ζώα υπάγονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

Για πόσο χρονικό διάστημα παραμένει φρέσκος ο καφές αφού ανοιχτεί;

Για πόσο χρονικό διάστημα παραμένει φρέσκος ο καφές αφού ανοιχτεί; ΚΑΦΕΣ AURILE Γενικές Πληροφορίες Πώς καβουρδίζεται ο καφές Aurile; Ο καφές Aurile καβουρδίζεται για περίπου 20 λεπτά στους 210 C (ο τρόπος αυτός είναι γνωστός ως American Roast). Κατά τη διάρκεια του καβουρδίσματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας

Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Υδατάνθρακες: σύνθετο και μπερδεμένο και στους καταναλωτές & επαγγελματίες υγείας Πλούσιες σε Υδατ/χαμηλές Σύνθετοι υδατάνθρακες σε λίπη δίαιτες Απλές ζάχαρες Δίαιτες χαμηλού GI Χαμηλής γλυκαιμικής δόσης

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου

προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η διατροφική αξία του σταφυλιού και των προϊόντων του Δρ Κωσταρέλλη Βασιλική Λέκτορας Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Η καλλιέργεια του αμπελιού στην στην αρχαιότητα Δίαιτα στην Αρχαία Ελλάδα Το Μεσογειακή πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Όσον αφορά τις πρώτες ύλες και τα τελικά προϊόντα, θα πρέπει να τηρούνται αυστηροί όροι και προϋποθέσεις για ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας και ποιότητας σύμφωνα με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος!

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος! Φαρμακευτικός,Σύλλογος,Θεσσαλονίκης, ΔΙΑ,ΒΙΟΥ,ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη20.3.2013 ΑναστασίαΔ.Κόκκαλη ΚλινικόςΔιαιτολόγος Διατροφολόγος ΥπεύθυνηΤομέαΔιαιτολογίαςΙΕΚΞΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 59 (1) Προϊόντα κακάο και σοκολάτας που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου.

Άρθρο 59 (1) Προϊόντα κακάο και σοκολάτας που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου. Άρθρο 59 (1) Προϊόντα κακάο και σοκολάτας που προορίζονται για τη διατροφή του ανθρώπου. 1. Οι διατάξεις του άρθρου αυτού εφαρμόζονται στα προϊόντα κακάο και σοκολάτας τα οποία προορίζονται για τη διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΒΛΑΧΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΙΑ ΜΑΡΙΑ ΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Τρόφιμο ονομάζουμε οποιαδήποτε ουσία ή προϊόν, είτε αυτό έχει υποστεί πλήρη ή μερική επεξεργασία είτε όχι, το οποίο μπορεί να καταναλωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. της. πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Στρασβούργο, 11.3.2014 COM(2014) 166 final ANNEX 2 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη μείωση ή την κατάργηση των τελωνειακών δασμών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 31 Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 Πολύ λίγοι υδρατμοί επιλογή σωστής θερμοκρασίας Οι θερμοκρασίες ποικίλουν ανάλογα με τον τύπο του ψωμιού. Το σιταρένιο ψωμί ψήνεται σε χαμηλότερες

Διαβάστε περισσότερα

Λ Ερωτήσεις & απαντήσεις για τον αρτοπαρασκευαστή Πρόβληµα Αιτία Λύση Η συσκευή ή η οθόνη δεν λειτουργούν Καπνός βγαίνει από τον κάδο ψησίµατος ή τις διεξόδους Το ψωµί βουλιάζει στη µέση και είναι υγρό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012

ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012 Νόστιμα, απλά και υγιεινά! ΙΑ Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού (ΚΒ) Πρόγραμμα Προαγωγής Υγείας Μάιος 2012 Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2011-2012 το σχολείο μας έθεσε ως ένα από τους στόχους του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα

Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Αιγίδες Επιστημονικών Εταιρειών στα Τρόφιμα Ποια η κατάσταση σε Ελλάδα και διεθνώς; Που οδεύουμε και ποιες οι προϋποθέσεις; Aντώνης Ζαμπέλας Πρόεδρος ΕΦΕΤ Αναπλ. Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου Γεωπονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Προϊόντων. Dolano Food 1

Κατάλογος Προϊόντων. Dolano Food 1 dolano... και απολαμβάνω Κατάλογος Προϊόντων Dolano Food 1 d olano... και απολαμβάνω! Καλως Ήλθατε στη Dolano Food Ένα Κόσμο Γεύσης & Ποιότητας H DolanoFood ιδρύθηκε το 1991 από το δυναμικό επιχειρηματία

Διαβάστε περισσότερα