free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία"

Transcript

1 Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there!

2

3 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος: Βλαχάκος Δημήτριος Αντιπρόεδρος: Φουρτούνας Κωνσταντίνος Γεν. Γραμματέας: Κουλουρίδης Ευστάθιος Ταμίας: Δαρδαμάνης Μάνθος Ειδ. Γραμματέας: Ψημένου Ερασμία Μέλη: Γιατράς Ιωάννης Γράψα Ειρήνη ΤΟΠΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Σφαιρόπουλος Γιώργος Ζουριδάκης Ανδρέας Γιαννάτος Ευάγγελος Κατσαρού Ειρήνη Αυδίκου Κωνσταντίνα Μπαλτά Λαμπρινή ΠΡΟΕΔΡΟΣ 22 ου ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Δαρδαμάνης Μάνθος 3

4 Περιεχόμενα ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ... 6 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ... 7 ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΥΠΟΙ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑΣ - ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Κωνσταντίνα Αυδίκου...12 ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΔΙΑΙΤΑ, ΑΝ ΠΑΙΖΕΙ, ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΝΕΦΡΩΣΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ (ΝΣ); Κωνσταντίνος Παναγοδήμος...19 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Δημήτριος Χατζηγιαννακός...21 Η ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΦΡΑΓΜΟΥ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΤΗ ΠΡΩΤΕΪΝΟΥΡΙΚΗ ΝΟΣΟ Κυριάκος Ιωάννου...24 ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΕΒΕΖΑ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΝΙΚΟΠΟΛΗΣ; Νίκος Δ. Καράμπελας...32 ΜΙΚΡΟΛΕΥΚΩΜΑΤΙΝΟΥΡΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Αθανάσιος Σιούλης...36 ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑ: ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ, ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ, ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ Μαρία Καλιεντζίδου...39 ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΟΙΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ευστάθιος Κουλουρίδης...53 ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Λάμπρος Κ. Μιχάλης...57 ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΥΗΣΗ Ιωάννης Εμμ. Γραμματικάκης...58 ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟΥ ΕΡΥΘΗΜΑΤΩΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ (ΣΕΛ) Ε. Φράγκου, Δημήτριος Τ. Μπούμπας...61 ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΥΡΙΑ. Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΕ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Άλκης Πιερίδης

5 MCD, FSGS: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Μιλτιάδης Γερόλυμος...67 ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΝΟΣΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ: IGM ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ C1Q ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Ιωάννα Ρέβελα...71 ΜΕΜΒΡΑΝΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΚΑΙ C3 ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Σοφία Λιονάκη...73 ΠΡΩΤΕΪΝΟΥΡΙΑ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ: MGUS, ΑΜΥΛΟΕΙΔΩΣΗ Δήμητρα Μπαχαράκη...76 ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑ ΣΤΗ ΔΡΕΠΑΝΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ (ΔΝ) Λαμπρινή Μπαλτά...79 ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗ ΝΕΦΡΟΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δημήτριος Βλαχάκος...82 ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΤΟΥ MAMMALIAN TARGET OF RAPAMYCIN (MTOR INHIBITORS) ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΥΞΗΤΙΚΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΤΟΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ (ANTI-VEGF) Κωνσταντίνος Φουρτούνας...85 ΛΙΠIΔΙΑ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΪΝΟΥΡIΑ Βασίλειος Τσιμιχόδημος...88 ΤΟ ΚΟΡΤΙΚΟΕΥΑΙΣΘΗΤΟ ΝΕΦΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ιωάννης Ντότης...92 ΚΟΡΤΙΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΟ ΝΕΦΡΩΣΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Κωνσταντίνος Δ. Κολλιός...94 ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟΥ ΕΡΥΘΗΜΑΤΩΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Στέλλα Σταμπουλή...99 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΡΟΕΔΡΩΝ - ΟΜΙΛΗΤΩΝ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ

6 Πρόσκληση Αγαπητοί Συνάδελφοι, Το Ελληνικό Κολλέγιο Νεφρολογίας και Υπέρτασης (Ε.ΚΟ.Ν.Υ), στο πλαίσιο του προγράμματος της Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης, διοργανώνει το 22 ο Επιστημονικό Σεμινάριο με θέμα «Πρωτεϊνουρικά Σύνδρομα», στην Πρέβεζα (ξενοδοχείο MARGARONA ROYAL ), 28 Φεβρουαρίου - 02 Μαρτίου Η θεματολογία του Σεμιναρίου είναι ποικίλη και επίλεκτη και αποσκοπεί να καλύψει την παρούσα γνώση και πρακτική στο πλαίσιο του ανωτέρω θέματος. Τόσο οι Ομιλητές και Εισηγητές όσο και οι Πρόεδροι των Διαλέξεων και των Στρογγυλών Τραπεζιών είναι διακεκριμένοι συνάδελφοι του χώρου της Νεφρολογίας, της Παθολογίας και άλλων ειδικοτήτων και εξειδικεύσεων της Κλινικής Ιατρικής Επιστήμης. Σας προσκαλούμε να λάβετε μέρος στο Σεμινάριο και να συμμετάσχετε ενεργά σε μια δημιουργική ανταλλαγή απόψεων. Με τον τρόπο αυτόν, πιστεύουμε ότι το Σεμινάριο θα έχει την αντίστοιχη επιτυχία προηγούμενων εκδηλώσεων του Ε.ΚΟ.Ν.Υ. Παράλληλα με το επιστημονικό πρόγραμμα θα έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε και τις ομορφιές της Πρέβεζας. Ο Πρόεδρος του Ε.ΚΟ.Ν.Υ. Καθηγητής Δημήτριος Βλαχάκος 6

7 επιστημονικό πρόγραμμα Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου :00-18:00 Προσέλευση - Εγγραφές 18:00-19:30 Λευκωματουρία I Προεδρείο: Γρ. Μυσερλής, Α. Αβδελίδου 18:00-18:20 Τύποι λευκωματουρίας - Σύγχρονες Απόψεις Κ. Αυδίκου 18:20-18:40 Λευκωματουρία - Δίαιτα Κ. Παναγοδήμος 18:40-19:00 Ο ρόλος της νεφρικής βιοψίας στη διάγνωση και πρόγνωση της νεφρικής βλάβης Δ. Χατζηγιαννακός 19:00-19:20 Η παθοφυσιολογία του φραγμού διήθησης στην πρωτεϊνουρική νόσο Κ. Ιωάννου 19:20-19:30 Συζήτηση 20:00-20:30 Τελετή Έναρξης - Χαιρετισμοί (Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας - Αίθουσα «Ν. Κονεμένος») Πρόεδρος 22 ου Επιστημονικού Σεμιναρίου Μ. Δαρδαμάνης Πρόεδρος Ε.ΚΟ.Ν.Υ. Δ. Βλαχάκος Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης κ.κ. Χρυσόστομος Δήμαρχος Πρέβεζας Χ. Μπαΐλης Διοικητής Νοσοκομείου Πρέβεζας Ν. Γεωργάκος Σύλλογος Νεφροπαθών Πρέβεζας Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Πρέβεζας Ε. Μπακόλας 7

8 20:30-21:00 Διάλεξη Είναι η Πρέβεζα συνέχεια της Αρχαίας Νικόπολης; Προεδρείο: Μ. Δαρδαμάνης, Δ. Βλαχάκος Ομιλητής: Ν.Δ. Καράμπελας 21:30 Δείπνο 8

9 Σάββατο 1 Μαρτίου :00-10:10 Λευκωματουρία II Προεδρείο: Π. Πασαδάκης, Κ. Στυλιανού 09:00-09:20 Μικρολευκωματινουρία και Σακχαρώδης Διαβήτης Αθ. Σιούλης 09:20-09:40 Λευκωματουρία: παθοφυσιολογία, επιπλοκές, πρόγνωση Μ. Καλιεντζίδου 09:40-10:00 Ο ρόλος της λευκωματουρίας στην εξέλιξη της νεφρικής βλάβης Στ. Παναγούτσος 10:00-10:10 Συζήτηση 10:10-11:25 Λευκωματουρία III Προεδρείο: Σ. Φούσας, Λ. Μιχάλης 10:10-10:30 Παθοφυσιολογία του οιδήματος και θεραπεία Ε. Κουλουρίδης 10:30-10:50 Νεφρική και καρδιαγγειακή νόσος Λ. Μιχάλης 10:50-11:10 Λευκωματουρία και κύηση Ι. Γραμματικάκης 11:10-11:25 Συζήτηση 11:25-11:40 Διάλειμμα 11:40-12:05 Διάλεξη Νεφρίτιδα του λύκου Προεδρείο: Π. Ζηρογιάννης, Ε. Κοκολίνα Ομιλητής: Δ. Μπούμπας 12:00-12:05 Συζήτηση 12:05-12:30 Διάλεξη Οικογενής μικροσκοπική αιματουρία. Η εξέλιξή της σε λευκωματουρία και χρόνια νεφρική βλάβη Προεδρείο: Δ. Γρέκας, Ν. Νικολακάκης Ομιλητής: Α. Πιερίδης 12:25-12:30 Συζήτηση 12:30-13:30 Συζήτηση με τους ειδικούς 9

10 13:30-15:00 Γενική Συνέλευση 15:00-17:00 Μεσημβρινή διακοπή 17:00-18:40 Πρωτοπαθείς νεφρικές νόσοι Προεδρείο: Δ. Γούμενος, Μ. Μαλλιάρα 17:00-17:20 MCD, FSGN: σύγχρονες απόψεις στη διάγνωση και θεραπεία Μ. Γερόλυμος 17:20-17:40 Παραλλαγές στην MCD, IgM, C1q nephropathy Ι. Ρέβελα 17:40-18:00 MPGM - C3 nephropathy Σ. Λιονάκη 18:00-18:20 Νεότερα στην αιτιοπαθογένεια της μεμβρανώδους σπειραματοπάθειας Δ. Γούμενος 18:20-18:40 Συζήτηση 18:40-19:00 Διάλειμμα 19:00-20:15 Η λευκωματουρία σε συστηματικά νοσήματα Προεδρείο: Ειρ. Γράψα, Γ. Βλαχοπάνος 19:00-19:20 MGUS αμυλοείδωση Δ. Μπαχαράκη 19:20-19:40 Λευκωματουρία στη δρεπανοκυτταρική νεφροπάθεια Λ. Μπαλτά 19:40-20:00 Υπερτασική νεφροσκλήρυνση Δ. Βλαχάκος 20:00-20:15 Συζήτηση 20:15-21:00 Διάλεξη Αντί-VEGF, mtor inhibitors Προεδρείο: Αθ. Διαμαντόπουλος, Αγγ. Ζέρβα Ομιλητής: Κ. Φουρτούνας 20:45-21:00 Συζήτηση 21:00 Δείπνο 10

11 Κυριακή 2 Μαρτίου :00-10:30 Διάλεξη Λιπίδια και λευκωματουρία Προεδρείο: Ι. Στεφανίδης, Χ. Ντιούδης Ομιλητής: B. Τσιμιχόδημος 10:20-10:30 Συζήτηση 10:30-11:45 Λευκωματουρία στα παιδιά Προεδρείο: Φ. Παπαχρήστου, Ν. Πρίντζα 10:30-10:50 Κορτικοευαίσθητο νεφρωσικό σύνδρομο στα παιδιά Ι. Ντότης 10:50-11:10 Κορτικοανθεκτικό νεφρωσικό σύνδρομο στα παιδιά Κ. Κολλιός 11:10-11:30 Νεφρίτιδα του Συστηματικού ερυθηματώδους λύκου στην παιδική και εφηβική ηλικία Στ. Σταμπουλή 11:30-11:45 Συζήτηση 11:45-12:00 Συμπεράσματα - Λήξη Σεμιναρίου 11

12 Περιλήψεις ΤΥΠΟΙ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑΣ - ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Κωνσταντίνα Αυδίκου Νεφρολόγος, Επιμελήτρια Α ΕΣΥ, Υπεύθυνη Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, Γενικό Νοσοκομείο Λευκάδας, Λευκάδα Εισαγωγή Γύρω στα 400 π.χ. ο Ιπποκράτης στον 7 ο Αφορισμό του με τη φράση: «Όταν οι φυσαλίδες παραμένουν στην επιφάνεια των ούρων, αυτές υποδηλώνουν νόσο των νεφρών και η νόσος θα είναι παρατεταμένη» έδωσε ίσως την πιο πρώιμη περιγραφή της λευκωματουρίας και την συσχέτισε με νοσήματα των νεφρών. Αρκετά χρόνια αργότερα (1774) o Domenico Cotungo αναγνώρισε και ονόμασε την αλβουμινουρία ενώ γύρω στα 1840 αναγνωρίστηκε από τον Richard Bright ότι η παρουσία μεγάλων ποσοτήτων λευκώματος στα ούρα αποτελεί ένδειξη νεφρικών παθήσεων. Η λευκωματουρία εκτός από δείκτης νεφρικής νόσου, φαίνεται ότι παίζει βασικό ρόλο και στην εξέλιξη της νεφρικής βλάβης. Επίμονη επίσης λευκωματουρία, σχετίζεται με έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας και μάλιστα ο βαθμός της σχετίζεται με τον ρυθμό απώλειας της νεφρικής λειτουργίας (KDIGO 2012). Αποτελεί μάλιστα ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο. Λευκωματουρία όμως μπορεί να ανευρίσκεται και σε άτομα χωρίς σπειραματική βλάβη. Η κλινική αξιολόγηση της λευκωματουρίας και η συσχέτισή της με την παθολογοανατομική βλάβη του ασθενούς απαιτεί καταρχήν την ποσοτική και ποιοτική εκτίμησή της στα ούρα 24ώρου του ασθενούς. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ο φυσιολογικός ρυθμός απέκκρισης πρωτεϊνών στα ούρα ανέρχεται σε 80 ± 25mg /24h που μπορεί να φθάσει με τη συνήθη δραστηριότητα έως τα 150mg/24h (ανώτερα φυσιολογικά επίπεδα). Στα παιδιά η απέκκριση εκφράζεται καλύτερα με την αναγωγή της απεκκρινόμενης ποσότητας στην επιφάνεια σώματος του παιδιού και είναι < 100mg /m 2 / 24h ή < 4mg /m 2 /h. Το λεύκωμα που ανευρίσκεται φυσιολογικά στα ούρα προέρχεται από 3 πηγές: α) Ποσοστό 60% προέρχεται από πρωτεΐνες του πλάσματος που διηθούνται συνεχώς στο νεφρικό σπείραμα και το οποίο διαφεύγει την επαναρρόφηση στα ουροφόρα σωληνάρια (κυρίως λευκωματίνη αλλά και άλλες χαμηλού ΜΒ πρωτεΐνες όπως ανοσοσφαιρίνες). β) Ποσοστό 40% είναι γλυκοπρωτεΐνες και ανοσοσφαιρίνες του νεφρικού ιστού που εκκρίνονται από το ανιόν σκέλος της αγκύλης του Henle προς τον αυλό των σωληναρίων (κυρίως Tamm-Horsfall). γ) Ένα πολύ μικρό ποσό προέρχεται από καταστροφή σωληναριακών κυττάρων, μικρό κλάσμα προέρχεται από ένζυμα και πολύ μικρές ποσότητες εκκρίνονται από την ουρήθρα, τον κόλπο ή τον προστάτη. Ποσοστό 70-80% του λευκώματος των ούρων απεκκρίνεται ενώ το άτομο είναι σε όρθια θέση και εκτελεί τις καθημερινές του «ήπιες» ασχολίες. Μετά από έντονη άσκηση η αποβολή πρωτεϊνών στα ούρα μπορεί να αυξηθεί φυσιολογικά έως τα 300mg/24h. Στις εγκύους η αποβολή λευκώματος μπορεί επίσης να φθάσει τα 300mg/24h και υποχωρεί στις συνήθεις φυσιολογικές τιμές μετά τον τοκετό. Σε άτομα με φυσιολογική δομή σπειράματος είναι δυνατό να βρεθεί, προσωρινά αυξημένο, ποσό λευκώματος στα ούρα 24ώρου σε ορισμένες 12

13 καταστάσεις όπως είναι ο πυρετός, η βαριά άσκηση, η έκθεση στο κρύο, η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια και άλλες. Επίσης η φλεγμονή των ουροφόρων οδών μπορεί να αυξήσει το κλάσμα των πρωτεϊνών του νεφρικού ιστού που απεκκρίνονται στα ούρα. Μηχανισμοί σπειραματικής διήθησης και σωληναριακής επαναρρόφησης λευκωμάτων Το τοίχωμα των τριχοειδών του σπειράματος εμφανίζει χαρακτηριστικές ανατομικές και λειτουργικές ιδιότητες που επιτρέπουν ψηλό ρυθμό διήθησης νερού (150 L υγρών το 24ωρο) και ουσιών μικρού ΜΒ, ενώ παράλληλα λειτουργούν και ως αποτελεσματικός φραγμός για τις πρωτεΐνες του πλάσματος. Στα ουροφόρα σωληνάρια επίσης λειτουργεί ένας ιδιαίτερα αποτελεσματικός μηχανισμός επαναρρόφησης. Έτσι παρά τον μεγάλο ρυθμό διήθησης νερού, το τοίχωμα των τριχοειδών παρεμποδίζει την διατοιχωματική διέλευση των πρωτεϊνών και έτσι η συγκέντρωσή τους στο υπερδιήθημα, υπό φυσιολογικές συνθήκες, είναι πολύ περιορισμένη. Το ποσό της λευκωματίνης που απεκκρίνεται τελικά στα ούρα, φυσιολογικά φθάνει περίπου τα 15mg το 24ωρο ή 0,01mg/min. Εκλεκτική διαπερατότητα GBM - Σπειραματικός φραγμός Το τοίχωμα των σπειραματικών τριχοειδών θεωρείται ότι αποτελείται από τρείς φραγμούς. Κατά την διέλευση μιας ουσίας δια μέσου αυτών, αυτή πρώτα θα πρέπει να περάσει από τους πόρους μεταξύ των ενδοθηλιακών κυττάρων του σπειράματος, στη συνέχεια δια μέσου των ινιδίων κολλαγόνου της GBM και τέλος δια μέσου των διηθητικών σχισμών (Filtration slits) για να εισέλθει τελικά στο χώρο του Bowman. Οι διηθητικές σχισμές καλύπτονται από πολύπλοκο στρώμα που ονομάζεται διάφραγμα διηθητικής σχισμής και το οποίο συνδέει τα παρακείμενα άκρα δύο ποδοειδών προσεκβολών. Οι πόροι μεταξύ των ενδοθηλιακών κυττάρων αποτελούν τον ηλεκτροστατικό φραγμό για τις αρνητικά φορτισμένες πρωτεΐνες, ενώ τα στρώματα της Lamina της GBM περιορίζουν τη δίοδο των μεγάλου ΜΒ πρωτεϊνών του πλάσματος καθώς και των αρνητικά φορτισμένων πρωτεϊνών. Ο τελικός και πλέον εκλεκτικός φραγμός για τις περισσότερες πρωτεΐνες, φαίνεται ότι είναι το διάφραγμα της διηθητικής σχισμής. Σύμφωνα με μελέτες, ο μηχανισμός της εκλεκτικής διαπερατότητας της GBM έχει σχέση με τρεις παραμέτρους που προσδιορίζουν το μέγεθος και το είδος του μορίου στο οποίο θα επιτραπεί να περάσει στο χώρο του Bowman. Αυτές είναι: α) Το μέγεθος του μορίου ή/και ο σχηματισμός του (πρωτεΐνες μέχρι Da μπορούν να διέλθουν υπό προϋποθέσεις, πρωτεΐνες μέχρι Da διέρχονται ελεύθερα αλλά επαναρροφούνται στα ουροφόρα σωληνάρια). β) Το φορτίο του μορίου (οι θετικά φορτισμένες διέρχονται σε μεγαλύτερες ποσότητες από τις αρνητικά φορτισμένες). γ) Οι αιμοδυναμικές παράμετροι που λειτουργούν κατά μήκος των τριχοειδών. Η διαταραχή της διαπερατότητας της GBM με βάση το μέγεθος του μορίου αποτελεί βαριά ανατομική βλάβη με συνέπεια την απώλεια στα ούρα πρωτεϊνών με ΜΒ μεγαλύτερο εκείνου της λευκωματίνης, όπως είναι οι σφαιρίνες (μη εκλεκτική λευκωματουρία). 13

14 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑΣ Η ανεύρεση αυξημένης ποσότητας λευκώματος στα ούρα 24ώρου ενός ασθενούς χωρίς άλλα συμπτώματα, είναι δυνατό να αποτελεί την πρώτη και μοναδική ένδειξη παρουσίας νεφρικής βλάβης. Το αίτιο της λευκωματουρίας μπορεί να είναι παροδικό και ασήμαντο ή να αποτελεί εκδήλωση μιας νεφρικής νόσου με εξελικτική πορεία. Η ποσότητα των πρωτεϊνών που αποβάλλονται στα ούρα μπορεί να είναι μικρή (0,3-2,0 gr/24h) χωρίς ιδιαίτερη κλινική σημασία, μέχρι πολύ μεγάλη (>3,5g/24h). Λευκωματουρία 3,5g/24h, είναι αποτέλεσμα δομικών διαταραχών της GBM που εκφράζονται με τον όρο Νεφρωσικό σύνδρομο. Μικρολευκωματινουρία Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1982 (Viberti και συν.) για να δηλώσει την αύξηση της απέκκρισης λευκωματίνης στα ούρα από mg/24h. Ο όρος είναι ιδιαίτερα δημοφιλής αν και άστοχος, αφού δεν χαρακτηρίζει καμιά μικρο-πρωτεΐνη αλλά την λευκωματίνη σε μικρές ποσότητες. Η μικρολευκωματινουρία χαρακτηρίζει το στάδιο της αρχόμενης διαβητικής νεφροπάθειας και έχει ιδιαίτερη προγνωστική αξία για την παρακολούθηση της επιδείνωσης της νεφρικής λειτουργίας στους διαβητικούς ασθενείς αφού ανιχνεύεται σε πρωιμότερο στάδιο. Η ΜΛ αξιολογείται αφού ανιχνευθεί σε τρία τουλάχιστον διαφορετικά δείγματα εντός εξαμήνου (σε στείρα ούρα χωρίς παρουσία κετονικών σωμάτων). ΤΥΠΟΙ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟ Η διαπίστωση αυξημένης ποσότητας λευκώματος στα ούρα 24ώρου μπορεί να αποδοθεί σε έναν από τους κάτωθι 4 μηχανισμούς: 1. Διαταραχή της διαπερατότητας της GBM, που επιτρέπει την αυξημένη διήθηση των φυσιολογικών πρωτεϊνών του πλάσματος και κυρίως της λευκωματίνης (Σπειραματική λευκωματουρία). Αυτού του τύπου λευκωματουρία παρατηρείται σε πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς σπειραματικές βλάβες (σπειραματονεφρίτιδες) και στη λειτουργική λευκωματουρία (υπέρταση, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια κ.α.). 2. Αδυναμία των σωληναρίων να επαναρροφήσουν τις μικρές ποσότητες πρωτεϊνών που διηθούνται φυσιολογικά (Σωληναριακή λευκωματουρία). Αυτού του τύπου λευκωματουρία παρατηρείται σε σωληναριοδιάμεσες βλάβες π.χ. στο Σύνδρομο Fanconi. 3. Σπειραματική διήθηση μεγάλης ποσότητας παθολογικών, χαμηλού ΜΒ, πρωτεϊνών που κυκλοφορούν στο πλάσμα (Προνεφρική λευκωματουρία από υπερχείλιση). Παρατηρείται στις διάφορες γαμμαπάθειες (Πολλαπλούν Μυέλωμα), στη ραβδομυόλυση, στην αιμόλυση κ.α. 4. Αυξημένη έκκριση γλυκοπρωτεϊνών και IgA από το επιθήλιο των ουροφόρων σωληναρίων (Μετανεφρική λευκωματουρία). Παρατηρείται σε φλεγμονές των ουροφόρων οδών και σε μετασπειραματική αιματουρία. 14

15 Η διαφορική διάγνωση του τύπου της λευκωματουρίας (η οποία κατευθύνει και προς τη σωστή διάγνωση με βάση τον παθοφυσιολογικό μηχανισμό), βασίζεται στον διαχωρισμό των πρωτεϊνών με ηλεκτροφόρηση αλλά και στον ποσοτικό προσδιορισμό τους. Για την διάγνωση της εκλεκτικής και μη εκλεκτικής σπειραματικής λευκωματουρίας προσδιορίζονται οι συγκεντρώσεις της αλβουμίνης, της IgG, της τρανσφερίνης στα ούρα. Αντίθετα άλλες πρωτεΐνες των ούρων είναι δείκτες σωληναριακής λευκωματουρίας. Δείκτες πρωτεϊνουρίας Προνεφρικής: κ & λ αλυσίδες (πρωτεϊνουρία Bence - Jones Σπειραματικής: Alb.: Εκλεκτική σπειραματική νόσος IgG, τρανσφερίνη: Μη εκλεκτική σπειραματική νόσος Σωληναριακής: α1-m, β2-m πρωτεΐνη που δεσμεύει τη ρετινόλη (RBP) Ν-ακετυλο-β-γλυκοζαμινιδάση (β- NAG) λυσοζύμη συστατίνη C πρωτεΐνη β-ίχνους Μετανεφρικής: Apo- A1 15

16 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑΣ Κατά την διερεύνηση ασθενούς με λευκωματουρία, είναι χρήσιμο να γίνεται διάκριση από την αρχή αν πρόκειται για λευκωματουρία που συνυπάρχει με άλλες εκδηλώσεις ενός νεφρικού ή συστηματικού νοσήματος ή αν πρόκειται για μεμονωμένη λευκωματουρία. Λευκωματουρία σε νεφρικά ή συστηματικά νοσήματα Κάθε νεφρικό νόσημα είναι δυνατό να προκαλεί λευκωματουρία. Οι σπειραματονεφρίτιδες, οι σωληναριοδιάμεσες νεφροπάθειες, τα πρωτοπαθή σωληναριακά, κληρονομικά και αποφρακτικά νοσήματα των νεφρών μπορεί να έχουν σαν εκδήλωση κάποιας μορφής λευκωματουρία. Σε αυτή την περίπτωση συνοδεύεται και με άλλες ενδείξεις παρουσίας νεφρικού νοσήματος. Λευκωματουρία > 3,5 gr /24h στους ενήλικες και > 40mg/m2 επιφανείας σώματος στα παιδιά είναι υπέρ παρουσίας νοσήματος με σπειραματική βλάβη ενώ μικρότερη ποσότητα λευκώματος στα ούρα 24ώρου είναι υπέρ της παρουσίας διαμεσο-σωληναριακής νεφροπάθειας. Μεμονωμένη λευκωματουρία Αφορά λευκωματουρία συνήθως μέχρι 2gr/24h που ανακαλύπτεται τυχαία σε εργαστηριακό έλεγχο που έγινε για άλλη αιτία σε ένα κατά τα άλλα υγιές άτομο, στο οποίο απουσιάζουν εκδηλώσεις ή ενδείξεις συστηματικού ή νεφρικού νοσήματος. Αυτή μπορεί να είναι σταθερή, παροδική ή διαλείπουσα ή να εμφανίζεται μόνο στην όρθια στάση. Η κλινικο-εργαστηριακή μελέτη του ατόμου δεν αποκαλύπτει άλλες παθολογικές καταστάσεις από τους νεφρούς ή το ουροποιητικό σύστημα. Η μεμονωμένη λευκωματουρία διακρίνεται σε δύο κατηγορίες: α. την καλοήθη που περιλαμβάνει τη λειτουργική, την ιδιοπαθή παροδική, τη διαλείπουσα και την ορθοστατική και β. την επιμένουσα μεμονωμένη λευκωματουρία που είναι σοβαρότερη μορφή. Α. ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΗ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑ 1. Λειτουργική λευκωματουρία Πρόκειται για καλοήθη σπειραματικού τύπου λευκωματουρία και οφείλεται σε διαταραχή της αιμοδυναμικής του σπειράματος η οποία συντελεί στην αύξηση της σπειραματικής διήθησης των πρωτεϊνών του πλάσματος. Παρατηρείται κατά την διαδρομή διαφόρων καταστάσεων όπως : μετά από ψηλό πυρετό, εργώδη άσκηση, έκθεση στο κρύο, συγκινησιακό stress, σε συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια κ.α. 2. Ιδιοπαθής παροδική λευκωματουρία Παρατηρείται σε ασυμπτωματικούς ασθενείς στους οποίους η λευκωματουρία αποτελεί «τυχαίο εύρημα» σε εξετάσεις ούρων που έγιναν για άλλη αιτία. Για το διαχωρισμό της από τους άλλους τύπους λευκωματουρίας απαιτείται ποιοτική επανεκτίμησή της σε 2-3 δείγματα ούρων, πριν ο ασθενής να υποβληθεί σε λεπτομερή κλινικο-εργαστηριακό έλεγχο για τον αποκλεισμό ή την επιβεβαίωση νεφρικής βλάβης. 3. Διαλείπουσα λευκωματουρία Έτσι περιγράφεται η λευκωματουρία που εμφανίζεται στο μισό τουλάχιστον αριθμό τυχαίων ουρήσεων ενός ασθενούς, ο οποίος δεν παρουσιάζει εκδηλώσεις κάποιας νόσου. Ο τύπος αυτός λευκωματουρίας συνοδεύεται από μεγάλη ποικιλία νεφρικών διαταραχών. Η νεφρική βιοψία είναι συνήθως φυσιολογική αν και σε κάποιους ασθενείς έχουν βρεθεί ήπιες βλάβες του σπειράματος και του διαμέσου ιστού. Η πρόγνωσή της είναι καλή και συνήθως υποχωρεί μετά πάροδο λίγων ετών. 4. Ορθοστατική λευκωματουρία Χαρακτηρίζεται από παρουσία αυξημένης ποσότητας λευκώματος στα ούρα όταν ο 16

17 ασθενής βρίσκεται σε όρθια θέση, η οποία μπορεί να μειώνεται ή εξαφανίζεται κατά την κατάκλιση. Εμφανίζεται πιο συχνά σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες σε κατά τα άλλα υγιή άτομα ή κατά την διαδρομή σπειραματικών παθήσεων. Το 90% νέων ενηλίκων ανδρών με αδιευκρίνιστης αιτιολογίας λευκωματουρία πάσχει από ορθοστατική λευκωματουρία. Ο μηχανισμός πρόκλησής της, αποδίδεται σε διαταραχές της αιμοδυναμικής στα τριχοειδή του σπειράματος κατά την όρθια στάση ή σε νευρο-ορμονικές διαταραχές και δεν ξεπερνά συνήθως τα 2gr/24h. Θεωρείται καλοήθης διαταραχή με πολύ καλή πρόγνωση και λίγοι μόνο ασθενείς μεταπίπτουν σε σταθερή μη ορθοστατική λευκωματουρία. Στο 80% των ασθενών είναι παροδική, στο υπόλοιπο 20% είναι επίμονη και εξαφανίζεται με βραδύ ρυθμό (έως 5 έτη) χωρίς να προκαλέσει νεφρική βλάβη ή υπέρταση. Στη βιοψία νεφρού διαπιστώνεται ήπια πάχυνση του τοιχώματος των τριχοειδών ή αύξηση των μεσαγγειακών κυττάρων ενώ στο ΗΜ αποκαλύπτονται εστιακές και τμηματικές αλλοιώσεις με τήξη των ποδοειδών προσεκβολών και αύξηση της μεσαγγειακής ουσίας. Η διάγνωση τίθεται με την ορθοστατική δοκιμασία, στην οποία γίνεται συλλογή ούρων κατά την βραδινή κατάκλιση και ξεχωριστή συλλογή ούρων από ουρήσεις στην όρθια και καθιστή θέση και θα πρέπει να εφαρμόζεται σε κάθε ασθενή με μεμονωμένη, ασυμπτωματική, μέτριας βαρύτητας λευκωματουρία. Β. ΕΠΙΜΕΝΟΥΣΑ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΗ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑ Με τον όρο περιγράφεται μεμονωμένη λευκωματουρία μέχρι 3gr/24h η οποία διαπιστώνεται σε όλα τα δείγματα συλλογής ούρων 24ώρου, ανεξάρτητα από τη θέση του σώματος. Αφορά στο 10% των περιπτώσεων μεμονωμένης λευκωματουρίας ενηλίκων ανδρών και είναι αυτή που συνδέεται συχνότερα με άλλες παθολογικές καταστάσεις ή νεφρικά νοσήματα. Σε αρχικά στάδια η νεφρική λειτουργία είναι φυσιολογική, δεν υπάρχουν παθολογικές εκδηλώσεις ή ευρήματα από τα ούρα, ούτε άλλα συμπτώματα νεφρικής νόσου, όμως η κατάσταση αυτή συνοδεύεται από αυξημένο κίνδυνο εγκατάστασης νεφρικής ανεπάρκειας με την πάροδο του χρόνου. Η βιοψία νεφρού μπορεί να είναι φυσιολογική, στο 20-70% διαπιστώνονται ήπιες σπειραματικές βλάβες ή μέτρια υπερπλασία του μεσαγγείου με ή χωρίς εστιακή σκλήρυνση, στο 5% υπάρχουν ευρήματα διάμεσης νεφρίτιδας και στο 15% υπάρχουν εστιακές ή διάχυτες υπερπλαστικές βλάβες των σπειραμάτων. Η πρόγνωσή της ποικίλλει. Το 80% των περιπτώσεων διατηρεί την λευκωματουρία και μετά την πενταετία, το 50% παρουσιάζει υπέρταση ενώ νεφρική ανεπάρκεια εκδηλώνεται μετά 10 έτη στο 20% και μετά 20 έτη στο 40%. Όταν η λευκωματουρία είναι διαχρονικά βαριά, όταν συνυπάρχει αιματουρία και στους ηλικιωμένους η πρόγνωση είναι κακή. Λόγω του υψηλού κινδύνου εγκατάστασης νεφρικής ανεπάρκειας και υπέρτασης είναι απαραίτητη η κλινική και εργαστηριακή εκτίμηση των ασθενών αυτών κάθε 6-12 μήνες. ΕΛΕΓΧΟΣ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΥΡΙΑΣ Η διαπίστωση λευκωματουρίας σε τυχαίο δείγμα ούρων ενός ασθενούς, απαιτεί διερεύνηση και κλινική αξιολόγηση. Μετά από την λήψη λεπτομερούς ιστορικού και την κλινική εξέταση του ασθενούς, θα πρέπει να ακολουθήσει έλεγχος ο οποίος περιλαμβάνει 3 στάδια: α. αρχικά να γίνει επιβεβαίωση του ευρήματος και διενέργεια βασικών εξετάσεων, β. να ακολουθήσει πλήρης εργαστηριακός έλεγχος και γ. να προγραμματιστεί βιοψία νεφρού για να τεθεί η οριστική διάγνωση. Θα πρέπει να αποκλειστεί τυχόν ψευδές θετικό εύρημα (πολύ πυκνά ούρα με ΕΒ > 1026, έντονα αλκαλικό ph (8.0) ούρων, πυουρία ή αιματουρία) και να διευκρινιστεί αν η συλλογή του δείγματος έγινε μετά από έντονη άσκηση ή αν ο ασθενής παρουσιάζει ψηλό πυρετό. 17

18 Διάφοροι αλγόριθμοι προτείνονται για την εκτίμηση της λευκωματουρίας. Ενδεικτικά αναφέρουμε τον κάτωθι: 18

19 ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΔΙΑΙΤΑ, ΑΝ ΠΑΙΖΕΙ, ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΝΕΦΡΩΣΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ (ΝΣ); Κωνσταντίνος Παναγοδήμος Διευθυντής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, Γενικό Νοσοκομείο Μεσολογγίου, Μεσολόγγι Το ΝΣ χαρακτηρίζεται από την απώλεια αλβουμίνης στα ούρα και άλλων λευκωμάτων με παρόμοιο με αυτή μέγεθος, υπερλιπιδαιμία και οίδημα. Ο κύριος λόγος(οι) για την διαιτητική παρέμβαση είναι για να αμβλύνει τα συμπτώματα της νόσου όπως είναι το οίδημα. Επίσης να αναπληρώσει τις απώλειες των συστατικών που χάνονται στα ούρα αφού εκτός από την αλβουμίνη χάνεται η τρανσφερρίνη άρα σίδηρος (Fe), σερουλοπλασμίνη ήτοι χαλκός(cu), συνδετικές πρωτεΐνες για την βιταμίνη D, ψευδάργυρος (Ζn) κλπ. Επί πλέον η δίαιτα έχει στόχο να μειώσει τον κίνδυνο είτε από την εξέλιξη της υποκείμενης νεφρικής νόσου από την πλούσια σε λευκώματα διατροφή είτε από την αρτηριοσκλήρυνση λόγω του διαταραγμένου μεταβολισμού των λιπιδίων. Επίσης η διαιτητική τροποποίηση μπορεί να βοηθήσει στις λίγες περιπτώσεις που κάποια ειδικά τροφικά αλλεργιογόνα ενοχοποιούνται για την εμφάνιση του ΝΣ. Τα νεφρά επιτυγχάνουν την εσωτερική ομοιόσταση σε πάρα πολύ στενά όρια παρά τις μεγάλες διακυμάνσεις στην πρόσληψη νερού, ηλεκτρολυτών, λευκωμάτων, μετάλλων και άλλων θρεπτικών συστατικών. Η εκπλήρωση αυτού του ρόλου απαιτεί αλλαγή της νεφρικής λειτουργίας ανάλογη με τις αλλαγές στη διατροφή. Μεταβολές στην προσλαμβανόμενη πρωτεΐνη προκαλούν προσαρμοστικές αλλαγές στη νεφρική λειτουργία. Δίαιτα υψηλή σε λεύκωμα αυξάνει την έκκριση του γλυκογόνου από το πάγκρεας, επηρεάζει τη δραστηριότητα του άξονα ρενίνης αγγειοτασίνης (RAS), αυξάνει την έκλυση του οξειδίου του αζώτου (ΝΟ) και διεγείρει την σύνθεση των νεφρικών προσταγλανδινών. Αυτές και πιθανόν και άλλες ορμόνες ή αγγειοδραστικές ουσίες όπως η αυξητική ορμόνη, η ινσουλίνη, ο insulin-like αυξητικός παράγων -1 (IGF-1), η ντοπαμίνη αυξάνουν τη νεφρική πλασματική ροή (RPF), το ρυθμό σπειραματικής διήθησης (GFR) και υπό προϋποθέσεις αυξάνουν τη υδροστατική πίεση κατά μήκος των σπειραματικών τριχοειδών. Σε συνδυασμό όλα αυτά μειώνουν την εκλεκτική διαβατότητα του σπειράματος και αυξάνουν την πρωτεϊνουρία. Δεν είναι επομένως έκπληξη το γεγονός ότι μια πλειάδα νεφρικών νοσημάτων μπορεί να τροποποιηθούν από μία αλλαγή στην προσλαμβανόμενη πρωτεΐνη. H υπερδιήθηση που προκαλεί η λευκωματουρία κινητοποιεί και ενδονεφρικούς μηχανισμούς. Η αύξηση των διηθούμενων αμινοξέων αυξάνει την επαναρρόφηση του νατρίου στο εγγύς μέσω Νa - αμινοξέα συμμεταφορέων. Άρα πηγαίνει λίγο νάτριο στη πυκνή κηλίδα και κινητοποιείται το σωληνάριο-σπειραματικό feedback με απότοκο αύξηση του GFR. Πρωτεύουσα σημασία στο ΝΣ έχει η μείωση της πρωτεϊνουρίας. Η πρωτεϊνουρία γεννά πρωτεϊνουρία και συμβάλει στην εξέλιξη της νεφρικής βλάβης προάγοντας της σωληνάριοδιάμεση φλεγμονή και ίνωση. Επί πλέον η μείωση αυτή βελτιώνει και τις άλλες συνιστώσες το συνδρόμου όπως το οίδημα και η υπερλιπιδαιμία. Οι υπερλευκωματούχες δίαιτες όχι μόνο δεν αναπληρώνουν τις αυξημένες απώλειες αλλά επιδεινώνουν την πορεία της υποκείμενης νόσου. Ένας μέτριος περιορισμός (0,8 g/kg/ημέρα) μπορεί να διατηρήσει το ισοζύγιο αζώτου. Διαιτητικά συμπληρώματα με υψηλή πρωτεΐνη πρέπει να αποφεύγονται. Ο περιορισμός των λευκωμάτων όχι μόνο ελαττώνει την λευκωματουρία αλλά συντηρεί και την λευκωματίνη του ορού. 19

20 Εξαιρετικά χαμηλή πρόσληψη πρωτεϊνών (0,3 g/kg/ημέρα) με συμπληρωματική χορήγηση των βασικών αμινοξέων είναι αρκετά δελεαστική αλλά χρειάζεται τεκμηρίωση από μεγάλες ελεγχόμενες μελέτες. Η ασφαλέστερη σύσταση λοιπόν περιλαμβάνει μια δίαιτα με g/kg/ημέρα και 35 kcal/kg/ημέρα χαμηλή σε λίπος και πλούσια σε κεκορεσμένους υδατάνθρακες, πτωχή σε νάτριο Δίαιτες με όσπρια(σόγια) ή vegetarian μπορεί επίσης να φανούν χρήσιμες. Μέτριος περιορισμός των πρωτεϊνών μπορεί να βοηθήσει και στην πρόληψη της εξέλιξης της πρωτοπαθούς νόσου με την μείωση της ενδοσπειραματικής πίεσης Δεν είναι σίγουρο αν θα πρέπει να αναπληρώνουμε τις μεγάλες απώλειες λευκωμάτων. Αν κάποιος ασθενής με μαζική λευκωματουρία πάνω από 10 g/day αποτύχει να μειώσει το αποβαλλόμενο λεύκωμα στα ούρα παρά την δίαιτα και την φαρμακευτική αγωγή (α-μεα, ΑRB και τελευταία αναστολείς της αλδοστερόνης), τότε ίσως πρέπει να αναπληρωθούν οι απώλειες, πέρα από τις βασική προσθήκη των 0.8 g/kg /ημερησίως. Η υπελιπιδαιμία στο ΝΣ αποτελεί κίνδυνο για επιταχυνόμενη αρτηριοσκλήρυνση και εξέλιξη της νεφρικής βλάβης. Η δίαιτα με χαμηλά λιπαρά γενικά ωφελεί λίγο. Δεν είναι επίσης τεκμηριωμένο ότι συμπληρώματα με ακόρεστα λιπαρά οξέα (όπως ιχθυέλαια) έχουν ευνοϊκή επίδραση. Η φαρμακευτική παρέμβαση με στατίνες ή φιμπράτες βοηθάει περισσότερο. Μνεία γίνεται και στα διάφορα «αντί-οξειδωτικά» αφού υπάρχουν μαρτυρίες ότι η βιταμίνη Ε, το σελήνιο και γενικώς παράγοντες που μειώνουν το οξειδωτικό στρες μπορεί να έχουν ευνοϊκή δράση στο ΝΣ Αναφορικά με το οίδημα, για να επιτευχθεί αρνητικό ισοζύγιο, θα πρέπει το αλάτι να περιοριστεί (<3gr ημερησίως) και το νερό να στερηθεί (το πολύ 1.5 λίτρα ημερησίως). 20

21 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Δημήτριος Χατζηγιαννακός Νεφρολόγος, Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος, Γενικό Νοσοκομείο Μελισσίων «ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΝΓΚ», Αθήνα Στην καθημερινή κλινική πράξη, αρκετές φορές, για τη διάγνωση διαφόρων κλινικών συνδρόμων με λευκωματουρία δεν αρκούν το ιστορικό, η φυσική εξέταση και οι εξετάσεις ούρων και αίματος. Έτσι, είναι αναγκαίο να προσφύγουμε στη νεφρική βιοψία από την οποία αναμένουμε, εκτός από τον καθορισμό της διάγνωσης, πληροφορίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση και την εξατομικευμένη πρόγνωση του ασθενούς. Βέβαια, η βιοψία νεφρού είναι μία επεμβατική πράξη, με δυνητικά σοβαρές επιπλοκές, οπότε πρέπει να εκτελείται μόνο όταν τα κλινικά δεδομένα και το όφελος του ασθενούς επιτάσσουν την εκτέλεσή της. Συνοπτικά, σε περιπτώσεις λευκωματουρίας σαν μεμονωμένο εύρημα (λευκωματουρία μέχρι 1 γραμμάριο το 24ωρο, φυσιολογική νεφρική λειτουργία, απουσία υπέρτασης και άλλων παθολογικών στοιχείων στα ούρα), η βιοψία θα δείξει μή ουσιώδεις αλλοιώσεις στο 87% και σκληρυντικές αλλοιώσεις στο 13% περίπου. Επομένως, δεν ενδείκνυται διότι δε συμβάλει προγνωστικά και θεραπευτικά. Το νεφρωσικό σύνδρομο, κυρίως στους ενήλικες, αποτελεί κλινικοεργαστηριακή έκφραση μεγάλης ποικιλίας ιστολογικών βλαβών που αφορούν κυρίως το σπείραμα. Οι ιδιοπαθείς σπειραματονεφρίτιδες (ελαχίστων αλλοιώσεων, μεμβρανώδης, εστιακή τμηματική σπειραματοσκλήρυνση, μεσαγγειοτριχοειδική) ενοχοποιούνται για το 80-90% των περιπτώσεων νεφρωσικού συνδρόμου. Επίσης, δεν υπάρχει τρόπος καθορισμού της υποκείμενης σπειραματικής βλάβης με μή επεμβατικό τρόπο, επομένως, η βιοψία νεφρού αποτελεί μονόδρομο. Στο κλασικό οξύ νεφριτιδικό σύνδρομο οι περισσότεροι πιστεύουν ότι δεν απαιτείται βιοψία νεφρού, ενώ η βιοψία θα προσφέρει διαγνωστικά στο άτυπο οξύ νεφριτιδικό σύνδρομο όπου οι ιστολογικές αλλοιώσεις ενδέχεται να είναι του τύπου της διάχυτης ενδοτριχοειδικής είτε της μεσαγγειοτριχοειδικής ή και της εξωτριχοειδικής σπειραματονεφρίτιδας. Σε περιπτώσεις μη νεφρωσικού εύρους λευκωματουρίας (1-3 γραμμάρια το 24ωρο) η αξία της νεφρικής βιοψίας είναι αμφιλεγόμενη. Πάντως, εκτός από τη χρησιμότητά της από διαγνωστικής άποψης (όλες οι παθήσεις που εκδηλώνονται με νεφρωσικό σύνδρομο μπορεί να εκδηλωθούν και με μη νεφρωσικού εύρους λευκωματουρία) μπορεί να τροποποιήσει τη θεραπευτική αγωγή, να συμβάλλει στην πρόγνωση αλλά και να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το μελλοντικό κίνδυνο επανεμφάνισης της νόσου μετά τη νεφρική μεταμόσχευση. Στη νεφρίτιδα του συστηματικού ερυθηματώδη λύκου (κατά κύριο λόγο εκδηλώνεται με λευκωματουρία) η βιοψία νεφρού είναι απαραίτητη διότι αφ ενός η συσχέτιση ιστολογικής μορφής και κλινικοεργαστηριακής εκδήλωσης είναι φτωχή αφ ετέρου η γνώση της ιστολογικής βλάβης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα της θεραπευτικής αντιμετώπισης και πρόγνωσης. Όσον αφορά την αξία της νεφρικής βιοψίας στην εξέλιξη της νεφρικής νόσου, σε γενικές γραμμές, η έκταση της υπάρχουσας σπειραματοσκλήρυνσης αλλά κυρίως των χρονίων διαμεσοσωληναριακών βλαβών (διάμεση ίνωση, σωληναριακή ατροφία) συνδέονται με κακή νεφρική πρόγνωση. Πάντως, για την κλινική αξιοποίηση των χρονίων βλαβών της βιοψίας θα πρέπει να συνεκτιμώνται τα κλινικά δεδομένα προς αποφυγή σφαλμάτων στη περίπτωση που το υλικό έχει ληφθεί από εστιακά ινοποιημένη περιοχή του φλοιού. Σημαντικό ενδιαφέρον έχει 21

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there! Πρόσκληση Αγαπητοί Συνάδελφοι, Το Ελληνικό Κολλέγιο Νεφρολογίας και Υπέρτασης (Ε.ΚΟ.Ν.Υ), στο πλαίσιο του προγράμματος της Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there! Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γεν. Γραμματέας: Ειδ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Γ. Ευστρατιάδης Γ. Μυσερλής Κ. Κολλιός Γ. Δήμας Ειρ. Βασιλείου

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) Dr Αφροδίτη Ν. Παντζάκη Αναπληρώτρια διευθύντρια ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) Dr Αφροδίτη Ν. Παντζάκη Αναπληρώτρια διευθύντρια ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) Dr Αφροδίτη Ν. Παντζάκη Αναπληρώτρια διευθύντρια ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΣΕΛ Συστηματική αυτοανοσοποιητική νόσος Προσβολή πολλών οργάνων Νεφρός Δέρμα, αρθρώσεις, ορώδεις μεμβράνες,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νερού Επηρεάζεται από την : Ισορροπία μεταξύ πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there! Πρόσκληση Αγαπητοί Συνάδελφοι, Το Ελληνικό Κολλέγιο Νεφρολογίας και Υπέρτασης (Ε.ΚΟ.Ν.Υ), στο πλαίσιο του προγράμματος της Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΙΝΟΥΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΘΗΛΩΣΗ ΟΥΡΩΝ. Νικολάου Χρυσούλα

ΠΡΩΤΕΙΝΟΥΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΘΗΛΩΣΗ ΟΥΡΩΝ. Νικολάου Χρυσούλα ΠΡΩΤΕΙΝΟΥΡΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΟΡΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΘΗΛΩΣΗ ΟΥΡΩΝ Νικολάου Χρυσούλα ΠΡΩΤΕΪΝΗ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Το ποσό του λευκώματος που περνά από το αγγειώδες σπείραμα είναι 36 g/24ώρο. Επαναρροφάται όλο από τα κύτταρα των εσπειραμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο.

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο. Ο νεφρός είναι ένα όργανο που διαμορφώνει τον όγκο και τη σύσταση των σωματικών υγρών με τη διήθηση του αίματος και τις λειτουργίες της εκλεκτικής επαναρρόφησης ή απέκκρισης. Οι νεφροί εκκρίνουν νερό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ Κ + ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ Κ + ΟΛΙΚΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑ Κ + : 3.000-4.000mEq (50-55mEq/Kg),

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι,

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ. Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στον 11ο Κύκλο των «Αλκυονίδων Ημερών Νεφρολογίας» με θέμα «Σύγχρονη Προσέγγιση σε παλαιά Νεφρολογικά Προβλήματα», που θα

Διαβάστε περισσότερα

1) ΟΞΕΙΑ ΜΕΤΑΛΟΙΜΩΔΗΣ 2) αντι-gbm 3) ΑΝΟΣΟΠΕΝΙΚΗ ΜΗΝΟΕΙΔΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ

1) ΟΞΕΙΑ ΜΕΤΑΛΟΙΜΩΔΗΣ 2) αντι-gbm 3) ΑΝΟΣΟΠΕΝΙΚΗ ΜΗΝΟΕΙΔΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ 1) ΟΞΕΙΑ ΜΕΤΑΛΟΙΜΩΔΗΣ 2) αντι-gbm 3) ΑΝΟΣΟΠΕΝΙΚΗ ΜΗΝΟΕΙΔΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ Φωτεινή Kαρασαββίδου Επιμελήτρια Β Παθολογοανατόμος Γ.Π.Π.Ν. Θεσσαλίας Oξεία μεταλοιμώδης σπειραματονεφρίτιδα Oξεία μεταλοιμώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there! Πρόσκληση Αγαπητοί Συνάδελφοι, Το Ελληνικό Κολλέγιο Νεφρολογίας και Υπέρτασης (Ε.ΚΟ.Ν.Υ), στο πλαίσιο του προγράμματός του, της Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Νεφρολογικό. Συµπόσιο. Κεντρικής Ελλάδος. Α Ανακοίνωση. Λάρισα. 11-13 εκεµβρίου Larissa Imperial. Ακαδηµία Νεφρολογίας

Νεφρολογικό. Συµπόσιο. Κεντρικής Ελλάδος. Α Ανακοίνωση. Λάρισα. 11-13 εκεµβρίου Larissa Imperial. Ακαδηµία Νεφρολογίας Νεφρολογικό Συµπόσιο 2015 11-13 εκεµβρίου Larissa Imperial Λάρισα Ακαδηµία Νεφρολογίας ιοργάνωση Aκαδηµία Νεφρολογίας Υπό την αιγίδα Τµήµατος Ιατρικής Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Α Ανακοίνωση Χαιρετισμός Αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ MDRD ΚΑΙ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΥΣΤΑΤΙΝΗ C

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ MDRD ΚΑΙ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΥΣΤΑΤΙΝΗ C ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΗΘΗΣΗΣ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΣΥΓΚΡΙΣΗ MDRD ΚΑΙ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΚΥΣΤΑΤΙΝΗ C Φ. Ηλιάδης 1, Α. Ντέμκα 1, Τ. Διδάγγελος 1, Α. Μακέδου 2, Ε. Μωραλίδης 3,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Δημήτριος Β. Βλαχάκος

Εισαγωγή Δημήτριος Β. Βλαχάκος Εισαγωγή Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στον 12 ο Κύκλο των «Αλκυονίδων Ημερών Νεφρολογίας» με θέμα «Δίαυλοι Κυτταρικών Μεμβρανών στην Υγεία και στη Νόσο», που θα λάβει

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα. Ημέρες Υπέρτασης 2015 5 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Ξενοδοχείο XENIA ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ, 13-15 Νοεμβρίου 2015

Πρόγραμμα. Ημέρες Υπέρτασης 2015 5 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Ξενοδοχείο XENIA ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ, 13-15 Νοεμβρίου 2015 Ημέρες Υπέρτασης 2015 5 ο Εκπαιδευτικό σεμινάριο: Αρτηριακή υπέρταση & συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου. Σύγχρονη διάγνωση και θεραπευτική προσέγγιση Ξενοδοχείο XENIA ΠΟΡΤΑΡΙΑ ΠΗΛΙΟΥ, 13-15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η + =40nanomol/L ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ Σε ποια από τις παρακάτω περιπτώσεις περιτονίτιδας δεν απαιτείται αντικατάσταση του καθετήρα περιτοναϊκής κάθαρσης a. Επανεμφανιζόμενη (Recurrent ) b. Υποτροπιάζουσα (Relapsing)

Διαβάστε περισσότερα

στη νεφρολογία εκπαιδευτικό σεμινάριο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ξενοδοχείο: DOMOTEL XENIA VOLOU 4-6 Ιουλίου 2014

στη νεφρολογία εκπαιδευτικό σεμινάριο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ξενοδοχείο: DOMOTEL XENIA VOLOU 4-6 Ιουλίου 2014 ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1835 Κύκλος Κλινικών Σεμιναρίων Ειδικοτήτων εκπαιδευτικό σεμινάριο Συνήθη νεφρολογικά προβλήματα: Διαγνωστική προσέγγιση και διαχείριση κλινικών περιπτώσεων Θα χορηγηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ουροποιητικό Σύστημα Νεφροί Αποχετευτικό Σύστημα Καλυκοπυελικό Σύστημα Ουρητήρες, Ουροδόχος κύστη, Ουρήθρα Παραγωγή Μεταφορά Αποθήκευση Ποιοτικός έλεγχος ούρων Παροχέτευση Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεόδωρος Ελευθεριάδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Υπάρχουν πειραματικά δεδομένα που τεκμηριώνουν

Διαβάστε περισσότερα

Βήτα ιντερφερόνες: κίνδυνος. θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας. και νεφρωσικού συνδρόμου

Βήτα ιντερφερόνες: κίνδυνος. θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας. και νεφρωσικού συνδρόμου Σεπτέμβριος 2014 Βήτα ιντερφερόνες: κίνδυνος θρομβωτικής μικροαγγειοπάθειας και νεφρωσικού συνδρόμου Αγαπητέ επαγγελματία υγείας, Παράκληση προς Αξιότιμους Κ. Διευθυντές Νευρολογικών Κλινικών όπως κοινοποιήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος: Αντιπρόεδρος: Γενικός Γραµµατέας: Ταµίας: Ειδικός Γραµµατέας: Σύµβουλοι: Αναπλ. Μέλη: Αθ. Αγραφιώτης Φ. Παπαχρήστου. Βλαχάκος Π. Ανάσης. Χατζηγιαννακός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Cr (mg/dl) (ml/min) (copies/ml) I Α Αφρ. 38 198 3.6 24 5.3 89 33117

Cr (mg/dl) (ml/min) (copies/ml) I Α Αφρ. 38 198 3.6 24 5.3 89 33117 HIV Θετικοί Ασθενείς µε Νεφροπάθεια Κων/νος Παπανικολάου Παθολόγος, ΕξειδικευόµενοςΛοιµώξεων ΕΠαθολογική / ΜΕΛ Χαρακτηριστικά Ασθενών Φύλο Φυλή Ηλικία Urea (mg/dl) Cr (mg/dl) Kάθαρση (ml/min) TPU/24h (gr/d)

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νατρίου Μηχανισμοί που ρυθμίζουν την απέκκριση του Να Βασίζονται στις: μεταβολές της

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΕΣΩ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Χώρος: Αμφιθέατρο Γ.Π. Νοσοκομείο Θεσ/νίκης ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Ώρα: 14:00-15:30 ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟ ΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Συνέδριο Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 5-7. Α Ανακοίνωση. Φεβρουαρίου 2016 Athenaeum Intercontinental Αθήνα.

Πανελλήνιο Συνέδριο Εταιρίας Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 5-7. Α Ανακοίνωση. Φεβρουαρίου 2016 Athenaeum Intercontinental Αθήνα. Υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας 5o 5-7 Φεβρουαρίου Athenaeum Intercontinental Αθήνα Oργάνωση - Γραμματεία: free spιrιt Getting you there! Α Ανακοίνωση Χαιρετισμός Η Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού

Διαβάστε περισσότερα

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ευστράτιος Βαρσαμής Διευθυντής Β' Παθολογικής Κλινικής, Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο «Αγία Όλγα» Αγγειοτασινογόνο Χυμάση Αγγειοτασίνη

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός. Με εκτίμηση, Ιωάννης Στεφανίδης Καθηγητής Παθολογίας - Νεφρολογίας Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής

Χαιρετισμός. Με εκτίμηση, Ιωάννης Στεφανίδης Καθηγητής Παθολογίας - Νεφρολογίας Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Έχω την τιμή και τη χαρά να σας προσκαλέσω στην πόλη της Λάρισας, όπου διοργανώνεται από την Πανεπιστημιακή Νεφρολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου το Νεφρολογικό

Διαβάστε περισσότερα

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there! Πρόσκληση Αγαπητοί Συνάδελφοι, Το Ελληνικό Κολλέγιο Νεφρολογίας και Υπέρτασης (Ε.ΚΟ.Ν.Υ), στο πλαίσιο του προγράμματος της Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ

ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΌΛΑ ΟΣΑ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/6 ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ Η ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ; Μέσα σε κάθε νεφρό υπάρχουν περίπου ένα εκατομμύριο μικροσκοπικές μονάδες που ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώνει ορμόνες, που αυξάνουν την πίεση του αίματος στους νεφρούς και επηρεάζουν την παραγωγή ερυθροκυττάρων

Απελευθερώνει ορμόνες, που αυξάνουν την πίεση του αίματος στους νεφρούς και επηρεάζουν την παραγωγή ερυθροκυττάρων ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το ουροποιητικό σύστημα (εικ.6.2), αποτελείται από τους νεφρούς, τους ουρητήρες, την ουροδόχο κύστη και την ουρήθρα. Στους νεφρούς μικρά μόρια απομακρύνονται από το αίμα. Πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία

free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there! ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: Γ. Βέργουλας Αντιπρόεδρος: Δ. Βλαχάκος Γεν. Γραμματέας: Ε. Κουλουρίδης Ταμίας: Μ. Μαλλιάρα Ειδ. Γραμματέας: Γρ. Μυσερλής

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013

Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 Παρασκευή 15 Νοεμβρίου 2013 17.30-18.00 Προσέλευση Εγγραφές 18.00-19.30 Από τους προδιαθεσικούς παράγοντες κινδύνου στο έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόεδροι: Χ. Λιόλιος, Σ. Φούσας 1. Λιπίδια - Κάπνισμα - Σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ Ενότητα: Οι λειτουργίες του νεφρού Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

free spιrιt Getting you there!

free spιrιt Getting you there! ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΔΙΑΜΟΝΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ XENIA PALACE PORTARIA Πορταριά, 37 011 Πήλιο Τηλ.: 24280 99980-3 Fax: 24280 99526 E-mail: info@xeniaportarias.gr Web-site: www.xeniaportarias.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρες Υπέρτασης 2014 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Ημέρες Υπέρτασης 2014 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης Ημέρες Υπέρτασης 2014 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Αρτηριακή Υπέρταση και συνυπάρχοντες παράγοντες κινδύνου με βάση τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Βιοψία νεφρού Από το φυσιολογικό στο παθολογικό. Γιώργος Καρκαβέλας

Βιοψία νεφρού Από το φυσιολογικό στο παθολογικό. Γιώργος Καρκαβέλας Βιοψία νεφρού Από το φυσιολογικό στο παθολογικό Γιώργος Καρκαβέλας Σκοπός της βιοψίας νεφρού πληροφορίες για διάγνωση θεραπευτική αντιμετώπιση πρόγνωση παρακολούθηση Νεφρική βιοψία Αντικειμενική εκτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 7 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ οίδηµα ορίζεται η αύξηση του όγκου του υγρού του διάµεσου χώρου, η οποία οδηγεί συνήθως σε εµφανή διόγκωση ιστών για να διαπιστωθεί

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ «Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ουροποιητικό Σύστημα Νεφροί Αποχετευτικό Σύστημα Καλυκοπυελικό Σύστημα, Ουρητήρες, Ουροδόχος κύστη, Ουρήθρα Παραγωγή Μεταφορά Αποθήκευση Ποιοτικός έλεγχος ούρων Παροχέτευση Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Η αυξητική

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Oργάνωση - Γραμματεία. free spιrιt Getting you there!

Oργάνωση - Γραμματεία. free spιrιt Getting you there! Oργάνωση - Γραμματεία free spιrιt Getting you there! χαιρετισμός Αγαπητοί Συνάδελφοι, Η Παιδιατρική εξελίσσεται με ραγδαία βήματα χάρη στις νέες τεχνολογίες και τη διεθνή βιοιατρική έρευνα. Αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ

ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ ημήτριος Μ. Γρέκας Καθηγητής Παθολογίας Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ( Ν) 1. Επιμένουσα

Διαβάστε περισσότερα

Oργάνωση - Γραμματεία

Oργάνωση - Γραμματεία Oργάνωση - Γραμματεία ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΉ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος: Αθ. Αγραφιώτης Αντιπρόεδρος: Φ. Παπαχρήστου Γενικός Γραμματέας: Δ. Βλαχάκος Ταμίας: Π. Ανάσης Ειδικός Γραμματέας: Δ. Χατζηγιαννακός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ I ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιμος Π. Βανδώρος ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Οι βασικές δομές που εξετάζουμε στην ανατομία μπορούν ιεραρχικά να ταξινομηθούν ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Υπό την Αιγίδα του Υπουργού Υγείας κ. Γιώργου Παμπορίδη Σάββατο 28η Νοεμβρίου 2015, Cine Studio, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Θα χορηγηθούν 6 Μόρια ΣΙΕ

Υπό την Αιγίδα του Υπουργού Υγείας κ. Γιώργου Παμπορίδη Σάββατο 28η Νοεμβρίου 2015, Cine Studio, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Θα χορηγηθούν 6 Μόρια ΣΙΕ 5η Ετήσια Ημερίδα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη και τα Μεταβολικά Νοσήματα σε συνεργασία με την Παθολογική Εταιρεία Κύπρου και το Ιατρικό Σύλλογο Λευκωσίας- Κερύνειας Ιπποκράτη Αφιερωμένο στη μνήμη του Καθηγητού

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΝΕΦΡΙΚΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΝΕΦΡΙΚΟΥ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ Κλινική περίπτωση 1 Παιδί 8 ετών παραπονιέται για κοιλιακό άλγος και αρθραλγίες. Τα ούρα του είναι θολερά και αφρώδη και τον τελευταίο καιρό το βάρος του έχει αυξηθεί απότομα κατά 10 κιλά ενώ εμφανίζει

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Πρόεδρος: Μελιδώνης Ανδρέας. Αντιπρόεδρος: Λέπουρας Αντώνιος

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. Πρόεδρος: Μελιδώνης Ανδρέας. Αντιπρόεδρος: Λέπουρας Αντώνιος Α ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Πρόεδρος: Μελιδώνης Ανδρέας Αντιπρόεδρος: Λέπουρας Αντώνιος Γεν. Γραμματέας: Ράπτης Αθανάσιος Ταμίας: Λιάτης Σταύρος Μέλη: Δημοσθενόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα.

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο 6ο Διαβητολογικό Συνέδριο Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη Κάνουμε το σωστό; Ενα διαχρονικό δίλημμα

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Αγαπητοί συνάδελφοι, Χαιρετισμός Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 8 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ Α. ΝΤΑΛΑΜΑΓΚΑ, MD, MSc, MPH, PhD ΙΑΤΡΟΣ-ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝ/ΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα