ιπολική ιαταραχή (Μανιοκατάθλιψη)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιπολική ιαταραχή (Μανιοκατάθλιψη)"

Transcript

1 Τι είναι η ιπολική ιαταραχή; ιπολική ιαταραχή (Μανιοκατάθλιψη) Η ιπολική ιαταραχή, γνωστή και ως µανιοκατάθλιψη, θεωρείται µια διαταραχή της εγκεφαλικής λειτουργίας, η οποία φέρει ασυνήθιστες εναλλαγές της συναισθηµατικής διάθεσης, της δραστηριότητας και της γενικότερης λειτουργικότητας του ατόµου. Σε αντίθεση µε τη συνήθη µεταβλητότητα της διάθεσης, τα "πάνω" και τα "κάτω", στην περίπτωση της διπολικής διαταραχής, οι εναλλαγές αυτές έχουν ιδιαίτερα σοβαρό χαρακτήρα. Συνοδεύονται από σηµαντική έκπτωση στον κοινωνικό και επαγγελµατικό τοµέα της ζωής του ατόµου ή στη σχολική επίδοση, ακόµη και µερικές φορές και από αυτοκαταστροφική συµπεριφορά. Ωστόσο, η διπολική διαταραχή είναι δυνατό να αντιµετωπιστεί αποτελεσµατικά, δίνοντας στο άτοµο τη δυνατότητα να έχει µια παραγωγική ζωή. Ο κίνδυνος νόσησης από µανιοκατάθλιψη ανέρχεται, κατά µέσο όρο, στο 1% στην διάρκεια τη ζωής. Μια δεδοµένη χρονική στιγµή, 0.3%-0.5% του γενικού πληθυσµού µπορεί να πάσχει από µανιοκατάθλιψη. Υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα µπορεί να πάσχουν από από το πρόβληµα αυτό. Εµφανίζεται συνήθως περί το τέλος της εφηβείας ή ενωρίς στην ενήλικη ζωή, ενώ δεν αποκλείεται τα πρώτα συµπτώµατα να παρουσιαστούν κατά την παιδική ηλικία ή ακόµη και πολύ αργότερα στη ζωή. Συνήθως δε γίνεται άµεσα αντιληπτή η νοσηρότητα των συµπτωµάτων. Πολλοί άνθρωποι υποφέρουν χρόνια, πριν γίνει η διάγνωση και εφαρµοσθεί η κατάλληλη θεραπεία. Όπως και µε τον σακχαρώδη διαβήτη ή κάποια καρδιολογικά νοσήµατα, η διπολική διαταραχή έχει χρόνιο χαρακτήρα και απαιτεί προσεκτική αντιµετώπιση καθόλη τη διάρκεια της ζωής του ατόµου. Η µανιοκατάθλιψη επηρεάζει τόσο τη συναισθηµατική διάθεση όσο και τη λογική σκέψη. Κινητοποιεί ανεπιθύµητες ή ακραίες συµπεριφορές και συχνά περιορίζει την ίδια την επιθυµία, τη θέληση του ατόµου να ζήσει. Αν και θεωρείται ότι έχει κυρίως νευροβιολογική βάση, το άτοµο βιώνει την ψυχολογική διάσταση του προβλήµατος. Ακόµη και στις περιπτώσεις που το άτοµο παρουσιάζει ευφορία, αυτή δεν είναι ευχάριστη και το άτοµο πραγµατικά υποφέρει. "Έχω την τύχη να έχω επιβιώσει από την αρρώστια µου, έχω την τύχη να έχω δεχθεί την καλύτερη δυνατή θεραπευτική φροντίδα, έχω την τύχη να έχω αυτούς τους φίλους, τους συναδέλφους και την οικογένεια που έχω...". Αυτά γράφει η K. Jamison, µια κλινική ψυχολόγος καθηγήτρια στην Αµερική, που έχει µανιοκατάθλιψη και έχει περιγράψει το πρόβληµά της στο έξοχο βιβλίο "An unquiet mind. Ποια είναι τα συµπτώµατα της ιπολικής ιαταραχής; Η ιπολική ιαταραχή προκαλεί έντονες µεταβολές της συναισθηµατικής διάθεσης, από ευφορία ή/και ευερεθιστότητα σε µελαγχολία και απελπισία. Πρόκειται για επεισόδια µανίας και κατάθλιψης αντίστοιχα, τα οποία έχουν την τάση να επαναλαµβάνονται διαδοχικά, συχνά µε µεσοδιαστήµατα φυσιολογικής διάθεσης. Παράλληλα παρατηρούνται σηµαντικές µεταβολές στην ενεργητικότητα και τη συµπεριφορά.

2 Τα συµπτώµατα του µανιακού επεισοδίου συµπεριλαµβάνουν: Αυξηµένη δραστηριότητα και ανησυχία Υπερβολικά ευφορική διάθεση Ακραία ευερεθιστότητα Γρήγορη σκέψη, γρήγορος λόγος και εναλλαγές ιδεών ιάσπαση της προσοχής και αδυναµία συγκέντρωσης Μειωµένη ανάγκη για ύπνο ιογκωµένη αυτοεκτίµηση Χαµηλή κριτική ικανότητα Άκριτη αύξηση των δαπανών για αγορές κ.λ.π Ασυνήθιστη συµπεριφορά κατά την τελευταία περίοδο Αυξηµένη σεξουαλική δραστηριότητα Κατάχρηση ουσιών (πχ. κοκαΐνη, αλκοόλ, ηρεµιστικά) Παρορµητική ή επιθετική συµπεριφορά Άρνηση του ασυνήθιστου χαρακτήρα της διάθεσης και συµπεριφοράς Προκειµένου να είναι δυνατή η διάγνωση της µανίας, 3 ή περισσότερα από τα παραπάνω συµπτώµατα πρέπει να είναι παρόντα κατά το µεγαλύτερο µέρος της ηµέρας, σχεδόν κάθε ηµέρα και για διάστηµα µεγαλύτερο της µιας εβδοµάδας. Στην περίπτωση που η διάθεση χαρακτηρίζεται από ευερεθιστότητα, 4 επιπλέον συµπτώµατα πρέπει να είναι παρόντα για τη διάγνωση Τα συµπτώµατα του καταθλιπτικού επεισοδίου συµπεριλαµβάνουν: Καταθλιπτική διάθεση, άγχος, αίσθηση κενού Απελπισία ή απαισιοδοξία Αισθήµατα ενοχής, αναξιότητας, αβοηθητότητας Απώλεια ενδιαφέροντος ή ικανοποίησης από τη συµµετοχή σε δραστηριότητες που θεωρούνταν προηγουµένως ευχάριστες Απώλεια ενέργειας, κόπωση, αίσθηση "επιβράδυνσης" υσκολία στη συγκέντρωση και τη µνήµη, µειωµένη αποφασιστικότητα Ανησυχία ή ευερεθιστότητα ιαταραχές του ύπνου ιαταραχές της όρεξης Χρόνιος πόνος ή άλλα επίµονα σωµατικά συµπτώµατα που δεν µπορούν να εξηγηθούν παθολογικά Σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας ή απόπειρες αυτοκτονίας Προκειµένου να είναι δυνατή η διάγνωση της κατάθλιψης, 5 ή περισσότερα από τα παραπάνω συµπτώµατα πρέπει να είναι παρόντα κατά το µεγαλύτερο µέρος της ηµέρας, σχεδόν κάθε ηµέρα και για διάστηµα µεγαλύτερο των 2 εβδοµάδων. Ένα ήπιο ή µέτριας βαρύτητας επεισόδιο µανίας ονοµάζεται υποµανία. Πρόκειται για µια αίσθηση ευφορίας, η οποία είναι δυνατό να συνδέεται µε ικανοποιητική λειτουργικότητα και αυξηµένη παραγωγικότητα. Έτσι, ακόµη κι αν το στενό περιβάλλον του ατόµου µάθει να αναγνωρίζει αυτή τη µεταβολή της διάθεση ως πιθανή διπολική διαταραχή, το ίδιο το άτοµο µπορεί να συνεχίσει να αρνείται αυτό το ενδεχόµενο. Ωστόσο, χωρίς τους κατάλληλους θεραπευτικούς χειρισµούς, η υποµανία είναι πιθανό να εξελιχθεί σε σοβαρή µανία ή να µετατραπεί σε κατάθλιψη.

3 Σε ορισµένες περιπτώσεις, βαριά επεισόδια µανίας ή κατάθλιψης συνοδεύονται από ψυχωτικά συµπτώµατα, όπως είναι οι ψευδαισθήσεις (ακουστικές, οπτικές ή γενικότερα η αντίληψη, µέσω των αισθήσεων, αντικειµένων που δεν είναι στην πραγµατικότητα παρόντα) και οι παραληρητικές ιδέες (εσφαλµένες πεποιθήσεις που δεν είναι απόρροια λογικής σκέψης ή είναι ασυνήθιστες για το άτοµο). Η παρουσία ψυχωτικών συµπτωµάτων αποκαλύπτει τις πιο ακραίες µορφές της µεταβαλλόµενης διάθεσης στη διπολική διαταραχή. Για παράδειγµα, ιδέες µεγαλείου, όπως η πεποίθηση, ότι το άτοµο είναι ένα σηµαντικό πρόσωπο ή ότι διαθέτει ιδιαίτερες ικανότητες ή πλούτο, είναι δυνατό να υπάρξουν κατά τη µανία. Αντίθετα, ιδέες αναξιότητας ή ενοχής, όπως η πεποίθηση, ότι το άτοµο είναι απένταρο ή έχει διαπράξει κάποιο σοβαρό αδίκηµα, µπορούν να είναι παρούσες κατά την κατάθλιψη. Η διπολική διαταραχή παρουσία των ψυχωτικών συµπτωµάτων µπορεί να διαγνωστεί εσφαλµένα ως σχιζοφρένεια, µια άλλη σοβαρή ψυχική ασθένεια. Θα ήταν ίσως χρήσιµο, να σκεφτούµε τις ποικίλες µεταβολές της διάθεσης στη διπολική διαταραχή ως ένα φάσµα ή ένα συνεχές, στο ένα άκρο του οποίου βρίσκεται η βαριά κατάθλιψη, κατόπιν η ήπια κατάθλιψη, κάπου στο µέσο η ισορροπηµένη διάθεση, στη συνέχεια η υποµανία και, τέλος, στο άλλο άκρο, η µανία. Σε ορισµένες περιπτώσεις, ωστόσο, συµπτώµατα µανίας µπορεί να συνυπάρχουν µε συµπτώµατα κατάθλιψης, έχοντας ως αποτέλεσµα αυτό που καλείται µεικτό επεισόδιο. Τα συµπτώµατα του µεικτού επεισοδίου συµπεριλαµβάνουν την ανησυχία, τις διαταραχές του ύπνου και της όρεξης, την ψυχωτική συµπτωµατολογία και σκέψεις αυτοκτονίας. Έτσι, η διάθεση του ατόµου µπορεί να χαρακτηρίζεται από κατάθλιψη και απελπισία αλλά και από αυξηµένη ενεργητικότητα την ίδια στιγµή. Η διπολική διαταραχή είναι δυνατό να εκληφθεί ως ένα πρόβληµα άλλου τύπου πέραν της ψυχικής ασθένειας. Κάτι τέτοιο συµβαίνει, λόγω της τάσης του ατόµου να επιδίδεται σε συµπεριφορές που θεωρούνται δυσπροσαρµοστικές, όπως η χρήση ουσιών, ή να εκδηλώνει περιορισµένη σχολική επίδοση, επαγγελµατική δραστηριότητα και διαταραγµένες διαπροσωπικές σχέσεις. Στην πραγµατικότητα, όµως, προβλήµατα, όπως τα παραπάνω, µπορεί να είναι οιωνοί µιας υποβόσκουσας διαταραχής της διάθεσης. Με ποιον τρόπο πραγµατοποιείται η διάγνωση της ιπολικής ιαταραχής; Όπως και µε όλες τις ψυχικές νόσους, η διπολική διαταραχή δεν είναι δυνατό να διαγνωστεί µε τη βοήθεια ενός εργαστηριακού ελέγχου (πχ. εξέταση αίµατος) αλλά µόνο βάσει της συµπτωµατολογίας, της πρόγνωσης και του οικογενειακού ιστορικού, όταν αυτό είναι διαθέσιµο. Οι περιγραφές της διάθεσης, όπως δίνονται από ανθρώπους µε διπολική διαταραχή, είναι πραγµατικά πολύτιµες, προκειµένου να αντιληφθούµε την έκταση των συναισθηµάτων και τη µεταβλητότητα της διάθεσης. Καταθλιπτικό συναίσθηµα: «Αµφισβητώ εξ' ολοκλήρου την ικανότητά µου να κάνω οτιδήποτε σωστά. Είναι σαν το µυαλό µου να λειτουργεί σε αργούς ρυθµούς, σε βαθµό τέτοιο που αισθάνοµαι ουσιαστικά άχρηστος... Στοιχειωµένος...παντού, η απεγνωσµένη απελπισία των πάντων...οι άλλοι λένε "θα περάσει, θα το ξεπεράσεις"

4 αλλά βεβαίως δεν έχουν ιδέα πώς αισθάνοµαι κι ας πιστεύουν ότι ξέρουν. Αν δε µπορώ να αισθανθώ, να κινηθώ, να σκεφθώ ή να νοιαστώ, ποιό είναι το νόηµα;» Υποµανιακό συναίσθηµα: «Στην αρχή, όταν είµαι στα πάνω µου, είναι τροµερό... ιδέες µου έρχονται µε γοργό ρυθµό...σα να ακολουθείς ολοένα και πιο φωτεινά αστέρια... εν υπάρχει ντροπή...οι σωστές λέξεις και χειρονοµίες είναι ξαφνικά εκεί...αδιάφοροι άνθρωποι και πράγµατα γίνονται ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Ο αισθησιασµός εµµένει, η επιθυµία να αποπλανήσεις και να αποπλανηθείς είναι ακαταµάχητη. Κατακλύζεσαι από απίστευτα συναισθήµατα ευφορίας και παντοδυναµίας µέχρι το µεδούλι...µπορείς να κάνεις τα πάντα...αλλά, κάποτε αυτό αλλάζει.» Μανιακό συναίσθηµα: «Ο χείµαρρος των ιδεών γίνεται ακόµη µεγαλύτερος και ασταµάτητος...η ολοκληρωτική σύγχυση παίρνει τη θέση της διαύγειας...αδυνατείς να συντονιστείς, η µνήµη χάνεται. Το µεταδοτικό χιούµορ παύει να είναι διασκεδαστικό. Οι φίλοι τροµοκρατούνται...τα πάντα αποκτούν πλέον ιδιαίτερη σηµασία για σένα...γίνεσαι ευέξαπτος, ανεξέλεγκτος, θυµώνεις, φοβάσαι, και παγιδεύεσαι...» Υπάρχει ο κίνδυνος της αυτοκτονίας στη ιπολική ιαταραχή; Σε ορισµένες περιπτώσεις, άνθρωποι µε διπολική διαταραχή εκδηλώνουν αυτοκαταστροφική συµπεριφορά. Κάθε σκέψη περί αυτοκτονίας χρήζει άµεσης προσοχής και είναι προτιµότερο αυτή να δοθεί από κάποιον επαγγελµατία ψυχικής υγείας ή γιατρό. Θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη εκείνος/η που κάνει λόγο για αυτοκτονία, καθώς ο κίνδυνος να εκδηλωθεί αυτού του τύπου η συµπεριφορά είναι υψηλός, ιδιαίτερα κατά τα πρώτα στάδια της νόσου. Συνεπώς, αναγνωρίζοντας τα συµπτώµατα της διπολικής διαταραχής σχετικά νωρίς και µαθαίνοντας τους τρόπους, µε τους οποίους η νόσος µπορεί να αντιµετωπιστεί αποτελεσµατικά, µειώνεται σηµαντικά ο κίνδυνος θανάτου από αυτοκαταστροφική συµπεριφορά. Τα συµπτώµατα που συνοδεύουν τον αυτοκτονικό ιδεασµό µπορεί να συµπεριλαµβάνουν: Λεκτικές ενδείξεις για επιθυµία θανάτου ή αυτοκτονίας Αίσθηση απελπισίας (πχ. τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει προς το καλύτερο) Αίσθηση αβοήθητου (πχ. ό,τι κι αν κάνω, δε θα να φέρει αποτέλεσµα) Πεποίθηση ότι συνιστά κανείς εµπόδιο στη ζωή της οικογένειας και των φίλων Κατάχρηση αλκοόλ ή άλλων ουσιών Τακτοποίηση εκκρεµοτήτων (πχ. οργάνωση των οικονοµικών, προσφορά πολύτιµων αντικειµένων) Προετοιµασία ενός σηµειώµατος για επικείµενη αυτοκτονία Ατυχήµατα και τάση για ατυχήµατα (δηλ. έκδηλη απροσεξία σε καταστάσεις που ενέχουν κίνδυνο) Σε περίπτωση που αισθάνεται κανείς έντονη την επιθυµία θανάτου ή γνωρίζει κάποιον/α που εκδηλώνει ανάλογη επιθυµία, είναι εξαιρετικά σηµαντικό: Να καλέσει άµεσα ένα γιατρό ή τα Έκτακτα Περιστατικά

5 Να µη µείνει µόνος/η Να µην έχει πρόσβαση σε µεγάλες ποσότητες φαρµάκων ή σε αντικείµενα που µπορεί προκαλέσουν βλάβη (πχ. όπλο) Παρόλο που, σε ορισµένες περιπτώσεις, η απόπειρα αυτοκτονίας έχει προσχεδιαστεί, συχνά µπορεί να αποτελέσει µια παρορµητική ενέργεια, η οποία εκτελείται χωρίς δεύτερη σκέψη. Συνεπώς, η φροντίδα να µην υπάρχουν στη διάθεση του ατόµου µε διπολική διαταραχή αντικείµενα, που µπορεί να χρησιµοποιηθούν µε σκοπό την πρόκληση βλάβης, όπως αναφέρεται παραπάνω, µπορεί να αποβεί ένας πολύτιµος τρόπος πρόληψης τυχόν αυτοκαταστροφικής συµπεριφοράς. Ποια είναι η πρόγνωση της ιπολικής ιαταραχής; Τα µανιακά και καταθλιπτικά επεισόδια, τυπικά, αλληλοδιαδέχονται το ένα το άλλο κατά τη διάρκεια της ζωής. Μεταξύ των επεισοδίων, συνήθως τα συµπτώµατα υποχωρούν, αν και, στο 1/3 περίπου των περιπτώσεων, ορισµένα συµπτώµατα εµµένουν. Σε ένα µικρό ποσοστό, η συµπτωµατολογία βρίσκεται µάλλον σε έξαρση, παρά τη θεραπευτική αντιµετώπισή της. Η τυπική µορφή της νόσου, η οποία συµπεριλαµβάνει διαδοχικά επεισόδια µανίας και κατάθλιψης, ονοµάζεται ιπολική Ι ιαταραχή. Ωστόσο, στην περίπτωση που δεν εκδηλώνονται επεισόδια βαριάς µανίας αλλά ήπια υποµανιακά επεισόδια που εναλλάσσονται µε καταθλιπτικά επεισόδια, η νόσος καλείται ιπολική ΙΙ ιαταραχή. Στην περίπτωση, ωστόσο, που εκδηλώνονται 4 ή περισσότερα επεισόδια σε διάστηµα 12 µηνών, θεωρείται ότι πρόκειται για Ταχεία Εναλλαγή Φάσεων. Ορισµένα άτοµα εµφανίζουν πολλαπλά επεισόδια σε διάστηµα µιας εβδοµάδας ή ακόµη και µιας ηµέρας. Εναλλαγές τις διάθεσης µε αυτή τη συχνότητα τείνουν να εκδηλώνονται πολύ µετά την έναρξη της νόσου και είναι περισσότερο συχνές µεταξύ των γυναικών παρά των ανδρών. Η αποτελεσµατική αντιµετώπιση της διπολικής διαταραχής συνιστά βασική προϋπόθεση για µια υψηλής ποιότητας ζωή. Χωρίς θεραπεία, η νόσος τείνει να χειροτερεύει: παρατηρείται ταχεία εναλλαγή φάσεων ολοένα και βαρύτερης µορφής στο χρόνο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ωστόσο, η εφαρµογή της κατάλληλης θεραπείας συµβάλει σηµαντικά στη µείωση τόσο της συχνότητας όσο και της βαρύτητας των επεισοδίων. Είναι δυνατό τα παιδιά και οι έφηβοι να νοσήσουν από ιπολική ιαταραχή; Η διπολική διαταραχή είναι δυνατό να εκδηλωθεί τόσο στην παιδική όσο και στην εφηβική ηλικία. Το ποσοστό αυξάνει, στην περίπτωση που οι ίδιοι οι γονείς νοσούν από διπολική διαταραχή. Σε αντίθεση µε τους ενήλικες, οι οποίοι εκδηλώνουν σαφώς ξεκάθαρα επεισόδια µανίας και κατάθλιψης, τα παιδιά και οι νεαροί έφηβοι παρουσιάζουν συνήθως ταχείες εναλλαγές της διάθεσης, πολλές φορές την ηµέρα. Τα παιδιά σε φάση µανίας εκδηλώνουν περισσότερο στοιχεία ευερεθιστότητας µε αρκετά ξεσπάσµατα παρά ευφορική διάθεση. Η µεικτή συµπτωµατολογία είναι, επίσης, κοινή µεταξύ των νέων,

6 ενώ οι µεγαλύτερης ηλικίας έφηβοι εκδηλώνουν περισσότερο την τυπική µορφή της νόσου. Στην περίπτωση των παιδιών και των εφήβων, η διάγνωση της διπολικής διαταραχής συναντά ορισµένες δυσκολίες, καθώς άλλες διαταραχές, που εκδηλώνονται στο ίδιο φάσµα ηλικιών, µπορεί να έχουν, ως κάποιο βαθµό, κοινή συµπτωµατολογία. Συγκεκριµένα, τα συµπτώµατα ευερεθιστότητας και επιθετικότητας µπορεί να συνιστούν ενδείξεις τόσο της διπολικής διαταραχής όσο και της διαταραχής της ελαττωµατικής προσοχής / υπερκινητικότητας, της εναντιωτικής προκλητικής διαταραχής ή άλλων ψυχικών διαταραχών (πχ. µείζων καταθλιπτική διαταραχή, σχιζοφρένεια), καθώς και της κατάχρησης ουσιών. Σε κάθε περίπτωση, η αποτελεσµατική αντιµετώπιση της νόσου αποτελεί συνάρτηση της κατάλληλης διάγνωσης. Οι επαγγελµατίες ψυχικής υγείας είναι υπεύθυνοι για την προσεκτική εκτίµηση παιδιών και εφήβων µε έκδηλη συµπτωµατολογία στο επίπεδο του συναισθήµατος και της συµπεριφοράς. Οπωσδήποτε, στην περίπτωση που ένα παιδί ή έφηβος εκδηλώνει αυτοκτονικό ιδεασµό ή αυτοκαταστροφική συµπεριφορά, θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη και να ζητηθεί άµεσα η βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας. Ποια είναι τα αίτια της ιπολικής ιαταραχής; Στον επιστηµονικό χώρο, η διερεύνηση των πιθανών αιτιολογικών παραγόντων για την εκδήλωση της διπολικής διαταραχής πραγµατοποιείται µε τη βοήθεια διαφόρων τύπων επιστηµονικών µελετών. Επί του παρόντος, υπάρχει µια σχετική οµοφωνία µεταξύ των επιστηµόνων ως προς το γεγονός, ότι δεν έχει αποµονωθεί ένας συγκεκριµένος αιτιολογικός παράγοντας αλλά, αντιθέτως, υπάρχει ένας µεγάλος αριθµός παραγόντων που βρέθηκε να συµβάλλει στην ανάπτυξη της διπολικής διαταραχής. Το γεγονός, ότι περισσότερες από µια περιπτώσεις διπολικής διαταραχής συχνά εκδηλώνονται στην ίδια οικογένεια, όπως αποδεικνύεται από το οικογενειακό ιστορικό, οδήγησε τους επιστήµονες στη διερεύνηση γενετικών παραγόντων και συγκεκριµένα ορισµένων γονιδίων, τα οποία επηρεάζουν τη σωµατική και ψυχική λειτουργία. Βεβαίως, σχετικές µελέτες σε διδύµους έδειξαν, ότι τα γονίδια δε συνιστούν το µοναδικό αιτιολογικό παράγοντα, καθώς δεν εµφανίζουν όλοι οι δίδυµοι αδελφοί ατόµων µε διπολική διαταραχή τη νόσο, αν και η συχνότητα εµφάνισης, σε αυτή την περίπτωση, αυξάνει. Επιπλέον, σχετικά ευρήµατα έχουν δείξει, ότι δεν πρόκειται για ένα µεµονωµένο γονίδιο αλλά µάλλον για την αλληλεπίδραση πολλών, τα οποία, σε συνδυασµό µε άλλους παράγοντες που σχετίζονται µε το άτοµο ή το οικογενειακό του περιβάλλον, συµβάλλουν στην ανάπτυξη της διπολικής διαταραχής. Η αποµόνωση αυτών των συγκεκριµένων γονιδίων δεν έχει ακόµη επιτευχθεί, αν και η πρόοδος της επιστήµης θα επιτρέψει ίσως στο µέλλον αυτού του τύπου ανακαλύψεις, καθώς και την συνεπακόλουθη ανάπτυξη πιο αποτελεσµατικών θεραπευτικών µεθόδων. Η διερεύνηση νευροβιολογικών παραγόντων, µε τη βοήθεια των νευροαπεικονιστικών τεχνικών, έχει συµβάλλει σηµαντικά στην καλύτερη κατανόηση των εγκεφαλικών εκείνων περιοχών που πιθανώς δυσλειτουργούν, έχοντας ως

7 αποτέλεσµα την εµφάνιση της µανιοκατάθλιψης και άλλων ψυχικών διαταραχών. Οι τεχνικές αυτές επιτρέπουν στους επιστήµονες να έχουν µια απεικόνιση του ανθρώπινου εγκεφάλου σε λειτουργία και να εξετάσουν τη δοµή και τη δραστηριότητά του, χωρίς την ανάγκη χειρουργικής επέµβασης ή ανάλογων τεχνικών. Πρόκειται κυρίως για µια ειδική εφαρµογή της µαγνητικής τοµογραφίας (functional MRI) και την τοµογραφία εκποµπής ποζιτρονίων (PET). Σύµφωνα µε ερευνητικές µελέτες που χρησιµοποιούν αυτές τις τεχνικές, ο εγκέφαλος ατόµων µε διπολική διαταραχή συχνά διαφέρει από εκείνον υγιών ατόµων, εύρηµα, το οποίο µπορεί να συµβάλλει στην καλύτερη κατανόηση της νόσου και στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών µεθόδων. Τονίζεται ιδιαίτερα ότι οι τεχνικές αυτές χρησιµοποιούνται µόνο για την έρευνα και δεν εξυπηρετούν διαγνωστικούς σκοπούς. Η διάγνωση της νόσου είναι αποκλειστικά κλινική µε βάση την συµπτωµατολογία. Ποια είναι η θεραπεία της ιπολικής ιαταραχής; Στις περισσότερες περιπτώσεις διπολικής διαταραχής, ακόµη και στις πιο βαριές, µια ουσιώδης εξισορρόπηση των εναλλαγών της διάθεσης και µια ύφεση των σχετικών συµπτωµάτων είναι δυνατό να επιτευχθεί µε την εφαρµογή της κατάλληλης θεραπείας. Το γεγονός, ότι η διπολική διαταραχή αφορά σε ένα κύκλο διαδοχικών επεισοδίων, απαιτεί, σχεδόν πάντα, µια χρόνια, προληπτική χορήγηση φαρµάκων. Ένα θεραπευτικό σχήµα, που συµπεριλαµβάνει τόσο τη φαρµακευτική αγωγή όσο και την ψυχοκοινωνική παρέµβαση, θεωρείται το βέλτιστο για τη αντιµετώπιση της νόσου στο χρόνο. Η συνεχιζόµενη, χωρίς διακοπές, θεραπευτική αντιµετώπιση της διπολικής διαταραχής είναι ιδιαίτερα σηµαντική. Βεβαίως, ακόµη και σε αυτή την περίπτωση, είναι δυνατό να παρατηρηθούν αλλαγές στη διάθεση. Κάτι τέτοιο οφείλει να γίνεται άµεσα γνωστό στον θεράποντα ιατρό, προκειµένου να αποτραπεί πιθανή έξαρση της νόσου, µε κατάλληλες τροποποιήσεις του θεραπευτικού σχήµατος. Η στενή συνεργασία µε το γιατρό, καθώς και η ανοιχτή επικοινωνία µαζί του, για τυχόν προβληµατισµούς που αφορούν στη θεραπεία, είναι δυνατό να ενισχύσει την αποτελεσµατικότητά της. Επιπλέον, η καθηµερινή καταγραφή των παρατηρούµενων συµπτωµάτων, του θεραπευτικού σχήµατος, πιθανών διαταραχών του ύπνου και στρεσσογόνων γεγονότων στη ζωή του ατόµου είναι δυνατό να συµβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση της νόσου τόσο από το ίδιο το άτοµο όσο και από το οικογενειακό του περιβάλλον, καθώς και στην παροχή εξατοµικευµένης και, συνεπώς, πιο αποτελεσµατικής θεραπευτικής φροντίδας. Α. Φαρµακευτική Αγωγή Η φαρµακευτική αγωγή για τη διπολική διαταραχή παρέχεται από ψυχιάτρους, οι οποίοι έχουν ειδικευθεί στη διάγνωση και θεραπεία των ψυχικών διαταραχών. Παρόλο που άλλοι γιατροί της πρωτοβάθµιας περίθαλψης, οι οποίοι δεν έχουν την ειδικότητα του ψυχιάτρου, είναι σε θέση να συνταγογραφήσουν τα συγκεκριµένα φάρµακα, συνιστάται η επίσκεψη σε ψυχίατρο για τον καθορισµό της θεραπείας.

8 Υπάρχει ένα ευρύ φάσµα φαρµάκων, γνωστών και ως "φάρµακα σταθεροποιητικά της διάθεσης", που ενδείκνυται για την αντιµετώπιση της διπολικής διαταραχής και µπορεί να χρησιµοποιηθεί για εκτεταµένα χρονικά διαστήµατα (δηλ. χρόνια). Στην περίπτωση που θεωρηθεί αναγκαίο, επιπλέον φάρµακα προστίθενται για τυπικά µικρότερες χρονικές περιόδους, προκειµένου να ελέγξουν µια πιθανή έξαρση της νόσου παρά τη χρήση των "σταθεροποιητικών της διάθεσης". Για την φαρµακευτική αντιµετώπιση της διπολικής διαταραχής αναφέρονται: Το λίθιο (π.χ. Milithin, Lithiofor) ήταν το πρώτο σταθεροποιητικό της διάθεσης σκεύασµα που κυκλοφόρησε και θεωρείται αποτελεσµατικό στην αντιµετώπιση της µανίας, καθώς και στην πρόληψη τόσο των µανιακών όσο και των καταθλιπτικών επεισοδίων. Τα αντιεπιληπτικά, όπως η καρβαµαζεπίνη (π.χ. Tegretol) και το βαλπροϊκό νάτριο (π.χ. Depakine), έχουν, επίσης, και σταθεροποιητικές ιδιότητες και µπορούν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιµα σε δύσκολα αντιµετωπίσιµα διπολικά επεισόδια. Η χρήση τους σε συνδυασµό µε το λίθιο ενισχύει τα αντιµανιακά του αποτελέσµατα. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται µια αυξανόµενη τάση τα αντιεπιληπτικά που αναφέρθηκαν αλλά και άλλα, να χρησιµοποιούνται ως µονοθεραπεία στην διπολική διαταραχή, ιδιαίτερα εκεί που το λίθιο δεν µπόρεσε να ελέγξει µε επιτυχία τα επεισόδια. Στην περίπτωση παιδιών και εφήβων µε διπολική διαταραχή, χρησιµοποιείται κυρίως το λίθιο αλλά και ορισµένα αντιεπιληπτικά, η ασφαλής και επαρκής χρήση των οποίων διερευνάται συστηµατικά. Οι γυναίκες µε διπολική διαταραχή, οι οποίες επιθυµούν να συλλάβουν, οφείλουν να συµβουλευθούν τον γιατρό τους σχετικά µε τους κινδύνους που µπορεί να ενέχει, σε αυτή την περίπτωση, η φαρµακευτική αγωγή. Η µελέτη νέων, ασφαλέστερων φαρµάκων, που θα µπορούν να χορηγηθούν κατά τη διάρκεια τόσο της κύησης όσο και της γαλουχίας, πραγµατοποιείται στις ηµέρες µας. Η χορήγηση αντικαταθλιπτικών φαρµάκων κρίνεται, επίσης, απαραίτητη σε οξέα καταθλιπτικά επεισόδια. Ωστόσο, σχετικές µελέτες στο χώρο έχουν δείξει, ότι άτοµα µε διπολική διαταραχή που βρίσκονται σε αντικαταθλιπτική αγωγή αντιµετωπίζουν διαρκώς τον κίνδυνο εκδήλωσης υποµανιακού / µανιακού επεισοδίου ή ταχείας εναλλαγής φάσεων. Για το λόγο αυτό, η χορήγηση "σταθεροποιητών της διάθεσης" είναι αναγκαία είτε µόνη είτε σε συνδυασµό µε τα αντικαταθλιπτικά. Σε οξέα µανιακά επεισόδια, όπου η ταχεία θεραπεία κρίνεται αναγκαία, ή σε περιπτώσεις που το άτοµο µε διπολική διαταραχή δεν αντιδρά σε αγωγή µε λίθιο και αντιεπιληπτικά, χορηγούνται αντιψυχωτικά φάρµακα, όπως η αλοπεριδόλη (Aloperidine), η ρισπερισδόνη (Risperdal) και η ολανζαπίνη (Zyprexa). Σε περίπτωση που παρατηρείται αϋπνία, δηλαδή το άγχος του ατόµου δε µειώνεται, είναι δυνατό να χορηγηθούν βενζοδιαζεπίνες (π.χ. Tavor, Stedon). Πιθανές τροποποιήσεις της φαρµακευτικής αγωγής µπορεί να είναι αναγκαίες κατά την πορεία της νόσου, προκειµένου να είναι πιο αποτελεσµατική η αντιµετώπισή της. Για τις τροποποιήσεις αυτές, αποκλειστικά υπεύθυνος είναι ο ψυχίατρος, ο οποίος πρέπει να ενηµερώνεται και για τυχόν χρήση άλλων φαρµάκων ή φυσικών συµπληρωµάτων της διατροφής παράλληλα µε την αγωγή για την αντιµετώπιση της

9 διπολικής διαταραχής. Προκειµένου να περιοριστεί ο κίνδυνος της υποτροπής, είναι σηµαντικό να ακολουθείται πιστά το προτεινόµενο θεραπευτικό σχήµα. Ποια είναι η σχέση µεταξύ της διπολικής διαταραχής και της λειτουργίας του θυρεοειδή αδένα; Η διπολική διαταραχή συχνά συνδέεται µε δυσλειτουργία του θυρεοειδή αδένα. Το γεγονός, ότι η παρουσία υποθυρεοεισµού ή υπερθυρεοειδισµού δύναται να φέρει ως αποτέλεσµα αλλαγές στη διάθεση και την ενεργητικότητα, καθιστά αναγκαία την ιατρική παρακολούθηση για τη ρύθµιση των επιπέδων λειτουργίας του. Στην περίπτωση της ταχείας εναλλαγής φάσεων, συχνά παρατηρούνται προβλήµατα στη λειτουργία του θυρεοειδή αδένα, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη φαρµακευτική ρύθµισή του παράλληλα µε την αγωγή για τη διπολική διαταραχή. Επιπλέον, η χορήγηση λιθίου µπορεί να προκαλέσει υπολειτουργία του θυρεοειδή, µε αποτέλεσµα την ανάγκη για τακτική παρακολούθηση των επιπέδων λειτουργίας του και τη θεραπευτική αντιµετώπιση τυχόν δυσλειτουργίας. Ποιες είναι οι ανεπιθύµητες ενέργειες της φαρµακευτικής αγωγής; Πριν την έναρξη κάθε νέας θεραπείας για την αντιµετώπιση της διπολικής διαταραχής, χρήσιµη είναι µια συζήτηση µε τον ψυχίατρο σχετικά µε τυχόν ανεπιθύµητες ενέργειες της φαρµακευτικής αγωγής. Ανάλογα µε το φάρµακο, οι παρενέργειες µπορεί να συµπεριλαµβάνουν την αύξηση του βάρους, τη ναυτία, τον τρόµο, τη µειωµένη σεξουαλική επιθυµία / δραστηριότητα, το άγχος, την τριχόπτωση, προβλήµατα στην κίνηση και την ξηροστοµία. Σε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο, ο ψυχίατρος, αφού ενηµερωθεί σχετικά µε τις ανεπιθύµητες ενέργειες που παρατηρούνται, µπορεί να προβεί σε τροποποιήσεις της φαρµακευτικής αγωγής για τον περιορισµό τους. Ωστόσο, κάθε τροποποίηση ή διακοπή της αγωγής, χωρίς την έγκριση του ψυχιάτρου, αποφεύγεται συστηµατικά. Β. Ψυχοκοινωνική Προσέγγιση Επιπρόσθετα της φαρµακευτικής αντιµετώπισης, η ψυχοκοινωνική προσέγγιση ατόµων µε διπολική διαταραχή και των οικογενειών τους συµβάλλει σηµαντικά στη στήριξη και την εκπαίδευσή τους αναφορικά µε τα συµπτώµατα των µανιακών και καταθλιπτικών επεισοδίων. Σχετικές µελέτες στο χώρο έδειξαν, ότι η ψυχοκοινωνική παρέµβαση συνδέεται µε αυξηµένη σταθερότητα της διάθεσης, µειωµένη ανάγκη νοσηλείας και αυξηµένη λειτουργικότητα σε ποικίλους τοµείς. Ένας ψυχολόγος, ένας κοινωνικός λειτουργός ή ένας σύµβουλος τυπικά παρέχει αυτού του τύπου θεραπείες, συχνά σε συνεργασία µε τον ψυχίατρο για τη στενή παρακολούθηση της προόδου του ατόµου µε διπολική διαταραχή. Η διάρκεια, η συχνότητα εφαρµογής και ο τύπος της θεραπείας αποτελεί συνάρτηση των εξατοµικευµένων αναγκών του ατόµου. Η ψυχοκοινωνική προσέγγιση ατόµων µε διπολική διαταραχή αναφέρεται κυρίως στην υποστηρικτική θεραπεία, τη γνωσιακή-συµπεριφορική θεραπεία, την οικογενειακή θεραπεία και την εκπαίδευση. Συγκεκριµένα,

10 Η Υποστηρικτική Θεραπεία συµβάλλει στη διαχείριση των ανεπιθύµητων συνεπειών της νόσου στους διάφορους τοµείς της ζωής, καθώς και στην ενίσχυση της εκδήλωσης συνέπειας στη θεραπευτική αγωγή. Η Γνωσιακή-Συµπεριφορική Θεραπεία βοηθάει στην εκµάθηση τεχνικών τροποποίησης των δυσλειτουργικών ή αρνητικών δοµών σκέψης και συµπεριφοράς σε σχέση µε τη νόσο. Η Οικογενειακή Θεραπεία κάνει χρήση συγκεκριµένων στρατηγικών, προκειµένου να επιτύχει τη µείωση του άγχους που βιώνει η οικογένεια, το οποίο µπορεί να ενισχύει ή να απορρέει από τα συµπτώµατα του µέλους µε διπολική διαταραχή. Η Εκπαίδευση του ατόµου µε διπολική διαταραχή ή και της οικογένειάς του, σχετικά µε τα σηµεία και τα συµπτώµατα της νόσου, καθώς και τη θεραπευτική αντιµετώπιση αυτής, µπορεί να λειτουργήσει προληπτικά ως προς την πιθανότητα υποτροπής µε την αναγνώριση των συµπτωµάτων του αρχόµενου επεισοδίου. Οπως και µε την φαρµακευτική αντιµετώπιση, είναι σηµαντικό να ακολουθείται πιστά ο θεραπευτικός σχεδιασµός οποιασδήποτε ψυχοκοινωνικής προσέγγισης, προκειµένου να επιτευχθεί το επιθυµητό θεραπευτικό αποτέλεσµα. Γ. Εναλλακτικές Μέθοδοι Αντιµετώπισης Σε περιπτώσεις που η φαρµακευτική αγωγή µόνη ή σε συνδυασµό µε την ψυχοκοινωνική προσέγγιση έχει αποδειχθεί ανεπαρκής ή αντενδείκνυται για την αντιµετώπιση ορισµένων οξέων περιστατικών (πχ. παρουσία ψυχωτικών συµπτωµάτων και αυτοκαταστροφικής συµπεριφοράς, κύηση, κλπ.), η χρήση της ηλεκτροσπασµοθεραπείας (ECT) µπορεί να θεωρηθεί αναγκαία. Η εν λόγω τεχνική είναι ιδιαίτερα αποτελεσµατική, ενώ οι ανεπιθύµητες ενέργειες από τη χρήση της (πχ. βραχυπρόθεσµη απώλεια µνήµης) έχουν περιοριστεί στις ηµέρες µας. Ωστόσο, τα οφέλη και οι κίνδυνοι που δυνητικά επιφυλάσσει η εφαρµογή της θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη και να συζητηθούν τόσο µε το ίδιο το άτοµο όσο και µε το στενό του περιβάλλον. Είναι η ιπολική ιαταραχή µια χρόνια νόσος που µπορεί να αντιµετωπιστεί αποτελεσµατικά; Παρόλο που τα επεισόδια µανίας και κατάθλιψης έρχονται και φεύγουν, είναι αναγκαίο να κατανοήσουµε, ότι η διπολική διαταραχή είναι µια χρόνια νόσος, η οποία, για την ώρα, δεν επιδέχεται πλήρους και ριζικής ίασης. Ακολουθώντας, ωστόσο, πιστά την προτεινόµενη θεραπεία, ακόµη και σε περιόδους που η συµπτωµατολογία δεν είναι έκδηλη, είναι δυνατό να ελέγξουµε τη νόσο και να περιορίσουµε το ενδεχόµενο υποτροπής. Είναι δυνατό άλλες διαταραχές να συνυπάρχουν µε τη ιπολική ιαταραχή; Η κατάχρηση αλκοόλ και άλλων ουσιών παρατηρείται συχνά µεταξύ ατόµων µε διπολική διαταραχή. Τα ερευνητικά δεδοµένα στο χώρο προτείνουν τη συµβολή ποικίλων παραγόντων στην εκδήλωση αυτής της συµπεριφοράς, συµπεριλαµβανοµένης της προσπάθειας αυτοϊασης των συµπτωµάτων. Σε περίπτωση

11 που συνυπάρχει πρόβληµα κατάχρησης αλκοόλ ή άλλων ουσιών, η αντιµετώπισή του θα πρέπει να συµπεριληφθεί στο γενικότερο θεραπευτικό σχεδιασµό. Ορισµένες αγχώδεις διαταραχές, όπως η διαταραχή µετά από ψυχοτραυµατικό στρες και η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, είναι δυνατό, επίσης, να εκδηλωθούν µεταξύ ατόµων µε διπολική διαταραχή. Η υπάρχουσα θεραπευτική αγωγή συχνά καλύπτει και τις αγχώδεις διαταραχές. Σε αντίθετη περίπτωση, η αντιµετώπισή τους θα πρέπει να αποτελέσει µέρος του θεραπευτικού πλάνου. Πως µπορούν να βοηθούν τα άτοµα µε ιπολική ιαταραχή και οι οικογένειές τους; Κάθε άτοµο µε διπολική διαταραχή πρέπει να λαµβάνει τη φροντίδα ενός ψυχιάτρου, ειδικευµένου στη διάγνωση και αντιµετώπιση της νόσου. Παράλληλα, άλλοι επαγγελµατίες ψυχικής υγείας, όπως οι ψυχολόγοι και οι ψυχιατρικοί νοσηλευτές, συµβάλλουν στη διαχείριση της νόσου, µε την εφαρµογή επιπρόσθετων τύπων θεραπείας. Για την παροχή βοήθειας µπορεί κανείς να απευθυνθεί σε Πανεπιστηµιακές Ψυχιατρικές Κλινικές ΨυχιατρικούςΤοµείς Νοµαρχιακών ή Περιφερειακών Νοσοκοµείων Κέντρα Ψυχικής Υγείας Κινητές Μονάδες Ψυχικής Υγείας (στις περιοχές, όπου υπάρχουν) Ιδιωτικές Ψυχιατρικές Κλινικές Ιδιώτες Ψυχίατρους Τα άτοµα µε διπολική διαταραχή µπορεί να χρειάζονται βοήθεια, προκειµένου να αντιληφθούν, ότι έχουν πράγµατι ανάγκη την παρέµβαση ενός ειδικού. Συγκεκριµένα, Συχνά δεν αντιλαµβάνονται το βαθµό της διαταραχής ή αποδίδουν την ευθύνη των προβληµάτων τους σε άλλους παράγοντες πέραν της νόσου. Συνήθως έχουν ανάγκη τη στήριξη της οικογένειας, προκειµένου να ζητήσουν βοήθεια. Ο οικογενειακός γιατρός, σε ορισµένες περιπτώσεις, µπορεί να παίξει σηµαντικό ρόλο, συστήνοντας συγκεκριµένους Επαγγελµατίες Ψυχικής Υγείας, όπου µπορούν να απευθυνθούν. Σε ορισµένες περιπτώσεις, κάποιο άλλο άτοµο από το στενό περιβάλλον ίσως χρειαστεί να τους οδηγήσει στον ειδικό για διάγνωση και θεραπεία. Σε περίπτωση που ένα επεισόδιο βρίσκεται σε έξαρση, η νοσηλεία µπορεί να είναι αναγκαία, ακόµη κι αν κάτι τέτοιο είναι ενάντια στη θέλησή τους. Συνεχής ενθάρρυνση και στήριξη είναι αναγκαία, µέχρις ότου βρεθεί το κατάλληλο θεραπευτικό σχήµα. Ορισµένες φορές, µπορεί να συµφωνήσουν σε περιόδους ύφεσης της νόσου ως προς τον πιο κατάλληλο τρόπο παρέµβασης σε περίπτωση υποτροπής. Όπως και µε άλλες σοβαρές ψυχικές νόσους, η διπολική διαταραχή µπορεί να αποβεί δύσκολα αντιµετωπίσιµη από το σύντροφο, τα υπόλοιπα µέλη της οικογένειας, τους φίλους και τους εργοδότες. Η οικογένεια του ατόµου µε διπολική διαταραχή έχει

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου

Ε.Κατσάµπα, Γ.Ευσταθίου Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης γυναίκας µε Υποχονδρίαση και Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή και στοιχεία Ιδεοψυχαναγκαστικής ιαταραχής Προσωπικότητας 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ»

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΓΕΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ, Γ.Ν.Π. «Π.. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΟΜEΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών Αγχώδειςδιαταραχές διαταραχέςκαι Πανικός Εµµανουήλ Ν. Κάττουλας MD, PhD Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Επιστηµονικός Συνεργάτης Α Ψυχιατικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Ψυχίατρος

Διαβάστε περισσότερα

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου

Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου Είναι υποειδικότητα της ψυχιατρικής που διαμεσολαβεί μεταξύ της ψυχιατρικής και υπόλοιπης ιατρικής Αντικείμενο της ο ασθενής του γενικού νοσοκομείου που αντιμετωπίζει ψυχικά προβλήματα λόγω της σωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό

Ένα οµαδικό πρόγραµµα παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Ευάγγελος Χ. Καραδήµας & Αναστασία Καλαντζή-Αζίζι Τοµέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ένα οµαδικό παρέµβασης για τη διαχείριση του στρες σε µετεφηβικό-φοιτητικό πληθυσµό Παρουσίαση στη ιηµερίδα του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ

ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΑΓΧΟΣ ΣΤΡΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ: ΑΜΑΞΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΝΕΒΛΑΒΗ ΣΟΦΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Το άγχος είναι μια επώδυνη συναισθηματική εμπειρία εσωτερικής δυσφορίας, απροσδιόριστης προέλευσης όπου κυριαρχεί

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΙ

ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΙ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΙΙ Παραληρητική ιαταραχή Παραληρητικές ιδέες όχι παράδοξες ή αλλόκοτες (όπως στη Σχιζοφρένεια), αλλά ευλογοφανείς. Οι ακουστικές ή οπτικές ψευδαισθήσεις, αν υπάρχουν,

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την:

Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη. Ασθενείς με. Νοσήματα του Εντέρου. Αθήνα, Μάιος 2011. Ετοιμάστηκε για την: Παρουσίαση Αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς Ανάμεσα σε με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Ασθενείς με Νοσήματα του Εντέρου Ετοιμάστηκε για την: Αθήνα, Μάιος 2011 Ταυτότητα Έρευνας Μεθοδολογία: Κοινό-στόχος στόχος: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η ευθραστότητα της εφηβείας

Η ευθραστότητα της εφηβείας Η ευθραστότητα της εφηβείας Άννα Κοκκέβη Αναπλ. Καθηγήτρια Α Ψυχιατρικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16 Φεβρουαρίου 2010 Tυπικά χαρακτηριστικά της εφηβείας που κάνουν το άτοµο ευάλωτο

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Ταχυκαρδία Ιδρώτας Τρεμούλα Κοντανάσαιμα Υπέρπνοια Ρίγη Εξάψεις Ναυτία Κράμπες στην κοιλιά Πόνος στο στήθος Πονοκέφαλος Ζάλη Τάση για λιποθυμία Σφίξιμο στον

Διαβάστε περισσότερα

Κατάθλιψη. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι ειναι η Kατάθλιψη και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Κατάθλιψη. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι ειναι η Kατάθλιψη και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι ειναι η Kατάθλιψη και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αισθάνεστε λύπημενος/η ή στεναχωρημένος/η; Κλαίτε χωρίς λόγο; Αισθάνεστε κουρασμένος/η; Εχετε απώλεια ενδιαφέροντος για

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Απαρτιωμένη Διδασκαλία Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ψυχιατρική συνέντευξη αποτελεί θεμελιώδη διαδικασία στην άσκηση της Ψυχιατρικής. Κατά τη διάρκειά της οικοδομείται η θεραπευτική σχέση ιατρού-ασθενούς, η οποία οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοκτονικόςασθενής: διάγνωση, κατανόηση, θεραπευτική παρέµβαση και πρόληψη της αυτοκτονίας. Μέρος 2º 19-20 Ιανουαρίου 2008 ΙωάννηςΑ. Μαλογιάννης Ψυχίατρος -Ψυχοθεραπευτής Εκτίµησηασθενούςµε αυτοκτονικήσυµπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία»

Ά κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας µε θέµα: «Άγχος και Κατάθλιψη στην Εκπαίδευση και στην Εργασία» Περίληψη εισήγησης µε θέµα: Τι είναι άγχος και τι κατάθλιψη. Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον επαγγελµατικό χώρο. Το Άγχος και η Κατάθλιψη αποτελούν ίσως δύο από τις πιο πολυσυζητηµένες έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους

Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους ΠΑΙ ΙΚΗ ΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ Κάθε χρόνο ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών, ακόµα και της πιο τρυφερής βρεφικής ηλικίας, παραπέµπονται σε παιδιατρικά νοσοκοµεία µε ανεξήγητους σωµατικούς τραυµατισµούς που

Διαβάστε περισσότερα

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε;

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Οι Αισθήσεις Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων μας για την υλική εξωτερική πραγματικότητα. Οι αισθήσεις (του

Διαβάστε περισσότερα

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος

πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος "Η χρόνια νόσος μέσα από το πρίσμα της παραγωγικότητας Ολιστική προσέγγιση" Κρικέλλα Αλκινόη-Ιατρός Εργασίας Πετροχείλου Αικατερίνη-Κλινική Ψυχολόγος ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ιατρική ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣ/ΚΗ ΙΙ ΥΠ. ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΕΥΡΙΚΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΜΑΥΡΙΔΟΥ ΠΑΡΘΕΝΑ ΛΑΡΙΣΑ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής.

Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. CREATIVE BRIEF Η πρώτη µη κερδοσκοπική εταιρεία στην Ελλάδα µε στόχο την ενηµέρωση, πρόληψη και υποστήριξη των ανθρώπων που πάσχουν από ιαταραχές Πρόσληψης Τροφής. ΟΙ (ΨΥΧΟΓΕΝΕΙΣ) ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΥΑΝΘΙΑ ΣΟΥΜΠΑΣΗ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Εισαγωγή Ψυχική διαταραχή : αφορά τον τρόπο με τον οποίο το άτομο σκέπτεται, συμπεριφέρεται προς τους άλλους, και σχετίζεται με τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική Διευθυντής: Καθηγητής Φ. Γουρζής ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ακ. Έτος 2014-2015 Πάτρα, 2014 Επιστημονικό Προσωπικό Ψυχιατρικής Κλινικής Διευθυντής: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ.210-6136075, 210-7252227, κιν.6974124411 kefthim@psych.uoa.gr. ibrt@ibrt.gr

Τηλ.210-6136075, 210-7252227, κιν.6974124411 kefthim@psych.uoa.gr. ibrt@ibrt.gr οµή και οδηγίες για την γραπτή παρουσίαση (case study) της θεραπείας ενός περιστατικού 1 Κωνσταντίνος Ευθυµίου Κλινικός Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής (επόπτης Ι.Ε.Θ.Σ.) Παπαδιαµαντοπούλου 14, Αθήνα. Τηλ.210-6136075,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται.

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται. Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Σοφία Μπάτσιου Απρίλιος 2012 είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΑΠ ΑΥΤΟΝ ΑΤΟΜΩΝ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Δρ Γεώργιος Ι Κούρτογλου Παθολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής ΑΠΘ Εκρηκτικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση και κατάθλιψη. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα αναπτυχθούν Άσκηση και κατάθλιψη Άσκηση και σχιζοφρένεια Άσκηση και αλκοόλ Εισαγωγή Για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες

Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Η εφαρµογή της Γ/Σ θεραπείας στις σεξουαλικές δυσλειτουργίες Κωνσταντίνος Ευθυµίου Εισήγηση για την ιηµερίδα: "Εκπαίδευση στην Γνωσιακή - Συµπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία" Αθήνα, Αula Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

BRAIN MATTERS INSTITUTE. Προγράμματα. Σεπτέμβριος - Δεκέμβριος 2015. Promoting Excellence in Mental Health through Learning

BRAIN MATTERS INSTITUTE. Προγράμματα. Σεπτέμβριος - Δεκέμβριος 2015. Promoting Excellence in Mental Health through Learning BRAIN MATTERS INSTITUTE Προγράμματα Σεπτέμβριος - Δεκέμβριος 2015 Στόχος του η Προώθηση της Ψυχικής Υγείας μέσα από την Μάθηση Promoting Excellence in Mental Health through Learning www.brainmattersinstitute.com

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ 1 ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ 2 (2010) ΚΕΚ Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής 3 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης

Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης Θεραπευτική διαχείριση μέτριας-σοβαρής κατάθλιψης Σύσταση 6: Σε άτομα με μέτρια και σοβαρή κατάθλιψη οι Γενικοί Ιατροί και οι άλλοι Ιατροί στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας συστήνεται να χορηγούν αντικαταθλιπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική Διευθυντής: Αν. Καθηγητής Φ. Γουρζής ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ακ. Έτος 2013-2014 Πάτρα, 2013 Επιστημονικό Προσωπικό Ψυχιατρικής Κλινικής Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Το φυλλάδιο που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί μέρος μιας μεγάλης καμπάνιας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την κατάθλιψη, μιας

Το φυλλάδιο που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί μέρος μιας μεγάλης καμπάνιας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για την κατάθλιψη, μιας πρωτοβουλίας που ανήκει στο Πρόγραμμα κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών - «αντι-στίγμα» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Το φυλλάδιο που κρατάτε στα χέρια σας αποτελεί μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Η κλινική έκφραση των συναισθηματικών διαταραχών

Η κλινική έκφραση των συναισθηματικών διαταραχών Η κλινική έκφραση των συναισθηματικών διαταραχών Γεώργιος Ν. ΧριστοδούΛου Πρόεδρος της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας, Πρόεδρος του Δ.Σ. του Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής ε τον όρο συναισθηματικές διαταραχές,

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA)

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) HCQI OA 1: Όταν διαγιγνώσκεται συµπτωµατική οστεοαρθρίτιδα σε έναν ασθενή, θα πρέπει να αξιολογείται ο πόνος, η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλοι στόχοι του παρόντος εντύπου είναι η παροχή ανακούφισης στους γονείς, καθώς και η ενδυνάµωση του/ης µαθητή/τρια.

Παράλληλοι στόχοι του παρόντος εντύπου είναι η παροχή ανακούφισης στους γονείς, καθώς και η ενδυνάµωση του/ης µαθητή/τρια. Εξατοµικευµένo έντυπο ενηµέρωσης και συµβουλευτικής εκπαιδευτικών για τις ανάγκες µαθητών σχολικής ηλικίας δηµοτικού, γυµνασίου ή λυκείου µε Ιδιοπαθή Φλεγµονώδη Νόσο του Εντέρου (ελκώδη κολίτιδα ή νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στην περίληψη των χαρακτηριστικών του προϊόντος και στο φύλλο οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις πρόκειται να ενσωματωθούν στην έγκυρη Περίληψη των Χαρακτηριστικών

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Από τον Κώστα κουραβανα

Από τον Κώστα κουραβανα Από τον Κώστα κουραβανα Περιεχόμενα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Ορμονικοί-Γονιδιακοί-παράγοντες Επιπτώσεις στην υγεία Θεραπεία-Δίαιτα Γενικός ορισμός παχυσαρκίας Παχυσαρκία είναι κλινική κατάσταση στην

Διαβάστε περισσότερα

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας

H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας H Πορεία προσαρµογής ή Δυσπροσαρµογής των καρκινοπαθών στην Νόσο τους. Η συνεισφορά των Επαγγελµατιών Υγείας Γιάννης Νικολής Ψυχίατρος Ψυχαναλυτής Οµάδας Η έννοια της προσαρµογής Προσαρµογή: Εφαρµογή,

Διαβάστε περισσότερα

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Οι αγχώδεις διαταραχές, όπως η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, η Διαταραχή Πανικού και η Κοινωνική Φοβία, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχοκοινωνική ιάσταση του Καρκίνου του Μαστού

Η Ψυχοκοινωνική ιάσταση του Καρκίνου του Μαστού 1. Εισαγωγή Η Ψυχοκοινωνική ιάσταση του Καρκίνου του Μαστού Ο καρκίνος του µαστού είναι γνωστό ότι αποτελεί έναν από τους πιο συχνούς καρκίνους στη γυναίκα. Επιδηµιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι 1 στις

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ.

Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Βασικές αρχές της γνωσιακής συµπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Φοιτητών Ψυχολογίας 11 13 Απριλίου 2008, Αθήνα Γ. Ευσταθίου Γνωσιακή συµπεριφοριστική θεραπεία Σειρά προτάσεων παρέµβασης

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Πώς εµφανίζονται στον εκπαιδευτικό και στον εργασιακό χώρο Εισήγηση : Ελεάννα Καλούδη, Σύµβουλος

Διαβάστε περισσότερα