Υποθυρεοειδισµός - Θυρεοειδίτιδα Hashimoto

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Υποθυρεοειδισµός - Θυρεοειδίτιδα Hashimoto"

Transcript

1 13 Υποθυρεοειδισµός - Θυρεοειδίτιδα Hashimoto Α. ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ Ενδοκρινολόγος Επιμελητής Α, Β Ενδοκρινολογικό Τμήμα «ΓΝΑ Αλεξάνδρα» ΕΙΣΑΓΩΓΗ υποθυρεοειδισμός απαντάται με συχνότητα 0,5-1,5% στον γενικό πληθυσμό. Ο Προϊούσης της ηλικίας η συχνότητά του αυξάνει και σε γυναίκες άνω των 60 ετών φθάνει έως και το 4%. Διακρίνεται σε πρωτοπαθή (βλάβη του θυρεοειδούς), δευτεροπαθή (βλάβη της υπόφυσης) και τριτοπαθή (βλάβη του υποθαλάμου). Σπάνια οφείλεται σε περιφερική αντίσταση στη δράση των θυρεοειδικών ορμονών. Η συχνότερη αιτία είναι η χρόνια αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα ή θυρεοειδίτιδα Hashimoto και οι παραλλαγές της η painless ή silent που μπορεί να είναι παροδική ή post partum. Τα τελευταία χρόνια ο προσδιορισμός των ορμονών με assays που έχουν υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα οδήγησε στην αναγνώριση υποκλινικών διαταραχών της θυρεοειδικής λειτουργίας. Άν και ασθενείς με τέτοιες διαταραχές μπορεί να παρουσιάσουν ήπια συμπτωματολογία, ο ορισμός αυτών των διαταραχών είναι βιοχημικός. Έτσι αυξημένα επίπεδα TSH παρουσία φυσιολογικών επιπέδων ft4 και φυσιολογικής ολικής ή ft3 ορίζουν τον λανθάνοντα ή υποκλινικό υποθυρεοειδισμό (ΥΥ) η συχνότητα του οποίου διαρκώς αυξάνει σε όλες τις ηλικιακές ομάδες δεδομένου ότι ολοένα και συχνότερα γίνεται screening της θυρεοειδικής λειτουργίας. Επειδή η παρουσία του ΥΥ στηρίζεται στα αυξημένα επίπεδα της TSH προκύπτει η ανάγκη ορισμού του φυσιολογικού range της TSH και ο ακριβής καθορισμός του ανώτατου ορίου κάτι που φαίνεται να ενέχει ιδιαίτερες δυσκολίες κυρίως γιατί το set point του ΥΥΘ άξονα εξατομικεύεται. ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΥ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Η συπτωματολογία του υποθυρεοειδισμού σχετίζεται αναμφίβολα με τη βαρύτητα και το χρόνο διάρκειας της νόσου

2 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ 1. ΔΕΡΜΑ α) Επιδερμίς: Άνω του 80% των ασθενών με έκδηλο υποθυρεοειδισμό παρουσιάζουν ξηρότητα και άγρια επιδερμίδα, μερικές φορές με φλεγμονώδη στοιχεία. Ιστολογικά παρατηρείται λέπτυνση και υπερκεράτωση του stratum corneum. Οι μεταβολές αυτές οφείλονται στη δράση των θυρεοειδικών ορμονών στην κυτταρική διαίρεση και στην πρωτεϊνοσύνθεση. β) Δέρμα: Οίδημα που δεν καταλείπει εντύπωμα κυρίως στα μάτια και τα χέρια λόγω εναπόθεσης βλεννοπολυσακχαριδών, υαλουρονικού οξέος και χονδροϊτίνης στο χόριο και περιαγγειακά όπου υπάρχει επίσης και λεμφοκυτταρική διήθηση. Το υλικό αυτό παράγεται από ινοβλάστες και μαστοκύτταρα. Λόγω αυξημένης ωσμωτικότητας εξαγγειώνεται νάτριο και νερό που επιδεινώνουν το οίδημα. Βρέθηκε ακόμα ότι η σύνθεση και η αποδόμηση του κολλαγόνου μειώνεται όπως και τα επίπεδα της υδροξυπρολίνης στο δέρμα. Περίπου 50% των ασθενών παρουσιάζουν ερυθρότητα στα ζυγωματικά που έρχεται σε αντίθεση με την διάχυτη κίτρινη χροιά και την ωχρότητα η οποία οφείλεται στην αγγειοσύσπαση προκειμένου να διατηρηθεί η θερμοκρασία του προσώπου. Επί πλέον το οίδημα συμπιέζει τα μικρά αγγεία. Στην ωχρότητα συμβάλλει και η αναιμία του υποθυρεοειδισμού. Η κίτρινη χροιά οφείλεται στην εναπόθεση καροτίνης στους ιστούς αλλά και στην αύξησή της στον ορό λόγω μη μετατροπής της σε βιταμίνη Α. γ) Τρίχες: Στο 50% παρουσιάζεται απώλεια τριχών στο κεφάλι και στο εφήβαιο. Οι τρίχες είναι θαμπές, τραχιές και εύθραυστες. Φαίνεται ότι υπάρχει αναστολή στον κύκλο ανάπτυξης των τριχών και αύξηση των τελογενών τριχών. Σε παιδιά μπορεί να εμφανισθούν μεγάλες τελικές σκούρες τρίχες στην ράχη και στα άκρα. Σε πολλούς, ιδίως ηλικιωμένους παρατηρείται απώλεια του τελικού 1/3 των φρυδιών (σημείο της Αγ. Άννης). δ) Νύχια: Το έγεθος και ο ρυθμός ανάπτυξης μειώνοντα. Τα νύχια είναι λεπτά, εύθραυστα και με γραμμώσεις. ε) Ιδρωτοποιοί αδένες: Η ξηρότητα του δέρματος οφείλεται όχι μόνο στον μειωμένο μεταβολισμό της επιδερμίδας αλλά και στην μείωση της έκκρισης των ιδρωτοποιών αδένων οι οποίοι εμφανίζονται ατροφικοί πιθανώς λόγω συμπίεσης από το οίδημα. Άνω του 75% των ασθενών παρουσιάζουν συγκρίμματα από PAS+ υλικό άγνωστης προέλευσης στους ιδρωτοποιούς τους αδένες. 2) ΣΥΝΔΕΤΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ (ΣΙ) Μυξοίδημα (Ord 1878): Αποτελεί το τελικό στάδιο των μεταβολών του ΣΙ

3 Α. ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ: ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ - ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΑ HASHIMOTO Ιστολογικά: Οίδημα (που δεν καταλείπει εντύπωμα) με εναποθέσεις γλυκοζαμινογλυκανών και διαχωρισμός των εξοιδημένων ινών του κολλαγόνου. Οι μεταβολές αυτές δεν αφορούν μόνο το δέρμα αλλά και την καρδιά, το έντερο και τους σκελετικούς μυς. Γενικώτερα οι κλινικές εκδηλώσεις του υποθυρεοειδισμού οφείλονται κυρίως στις μεταβολές του ΣΙ. Ακόμα και η αναιμία μπορεί να οφείλεται στον υποκυτταρικό μυελό λόγω αλλοιώσεων του ΣΙ. 3) ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΣ) Ασθενείς με μυξοίδημα παρουσιάζουν διαταραχές από το ΑΣ όπως δύσπνοια προσπαθείας, μειωμένη πρόσληψη Ο 2, ελαφρώς αυξημένο gradient κυψελιδικού/ αρτηριακού Ο 2, μειωμένη ζωτική χωρητικότητα, μειωμένη ικανότητα διάχυσης για το CO 2 και κάποιου βαθμού υπερκαπνία. Όλα αυτά είναι ιδιαιτέρως έντονα στους παχύσαρκους μυξοιδηματικούς στους οποίους όλοι οι αναπνευστικοί όγκοι είναι ελατωμένοι. Η αιτία των διαταραχών αυτών δεν είναι σαφής και πιθανολογείται η παρουσία μικροατελεκτασιών ή η διαταραχή στην αναπνοή/διάχυση των αερίων. Από την άλλη πλευρά η μείωση του βασικού μεταβολισμού οδηγεί σε μειωμένη πρόσληψη Ο 2 και μειωμένη παραγωγή CO 2 μέσω προφανώς μειωμένου κυψελιδικού αερισμού. Οι διαταραχές αυτές μπορούν να εξηγηθούν μέσα στο πλαίσιο την υποθυρεοειδικής μυοπάθειας των αναπνευστικών μυών και του διαφράγματος που οδηγεί σε υποαερισμό και ατελεκτασίες. Η αιτία της υποθυρεοειδικής μυοπάθειας δεν είναι γνωστή, έχει όμως βρεθεί μειωμένη δραστικότητα ενός μυικού ενζύμου της 1,4 γλυκοσιδάσης που οδηγεί σε γλυκογονόλυση. Υπάρχουν αναφορές ότι σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια βελτιώνεται η δύσπνοια όταν εμφανίζουν υποθυρεοειδισμό. Μερικοί ασθενείς παρουσιάζουν περικαρδιακή ή πλευριτική συλλογή υγρού (πλούσια σε πρωτεΐνες) που πιθανώς οφείλεται σε αύξηση της διαπερατότητας των τριχοειδών. Κάποιοι υπθυρεοειδικοί εμφανίζουν sleep apnea syndrome (υπερκαπνία? μακρογλωσσία?) 4) ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κύριες εκδηλώσεις: βραδυκαρδία, μεγαλοκαρδία και χαμηλά δυναμικά στο ΗΚΓ (μυξοιδηματική καρδιά). Ιστολογικά η καρδιά είναι πλαδαρή, ωχρή και διατεταμένη όχι όμως υπερτροφική. Οι μυοκαρδιακές ίνες είναι οιδηματώδεις με ενδιάμεση ίνωση και βασεόφιλη εκφύλιση. Υπάρχει γενικευμένη πάχυνση της της μεμβράνης των τριχοειδών όπως συμβαίνει στον σακχαρώδη διαβήτη. Παρατηρούνται ακόμα μη ειδικές δομικές μεταβολές όπως διάσπαση μιτοχονδρίων και έγκλειστα λιποειδών. Η μυοκαρδιακή συσταλτικότητα είναι ελαττωμένη, ωστόσο δεν παρατηρείται συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια. Οι μεταβολές στο ενδοπλασματικό δίκτυο (μειωμένη πρόσληψη ασβεστίου) και στη μυοσίνη-atpάση εξηγούν την μειωμένη -203-

4 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ καρδιακή συσπαστικότητα. Η έκπτωση είναι ιδιαίτερα εμφανής στην διαστολική λειτουργία της αριστεράς κοιλίας η οποία αυξάνει σε μέγεθος. Έχει βρεθεί ότι η υποθυρεοειδική καρδιά εκφράζει μειωμένη β- και αυξημένη α-αδρενεργική δραστηριότητα. Φαίνεται οτι η χημική συγγένεια των β υποδοχέων με τις κατεχολαμίνες ή/και ο αριθμός τους είναι μειωμένα στον υποθυρεοειδισμό. Η βραδυκαρδία οφείλεται σε ελατωμένη δραστηριότητα του φλεβοκόμβου ενδεχομένως και λόγω μείωσης της αδρενεργικής δραστηριότητας. Άλλες εκδηλώσεις: Δύσπνοια προσπαθείας και εύκολη κόπωση. Σπάνια ορθόπνοια και στηθάγχη. Ο σφυγμός είναι αδύναμος και μερικές φορές υπάρχει ήπια υπόταση. Αρκετές φορές υπάρχει συστηματική υπέρταση ανθεκτική στα ανθυπερτασικά φάρμακα. Η υπέρταση οφείλεται στην αύξηση των περιφερικών αντιστάσεων και στο αυξημένο επίσης αρτηριακό stiffness. Οι καρδιακοί ήχοι είναι υπόκωφοι. Η καρδιακή παροχή, ο όγκος παλμού και ο όγκος πλάσματος είναι μειωμένα. Γενικά η μηχανική λειτουργία της καρδιάς εκπίπτει παρά τις μειωμένες απαιτήσεις σε Ο2. Οι περιφερικές αντιστάσεις μπορεί να είναι ελαφρά αυξημένες και η φλεβική πίεση φυσιολογική. Το καρδιακό μεταφορτίο αυξάνει λόγω του αυξημένου stiffness αλλά και λόγω των αυξημένων περιφερικών αντιστάσεων και αυτό εξηγεί τουλάχιστον εν μέρει την εμφάνιση ή την επιδείνωση προϋπάρχουσας ισχαιμίας σε υποθυρεοειδικούς ασθενείς. Η περιφερική αγγειοσυστολή σε συνδυασμό με την μειωμένη καρδιακή παροχή ευθύνονται για το ψυχρό και ξηρό δέρμα. Η νεφρική αιματική ροή και η GFR μειώνονται. Η κυκλοφορία στο δέρμα μειώνεται έως και 75%. Οι μεταβολές αυτές οφείλονται κυρίως στη μειωμένη πρόσληψη Ο2. ΗΚΓφικά: χαμηλά δυναμικά, βραδυκαρδία, επιμήκυνση του QT, επιπέδωση ή και αναστροφή του Τ. Ενίοτε το Τ έχει σχήμα τρούλου (mosque sign). Συνήθης είναι ο αποκλεισμός του δεξιού σκέλους. Πολύ σπάνια κολπική μαρμαρυγή ή κοιλιακή ταχυκαρδία. Ακτινογραφικά: μεγαλοκαρδία και πλευριτική συλλογή. Αθηρωμάτωση στεφανιαίων: Φαίνεται ότι η αθηρωμάτωση των στεφανιαίων είναι συχνότερη στους υποθυρεοειδικούς ιδίως αν συνυπάρχουν και άλλοι παράγοντες όπως υπέρταση και μεγάλη ηλικία. Έχει βρεθεί στον υποθυρεοειδισμό αύξηση των: βηταλιποπρωτεϊνών, χοληστερίνης, τριγλυκεριδίων, CPK, LDH και SGOT. 5) ΝΕΦΡΟΙ/ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ Παρατηρείται κατακράτηση ύδατος, άλατος, βλεννοπολυσακχαριτών και πρωτεϊνών στον μεσοκυττάριο χώρο όλων των ιστών. Η νεφρική αιματική ροή μειώνεται όπως και η GFR περίπου 30% σε σχέση με ευθυρεοειδικούς μάρτυρες. Η κάθαρση της κρεατινίνης μειώνεται 25-30%. Οι δομές του εγγύς νεφρώνα εμφανίζουν υποπλασία και η δραστικότητα της -204-

5 Α. ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ: ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ - ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΑ HASHIMOTO K-Na ATPάσης όπως και η επαναρρόφηση του Na μειώνονται. Έτσι αυξάνει η ενδονεφρική παραγωγή αγγειοτενσίνης, συσπώνται τα νεφρικά αρτηριόλια και μειώνεται η νεφρική αιματική ροή και η GFR. Σε βαρύ μυξοίδημα υπάρχει υπονατριαιμία και δηλητηρίαση εξ ύδατος. Οξεοβασική ισορροπία: αναπνευστική οξέωση με υπερκαπνία και υπονατριαιμία. Οστικός μεταβολισμός: μειώνεται και μερικές φορές υπάρχει υπασβεστιαιμία. Η νεφρική επαναρρόφηση του P μειώνεται αλλά πρακτικά δεν παρατηρείται υποφωσφοραιμία. Το Mg του ορού αυξάνει ελαφρά πιθανώς λόγω μειωμένης κάθαρσης. Ενδεχομένως η PTH αυξάνει ενώ η CT και η 25(OH)D3 μειώνονται. 6) ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ/ΗΠΑΡ Η κινητικότητα του εντέρου είναι ελαττωμένη και μπορεί να εκδηλωθεί παραλυτικός ιλεός. Μερικές φορές εικόνα απόφραξης του εντέρου (ψευδοαπόφραξη). Δυσκοιλιότητα ιδίως σε ηλικιωμένους που δεν απαντά εύκολα στα υπακτικά. Η αύξηση του σωματικού βάρους ιδίως σε νέα άτομα οφείλεται στη μείωση της σωματικής δραστηριότητας. Υπάρχει αίσθημα διάτασης και κοιλιακό άλγος. Το παχύ έντερο είναι πεπαχυσμένο και ωχρό με μειωμένο αριθμό κρυπτών. Η γαστρική κένωση είναι παρατεταμένη και η χοληδόχος κύστη εμφανίζεται υποτονική. Μερικοί μυξοιδηματικοί ασθενείς εμφανίζουν δυσαπορρόφηση. Ωστόσο υπάρχει αυξημένη εντερική απορρόφηση Ca και μειωμένη καθήλωσή του στα οστά με αποτέλεσμα ελαφρά υπερασβεστιαιμία. Η παρατηρούμενη καροτιναιμία οφείλεται στον μειωμένο εντερικό μεταβολισμό της καροτένης. Μερικές φορές αυξάνει η αμυλάση (παγκρεατίτις?) Τέλος, ο υποθυρεοειδισμός επηρεάζει πολλά ένζυμα που σχετίζονται με το μεταβολισμό της χοληστερόλης και των χολικών οξέων. 7) ΑΙΜΑ Η αναιμία του υποθυρεοειδισμού είναι γνωστή από παλιά (Charcot 1881 και Kocher 1883). Το 1/3 των ενηλίκων και τα 2/3 των παιδιών με υποθυρεοειδισμό αναπτύσσουν αναιμία. Η αναιμία είναι υποπλαστική (στο 50%) ή/και «διατροφική» λόγω δυσαπορρόφησης του Fe, B12 και φυλλικού οξέος. Η υποπλαστική αναιμία είναι νορμόχρωμη/νορμοκυτταρική (και σπάνια ήπια μακροκυτταρική). Η Hb είναι>9gr%. Οφείλεται στο μειωμένο αριθμό των ερυθροκυττάρων λόγω των μειωμένων αναγκών των ιστών σε Ο2. (adaptive μηχανισμός). Εάν προέχει η Feπενία η αναιμία είναι υπόχρωμη/μικροκυτταρική και αν προέχει η ανεπάρκεια B12 ή φυλλικού οξέος είναι μακροκυτταρική με υπερκατάτμηση των πυρήνων. Η συνυπάρχουσα μερικές φορές κακοήθης αναιμία οφείλεται στην παρουσία αντισωμάτων έναντι των τοιχωματικών κυττάρων του στομάχου

6 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ Τα λευκά αιμοσφαίρια είναι φυσιολογικά ή ελαφρά μειωμένα όπως και τα αιμοπετάλια λόγω της μείωσης των μεγακαρυοκυττάρων στον μυελό. Οι παράγοντες VII και VIII είναι ελαττωμένοι και η ινωδολυτική δραστηριότητα αυξημένη λόγω μείωσης του αναστολέα της δραστικότητας του πλασμινογόνου. Οι διαταραχές αυτές οδηγούν σε αιμορραγική διάθεση (μηνορραγίες υποθυρεοειδικών γυναικών). Η θεραπεία υποκατάστασης αποκαθιστά γρηγορώτερα τον όγκο του πλάσματος σε σχέση με τη μάζα των ερυθροκυττάρων και έτσι σε αρχικά στάδια η αναιμία μπορεί να επιδεινωθεί (dilutional anemia). 8) ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ/ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Οι διαταραχές του μυϊκού συστήματος σε υποθυρεοειδικούς ενήλικες είναι γνωστές σαν σύνδρομο Hoffman (1892). Η αιτιοπαθογένεια δεν είναι γνωστή, έχει βρεθεί όμως ότι συμμετέχουν η μείωση της γλυκογονόλυσης, οι διαταραχές στις βαριές αλύσσους της μυοσίνης και η μειωμένη μιτοχονδριακή δραστηριότητα. Ο μυϊκός όγκος αυξάνει (χαρακτηριστική η μεγαλογλωσσία) ενώ η μυϊκή συσταλτικότητα μειώνεται. Οι κράμπες και οι μυϊκοί πόνοι οφείλονται στη μείωση της α-γλυκοσιδάσης. Υπάρχει δυσαρθρία και δυσκινησία (εμφανέστερη το χειμώνα) και παράταση του χρόνου χάλασης των τενοντίων αντανακλάσεων. Η CK είναι αυξημένη, υπάρχει ατροφία των τύπου ΙΙ μυϊκών ινών, συσώρευση γλυκογόνου, μιτοχονδριακές ανωμαλίες και βασεόφιλη εκφύλιση με εναποθέσεις πολυσακχαριδών πιθανώς λόγω έκπτωσης της γλυκογονόλυσης. Συχνό είναι το σύνδρομο του καρπιαίου σωλήνα. Μερικές φορές πιέζεται το προσωπικό νεύρο στον φαλλοπιανό πόρο. Επίσης μερικές φορές υπάρχει υπαισθησία και παρεγκεφαλιδική αταξία. Σπάνια myxedematous dementia (madness) με απάθεια, υπνηλία, ψυχικές διαταραχές, ιδεασμούς έως και ψύχωση. Στο ΗΕΓ χαμηλά κύματα ανά 3-6 sec και απουσία α-ρυθμού. 9) ΥΠΟΦΥΣΗ - Σε παιδιά αληθής ισοφυλετική πρώιμη ήβη χωρίς όμως ανάπτυξη τρίχωσης εφηβαίου και μασχαλών πιθανώς λόγω υπερέκκρισης γοναδοτροφινών μαζί με τον TRH. - Υπερπρολακτιναιμία (έως και 5 φορές πάνω από το ανώτατο φυσιολογικό όριο) ιδίως σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες όπου φαίνεται να σχετίζεται με τη βαρύτητα και τη διάρκεια του υποθυρεοειδισμού. Τρείς μήνες μετά την έναρξη της θεραπείας υποκατάστασης αποκαθίσταται και η υπερπρολακτιναιμία. - Μερικές φορές σε μυξοίδημα εικόνα SIADH (υπονατριαιμία, μείωση της ωσμωτικότητας του πλάσματος, υπέρτονα ούρα και απρόσφορη νατριούρηση) λόγω έκπτωσης της νεφρικής λειτουργίας, μείωσης του κλάσματος εξωθήσεως, διαταραχή της διαβατότητας των σπειραμάτων και ίσως αύξησης της ευαισθησίας του νεφρού στην ADH αλλά και αληθούς αύξησης της ADH πιθανώς λόγω αύξησης του TRH

7 Α. ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ: ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ - ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΑ HASHIMOTO 10) ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Υπάρχει φλοιοεπινεφριδιακή ατροφία και ο ρυθμός έκκρισης της κορτιζόλης και της αλδοστερόνης μειώνεται αλλά ο χρόνος ημίσειας ζωής και των δυο αυτών ορμονών αυξάνει. Το συμπαθητικό σύστημα είναι υπερδραστήριο και η νορεπινεφρίνη φαίνεται μάλλον αυξημένη και τούτο πιθανώς στην προσπάθεια του οργανισμού να διατηρήσει τη θερμοκρασία του μέσω αύξησης της θερμογένεσης και της περιφερικής αγγειοσυστολής. Φαίνεται ακόμα ότι αυξάνουν οι α- και μειώνονται οι β-αδρενεργικοί υποδοχείς. 11) ΓΟΝΑΔΕΣ - Σε υποθυρεοειδικούς άνδρες μειώνεται η libido. - Σε γυναίκες συχνομηνόρροια και μηνοραγίες. Έχει παρατηρηθεί μειωμένη συσταλτικότητα της μήτρας. Επίσης ανοωρρηξία και μειωμένη απαντητικότητα του ενδομητρίου στα οιστρογόνα. Ενίοτε περίοδοι αμηνόρροιας. Σε σοβαρό υποθυρεοειδισμό η πιθανότητα σύλληψης είναι μειωμένη και στην κύηση ο κίνδυνος αποβολών είναι το πρώτο τρίμηνο αυξημένος. 12) ΟΣΤΑ - Η αποβολή Ca και P στα ούρα και τα κόπρανα είναι μειωμένη - Ο ρυθμός εναπόθεσης του Ca στα οστά μειώνεται - Ο οστικός μεταβολισμός είναι ελαττωμένος - Η PTH αυξάνει (λειτουργικός υπερπαραθυρεοειδισμός) λόγω αυξημένης αντίστασης στην PTH (ελαττωμένη φωσφατουρία στη χορήγηση PTH) - Η εντερική απορρόφηση του Ca αυξάνει λόγω αύξησης της 1,25(OH)D3 13) ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο βασικός μεταβολισμός μειώνεται έως και 40%. Η θερμοκρασία επίσης μειώνεται, υπάρχει δυσανεξία στο ψυχρό και ήπια αύξηση του ΣΒ παρά την μειωμένη όρεξη. - Μεταβολισμός λιπών: Τόσο η σύνθεση (λιγότερο) όσο και η αποδόμηση του λίπους μειώνονται στον υποθυρεοειδισμό. Τα ελεύθερα λιπαρά οξέα είναι μάλλον φυσιολογικά ή και ελαφρά ελαττωμένα ενώ η χοληστερόλη, η LDL, τα φωσφολιπίδια και τα τριγλυκερίδια αυξάνουν. - Μεταβολισμός υδατανθράκων: Η εντερική απορρόφηση της γλυκόζης και η περιφερική χρησιμοποίησή της μειώνονται. Διαβητικοί ασθενείς που αναπτύσσουν υποθυρεοειδισμό μειώνουν τις ανάγκες τους σε ινσουλίνη κυρίως λόγω μειωμένης αποδόμησης της ινσουλίνης

8 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ - Μεταβολισμός πρωτεϊνών: Η σύνθεση και η αποδόμηση των πρωτεϊνών μειώνονται. 14) ΨΥΧΙΚΗ ΣΦΑΙΡΑ Οι διαταραχές ποικίλουν από ευερεθιστότητα και αγοραφοβία σε παρανοειδή συμπεριφορά και μελαγχολία. Σε ακραίες περιπτώσεις myxedematous madness. Aδυναμία συγκέντρωσης, μείωση προσφάτου μνήμης, βραδυψυχισμός, μείωση ενδιαφέροντος, ψευδαισθήσεις, παρανοϊκές ιδέες, αυτοκτονικός ιδεασμός. Σε βαριές περιπτώσεις σχιζοφρενική ψύχωση. Η αιτιοπαθογένεια αυτών των διαταραχών δεν είναι ξεκάθαρη, έχουν όμως βρεθεί: α) μείωση της εγκεφαλικής αιμάτωσης έως και 38% β) μείωση της πρόσληψης Ο2 και γλυκόζης έως και 27% γ) ΗΕΓφικά τα θ και δ κύματα μειώνονται δ) μεταβολές στο Συμπαθητικό Σύστημα όπως αύξηση της νοραδρεναλίνης, αύξηση των α- και μείωση των β-αδρενεργικών υποδοχέων και διαταραχές στον μεταβολισμό της σεροτονίνης. ΛΑΝΘΑΝΩΝ ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ Η παρουσία υποκλινικού υποθυρεοειδισμού (ΥΥ) βασίζεται στην αυξημένη TSH. Υπάρχουν όμως ιδιαίτερες δυσκολίες στον καθορισμό του ανώτατου φυσιολογικού ορίου της TSH. Εξ άλλου είναι δύσκολο να καθορισθούν οι όποιες επιπτώσεις του υποκλινικού υποθυρεοειδισμού σε ιστικό επίπεδο με ένα cut off point της TSH δεδομένου ότι το set point του ΥΥΘ άξονα φαίνεται να διαφέρει από ατόμου σε άτομο. Η αιτιολογία του δεν διαφέρει από αυτή του κλινικού υποθυρεοειδισμού. Συχνότερη αιτία η Hashimoto s. Η επίπτωση του υποκλινικού υποθυρεοειδισμού αναφέρεται σε ποσοστό 4-10% των ενηλίκων, αφορά περισσότερο γυναίκες και είναι συχνότερος σε μη ιωδοπενικές περιοχές. Τρείς μεγάλες μελέτες ασχολήθηκαν με τον υποκλινικό υποθυρεοειδισμό: - Whickam survey σε 2800 άτομα. TSH>6mIU/L είχε το 7,5% γυναικών και το 2,8% των ανδρών - NHANES III σε άτομα. TSH>4,6mIU/L είχε το 4,3% του μελετηθέντος δείγματος και αφορούσε κυρίως γυναίκες μεγάλης ηλικίας. - Colorado study σε άτομα. TSH>5,1mIU/L είχε το 9,5% του μελετηθέντος δείγματος. Από αυτά το 75% είχαν TSH 5-10mIU/L και αφορούσε επίσης κυρίως γυναίκες μεγάλης ηλικίας. Η μεγάλη ηλικία, το θήλυ φύλο και η παρουσία θετικών αντιtpo αντισωμάτων αυξάνουν τον κίνδυνο εξέλιξης σε κλινικό υποθυρεοειδισμό (4,3% τον χρόνο)

9 Α. ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ: ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ - ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΑ HASHIMOTO Φαίνεται πάντως ότι ο σπουδαιότερος προγνωστικός παράγων για την εξέλιξη σε κλινικό υποθυρεοειδισμό είναι η TSH. ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ TSH 1. υποθυρεοειδική φάση θυρεοειδίτιδας (υποξείας ή αυτοανόσου) 2. φάρμακα που επηρεάζουν κεντρικές ντοπαμινεργικές οδούς (μετοκλοπραμίδη, φαινοθειαζίνες) 3. recovery από euthyroid sick syndrome 4. ετεροφιλικά αντισώματα 5. φλοιοεπινεφριδική ανεπάρκεια (πριν την έναρξη υποκατάστασης) 6. TSH εκκρίνοντα αδενώματα (αλλά Τ3 και Τ4 αυξημένες) 7. κεντρική αντίσταση στις θυρεοειδικές ορμόνες (αυξημένες Τ3 και Τ4) 8. κεντρικός υποθυρεοειδισμός όπου στο 25% η TSH=5-10 miu/l (bioinactive TSH) 9. εργαστηριακό λάθος ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ, ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΤΟΝ ΥΥ Η παρουσία συμπτωμάτων στον ΥΥ είναι σημαντική γιατί εκεί κυρίως στηρίζεται η απόφαση για τη χορήγηση θεραπείας. Ένα ερωτηματολόγιο στην Colorado study με 17 συμπώματα έδειξε αύξηση του τελικού score αυξανομένης της TSH. Σε μια μελέτη σε γυναίκες με ΥΥ το 83% παρουσίαζε εύκολη κόπωση και το 80% αύξηση ΣΒ. (Kong WM et al, Am J Med 2002) Όσον αφορά τις ψυχονοητικές λειτουργίες τα βιβλιογραφικά δεδομένα διχάζονται. Γενικά τα κλινικά συμπτώματα του ΥΥ δεν είναι ειδικά και σχετίζονται πιθανώς με τη βαρύτητα και τη διάρκεια της νόσου αλλά κυρίως με την ατομική ευαισθησία του ασθενούς στην ήπια έκπτωση της θυρεοειδικής λειτουργίας. Ιδιαίτερη δυσκολία αναγνώρισης των συμπτωμάτων υπάρχει στα ηλικιωμένα άτομα. ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟΝ ΥΥ Υπάρχει έκπτωση της διαστολικής λειτουργίας της αριστεράς κοιλίας η οποία ανεξάρτητα από την παρουσία υποθυρεοειδισμού έχει συσχετισθεί με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα στον γενικό πληθυσμό. Επί πλέον μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της σωματικής δραστηριότητας και σε διαστολική καρδιακή ανεπάρκεια σε ηλικιωμένους. Όσον αφορά τη συστολική καρδιακή λειτουργία δεν είναι απόλυτα διευκρινισμένο εάν εκπίπτει, ωστόσο κάποιες τελευταίες μελέτες με ακριβέστερες μεθόδους εκτίμησης δείχνουν ότι επηρεάζεται. Ο κίνδυνος διαστολικής υπέρτασης αυξάνει λόγω αύξησης των περιφερικών -209-

10 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ αντιστάσεων, αύξησης του stifness των αρτηριών και δυσλειτουργίας του ενδοθηλίου. Σε ασθενείς με TSH 4-10mIU/L έχει δειχθεί η δυσλειτουργία του ενδοθηλίου η οποία οδηγεί σε μειωμένη αγγειοδιαστολή. Η δυσλειτουργία του ενδοθηλίου οφείλεται στο αυξημένο οξειδωτικό stress και στη χρόνια φλεγμονή (αυξημένα επίπεδα CRP) που εμφανίζουν ασθενείς με ΥΥ. Φαίνεται ακόμα ότι το πάχος του έσω-μέσου χιτώνα των καρωτίδων (δείκτης πρώιμης αθηρωμάτωσης) είναι αυξημένο στον ΥΥ. Επί πλέον τέτοιοι ασθενείς παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, apob, LDL και οξειδωμένης LDL ευρήματα που δεν επιβεβαιώνονται όμως σε όλες τις μελέτες. Σε μιά καλοσχεδιασμένη μελέτη φάνηκε ότι αύξηση της TSH κατά 1mIU/L αυξάνει την ολική χοληστερόλη κατά 3,5 mg/dl σε γυναίκες και 6,2 mg/dl σε άνδρες. ΝΕΥΡΟΜΥΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΟΝ ΥΥ Έχει αναφερθεί αύξηση της CPK και της μυοσφαιρίνης του ορού. Μάλιστα υπάρχει θετική συσχέτιση της CPK με την TSH και αρνητική με τις ft3 και ft4. Ακόμα τα επίπεδα του γαλακτικού οξέος είναι αυξημένα σε ασθενείς με ΥΥ μετά από άσκηση, ενδεικτικό κακής λειτουργίας των μιτοχονδρίων. ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΥΥ I. Τι έδειξαν οι διάφορες μελέτες σε ασθενείς με ΥΥ υπό αγωγή υποκατάστασης 1. Τα αντιθυρεοειδικά αντισώματα μειώνονται 2. Όταν συνυπάρχει βρογχοκήλη ο όγκος του θυρεοειδούς μειώνεται από 32 έως 81% σε ποσοστό άνω του 77% των ασθενών. 3. Υπάρχουν τουλάχιστον 8 placebo controlled trials που εκτίμησαν τα αποτελέσματα της θεραπείας υποκατάστασης στη συμπτωματολογία, την ποιότητα ζωής και σε κάποιες ψυχομετρικές παραμέτρους. Φαίνεται ότι ασθενείς με ΥΥ παρουσιάζουν σε μεγαλύτερα ποσοστά συμπτωματολογία σε σχέση με ευθυρεοειδικούς και 1 χρόνο μετά την έναρξη της θεραπείας (όταν TSH=2,6±0,5mIU/L) υπάρχει σημαντική βελτίωση στο 50% των ασθενών έναντι 25% των μαρτύρων. Άλλες μελέτες έδειξαν βελτίωση στις νευροψυχομετρικές παραμέτρους και στη μνήμη. Φαίνεται ότι η βελτίωση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν η TSH ήταν>12miu/l. Άλλη μελέτη σε ΥΥ με TSH 5-10mIU/L δεν έδειξε στατιστικά σημαντική βελτίωση στο Hospital Anxiety and Depression Score και στο General Health Questionnaire Score (Όχι καλά τεκμηριωμένη). Γενικά η ηλικία των ασθενών, το επίπεδο του ΥΥ, ο χρόνος θεραπείας, η δόση του Τ4 αλλά και τα tests που χρησιμοποιήθηκαν διαφέρουν πολύ στις διάφορες μελέτες γεγονός που εμποδίζει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. 4. Η διαστολική αλλά και η συστολική καρδιακή λειτουργία φαίνεται ότι βελτιώνο

11 Α. ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ: ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ - ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΑ HASHIMOTO νται με τη θεραπεία στον ΥΥ. Γενικά όλες οι μελέτες δείχνουν ότι η υποκατάσταση βελτιώνει τις αιμοδυναμικές διαταραχές που οφείλονται στον ΥΥ. 5. Οι περιφερικές αντιστάσεις, η μέση αρτηριακή πίεση, το stiffness των αρτηριών και η ενδοθηλιακή λειτουργία βελτιώνονται. Το πάχος του έσω-μέσου χιτώνα των καρωτίδων μειώνεται σχεδόν 10% κυρίως σε ασθενείς νέας ηλικίας 6 μήνες μετά την αποκατάσταση ευθυρεοειδισμού και η μείωση αυτή σχετίζεται θετικά με τη μείωση της TSH και της χοληστερόλης. Όλα αυτά συντελούν στην πρόληψη ή στην αναστολή της εξέλιξης της αθηρωμάτωσης και της στεφανιαίας νόσου. 6. Η ολική χοληστερόλη μειώνεται κατά 8-15mg/dL, όπως έδειξαν 2 μετααναλύσεις 26 συνολικά μελετών. Η LDL φαίνεται επίσης να μειώνεται κατά 10mg/dL. Σημειώνεται ότι στον γενικό πληθυσμό, μείωση της LDL κατά 7% μειώνει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου στους άνδρες κατά 15% (HHS-Helsinki Heart Study).Τα τριγλυκερίδια, η HDL και η Lpα δεν αλλάζουν άν και οι Tzotzas et al έδειξαν σηματική μείωση της Lpα μόνο σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες με ΥΥ. Ωστόσο λίγες μελέτες δεν έδειξαν μεταβολή της χοληστερόλης και της LDL. Η ομοκυστεΐνη και η οξειδωμένη LDL δεν φαίνεται να μεταβάλλονται, όμως η non-hdl και η apob μειώνονται. Επίσης βελτιώνεται η πηκτικότητα αφού μειώνονται ο PAI1 (plasminogen activator inhibitor), o παράγων VII και ο TAFI (thrombin activatable fibrinolysis inhibitor). Η CRP δεν φαίνεται να μεταβάλλεται. ΙΙ. Θεραπεία υποκατάστασης στον ΥΥ: ΕΝΑ ΔΙΛΛΗΜΑ Δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ευρέως αποδεκτές για την ανάγκη θεραπείας στον ΥΥ. Η πλειοψηφία πάντως συμφωνεί στη χορήγηση όταν η TSH>10 miu/l. Το πρόβλημα είναι όταν η TSH=4,5-10 miu/l. Ένα panel από 18 experts (8 στις θυρεοειδοπάθειες) διετύπωσε την άποψη ότι οι ενδείξεις για θεραπεία σε ασθενείς με TSH=4,5-10 miu/l δεν είναι επαρκείς και συστήνει επανεκτίμηση σε 6-12 μήνες. Ωστόσο 3 επιστημονικές εταιρείες η American Association of Clinical Endocrinologist, The Endocrine Society και η American Thyroid Association λένε ναί στη θεραπεία του ΥΥ. Μάλιστα θεωρούν ιδιαίτερα χρήσιμη την μέτρηση των antitpo αντισωμάτων, τα οποία όταν είναι θετικά προοιωνίζεται η εξέλιξη του ΥΥ σε κλινικό υποθυρεοειδισμό. Έτσι θεωρείται φρόνιμο να θεραπεύονται: 1. συμπτωματικοί ασθενείς 2. ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβαμάτων 3. έγκυες 4. γυναίκες με ανοωρρηξία 5. ασθενείς με βρογχοκήλη και θετικά αντιθυρεοειδικά αντισώματα 6. άτομα νέας και μέσης ηλικίας -211-

12 ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ: 14ΟΣ ΚΥΚΛΟΣ - ΘΥΡΕΟ ΕΙΔΗΣ Δεν υπάρχει λόγος θεραπείας με Τ3 ούτε ενδείξεις για κάποιο όφελος από την συνδυασμένη χορήγηση Τ3 και Τ4. Στόχος της θεραπείας είναι η διατήρηση της TSH στο επίπεδο 1 miu/l σε νέα άτομα, 2-3 miu/l σε μεγαλύτερα, 3-4 miu/l σε ηλικίες ετών και 4-6 miu/l σε ηλικίες>75 ετών. Συστήνεται έλεγχος της TSH κάθε 6-12 μήνες και ανάλογα τροποποίηση της δοσολογίας. Εάν η TSH παρά την χαμηλή δόση της χορηγούμενης Τ4 παραμένει χαμηλή συστήνεται διακοπή της αγωγής και επανεκτίμηση αφού σ αυτή την περίπτωση είναι πιθανό ΥΥ να είναι παροδικός. ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟΝ ΥΥ 1. καρδιαγγειακά συμβάματα σε ασθενείς με ήδη εγκατεστημένη στεφανιαία νόσο ή ασθενείς μεγάλης ηλικίας με υποκείμενη καρδιοπάθεια 2. ιατρογενής υπερθυρεοειδισμός Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ΥΥ (TSH<10 miu/l) σε άτομα ηλικίας>85 ετών προστατεύει από καρδιαγγειακά επεισόδια. ΥΥ και ΚΥΗΣΗ Εάν η TSH>2.5-3 miu/l και θετικά ΑΘΑ συστήνεται η χορήγηση θεραπείας. Σημειώνεται ότι ο σίδηρος και το ασβέστιο που χορηγούνται στην κύηση μειώνουν την απορρόφηση της θυροξίνης και η ασθενής δεν πρέπει να τα λαμβάνει κοντά στη λήψη της θυροξίνης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Werner s The Thyroid: A Fundamental and Clinical Text, Lippincott fifth edition. P B Biondi, DS Cooper. The clinical significance of subclinical thyroid dysfunction. Endocrine Reviews 2008, 29(1): S Fazio, EA Palmieri, G Lombardi, B Biondi. Effects of thyroid hormone on the cardiovascular system Recent Prog Horm Res. 2004;59: Review 4. T Tagami, T Tamanha, S Shimazu et al. Lipid profiles in the untreated patients with Hashimoto thyroiditis and the effects of thyroxine treatment on subclinical hypothyroidism with Hashimoto thyroiditis. Endocrine Journal 2010, 57(3):

13 Α. ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ: ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ - ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΑ HASHIMOTO Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ωχρότητα των υποθυρεοειδικών οφείλεται: α. στην περιφερική αγγειοσύσπαση β. στην εναπόθεση καροτίνης γ. στην αναιμία του υπθυρεοειδισμού δ. σε όλα τα ανωτέρω 2. Οι κλινικές εκδηλώσεις του υποθυρεοειδισμού οφείλονται κυρίως: α. στις μεταβολές του συνδετικού ιστού β. στις αιμοδυναμικές διαταραχές γ. στις διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος δ. σε όλα τα ανωτέρω 3. Η αναιμία του υποθυρεοειδισμού μπορεί να είναι: α. υποπλαστική δηλαδή νορμόχρωμη/νορμοκυτταρική β. υπόχρωμη/μικροκυτταρική γ. μακροκυτταρική με υπερκατάτμηση των πυρήνων δ. όλα τα ανωτέρω 4. Η διάγνωση του υποκλινικού υποθυρεοειδισμού είναι: α. εργαστηριακή β. κλινική γ. κλινικοεργαστηριακή 5. Ο υποκλινικός υποθυρεοειδισμός πρέπει να θεραπεύεται όταν: α. η TSH>10mIU/L β. η TSH 4,5-10mIU/L γ. ανεξάρτητα από την τιμή της TSH 6. Στον υποκλινικό υποθυρεοειδισμό είναι φρόνιμο, ανεξάρτητα από την TSH, να θεραπεύονται: α. συμπτωματικοί ασθενείς β. ασθενείς με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο γ. έγκυες δ. γυναίκες με ανοωρρηξία ε. Ασθενείς με βρογχοκήλη και θετικά αντιθυρεοειδικά αντισώματα στ. άτομα νέας και μέσης ηλικίας ζ. όλα τα ανωτέρω Σωστές απαντήσεις κατά σειρά δ,α,δ,α,α,ζ -213-

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Νόσοι θυρεοειδούς Υποθυρεοειδισμός Υπερθυρεοειδισμός Υπερπλασία θυρεοειδούς : βρογχοκήλη (διάχυτη) οζώδης Νεοπλάσματα θυρεοειδούς Υπερπλασία

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου

Πεδίο Εφαρμογής. Πρόληψη και Παράγοντες Κινδύνου Εξετάσεις λειτουργίας του θυρεοειδούς: διάγνωση και παρακολούθηση των διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Πεδίο Εφαρμογής Οι παρούσες κατευθυντήριες οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Φαρμακα. Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Φαρμακα. Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Φαρμακα Θυροξίνη (Τ 4 ), Τριιωδοθυρονίνη (Τ 3 ) Αντιθυρεοειδικά Θυροειδής Πρόσθια και οπίσθια επιφάνεια Κύτταρα θυρεοειδούς κολλοειδές ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ

Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ (ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο ΘΥΡΕΟΕΙ ΗΣ Α ΕΝΑΣ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S

ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΕΣ ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Θυρεοειδής κα παραθυροειδείς αδένες Θυρεοειδικές

Διαβάστε περισσότερα

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του

Υποθυρεοειδισμός. www.endokrinologos.com. Διάγνωση Η πιο σημαντική και απαραίτητα εξέταση για τη διάγνωση του ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ Υποθυρεοειδισμός Η ετυμολογία της λέξης θυρεοειδής δείχνει τη σημαντική θέση που κατέχει στην λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Προέρχεται από τη λέξη 'θυρεός' που σημαίνει έμβλημα και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ 1 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ Μήπως τελευταία νιώθετε υποτονικά, ή βρίσκεστε συνεχώς σε υπερένταση; Νυστάζετε συνεχώς και ενώ δεν έχετε αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες, παίρνετε πολύ εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο. 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3

Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο. 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3 Αναλογία των ιωδιωμένων ενώσεων στο φυσιολογικό θυρεοειδή στον άνθρωπο 23% ΜΙΤ 33% DIT 35% T 4 7% T 3 ίχνη RT 3 Οι ποσότητες των θυρεοειδικών ορμονών που εκκρίνονται ημερησίως 80μg T 4 4 μg T 3 2 μg RT

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

Θυρεοειδής και τρίτη ηλικία

Θυρεοειδής και τρίτη ηλικία 27 Θυρεοειδής και τρίτη ηλικία Γ. ΜΙΣΙΧΡΟΝΗΣ Ενδοκρινολόγος αύξηση της επιβίωσης του ανθρώπου, κάνει τα προβλήματα υγείας της 3ης Η ηλικίας ολοένα και περισσότερο επίκαιρα και ενδιαφέροντα. Στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ο ασθενής μας 32 ετών Εισαγωγή : 10 / 05 / 2012 Αιτία εισαγωγής : γενικευμένο οίδημα ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 2 μήνου Eπιδείνωση οιδημάτων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα

Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα 14 Σιωπηλή και µετά τοκετό θυρεοείτιδα Α. ΤΣΑΤΣΟΥΛΗΣ Καθηγητής Παθολογίας Ενδοκρινολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Εισαγωγή σιωπηλή θυρεοειδίτιδα χαρακτηρίζεται από προσωρινή φάση θυρεοτοξίκωσης ακολουθούμενη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β

Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Μαρία Μουκταρούδη Παθολογος Επιμελήτρια Β Παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακή νόσο Δίαιτα Κάπνισμα Οινόπνευμα Ελαττωμένη σωματική δραστηριότητα Υπέρταση Δυσλιπιδαιμία Παχυσαρκία Σακχαρώδης διαβήτης Υπερτροφία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

MYOΠΑΘΕΙΕΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

MYOΠΑΘΕΙΕΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ MYOΠΑΘΕΙΕΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Ταξινόμηση μυοπαθειών Κλινική εικόνα μυοπαθειών Εργαστηριακός έλεγχος μυοπαθειών Διαφορική διάγνωση μυοπαθειών Θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ S.C.D. V.A. C.A.D. Καταστάσεις που προδιαθέτουν σε εμφάνιση αρρυθμιών με την άσκηση. Υγιή άτομα Στεφανιαία νόσο Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Οι τασεοϋποδοχείς σε άλλα σημεία του κυκλοφορικού (1) Σε μεγάλα αγγεία

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης A. Ευθυμιάδης

Γιάννης A. Ευθυμιάδης Γιάννης A. Ευθυμιάδης Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Υπεύθυνος Ιατρείου Αθηροσκλήρωσης Β Καρδιολογικής Κλινικής ΑΠΘ Ιπποκράτειου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Μετεκπαιδευτής στο Νοσοκομείο Hammersmith

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Διάγνωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΕΝ ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ κλάδος της ιατρικής ο οποίος ασχολείται µε τις ασθένειες του ενδοκρινολογικού συστήµατος. το ενδοκρινολογικό σύστηµα αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη 11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη Υπογλυκαιμία είναι η οξεία κατάσταση που εκδηλώνεται με συμπτώματα και σημεία οφειλόμενα σε σημαντική μείωση της γλυκόζης του αίματος. Είναι συνήθης στους θεραπευόμενους

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΥΠΕΡ-& ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΩΜΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΩΝ (ανεπάρκεια 21- υδροξυλάσης) ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

35. ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

35. ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 35. ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Θυρεοτοξίκωση είναι η κλινική και βιοχημική κατάσταση που οφείλεται στην εκσεσημασμένη παραγωγή και έκθεση στις θυρεοειδικές ορμόνες κάθε αιτιολογίας. Αντίθετα, υπερθυρεοειδισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικό σκληρόδερμα

Συστηματικό σκληρόδερμα Συστηματικό σκληρόδερμα Π.Γ. Βλαχογιαννόπουλος En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο συστηματικό σκληρόδερμα είναι μία χρόνια νόσος η οποία λειτουργεί με αυτοάνοσο μηχανισμό. Τα ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Εισηγητής: Πήδουλας Γεώργιος Msc. 1 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Βελτιώνει την κεντρική και περιφερική ροή αίματος και ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνει γλοιότητα και πηκτικότητα Μειώνει ευκαµπτότητα ερυθρών αιµοσφαιρίων

Αυξάνει γλοιότητα και πηκτικότητα Μειώνει ευκαµπτότητα ερυθρών αιµοσφαιρίων Κάπνισµα Προάγει την αθηρογένεση Περιορίζει την αιµατική ροή Αυξάνει γλοιότητα και πηκτικότητα Μειώνει ευκαµπτότητα ερυθρών αιµοσφαιρίων Επηρεάζει τη πήξη Μειώνει πλασµινογόνο και τον ενεργοποιητή του

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία

PROJECT. Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας. Ελαιόλαδο και υγεία ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: Γιώργος Δερμιτζάκης Δημήτρης Δημητρουλόπουλος Έλενα Ξενάκη Μαργαρίτα Χατζοπούλου PROJECT Ελαιόλαδο το χρυσάφι στο πιάτο μας Ελαιόλαδο και υγεία ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Λαγουτάρη Ελένη Σούσου

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Αγγελής Αθανάσιος Ά Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ Ιστορικό εργαστηριακό προφίλ! Αθλητής, 17 ετών από 4ηµέρου αναφέρει εµπύρετο, οπισθοστερνικό

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας;

Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας; Τί είναι ο θυρεοειδής αδένας; Ο θυρεοειδής είναι ένας από τους πιο σημαντικούς αδένες του ενδοκρινικού μας συστήματος. Βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το θυρεοειδή χόνδρο του λάρυγγα (γνωστό και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ Διαταραχές του Θυρεοειδικού άξονα στον βαρέως πάσχοντα Συνώνυμα: Σύνδρομο της χαμηλής Τ3, σύνδρομο τουνοσούντος ευθυρεοειδικού. Ελένη Καραθανάση Ενδοκρινολογική κλινική Γ.Ν.Θ.

Διαβάστε περισσότερα