Σ Υ Ν Δ Ε Σ Μ Ο Σ Μ Ε Τ Α Λ Λ Ε Υ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σ Υ Ν Δ Ε Σ Μ Ο Σ Μ Ε Τ Α Λ Λ Ε Υ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν"

Transcript

1 Πορφυρίτης Σήμερα Χθες Χθες Σήμερα Σ Υ Ν Δ Ε Σ Μ Ο Σ Μ Ε Τ Α Λ Λ Ε Υ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν Χρυσός: Ιστορία, τέχνη, επιστήμη, οικονομία, περιβάλλον 2013

2 Πίνακας περιεχομένων Εισαγωγή.1 1. Πολλαπλές χρήσεις χρυσού Αργυροχρυσοχοΐα Παραδοσιακή αξία 2 Επενδύσεις Υψηλή Ανταλλακτική Αξία..2-3 Βιομηχανική υψηλή τεχνολογική αξία.3 Χρήση του χρυσού σε ηλεκτρονικές και υψηλής τεχνολογίας εφαρμογές 3 Ιατρικές χρήσεις χρυσού..4-5 Χρήσεις χρυσού σε φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες 6 Χρήσεις του χρυσού στην υαλουργία.6 Μελλοντικές χρήσεις χρυσού Ιστορική επισκόπηση της εκμετάλλευσης χρυσού και αργύρου στην Ελλάδα Η κοιτασματολογική φυσιογνωμία του χρυσού στην Ελλάδα και η μορφή που συναντάται Αποθέματα χρυσού στην Ελλάδα Η παραγωγή χρυσού παγκόσμια Η σύγχρονη εκμετάλλευση χρυσού στην Ευρώπη: βιώσιμη και υπεύθυνη Εστιάζοντας στην ασφαλή παραγωγή Γενικές πληροφορίες για το κυάνιο α. Ασφαλής χρήση κυανίου στην εξόρυξη χρυσού β. Μύθοι και πραγματικότητα για τη χρήση κυανίου γ. Περιβαλλοντικές εκτιμήσεις για το κυάνιο Η μέθοδος της κυάνωσης Η χρήση κυανίου στην εξόρυξη χρυσού και η μελλοντική εφαρμογή στο Πέραμα Θράκης Η Μέθοδος Flash Smelting που θα εφαρμοστεί στα κοιτάσματα Χαλκιδικής Η Μέθοδος της Μεταλλουργικής διαδικασίας Ανακύκλωση χρυσού παραγωγή χρυσού υψηλής καθαρότητας-παραγωγή ράβδων

3 Σ Υ Ν Δ Ε Σ Μ Ο Σ Μ Ε Τ Α Λ Λ Ε Υ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ - ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤΟΔ. 3062/2002 ΟΔΟΣ ΒΑΣ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ Β 10 & ΡΗΓΙΛΛΗΣ - ΑΘΗΝΑ τηλ fax Χρυσός: ιστορία, τέχνη, επιστήμη, οικονομία, περιβάλλον Εισαγωγικά: Ο χρυσός αποτελεί ένα από τα σπανιότερα στοιχεία στη γη και θεωρείται ως το πολυτιμότερο των πολύτιμων μετάλλων. Σε αντίθεση με άλλα μέταλλα, είναι μαλακός, πολύ εύπλαστος, ανθεκτικός στη διάβρωση, σχεδόν πλήρως άφθαρτος και μη-τοξικός, ιδιότητες πολύ χρήσιμες, εάν λάβουμε και υπόψη τις διάφορες χρήσεις του. Πράγματι, λέγεται ότι η οι πλαστικές του ιδιότητες, του επιτρέπουν να σφυρηλατηθεί σε τόσο λεπτά φύλλα, που μπορούν να διαπερνώνται από το φως. Τόσο όλκιμος, που μπορεί να τοποθετηθεί σε καλώδια μεγάλου μήκους. Τόσο ανθεκτικός, που δεν αντιδρά με το νερό ή το οξυγόνο. Η σπανιότητά του καθώς και οι φυσικές και οι χημικές ιδιότητές του, το έχουν αναγάγει σε έναν από τους πιο περιζήτητους φυσικούς πόρους της γης. Μπορεί να αναμιχθεί με άλλα μέταλλα όπως ο Χαλκός και ο Άργυρος, γεγονός που διευρύνει και τη γκάμα των πιθανών αποχρώσεών του και αυξάνει τη σκληρότητα του μετάλλου και την ανθεκτικότητά του στην τριβή. Ο χρυσός είναι μεταλλικό στοιχείο και έχει ως χημικό συμβολισμό το Au, το οποίο προέρχεται από τη λέξη Aurum, η οποία σημαίνει «Χρυσίζουσα Δύση». 1. Πολλαπλές χρήσεις χρυσού Από όλα τα μεταλλεύματα που εξορύσσονται από τη γη, κανένα δεν είναι τόσο χρήσιμο και παράλληλα τόσο δημοφιλές. Η χρησιμότητά του προκύπτει από μία ποικιλομορφία ιδιαίτερων ιδιοτήτων. Ο χρυσός έχει καλή ηλεκτρική αγωγιμότητα, δεν θαμπώνει, είναι πολύ εύκολα επεξεργάσιμο υλικό, μπορεί να σφυρηλατηθεί σε λεπτά φύλλα, αναμειγνύεται με πολλά άλλα μέταλλα, μπορεί να λιώσει και να πάρει σχήματα υψηλής λεπτομέρειας. Έχει υπέροχο χρώμα και λαμπερή όψη. 2

4 Αργυροχρυσοχοΐα Παραδοσιακή αξία Ο χρυσός, σπάνιος, όμορφος και μοναδικός, θεωρείται ακόμη παγκοσμίως, ως μέταλλο πρώτης επιλογής. Παρά το γεγονός ότι χρησιμοποιείται σε λαμπερά κοσμήματα και γενικότερα έχει συνδυαστεί με τον πλούτο και την ευρωστία, θα πρέπει να ειπωθεί ότι είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την παράδοση. Το κόσμημα αποτελεί μια μορφή καλλιτεχνικής δημιουργίας που συνδέεται με την πανάρχαια και πανανθρώπινη ανάγκη για καλλωπισμό και αντανακλά τις πνευματικές και αισθητικές αξίες του ελληνισμού σε όλες τις φάσεις της ιστορικής του διαδρομής. Η προσωπική βιωματική χροιά του κοσμήματος αλλά και η συνέχειά του από παλιά, οικεία σχήματα που οδηγούν, χωρίς κενά, στις μέρες μας, μας επιτρέπoυν να παρακολουθήσουμε την ιστορία από μία ειδική οπτική γωνία, στενά συνδεδεμένη με την καθημερινή ζωή και τις νοοτροπίες της κοινωνίας. Ειδικότερα, στη χώρα μας, ο χρυσός είναι συνυφασμένος με την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά. Είναι εξάλλου πανκοίνως γνωστό ότι η Τέχνη της Ελληνικής Χρυσοχοΐας έχει μεγάλη παράδοση και επίδοση. Από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι και σήμερα, η παράδοση της ελληνικής χρυσοχοΐας επιβεβαιώνεται με σημαντικές διακρίσεις σε εκθέσεις και μουσεία, γεγονός που μας φέρνει σε επαφή με την τέχνη κα την κουλτούρα μας. Επιπλέον, ο χρυσός στην Ελλάδα έχει έντονο παραδοσιακό χαρακτήρα και σε κοινωνικό επίπεδο, καθώς έχει μεγάλη συναισθηματική αξία για το θεσμό της οικογένειας. Αυτό προκύπτει και από το γεγονός ότι σε κάθε ελληνική οικογένεια, υπάρχει κάποιο,τιμαλφές ή μη, κειμήλιο από χρυσό, το οποίο κληροδοτείται από γενιά σε γενιά και αυτός ο κύκλος δεν κλείνει ποτέ. Ξέρατε ότι Ο καθαρός χρυσός μειονεκτεί σε ανθεκτικότητα στην πίεση και λυγίζει εύκολα. Γι αυτό το λόγο στα χρυσά κοσμήματα, πάντα πραγματοποιείται πρόσμιξη και άλλων μετάλλων, προκειμένου να αυξηθεί η σκληρότητα και η ανθεκτικότητά τους. Η καθαρότητα του χρυσού εξαρτάται από το ποσοστό του προσμιχθέντος μετάλλου και αυτός ο αριθμός μετριέται σε καράτια. Το καράτι, ως μονάδα μέτρησης, προσδιορίζει το ποσοστό του χρυσού σε άλλα μέταλλα. Σ ένα αντικείμενο χρυσού, το περιεχόμενό του σε χρυσό, κλιμακώνεται μέχρι τα 24 καράτια (στα 24 καράτια θεωρείται ότι περιέχει καθαρό χρυσό). Συνηθισμένα βάρη καρατίων, είναι 22kt (91,67% χρυσός), 18kt (75% χρυσός), 14 kt (58,33% χρυσός) και 10 kt (41,67% χρυσός). Δε χρησιμοποιείται ποτέ χρυσός 24 καρατίων σε κοσμήματα διότι είναι πολύ ευλύγιστος και είναι εύκολο να αλλοιωθεί η επιφάνεια και το σχήμα του ακόμη κα με το παραμικρό άγγιγμα. Επενδύσεις Υψηλή Ανταλλακτική αξία Στις διεθνείς χρηματαγορές, η αξία του χρυσού ως οικονομικό περιουσιακό στοιχείο και ως στοιχείο αποθήκευσης πλούτου (π.χ. κεντρικές τράπεζες), υπήρξε συνεχής και ήταν ανέκαθεν υποστηριζόμενη από διάφορες οικονομικές θεωρίες, ιδιαίτερα αυτές που αναφέρονται στις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Σε αντίθεση με την αξία των χαρτονομισμάτων που έρχονται και παρέρχονται, ο χρυσός, αποτελεί σταθερή αξία και δεν υποβαθμίζεται σχεδόν ποτέ. Οι κεντρικές τράπεζες των περισσότερων χωρών, κρατούν ένα τμήμα των αποθεμάτων τους, σε μορφή χρυσού. Σύμφωνα με τα στοιχεία του World Gold Council, το ποσοστό των αποθεμάτων χρυσού στο σύνολο των τραπεζικών αποθεμάτων ανέρχεται στο 9%. Όσον αφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτό υπερβαίνει το 25% ενώ για τις ΗΠΑ, φτάνει περίπου το 60%. 3

5 Επίσης, δεδομένου ότι ο χρυσός έχει αξία και δύσκολα υποτιμάται σημαντικά, συγκριτικά με τα εθνικά νομίσματα, οι κεντρικές τράπεζες, μέσω των αποθεμάτων τους, προστατεύονται κατά ένα βαθμό έναντι των επιμέρους οικονομικών πολιτικών διαφόρων χωρών και των επιπτώσεών τους επί των ισοτιμιών. Συνολικά, οι Κεντρικές Τράπεζες κρατούν πάνω από τόνους χρυσού προκειμένου να διαφοροποιήσουν την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Βιομηχανική - υψηλή τεχνολογική αξία Δεδομένων των μοναδικών ιδιοτήτων του, ο χρυσός είναι κρίσιμος για έναν αριθμό βιομηχανικών χρήσεων που κυμαίνονται από προϊόντα της καθημερινής ζωής μέχρι εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας όπως στην ιατρική ή σε τεχνολογίες προστασίας περιβάλλοντος. Αυτή η κυρίαρχη χρήση του χρυσού, είναι και η λιγότερο γνωστή στο ευρύ κοινό. Είναι αυτή όμως που έχει ίσως και τη μεγαλύτερη σημασία για την παραγωγή του μετάλλου. Χρήση του χρυσού σε ηλεκτρονικές και υψηλής τεχνολογίας εφαρμογές Η πιο σημαντική χρήση του χρυσού στη βιομηχανία αφορά ηλεκτρονικές εφαρμογές. Οι ηλεκτρονικές συσκευές στερεάς κατάστασης χρησιμοποιούν πολύ χαμηλές τάσεις και ρεύματα που διακόπτονται εύκολα από διάβρωση ή αλλοίωση στα σημεία επαφής. Ο χρυσός είναι ο ιδιαίτερα αποτελεσματικός αγωγός που μπορεί να μεταφέρει ασθενή ρεύματα και παραμένει απαλλαγμένος από διάβρωση ή αλλοίωση. Τα ηλεκτρονικά στοιχεία που είναι φτιαγμένα από χρυσό, είναι εξαιρετικά αξιόπιστα. Ο χρυσός χρησιμοποιείται σε ηλεκτρονικές επαφές, σε επαφές διακοπτών και ρελέ, σε συνδετικά καλώδια, ταινίες σύνδεσης και πολλά άλλα. Μικρές ποσότητες χρυσού, χρησιμοποιούνται σχεδόν σε κάθε εξελιγμένη ηλεκτρονική συσκευή όπως σε κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές, ψηφιακούς προσωπικούς βοηθούς (όπως palm και i- phone), παγκόσμιες μονάδες συστημάτων εντοπισμού (GPS) και άλλες μικρές ηλεκτρονικές συσκευές. Ο χρυσός χρησιμοποιείται σε κάποιες μεγάλες ηλεκτρονικές συσκευές όπως οι τηλεοράσεις αλλά και σε πολλά μέρη συσκευών όπως στο συνηθισμένο desktop ή lap top. Η γρήγορη και ακριβής μεταφορά της ψηφιακής πληροφορίας μέσα σε έναν υπολογιστή και από το ένα μέρος της συσκευής στο άλλο, προϋποθέτουν έναν αποτελεσματικό και αξιόπιστο αγωγό. Ο χρυσός πληρεί αυτές τις προϋποθέσεις καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο μέταλλο. Η σημασία της υψηλής ποιότητας και της αξιόπιστης απόδοσης, δικαιολογεί το υψηλό του κόστος. Μια ιδιαίτερη χρήση του χρυσού, ακριβώς λόγω των ιδιοτήτων του, είναι στη διαστημική τεχνολογία. Ο χρυσός, χρησιμοποιείται με εκατοντάδες τρόπους, σε κάθε διαστημικό όχημα που στέλνει η NASA σε άλλους πλανήτες, ώστε να είναι μηδενική η ανάγκη λίπανσης συντήρησης και επισκευών. Χρησιμοποιείται επίσης κατά κόρον, σε ηλεκτρικά κυκλώματα των διαστημικών αεροσκαφών όπως και ως υλικό κάλυψης της πολυεστερικής μεμβράνης, με την οποία καλύπτονται πολλά τμήματα των διαστημικών οχημάτων και του αεροσκάφους. Αυτή η μεμβράνη, αντανακλά υπέρυθρη ακτινοβολία και βοηθά στο να σταθεροποιηθεί η θερμοκρασία του αεροσκάφους. Σε διαφορετική περίπτωση, θα είχαμε σημαντική απορρόφηση θερμότητας, που θα είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές βλάβες στο αεροσκάφος ή στα οχήματα, από αστοχία υλικών. 4

6 Φωτογραφία του James Webb Space Telescope's primary mirror segments being coated with gold by Quantum Coating Incorporated. Drew Noel, NASA. Χρυσός σε τσιπ μνήμης υπολογιστή Ιατρικές χρήσεις χρυσού. Χρυσός χρησιμοποιείται στη σύγχρονη ιατρική και σε διάφορες εφαρμογές όπως στις επικαλύψεις των stents (σωλήνες που τοποθετούνται σε φλέβες και αρτηρίες, ώστε να τις κρατούν ανοιχτές κατά τη διάρκεια θεραπειών των αγγείων). Πολλοί χειρουργοί προτιμούν αυτά τα stents επειδή κατ αυτόν τον τρόπο, έχουν διαυγέστερη απεικόνιση στις ακτινογραφήσεις, μέσω x-ray. Είναι το υλικό επιλογής εμφυτευμάτων που διατρέχουν κίνδυνο μόλυνσης, λόγω της υψηλής ανθεκτικότητάς του σε βακτηριακό αποικισμό, ο οποίος ακολουθεί συνήθως μετά από ένα μικροχειρουργείο. Χάρη στην αξιοπιστία του χρυσού, που τοποθετείται σε διάφορα μέρη ηλεκτρονικών συσκευών όπως οι βηματοδότες, πολλές θεραπείες είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές. Από τη χορήγηση φαρμάκων μέσω μικροτσίπ, μέχρι τη χρήση συμπλεγμάτων στη θεραπεία της αρθρίτιδας, ο χρυσός αποτελεί υλικό που συμβαδίζει με την ανάπτυξη της 5

7 Ιατρικής όπως και άλλων επιστημών, δίνοντας πολύ καλύτερα αποτελέσματα εκεί όπου εφαρμόζεται. Χρήση χρυσού σε χειρουργική επέμβαση Η χρησιμοποίηση νανομορίων χρυσού, είναι αρκετά διαδεδομένη για ιατρική έρευνα, διαγνωστικό έλεγχο έως και για θεραπεία ορισμένων μορφών καρκίνου, όπου νανομόρια χρυσού σε συνδυασμό με ειδικά αντικαρκινικά φάρμακα, προσβάλλουν αποτελεσματικά τα καρκινικά κύτταρα. Στην οδοντιατρική, υπάρχουν αναφορές της χρήσης του χρυσού σε διάφορες εφαρμογές, από παλιά, όπως π.χ. οι Ετρούσκοι, που από τον έβδομο αιώνα π.χ., χρησιμοποιούσαν σύρματα χρυσού, προκειμένου να κρατήσουν στη θέση τους υποκατάστατα δοντιών, όπως αυτά από αγελάδα ή μοσχάρι, στη θέση των κατεστραμμένων δικών τους. Σήμερα, ο χρυσός, είναι δημοφιλής στην Οδοντιατρική όχι μόνο για αισθητικούς λόγους αλλά και λόγω της ελατότητας και της ανθεκτικότητάς του υλικού στη διάβρωση. Ένα κοινό σφράγισμα ή μία κοινή «γέφυρα», αποτελούνται κατά 62-78% από χρυσό. Χρήσεις χρυσού στην οδοντιατρική 6

8 Ξέρατε ότι. Ο χημικά ρευστοποιήσιμος χρυσός, χορηγείται σε χιλιάδες ασθενείς της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, μέσω εισχώρησης στους μύες,επιτυγχάνοντας θεραπεία σε 7 από τις 10 περιπτώσεις ασθενών. Χρήσεις του χρυσού σε φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες Νανοτεχνολογία που βασίζεται στο χρυσό, χρησιμοποιείται σε καταλύτες δέσμευσης επικίνδυνων αερίων καύσης, μειώνοντας τις εκπομπές τους και κατ επέκταση τη ρύπανση του αέρα. Εκτιμάται ότι οι καταλύτες που χρησιμοποιούν χρυσό, μπορούν να μειώσουν τη ρύπανση από τα καυσαέρια των μηχανών diesel κατά 15-20%. Η χρήση του χρυσού σε καταλύτες υψηλής τεχνολογίας, θα γίνεται όσο περνάει ο καιρός όλο και περισσότερο κρίσιμη, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνεχείς αυξανόμενες απαιτήσεις της Ε.Ε. στη δέσμευση των καυσαερίων από τη λειτουργία των μηχανών diesel. Χρήσεις του χρυσού στην υαλουργία Ο χρυσός έχει πολλές χρήσεις στην παραγωγή γυαλιού. Η πιο βασική χρήση του στην υαλουργία είναι αυτή της βαφής. Μια μικρή ποσότητα χρυσού, διαχεόμενη σε τηγμένο γυαλί, κατά τη διάρκεια της πήξης του, δημιουργεί ένα βαθύ ρουμπινί χρώμα. Ο χρυσός επίσης χρησιμοποιείται στην παραγωγή ειδικών γυαλιών που απαιτούν οι βιοκλιματικές κατασκευές κτιρίων. Μια μικρή ποσότητα χρυσού, η οποία διασπείρεται εντός του γυαλιού ή επικολλάται πάνω στην επιφάνειά του, βοηθά στην αντανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας προς τα έξω, συμβάλλοντας τα κτίρια να μένουν δροσερά το καλοκαίρι και αντίστοιχα βοηθά στην αντανάκλαση της εσωτερικής θερμότητας, καθιστώντας τα θερμότερα το χειμώνα. Ενεργειακά βιοκλιματικά κτίρια 7

9 Ξέρατε ότι.. Η προσωπίδα του κράνους της διαστημικής στολής του αστροναύτη, χρωματίζεται με μια πολύ λεπτή μεμβράνη χρυσού. Αυτή η λεπτή μεμβράνη, αντανακλά αρκετή ποσότητα από την ηλιακή ακτινοβολία του διαστήματος, προστατεύοντας έτσι τα μάτια και το δέρμα του αστροναύτη. Μελλοντικές χρήσεις του χρυσού Ο χρυσός παραείναι ακριβός, για να χρησιμοποιείται τυχαία. Αντιθέτως, χρησιμοποιείται στοχευμένα και μόνο σε περιπτώσεις όπου λιγότερο ακριβά υποκατάστατα δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Αποτέλεσμα αυτού είναι, όταν επιλέγεται κάποια χρήση χρυσού, να έχουν αποκλειστεί ήδη όλες οι άλλες περιπτώσεις υλικών ή υποκατάστατων και γι αυτό σπάνια εγκαταλείπεται. Αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός των χρήσεων για το χρυσό έχει αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου και με τις απαιτήσεις της νέας τεχνολογίας. Οι περισσότεροι από τους τρόπους με τους οποίους χρησιμοποιείται ο χρυσός σήμερα, έχουν αναπτυχθεί μόνο κατά τη διάρκεια των δύο ή τριών τελευταίων δεκαετιών. Αυτός ο συνδυασμός της αυξανόμενης ζήτησης, των λίγων υποκατάστατων και της περιορισμένης προμήθειας του χρυσού, θα κάνει την αξία και τη σημασία του, να ανεβαίνουν σταθερά με το πέρασμα του χρόνου. Οι νέες απαιτήσεις της καθημερινής ζωής, όπως και οι μελλοντικές ανάγκες της διεθνούς κοινωνίας, θα μεταφέρουν σιγά- σιγά το βάρος της χρήσης του χρυσού από την κλασική χρησιμοποίησή του στο τραπεζιτικό σύστημα και τη χρυσοχοΐα, στις εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας. Αυτό καθιστά το χρυσό, υλικό του μέλλοντος. 2. Ιστορική επισκόπηση της εκμετάλλευσης χρυσού και αργυρού στην Ελλάδα. Τα μεγαλύτερα μεταλλευτικά κέντρα εκμετάλλευσης χρυσού και αργύρου και μάλιστα σε παγκόσμια κλίμακα, λειτουργούσαν κατά την αρχαιότητα στη Θάσο, στην περιοχή της βορειοανατολικής Καβάλας, στην Χαλκιδική και πλησίον του Εχεδώρου ποταμού (περιοχή Φιλιππιάδας). Επίσης ένα από τα μεγαλύτερα μεταλλευτικά κέντρα παραγωγής αργύρου στην ιστορία της ανθρωπότητας αποτέλεσε το Λαύριο με παράλληλη μεγάλη μεταλλική παραγωγή μολύβδου. Είναι πανκοίνως γνωστό ότι η ισχύς και η ανάπτυξη της Αθήνας του Περικλέους βασίστηκε στην παραγωγή αργύρου του Λαυρίου και η ισχύς της Μακεδονικής δυναστείας Φιλίππου Αλεξάνδρου στην παραγωγή χρυσού από τη μεταλλεία της Β. Ελλάδας. Σ ότι αφορά την Β. Ελλάδα, σύμφωνα με ιστορικές πηγές, τα μεταλλεία Θάσου, Παγγαίου και Χαλκιδικής για την παραγωγή χρυσού, λειτουργούσαν από το π.χ., ωστόσο υπάρχουν αναφορές και ευρήματα ανασκαφών που αποδεικνύουν ότι χρυσός παράγεται στην ανατολική πλευρά της Θάσου ήδη από το 2300 π.χ. Σύμφωνα με αναφορές του Ησίοδου και του Ομήρου, τα έσοδα από την εκμετάλλευση χρυσού στη Θάσο, έφταναν στο αστρονομικό για την εποχή ποσό των ταλάντων (1 τάλαντο ισοδυναμεί 26,2 kgr σε αντίστοιχο άργυρο) ανά έτος, ενώ η αντίστοιχη ετήσια παραγωγή χρυσού έφτανε σε 400 κιλά περίπου. Στην εποχή του Ηροδότου παράλληλα με τα μεταλλεία χρυσού της Θάσου αναπτύσσονται και τα μεταλλεία της «Σκαπτής Υλης» στην περιοχή κατά άλλους του Παγγαίου, κατά άλλους της βορειοανατολικής Καβάλας. Συνολικά και από τα δύο μεταλλευτικά κέντρα, παράγεται χρυσός αξίας ταλάντων ετησίως. Ως γνωστόν στη συνέχεια αναπτύσσονται κατά κύριο λόγο οι εκμεταλλεύσεις χρυσού στο Παγγαίο και στη Χαλκιδική με αξία ετήσιας παραγωγής που υπερέβαινε τα 500 τάλαντα. 8

10 Τα μεταλλεία εκμετάλλευσης κύρια του χρυσού στη Β. Ελλάδα λειτούργησαν για περισσότερο από 1000 χρόνια φτάνοντας ως τις ημέρες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Πρέπει να σημειωθεί ότι χρησιμοποιούνταν διάφορες τεχνικές εξόρυξης, επιφανειακές και υπόγειες. Οι εξορυκτικές δραστηριότητες ήταν ιδιαίτερα επίπονες όπου η διάνοιξη επιφανειακών και υπόγειων έργων γινόταν με καλέμι και σφυρί και η διακίνηση όλων των εξορυσσόμενων μαζών χειρονακτικά και με τη βοήθεια υποζυγίων. Για το μεγάλο μεταλλευτικό κέντρο του Λαυρίου, κέντρο παραγωγής αργύρου, υπάρχει πλούσια βιβλιογραφία που αναδεικνύει τις πολύ μεγάλες τεχνικές ικανότητες των αρχαίων Αθηναίων. Για πρώτη φορά και από την εποχή του 5 ου π.χ. αιώνα εμφανίζονται άρτιες επιστημονικά μέθοδοι εξόρυξης (η μέθοδος των θαλάμων και στηλών που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα), μέθοδο εμπλουτισμού μεταλλεύματος και μεταλλουργικές μέθοδοι όπως η φρύξη και η διαφοροποίηση των μετάλλων μέσω διαφορικής τήξης. Η παραγωγή αργύρου στο Λαύριο ξεκινά από το 3000 π.χ. και φτάνει τους πρώτους μ.χ. αιώνες. Από τον 6ο π.χ. αιώνα έως τον 1 ο μ.χ. αιώνα, κατά τις εκτιμήσεις του καθηγητού Κονοφάγου η συνολική παραγωγή του αργύρου ανέρχεται σε τόνους. Η παράλληλη παραγωγή μολύβδου για το ίδιο χρονικό διάστημα ανέρχεται σε τον. καθιστώντας το Λαύριο το μεγαλύτερο κέντρο παραγωγής μολύβδου της εποχής του. Στη Κασσάνδρα Χαλκιδικής, τη περιοχή που έως σήμερα έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για την παραγωγή βασικών μετάλλων πέραν του χρυσού και του αργύρου, τα μεταλλεία χρυσού, χαλκού, αργύρου, μολύβδου της ευρύτερης περιοχής Στρατωνίου και Ολυμπιάδος αποτέλεσαν τον κυρίαρχο χρηματοδότη του Μακεδονικού Βασιλείου και ιδιαίτερα των εκστρατειών του Μ. Αλεξάνδρου. Ο Κορνήλιος Λ. Σαγκουϊ στο άρθρο του «The ancient Mining Works of Cassandra» που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Economic Geology, ισχυρίζεται ότι βρήκε στις αρχαίες στοές των μεταλλείων της Ολυμπιάδας νομίσματα του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου. Στην περιοχή σώζονται περισσότερα από 300 πηγάδια (παρακατακόρυφα έργα προσπέλασης κοιτασμάτων) και πολλά μέτρα στοών της εποχής των Μακεδόνων. Επίσης σ αυτά τα μεταλλευτικά κέντρα, ως είναι φυσικό, αναπτύχθηκε σημαντική μεταλλουργία πολυμεταλλικής παραγωγής. Ενδεικτικό του μεγέθους αυτής της μεταλλουργικής δραστηριότητας είναι ότι έχουν βρεθεί κυβ. μέτρα αρχαίων μεταλλουργικών απορριμμάτων, κατά το κοινώς λεγόμενο «σκουριές», από την εκκαμίνευση των μεταλλευμάτων. Με βάση ιστορικές πηγές αλλά και αναλύσεων των «σκουριών» η έναρξη της έντονης μεταλλουργικής δραστηριότητας της περιοχής προσδιορίζεται στις αρχές της κλασσικής αρχαιότητας. Ο Ηφαιστος και οι Κύκλωπες σφυρηλατούν την πανοπλία του Αχιλλέα 9

11 3. Η κοιτασματολογική φυσιογνωμία του χρυσού στην Ελλάδα και με ποια μορφή συναντάται Στην Ελλάδα δεν είχαμε ποτέ αυτοφυή χρυσό. Αυτός βρίσκεται μέσα σε συμπλέγματα πολυμεταλλικών ορυκτών, ως επί το πλείστον μικτών μεταλλικών θειούχων ενώσεων, αποτέλεσμα μαγματικής παραγέννεσης, Μάγμα είναι το ρευστό υλικό του μανδύα της γης το οποίο περιέχει έντονες συγκεντρώσεις μετάλλων. Το μάγμα μέσα από διάφορες διόδους ανήλθε προς τα πετρώματα του φλοιού της γης, αναμειγνυόμενο με αυτά και αποθέτοντας σε διάφορους χώρους συγκεντρώσεις πολυμεταλλικών ενώσεων οι οποίες περιείχαν και μικροποσότητες χρυσού, Η ανακρυστάλλωση των υλικών της μαγματικής αυτής εισροής έδωσε ποικιλία μεταλλικών ορυκτών που συναντάμε στη χώρα μας (στη Β. Ελλάδα, στο Λαύριο, σε νησιά του Αιγαίου), σε υπέροχες κρυσταλλικές δομές, χαρακτηριστικό δείγμα των οποίων αποτελεί ο γαληνίτης, ο σφαλερίτης, ο σιδηροπυρίτης, ο χαλκοπυρίτης, κ.ά. Τα πολυμεταλλικά αυτά κοιτάσματα ανάλογα με την περιοχή, τα πετρώματα που συνάντησε το μάγμα ανεβαίνοντας προς την επιφάνεια και την αρχική του σύνθεση, περιέχουν συνδυασμούς μεταλλικών θειούχων ενώσεων όπως μολύβδου, χαλκού, ψευδαργύρου, σιδήρου, κασσίτερου, αργύρου όπου εντός αυτών εγκλείονται μικροποσότητες χρυσού σε υπομικροσκοπική μορφή ή περιέχουν πορφυρήτες που στη δομή τους συμπεριλαμβάνουν κατά κύριο λόγο πυριτικά ορυκτά, ενώσεις χαλκού και αργύρου και χρυσό σε ελεύθερη στοιχειακή μορφή. Οι περιεκτικότητες σε χρυσό των πορφυρικών κοιτασμάτων είναι συνήθως αρκετά μεγαλύτερες των κοιτασμάτων με τα μικτά μεταλλικά θειούχα. Η περιοχή της Χαλκιδικής χαρακτηρίζεται από ιστορικό και πολιτιστικό πλούτο που συνδέεται άμεσα με την ύπαρξη μεταλλευτικής δραστηριότητας στην περιοχή. Ειδικότερα, το ΒΑ τμήμα της, με το πλούσιο σε μικτά θειούχα μεταλλεύματα υπέδαφος, είναι η περιοχή στην οποία έχουμε τις παλαιότερες μεταλλευτικές εργασίες τις οποίες μπορούμε (προς το παρόν) να αποδώσουμε στην περίοδο της ρωμαιοκρατίας. 4. Αποθέματα χρυσού στην Ελλάδα- οικονομική τους σημασία, οφέλη για την ελληνική κοινωνία. «Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες της ΕΕ που διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο, τόσο σε ποιότητα, όσο και σε ποσότητα και ποικιλία ορυκτών και μεταλλευμάτων, µε μεγάλο βιομηχανικό ενδιαφέρον και ποικιλία εφαρμογών. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τις ανάγκες σε Ορυκτές Πρώτες Ύλες της ευρωπαϊκής αλλά και της διεθνούς κοινότητας προσφέρει συγκριτικά πλεονεκτήματα για την οικονομία της χώρας. Ο ελληνικός εξορυκτικός κλάδος, αποτελεί σημαντικό τοµέα της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας µας (συμμετοχή 3-5% στο ΑΕΠ αν συμπεριληφθεί και ο συσχετιζόμενος μεταποιητικός τομέας) ο οποίος τροφοδοτεί µε πρώτες ύλες µια σειρά άλλων επίσης σημαντικών κλάδων όπως η παραγωγή ενέργειας, η τσιµεντοβιοµηχανία, η οικοδομική/κατασκευαστική βιομηχανία, η βιομηχανία μη σιδηρούχων μετάλλων (αλουμινίου, νικελίου, κλπ), η βιομηχανία ανοξείδωτου χάλυβα κ.ά. 10

12 Πρέπει να τονιστεί ότι η χώρα μας είναι σημαντική παραγωγός βασικών μετάλλων αλλά και βιομηχανικών ορυκτών και μαρμάρων πολλά από τα οποία σε μέγεθος αποθεμάτων, παραγωγών, ποιότητας όπως και σε ευρύτητα χρήσης, κατέχουν υψηλότατη θέση στη παγκόσμια κατάταξη και στις διεθνείς αγορές. Επίσης η χώρα μας διαθέτει μεγάλης οικονομικής σημασίας κοιτάσματα μεικτών θειούχων (μόλυβδου, ψευδαργύρου, χαλκού κ.ά. που παράγουν άργυρο και χρυσό) αλλά και κοιτάσματα πορφυρητικού τύπου με επιθερμικό χρυσό, σε πολλές περιοχές της Β. Ελλάδος (Χαλκιδική, Εβρο, Ροδόπη, Κιλκίς) που αποτελούν ουσιαστική προοπτική για το μεταλλευτικό κλάδο. Η αξία των περιεχομένων μετάλλων στα βεβαιωμένα πολυμεταλλικά αποθέματα όπως και του χρυσού και αργύρου στη Β. Ελλάδα υπερβαίνει τα 20 δισ. ευρώ. Οι εκτιμώμενες ποσότητες χρυσού ανέρχονται σε 8,5 εκ. ουγγιές και οι αντίστοιχες αργύρου σε 65 εκ. ουγγιές. Η εκμετάλλευση μόνο των βέβαιων αποθεμάτων χρυσού αργύρου της Β. Ελλάδας μπορεί να καταστήσει τη χώρα μας πρώτη παραγωγό χώρα στην Ε.Ε. σε πολύτιμα μέταλλα». (Αποσπάσματα από κείμενα της Εθνικής Πολιτικής Αξιοποίησης των Ορυκτών Πρώτων Υλών όπως ανακοινώθηκε επίσημα από το ΥΠΕΚΑ στις ) Συγκεκριμένα έχουμε: Α) Μεταλλευτικό Κέντρο Κασσάνδρας 1 Πορφυρητικό κοίτασμα Χαλκού-Χρυσού στις Σκουριές: Το κοίτασμα περιέχει ουγγιές χρυσού, τον. χαλκού. Με ανάκτηση 85% και με τρέχουσες τιμές μετάλλων η συνολική παραγόμενη αξία θα ανέλθει στο σύνολο διάρκειας του έργου, σε 8 δισ. ευρώ. 2. Πολυμεταλλικό κοίτασμα μικτών θειούχων Ολυμπιάδος: Υπάρχουν ανεκμετάλλευτα απολήψιμα ανακτήσιμα αποθέματα που ανέρχονται σε 3,8 εκ. ουγγιές χρυσού, 57,7 εκ, ουγγιές αργύρου, τον. μολύβδου, τον. ψευδαργύρου. Ακόμη στις παλιές αποθέσεις από παλαιότερες εκμεταλλεύσεις υπάρχουν ουγγιές χρυσού και 1,1, εκ. ουγγιές αργύρου. Η συνολική εκτιμώμενη αξία παραγόμενων μετάλλων (με βάση σημερινές τιμές) ανέρχεται σε 8,2 δισ. ευρώ. 3. Πολυμεταλλικό κοίτασμα μικτών θειούχων Μαύρων Πετρών Στρατώνι: Υπάρχουν ανεκμετάλλευτα απολήψιμα ανακτήσιμα αποθέματα που ανέρχονται σε 10 εκ. ουγγιές αργύρου, τον. μολύβδου και τον. ψευδαργύρου συνολικής εκτιμώμενης αξίας 2,1 δισ. ευρώ. Στο σύνολο των μεταλλείων Κασσάνδρας Χαλκιδικής θα παραχθούν αξίες 18,3 δισ. ευρώ. Σε πλήρη ανάπτυξη θα απασχολούνται άμεσα 1200 εργαζόμενοι και έμμεσα άλλοι Οι συνολικές επενδύσεις θα υπερβούν το 1 δισ. ευρώ. 11

13 Υπόγεια εκμετάλλευση Β. Εκμετάλλευση πορφυρητικού κοιτάσματος Περάματας Θράκης: Το κοίτασμα έχει μεταλλευτικά αποθέματα τον. Από αυτά θα αποληφθούν ουγγιές χρυσού και 3 εκ. ουγγιές αργύρου συνολικής αξίας 660 εκ. ευρώ. Θα απαιτηθούν επενδύσεις σε βάθος 10 ετίας που θα υπερβαίνουν τα 300 εκ. ευρώ. θα αναπτυχθούν 200 άμεσες θέσεις εργασίας και 800 έμμεσες. Το έργο είναι σε φάση αδειοδότησης. Γ. Εκμετάλλευση κοιτάσματος Σαπών Ροδόπης: Στο κοίτασμα αυτό θα παραχθούν συνολικά με τη μορφή συμπυκνωμάτων ουγγιές χρυσού, ουγγιές αργύρου και 3000 τον. χαλκού συνολικής αξίας 350 εκ. ευρώ. Θα αναπτυχθούν 50 άμεσες θέσεις εργασίας και 200 έμμεσες. Το έργο είναι σε φάση αδειοδότησης. Όλα όσα προαναφέρθηκαν βασίζονται σε βεβαιωμένα αποθέματα χωρίς να συνυπολογιστούν εκτιμήσεις πιθανών αποθεμάτων από νέα γεωτρητική έρευνα και από πιθανές επεκτάσεις των ήδη υπαρχόντων κοιτασμάτων. Επίσης δεν συνυπολογίζονται τα βέβαια και πιθανά αποθέματα του κοιτάσματος στο Κιλκίς το οποίο χρήζει περαιτέρω έρευνας. Το σύνολο της εκμετάλλευσης των πολυμεταλλικών κοιτασμάτων που προαναφέρθηκαν, μπορεί να παράξει αξία, όπως ειπώθηκε, που θα υπερβαίνει τα 20 δισ. σε βάθος 30 ετίας. Από αυτά το 40% (8 δισ. ευρώ) θα επιστρέψει στην ελληνική κοινωνία με την μορφή φόρων, τελών, μισθών απασχολούμενων, αμοιβών εργολάβων προμηθευτών- εξωτερικών συνεργατών, φόρων μισθωτών, ασφαλιστικών εισφορών, φόρων παροχής υπηρεσιών, φόρων έμμεσου επαγγελματισμού υποστήριξης των έργων και των απασχολούμενων κλπ. Στα προαναφερόμενα οφέλη πρέπει να συνυπολογιστεί ότι θα δημιουργηθεί αύξηση εξαγωγών της χώρας κατά 1 δισ. δολάρια ανά έτος και θα υπάρξει αύξηση ρευστότητας στη Β. Ελλάδα κατά ευρώ ανά ημέρα. Επίσης αυξάνει, εκτός των άλλων η γεωπολιτική σημασία της χώρας όταν σε πλήρη ανάπτυξη θα μπορεί να παράγει ουγγιές χρυσού τον χρόνο όταν σήμερα η Φιλανδία παράγει ουγγιές. 12

14 5. Η Παραγωγή Χρυσού παγκόσμια. Σήμερα λειτουργούν σε όλο τον κόσμο 980 μεταλλεία χρυσού, κυριότερα των οποίων βρίσκονται σε χώρες της Αφρικής (π.χ. Ν. Αφρική, Γκάνα) στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στη Ρωσία, στην Αυστραλία στο Περού, στην Ινδονησία και ιδιαίτερα στην Κίνα η οποία εμφανίζει σημαντικά αναπτυγμένη παραγωγή τα τελευταία χρόνια, στο Ουζμπεκιστάν και στη Βραζιλία. Δευτερεύουσας σημασίας με βάση την παγκόσμια κατάταξη είναι η Ευρωπαϊκή παραγωγή όπου ξεχωρίζουν η Σουηδία, η Φιλανδία και η Τουρκία και έπονται η Ισπανία και η Πορτογαλία στις εκτεταμένες ζώνες μεικτών θειούχων που διαθέτουν όπως και η Ιρλανδία. Κατά την εκτίμηση του ΙΓΜΕΜ τα παγκόσμια αποθέματα χρυσού (σημερινά δεδομένα) υπερβαίνουν τους τον. ενώ η ετήσια παγκόσμια παραγωγή χρυσού τα τελευταία κυμαίνεται μεταξύ 2500 και 2700 τον. Η κατανάλωση του εξορυσσόμενου παγκόσμια χρυσού χρησιμοποιείται κατά 45% σε κοσμήματα, κατά 40% σε επενδυτικά αποθέματα και κατά 15% σε βιομηχανικές εφαρμογές. Ο ευρωπαϊκός χρυσός είναι κρίσιμης σημασίας για τη βιομηχανική παραγωγή της Ε.Ε. και ιδιαίτερα για την παραγωγή προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής παραγωγής χρυσού θα μειώσει τις εξαρτήσεις από εισαγωγές πολύ μεγάλης οικονομικής αξίας και θα περιορίσει το ρίσκο στην ομαλή τροφοδοσία της ευρωπαϊκής αγοράς. Σε επίπεδο Ε.Ε. όπως αναφέρθηκε η μεγαλύτερη παραγωγή χρυσού πραγματοποιείται στη Σουηδία και τη Φιλανδία με 10 μεταλλεία χρυσού σε λειτουργία. Το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό μεταλλείο χρυσού βρίσκεται στην Κίτιλα της Φιλανδικής Λαπωνίας με εκτιμώμενα αποθέματα που ξεπερνούν τα 3 εκατ. ουγκιές χρυσού (περιεκτικότητα 5gr/τον. μεταλλεύματος) και ετήσια παραγωγή ουγκιές. Η ανάκτηση του χρυσού γίνεται σε συνδυασμό εκχύλισης και κυάνωσης του εκχυλίσματος. Πολύ σημαντικό μεταλλευτικό κέντρο αποτελεί και το μεταλλείο χρυσοφόρου χαλκοπυρίτη στο Aitik της Boliden στη Β. Σουηδία. Εκεί διενεργείται η μεγαλύτερη παραγωγή χαλκού στην Ευρώπη με μεγάλη παράλληλη παραγωγή χρυσού και αργύρου. Παράγονται ετήσια τον. χρυσοφόρου συμπυκνώματος χαλκού-αργύρου. Ιδιαίτερες κοιτασματολογικές συνθήκες γένεσης μικτών θειούχων και πορφυρητικών πολυμεταλλικών κοιτασμάτων έχει δώσει μεγάλης οικονομικής σημασίας κοιτάσματα χρυσού στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (Ρουμανία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Τουρκία) όπως και στην Ισπανία, Πορτογαλία. Η πλέον αναπτυγμένη παραγωγή διενεργείται στην Τουρκία και κατά δεύτερον στην Ισπανία, Πορτογαλία. Σε παγκόσμια κατάταξη ετήσιας παραγωγή χρυσού πρώτη χώρα έρχεται η Κίνα, 2 η η Αυστραλία, 3 η η ΗΠΑ, 4 η η Ρωσία, 5 η η Ν. Αφρική, 6 η το Περού και 7 η ο Καναδάς. Ολες οι υπόλοιπες χώρες παράγουν περί τους 950 τον. χρυσού (στοιχεία 2011) ετήσια με ιδιαίτερη συμμετοχή του Μεξικού, της Νέας Γουινέας και της Βραζιλίας. Ξέρατε ότι. Η συνολική παγκόσμια ποσότητα εξορυγμένου χρυσού θα μπορούσε να καλύψει όλη τη βάση του Πύργου του Eiffel(10.282m 2 ) και σε συνολικό πάχος 3,26 cm, που μεταφράζεται σε μετρικούς τόνους, βάρος που είναι 14 φορές μεγαλύτερο από εκείνο του διάσημου μνημείου(ο πύργος του Eiffel ζυγίζει μόνο 8,560 μετρικούς τόνους). 13

15 Παγκόσμια Παραγωγή χρυσού Ροές προσφοράς χρυσού Ροές ζήτησης χρυσού

16 6. Η Σύγχρονη εκμετάλλευση χρυσού στην Ευρώπη: βιώσιμη και υπεύθυνη Γενικές πληροφορίες για την εξόρυξη και την επεξεργασία. Μόλις αποφασιστεί να εξερευνηθεί μια περιοχή για πιθανή ανάπτυξη εξορυκτικών δραστηριοτήτων, τότε αρχίζει ένα πλήθος τεχνικών δράσεων που λαμβάνουν υπόψη διάφορους κανονισμούς, προϋποθέσεις και πρότυπα. Εάν με εξειδικευμένη μεταλλευτική έρευνα ανακαλυφθεί κοίτασμα ανάλογης ποσότητας, ποιότητας, οικονομικού ενδιαφέροντος, με δυνατότητες ανάπτυξης έργων, με περιβαλλοντικό αποτύπωμα η αποκατάσταση του οποίου μπορεί να αντιμετωπιστεί σε λογικά οικονομικά πλαίσια και αφού εκτιμηθούν όλες οι παράμετροι απαιτούμενου κόστους και επενδύσεων, τότε όλα αυτά τα στοιχεία συνεκτιμώνται για το εάν και κατά πόσο η μεταλλευτική εκμετάλλευση είναι τεχνικοοικονομικά βιώσιμη. Μόνο στην περίπτωση αυτή, (της τεχνικοοικονομικής βιωσιμότητας), ξεκινούν σχέδια και μελέτες προκειμένου να υποβληθεί πλήρης φάκελος στις καθ ύλην αρμόδιες υπηρεσίες για την αδειοδότηση της εξορυκτικής δραστηριότητας. Εάν υπάρξει από τις υπηρεσίες τελική έγκριση των απαιτούμενων αδειών, οι οποίες για όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν συγκεκριμένα standards, τότε είναι δυνατόν να ξεκινήσει η εκμετάλλευση του οποιουδήποτε μεταλλευτικού κοιτάσματος. Το ίδιο ισχύει και για τα μεταλλεύματα χρυσού. Το χρυσοφόρο μετάλλευμα εξορύσσεται επιφανειακά ή υπόγεια (αναλόγως των συνθηκών), με σύγχρονες μεθόδους και υπερσύγχρονο εξοπλισμό. Η όλη παραγωγική διαδικασία διακρίνεται από ιδιαίτερα υψηλή μηχανοποίηση και την εφαρμογή αυτοματισμών που εγγυώνται ασφάλεια, αποτελεσματικότητα, μικρή κατανάλωση ενέργειας, από αξιόπιστα και αποτελεσματικά συστήματα μεταφοράς, από εφαρμογή συστημάτων μηχανικού αερισμού των υπόγειων μετώπων εργασίας, από εφαρμογή ειδικών μεθόδων και τεχνικού εξοπλισμού που συντελούν στον περιορισμό των παραγόμενων ρύπων και ιδιαίτερα στον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Στα πρώτα στάδια, το μετάλλευμα θραύεται, κοσκινίζεται και εμπλουτίζεται μηχανικά. Τα επόμενα βήματα ανάκτησης των πολύτιμων μετάλλων που μπορεί να περιέχει (χρυσός, άργυρος), εξαρτώνται από τη φύση του υλικού και την ποιοτική του σύσταση. Σε πολλές περιπτώσεις, ο χρυσός συνυπάρχει μέσα στο ίδιο μετάλλευμα με το χαλκό, τον άργυρο όπως και με άλλα μέταλλα. Η ανάκτηση των πολύτιμων και μη, μετάλλων, λαμβάνει χώρα είτε μέσω υδρομεταλλουργικών διεργασιών (χρήση διαλυμάτων) είτε μέσω πυρομεταλλουργικών διεργασιών (χρήση θερμότητας) είτε σε συνδυασμό των δύο, σταδιακά φάση-φάση και για κάθε μέταλλο ξεχωριστά. Ο παραγόμενος από τη μεταλλουργία χρυσός, μέσω της εφαρμογής της «χλωρίωσης Miller», αποκτά καθαρότητα 99,5% και χύνεται σε καλούπια για να πάρει τη μορφή των ράβδων χρυσού ως τελικό προϊόν. Στις περιπτώσεις όπου απαιτείται υψηλότερη καθαρότητα ή απομάκρυνση πλατινοειδών προσμίξεων (προσμίξεις λευκόχρυσου), τότε εφαρμόζεται η «Wohlwill» ηλεκτρολυτική μέθοδος, φτάνοντας στο τελικό προϊόν, σε 99,9% καθαρότητα. Λεπτομέρειες αναφέρονται παρακάτω (Κεφάλαιο Ανακύκλωση χρυσού). Σε παγκόσμιο επίπεδο, η μεγαλύτερη ποσότητα χρυσού ανακτάται με τη μέθοδο της κυάνωσης (υδρομεταλλουργική διεργασία). Τέτοια μέθοδος χρησιμοποιείται για παραπάνω από 100 χρόνια, με συνεχείς προσπάθειες βελτίωσης της μεθόδου και του λαμβανόμενου αποτελέσματος, παράλληλα με την ελαχιστοποίηση της ανάγκης της χρήσης αμαλγαμάτων υδραργύρου (κραμάτων υδραργύρου, αργύρου, χαλκού και ψευδαργύρου), προβληματικών για το περιβάλλον. Η μέθοδος της κυάνωσης σε βασικές γραμμές, περιγράφεται ως εξής: Η ρίζα κυανίου που αποτελείται από άνθρακα και άζωτο (CN) και συνήθως βρίσκεται ενωμένη με μέταλλα, σχηματίζοντας διάφορα κυανιούχα άλατα, έχει την ικανότητα να αποσπά χρυσό και 15

17 άργυρο από ορυκτά που τα περιέχουν σε χαμηλές περιεκτικότητες. Η διαδικασία έκπλυσης σχηματίζει κυανιούχες ενώσεις χρυσού οι οποίες δεσμεύονται με την προσθήκη ενεργού άνθρακος. Στη συνέχεια, ανακτώνται αποδεσμευόμενες από τον άνθρακα, διαλύονται και μέσω ηλεκτρόλυσης διασπώνται, δίνοντας στην άνοδο το χρυσό. Παραγωγή χρυσού από ηλεκτρόλυση (τελευταίο στάδιο της υδρομεταλλουργικής μεθόδου με τη χρήση κυανίου) Βασική επίσης μέθοδος ανάκτησης χρυσού αλλά και άλλων μετάλλων, η οποία εφαρμόζεται σε πολλές χώρες που διαθέτουν ορυκτή πρώτη ύλη με σημαντική περιεκτικότητα σε χαλκό και μικρές περιεκτικότητες σε πολύτιμα μέταλλα, είναι η πυρομεταλλουργική μέθοδος Flash Smelting (βλέπε παρακάτω). Η μέθοδος αυτή δεν βασίζεται στη χρήση κυανίου. 7. Εστιάζοντας στην ασφαλή παραγωγή Η σύγχρονη βιομηχανική εξόρυξη χρυσού στην Ευρώπη, ουδεμία σχέση έχει με προηγούμενες πρακτικές. Σε κάθε βήμα της διαδικασίας, από την εξόρυξη μέχρι την κατεργασία και την παραγωγή των τελικών ράβδων χρυσού, χρησιμοποιούνται υπεύθυνες μέθοδοι οι οποίες και πρέπει να συμμορφώνονται με τα πολύ υψηλά ευρωπαϊκά πρότυπα που έχουν τεθεί για την ενίσχυση της ασφάλειας και την προστασία του περιβάλλοντος. Ειδικότερα, τα σύγχρονα χρυσωρυχεία στην Ευρώπη, είτε αυτά που βρίσκονται σε στάδιο σχεδιασμού είτε αυτά που βρίσκονται σε πλήρη λειτουργία, χρησιμοποιούν τις εγκεκριμένες από την Ε.Ε. Βέλτιστες Διαθέσιμες Τεχνικές (Best Available Techniques). Οι τεχνικές αυτές περιγράφονται σε ένα Reference Document που υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε πλήρη συμφωνία με τη βασική, για τον κλάδο της εξορυκτικής βιομηχανίας, Οδηγία 2006/21/EC για τη Διαχείριση Μεταλλευτικών Εξορυκτικών Αποβλήτων ( Mining Waste Directive 2006/21/EC). Αποτέλεσμα αυτών, είναι να εφαρμόζονται οι πλέον αποτελεσματικές και προχωρημένες μέθοδοι και τεχνολογίες τόσο στην εξόρυξη όσο και στην επεξεργασία του ορυκτού αλλά και στις υδρομεταλλουργικές ή πυρομεταλλουργικές διεργασίες για την παραγωγή των τελικών προϊόντων. Έτσι, κάθε σύγχρονη εκμετάλλευση χρυσού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπόκειται σε ένα σύνολο ολοκληρωμένων και αυστηρών κανονισμών που έχουν θεσπιστεί και καθορίζουν όλο το φάσμα της παραγωγής, με σκοπό τη διασφάλισή της εφαρμογής κανόνων Βιώσιμης Ανάπτυξης, Ανάπτυξης από όλα τα κράτη-μέλη που έχουν τέτοιου είδους δραστηριότητα. Συγκεκριμένα: Κάθε project ανάπτυξης εκμετάλλευσης χρυσού, πρέπει να εκπονεί μια πλήρως εμπεριστατωμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), σε συμφωνία με την Οδηγία «περί εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την εκτέλεση έργων (EIA)», 16

18 προκειμένου να εκτιμηθεί αναλυτικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της δραστηριότητας και οι δυνατότητες αντιμετώπισης-ελαχιστοποίησης και αναίρεσής του. Οι μελέτες αυτές τίθενται σε γνώση των τοπικών κοινωνιών και κάθε ενδιαφερόμενου ή εμπλεκόμενου φορέα όπου με βάση της συμφωνία Aarchus, τους δίνεται η δυνατότητα να εκφράσουν παρατηρήσεις, απόψεις ή και καθολική διαφωνία με το προτεινόμενο έργο. Όλες οι απόψεις αυτές, λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από τις αδειοδοτούσες αρχές και συνυπολογίζονται στις αποφάσεις έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ), που τελικά εκδίδει εάν εγκρίνει το έργο, η αδειοδοτούσα αρχή. Σε κάθε project ανάπτυξης εκμετάλλευσης χρυσού μέσα στη ΜΠΕ, περιλαμβάνεται ειδική μελέτη από το φορέα εκμετάλλευσης για τη διαχείριση των μεταλλευτικών αποβλήτων, σύμφωνα με την αντίστοιχη Ευρωπαϊκή Οδηγία Mining Waste Directive. Με βάση την οδηγία, κάθε φορέας ανάπτυξης- εκμετάλλευσης χρυσού, πρέπει να εκπονήσει μελέτη διαχείρισης μεταλλευτικών αποβλήτων η οποία θα πληρεί τις αυστηρές προϋποθέσεις που έχουν τεθεί από την οδηγία, προκειμένου να καθίσταται απόλυτα ασφαλής, για την υγεία και το περιβάλλον, η διαχείριση των μεταλλευτικών - εξορυκτικών αποβλήτων και των προβλεπόμενων εγκαταστάσεών τους. Αυτές οι προϋποθέσεις περιλαμβάνουν εκτός των άλλων: Κατάλληλα μέτρα που θα διασφαλίζουν από πιθανές αστοχίες, την κατασκευή και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων αποβλήτων του έργου. Ακριβή διαχειριστικά σχέδια που θα περιγράφουν τον τρόπο αντιμετώπισης των παραγόμενων εξορυκτικών αποβλήτων, με στόχο τη βέλτιστη διαχείρισή τους, τη μείωση των αποθέσεών τους, την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωσή τους, όπου είναι αυτό δυνατό και τέλος την αποκατάσταση του χώρου μετά το πέρας της λειτουργίας της εγκατάστασής τους. Εκπόνηση σχεδίου πρόληψης, αντιμετώπισης και πληροφόρησης για σοβαρά ατυχήματα (ατυχήματα που μπορούν να προκαλέσουν απώλεια ανθρώπινων ζωών ή να προξενήσουν σοβαρές ζημιές στο περιβάλλον) από αστοχία εγκαταστάσεων αποβλήτων. Υποχρέωση αποκατάστασης των εγκαταστάσεων των αποβλήτων στο τέλος της ζωής του μεταλλείου, με βάση τις αποφάσεις έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ), Αυστηρό πλαίσιο διασφάλισης του περιβάλλοντος και της αποκατάστασης των χώρων λειτουργίας των εγκαταστάσεων αποβλήτων, μετά το πέρας της εκμετάλλευσης, όπως και τήρησης σοβαρών υποχρεώσεων, φροντίδας και παρακολούθησης των αποκαταστημένων χώρων, μετά το κλείσιμο του εργοταξίου. Επιθεωρήσεις από όργανα της πολιτείας, προκειμένου να εξασφαλίζεται η τήρηση των όρων με τους οποίους αδειοδοτήθηκε το έργο, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του. Καταβολή χρηματοοικονομικής εγγύησης ότι θα τηρηθούν οι εγκεκριμένοι όροι αποκατάστασης και προστασίας του περιβάλλοντος, η οποία κατατίθεται πριν από την έναρξη της εκμετάλλευσης. Αυτό λειτουργεί ως εξασφάλιση της πολιτείας, προκειμένου να υπάρχει η δυνατότητα, ακόμη και αν ο φορέας εκμετάλλευσης πάψει να υπάρχει, να υλοποιηθούν οι υποχρεώσεις που προκύπτουν από την ΑΕΠΟ, συμπεριλαμβανομένης όχι μόνο της αποκατάστασης του μεταλλευτικού χώρου μετά το πέρας λειτουργίας του, αλλά και των υποχρεώσεων φροντίδας μετά το κλείσιμό του. Οι μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις άρα και αυτές του χρυσού, πρέπει να συμμορφώνονται με όλες τις ευρωπαϊκές περιβαλλοντικές οδηγίες, κάτι το οποίο πρέπει να αποδεικνύεται μέσω της εκπονούμενης Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Βασικές οδηγίες που αφορούν τον κλάδο της εξόρυξης, είναι η Οδηγία Πλαίσιο για το νερό (Water Framework Directive) όπως και η Οδηγία περί Περιβαλλοντικής Ευθύνης 17

19 (Environmental Liability Directive) η οποία επιβάλλει καθεστώς ευθύνης σε περίπτωση ζημιάς στο περιβάλλον ή επικείμενης απειλής καταστροφής περιβάλλοντος από τη λειτουργία μεταλλευτικών εγκαταστάσεων. Περιβαλλοντικές μετρήσεις πλησίον του χώρου εκμετάλλευσης 8. Γενικές πληροφορίες για το κυάνιο Το κυάνιο, ως χημική ρίζα (CN), υπάρχει σε χαμηλές συγκεντρώσεις στη φύση σε φρούτα, καρπούς, φυτά και έντομα. Έχει χρησιμοποιηθεί στην εξορυκτική βιομηχανία για τη διάσπαση μορίων χρυσού και αργύρου από αντίστοιχα μεταλλεύματα, εδώ και 120 χρόνια. Με κατάλληλη διαχείριση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια, χωρίς να επιβαρύνει το περιβάλλον, παρά την τοξικότητά του. Tο κυάνιο είναι επίσης ένα χρήσιμο βιομηχανικό χημικό, πάνω από χίλιους τόνους χρησιμοποιούνται ετησίως στην ηλεκτρολυτική επιμετάλλωση, στις μεταλλικές διεργασίες, στην παραγωγή χημικών και πλαστικών και τέλος σε φωτογραφικές εφαρμογές. Το κυάνιο και οι σχετικές χημικές ενώσεις του, σχηματίζονται, απεκκρίνονται και αποικοδομούνται στη φύση από εκατοντάδες είδη βακτηρίων, φύκια, μύκητες, φυτά και έντομα (Knowlew,1976 and US Fish and Wildlife Service,1991).Οι μύκητες και τα βακτήρια είναι διαδεδομένοι παραγωγοί κυανίου. Σε χαμηλές συγκεντρώσεις, υπάρχει στο επιτραπέζιο άλας, ως σταθεροποιητής, σε 800 ανώτερα είδη φυτών, όπως το λινάρι, μπαμπού, βερίκοκο, αχλάδι, κεράσι, δαμάσκηνο, καλαμπόκι, πατάτα, βαμβάκι, αμύγδαλο και φασόλια (Eyjolfson,1970). Ο άνθρωπος και τα ζώα καταναλώνουν κυάνιο μέσω των βρώσιμων φυτών. Οι παραγόμενες από τη βιομηχανία χημικές ενώσεις του κυανίου, χρησιμοποιούνται κατά 80% στην παρασκευή οργανικών χημικών όπως νιτρίλια (nitriles). 8α. Ασφαλής χρήση κυανίου στην εξόρυξη χρυσού Εξαιτίας των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του, ο χρυσός, είναι ανθεκτικός στον αέρα, την υγρασία και σε πολλά οξέα. Το κυανιούχο νάτριο, είναι μία από τις ελάχιστες χημικές ενώσεις που μπορεί να διαλύσει το χρυσό από το εξορυγμένο μετάλλευμα στο οποίο περιέχεται. Ως αποτέλεσμα αυτής της ιδιότητας είναι, η συντριπτική πλειοψηφία των σύγχρονων χρυσωρυχείων που λειτουργούν σε ανεπτυγμένες χώρες ανά τον κόσμο, να χρησιμοποιεί πολύ αραιά διαλύματα που περιέχουν κυανιούχο νάτριο για την ανάκτηση του χρυσού. Επειδή αντιλαμβανόμαστε την ανησυχία της κοινής γνώμης σχετικά με τη χρήση του κυανίου στην εκμετάλλευση του χρυσού, θα προσπαθήσουμε να παραθέσουμε μια 18

20 πλειάδα αντικειμενικών, τεχνοκρατικών στοιχείων και πληροφοριών σχετικά με τη χρήση αυτή, αφήνοντας τον αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Καταρχάς παραθέτουμε μερικά γενικά στοιχεία για τη χρήση του κυανίου στην Ε.Ε.: o o o o o o o o Το κυάνιο παράγεται σε πολλές χώρες της Ευρώπης (Βέλγιο, Τσεχία, Γερμανία, Ολλανδία) και η ασφαλής χρήση του, ρυθμίζεται από πολύ αυστηρό ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.(βλέπε παραπάνω Το κυάνιο χρησιμοποιείται σήμερα σε εκατοντάδες βιομηχανίες ανά τον κόσμο. Πρόκειται για μία μοναδική ουσία που χρησιμοποιείται για την παραγωγή χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων όπως στην παραγωγή βιταμινών, καφεΐνης, ειδών οικιακής καθαριότητας, βιομηχανικών απορρυπαντικών, κ.α καθώς και στις βιομηχανίες εμπλουτισμού μετάλλων με την μέθοδο της ηλεκτρόλυσης (ηλεκτροκάλυψη ή γαλβανοποίηση). Από τους τόνους κυανίου που παράγονται παγκόσμια, τόνοι παράγονται στην Ευρώπη. Παρά τη φήμη και το μύθο γύρω από το κυάνιο, στην πράξη, αποτελεί χημική ουσία ευρείας κατανάλωσης από την Ε.Ε. Η χρήση του κυανίου στη βιομηχανία πολύτιμων μετάλλων στην Ευρώπη αλλά και παγκόσμια, έχει εφαρμογή σε 400 εργοστάσια επεξεργασίας ανά τον κόσμο, τα περισσότερα των οποίων είναι μεταλλεία υψηλής τεχνολογίας και ανήκουν σε προηγμένες χώρες όπως ΗΠΑ, Σουηδία, Φιλανδία, Αυστραλία, Καναδά. Η σύγχρονη τεχνολογία χρησιμοποιεί κυάνιο για την παραγωγή πολύτιμων μετάλλων, μόνο σε κλειστό κύκλωμα και όλη η διαδικασία εκχύλισης ελέγχεται συνεχώς και εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά.η παραγωγική αυτή διαδικασία, θεωρείται από την Ε.Ε., ως Βέλτιστη Διαθέσιμη Τεχνική, με πολύ αυστηρά πρότυπα και για το κύκλωμα παραγωγής και για τις αποθέσεις των καταλοίπων. Είναι πραγματικό γεγονός το μεγάλο ατύχημα που συνέβη στη Baia Mare το 2002 από την αστοχία λίμνης τελμάτων με συγκεντρώσεις κυανίου. Η σημερινή τεχνολογία όμως, που είναι πολύ πιο βελτιωμένη σε σύγκριση με την τεχνολογία προ του 2000 και η επιβολή Βέλτιστων Διαθέσιμων Τεχνικών, λειτουργεί αποτρεπτικά για παρόμοιο ατύχημα. Παρά τα υπάρχοντα διαθέσιμα μέσα, τις τεχνικές και την επιβολή αυστηρών κανόνων, ο CEN (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Προτυποποίησης), αναπτύσσει ένα ευρωπαϊκό πρότυπο σχετικά με την παρακολούθηση και τις μετρήσεις κυανίου, σε όλες τις φάσεις παραγωγής των ευρωπαϊκών ορυχείων χρυσού. Πρόκειται για μοναδικό πρότυπο του είδους αυτού στον κόσμο, που καλούνται να εφαρμόσουν όλα τα ευρωπαϊκά χρυσωρυχεία. Σε έγγραφά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι «η χρήση κυανίου αποτελεί σήμερα την προτιμότερη μέθοδο στην επεξεργασία χρυσοφόρων κοιτασμάτων, για περιβαλλοντικούς και οικονομικούς λόγους». Η οδηγία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τη διάθεση μεταλλευτικών αποβλήτων (2006/21/EC - Μάρτιος 2006), επιτρέπει τη χρήση κυανίου, με αυστηρούς περιορισμούς στη συγκέντρωση κυανίου σε λίμνες τελμάτων. Για καινούργια μεταλλεία που λειτουργούν μετά το 2008, η ανώτατη επιτρεπόμενη συγκέντρωση σε κυάνιο, είναι 10 ppm. Με τέτοιες συγκεντρώσεις, είναι αδύνατον να προξενηθούν σοβαρά περιβαλλοντικά ατυχήματα και να διακινδυνεύσουν ζωές. 8.β. Μύθοι και πραγματικότητα για τη χρήση κυανίου Η παρακάτω ανάλυση είναι μια προσπάθεια να ενημερωθεί το κοινό για κάποιους «μύθους και αλήθειες» που αφορούν τη χρήση του κυανίου στην Παγκόσμια Μεταλλευτική Δραστηριότητα, προκειμένου να διαμορφώσει αυτοδύναμα μια σφαιρική εικόνα σχετικά με αυτό το θέμα. 19

ΧΡΥΣΩΡΥΧΕΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΧΡΥΣΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ ΕΒΡΟΥ

ΧΡΥΣΩΡΥΧΕΙΑ ΘΡΑΚΗΣ ΤΟ ΕΡΓΟ ΧΡΥΣΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ ΕΒΡΟΥ ΤΟ ΕΡΓΟ ΧΡΥΣΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ ΕΒΡΟΥ ΘΡΑΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ELDORADO GOLD CORPORATION - OPERATIONS - Olympias Project, Makedonia, Greece Skouries Project, Makedonia, Greece Stratoni Project, Makedonia, Greece Perama Hill

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων

Μεταλλουργικά προιόντα Μεταλλουργικές πρώτες ύλες Ιδιότητες Μετάλλων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ Παραγωγικές Διεργασίες Eξαγωγική Μεταλλουργία

Διαβάστε περισσότερα

Εντός δύο ετών υποβολή πλήρους και άρτιου Επενδυτικού Σχεδίου αξιοποίησης του μεταλλευτικού δυναμικού της περιοχής και με Μεταλλουργία Χρυσού

Εντός δύο ετών υποβολή πλήρους και άρτιου Επενδυτικού Σχεδίου αξιοποίησης του μεταλλευτικού δυναμικού της περιοχής και με Μεταλλουργία Χρυσού ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ 1 1. Η Σύμβαση του 2004 Επαναλειτουργία Μεταλλείου (Μαύρων Πετρών, κάτω από την Στρατονίκη) Εντός δύο ετών υποβολή πλήρους και άρτιου Επενδυτικού Σχεδίου αξιοποίησης του μεταλλευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΤΟΜΕΑΣ ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ-ΠΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΟΙΤΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΥΠΑΙΘΡΟΥ: ΣΤΡΑΤΩΝΙ ΕΞΑΜΗΝΟ: Α ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΕΙΚΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ ΟΡΥΚΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Αναχώρηση με λεωφορείο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ. «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη»

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ. «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη» ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ «ΟΡΥΚΤΟΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ» ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ «Εξορυκτική ή βιομηχανία και βώ βιώσιμη ανάπτυξη» Η σημασία του εξορυκτικού κλάδου για την ελληνική οικονομία Ο

Διαβάστε περισσότερα

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ

Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Παντελής Παντελάρας Χημικός Μηχανικός Μέλος ΜΕΠΑΑ ΤΕΕ Η συνέπεια της ανάπτυξης σε μιά παγκόσμια οικονομία, είναι η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής και της κατανάλωσης. Αποτέλεσμα : υπερβολική αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Pb-Zn Ore deposits in Greece

Pb-Zn Ore deposits in Greece Pb-Zn Ore deposits in Greece 1. Kirki-Evros* 2. Thermes* 3. Thasos P. Kavala Pangaeon* 4. Agistron Vrontou* 5. Pontokerasia Kilkis* 6. Chalkidiki* 7. Lavrio* 8. Molaoi -Lakonia 9. Cyclades (Milos, Siphnos,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ...είναι το σπίτι μας και το μέλλον των παιδιών μας Τι είναι η βιώσιμη ανάπτυξη και γιατί ΜΑσ αφορα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: www.4design.gr Η βιώσιµη ή αειφόρος ανάπτυξη αποσκοπεί στο να βελτιώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΣΤΙς ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΙ, ΣΚΟΥΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΣΤΙς ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΙ, ΣΚΟΥΡΙΕΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΣΤΙς ΘΕΣΕΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΣΤΡΑΤΩΝΙ,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Προτεινόμενες Μεταλλευτικές Μεταλλουργικές εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Δημήτρης Μελάς Αν. Καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ ΧΡΥΣΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ, Ν. ΕΒΡΟΥ, ΘΡΑΚΗ. ΚΥΑΝΙΟ ΚΑΙ ΧΡΥΣΟΣ Μια σχέση αποκλειστική

ΕΡΓΟ ΧΡΥΣΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ, Ν. ΕΒΡΟΥ, ΘΡΑΚΗ. ΚΥΑΝΙΟ ΚΑΙ ΧΡΥΣΟΣ Μια σχέση αποκλειστική ΕΡΓΟ ΧΡΥΣΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ, Ν. ΕΒΡΟΥ, ΘΡΑΚΗ ΚΥΑΝΙΟ ΚΑΙ ΧΡΥΣΟΣ Μια σχέση αποκλειστική Αλεξανδρούπολη 2011 Κυάνιο πηγές καθημερινής επαφής καπνός τσιγάρου (0.5 mg/τσιγάρο) καυσαέρια αυτοκινήτων (7-9 mg/km) Αγροτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 98 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ Με τον όρο επιμετάλλωση εννοούμε τη δημιουργία ενός στρώματος μετάλλου πάνω στο μέταλλο βάσης για την προσθήκη ορισμένων επιθυμητών ιδιοτήτων. Οι ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Δέσμευση. Διάταξη Έργου

Περιβαλλοντική Δέσμευση. Διάταξη Έργου Αρχαιολογικοί χώροι και πολιτιστική κληρονομιά Για το σχεδιασμό του Έργου, ζητήθηκε επίσημα η άποψη της αρμόδιας εφορείας αρχαιοτήτων ώστε να προσδιοριστεί εάν υπάρχουν χώροι πολιτιστικής ή αρχαιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη

Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη Κ. Γ. Τσάιμου Αρχαιολόγος, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Ε.Μ.Π. Ο ρόλος του συνδυασμού επιπέδων και ελικοειδούς πλυντηρίου στο οικονομικό αποτέλεσμα της τήξης του αργυρίτη TΑ ΜΕΤΑΛΛΕYΜΑΤΑ που εκμεταλλεύτηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα

Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Υπόγειες μεταλλευτικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Αρχαίες Υπόγειες Εκμεταλλεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ;

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΙΟΥ ; ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ορισμός: Είναι η διαδικασία με την οποία επαναχρησιμοποιείται εν μέρει ή ολικά οτιδήποτε αποτελεί έμμεσα ή άμεσα αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας και το οποίο στην μορφή που είναι δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Ι 2 Κατηγορίες Υλικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Παραδείγματα Το πεντάγωνο των υλικών Κατηγορίες υλικών 1 Ορυκτά Μέταλλα Φυσικές πηγές Υλικάπουβγαίνουναπότηγημεεξόρυξηήσκάψιμοή

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ ΣΥ.ΔΙ.ΑΠ. Συστήματα Διαχείρισης Απορριμμάτων Αθανάσιος Βλάχος ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΤΙΜΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Συντάκτης : Σεραφειμίδης Χρυσόστομος 1. ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑΛΥΤΩΝ Το πρόβλημα της

Διαβάστε περισσότερα

Ονομάζεται και οξείδωση Τα μέταλλα τείνουν να επιστρέφουν στη μορφή του οξειδίου Τρεις βασικές μορφές: 1. αλλοίωση μάζας 2. αποφλοίωση 3.

Ονομάζεται και οξείδωση Τα μέταλλα τείνουν να επιστρέφουν στη μορφή του οξειδίου Τρεις βασικές μορφές: 1. αλλοίωση μάζας 2. αποφλοίωση 3. Α. Λόγοι συντήρησης Ονομάζεται και οξείδωση Τα μέταλλα τείνουν να επιστρέφουν στη μορφή του οξειδίου Τρεις βασικές μορφές: 1. αλλοίωση μάζας 2. αποφλοίωση 3. ευλογίαση Είδος διάβρωσης Επιστημονικά ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής

Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Στρατηγική αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής Κείμενο θέσεων και πολιτικής του Ομίλου ΤΙΤΑΝ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Κατά τα τελευταία 100 χρόνια η συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί κυρίως λόγω της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΥΡΟΓΑΛΟΥ ΜΕ ΕΞΑΤΜΙΣΗ ΥΠΟ ΚΕΝΟ Πηγή: Mr.Εmilio Turchi - VEOLIA WS & T Italia Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO LTD SHIELCO Τεχνολογίες Περιβάλλοντος ΕΠΕ Σελίδα 1/5 1. Εισαγωγή Ανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΕ Ανατολικής Στερεάς

ΤΕΕ Ανατολικής Στερεάς ΤΕΕ Ανατολικής Στερεάς Η μεταλλευτική δραστηριότητα του Βωξίτη στην Ανατολική Στερεά. Ιστορική διαδρομή Βιωσιμότητα και προοπτικές Κ. Αργύρης- Ζ. Γεωργιάννης- Θ. Μαργωμένος- Ν. Σακελλάρης- Χ. Σιαφάκας-

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας. Τσόγκας Βασίλης ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΜΗΜΑ : Α3 ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ : Σωτηρόπουλος Σάββας Τσόγκας Βασίλης ΠΑΡΑΓΩΓΉ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η συγκέντρωση του πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα, η κοινωνική και τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΥΡΙΤΙΟ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΓΕΝΙΚΑ Το πυρίτιο (Silicium) είναι το χημικό στοιχείο με χημικό σύμβολο Si, ατομικό αριθμό 14 και ατομική μάζα 28,0855 amu Είναι ένα μεταλλοειδές που ανήκει στην ομάδα 14 του περιοδικού

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση

Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Ολοκληρωμένος Βιοκλιματικός Σχεδιασμός Κτιρίων με στόχο τη βέλτιστη Ενεργειακή και Περιβαλλοντική Απόδοση Θεώνη Καρλέση Φυσικός Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Παριβάλλοντος, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθ. Γεώργιος Χαραλαμπίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Μεταλλική Συσκευασία Εισαγωγή Συνηθέστερα χρησιµοποιούµενα µέταλλα: Σίδηρος (σαν ανοξείδωτος χάλυβας σε σκεύη και εξοπλισµό) Κασσίτερος (λευκοσίδηρος σε συνδυασµό µε σίδηρο στις κονσέρβες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΥΣΩΡYΧΕΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Μ.Β.Ε.

ΧΡΥΣΩΡYΧΕΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Μ.Β.Ε. ΧΡΥΣΩΡYΧΕΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Μ.Β.Ε. ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΑΜΑ, Ν. ΕΒΡΟΥ ΧΡΥΣΩΡYΧΕΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Μ.Β.Ε. ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ Αποφευχθέν CO 2 (Kg / εκτάριο / έτος) Προϊόντα: Υψηλό κόστος σακχαρούχων και αμυλούχων προϊόντων (τεύτλα, καλαμπόκι, κ.ά.) που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα:

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Τα Σκουπίδια µας (Αστικά Στερεά Απόβλητα) Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Ζυµώσιµα: 44% Η µέση ποιοτική σύσταση των παραγόµενων Χαρτί: 25% αστικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, Πλαστικά: 12%

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό

Καύση υλικών Ηλιακή ενέργεια Πυρηνική ενέργεια Από τον πυρήνα της γης Ηλεκτρισμό Ενεργειακή Μορφή Θερμότητα Φως Ηλεκτρισμός Ραδιοκύματα Μηχανική Ήχος Τι είναι; Ενέργεια κινούμενων σωματιδίων (άτομα, μόρια) υγρής, αέριας ή στερεάς ύλης Ακτινοβολούμενη ενέργεια με μορφή φωτονίων Ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές.

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Οι συχνές φυσικές καταστροφές που οφείλονται στις κλιματικές αλλαγές έχουν καταστήσει κατανοητό σε όλους ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι μείζονoς

Διαβάστε περισσότερα

Η σημερινή κατάσταση των εξαγωγών ελληνικών προϊόντων στην Φινλανδία. Marko Suomalainen Επίτιµος Πρόξενος Φινλανδίας

Η σημερινή κατάσταση των εξαγωγών ελληνικών προϊόντων στην Φινλανδία. Marko Suomalainen Επίτιµος Πρόξενος Φινλανδίας Η σημερινή κατάσταση των εξαγωγών ελληνικών προϊόντων στην Φινλανδία Marko Suomalainen Επίτιµος Πρόξενος Φινλανδίας 02.10.2014 Η ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ Πληθυσμός (2013) 5.451.270 Έκταση 303.891 χλμ 2 Κάτοικοι ανά χλμ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΕ Ανατολικής Στερεάς Η µεταλλευτική δραστηριότητα του Βωξίτη στην Ανατολική Στερεά. Ιστορική διαδροµή Βιωσιµότητα και προοπτικές Κ. Αργύρης- Ζ. Γεωργιάννης- Θ. Μαργωµένος- Ν. Σακελλάρης- Χ. Σιαφάκας-

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Έργα ανάπτυξης προπαρασκευής υπογείων εκμεταλλεύσεων

Έργα ανάπτυξης προπαρασκευής υπογείων εκμεταλλεύσεων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων Μεταλλουργών Έργα ανάπτυξης προπαρασκευής υπογείων εκμεταλλεύσεων Ανδρέας Μπενάρδος Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός Ε.Μ.Π. Έργα προσπέλασης

Διαβάστε περισσότερα

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης.

Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Επιχάλκωση μεταλλικού αντικειμένου και συγκεκριμένα ενός μικρού ελάσματος αλουμινίου με τη μέθοδο της γαλβανοπλαστικής επιμετάλλωσης. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Γ Μαντάς Κωνσταντίνος Συντονιστής, Κατσίκης Γιώργος Γραμματέας, Καρακώστα Χρυσάνθη Γραμματέας, Μαργέλου Κατερίνα Ερευνήτρια, Κιτσικόπουλος

Ομάδα Γ Μαντάς Κωνσταντίνος Συντονιστής, Κατσίκης Γιώργος Γραμματέας, Καρακώστα Χρυσάνθη Γραμματέας, Μαργέλου Κατερίνα Ερευνήτρια, Κιτσικόπουλος Ομάδα Γ Μαντάς Κωνσταντίνος Συντονιστής, Κατσίκης Γιώργος Γραμματέας, Καρακώστα Χρυσάνθη Γραμματέας, Μαργέλου Κατερίνα Ερευνήτρια, Κιτσικόπουλος Θάνος Ερευνητής, Λαμπρυνιάδης Γιάννης - Ερευνητής Τα περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο

Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο Διαμορφώνοντας τις προτεραιότητες του Τομέα «Περιβάλλον Βιώσιμη Ανάπτυξη» στη Νέα Προγραμματική Περίοδο ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΓΓΕΤ 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 (Δρ. Α. ΓΥΠΑΚΗΣ, ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Εξοικονομήσεις Κόστους με τη χρήση της Γκάμας AddHX Προσθέτων Καυσίμων Βαρέως Μαζούτ Κατά τη λειτουργία ενός καυστήρα, υπάρχουν πολλές δαπάνες. Κάποιες από αυτές τις δαπάνες θα μπορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον!

Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Μήνυμα από τη Φουκουσίμα: Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι το μέλλον! Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μία βιώσιμη λύση για να αντικατασταθούν οι επικίνδυνοι και πανάκριβοι πυρηνικοί και ανθρακικοί

Διαβάστε περισσότερα

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία 1 2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία Ερωτήσεις Θεωρίας 6-1-1. Τι είναι η Η ηλεκτρόλυση είναι μία χημική μέθοδος διασπάσεως του νερού στα συστατικά του. 6-1-2. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ

Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης: οδηγία IPPCΗ Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει τις υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται στο πλαίσιο βιομηχανικών και γεωργικών δραστηριοτήτων υψηλού δυναμικού ρύπανσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΩΣ ΠΟΡΟΙ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΩΣ ΠΟΡΟΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΩΣ ΠΟΡΟΙ Αγγελική Καλλία Αντωνίου Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, ankallia@auth.gr 2 δισ. τόνοι αποβλήτων /χρόνο παράγονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΗΜΑΡ ΣΥΖΗΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ ΧΡΥΣΟΥ. Κατερίνα Αδάμ, MSc, PhD Επίκουρος Καθηγήτρια ΕΜΠ. Μέλος της Ομάδας Μελέτης ΜΠΕ Περάματος

Η ΔΗΜΑΡ ΣΥΖΗΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ ΧΡΥΣΟΥ. Κατερίνα Αδάμ, MSc, PhD Επίκουρος Καθηγήτρια ΕΜΠ. Μέλος της Ομάδας Μελέτης ΜΠΕ Περάματος Η ΔΗΜΑΡ ΣΥΖΗΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ ΧΡΥΣΟΥ Επίκουρος Καθηγήτρια ΕΜΠ Μέλος της Ομάδας Μελέτης ΜΠΕ Περάματος Αθήνα, 8 Δεκεμβρίου 2012 ΚΟΙΤAΣΜΑΤΑ ΧΡΥΣΟY ΣΤΗΝ ΕΛΛAΔΑ& ΕΥΡΩΠΗ Η Ελλάδα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας

2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Εκπαιδευτικά θεματικά πακέτα (ΚΙΤ) για ευρωπαϊκά θέματα Τ4Ε 2015 Η ενέργεια είναι δανεική απ τα παιδιά μας Teachers4Europe Οδηγιεσ χρησησ Το αρχείο που χρησιμοποιείτε είναι μια διαδραστική ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία :

Κύριοι Μέτοχοι, 1. Γενικά Πληροφοριακά Στοιχεία : ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ «ΒΙΟΤΡΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Α.Β.Ε.Ε.»ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΕΝΙΚΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Πηγή: Mr.Matteo Villa HAR srl. Επιµέλεια: Κων/νος I. Νάκος SHIELCO Ltd Σελίδα 1/5 O οίκος HAR srl, Ιταλίας εξειδικεύεται στον σχεδιασµό

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης εκμεταλλεύσιμων

Χάρτης εκμεταλλεύσιμων Λ ιγνιτικό Κ έντρο υτικής Μ ακεδονίας Χρήστος Δαβάκος Διευθυντής ΛΚΔΜ ΔEH A.E./ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΥΧΕΙΩΝ ΛΙΓΝΙΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Χάρτης εκμεταλλεύσιμων Λιγνιτικών Κοιτασμάτων Δυτική Μακεδονία

Διαβάστε περισσότερα

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά

Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Οικοτοξικολογικέςαναλύσεις στα νερά Αθανάσιος Κούγκολος ρ. Χηµικός µηχανικός Αναπληρωτής καθηγητής Τµήµα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδοµίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Πολυτεχνική Σχολή, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας

Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας Διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας Καθ. Κ. Κομνίτσας Τμήμα Μηχ. Ορυκτών Πόρων Πολ. Κρήτης Ημερίδα Βιώσιμη Διαχείριση Αδρανών» ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης 16 Μαΐου 2011 Οδηγία 2006/21/EC 15 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές ανάπτυξης της βιομηχανίας υλικών στην Ελλάδα

Προοπτικές ανάπτυξης της βιομηχανίας υλικών στην Ελλάδα 0. Εισαγωγή Προοπτικές ανάπτυξης της βιομηχανίας υλικών στην Ελλάδα Το θέμα που προτείνεται για μελέτη εδώ, είναι τεράστιο και δε μπορεί να αναπτυχθεί ικανοποιητικά σε μια και μόνη εργασία. Αποτελεί δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σκοποί και Στόχοι του Έργου. Χρήση Φυσικού Αερίου. Χαρακτηριστικά Σωληνώσεων. Ασφάλεια. Εκτίμηση Κόστους

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σκοποί και Στόχοι του Έργου. Χρήση Φυσικού Αερίου. Χαρακτηριστικά Σωληνώσεων. Ασφάλεια. Εκτίμηση Κόστους ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σκοποί και Στόχοι του Έργου Χρήση Φυσικού Αερίου Χαρακτηριστικά Σωληνώσεων Ασφάλεια Εκτίμηση Κόστους Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Χάρτες Διαδρομή Σωληνώσεων ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙ Α ΣΜΕ. Βόλος Παρασκευή 10 Νοεµβρίου 2006. «Σηµασία εφαρµογής του Κώδικα Αρχών Βιώσιµης Ανάπτυξης στην Ελληνική Μεταλλεία»

ΗΜΕΡΙ Α ΣΜΕ. Βόλος Παρασκευή 10 Νοεµβρίου 2006. «Σηµασία εφαρµογής του Κώδικα Αρχών Βιώσιµης Ανάπτυξης στην Ελληνική Μεταλλεία» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Μ Ε Τ Α Λ Λ Ε Υ Τ Ι Κ Ω Ν Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Σ Ε Ω Ν ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ - ΑΡΙΘ. ΠΡΩΤΟ. 3062/2002 Ο ΟΣ ΒΑΣ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ Β 10 & ΡΗΓΙΛΛΗΣ - ΑΘΗΝΑ 10674 - τηλ. 210-7215900-902-903 - fax 210-7215950

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα