ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ»"

Transcript

1 ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ» ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΡΙΝΤΑΝΗ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΑΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΑΘΗΝΑ 2011

2 1. ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βάση δεδομένων (ΒΔ) είναι μια συλλογή από συσχετιζόμενα δεδομένα δηλαδή γνωστά γεγονότα, ιδέες και πληροφορίες τα οποία μπορούν να καταγραφούν, έχουν σημασία και οργανώνονται βάσει σημασιολογικού ενδιαφέροντος των σχεδιαστών-χρηστών τους. Για παράδειγμα, τέτοια δεδομένα μπορούμε να θεωρήσουμε τα ονόματα, τους αριθμούς τηλεφώνων, τις διευθύνσεις και άλλα στοιχεία προμηθευτών ενός οργανισμού υγείας. Τα δεδομένα αυτά μπορούν να καταγραφούν σε ένα ευρετήριο ή να καταχωρηθούν ψηφιακά σε μια ηλεκτρονική ατζέντα ή να διατηρηθούν σε έναν υπολογιστή συνθέτοντας μια βάση. Μια βάση δεδομένων έχει πηγές από τις οποίες παράγονται τα δεδομένα, π.χ. διάφορα προγράμματα, χώρος εργασίας κ.α. δέχονται επιρροές από τις αλλαγές του περιβάλλοντος από τις οποίες επιβάλλεται η διαρκής ενημέρωσή τους και αφορά συγκεκριμένα άτομα- χρήστες που έχουν ο καθένας διαφορετικό συντελεστή ενδιαφέροντος για το περιεχόμενό της. Η βάση δεδομένων ενσωματώνει τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται από τα διάφορα προγράμματα ώστε αυτά να αποθηκεύονται μία μόνο φορά επιτρέποντας τη φυσική και λογική ανεξαρτησία τους, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για την αποδοτική εν συνεχεία διαχείριση των δεδομένων. Κατά συνέπεια, οι ξεχωριστές βάσεις δεδομένων στο χώρο των οργανισμών Υγείας αποτελούν αντικείμενο ενδιαφέροντος των επιστημόνων υγείας προκειμένου να διατηρούν, να διακινούν και να διαχειρίζονται δεδομένα για την εξαγωγή πληροφοριών και γνώσεων κατάλληλου επιπέδου για τη λήψη διοικητικών, οικονομικών, κλινικών και ερευνητικών αποφάσεων. 1.2 ΣΥΣΤΗΜΑ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ένα σύστημα Βάσης Δεδομένων (ΣΒΔ) αποτελείται από τέσσερις συνιστώσες: Δεδομένα Υλικό Λογισμικό Χρήστες Ειδικότερα: Μία βάση δεδομένων ακόμα μπορούμε εννοιολογικά να την προσεγγίσουμε φέρνοντας στο μυαλό τον κλασσικό επαγγελματικό χαρτοφύλακα.ο χαρτοφύλακας αποτελείται από χωρίσματα που κατανέμουν το εσωτερικό του σε ενότητες. Σε κάθε ενότητα μπορούμε να φανταστούμε ότι περιέχεται ένας αριθμός φακέλων. Κάθε φάκελος περιέχει τελικά πολλά έγγραφα, με λιγότερα ή περισσότερα γράμματα (κείμενο). Αντίστοιχα η ΒΔ μπορεί να παρομοιαστεί με τον χαρτοφύλακα. Περιέχει δεδομένα (γράμματα). Τα δεδομένα της ΒΔ είναι οργανωμένα σε αρχεία (ενότητες χαρτοφύλακα). Το αρχείο χαρακτηρίζεται από ένα συγκεκριμένο όνομα: Πχ το αρχείο «ασθενών» του νοσοκομείου. Κάθε αρχείο είναι επίσης χωρισμένο σε μικρές ενότητες, τις εγγραφές (records). Οι εγγραφές μοιάζουν με τα έγγραφα που περιέχει κάθε φάκελος του χαρτοφύλακα. Στο προηγούμενο παράδειγμα, κάθε ασθενής είναι μία εγγραφή του αρχείου ασθενών, της ΒΔ του Νοσοκομείου. Σχήμα 1 Απεικόνιση του περιεχομένου μιας Βάσης Δεδομένων 2

3 Τα δεδομένα στο σύστημα ΒΔ είναι στοιχεία ενοποιημένα, ολοκληρωμένα (integrated) και διαμοιραζόμενα (data sharing) ή κοινόχρηστα. Δηλαδή για κάθε σύστημα η βάση δεδομένων πρέπει να αποτελεί μια συνένωση συνήθως πολλών αρχείων δεδομένων ξεχωριστών μεταξύ τους ενώ έχουν εξαλειφθεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό οι επαναλήψεις-πλεονασμοί των δεδομένων μεταξύ των αρχείων. Επίσης τα μεμονωμένα στοιχεία δεδομένων της ΒΔ μπορούν να τα μοιράζονται πολλοί διαφορετικοί χρήστες καθώς όλοι μπορούν να έχουν πρόσβαση στο ίδιο στοιχείο δεδομένων την ίδια στιγμή (ταυτόχρονη προσπέλαση) και για διαφορετικό σκοπό, αίτιο που αποτελεί την ανάγκη ανάπτυξης συστήματος ΒΔ.. Επίσης σημειώνουμε τον όρο «μεταδεδομένα» όπου ο ορισμός ή η περιγραφή της βάσης αποθηκεύεται σε κατάλογο/ λεξικό δεδομένων του συστήματος. Όσον αφορά στο υλικό, οι ΒΔ συνηθέστερα αποθηκεύονται σε δευτερεύουσες μνήμες όπως σε σκληρούς δίσκους (Hard Disks) ή συστοιχίες σκληρών δίσκων όπου υπάρχει η δυνατότητα τυχαίας προσπέλασης (random access) και ασφαλής μακρόχρονη αποθήκευση. Επιπλέον, ανάλογα με τα απαιτούμενα κριτήρια που αφορούν στην ταχύτητα, το μέγεθος το κόστος και την αξιοπιστία της περιφερειακής αποθήκευσης επιπλέον χρησιμοποιούμενα μέσα είναι: οι οπτικοί δίσκοι, οι μαγνητικές ταινίες, οι μνήμες flash (EEPROM-USB) κ.α.. Για να λειτουργήσει κάθε ΣΒΔ απαραίτητη προυπόθεση είναι η ύπαρξη αναγκαίου λογισμικού που είναι το Σύστημα Διαχείρισης Βάσης δεδομένων (ΣΔΒΔ), και στο οποίο συνδέονται τα προγράμματα εφαρμογών, τα βοηθητικά προγράμματα, οι γεννήτριες εφαρμογών, οι γεννήτριες εκτυπώσεων κ.α. Το κύριο πλεονέκτημα όπως θα δούμε και στη συνέχεια του ΣΔΒΔ, είναι ότι επιτρέπει στους χρήστες να διαχειρίζονται τις πληροφορίες χωρίς να απασχολούνται καθόλου για τον τρόπο φύλαξής τους στα αποθηκευτικά μέσα (π.χ. δίσκους). Αυτό καλείται «φυσική ανεξαρτησία των δεδομένων». Με την έννοια αυτή το ΣΔΒΔ λειτουργεί ως μεταφραστής που δέχεται ως είσοδο αυτό που επιθυμεί ο χρήστης και δίνει ως αποτέλεσμα το πώς θα ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του. Ως λογική ανεξαρτησία των δεδομένων νοείται η δυνατότητα αλλαγών των δεδομένων (προσθήκες, διαγραφές, τροποποιήσεις), χωρίς να μεταβληθεί το εννοιολογικό τους σχήμα. 1.3 Χρήστες Σχήμα 2 Περιβάλλον Συστήματος Βάσης Δεδομένων Οι χρήστες μιας βάσης δεδομένων μπορεί να είναι προγραμματιστές εφαρμογών είτε χειριστές με λίγες γνώσεις προγραμματισμού και κάθε χρήστης έχει τη δυνατότητα να χειριστεί μια περιοχή εργασίας όπου τοποθετούνται όλα τα δεδομένα επικοινωνίας του με τη βάση δεδομένων. Τα δεδομένα μιας ΒΔ μπορεί να παρουσιάζονται με διαφορετικό τρόπο σε διαφορετικούς χρήστες. Αναλυτικότερα διακρίνουμε τους παρακάτω τύπους χρηστών: Α) Τελικοί Χρήστες. Είναι τα άτομα που χρησιμοποιούν μια βάση δεδομένων στο χώρο εργασίας τους (π.χ. σε ένα νοσοκομείο, διοικητικοί, υπάλληλοι, ιατροί, νοσηλευτές, εργαστηριακοί τεχνολόγοι, προσωπικό φαρμακείου κ.α). Οι χρήστες γενικά αντλούν πληροφορίες από την ΒΔ, την χειρίζονται αναλόγως των ενδιαφερόντων τους και την ενημερώνουν με νέα στοιχεία όπου απαιτείται. Οι απλοί χειριστές δεν συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Για παράδειγμα, οι υπάλληλοι του Γραφείου Κινήσεως ως 3

4 απλοί χειριστές δεν αποφασίζουν για την έκδοση εξιτηρίου αλλά εκτελούν την απόφαση της Κλινικής και καταχωρούν τη νέα εισαγωγή ενώ οι ίδιοι υπάλληλοι ως τελικοί χρήστες προβαίνουν στην ολοκληρωμένη τιμολόγηση των παρεχομένων ιατρικών υπηρεσιών των ασθενών. Β) Αναλυτές Συστημάτων και Προγραμματιστές. Ο χρήστες αυτοί προσδιορίζουν τις απαιτήσεις των τελικών χρηστών και αναπτύσσουν προδιαγραφές για ορισμένες δοσοληψίες που καλύπτουν τις απαιτήσεις αυτές. γ) Οι προγραμματιστές εφαρμογών υλοποιούν τις προδιαγραφές των τυποποιημένων συναλλαγών σε προγράμματα τα οποία εν συνεχεία ελέγχουν διορθώνουν, τεκμηριώνουν και συντηρούν. Δ) Σχεδιαστές Βάσεων Δεδομένων. Είναι υπεύθυνοι να προσδιορίσουν τα δεδομένα που θα αποθηκευτούν στη ΒΔ και να επιλέξουν τις κατάλληλες δομές για την αναπαράσταση και αποθήκευση αυτών των δεδομένων. Ε) Διαχειριστές. Είναι τα άτομα που έχουν την ευθύνη της εξουσιοδότησης στην προσπέλαση μιας βάσης δεδομένων του συντονισμού και της παρακολούθησης της χρήσης της καθώς και της απόκτησης πόρων υλικού και λογισμικού σύμφωνα με τις απαιτούμενες ανάγκες. Μπορούν να διακριθούν επίσης σε : Υπεύθυνους Διαχείρισης Βάσης Υπεύθυνους Διαχείρισης Δεδομένων Στην πρώτη περίπτωση από τους εν λόγω χρήστες παρέχεται η απαιτούμενη τεχνική υποστήριξη και κατέχουν την ευθύνη της αποδοτικής λειτουργίας του συστήματος. Από τους υπευθύνους διαχείρισης δεδομένων λαμβάνονται αποφάσεις στρατηγικής /πολιτικής σε σχέση με τα δεδομένα της επιχείρησης ενώ δεν είναι απαραίτητο να είναι τεχνικός αλλά πρέπει να βρίσκεται σε ανώτερο διοικητικό επίπεδο. Επομένως, το Σύστημα Διαχείρισης Βάσης δεδομένων -ΣΔΒΔ (Data Base Management System DBMS) είναι το απαραίτητο λογισμικό για τη δημιουργία, λειτουργία και συντήρηση μιας Βάσης Δεδομένων καθώς αποτελεί το σύστημα επικοινωνίας-αλληλεπίδρασης ή διεπαφής (interface) μεταξύ του προγραμματιστή ή του χρήστη και του υλικού των μέσων αποθήκευσης ώστε η ΒΔ να μπορεί να είναι εύχρηστη με πλήρη ελεγχόμενο τρόπο ενώ επίσης διευκολύνει τις διαδικασίες ορισμού, κατασκευής και χειρισμού της βάσης για πολλαπλές εφαρμογές. Σε κάθε ΣΔΒΔ στον ορισμό της Βάσης περιλαμβάνονται οι προδιαγραφές των τύπων, των δομών και των περιορισμών των δεδομένων που αποθηκεύονται σε αυτή ενώ ο χειρισμός της περιλαμβάνει λειτουργίες όπως υποβολή ερωτήσεων για ανάκτηση συγκεκριμένων δεδομένων, ενημέρωση της βάσης με όποιες αλλαγές ή νέα στοιχεία και δημιουργία αναφορών (reports) που προκύπτουν από την απεικόνιση ή τους συσχετισμούς των δεδομένων. Επίσης το ΣΔΒΔ καλύπτει αποτελεσματικά τα εμπόδια των κλασσικών συστημάτων επεξεργασίας αρχείων με τις γλώσσες προγραμματισμού 3ης γενιάς (Pascal, Cobol, κ.α) όπου συνέβαιναν τα εξής: Έλλειψη συντονισμού μεταξύ των αρχείων τα οποία δημιουργούνταν μεμονωμένα χωρίς συμβατότητα ή κοινά πρότυπα. Εξάρτηση των αρχείων από τη γλώσσα προγραμματισμού και το ίδιο το πρόγραμμα. Συχνές επαναλήψεις των δεδομένων καθώς τα αρχεία δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ταυτόχρονα από διαφορετικά προγράμματα και χρήστες έστω και εάν διέθεταν πληροφορίες που ήταν κοινές και ενδιέφεραν πολλαπλούς χρήστες. Δεν υπήρχε δυνατότητα προσπέλασης των δεδομένων ταυτόχρονα από πολλούς χρήστες και με διαφορετικούς τρόπους (διαδρόμους προσπέλασης). Συγκεντρωτικά, τα οφέλη-πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρήσης των Συστημάτων Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων είναι τα εξής: 1.4 ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ -ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΣΕΙΣ Οφέλη-Πλεονεκτήματα των Συστημάτων Διαχείρισης Βάσης Δεδομένων. 1. Οργάνωση και διαχείριση μεγάλου αριθμού δεδομένων 2. Ευκολία στην αναζήτηση, ανάκτηση και διαχείριση των πληροφοριών σε όλο τον Οργανισμό ή την επιχείρηση. 3. Αναπαράσταση ενός τυποποιημένου υποδείγματος μέρους του αληθινού κόσμου που είναι υπό μελέτη 4. Έλεγχος Πλεονασμού και διπλοτύπων (περιττές ή πανομοιότυπες πληροφορίες) με αποτέλεσμα εξοικονόμηση χώρου αποθήκευσης και χρόνου ανάκτησης. Ταυτόχρονα βεβαιότητα ότι δεν υπάρχει ασυνέπεια μεταξύ των διαφόρων αρχείων όταν για κάθε μεταβολή γίνεται ταυτόχρονη ενημέρωση των υπολοίπων αρχείων. 4

5 5. Καλύτερη συντήρηση και έλεγχος της ορθότητας των δεδομένων δηλαδή κάθε δεδομένο είναι σωστά καταχωρημένο στη βάση δεδομένων. Έτσι ο διαχειριστής της βάσης μπορεί να εισάγει τους αναγκαίους αυτοματοποιημένους ελέγχους ώστε να μειώνεται κατά το δυνατόν η πιθανότητα λανθασμένων καταχωρήσεων στις εφαρμογές. 6. Ασφαλή μόνιμη αποθήκευση των Δεδομένων. Σε ένα ΣΔΒΔ καθίσταται αρκετά εύκολη η ανάπτυξη μηχανισμών ασφαλείας και η ανίχνευση εναλλακτικών τρόπων με τους οποίους οι χρήστες μπορούν να προσπελάσουν τα δεδομένα. 7. Διαθεσιμότητα των δεδομένων σε πολλούς χρήστες (κοινοκτημοσύνη) ανάλογα με το δικαίωμα προσπέλασης (αρμοδιότητα-εξουσιοδότηση) 8. Εύκολη ανάπτυξη νέων εφαρμογών καθώς οι όποιες νέες εφαρμογές χρησιμοποιούν την ίδια βάση δεδομένων και τους ίδιους μηχανισμούς ελέγχου και ασφάλειας και έτσι εξοικονομείται ιδιαίτερα σημαντικός χρόνος για την δημιουργία νέων αρχείων. 9. Συνέπεια αυτού είναι η ανεξαρτησία των δεδομένων από τα προγράμματα, δίνεται δηλαδή η δυνατότητα για αλλαγή στο λογικό σχεδιασμό της βάσης χωρίς να αλλάξει η εικόνα του χρήστη ή του προγραμματιστή για τα δεδομένα που ήδη υπάρχουν στη βάση δεδομένων (λογική ανεξαρτησία). Δηλαδή, τα προγράμματα εφαρμογών (προσπέλαση βάσης κ.α) δεν ενσωματώνουν τη δομή των αρχείων δεδομένων που αποθηκεύονται ξεχωριστά στον κατάλογο του ΣΔΒΔ και επιτρέπουν την ανεξαρτησία των προγραμμάτων δεδομένων και επομένως οι όποιες αλλαγές στα αρχεία δεν απαιτούν αλλαγές και στα προγράμματα. Έτσι εύκολα προσαρμόζεται το ΣΔΒΔ για να καλύψει τις μεταβαλλόμενες ανάγκες του οργανισμού ή της επιχείρησης σε νέες πληροφορίες και απαιτήσεις. 10. Παρέχεται επίσης η δυνατότητα τα χειριστούμε τα δεδομένα και τις δομές τους στις συσκευές και στα διάφορα αποθηκευτικά μέσα χωρίς να αλλάξουμε τη λογική εικόνα του χρήστη ή του προγραμματιστή στο επίπεδο εφαρμογών (φυσική ανεξαρτησία δεδομένων) Μειονεκτήματα των Συστημάτων Διαχείρισης Βάσης Δεδομένων. 1. Τα μειονεκτήματα των ΣΔΒΔ έγκειται κυρίως στους περιορισμούς ορθότητας που πρέπει να ισχύουν για τα δεδομένα. Ο απλούστερος τρόπος περιορισμού ορθότητας συνίσταται στον προσδιορισμό ενός τύπου δεδομένων για κάθε στοιχείο δεδομένων. Τους περιορισμούς αυτούς επιβάλει το ΣΔΒΔ αυτόματα όπως και τους περιορισμούς στην προσπέλαση στα στοιχεία της ΒΔ. Ο έλεγχος της προσπέλασης στα στοιχεία της ΒΔ δεν μπορεί φυσικά να αποτελεί μειονέκτημα καθώς τελικά εξασφαλίζει την ακεραιότητα και τον χαρακτήρα των στοιχείων της ΒΔ. 2. Υπάρχει κόστος για τον σχεδιασμό και την συντήρηση ενός Συστήματος Διαχείρισης βάσης Δεδομένων καθώς και για την εκπαίδευση των χρηστών της, το ύψος του οποίου εξαρτάται από την πολυπλοκότητα, το εύρος και την χρηστικότητα των εφαρμογών. 3. Είναι εξαιρετικά σημαντικός και επίπονος τις περισσότερες φορές ο αρχικός σχεδιασμός της ΒΔ ιδιαίτερα όταν αφορά έναν πολύπλοκο οργανισμό ή επιχείρηση. 4. Τα ΣΔΒΔ που προμηθεύονται οι οργανισμοί ή οι επιχειρήσεις δεν είναι πάντα τα πλέον κατάλληλα δηλαδή δεν ανταποκρίνονται πάντα στα αναγκαία τεχνικά χαρακτηριστικά που οφείλουν να έχουν ώστε να παρέχουν στους χρήστες τους ευελιξία και ικανή κάλυψη των αναγκών τους τόσο του παρόντος όσο και του μέλλοντος (δυνατότητα επέκτασης εφαρμογών κ.τ.λ.). Έτσι η ανάλυση κόστους οφέλους δεν είναι πάντα θετική προς το όφελος της επιχείρησης ή του οργανισμού στην περίπτωση ιδίως που δεν έχει προηγηθεί λεπτομερής σχεδιασμός και επιλογή της βέλτιστης λύσης εξοπλισμού από κατάλληλο εξειδικευμένο προσωπικό. 5. Ορισμένες φορές δεν γίνεται χρήση κάποιων λειτουργιών του ΣΔΒΔ είτε λόγω ανεπαρκούς εκπαίδευσης των χρηστών είτε αδυναμίας του συστήματος να ανταποκριθεί στις ανάγκες του περιβάλλοντος για το οποίο έχει δημιουργηθεί. Οι διάφορες επιχειρήσεις και οργανισμοί χρησιμοποιούν τα ΣΔΒΔ ως εργαλεία για την αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη λειτουργία διοίκηση και προγραμματισμό τους. Οι οργανισμοί επιδιώκουν από τη χρήση τους βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας, ταχύτερη εξυπηρέτηση του πελάτη, ορθολογικότερες διοικητικές αποφάσεις κ.α. Για τον σκοπό αυτό λειτουργούν σήμερα διεθνώς ένας μεγάλος αριθμός ΣΔΒΔ και δαπανώνται μεγάλα ποσά για την ανάπτυξη και λειτουργία τους. Ορισμένα από τα πιο εμπορικά ΣΔΒΔ που υπάρχουν διαθέσιμα είναι η ORACLE, SYBASE, INGRES, ACCESS, SQL κ.α. Η κατανόηση της αρχιτεκτονικής των συστημάτων αυτών βοηθά εκτός των άλλων και στην αξιολόγησή τους. 5

6 1.5. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ-ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΣΔΒΔ Τα βασικότερα πλεονεκτήματα των ΣΔΒΔ υπερισχύουν των μειονεκτημάτων που αναφέρθηκαν με αποτέλεσμα η χρήση τους να έχει επιβληθεί ώστε να κατευθύνουν και την αρχιτεκτονική τους προκειμένου να δημιουργηθεί ένα λειτουργικό περιβάλλον σχεδιασμού βάσεων δεδομένων όπως αυτό που προτάθηκε από την επιτροπή ANSI SPARC. Σύμφωνα με την αρχιτεκτονική αυτή διακρίνουμε τρία επίπεδα δομής των ΣΔΒΔ, το λογικό ( logical), το εξωτερικό ( external) και το εσωτερικό ( internal). Αναλυτικότερα: Το λογικό ή εννοιολογικό επίπεδο είναι η εικόνα της βάσης δεδομένων όπως τη βλέπει ο χρήστης δηλαδή αποτελεί το ενδιάμεσο επίπεδο ή Λογικό Σχήμα μεταξύ των χρηστών και της πραγματικής οργάνωσης των δεδομένων στα φυσικά μέσα αποθήκευσης. Συνηθέστερα, το επίπεδο αυτό αντανακλά το μοντέλο του οργανισμού με το σύνολο των πληροφοριών που ενδιαφέρουν τους χρήστες καθώς και τις συσχετίσεις αυτών των πληροφοριών και η υλοποίησή του είναι από τα πλέον σημαντικά βήματα για τη δημιουργία του ΣΔΒΔ.. Το λογικό σχήμα ορίζεται με τη χρήση μιας κατάλληλης γλώσσας, της γλώσσας ορισμού δεδομένων η οποία αποτελεί υπογλώσσα του ΣΔΒΔ (Data Definition Language-DDL). Το εξωτερικό επίπεδο είναι το τμήμα του λογικού σχήματος που σχετίζεται με την κάθε επιμέρους εφαρμογή που ενδιαφέρει τους χρήστες. Συνήθως για λόγους απλούστευσης, ασφάλειας και χρηστικότητας οι χρήστες δεν επικοινωνούν με όλο το λογικό σχήμα αλλά με λογικά υποσχήματα -υποσύνολα του προηγούμενου τα οποία τους αφορούν αμεσότερα, ο αριθμός των οποίων εξαρτάται από τον αριθμό των ξεχωριστών εφαρμογών. Επίσης, ένα υποσχήμα μπορεί να το μοιράζονται περισσότερο από μία εφαρμογές. Στο νοσοκομειακό περιβάλλον για παράδειγμα, ο υπεύθυνος Φαρμακείου ασχολείται με ένα σύνολο εγγραφών που περιέχουν μεταξύ άλλων την παραγγελία και την ποσότητα φαρμάκων που έχουν ζητηθεί από τα κλινικά τμήματα σε ορισμένη χρονική περίοδο ανά ασθενή καθώς και το σχετικό κόστος αλλά δεν έχει πρόσβαση στις πληροφορίες που σχετίζονται με άλλα κέντρα κόστους π.χ. διατροφή, νοσηλευτικό υλικό. Η επικοινωνία με το σύστημα μπορεί να γίνει : Α) είτε με χρήση ειδικής φιλοξενούσας γλώσσας (Host language) σε συνδυασμό με τις συνήθεις γλώσσες προγραμματισμού 3ης γενιάς ( C, Pascal κ.α.), Β) είτε με αποκλειστική χρήση μιας ειδικής γλώσσας που επιτρέπει την επικοινωνία με τη βάση δεδομένων και δεν απαιτεί πολύπλοκες γνώσεις προγραμματισμού (Γλώσσα ερωταποκρίσεων-query Language). Ειδικότερα, ανάλογα με την ηλικία ή τη γενιά του Συστήματος Βάσης Δεδομένων, η διεπαφή του χρήστη μπορεί να έχει διαφορετικές μορφές, δηλαδή όπως αναφέραμε μπορεί να είναι μια απλή διεπαφή εντολών προγραμματισμού, να χρησιμοποιεί μενού επιλογών, να απαιτεί τη χρήση μιας δομημένης γλώσσας ερωταποκρίσεων (π.χ. SQL) ή να παρέχει ένα γραφικό περιβάλλον εργασίας όπως π.χ. τα Windows. Το εσωτερικό ή φυσικό επίπεδο της ΒΔ αφορά στα φυσικά αρχεία του υπολογιστή όπου διατηρούνται τα δεδομένα της βάσης. Το εσωτερικό σχήμα της ΒΔ αφορά επίσης στον τρόπο με τον οποίο τα δεδομένα δομούνται και αποθηκεύονται στις συσκευές και τα φυσικά μέσα αποθήκευσης όπως οι μαγνητικοί δίσκοι, ενώ η απαιτούμενη πληροφορία προέρχεται από το λογικό σχήμα και από το εξωτερικό επίπεδο των εφαρμογών. Στο εσωτερικό επίπεδο διατηρούνται τα δεδομένα της βάσης ενώ στα λοιπά επίπεδα βρίσκεται μόνο η περιγραφή της. Οι ορισμοί των εσωτερικών τύπων εγγραφών, φυσικών και αποθηκευτικών δομών κ.α γίνεται με τη χρήση κατάλληλης υπογλώσσας του ΣΔΒΔ της γλώσσας ορισμού αποθήκευσης δεδομένων (Data Storage Definition Language-DSDL). Σε παλαιότερες βάσεις δεδομένων υπήρχαν αρχεία σταθερού μήκους, σταθερής θέσης και πεδία δεδομένων μεταβλητού μήκους. Έτσι για μία νέα έκδοση εάν το σύστημα κωδικοποίησης αύξανε τον αριθμό των χαρακτήρων αυτό μπορούσε να έχει σημαντικές και δαπανηρές συνέπειες για τα χρησιμοποιούμενα συστήματα. Τα νεώτερα συστήματα δεν έχουν τέτοιους περιορισμούς. Οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι δομές των βάσεων δεδομένων επηρεάζουν τις αρχιτεκτονικές και τη λειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων κυρίως όσον αφορά στην ανάκτηση και στη χρήση δεδομένων, ενισχύοντας σημαντικά τη δυνατότητα του χρήστη να ανακτά και να επεξεργάζεται τα επιθυμητά δεδομένα. 6

7 ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΧΡΗΣΤΕΣ ( π.χ. ΙΑΤΡΟΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ κ.α.) ΛΟΓΙΚΟ Ή ΙΔΕΑΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΙΔΕΑΤΟ ΣΧΗΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΣΧΗΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Σχήμα 3. Δομή των Συστημάτων Διαχείρισης Δεδομένων 1.6 ΛΕΞΙΚΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Οι ορισμοί των δεδομένων και τα χαρακτηριστικά τους (χρήση, φυσική αναπαράσταση, κάτοχοςδιαχειριστής, ασφάλεια και δικαιώματα προσβασιμότητας κ.α) τηρούνται σε αρχείο που καλείται Λεξικό Δεδομένων το οποίο αποτελεί βασικό συστατικό του Συστήματος Διαχείρισης Βάσης Δεδομένων καθώς το συνδέει με όλες τις εφαρμογές. Το αρχείο αυτό διακρίνεται και σε λεξικό στοιχείων δεδομένων, λεξικό διαδικασιών και λεξικό ανάπτυξης. Ουσιαστικά πρόκειται για έναν κατάλογο όλων των διαφορετικών οντοτήτων και γνωρισμάτων, τύπους εγγραφών, χαρακτηριστικών και εξουσιοδοτήσεων με επεξηγήσεις σε όρους κατανοητούς από το χρήστη ώστε να επιτυγχάνεται ο πλήρης έλεγχος και η τεκμηρίωση της βάσης δεδομένων (υποσχήμα, φυσικούς πόρους, χρήστες, προγράμματα εφαρμογών). Το λεξικό δεδομένων διατηρεί και παρέχει μεταδεδομένα δηλαδή πληροφορίες σχετικά με την ίδια τη βάση δεδομένων. Συνοπτικά, ένα στοιχείο δεδομένων μπορεί να περιγραφεί μέσα από μια σειρά μετα- στοιχείων δεδομένων ως εξής: 1. Όνομα 2. Περιγραφή 3. Συνώνυμα και ομώνυμα 4. Τύπος δεδομένων (π.χ. text, string, κ.α) 5. Μήκος δεδομένων (χαρακτήρων ή ψηφίων) 6. Φυσικό ισοδύναμο 7. Λογικό ισοδύναμο 8. Τύποι λογικών εγγραφών 9. Εφαρμογές 10. Προγράμματα 11. Έγκυρα διαστήματα τιμών 12. Έγκυρες πράξεις στις τιμές 13. Επίπεδα προσπελασιμότητας 14. Δικαιώματα και εξουσιοδοτήσεις 15. Οργάνωση κωδικοποίησης Τα μεταδεδομένα μας επιτρέπουν μεγαλύτερη χρήση των δεδομένων που συλλέγονται στο λειτουργικό επίπεδο και μπορούν να χρησιμοποιηθούη για την ανάλυση δεδομένων και τις μεταξύ τους σχέσεις. Αυτό 7

8 έχει ιδιαίτερη σημασία στην έρευνα και στην ερμηνεία της ανάλυσης δεδομένων. Τα συνενωμένα δεδομένα μεταδίδονται ηλεκτρονικά εξαλείφοντας την ανάγκη μετεγγραφής τους σε άλλα συστήματα βάσει προτύπων μηνυμάτων και πρωτοκόλλων. Για παράδειγμα εξυπηρετούν τη μεταφορά κλινικών πληροφοριών από ένα νοσοκομείο σε ένα άλλο, από ένα ασφαλιστικό οργανισμό σε άλλο, από έναν προμηθευτή σε έναν άλλον, κ.α. Επιτρέπεται με αυτόν τον τρόπο η δημιουργία μεγάλων βάσεων δεδομένων που μπορούν να υποστηρίξουν πολιτικές ανάλυσης και ανάπτυξης με τη χρήση κατάλληλων δεικτών στους οργανισμούς υγείας (John Mantas, Arie Hasman, 2007). 1.7 ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΗ ΒΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Στην περίπτωση που τα δεδομένα μιας βάσης είναι κατανεμημένα σε διάφορες θέσεις σε ένα δίκτυο υπολογιστών μιλάμε για κατανεμημένη βάση δεδομένων. Τότε μπορούμε να αναπτύξουμε τοπικές εφαρμογές προγραμμάτων στις θέσεις αυτές όπου κάθε μία συμμετέχει τουλάχιστον και σε μία κατανεμημένη εφαρμογή (π.χ. οι υπολογιστές του λογιστηρίου μιας νοσηλευτικής μονάδος συμμετέχουν σε μία τοπική εφαρμογή που μπορεί να τρέχει σε συγκεκριμένες θέσεις αυτοτελώς αλλά παράλληλα το λογιστήριο συμμετέχει και σε λοιπές εφαρμογές όπως φαρμακείο, προμήθειες, μισθοδοσία κ.α ενός ολοκληρωμένου Πληροφοριακού συστήματος Υγείας). Προϋπόθεση συμμετοχής στην κατανεμημένη βάση είναι η δυνατότητα προσπέλασης της τοπικής θέσεως στο σύστημα επικοινωνίας (πρωτόκολλα) του δικτύου. Στο αντίστοιχο σύστημα διαχείρισης κατανεμημένων βάσεων δεδομένων οι επεξεργαστές συνδέονται σε δίκτυο με ανεξάρτητους κόμβους καθένας από τους οποίους μπορεί άμεσα να προσπελάσει ένα τμήμα μόνο της βάσης και έμμεσα τα υπόλοιπα τμήματα της βάσης κατόπιν εξουδιοδότησης. Τα στοιχεία που αποτελούν το λογισμικό σύστημα διαχείρισης είναι τα εξής: 1. Σύστημα διαχείρισης της τοπικής βάσης 2. Λεξικό δεδομένων με μεταστοιχεία της κατανομής των δεδομένων στο δίκτυο 3. Σύστημα Επικοινωνίας δεδομένων 4. Σύστημα διαχείρισης της κατανεμημένης βάσης 1.8. ΜΟΝΤΕΛΑ- ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Στη βιβλιογραφία αναφέρονται τέσσερα βασικά οργανωτικά σχήματα ή μοντέλα δεδομένων προκειμένου τα δεδομένα να είναι διαχειρίσιμα από τα υπάρχοντα υπολογιστικά συστήματα: Ιεραρχικό Μοντέλο Δικτυακό Μοντέλο Αντικειμενοστραφές Μοντέλο Σχεσιακό Μοντέλο Στην πραγματικότητα συνήθως υλοποιούνται συνδυασμοί των μοντέλων αυτών, ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε υλοποίησης. Σταδιακά τα μοντέλα γίνονται όλο και πιο σύνθετα γεγονός που μειώνει τη χρησιμότητά τους για γενικούς σκοπούς Σχεσιακό Μοντέλο Στηρίζεται στην λογική των Διαγραμμάτων Οντοτήτων Συσχετίσεων. Ειδικότερα: Ως Οντότητα ορίζεται οποιοδήποτε στοιχείο του πραγματικού περιβάλλοντος με αυτόνομη πραγματική ή θεωρητική υπόσταση. (π.χ ασθενής (φυσική οντότητα), νοσοκομείο (νομική οντότητα). Κάθε οντότητα έχει ένα σύνολο από χαρακτηριστικά που την περιγράφουν. Τα χαρακτηριστικά αυτά συνήθως έχουν απλές τιμές που δεν μπορούν να διασπαστούν σε μικρότερες μονάδες. Αυτά τα χαρακτηριστικά ονομάζονται απλά ή ατομικά (atomic attributes) πεδία. Παράδειγμα τέτοιου πεδίου για την οντότητα «Ασθενής», είναι η «Ηλικία Γέννησης» ενώ για την οντότητα «Νοσοκομείο», ο αριθμός των διαθέσιμων κλινών. Όταν ένα χαρακτηριστικό μπορεί να διασπαστεί σε ένα πλήθος επιμέρους πεδίων, τότε ονομάζεται σύνθετο (complex attribute). Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύνθετου πεδίου αποτελεί π.χ «Εξέταση Αίματος». Αν ένα χαρακτηριστικό μίας συγκεκριμένης οντότητας μπορεί να πάρει πολλαπλές τιμές, τότε το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό ονομάζεται πολλαπλής τιμής (multi-valued attribute). Τέτοιο χαρακτηριστικό αποτελούν τα διαγνωστικά τεστ. Αντίθετα, τα χαρακτηριστικά που μπορεί για μία συγκεκριμένη οντότητα να έχουν μόνο μία τιμή, ονομάζονται απλής τιμής (single-valued attribute). Τέτοιο χαρακτηριστικό είναι η ηλικία 8

9 γέννησης. Το χαρακτηριστικό ή τα χαρακτηριστικά που είναι μοναδικά για κάθε οντότητα, και την χαρακτηρίζουν απόλυτα, ονομάζονται κλειδί (key attribute) π.χ. στην οντότητα Ασθενής το χαρακτηριστικό αριθμός ταυτότητας ή αριθμός μητρώου κοινωνικής ασφάλισης Συσχέτιση Η σχέση ή συσχέτιση (relationship, relation) ανάμεσα σε οντότητες καθορίζει ένα σύνολο από συσχετισμούς ανάμεσα σε εγγραφές αυτών των οντοτήτων. Η σχέση μπορεί να έχει χαρακτηριστικά, ακριβώς όπως και η οντότητα. Ο βαθμός (degree) μίας σχέσης, εκφράζει τον αριθμό των οντοτήτων που συμμετέχουν σε αυτή. Σε κάθε συσχέτιση, κάθε οντότητα παίζει έναν συγκεκριμένο ρόλο. Η πολλαπλότητα (cardinality) ενός τύπου συσχέτισης, καθορίζει το πλήθος των στιγμιότυπων αυτού του τύπου συσχέτισης, στον οποίο μία οντότητα μπορεί να συμμετάσχει. Ανάλογα με την πολλαπλότητα της συσχέτισης, υπάρχουν οι ακόλουθες κατηγορίες συσχετίσεων: Σχέσεις 1 : 1 (π.χ. ασθενείς-αριθμός μητρώου) Σχέσεις 1 : Ν (γιατρός-ασθενείς) Σχέσεις Ν : Μ (ασθενείς-εργαστήρια) Ανάλογα δε με τον τρόπο συμμετοχής μίας οντότητας σε μία συσχέτιση, η συμμετοχή μπορεί να χαρακτηριστεί ολική ή μερική (total or partial participation). Ως ολική θεωρείται μία η συμμετοχή μίας οντότητας, όταν η ύπαρξή της εξαρτάται από την συμμετοχή σε αυτή την συσχέτιση. Αντίθετα μερική χαρακτηρίζεται η συμμετοχή σε μία συσχέτιση που δεν καθορίζει την ύπαρξη ή μη της συμμετέχουσας οντότητας. 1.9 ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Οι διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις της αγοράς για διαχείριση μεγάλου όγκου αρχείων, δεδομένων, συνθετότερες μορφές αποθήκευσης και επεξεργασίας δεδομένων, μεγαλύτερη ταχύτητα προσπέλασης και μείωση του χρόνου επεξεργασίας-απόκρισης, οδήγησαν στις αρχές της δεκαετίας του 1980 στην εμφάνιση των πρώτων Σχεσιακών Συστημάτων Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων-Relational Data Base Management System-RDBMS. Η ταχύτητα εξάπλωσής των RDBMS οφείλεται: στην απλή μαθηματική θεωρία στην οποία βασίζονται στην ευκολία αναπαράστασης του φυσικού κόσμου (Οντότητα-Σχέση) στην αποδέσμευση του χρήστη από τα όποια κατασκευαστικά χαρακτηριστικά του υλικού και στην αποδέσμευση των προγραμμάτων από τη φυσική οργάνωση των δεδομένων (αρχεία, δείκτες κ.τ.λ). Το σχεσιακό μοντέλο παριστάνει τη βάση δεδομένων ως μια συλλογή από σχέσεις. Όταν μια σχέση παριστάνεται σαν ένας πίνακας τιμών, κάθε γραμμή στον πίνακα παριστάνει μια συλλογή από τιμές δεδομένων που σχετίζονται όπως και η εγγραφή. Οι τιμές αυτές αναπαριστούν εικόνες που περιγράφουν μία οντότητα ή σχέση του πραγματικού κόσμου. Στην ορολογία του σχεσιακού μοντέλου μία γραμμή λέγεται πλειάδα ή εγγραφή (record), η επικεφαλίδα μιας στήλης λέγεται γνώρισμα (ιδιότητα ή χαρακτηριστικόattributes, fields) και ολόκληρος ο πίνακας αναπαριστά μία σχέση. Η γραφική αναπαράσταση οντοτήτων και συσχετίσεων σε μια Σχεσιακή ΒΔ είναι σημαντική και περιλαμβάνει μια συλλογή από πίνακες-σχέσεις που αποτελούνται από γραμμές και στήλες και διακρίνονται με το όνομά τους. Το σύνολο των ονομάτων των πινάκων της ΒΔ αποτελούν το εννοιολογικό ή λογικό σχήμα της βάσης. Η πρώτη γραμμή του κάθε πίνακα είναι η επικεφαλίδα και οι υπόλοιπες το περιεχόμενό του. Κάθε στήλη που αναφέρεται και ως ιδιότητα ή γνώρισμα ή ως πεδία δέχεται τιμές από ένα σύνολο τιμών το πεδίο ορισμού της στήλης που είναι το ίδιο για όλη την στήλη. Για κάθε πίνακα διακρίνουμε την στήλη ή τις στήλες οι οποίες ταυτοποιούν το σύνολο του πίνακα και ονομάζονται κλειδιά (Keys). Ένα από αυτά ορίζεται ως πρωτεύον κλειδί του πίνακα (primary Key) ενώ τα υπόλοιπα λέγονται υποψήφια κλειδιά (candidate Keys). Ο σχεδιασμός του μοντέλου οντότητας-συσχέτισης (Entity-Relationship -E-R model) ή σχεσιακό, μπορεί να απεικονιστεί και γραφικά. Στην περίπτωση αυτή κάθε οντότητα συμβολίζεται με ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο που περιλαμβάνει το όνομα της οντότητας ενώ κάθε συσχέτιση συμβολίζεται με ένα ρόμβο στον οποίο περιέχεται το όνομα της συσχέτισης. Οι συσχετίσεις παριστάνονται με γραμμές που συνδέουν τα παραλληλόγραμμα των οντοτήτων που 9

10 συσχετίζονται. Κάθε μία από τις γραμμές υποδεικνύει το είδος της συσχέτισης με το σχετικό σύμβολο (1 σημαίνει ακριβώς ένα, Μ ή Ν μπορεί να είναι ένα, δύο κ.λ.π.). Οντότητα (Entity) Χαρακτηριστικό (Attribute) Χαρακτηριστικό Κλειδί (Key Attribute) Χαρακτηριστικό Πολλαπλής Τιμής (Multivalued) _ Σχέση (Relationship) Σύνθετο Χαρακτηριστικό Σχήμα 4. Βασικά Δομικά Στοιχεία Διαγραμμάτων του μοντέλου Οντοτήτων-Συσχετίσεων ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ -ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΔΒΔ Οι κύριες φάσεις της διαδικασίας ανάπτυξης μιας ΒΔ είναι: Συλλογή και ανάλυση απαιτήσεων Σχεδιασμός του ιδεατού σχήματος της ΒΔ Επιλογή του συστήματος διαχείρισης της ΒΔ Λογικός σχεδιασμός της ΒΔ Φυσικός σχεδιασμός της ΒΔ Υλοποίηση-εφαρμογές της ΒΔ Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΝΟΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Εργαλείο ανάπτυξης του σχεσιακού ΣΔΒΔ προκειμένου να γίνει η καταλληλότερη επιλογή των πεδίων με τις ελάχιστες επαναλήψεις είναι σύμφωνα με τον Codd το 1970 η διαδικασία της κανονικοποίησης (normalization process). Η βασική της λειτουργία, είναι να δέχεται ως είσοδο το σχεσιακό σχήµα µιας βάσης δεδοµένων και να εφαρµόζει πάνω του µια σειρά από ελέγχους προκειµένου να διαπιστώσει εάν ανήκει ή όχι σε κάποια κανονική µορφή. Ο Codd εισήγαγε τρεις κανονικές µορφές, την πρώτη, δεύτερη και τρίτη κανονική µορφή οι οποίες συσχετίζονται µε τις συναρτησιακές εξαρτήσεις που υφίστανται ανάµεσα στα πεδία των πινάκων της βάσης, ενώ αργότερα προτάθηκαν άλλες δύο κανονικές µορφές η τέταρτη και η πέµπτη οι οποίες στηρίζονται σε άλλου είδους εξαρτήσεις (multivalued dependencies και join dependencies). Σε µία πρώτη περιγραφή, η κανονικοποίηση εφαρµόζεται πάνω σε ένα σχεσιακό σχήµα, και προσπαθεί να το µετασχηµατίσει σε µια νέα µορφή, η οποία να είναι απαλλαγµένη από τις διάφορες ανωµαλίες εισαγωγής, διαγραφής και τροποποίησης εγγραφών που παρουσιάσαµε σε προηγούµενες σελίδες. Πιο συγκεκριµένα, αυτή η µεθοδολογία αναλύει τη δοµή των πινάκων του σχεσιακού σχήµατος µε βάση τα πρωτεύοντα κλειδιά τους και τις συναρτησιακές εξαρτήσεις που υφίστανται ανάµεσα στα πεδία τους, και. στη συνέχεια ελέγχει αυτές τις δοµές προκειµένου να διαπιστώσει εάν ικανοποιούν κάποιες συνθήκες. Εάν οι εν λόγω συνθήκες δεν ικανοποιούνται, λαµβάνει χώρα διάσπαση των πινάκων της βάσης σε µικρότερους 10

11 πίνακες, κάθε ένας εκ των οποίων, ικανοποιεί πλέον αυτές τις συνθήκες. Μια κανονική µορφή ορίζεται ως η «κατάσταση» στην οποία βρίσκεται µια σχέση όσον αφορά τους τύπους των εξαρτήσεων που υφίστανται ανάµεσα στα πεδία της. Επειδή γενικά αυτές οι εξαρτήσεις οδηγούν σε προβληµατική συµπεριφορά του σχήµατος της βάσης όπως είναι για παράδειγµα η εµφάνιση επαναλαµβανόµενων πεδίων θα πρέπει να αποµακρυνθούν από τους πίνακες. Για το λόγο αυτό η κανονικοποίηση πραγµατοποιείται σε µια ακολουθία βηµάτων, µε το κάθε βήµα να περιλαµβάνει την αποµάκρυνση από τη δοµή των πινάκων κάποιου τύπου συναρτησιακής εξάρτησης, διαδικασία, η οποία έχει ως αποτέλεσµα, τη µετάβαση του σχεσιακού σχήµατος, από µια κανονική µορφή σε µια άλλη. Πιο συγκεκριµένα, οι διαδικασίες που θα πρέπει να λάβουν χώρα για τη µετάβαση των σχεσιακών σχηµάτων σε κάθε µια από τις πέντε κανονικές µορφές που έχουν ορισθεί,είναι οι ακόλουθες : Πρώτη Κανονική Μορφή (1st Normal Form, 1NF): Για να φέρουµε ένα πίνακα σε πρώτη κανονική µορφή, θα πρέπει να αποµακρύνουµε τις επαναλαµβανόµενες οµάδες πεδίων, έτσι ώστε η τοµή µιας γραµµής και µιας στήλης του πίνακα, να αντιστοιχεί πάντα σε µια απλή τιµή. Δεύτερη Κανονική Μορφή (2nd Normal Form, 2NF): Για να φέρουµε ένα πίνακα σε δεύτερη κανονική µορφή, θα πρέπει πρώτα να τον φέρουµε σε πρώτη κανονική µορφή, και στη συνέχεια να αποµακρύνουµε όλες τις µερικές συναρτησιακές εξαρτήσεις (partial dependencies) που υφίστανται ανάµεσα στα πεδία του. Τρίτη Κανονική Μορφή (3rd Normal Form, 3NF): Για να φέρουµε ένα πίνακα σε τρίτη κανονική µορφή, θα πρέπει πρώτα να τον φέρουµε σε δεύτερη κανονική µορφή, και στη συνέχεια να αποµακρύνουµε όλες τις µεταβατικές συναρτησιακές εξαρτήσεις (transitive dependencies) ανάµεσα στα πεδία του. Τέταρτη Κανονική Μορφή (4th Normal Form, 4NF): Για να φέρουµε ένα πίνακα σε τέταρτη κανονική µορφή, θα πρέπει πρώτα να τον φέρουµε σε τρίτη κανονική µορφή και στη συνέχεια να αποµακρύνουµε όλες τις συναρτησιακές εξαρτήσεις που περιλαµβάνουν πεδία πολλαπλών τιµών (multivalued dependencies). Πέµπτη Κανονική Μορφή (5th Normal Form, 5NF) : Για να φέρουµε ένα πίνακα σε πέµπτη κανονική µορφή θα πρέπει πρώτα να τον φέρουµε σε τέταρτη κανονική µορφή, και στη συνέχεια να αποµακρύνουµε όλες τις υπόλοιπες εξαρτήσεις που ενδεχοµένως έχουν παραµείνει στη δοµή του, µετά την εφαρµογή των παραπάνω διαδικασιών. Εκτός από τις πέντε κανονικές µορφές που περιγράψαµε παραπάνω, µια επιπλέον κανονική µορφή που χρησιµοποιείται σε αρκετές περιπτώσεις, είναι η κανονική µορφή των Boyce-Codd (Boyce Codd Normal Form, BCNF). Η BCNF, µπορεί να θεωρηθεί ως µια πιο αυστηρά διατυπωµένη 3NF. Αυτό σηµαίνει πως ένας πίνακας που βρίσκεται σε BCNF βρίσκεται αυτόµατα και σε 3NF το αντίστροφο όµως δεν ισχύει. Τα βήματα σχεδιασμού του ΣΔΒΔ ακολουθώντας την 3η κανονικοποιημένη μορφή είναι τα εξής: 1. Εξεύρεση των Οντοτήτων και των Συσχετίσεων που επιθυμούμε στη Βάση Δεδομένων 2. Ορισμό των Συσχετίσεων αρχικά 1:1 εν συνεχεία των 1:Μ, Μ:1 και τέλος Μ:Μ 3. Σχεδιασμός των πινάκων που αφορούν τις Συσχετίσεις 1:Μ και Μ:1 4. Αναπαράσταση σε πίνακες των 1:1 Συσχετίσεων 5. Αναπαράσταση σε πίνακες των Μ:Μ Συσχετίσεων 6. Καθορισμός πρωτεύοντος κλειδιού (Primary Key) για κάθε πίνακα 2. ΜΕΣΑ-ΠΟΛΥΜΕΣΑ-ΥΠΕΡΜΕΣΑ 2.1 ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Η δυναμική των πολυμέσων είναι μέρος της εμπειρίας του ανθρώπου που εκφράζονταν μέσω των τεχνών με ποικίλους τρόπους σε διάφορες χρονικές περιόδους. Για παράδειγμα το αρχαίο θέατρο το οποίο συνδύαζε την εικόνα της παράστασης και διάφορους ήχους οργάνων π.χ αυλός, κρουστά κ.α σε άριστα περιβάλλοντα ακρόασης. Αργότερα η ανάπτυξη της βυζαντινής μουσικής διαφοροποιείται στη Δύση με τη χρήση οργάνου παράλληλα με τις ψαλμωδίες των μοναχών συνοδευόμενες δε και από αγάλματα αντί των εικόνων είχε ως αποτέλεσμα ένα διαφορετικό τρόπο προσέλκυσης των πιστών. Μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο ένας από τους πρωτοπόρους επιστήμονες υπολογιστών στην Αμερική, ο Vannevar Bush ανέφερε πρώτος την ουσία και την έννοια του όρου hypertext κατασκευάζοντας μία μηχανή που συνέδεε δύο διαφορετικά θέματα (Memex) όπου ο χρήστης είχε τη δυνατότητα να διαβάσει κείμενο και 11

12 ενεργοποιώντας έναν σύνδεσμο να δημιουργεί σε άλλο τμήμα της οθόνης ή σε άλλη οθόνη ένα δεύτερο κείμενο συσχετιζόμενο με το πρώτο. Τις επαναστατικές του απόψεις δημοσίευσε στο περιοδικό Atlantic Monthly το 1945 αλλά τις καθιέρωσε είκοσι χρόνια αργότερα το 1965 οted Nelson. Επιπλέον, ο Nelson εμπνεύστηκε το chunk style hypertext όπου ο χρήστης διαβάζει αρχικά ένα τμήμα κειμένου και έπειτα αποφασίζει σε ποιο τμήμα κειμένου θα μεταβεί. Την ίδια χρονιά προτείνει τον συνδυασμό της κλασσικής έννοιας της συγγραφής (γραμμική) και της σύγκρισης δύο διαφορετικών εκδόσεων του ίδιου κειμένου. Το νέο σύστημα που αποκαλεί Xanadu εισάγει την έννοια της μη γραμμικής συγγραφής επισημαίνοντας τη μείωση του όγκου των δεδομένων που αποθηκεύονται. Ταυτόχρονα από το 1950 ο ερευνητής Douglas Engelbart ασχολείται με τις απόψεις του Bush και το 1963 παρουσιάζει το σύστημα Augment που επιτρέπει στο χρήστη τη χρήση φίλτρου για την εμφάνιση μόνο του επιθυμητού περιεχομένου ενός κειμένου και ταυτόχρονα υποστηρίζει δυνατότητες αποστολής και λήψης ηλεκτρονικών μηνυμάτων και τηλεδιάσκεψης με διαμοιρασμό της οθόνης. Για λόγους ευχρηστίας ο Engelbart δημιούργησε το ποντίκι για να μπορούν οι χρήστες να διακλαδωθούν σε διάφορους κόμβους απλά δείχνοντας υπερφωτισμένες λέξεις ενώ δημιούργησε και τις οθόνες πολλαπλών παραθύρων. Μέχρι το 1980 τα περιβάλλοντα επικοινωνίας με το χρήστη βασίζονταν σε χαρακτήρες. Τα πρώτα γραφικά περιβάλλοντα (GUI) παρουσιάζονται με την Τρίτη γενιά υπολογιστών που είχαν αυξημένες δυνατότητες επεξεργασίας των γραφικών. Η Apple αρχικά με τα συστήματά της και η Microsoft αργότερα με το GUI των Windows προσπάθησαν να προσεταιριστούν την ανερχόμενη αγορά των Home Computers, αποζητώντας την κυριαρχία τους στην αγορά και προσφέροντας γι αυτό το σκοπό εύχρηστα και αποτελεσματικά γραφικά περιβάλλοντα επικοινωνίας με το χρήστη και ανάλογα προγράμματα εφαρμογών. Το 1987 πρωτοπαρουσιάζεται στην αγορά η Hypercard, μια δημιουργία του Bill Atkinson για τους Macintosh της Apple. Ένα εργαλείο που επιτρέπει την κατασκευή άλλων προγραμμάτων με χαρακτηριστικά πολυμέσων και η οποία δινόταν δωρεάν με κάθε υπολογιστή Macintosh. Η πραγματική ιστορία των πολυμέσων αρχίζει για μεν τους επεξεργαστές της Motorola (Apple - Macintosh) από αυτό το σημείο, για δε τους επεξεργαστές της INTEL ( ) από το 1986 μαζί με την έλευση του γραφικού περιβάλλοντος Windows 2.0 και αργότερα των Windows 3.x της Microsoft, στην πλατφόρμα της IBM PC συμβατούς. Ταυτόχρονα θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην Αμερική υπήρξε έντονο κυβερνητικό ενδιαφέρον και αντίστοιχη οικονομική υποστήριξη για τις έρευνες που προσανατολίζονταν στον τομέα της Εκπαίδευσης με τη βοήθεια υπολογιστή (Computer Assisted Instructions, Computer Assisted Learning) καθώς και γα τις εφαρμογές που παρείχαν δυνατότητες προσομοίωσης για εκπαίδευση αστροναυτών, πιλότων, χειρουργών κ.α. 2.2 ΕΙΔΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Επειδή σήμερα γίνεται λόγος κυρίως για συστήματα στα οποία η μορφή της πληροφορίας την οποία διαχειρίζονται είναι ψηφιακή, οι τεχνολογίες οι οποίες ασχολούνται με την ελεγχόμενη από τον υπολογιστή διαχείριση της πληροφορίας, αφορούν κείμενα, γραφικά, ακίνητη και κινούμενη εικόνα, animation, και ήχο και αποτελούν τα μέσα ψηφιακής αναπαράστασης, αποθήκευσης, μετάδοσης και επεξεργασίας της πληροφορίας» ή αλλιώς πολυμέσα. Ειδικότερα. 12

13 Κείμενο (text): Πολλές φορές σε εφαρμογές πολυμέσων, έχουμε τη μετατροπή ενός βιβλίου σε αρχείο Η/Υ, με τρόπο που ο χρήστης να έχει ευκολότερη και γρηγορότερη πρόσβαση σ αυτό, χωρίς τη συνεχή αναφορά στον πίνακα περιεχομένων ή το ευρετήριο. Γραφικά: Όταν αναφερόμαστε στα γραφικά (graphic images), εννοούμε μια «ακίνητη» εικόνα (still image), όπως μια φωτογραφία ή ένα σχέδιο. Δεδομένου ότι μια φωτογραφία, είναι ένα ισχυρό μέσο παρουσίασης μιας πληροφορίας, κατανοούμε γιατί τα γραφικά είναι λοιπόν ένα σημαντικό στοιχείο των πολυμέσων. Η βάση δεδομένων ενός νοσοκομείου, που περιέχει ονόματα, διευθύνσεις κι άλλες πληροφορίες, είναι πολύ πιο αποτελεσματική όταν είναι δυνατή και η εμφάνιση φωτογραφιών του επιστημονικού προσωπικού. Τα αρχεία που περιέχουν γραφικά είναι πολύ μεγαλύτερα από τα αρχεία που περιέχουν μόνο κείμενο, με αποτέλεσμα να απαιτούν πολύ μεγαλύτερο αποθηκευτικό χώρο ψηφιακών μέσων. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που κάνουν αναγκαίο στα πολυμέσα τη χρήση σκληρών δίσκων μεγάλης χωρητικότητας, ή άλλων αποθηκευτικών μέσων, όπως οπτικοί δίσκοι κ.α.. Κινούμενες Εικόνες: Ο όρος αφορά είτε προσωμοίωση εικόνας (Animation)» είτε «Video». Περισσότερο από μια φωτογραφία ένα μικρό video clip είναι ακόμη πιο ισχυρό και ιδιαίτερα χρήσιμο όταν θέλει να παρουσιάσει θέματα που έχουν σχέση με κίνηση. Η επίδειξη μιας χειρουργικής επέμβασης σε σύγκριση με φωτογραφικό υλικό, ή η επίδειξη του σωστού τρόπου χρήσης των χειρουργικών εργαλείων είναι ιδιαίτερα πιο αποτελεσματική από την απλή ανάγνωση ερμηνευτικού κειμένου. Τα αρχεία που περιέχουν κινούμενες εικόνες απαιτούν πολύ μεγαλύτερο αποθηκευτικό χώρο από τα αρχεία των γραφικών. Ήχος: Ο ήχος μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην κατανόηση των πληροφοριών που παρουσιάζονται με εικόνες κινητές ή ακίνητες. Για παράδειγμα, μια αφήγηση μπορεί να περιγράφει τι βλέπουμε σ ένα video που αφορά την αναπαράσταση μιας μάχης. Αν κι αυτές οι ίδιες πληροφορίες θα μπορούσαν να μεταδοθούν με κείμενο, είναι ιδιαίτερα δύσκολη η ανάγνωση ερμηνευτικού κειμένου ταυτόχρονα με την παρακολούθηση κινουμένων εικόνων (π.χ ήχος εκρήξεων ενός βομβαρδισμού). Όπως και στην περίπτωση των κινουμένων εικόνων, τα αρχεία ήχου είναι μεγάλα σε μέγεθος και απαιτούν μεγάλο αποθηκευτικό χώρο σε σχέση με τα κείμενα αλλά μικρότερο από αυτό που απαιτούν οι εικόνες. Η τεχνολογία των πολυμέσων «προσφέρει» στο χρήστη μια ποικιλία δυνατοτήτων για τη διαχείριση των ψηφιακών μέσων, διασυνδεδεμένα μεταξύ τους, που βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο του κατάλληλου λογισμικού του υπολογιστή. 2.3 ΥΠΕΡΚΕΙΜΕΝΑ,ΥΠΕΡΜΕΣΑ,ΠΟΛΥΜΕΣΑ Με βάση τα ανωτέρω που είδαμε και στην ιστορική αναδρομή ο αναγνώστης μπορεί να αντιληφθεί τις διαφορές των όρων : υπερκείμενα-υπερμέσα και πολυμέσα όπως περαιτέρω αναλύονται: Τα Υπερκείμενα (Hypertext) είναι πληροφορίες σε μορφή κειμένου που βρίσκονται αποθηκευμένες σε ένα δίκτυο από κόμβους (nodes), που επικοινωνούν μεταξύ τους με συνδέσμους (links). Διευκρινίζεται ότι κόμβος είναι ένα σύνολο δεδομένων, οργανωμένα γύρω από ένα κοινό θέμα σε μορφή κειμένου. Τα κύρια χαρακτηριστικά των Υπερκειμένων είναι: -Αποτελούνται από ένα σύνολο πληροφοριών αποκλειστικά σε μορφή κειμένου, η πρόσβαση δε στην πληροφορία μπορεί να γίνει μέσα από πολλούς διαδρόμους. -Στον τρόπο παρουσίασης, χρησιμοποιείται η μέθοδος των πολλαπλών παραθύρων, κατά την οποία σε διαφορετικά παράθυρα στην οθόνη, απεικονίζονται ταυτόχρονα πολλά διαφορετικά κείμενα. 13

14 -Επιτρέπουν ένα σημαντικό βαθμό ελευθερίας σε επίπεδο διαλογικότητας. -Παρέχουν τη δυνατότητα στο χρήστη να κάνει τις επιλογές του σχετικά με τη διαδρομή που θα ακολουθήσει για να φτάσει στην επιζητούμενη πληροφορία. Τα Υπερμέσα (Hypermedia) αποτελούνται από τμήματα πληροφορίας, τα οποία ορίζονται σαν κόμβοι, δεν περιέχουν όμως μόνο δεδομένα σε μορφή κειμένου, αλλά οποιασδήποτε μορφής δεδομένα, όπως ήχο, γραφικά, εικόνες, προσομοίωση κίνησης (animation), video κλπ. Η οργάνωση των δεδομένων είναι όπως και στα υπερκείμενα μη σειριακή μη γραμμική ενώ υπάρχει όπως και στα υπερκείμενα δυνατότητα άμεσης αλληλεπίδρασης (υψηλό επίπεδο διαλογικότητας) με το χρήστη Στα Πολυμέσα (Multimedia) γίνεται συλλογή και χρησιμοποίηση ενός συνδυασμού δεδομένων οποιασδήποτε μορφής κειμένου, γραφικών, ήχου, animation, video όπως και στα υπερμέσα. Η οργάνωση των πληροφοριών όμως είναι σειριακή ή γραμμική με αποτέλεσμα ο χρήστης της εφαρμογής να μην μπορεί να παρέμβει με συνέπεια να μην έχει κανένα είδους έλεγχο στη ροή της εφαρμογής, δηλαδή δεν μπορεί να επιλέξει τι και πότε θα δει (ή θα ακούσει) και δεν μπορεί παρά να μείνει απλός θεατής των όσων εξελίσσονται στον Η/Υ. Ο όρος multimedia που έχει διεθνώς επικρατήσει για τα πολυμέσα είναι σύνθετη από το λατινικό multus, το οποίο έχει την έννοια του «πολυάριθμος» ή «πολλαπλός», και το λατινικό αντιδανεισμό medium (από το ελληνικό «μέσο»). Ο όρος πολυμέσα έχει διαφορετική ερμηνεία και σημασία σε διαφορετικούς ανθρώπους. Χρησιμοποιείται συνήθως στο χώρο της τεχνολογίας της πληροφορίας με την έννοια των πολλαπλών διαμεσολαβητών μεταξύ της πηγής εκπομπής της πληροφορίας και του χρήστη. Ένα πολυμεσικό σύστημα είναι για τους τελικούς χρήστες ένα σύστημα διαχείρισης, ολοκλήρωσης και αποθήκευσης σύνθετων και ετερογενών πληροφοριών με σκοπό την αναπαράσταση του πραγματικού κόσμου με διαφορετικούς τρόπους και μέσα ενώ η θέση ενός μέσου προσδιορίζεται από τη σχέση του με τα άλλα. Τα μέρη του συστήματος αυτού επιτελούν λειτουργίες συμπληρωματικές, ακριβώς προσδιορισμένες, όπως εκπαιδευτικό υλικό, προγράμματα προσομοίωσης χειρουργικών επεμβάσεων κλπ. Επίσης ο όρος «πολυμέσα» χρησιμοποιείται συνήθως με διαφορετική σημασία, ανάλογα με το αν αναφέρεται σε προγράμματα εφαρμογών, προγράμματα δημιουργίας εφαρμογών, διαρρύθμισης υλικού ή σε δικτυακές εφαρμογές Αναφερόμενοι δε σε προγράμματα εφαρμογών, λαμβάνουμε υπόψη το βαθμό αλληλεπίδρασης όπως προείπαμε με το χρήστη, τη μορφή των δεδομένων που μπορούν να διαχειρίζονται, και τον τρόπο οργάνωσής τους (σειριακός). Η πληροφορία ακολουθεί μια πορεία προκαθορισμένη, πάνω στην οποία ο χρήστης δεν ασκεί ουσιαστικό έλεγχο. Συνήθως πρόκειται για παρουσιάσεις στις οποίες παρέχεται μερικός έλεγχος στο χρήστη (όπως η εκκίνηση και ο τερματισμός), καθώς και ρυθμίσεις (όπως η ένταση του ήχου) ακολουθώντας μια χρονική διαδοχή, και γι αυτό ονομάζονται και γραμμικές-παθητικές. Τις εφαρμογές Πολυμέσων σε ευρεία κλίμακα ενισχύουν η χρήση των διαφόρων αποθηκευτικών μέσων ιδιαίτερα δε των οπτικών δίσκων (CD-ROM και DVD) οι οποίοι διαθέτουν μεγάλη χωρητικότητα αποθήκευσης δεδομένων με πολύ μικρό κόστος και εν συνεχεία οι μνήμες στερεάς κατάστασης (flash memories). Έτσι αποφεύγεται η απαίτηση ύπαρξης μεγάλων και ακριβών βάσεων δεδομένων, με συνέπεια τα Πολυμέσα να μπορούν να χρησιμοποιούνται ακόμα και σε περιβάλλον γραφείου. Όταν με βάση την εξέλιξη της τεχνολογίας πολυμέσων ο χρήστης απέκτησε τη δυνατότητα κάποιου βαθμού αλληλεπίδρασης-διαλογικότητα με το λογισμικό των εφαρμογών δημιουργήθηκαν τα συστήματα διαλογικών ή διαδραστικών πολυμέσων (interactive multimedia) τα οποία αξιολογούνται και διακρίνονται ανάλογα με το βαθμό αλληλεπίδρασης. 14

15 Στα Διαλογικά Διαδραστικά Πολυμέσα (Interactive Multimedia) αυτή η έλλειψη ελέγχου που χαρακτηρίζει τα πολυμέσα παύει να ισχύει και ο χρήστης μπορεί να παρεμβαίνει και να κατευθύνει την πορεία του διαλόγου με το υπολογιστικό σύστημα. Ο τρόπος επικοινωνίας του χρήστη με το πρόγραμμα λέγεται και αλληλεπιδραστικός. Στην αλληλεπιδραστική ή μη γραμμική παρουσίαση, ο χρήστης έχει τον έλεγχο και μπορεί να καθορίσει τη σειρά, την ταχύτητα και τη μορφή της παρουσίασης της πληροφορίας, σύμφωνα με τις προτιμήσεις του. Οι παράγοντες αυτοί ονομάζονται βαθμοί προσαρμοστικότητας (στις επιθυμίες του χρήστη) εξαιτίας των χαρακτηριστικών τους αυτών. 2.4 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Η αποτελεσματικότητα του συνδυασμού των μέσων, σε ένα σύστημα πολυμέσων, είναι απόρροια του τρόπου συνδυασμού τους ποιοτικού και ποσοτικού. Σε κάθε περίπτωση αναζητείται ο καλύτερος δυνατόν τρόπος για την επικοινωνία με το χρήστη. Έτσι διευκολύνεται και η εκμάθηση και απομνημόνευση των λειτουργιών που το σύστημα πρέπει να εκτελεί. Ακόμα διευκολύνεται η ροή της πληροφορίας μεταξύ υπολογιστή και χρήστη, ανεξάρτητα από τη μεταξύ τους θέση, δηλαδή αν απευθύνεται σε τοπικό σταθμό ή εξυπηρετητή δικτύου. Ο πλέον κατάλληλος γι αυτό τρόπος είναι τα γραφικά περιβάλλοντα, πράγμα που εξηγεί και την επιτυχία των περιβαλλόντων Apple, Windows, OS/2 warp, Beos κλπ. Τα συστήματα πολυμέσων αποθηκεύουν τα διαφόρων ειδών δεδομένα που αποτελούν ένα πρόγραμμα ξεχωριστά, έτσι ώστε να μπορούν να συνδυαστούν μεταξύ τους κατά διάφορους τρόπους ανάλογα με τις εκάστοτε επιδιώξεις του χρήστη. Αυτό σημαίνει πως απαιτείται μια συνδυαστική δυνατότητα ανάκτησης και επεξεργασίας των διαφόρων μερών οποιασδήποτε συστατικής ομάδας δεδομένων του προγράμματος και στην συνέχεια χρήσης αυτών των μερών συλλογικά κατά την εξέλιξη της ροής της παρουσίασης. Συνεπώς ένα σύστημα πολυμέσων πρέπει κατ αρχήν να είναι ικανό να αποθηκεύσει μια επαρκή ποσότητα και ποικιλία πληροφοριών, να καταγράψει δηλαδή ήχο, εικόνα, κείμενο, γραφικά και δεδομένα προγράμματος. Πρέπει επίσης να είναι ικανό να μεταφέρει, όταν αυτό απαιτείται, όλα αυτά τα διαφορετικού τύπου δεδομένα από τις μονάδες αποθήκευσης, που είναι συνήθως ένας οπτικός δίσκος, στις κατάλληλες συσκευές εξόδου του υπολογιστικού συστήματος. Τα περισσότερα συστήματα πολυμέσων επιτυγχάνουν αυτές τις συμπληρωματικές μεταξύ τους λειτουργίες, με τη βοήθεια κάποιων συγκεκριμένων τεχνικών παραγωγής και κάποιων τεχνολογικών χαρακτηριστικών. Τα περισσότερα επίσης χρησιμοποιούν κάποιες μεθόδους συμπίεσης και αποσυμπίεσης δεδομένων για να μπορούν να χειρίζονται ευκολότερα και όσο το δυνατόν οικονομικότερα, σύνθετα δεδομένα όπως για παράδειγμα είναι αυτά του video. Άλλα πάλι συστήματα πολυμέσων χρησιμοποιούν κάποιες άλλες τεχνικές όπως είναι η αποθήκευση μικρών ποσοτήτων δεδομένων οι οποίες όμως παρουσιάζουν το ιδίωμα ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολλές φορές στην σειρά (όπως συμβαίνει στα ηχητικά εφέ) από την κεντρική μνήμη του υπολογιστή χωρίς να απαιτείται για κάθε φορά επεξεργασίας επιπρόσθετος χρόνος ανάκτησης αφού τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται είναι ήδη στην κεντρική μνήμη. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε πως τα τεχνικά κριτήρια βάση των οποίων τα συστήματα πολυμέσων μπορούν να αξιολογηθούν και να συγκριθούν μεταξύ τους πρέπει να περιλαμβάνουν: o Την ποσότητα και την ποικιλία δεδομένων που μπορεί να κρατήσει το σύστημα αποθήκευσης 15

16 o Την ποιότητα του ήχου και της εικόνας που μπορεί να αποδώσει το σύστημα o Την ευκολία με την οποία το σύστημα επεξεργάζεται και συνδυάζει μεταξύ τους αυτά τα δεδομένα. Όλες οι πλατφόρμες των πολυμέσων προσφέρουν μια πλούσια κλίμακα χαρακτηριστικών που μπορούν να καλύψουν μια ευρεία γκάμα αγοραστικών απαιτήσεων. 2.5 ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΥΛΙΚΟ Τα αρχεία που περιέχουν γραφικά, κινούμενες εικόνες, και ήχο είναι πολύ μεγαλύτερα από τα αρχεία κειμένου. Για το λόγο αυτό, οι εφαρμογές πολυμέσων που αξιοποιούν όλα αυτά τα στοιχεία απαιτούν ένα σχετικά γρήγορο υπολογιστή (για πιο γρήγορη επεξεργασία αυτών των αρχείων) με μεγάλης χωρητικότητας περιφερειακή μνήμη για να εκτελείται το πρόγραμμα. Πρέπει, επίσης, ο υπολογιστής να διαθέτει δυνατότητες απεικόνισης γραφικών και κινούμενων εικόνων, και τα μέσα για την αναπαραγωγή ήχου από την εφαρμογή. Αν το πρόγραμμα δεν έχει ήχο και κινούμενες εικόνες ο εξοπλισμός θα είναι φτηνότερος. Αν όμως θέλουμε ο υπολογιστής μας να εκτελεί προγράμματα με όλα τα παραπάνω στοιχεία θα πρέπει να έχουμε όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό. Και θα πρέπει να εξασφαλίσουμε επίσης ότι τα διάφορα περιφερειακά που θα αγοράσουμε είναι συμβατά μεταξύ τους, με τον τύπο του υπολογιστικού μας συστήματος και με το λογισμικό που θα χρησιμοποιήσουμε. Επειδή μπορεί να είναι αρκετά δύσκολο για τον άπειρο χρήστη να αποφασίσει όχι μόνο τον απαραίτητο εξοπλισμό αλλά και τη συμβατότητα, χρειάζεται να έχει κάποια πρότυπα. Όταν εμφανίστηκαν οι πρώτες εφαρμογές πολυμέσων δεν υπήρχε κάποιο πρότυπο απαιτήσεων από το υλικό και για αυτό αναπτύχθηκε το αρχικό πρότυπο Multimedia PC (ή «MPC») από τη Microsoft σε συνεργασία με διάφορους κατασκευαστές υπολογιστών και εκδότες, μια δομή η οποία χρησιμοποιήθηκε και σε άλλες αναπτύξεις προϊόντων multimedia για προσωπικούς υπολογιστές που εκτελούν προγράμματα πολυμέσων σε περιβάλλον Windows Οι τεχνολογίες υλικού και λογισμικού συνέχισαν από τότε να εξελίσσονται ραγδαία με αποτέλεσμα να μην υπάρχει συγκεκριμένο πρότυπο με αποτέλεσμα οι εφαρμογές των πολυμέσων του εμπορίου να πληροφορούν ξεχωριστά τους χρήστες τους για τις απαιτήσεις τους. Η επικρατούσαν άποψη των κατασκευαστών είναι η ενσωμάτωση του υλικού υποστήριξης πολυμέσων στη μητρική πλακέτα κυκλωμάτων του υπολογιστή όπως είναι για παράδειγμα οι κάρτες ήχου ή βίντεο. Η τάση αυτή ονομάστηκε ΜΟΜ (Μultimedia on Motherboard) με πρόσθετο αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους. Αν ληφθεί υπόψη δε ότι κάθε δύο χρόνια πρέπει να αλλάζουμε μητρική πλακέτα αντιλαμβανόμαστε την αναγκαιότητα εξοπλισμού του υπολογιστή μας τελικά με πρόσθετο εξοπλισμό και κόστος. Επίσης σημειώνεται η χρησιμότητα των καρτών πολλαπλών λειτουργιών και οι πολυσυσκευές. Είναι γνωστό ότι στις κάρτες γραφικών ενσωματώνονται και TV-tuner για την μετατροπή του υπολογιστή σε τηλεόραση ή κάρτες βίντεο με τη δυνατότητα αυτή. Οι πολυσυσκευές επίσης μπορούν να ενσωματώσουν λειτουργίες εκτυπωτή, σαρωτή, φαξ κ.α. 16

17 2.6 ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ Όταν αναφερόμαστε στους όρους «εργαλείο συγγραφής» (authoring tool) και «πακέτο συγγραφής» (authoring package), εννοούμε το λογισμικό που χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη ενός προγράμματος πολυμέσων ενώ ο όρος «πρόγραμμα πολυμέσων» (multimedia program) αφορά το αποτέλεσμα, δηλαδή το πρόγραμμα που θα εκτελεί ο χρήστης. Στην αγορά υπάρχουν διαθέσιμα διάφορα πακέτα συγγραφής, για PC το δε κόστος τους κυμαίνεται ανάλογα με τις εφαρμογές. Δημοφική εργαλεία συγγραφής αποτέλεσαν τα τα Multimedia Tool book, Microsoft Multimedia Development Kit, Plus, Hyper - Writer, Hyper - CASE, Link - Way, HSC Interactive, Ask - Me 2000 κ.α.. Παρόλα αυτά, μερικά γνωστά και εντυπωσιακά προγράμματα πολυμέσων δημιουργήθηκαν με τη χρήση φτηνών εργαλείων. Επειδή όμως το λογισμικό αλλάζει ταχύτατα, η καλύτερη πηγή ενημέρωσης για τις δυνατότητες των πακέτων και για συγκρίσεις μεταξύ τους είναι οι τελευταίες εκδόσεις των περιοδικών πληροφορικής. Όταν αγοράζουμε ένα εργαλείο συγγραφής, πρέπει να αναζητούμε συγκεκριμένες δυνατότητες. Οι απαραίτητες αυτές δυνατότητες εξαρτώνται κυρίως από τη φύση των εφαρμογών πολυμέσων που θα αναπτύξουμε. Θα αναλύσουμε τις πιο σημαντικές με βάση τα πέντε βασικά στοιχεία των πολυμέσων: κείμενο, γραφικά, κινούμενες εικόνες, ήχος και επίπεδο διαλογικότητας αλληλεπίδρασης με το χρήστη. Ο παρακάτω πίνακας περιλαμβάνει τις ελάχιστες δυνατότητες που απαιτούνται να εξετάσουμε κατά την αγορά ενός συστήματος συγγραφής πολυμέσων. Κείμενο, Υπερ κείμενο (hypertext), Αυτόματο υπερ κείμενο (auto hypertext), Στιλ κειμένου (Text style), Αναζήτηση κειμένου, Εισαγωγή/ εξαγωγή κειμένου Γραφικά, Ενσωματωμένα εργαλεία σχεδίασης,εικόνες clip art Υποστηριζόμενες αναλύσεις,κινούμενες εικόνες Εργαλεία δημιουργίας κινουμένων εικόνων, Βιβλιοθήκες κινουμένων εικόνων Δυνατότητες καταγραφής και αναπαραγωγής,μεταβατικά εφέ Ήχος, Πιστότητα, Αποσπάσματα ήχων (sound clips), Εισαγωγή αρχείων ήχου Δυνατότητες καταγραφής και αναπαραγωγής, Αλληλεπιδραστικοί σύνδεσμοι Έλεγχος μετακίνησης, Δυνατότητες σελιδοδεικτών, Δυνατότητες αυτόματης σύνδεσης Περιβάλλον προγραμματισμού, Γλώσσα σεναρίων, Εργαλεία αποσφαλμάτωσης (debuggers) Σύστημα χρόνου εκτέλεσης (run time),ταχύτητα,τεκμηρίωση Έκδοση επίδειξης (demo), Τεχνική υποστήριξη Ειδικότερα για τα κείμενα για να αξιολογήσουμε ένα πακέτο συγγραφής, πρέπει να καταλάβουμε τις αντίστοιχες δυνατότητές του καθώς το κείμενο είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά ενός προγράμματος πολυμέσων. Αυτά είναι τα εξής: υπερ-κείμενο (hypertext), αυτόματο υπερ-κείμενο (auto-hypertext), στιλ κειμένου (text style), αναζήτηση κειμένου, εισαγωγή και εξαγωγή κειμένου. Η αλληλεπίδραση στα πολυμέσα εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη χρήση της δυνατότητας υπερκειμένου (hypertext) ή, όπως συνήθως λέγεται, από τις «θερμές λέξεις» (hot words). 17

18 2.7 ΤΑ ΠΟΛΥΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ο πιο σημαντικός τομέας εφαρμογής των πολυμέσων είναι η εκπαίδευση. Με την ανάπτυξη και εξάπλωση των νέων τεχνολογιών, και ειδικά των υπολογιστών, έχουν γίνει προσπάθειες για τη χρησιμοποίησή τους για διδακτικούς σκοπούς. Επειδή με τα πολυμέσα έχουμε τη δυνατότητα παρουσίασης των πληροφοριών με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους είναι πολύ αποτελεσματικά στη παρουσίαση νέων ιδεών, κεντρίζοντας και κρατώντας το ενδιαφέρον και την προσοχή του χρήστη. Πολλοί χρήστες θεωρούν ότι τα πολυμέσα προσφέρουν ένα πολύ πιο «φυσικό» περιβάλλον εκμάθησης και εκπαίδευσης. Αντί της αναμονής για κάποιο κεφάλαιο ή μέρος του βιβλίου όπου μια πληροφορία παρουσιάζεται αναλυτικότερα ο χρήστης μπορεί άμεσα να προσπελάσει περισσότερες πληροφορίες στον υπολογιστή. Ο υπολογιστής έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα ως: μηχανή μάθησης (teaching machine), προσομοιωτής (simulator), πηγή πληροφόρησης (resource) και απλό εργαλείο (tools). Όταν χρησιμοποιείται σαν μηχανή εκμάθησης (CAI Computer Aided Instructions) βοηθά στην απόκτηση βασικών γνώσεων πάνω στα υπό μελέτη θέματα, διευκολύνεται η παρουσίαση βασικών αρχών και θεωρίας, προβλέπονται πρακτικές που απαιτούνται για την εφαρμογή των αρχών, ελέγχεται η αφομοίωση των ήδη αποκτηθέντων γνώσεων, δίνεται δυνατότητα άμεσης ανάδρασης (feed - back), μπορεί να υιοθετείται μια διδαχή βασισμένη στις απαντήσεις των φοιτητών (ICAI Intelligent Computer Aided Instruction) και ακόμα να πραγματοποιούνται παρουσιάσεις και ασκήσεις προβλέποντας επίσης και περαιτέρω βοήθεια για τον εκπαιδευμένο, αν κριθεί αναγκαία. Τα πολυμέσα χρησιμοποιούνται εκτενώς στην εκπαίδευση και την υλοποίηση των Τηλεϊατρικών υπηρεσιών που αποτελούν μέχρι σήμερα πρόκληση στο χώρο της Υγείας. Επιπλέον χρησιμοποιούνται για εκπαιδευτικούς σκοπούς στους Ηλεκτρονικούς Φακέλους Υγείας, στα Συστήματα Λήψης Κλινικών Αποφάσεων κ.α. Όσο χρήσιμα είναι τα πολυμέσα στην εκπαίδευση, άλλο τόσο είναι και στην επαγγελματική κατάρτιση. Πολλές επιχειρήσεις έχουν αναπτύξει αλληλεπιδραστικά προγράμματα πολυμέσων για να εκπαιδεύσουν το προσωπικό τους γύρω από την πολιτική της εταιρείας, τις διαδικασίες παραγωγής, ή άλλες δραστηριότητες της επιχείρησης. Η εκπαίδευση με τη χρήση υπολογιστή έχει πολλά πλεονεκτήματα. Η διαδικασία της εκπαίδευσης δεν καθυστερεί την παραγωγική διαδικασία αφού ο εργαζόμενος μπορεί να σταματάει την εκπαίδευση όταν οι συνθήκες το επιβάλλουν και να συνεχίζει από το ίδιο σημείο όταν το επιτρέψουν ξανά. Επίσης το ίδιο πρόγραμμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από αρχάριους και από έμπειρους, και να παρέχεται υψηλής στάθμης εκπαίδευση σε απομονωμένα γραφεία ή χώρους εργασίας. 3. ΤΗΛΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 3.1 Εισαγωγή Η ραγδαία ανάπτυξη των αναγκών πληροφόρησης και επικοινωνίας που χαρακτηρίζει τις σύγχρονες κοινωνίες, επιβάλλει το ριζικό εκσυγχρονισμό τόσο του περιεχομένου, όσο και της μεθοδολογίας και των διαδικασιών εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η παροχή πρόσβασης σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης σε άτομα που δεν έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν λόγω της γεωγραφικής τους θέσης ή λόγω προσωπικών ειδικών προβλημάτων και η 18

19 μετάδοση μαθημάτων σε απομακρυσμένες περιοχές στις οποίες δεν μπορούν να μεταβούν οι καθηγητές καθώς επίσης και η διδασκαλία σε περιφερειακά εκπαιδευτικά ιδρύματα εξειδικευμένων μαθημάτων στα οποία διδάσκουν αναγνωρισμένοι καθηγητές από διάφορες ειδικότητες και από όλο τον κόσμο συνθέτουν το πολύπλοκο περιβάλλον αναγκών της σύγχρονης εκπαίδευσης. Η δυνατότητα δε να μειωθεί ο χρόνος και το κόστος της εκπαίδευσης με την ύπαρξη καθοδήγησης και ελέγχου της διαδικασίας μάθησης μέσω των σύγχρονης τεχνογνωσίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών έτσι ώστε να υπάρχει πρόσβαση μεταξύ εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων χωρίς όριο απόστασης με ασφάλεια και ευελιξία διακίνησης μεγάλου όγκου δεδομένων σε πραγματικό ή σε δεύτερο χρόνο αποτελούν τα βασικά στοιχεία των σύγχρονων συστημάτων Τηλεεκπαίδευσης και των συστημάτων ηλεκτρονικής μάθησης (e-learning). Οι χώρες που επιδιώκουν να διατηρήσουν υψηλά επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους, ολοένα και περισσότερο χρησιμοποιούν συστήματα τηλεκπαίδευσης. Η διάδοση της τεχνολογίας της τηλεκπαίδευσης επιφέρει επανάσταση, τόσο στην ακαδημαϊκή εκπαίδευση, όσο και στην επαγγελματική κατάρτιση καθ όλη τη διάρκεια της εργασιακής ζωής, προσφέροντας επιπλέον σημαντικές εμπορικές ευκαιρίες στην παροχή εκπαιδευτικού υλικού και στην προμήθεια διαφόρων τύπων πλατφόρμας λογισμικού για την αξιοποίηση του υλικού αυτού. 3.2 Ορισμοί της εκπαίδευσης από απόσταση Από διάφορους διεθνείς φορείς εκπαίδευσης δίνονται ορισμοί της εκπαίδευσης εξ αποστάσεως που ποικίλλουν μεταξύ τους. Σύμφωνα με τους ορισμούς που συνέλεξαν οι John Bingham, Teresa Davis και Cathy Moore, η εκπαίδευση εξ αποστάσεως είναι: «Η σύνδεση μέσω της τεχνολογίας του καθηγητή και των μαθητών-σπουδαστών μεταξύ διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών με δυνατότητες αλληλεπιδραστικής επικοινωνίας (U.S. Office of Technology Assesment)» (Bingham, Davis & Moore). «Η παροχή εκπαίδευσης σε κατάλληλες ομάδες ατόμων σε οποιαδήποτε περιοχή την κατάλληλη χρονική στιγμή. Μεταξύ καθηγητή κα εκπαιδευόμενου παρεμβάλλεται είτε η απόσταση είτε ο χρόνος είτε και τα δύο (Western Carolina University)» (Bingham, Davis & Moore). Σε ορισμό του1998 αναφέρεται: «Εκπαίδευση εξ αποστάσεως ορίζεται η απόκτηση γνώσεων και ικανοτήτων με έμμεση πληροφόρηση και καθοδήγηση που περιλαμβάνει όλες τις τεχνολογίες και άλλες μορφές μάθησης από απόσταση» (U.S. Distance Learning Association, 1998). Συχνά δε παρατηρείται μια ταύτιση των εννοιών εκπαίδευση από απόσταση και μάθηση από απόσταση. Σύμφωνα με τη Steiner, (1996), οι περισσότεροι ειδικοί διαχωρίζουν αυτές τις έννοιες. Οι πληροφορίες που παρέχει το εκπαιδευτικό ίδρυμα ή ο εκπαιδευτής στους εκπαιδευόμενους χαρακτηρίζονται ως εκπαίδευση εξ αποστάσεως. Η εκπαίδευση εξ αποστάσεως «Distance Education» έχει ως επίκεντρο τον εκπαιδευτή ο οποίος διδάσκει και ταυτόχρονα παρέχει πληροφορίες. Το αποτέλεσμα της είναι η μάθηση εξ αποστάσεως «Distance Learning (Steiner, 1996). Στην εξέλιξη της εκπαίδευσης από απόσταση οι ειδικοί προσπάθησαν να δημιουργήσουν το νέο πρότυπο εκπαιδευομένου που θα ευτενεργεί και θα αποκτά δια βίου εκπαίδευση, εξαιτίας και της μεγάλης αύξησης των πληροφοριών σε όλους τους τομείς. Καθώς οι γνώσεις σε πολλούς τομείς αυξάνονται διαρκώς, οι εκπαιδευόμενοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως παθητικοί δέκτες γνώσεων. Στην υποχρεωτική εκπαίδευση τους, οι μαθητές μπορούν να αποκτήσουν τις βασικές γνώσεις που απαιτούνται για την σταδιοδρομία τους ως επαγγελματίες. Το υπόβαθρο γνώσεων σε πολλούς τομείς μπορεί να ήταν σταθερό παλαιότερα, όμως αυτό δεν θα συνεχίσει να παραμείνει έτσι. (Berge & Collins, 1995c). Προέκυψε εκ των πραγμάτων η ανάγκη οι εκπαιδευόμενοι να πρέπει να διδαχθούν τρόπους για την δια βίου εκπαίδευσή τους και να βρουν τις κατάλληλες πηγές για να συνεχίσουν τη μάθησή τους, πάντα με την καθοδήγηση εκπαιδευτών ή καθηγητών και λιγότερο με τη διδασκαλία τους λόγω υψηλού κόστους και έλλειψης χρόνου. Ένας γενικός δε ορισμός που μπορούμε επιπλέον να δώσουμε σχετικά με τον όρο e-learning είναι: 19

20 Η χρήση των νέων τεχνολογιών για την επιτάχυνση της διάχυσης της γνώσης από τον εκπαιδευτή προς τους εκπαιδευομένους με την καθοδήγησή του, μέσα σε ένα ευέλικτο περιβάλλον όπου οι ίδιοι οι εκπαιδευόμενοι επιλέγουν τον τρόπο, τον τόπο, τον χρόνο και την ποσότητα της γνώσης που θέλουν να πάρουν. Η μάθηση επομένως εξαρτάται κυρίως από τις ομαδικές ή ατομικές προσπάθειες των εκπαιδευομένων. Οι εκπαιδευόμενοι για να αποκτήσουν μάθηση μπορούν να εξερευνήσουν μόνοι τους τις πηγές πληροφοριών που τους παρέχονται έχοντας κάποια καθοδήγηση και όχι διδασκαλία από τον εκπαιδευτή τους. Έτσι βλέπουμε ότι η μάθηση εξ αποστάσεως είναι μια ενεργητική διαδικασία με επίκεντρο πλέον τον εκπαιδευόμενο ο οποίος αντί να είναι παθητικός αποδέκτης της γνώσης, θεωρείται ικανός να αποκτήσει μόνος του τις δικές του γνώσεις ενώ ταυτόχρονα υπάρχει και η υποστήριξη από τον εκπαιδευτή ή ειδικό. Η υποστήριξη είναι απαραίτητη, γιατί αλλιώς θα μιλούσαμε για αυτοεκπαίδευση, η οποία θα μπορούσε να γίνει με άλλα μέσα π.χ με ένα βιβλίο ή ένα εκπαιδευτικό CD-ROM. Το e-learning εμπεριέχει συνεργατική εκπαίδευση και αλληλεπίδραση μεταξύ εκπαιδευόμενων και καθηγητών καθώς και μεταξύ εκπαιδευόμενων, όπως στην κλασσική εκπαίδευση. Ένα μέρος από τις οδηγίες του εκπαιδευτή μπορούν να παρέχονται μέσα σε περιβάλλον με πηγές πληροφοριών όπου οι εκπαιδευόμενοι θα μπορούν να τις εξερευνούν και να επιλέγουν με ανεξαρτησία τις πληροφορίες που τους χρειάζονται με αποτέλεσμα να λύνουν διάφορα προβλήματα όμοια με αυτά που θα συναντήσουν στην πραγματική τους ζωή ως επαγγελματίες. Νέες Τεχνολογίες Υλι κό Μαθήματος Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο Μαθητής Καθηγητής Διαδίκτυο Βιβλιοθήκες Chat "Κοινότητες" Περιοδικά Πανεπιστήμια Σχήμα 5. Μαθητοκεντρική μορφή εκπαίδευσης (Πηγή: Ε.Μ.Π., Παν. Αθηνών, Οικονομικού Παν. Αθηνών, 2002) 3.3 Κατηγορίες Τηλε-Εκπαίδευσης Με δεδομένο το χαρακτηριστικό της απόστασης μεταξύ του καθηγητή και του εκπαιδευτόμενου με το διαδίκτυο να αποτελεί τη γέφυρα επικοινωνίας διακρίνουμε δύο τύπους μάθησης που προσδιορίζονται από τον παράγοντα χρόνο δηλαδή το πότε γίνεται η εκπαίδευση: α) Σύγχρονη εκπαίδευση όπου η μεταφορά των γνώσεων και η πραγματική μάθηση γίνεται σε πραγματικό χρόνο (real time), δηλαδή ο εκπαιδευτής και οι εκπαιδευόμενοι μέσω τηλεπικοινωνιακής σύνδεσης μπορούν να συμμετέχουν σε ζωντανή εικονική αίθουσα διδασκαλίας. Κύρια απαίτηση είναι ο χρονικός συντονισμός των συμμετεχόντων. β) Ασύγχρονη εκπαίδευση που σημαίνει ότι ο εκπαιδευτής και οι εκπαιδευόμενοι δεν βρίσκονται σε πραγματικό χρόνο στο διαδίκτυο με αποτέλεσμα να μην μπορούν να επικοινωνούν ταυτόχρονα (Lenski & 20

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος

Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Κεφάλαιο 4: Λογισμικό Συστήματος Ερωτήσεις 1. Να αναφέρετε συνοπτικά τις κατηγορίες στις οποίες διακρίνεται το λογισμικό συστήματος. Σε ποια ευρύτερη κατηγορία εντάσσεται αυτό; Το λογισμικό συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 6: Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Δεδομένων

Διαχείριση Δεδομένων Διαχείριση Δεδομένων Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου 1 Εαρινό Εξάμηνο 2012-13 Περιεχόμενο σημερινής διάλεξης Βάσεις Δεδομένων Ορισμοί Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ)

Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ) Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων (ΒΔ) ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α. ΑΝΔΡΕΑΤΟΣ Ιούλιος 2011 Βασικές έννοιες Δεδομένα: τυποποιημένα στοιχεία σε προκαθορισμένη μορφή κατάλληλη για περαιτέρω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ 6.1 Τι ονοµάζουµε πρόγραµµα υπολογιστή; Ένα πρόγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Πολυμέσων. Ανάπτυξη Πολυμεσικών Εφαρμογών Ι

Συστήματα Πολυμέσων. Ανάπτυξη Πολυμεσικών Εφαρμογών Ι Συστήματα Πολυμέσων Ανάπτυξη Πολυμεσικών Εφαρμογών Ι Ορισμός των Πολυμέσων / Multimedia Η ταυτόχρονη ενσωμάτωση μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον πληροφορίας, των: Κειμένου Ήχου Κάθε τύπου εικόνας (στατική,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Information Technology for Business

Information Technology for Business Information Technology for Business! Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate!! e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Διαχείριση Επιχειρηματικών Δεδομένων - Databases Ορισμός Βάσης Δεδομένων Συλλογή συναφών αρχείων

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις εδομένων ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Μέρμηγκας Αλέξανδρος Α.Μ. 30000. ιαχείρηση Πληροφοριακών Συστηματών

Βάσεις εδομένων ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Μέρμηγκας Αλέξανδρος Α.Μ. 30000. ιαχείρηση Πληροφοριακών Συστηματών TMHMA ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βάσεις εδομένων Μέρμηγκας Αλέξανδρος Α.Μ. 30000 Βάση εδομένων Βάση δεδομένων είναι μια οργανωμένη συλλογή αλληλοσυσχετιζόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΡΙΘΜΟΙ ΣΥΜΒΟΛΑ - ΛΕΞΕΙΣ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΕ ΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΤΡΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑ 2 ΟΥ και 7 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ και ΔΟΜΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΣ 2.1 Να δοθεί ο ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Λογισμικό Εφαρμογών. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.6 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1

Κεφάλαιο 6 Λογισμικό Εφαρμογών. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.6 Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Κεφάλαιο 6 Λογισμικό Εφαρμογών Καραμαούνας Πολύκαρπος 1 Λογισμικό Εφαρμογών (application software) Είναι όλα τα προγράμματα που μετατρέπουν τον ΗΥ σε εξειδικευμένο μηχάνημα για συκεκριμένες εργασίες. Περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων

Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων 1 Εισαγωγή Σχεδιασμός μιας εφαρμογής ΒΔ: Βήματα 1. Συλλογή και Ανάλυση Απαιτήσεων (requirement analysis) Τι δεδομένα θα αποθηκευτούν, ποιες εφαρμογές θα κτιστούν πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Μάθημα 4.5 Η Μνήμη - Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις τα κυριότερα είδη μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία

Λειτουργικά Συστήματα Ι. Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία Λειτουργικά Συστήματα Ι Καθηγήτρια Παπαδάκη Αναστασία 2013 1 Ηλεκτρονικός Υπολογιστής αποτελείται: 1. Από Υλικό Hardware (CPUs, RAM, Δίσκοι), & 2. Λογισμικό - Software Και μπορεί να εκτελέσει διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Πολυμέσα. Εφ. Πληροφορικής Κεφ. 11 Καραμαούνας Π. 1

Κεφάλαιο 11 Πολυμέσα. Εφ. Πληροφορικής Κεφ. 11 Καραμαούνας Π. 1 Κεφάλαιο 11 Πολυμέσα Εφ. Πληροφορικής Κεφ. 11 Καραμαούνας Π. 1 Εφαρμογές πολυμέσων: πολλές μορφές πληροφορίας, αποθηκευμένες σε ψηφιακή μορφή, με δυνατότητα αλληλεπίδρασης κατά την παρουσίασή τους 11.1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΙ ΔΗΛΩΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΞ 4288 /11.08.2015 Σύμφωνα με: α) τις διατάξεις των άρθρων 123, 124, 135 και 136 του Ν. 4072/2012

Διαβάστε περισσότερα

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρμας Η πλατφόρμα eclass είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθημάτων και αποτελεί την πρόταση του Ακαδημαϊκού Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015 Ευαγγελία Πιτουρά 1

Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων Ευαγγελία Πιτουρά 1 Τι θα δούμε σήμερα I. Σύντομη εισαγωγή στις ΒΔ II. Περιγραφή σκοπού και περιεχομένου μαθήματος III. Ιστορία των ΣΔΒΔ IV. Διαδικαστικά θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Κανονικοποίησης

Θεωρία Κανονικοποίησης Θεωρία Κανονικοποίησης Πρώτη Κανονική Μορφή (1NF) Αποσύνθεση Συναρτησιακές Εξαρτήσεις Δεύτερη (2NF) και Τρίτη Κανονική Μορφή (3NF) Boyce Codd Κανονική Μορφή (BCNF) Καθολική Διαδικασία Σχεδίασης ΒΔ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος 2.5 Σύστημα αρχειοθέτησης, έγγραφα και βάσεις δεδομένων 2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος Να είναι σε θέση να διατηρήσει ένα καθιερωμένο, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Απαντήσεις επανάληψης κεφ.9 (Πολυμέσα).

Ερωτήσεις Απαντήσεις επανάληψης κεφ.9 (Πολυμέσα). 14 ο Γυμνάσιο Περιστερίου 1 Ερωτήσεις Απαντήσεις επανάληψης κεφ.9 (Πολυμέσα). Μάθημα 9.1 Ο κόσμος των Πολυμέσων 1. Τι είναι μια Εφαρμογή Πολυμέσων. Λογισμικό στο οποίο χρησιμοποιούνται πολλά και διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

Κανονικοποίηση. Σημασιολογία Γνωρισμάτων. Άτυπες Οδηγίες. Παράδειγμα. Αξιολόγηση Σχεσιακών Σχημάτων ΒΔ. Περιττές Τιμές και Ανωμαλίες Ενημέρωσης

Κανονικοποίηση. Σημασιολογία Γνωρισμάτων. Άτυπες Οδηγίες. Παράδειγμα. Αξιολόγηση Σχεσιακών Σχημάτων ΒΔ. Περιττές Τιμές και Ανωμαλίες Ενημέρωσης Αξιολόγηση Σχεσιακών Σχημάτων ΒΔ Κανονικοποίηση Παύλος Εφραιμίδης Βάσεις Δεδομένων Κανονικοποίηση 1 Πως μπορούμε να κρίνουμε εάν ένα Σχεσιακό Σχήμα είναι καλό ή αποδοτικό ή αν έχει λάθη; Σε γενικές γραμμές

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Υπολογιστών

Προγραμματισμός Υπολογιστών Προγραμματισμός Υπολογιστών Βασικές γνώσεις Κ. Βασιλάκης, ΣΤΕΦ, ΤΕΙ Κρήτης Η Πληροφορική και τα εργαλεία της Παροχή έγκαιρης και έγκυρης πληροφόρησης. Καταχώριση στοιχείων Αποθήκευση Επεξεργασία ψηφιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΡΗΤΗΣ 2000-2006

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΡΗΤΗΣ 2000-2006 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΡΗΤΗΣ 2000-2006 ΜΕΤΡΟ 1.2 Κοινοπραξίες Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης σε τομείς Εθνικής Προτεραιότητας Παροχή υπηρεσιών τουριστικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος μέσω πλατφόρμας

Διαβάστε περισσότερα

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model

Σχεσιακό Μοντέλο Περιορισμοί Μετατροπή ER σε Σχεσιακό Παράδειγμα.. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Relational Model .. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Relational Model . Σχεσιακό Μοντέλο (Relational Model) Το σχεσιακό μοντέλο παρουσιάζει μια βάση ως συλλογή από σχέσεις Μια σχέση είναι ένας πίνακας με διακριτό όνομα Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων

Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων ΕΣΔ516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Εισαγωγή στις βάσεις δεδομένων - Η ανατομία μιας βάσης δεδομένων Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Περιεχόμενα Ορισμοί Συστατικά στοιχεία εννοιολογικής σχεδίασης Συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) 2.1.1 Εισαγωγή στη διαχείριση αρχείων Οι Η/Υ αποθηκεύουν τα δεδομένα και τα επεξεργάζονται. Εφαρμογή Προγράμματος C:\Documents and Settings\user\Τα έγγραφά μου\leitourgika.doc Λ.Σ. File System Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης του PowerSuite

Οδηγός γρήγορης εκκίνησης του PowerSuite Το PowerSuite είναι η ολοκληρωμένη λύση απόδοσης για τον υπολογιστή σας. Ενσωματώνοντας το RegistryBooster, το DriverScanner και το SpeedUpMyPC σε ένα ενιαίο περιβάλλον εργασίας σάρωσης, το PowerSuite

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Συστήµατα Βάσεων Δεδοµένων

Εισαγωγή στα Συστήµατα Βάσεων Δεδοµένων Εισαγωγή στα Συστήµατα Βάσεων Δεδοµένων Βάσεις εδοµένων 2011-2012 Ευαγγελία Πιτουρά 1 Βασικές Έννοιες Τι είναι µια βάση δεδοµένων; Βάση Δεδοµένων: συλλογή από σχετιζόµενα δεδοµένα Ειδικού σκοπού λογισµικό

Διαβάστε περισσότερα

Orchid: Integrating Schema Mapping and ETL ICDE 2008

Orchid: Integrating Schema Mapping and ETL ICDE 2008 Orchid: Integrating Schema Mapping and ETL ICDE 2008 Δομουχτσίδης Παναγιώτης Γενικά Data warehouse (DW): Είναι μία αποθήκη πληροφοριών οργανωμένη από ένα ενοποιημένο μοντέλο. Τα δεδομένα συλλέγονται από

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ. Πληροφορική Α' Γυμν. Το Λειτουργικό Σύστημα του Υπολογιστή

1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ. Πληροφορική Α' Γυμν. Το Λειτουργικό Σύστημα του Υπολογιστή 1 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΡΜΗΣ Μάθημα: Ενότητα: Πληροφορική Α' Γυμν. Το του Υπολογιστή 1. Τι ονομάζεται Πρόγραμμα; Είναι οι οδηγίες που δίνονται στον υπολογιστή για να εξηγήσουμε πώς γίνεται μια εργασία (δηλαδή η

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή - Εισαγωγή - Αρχιτεκτονική προσωπικού υπολογιστή - Βασικά τμήματα ενός προσωπικού υπολογιστή - Η κεντρική μονάδα Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις:

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις: Σύστημα μνήμης Ο κύριος σκοπός στο σχεδιασμό ενός συστήματος μνήμης είναι να προσφέρουμε επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης διατηρώντας ένα αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης και επίσης χαμηλό μέσο κόστος ανά

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο σύστημα d)

Διαβάστε περισσότερα

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Η εφαρμογή "Υδροληψίες Αττικής" είναι ένα πληροφοριακό σύστημα (αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου

SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου SGA Διαχείριση Πρωτόκολλου 1. SGA Διαχείριση Πρωτοκόλλου... 2 1.1. Καινοτομία του προσφερόμενου προϊόντος... 2 1.2. Γενικές αρχές του προσφερόμενου συστήματος... 2 1.3. Ευκολία

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ

Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» 2000-2006 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ: 1 - ΠΑΙ ΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΜΕΤΡΟ: 1.3 ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ, ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑ ΕΙΞΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυμέσα. Ιστορική Αναδρομή Υπερκείμενο

Πολυμέσα. Ιστορική Αναδρομή Υπερκείμενο Πολυμέσα Πολυμέσα είναι κλάδος της πληροφορικής ο οποίος ασχολείται με το συνδυασμό ψηφιακών δεδομένων πολλαπλών μορφών. Τα δομικά στοιχεία των πολυμέσων είναι τα εξής : Κείμενο Εικόνα Ήχος Κινούμενη εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι:

Οι βασικές λειτουργίες (ή πράξεις) που γίνονται σε μια δομή δεδομένων είναι: ΔΟΜΕΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Μια δομή δεδομένων στην πληροφορική, συχνά αναπαριστά οντότητες του φυσικού κόσμου στον υπολογιστή. Για την αναπαράσταση αυτή, δημιουργούμε πρώτα ένα αφηρημένο μοντέλο στο οποίο προσδιορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων

Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική. Τυπικοί χρόνοι πρόσβασης. Μέσος χρόνος πρόσβασης. Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων Κεφάλαιο 5Β (επανάληψη) Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Απόδοση των οδηγών αποθηκευτικών µέσων Μέσος χρόνος πρόσβασης (Average Access Time) Ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων (Data-Transfer

Διαβάστε περισσότερα

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL

INFO. Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΤΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ECDL INFO ECDL Expert Ένα ολοκληρωµένο Πρόγραµµα Πιστοποίησης γνώσεων πληροφορικής και δεξιοτήτων χρήσης Η/Υ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥ ΕΠΙΠΕ ΟΥ Copyright ECDL Ελλάς, Σεπτέµβριος 2004 ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΝΤΥΠΟΥ ΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΕΩΝ epresence Οδηγός συμμετοχής σε τηλεδιάσκεψη Τελευταία ημερομηνία αναθεώρησης:

Διαβάστε περισσότερα

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Το DSS, είναι ένα ολοκληρωμένο συστημα διαχείρισης ψηφιοποίησης εγγράφων, αφού εκτός από την διαδικασία ψηφιοποίησης των εγγράφων, αρχειοθετεί και μία σειρά δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Μεθοδολογία Ανάπτυξης Εμπορικών Εφαρμογών 1 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η μεθοδολογία ανάπτυξης μιας εμπορικής εφαρμογής δίνει την δυνατότητα στην ομάδα εργασίας να έχει τον πλήρη έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... iii 1 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ... 11 1.1 Η αρχιτεκτονική von Neumann... 11 1.2 Περιφερειακές συσκευές...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... iii 1 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ... 11 1.1 Η αρχιτεκτονική von Neumann... 11 1.2 Περιφερειακές συσκευές... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... iii 1 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ... 11 1.1 Η αρχιτεκτονική von Neumann... 11 1.2 Περιφερειακές συσκευές... 12 1.2.1 Συσκευές εισόδου δεδομένων (input devices)12 1.2.1.1 Το πληκτρολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ η-τάξη Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

ΕΚΠΑ η-τάξη Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης ΕΚΠΑ η-τάξη Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρμας Η πλατφόρμα η-τάξη είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθημάτων και υποστηρίζει την Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

EBSCOhost Research Databases

EBSCOhost Research Databases Η EBSCOhost είναι ένα online σύστημα αναζήτησης σε έναν αριθμό βάσεων δεδομένων, στις οποίες είναι συμβεβλημένο κάθε φορά το ίδρυμα. Διαθέτει πολύγλωσσο περιβάλλον αλληλεπίδρασης (interface) με προεπιλεγμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ενότητα 7: Βάσεις Δεδομένων (Θεωρία) Πασχαλίδης Δημοσθένης Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ : MORPHING ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΘΕΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ : MORPHING ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΘΕΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ : MORPHING ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ MORPHING ΚΑΙ VR ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ: ΜΗΤΣΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ ΝΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΜΑÏΡΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΜΕΣΑ Κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΡΙΑ Σ. ΖΙΩΓΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 6 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟ ΛΑΘΟΣ Σημειώστε αν είναι σωστή ή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3 MULTIPLE CHOICE

ΜΑΘΗΜΑ 3 MULTIPLE CHOICE ΜΑΘΗΜΑ 3 MULTIPLE CHOICE 1. Ποιa από τις πιο κάτω εργασίες είναι λειτουργία του Λειτουργικού Συστήματος; a) Προσθήκη δεδομένων σε ένα υπολογιστικό φύλλο b) Εκπόνηση έκθεσης βάσης δεδομένων c) Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP) ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Microsoft WINDOWS (95-98-NT-2000-XP) Κ. Παρασκευόπουλος Αναπλ. Καθηγητής Θεσσαλονίκη 2004 1. Μερικά κλασσικά ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή

Π ρ ο γ ρ α μ μ α τ ι σ μ ό ς Β α σ ι κ έ ς έ ν ν ο ι ε ς Ι σ τ ο ρ ι κ ή α ν α δ ρ ο μ ή Η έννοια του προγράμματος Ιστορική αναδρομή Προγραμματισμός Βασικές έννοιες Ιστορική αναδρομή Η έννοια του προγράμματος Η περιγραφή της λύσης ενός προβλήματος, ως γνωστόν, γίνεται με τη βοήθεια ενός αλγορίθμου. Έτσι οι εντολές ενός προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Information Technology for Business

Information Technology for Business Information Technology for Business Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Computer System Hardware Υποδομή του Information Technology Υλικό Υπολογιστών (Hardware) Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΟΜΑΔΑ Ε ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΗΛΙΟΥΔΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗ ΝΙΖΑΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΖΗΚΑΛΑΓΙΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Εισαγωγή Η μεγάλη ανάπτυξη και ο ρόλος που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ : Η/Υ I (ενότητα WINDOWS) ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ : ΘΕΑΝΩ ΧΑΤΖΙΔΑΚΗ, Εργαστηριακό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστημάτων και Διαχείριση Έργων Learning

Διαβάστε περισσότερα

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος.

10. Με πόσους και ποιους τρόπους μπορεί να αναπαρασταθεί ένα πρόβλημα; 11. Περιγράψτε τα τρία στάδια αντιμετώπισης ενός προβλήματος. 1. Δώστε τον ορισμό του προβλήματος. 2. Σι εννοούμε με τον όρο επίλυση ενός προβλήματος; 3. Σο πρόβλημα του 2000. 4. Σι εννοούμε με τον όρο κατανόηση προβλήματος; 5. Σι ονομάζουμε χώρο προβλήματος; 6.

Διαβάστε περισσότερα

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ

5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΑΛΓΟΡΙΘΜΩΝ 5.1 Εισαγωγή στους αλγορίθμους 5.1.1 Εισαγωγή και ορισμοί Αλγόριθμος (algorithm) είναι ένα πεπερασμένο σύνολο εντολών οι οποίες εκτελούν κάποιο ιδιαίτερο έργο. Κάθε αλγόριθμος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής

Κεφάλαιο 4 ο. Ο Προσωπικός Υπολογιστής Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.3 Ο Επεξεργαστής - Εισαγωγή - Συχνότητα λειτουργίας - Εύρος διαδρόμου δεδομένων - Εύρος διαδρόμου διευθύνσεων - Εύρος καταχωρητών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο

Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) για την υποστήριξη ιατρικών πράξεων σε νησιωτικές περιοχές στο Αιγαίο Δρ. Η. Μαγκλογιάννης Πανεπιστήμιο Αιγαίου Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών

Διαβάστε περισσότερα

Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σεσχεσιακό

Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σεσχεσιακό Μετατροπή Σχήματος Ο/Σ σε Σχεσιακό Προσοχή είτε αυτά που ακολουθούν ως παράδειγμα Μην τα ακολουθείτε τυφλά ως «μαγική συνταγή» 1 2 Οντότητες Για κάθε τύπο οντοτήτων και για κάθε τύπο συσχετίσεων δημιουργούμε

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 12 Σχεδιασμός Ανάπτυξη Λειτουργία Π.Σ. 1. ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ 1.1 Δυνατότητες Λειτουργικών Συστημάτων 1.1.1 Εισαγωγή Ο όρος Λειτουργικό Σύστημα (Operating System), εκφράζει το σύνολο των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2007 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το μάθημα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ Το Ιδρυματικό Αποθετήριο του ΤΕΙ Αθήνας συλλέγει, τεκμηριώνει, αποθηκεύει και διατηρεί ψηφιακό περιεχόμενο έρευνας και εκπαίδευσης. Περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

01 SOLUTIONS HELLAS Ε.Π.Ε. Χελμού 20, 151 25 Μαρούσι Αττικής Τηλ 215 55 00 880 FAX 215 55 00 883. Ηλεκτρονικό Πρωτόκολλο & Διακίνηση Εγγράφων

01 SOLUTIONS HELLAS Ε.Π.Ε. Χελμού 20, 151 25 Μαρούσι Αττικής Τηλ 215 55 00 880 FAX 215 55 00 883. Ηλεκτρονικό Πρωτόκολλο & Διακίνηση Εγγράφων 01 SOLUTIONS HELLAS Ε.Π.Ε. Χελμού 20, 151 25 Μαρούσι Αττικής Τηλ 215 55 00 880 FAX 215 55 00 883 e Prtcl-01 Ηλεκτρονικό Πρωτόκολλο & Διακίνηση Εγγράφων Συνοπτική Παρουσίαση Το σύστημα e Prtcl-01 Το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΝΕΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Πληροφορικής και Επιστήμης Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Πηγή: Οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 1από ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή εργασία Δικτυακή Εφαρμογή διαχείρισης ηλεκτρονικών εγγράφων υπηρεσίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 2από Κατάλογος περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 Σχετιζόμενα πρόσωπα...3

Διαβάστε περισσότερα

2 Αποδοτική εργασία στα Windows Vista 103

2 Αποδοτική εργασία στα Windows Vista 103 Περιεχόμενα Οι συγγραφείς... 11 Εισαγωγή στα Windows Vista... 13 Οι εκδόσεις των Windows Vista...14 Ας ξεκινήσουμε!...18 Το πρόγραμμα πιστοποίησης επιχειρήσεων της Microsoft... 19 Πληροφορίες για νέους

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων

Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων Μέθοδοι και Τεχνικές για τον Στρατηγικό Σχεδιασµό Πληροφοριακών Συστηµάτων (SISP) Στρατηγική και Διοίκηση Πληροφοριακών Συστηµάτων Μάθηµα 2 No 1 Δοµή της Παρουσίασης l 1. Εισαγωγή l 2. Μεθοδολογία SISP

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχεσιακό Μοντέλο. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015. Ευαγγελία Πιτουρά 1

Το Σχεσιακό Μοντέλο. Βάσεις Δεδομένων 2014-2015. Ευαγγελία Πιτουρά 1 Το Σχεσιακό Μοντέλο Ευαγγελία Πιτουρά 1 Μοντελοποίηση Σχήμα (database schema): η περιγραφή της δομής της πληροφορίας που είναι αποθηκευμένη στη βδ με τη χρήση ενός μοντέλου δεδομένων Μοντέλο Δεδομένων:

Διαβάστε περισσότερα

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885

Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 CubisLITE Client Οδηγίες Χρήσεως Cubitech Hellas Ακροπόλεως 24, Καλλιθέα, Αθήνα Τ.Κ. 176 75, Ελλάδα, Τηλ. 210 9580887-8 Φαξ.2109580885 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενικά 1. Τι είναι ο CubisLITE Server 2. Τι είναι ο

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα

Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα - Εισαγωγή - Οι βάσεις του επεξεργαστή και της μνήμης - Οι υποδοχές της μητρικής πλακέτας - Άλλα μέρη της μητρική πλακέτας - Τυποποιήσεις στην κατασκευή μητρικών πλακετών Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗΣ Το Medicon Pro είναι ένα σύγχρονο εύχρηστο πρόγραμμα Ηλεκτρονικών Υπολογιστών για τη δημιουργία Ιατρικού Φακέλου. Παρέχει τη δυνατότητα αρχειοθέτησης ασθενών,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α 1 Windows 8.1 1.1 Βασικές Έννοιες Πληροφορικής και Επικοινωνιών Εισαγωγή 19 Τι είναι ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής 20 Κατηγορίες Υπολογιστών 21 Κύρια μέρη ενός Προσωπικού Υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις»

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις» ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9 92 Microsoft Access... 22 93 Το σύστημα Βοήθειας του Microsoft Office... 32 94 Σχεδιασμός βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015

Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 MACROWEB Προβλήματα Γεώργιος Φίλιππας 23/8/2015 Παραδείγματα Προβλημάτων. Πως ορίζεται η έννοια πρόβλημα; Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η κατανόηση ενός προβλήματος; Τι εννοούμε λέγοντας χώρο ενός προβλήματος;

Διαβάστε περισσότερα

STORAGE AREA NETWORK. Σπουδαστές: Δόση Νικολέτα Καρακούση Πελαγία 30/5/2014 1

STORAGE AREA NETWORK. Σπουδαστές: Δόση Νικολέτα Καρακούση Πελαγία 30/5/2014 1 STORAGE AREA NETWORK Σπουδαστές: Δόση Νικολέτα Καρακούση Πελαγία 30/5/2014 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΤΥΟ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (SAN) ΟΡΙΣΜΟΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ (SAN) Οποιοδήποτε, υψηλής απόδοσης, δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

BO.M.I.S BOLLARD MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ BOMIS-V1-2012

BO.M.I.S BOLLARD MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ BOMIS-V1-2012 BO.M.I.S BOLLARD MANAGEMENT INFORMATION SYSTEM ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ 1 - ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΩΝ ΠΑΣΑΛΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Το σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα