Επείγουσες Παθολογικές Καταστάσεις από Ακραίες Κλιματολογικές Συνθήκες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επείγουσες Παθολογικές Καταστάσεις από Ακραίες Κλιματολογικές Συνθήκες"

Transcript

1 182 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ Επείγουσες Παθολογικές Καταστάσεις από Ακραίες Κλιματολογικές Συνθήκες ΒΑΣΙΛΗΣ ΟΥΡΑΗΛΟΓΛΟΥ Α.ΕΚΘΕΣΗΤΟΥΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣΕ ΔΡΙΜΥΨΥΧΟΣ Ο ανθρώπινος οργανισμός ρυθμίζει την παραγωγή και την,αποβολή θερμότητας με στόχο να διατηρεί μια θερμοκρασία πυρήνα γύρω στους 37 ο C. Η πτώση της θερμοκρασίας στους 35 ο C ή ακόμη χαμηλότερα, κλι- Σχήμα 1: Ανταλλαγή θερμότητας μεταξύ ανθρώπινου σώματος και περιβάλλοντος. Οι απώλειες επιταχύνονται από περιβαλλοντικούς παρdγοντες (dνεμος, νερό, θερμοκρασία) ή μεταβάλλονται από την φυσιολογία του οργανισμού (αγγειοδιαστολή). νικά ορίζεται ως υποθερμία. Η πτώση της θερμοκρασίας του σώματος οφείλεται σε απώλεια θερμότητας με αγωγή, μετάδοση, ακτινοβολία και εξάτμιση (σχήμα 1 ). Με αγωγή μεταφέρεται θερμότητα από θερμότερο προς ψυχρότερο αντικείμενο με άμεση επαφή (π. χ. από το θερμό σώμα χάνεται θερμότητα προς το ψυχρό περιβάλλον). Ο αέρας είναι κακός αγωγός της θερμότητας σε σχέση με το έδαφος και το νερό. Η θερμική αγωγιμότητα του νερού είναι περίπου 30 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του αέρα, έτσι το σώμα χάνει ταχύτατα θερμότητα, όταν εμβυθιστεί σε κρύο νερό. Δεν είναι πάντως απαραίτητη η εμβύθιση σε νερό για την απώλεια θερμότητας μ' αυτή την οδό. Τα υγρά ρούχα από βροχή ή από ιδρώτα, θεωρούνται εξ ίσου επικίνδυνα. Με το ρεύμα του αέρα γίνεται μετάδοση της θερμότητας από το σώμα προς το ψυχρότερο περιβάλλον. Όπως ειπώθηκε, ο ακίνητος αέρας είναι κακός αγωγός της θερμότητας, αλλά όσο μεγαλύτερη είναι η ταχύτητα του αέρα, τόσο ταχύτερη είναι η απομάκρυνση θερμότητας από το σώμα. Για το λόγο αυτό, οι διασώστες χρησιμοποιούν ειδικούς πίνακες, που υπολογίζουν την πτώση της θερμοκρασίας στην εκτεθειμένη επιδερμίδα του ανθρώπου, βάσει της αντι- Πίνακας 1. Επlδραση του ανtμου στη θερμοκρασfα περιβάλλοντος άνεμος km/h ο 4,5 1, ,5 8 1, ,5-9, ,5-9, ,5 9,5-9, ,5-20, , ,5-20, , , ,5 20, Ισοδύναμη «αντιληπτή» θερμοκρασiα σε ac ανάλογα με την ταχύτητα του ανέμου ,5-20, ,5-20, I , , , ι -31, ,5-9, ,5-34, ,5-34, , , , ,5-34, , , , , ,5-45,5-31, , , ,5 ι ,5-34, ,5-70,5-70, , , άπνοια θρόισμα φύλλων μετακίνηση ξερών φuλλων σηκώνεται σκόνη σείσιμο μικρών κλαδιών λίκνισμα μικρών δένιρων σείσιμο χοντρών κλαδιών σείσιμο μεγάλων δένιρων σπάσιμο χοντρών κλαδιών Σχεηκός κίνδυνος Πολύ αυξημένος κίνδυνος. Οι εκιεθειμένες περιοχές παγώνουν ϊγεpίϊγου σε 1 min Μέγιστος κίνδυνος. ΟΙ εκτεθειμένες περιοχές παγώνουν σε λιγότερο από 30sec.

2 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 183 κειμενικής θερμοκρασίας του περιβάλλοντος, όταν υπεισέρχεται ο παράγοντας άνεμος. Για παράδειγμα, μια θερμοκρασία περιβάλλοντος, που σε νηνεμία είναι -1 ο C, με άνεμο ταχύτητας 50km/h, γίνεται αντιληπτή από το ανθρώπινο σώμα σαν -20oC (πίνακας 1 ). Απώλεια θερμότητας γίνεται και με την εξάτμιση των υγρών του δέρματος (ιδρώτας, νερό, υγρά ρούχα). Τα υγρά ρούχα αποτελούν διπλό κίνδυνο στο ψύχος για τεράστια απώλεια θερμότητας, όσο παραμένουν υγρά με τον μηχανισμό της αγωγής και ενόσω στεγνώνουν με τον μηχανισμό της εξάτμισης. Ο ανθρώπινος οργανισμός, όπως και κάθε αντικείμενο που είναι θερμότερο από το περιβάλλον, εκπέμπει θερμότητα με την μορφή της υπέρυθρης ακτινοβολίας. Σε φυσιολογικές συνθήκες με τον μηχανισμό αυτό το σώμα υφίσταται απώλεια της θερμότητάς του κατά 65% και η περιοχή του σώματος που θεωρείται η πλέον επικίνδυνη είναι αυτή πάνω από τους ώμους, γι' αυτό και σε μια παγωμένη μέρα το κασκόλ και ο σκούφος -ιδιαίτερα στα παιδιά- θεωρούνται επιβεβλημένα. Μεγάλη απώλεια θερμότητας γίνεται και κατά την αναπνευστική λειτουργία με του μηχανισμούς της εξάτμισης και μετάδοσης. Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι κατασκευασμένος για ημιτροπικά κλίματα, αλλά διαθέτει και μηχανισμούς άμυνας στο ψύχος, ούτως ώστε ένας περίπατος στα χιόνια να μην αποτελεί θανατηφόρο επιχείρημα. Για να διατηρήσει την θερμοκρασία του σταθερή κατά την έκθεσή του στο ψύχος, ο οργανισμός αυξάνει την παραγωγή θερμότητας. Όταν από τον υποθάλαμο γίνει αντιληπτή χαμηλότερη θερμοκρασία περιβάλλοντος από αυτήν του πυρήνα, αυξάνεται ο βασικός μεταβολισμός και παράγεται περισσότερη θερμική ενέργεια. Παράλληλα, η αύξηση της μυ'ίκής δραστηριότητας συμβάλλει αποτελεσματικά για την επίτευξη του ίδιου στόχου. Για παράδειγμα, το ρίγος αυξάνει την παραγωγή θερμότητας κατά 500%, ενώ η κοπιώδης άσκηση μπορεί να αυξήσει την παραγωγή θερμότητας μέχρι και 2000%. Η ελάττωση αποβολής θερμότητας από τον οργανισμό γίνεται με κύριο στόχο την διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας στα ζωτικά όργανα (πυρήνας) έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία τους. Σε κατάσταση ψύχους προκαλείται αγγειοσύσπαση στην περιφέρεια και κατά συνέπεια μεγάλη ελάττωση της αιματικής ροής, έτσι ώστε η θερμότητα, που κατά τα άλλα θα είχε αποβληθεί στο περιβάλλον με τους μηχανισμούς που αναφέρθηκαν, τώρα να εγκλωβίζεται στον πυρήνα. Παράλληλα, για τον ίδιο σκοπό, περιορίζεται ή αναστέλλεται εντελώς η λειτουργία της εφίδρωσης. Το τελικό αποτέλεσμα είναι η επιδερμίδα και οι υποδόριοι ιστοί να συμπεριφέρονται σαν ένα ψυχρό κέλυφος που παρέχει θερμομόνωση στον ζωτικό πυρήνα. Όσο πιο παχύ είναι το κέλυφος τόσο καλύτερη είναι η θερμομόνwση, έτσι οι παχύσαρκοι είναι περισσότερο προστατευμένοι σε ψυχρό περιβάλλον από τους απισχνασμένους οργανισμούς. Η απώλεια και η παραγωγή θερμότητας συνήθως βρίσκονται σε μια κατάσταση λεπτής ισορροπίας. Αν για οποιοδήποτε λόγο η απώλεια θερμότητας είναι ταχύτερη ή μεγαλύτερη από την παραγωγή, τότε στον οργανισμό προκαλούνται εντοπισμένες ιστικές βλάβες από το ψύχος ή γενικευμένη υποθερμία. Al. Ατυχηματική υποθερμία Περισσότεροι από 1600 άνθρωποι κάθε χρόνο στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ χάνουν την ζωή τους από υποθερμία. Η μεγάλη πλειοψηφία αυτών των θανάτων δεν συμβαίνει μόνο σε αλπικές συνθήκες όπως αρχικά θα σκεφτόταν κανείς, άλλα στην καρδιά μεγάλων αστικών κέντρων και συχνά μέσα σε κατοικίες με ανεπαρκείς συνθήκες θέρμανσης. Η υποθερμία είναι κατάσταση που αφορά εξ ίσου το υγειονομικό προσωπικό που απασχολείται στα μεγάλα κέντρα χειμερινής αναψυχής, όσο και τον διασώστη που περιπολεί με το ασθενοφόρο στους δρόμους μιας μεγαλούπολης ή τους γιατρούς στο τεπ του εφημερεύοντος νοσοκομείου, και η εξοικείωση με την κλινική σημειολογία της νόσου είναι απαραίτητη γιατί υποθερμικός δεν είναι μόνο ο ορειβάτης, ο οποίος ανεβρέθηκε από την ομάδα διάσωσης πεσμένος στο χιόνι με απώλεια των αισθήσεων, αλλά και ο υπερήλικας που το ΕΚΑΒ τον βρίσκει στο ψυχρό διαμέρισμά του με καταβολή δυνάμεων και δυσαρθρία. Σε αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση υποθερμίας βρίσκονται οι υπερήλικες, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, οι αλκοολικοί, οι ασθενείς με χρόνια νοσήματα και τέλος όσοι επιδίδονται σε χειμερινές αθλητικές ή άλλες δραστηριότητες, όπως οι ορειβάτες, κυνηγοί,

3 184 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ Ηλικία. Περιβάλλον Τραύμα Φάρμακα ΚΝΣ Ενδοκρινείς Άλλα Υπερήλικες Βρέφη Παιδιά # Συνθήκες ψύχους, υγρασίας, ανέμου Εμβύθιση σε κρύο ή παγωμένο νερό Καταπόνηση - κόπωση Πολuτραύμα Εγκλωβισμός-αργοπορημένη διάσωση ΚΕΚ Έλασσον τραύμα με ακινητοποίηση (κάταγμα) Εγκαύματα Αλκοόλ Κατασταλτικά (υπερδοσολογία) Φαινοθιαζίνες (καταστολή του ρίγους) Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο Παραπληγία ν. Parkinson Υπογλυκαιμία Υποθυροειδισμός Διαταραχές άξονα υποθ-υπόφ-επινφρ. Σήψη Υποθερμία στρατιώτες, εργάτες κ.α. (πίνακας 2). Οι υπερήλικες και ιδιαίτερα αυτοί (αλλά όχι μόνο) με φτωχές κοινωνικοοικονομικές συνθήκες είναι οι πλέον ευάλωτοι. Η ικανότητα των ηλικιωμένων για παραγωγή θερμότητας είναι σημαντικά ελαττωμένη σε σχέση με τις νεότερες ηλικίες κυρίως λόγω της μειωμένης μυ'ίκής μάζας και της ελαττωμένης απάντησης με ρίγος. Η ατροφία του υποδόριου ιστού (λίπος) περιορίζει τη θερμομόνωση. Η συνήθης φαρμακευτική αγωγή των ηλικιωμένων περιλαμβάνει φάρμακα που επηρεάζουν την ικανότητα για αγγειοσύσπαση και τέλος η υποθρεψία και τα χρόνια συστηματικά νοσήματα, που τις περισσότερες φορές συνοδεύουν την τρίτη ηλικία, κάνουν την ομάδα αυτή ακόμα πιο ευάλωτη στην υποθερμία. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, συγκριτικά με τους ενήλικες, έχουν μεγάλη αναλογία επιφάνειας σώματος σε σχέση με τη μάζα τους και συνεπώς μεγαλύτερη επιφάνεια εκτεθειμένη στο ψύχος. Στις πολύ μικρές ηλικίες δεν είναι ακόμα ανεπτυγμένος ο μηχανισμός της θερμορύθμισης και είναι ελαττωμένη η απάντηση με ρίγος. Ένα βρέφος θα γίνει υποθερμικό πολύ ταχύτερα από έναν ενήλικα σε οποιαδήποτε θερμοκρασία. Η κοινωνική ομάδα με την μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης υποθερμίας είναι οι χρόνιοι αλκοολικοί. Η μέθη καταστέλλει την αισθητηριακή αντίληψη του ψύχους με αποτέλεσμα οι αλκοολικοί να aποκοιμηθούν εκτεθειμένοι σε περιβάλλον ιδιαίτερα επικίνδυνο για πρόκληση υποθερμίας. Το αλκοόλ αναστέλλει το ρίγος και η συνήθης υποθρεψία των αλκοολικών επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση, με την ελάττωση της μεταβολικής θερμογένεσης, ενώ παράλληλα προκαλεί περιφερική αγγειοδιαστολή, με αποτέλεσμα την παρεμπόδιση του οργανισμού να διατηρήσει θερμό τον πυρήνα του. Επιπρόσθετα, το αλκοόλ περιορίζει την ικανότητα του ατόμου για λογική κρίση, οδηγώντας σε συμπεριφορά που δεν αρμόζει με την επικινδυνότητα του ψυχρού περιβάλλοντος. Τέλος, ατυχηματική υποθερμία παρατηρείται σε νέους ανθρώπους ιδιαίτερα καλής φυσικής κατάστασης, που ασκούν αθλητικές, εργασιακές δραστηριότητες ή αναψυχή σε χειμερινό περιβάλλον. Σ' αυτήν την κατηγορία ανήκουν οι κατασκηνωτές, κυνηγοί, ψαράδες, ορειβάτες, αναρριχητές, δασικοί υπάλληλοι, στρατιώτες κ. α. Σ' αυτή την ομάδα, η κακή κρίση, η έλλειψη εμπειρίας, οι μειωμένες ικανότητεςγνώσεις για επιβίωση, ο ανεπαρκής ρουχισμός, η έλλειψη καταφυγίου, η υπερπροσπάθεια, η μειωμένη πρόσληψη τροφής και νερού αποτελούν παράγοντες αυξημένου κινδύνου. Η παθοφυσιολογία της υποθερμίας ξεκινάει καθώς η θερμοκρασία πυρήνα πέφτει κάτω από τους 35 ο C, τα όρια της άμυνας του οργανισμού ενάντια στο ψύχος εξαντλούνται και ο θερμορυθμιστικός μηχανισμός αρχίζει να παραπαίει. Το αναπνευστικό κέντρο καταστέλλεται, ο αερισμός επιδεινώνεται και η προοδευτική υποξυγοναιμία επιβραδύνει τον μεταβολισμό με αποτέλεσμα να μπαίνει σε λειτουργία ένας φαύλος κύκλος: καθώς η μεταβολική θερμογένεση ελαττώνεται, η θερμοκρασία πυρήνα ελαττώνεται ακόμα περισσότερο, ακολουθεί μεγαλύτερη καταστολή της αναπνευστικής λειτουργίας με αποτέλεσμα την βαρύτερη υποξυγοναιμία και την περαιτέρω επιβράδυνση του μεταβολισμού. Όταν η θερμοκρασία πυρήνα φτάσει στους 28,3 ο C, ο θερμορυθμιστικός μηχανισμός καταρρέει και το μυοκάρδιο βρίσκεται πλέον σε σοβαρό κίνδυνο. Σ' αυτή τη θερμοκρασία παρατηρείται συχνά κολπική μαρμαρυγή και ο θάνατος από υποξυγοναιμία είναι

4 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΓΑrΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 185 Στάδιο Ήπια Μέτρια Σοβαρή c core χαρακτηριστικά Αύξηση του μεταβολικού ρυθμού Θερμοκρασία ούρων 34,8 c, μέγιστη θερμογένεση από ρίγος Αμνησία, δυσαρθρία. Φυσιολογική ΑΠ Μέγιστη αναπνευστική διέγερση Αταξία, απάθεια Stupor, 25% ελάπωση στην κατανάλωση 02 Παύση της θερμογένεσης από το ρίγος Κολπική μαρμαρυγή και άλλες δυσρυθμίες Ποικιλοθερμία, mώση της καρδιακής παροχής στα 2/3, δεν δρα η ινσουλίνη. Προοδευτική επιδείνωση του επιπέδου συνείδησης και της αναπνοής. Μυδρίαση Πιθαντητά κοιλιακής μαρμαρυγής. 50% ελάπωση στην κατανάλωση 02 Απώλεια αντανακλαστικών. Μείζονες διαταραχές 081, GCS:3. Πτώση εγκεφαλικής αιματικής ροής στο 1/3. Πτώση καρδιακής παροχής στο 45%. Πιθανό πνευμονικό οίδημα. Σημαντική υπόταση. Κατάργηση αντανακλαστικών κερατοειδούς και οφθαλμοκινητικού. Μέγιστος κίνδυνος για κοιλιακή μαρμαρυγή 75% ελάπωση στην κατανάλωση 02. τελευταία ίχνη καρδιακής ηλεκτρομηχανικής δραστηριότητας. Όγκος παλμού στο 20%. Επιπέδωση ΗΕΓ. Ασυστολία. Η χαμηλότερη τιμή σε ενήλικα που επιβίωσε. Η χαμηλότερη τιμή σε παιδί που επιβίωσε. 92% ελάπωση στην κατανάλωση 02. Η χαμηλότερη τιμή σε προκλητή θεραπευτική υποθερμία που επιβίωσε. πολύ κοντά καθώς η αναπνευστική λειτουργία παύει εντελώς, η έλλειψη οξυγόνου δεν επιτρέπει το μεταβολισμό να παράγει θερμότητα και η πτώση της θερμοκρασίας γίνεται ακόμα ταχύτερη. Η χαμηλότερη θερμοκρασία πυρήνα για επιβίωση υπολογίζεται γύρω στους 23,3 ο C, αν και οι περισσότεροι ασθενείς υποκύπτουν πολύ πριν από αυτό το σημείο (πίνακας 3). Πάντως στην βιβλιογραφία περιγράφεται ένα περιστατικό που επιβίωσε, του οποίου η θερμοκρασία πυρήνα έπεσε στους 9 ο C και ήταν σε καρδιακή ανακοπή για μία ώρα. Αυτό το περιστατικό είναι άλλη μια επιβεβαίωση του κανόνα ότι ο υποθερμικός ασθενής δεν θεωρείται νεκρός, εάν πρώτα δεν επαναθερμανθεί. Όταν η θερμοκρασία πυρήνα πέφτει κάτω από τους 30 ο C, οι καρδιακοί ήχοι δεν ακούγονται γιατί σε χαμηλές θερμοκρασίες ο ήχος δεν μεταδίδεται μέσω των ιστών. Για τον ίδιο λόγο δεν γίνονται αντιληπτοί οι ήχοι Korotkoff και σ' αυτές τις περιπτώσεις είναι δυσχερής η μέτρηση της aρτηριακής πίεσης. Αναστέλλονται τα αντανακλαστικά στις κόρες, με τελικό αποτέλεσμα ένας ασθενής που διατηρεί τις ζωτικές του λειτουργίες να δείχνει μυδριασμένος και σε κατάσταση ανακοπής. Ακόμα και όταν συμβεί αληθής ασυστολία, οι συνήθεις κατά τα άλλα προγνωστικοί δείκτες δεν αξιολογούνται στην υποθερμία, γιατί στους 30oC ο εγκέφαλος επιβιώνει χωρίς άρδευση για περίπου lomin ενώ στους 20 C για περίπου 25min. Η ατυχηματική υποθερμία αξίζει υπερβολικές προσπάθειες αναζωογόνησης, γατί στην πραγματικότητα οι υποθερμικοί δεν είναι τόσο "νεκροc' όσο φαίνονται. Η ακολουθία των γεγονότων που περιγράφηκαν, είτε συμβαίνει μέσα σε λίγες ημέρες, όπως σε έναν ηλικιωμένο με χρόνιο νόσημα, είτε συμβαίνει μέσα σε λίγες ώρες, όπως σε έναν ορειβάτη με κάταγμα στο μηριαίο, είτε συμβαίνει σε λιγότερο από ένα λεπτό, όπως σε ένα παιδάκι που βυθίστηκε στα παγωμένα νερά μιας λίμνης κάνοντας πατινάζ, έχει το ίδιο αποτέλεσμα: την έκπτωση των ζωτικών λειτουργιών και τελικά το θάνατο. Το κατ' εξοχήν "όργανο στόχος" της υποθερμίας είναι η καρδιά. Οι αρρυθμίες που προκαλούνται από το ψύχος είναι εξαιρετικά aνθεκτικές στη φαρμακευτική αγωγή. Με την πτώση της θερμοκρασίας πυρήνα επιβραδύνεται η εκπόλωση στο μυοκάρδιο, μπορεί να εμφανιστεί lου βαθμού αποκλεισμός που ακολουθείται από ευρέα QRS συμπλέγματα, ανεστραμμένα Τ κύματα και κύματα J (Osborn) στην κάθοδο των QRS (σχήμα 2). Οι κολπικές δυσρρυθμίες (κολπική μαρμαρυγή και πτερυγισμός) συνήθως με την επαναθέρ- Σχήμα 2: ΗΚΓ από ασθενή με θερμοκρασία πυρήνα 25 C. Φαίνεται κολπική μαρμαρυγή με βραδεία κοιλιακή ανταπόκριση, artifact μυί κού τρόμου και το βέλος δείχνει κύμα J (Osborn).

5 186 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ μανση επανέρχονται σε φλεβοκομβικό ρυθμό αυτόματα, χωρίς την ανάγκη φαρμακευτικής ή ηλεκτρικής ανάταξης. Η κοιλιακή μαρμαρυγή αποτελεί βαρύτατη επιπλοκή και συμβαίνει σε θερμοκρασίες 28 ο C ή ακόμα χαμηλότερες. Πάντως υπάρχουν και θύματα που έχουν επιβιώσει από θερμοκρασίες γύρω στους 18 ο C χωρίς να εμφανίσουν κοιλιακή μαρμαρυγή. Στις περισσότερες μελέτες για υποθερμικούς ασθενείς δίνεται έμφαση στη δυσκολία-αδυναμία ανάταξης της κοιλιακής μαρμαρυγής. Πρόσφατα ο White περιέγραψε 4 ασθενείς με θερμοκρασία 26 ο C που παρά τις επανειλημμένες απινιδώσεις δεν επιβίωσαν. Οι Bristow και Graig περιέγραψαν έναν άρρωστο με ασυστολία στους 24 oc και αδυναμία ανάκτησης ρυθμού. Ο ίδιος άρρωστος μετά από 2Yz ώρες ΚΑΡΠΑ και εξωσωματική επαναθέρμανση στους 2Τ C μετέπεσε σε κοιλιακή μαρμαρυγή η οποία στους 29 ο C αυτόματα αναστράφηκε σε φλεβόκομβο. Η γνωστή διαμάχη για την αιτιολόγηση της κοιλιακής μαρμαρυγής ξεκίνησε από μια πολυκεντρική μελέτη που παρουσιάζει την ασυστολία από κατακράτηση C02 σαν την κύρια εκδήλωση της υποθερμίας, ενώ εμφανίζει την κοιλιακή μαρμαρυγή να προκαλείται δευτερογενώς από τις επεμβατικές προσπάθειες διάσωσης ( επαναθέρμανση, αναπνευστική αλκάλωση από τον μηχανικό αερισμό, τοποθέτηση ΚΦΚ, στοματοφαρυγγικοί αεραγωγοί, διασωλήνωση, μεταφορά με φορείο, αδρεναλίνη). Σε μια πιο πρόσφατη μελέτη παρουσιάστηκε μια μεγαλύτερη σειρά περιστατικών στα οποία η φλεβοκομβική βραδυκαρδία μετέπεσε σε κοιλιακή μαρμαρυγή αυτόματα ή μετά από ελάχιστες θεραπευτικές παρεμβάσεις, αμφισβητώντας το αποτέλεσμα της προηγούμενης μελέτης. Σήμερα είναι περισσότερο αποδεκτό (χωρίς να είναι τεκμηριωμένο) ότι για την εμφάνιση κοιλιακής μαρμαρυγής ενοχοποιούνται θερμοκρασίες πυρήνα 26 ο C ή χαμηλότερες. Πάντως, πλήρης ομοφωνία υπάρχει στο ότι οι χειρισμοί διάσωσης, η εξασφάλιση αεραγωγού, ο επαρκής αερισμός, η διατήρηση της κυκλοφορίας είναι θέματα άμεσης προτε ' ραιότητας και εφαρμόζονται κανονικά, όταν απαιτείται, ακόμα κι αν υπάρχει το ενδεχόμενο να προκαλέσουν κοιλιακή μαρμαρυγή. Στο αναπνευστικό σύστημα, κατά την υποθερμία, ο αυτόματος αερισμός εξασθενεί με τη μείωση του μεταβολισμού, όπως ήδη περιγράφηκε. Μετά από κάποιο σημείο η υποθερμία προκαλεί άπνοια με αναγκαία τη μηχανική υποστήριξη της αναπνοής. Η σύγχυση που μερικές φορές προκαλείται στη μελέτη της αναπνευστικής επιδείνωσης λόγω του ψύχους οφείλεται στις φυσικοχημικές μεταβολές των αερίων αίματος (ABGs) που δεν συμφωνούν με τους συνήθεις ορισμούς της υποκαπνίας, υπερκαπνίας ή της φυσιολογικής οξεοβασικής ισορροπίας (ΟΒΙ). Οι κύριες μεταβολές που συμβαίνουν στην ΟΒΙ με την ελάττωση της θερμοκρασίας έχουν ως εξής: 1) η διαλυτότητα του 02 αυξάνεται κατά 4,5% για κάθε 1 ο C. 2) Η δέσμευση του οξυγόνου από την αιμοσφαιρίνη αυξάνεται (αριστερή μετατόπιση της καμπύλης δέσμευσης). 3) Η PaC02 ελαττώνεται καθώς αυξάνεται η διαλυτότητα του C02. 4) το ph αυξάνεται. 5) η pka του ρυθμιστικού διαλύματος Η +-C02-HC03- αυξάνεται, δηλαδή, η pka που σε νορμοθερμία είναι 6,8 αυξάνεται με την ελάττωση της θερμοκρασίας, μεταβάλλοντας την τιμή του ph στην οποία υπάρχει ισορροπία οξέων (C02) και βάσεων (HC03-). Επειδή οι περισσότερες συσκευές μέτρησης ABGs είναι προρρυθμισμένες για θερμοκρασία πυρήνα στους 3TC, τα αποτελέσματα που δίνουν σε κατάσταση υποθερμίας δεν αντιπροσωπεύουν την πραγματικότητα. Η διόρθωση των τιμών στην πραγματική θερμοκρασία θεωρείται επιβεβλημένη και συνεπάγεται την χρήση των ειδικών πινάκων ή software. Η διόρθωση αυτή έχει μεγάλη σημασία γιατί: 1) το "διορθωμένο" Pa02 της ανταλλαγής αερίων στους πνεύμονες και της μεταφοράς 02 στο αίμα και 2) το "διορθωμένο" ph και PaC02 αντιπροσωπεύουν την πραγματική Ο Β Ι. Υπάρχει όμως διαφωνία σχετικά με τις βέλτιστες συνθήκες ΟΒΙ στον υποθερμικό ασθενή και πιο συγκεκριμένα για το αν ο μηχανικός αερισμός που εφαρμόζεται πρέπει να εξασφαλίζει μια τιμή PaC02 40mmHg στους 3Τ C (μη διορθωμένο PaC02), ή μια τιμή PaC02 40mmHg στην θερμοκρασία πυρήνα του αρρώστου (διορθωμένο PaC02). Οι υπερασπιστές της θεωρίας του "μη διορθωμένου" PaC02 ισχυρίζονται ότι από την στιγμή που στον υποθερμικό ασθενή η pka αυξάνεται παράλληλα με το ph, αυξάνεται και το σημείο της ηλεκτροχημικής ουδετερότητας (ph=poh). Η κατάσταση φόρτισης των πρωτεϊνών διατηρείται εξασφαλίζοντας τη βέλτιστη λειτουργικότητα των ενζύμων

6 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 187 και των συστημάτων μεταφοράς που εξαρτώνται από αυτή την κατάσταση φόρτισης. Πάντως δεν υπάρχουν εργασίες που να τεκμηριώνουν την θεωρία αυτή, αλλά οι υπερασπιστές της δημοσιεύουν ότι είναι μικρότερη η συχνότητα εμφάνισης δυσρρυθμιών συγκριτικά με τους ασθενείς που διατηρούν ένα "διορθωμένο" PaC02 στο 40mmHg. Βέβαια, η πιο αποδεκτή θεωρία είναι η διατήρηση ενός ph 7,4 και ενός PaC02 40mmHg διορθωμένο σε κάθε θερμοκρασία πυρήνα. Η θεωρία βασίζεται στην κατανάλωση 02 από τον εγκέφαλο, που ελαττώνεται κατά το ήμισυ με πτώση looc στη θερμοκρασία πυρήνα και βέβαια συνοδεύεται από πτώση της εγκεφαλικής αιματικής ροής κατά 50%. Όμως, η εγκεφαλική αιματική ροή (αλλά όχι και οι απαιτήσεις σε 02) μειώνονται ακόμη περισσότερο με πτώση του αληθούς (διορθωμένου) PaC02 σε τιμή μικρότερη από 40mmHg, αυξάνοντας έτσι σημαντικά τον κίνδυνο εγκεφαλικής ισχαιμίας. Καμία από τις δύο θεωρίες μέχρι στιγμής δεν έχει τεκμηριωθεί. Η τροποποίηση του μηχανικού αερισμού επαφίεται στην κρίση του διασώστη. Στον πηκτικό μηχανισμό η υποθερμία κλινικά εκδηλώνεται με θρόμβωση, που περιγράφεται κυρίως σε περιστατικά που είχαν θανατηφόρο κατάληξη. Για την εκδήλωση της θρόμβωσης ενοχοποιείται η αιμοσυμπύκνωση που προκαλείται δευτερογενώς από την αφυδάτωση και την μετατόπιση των υγρών στο κεντρικό διαμέρισμα. Η αυξημένη γλοιότητα του αίματος επιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τη χαμη λή καρδιακή παροχή επιδεινώνοντας την κατάσταση (ιδίως στους ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία). Στους υποθερμικούς πολυτραυματίες πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπ' όψιν και οι διαταραχές του πηκτικού μηχανισμού που προκαλεί το ίδιο το τραύμα. Υπάρχουν μελέτες που παρουσιάζουν μείωση του αριθμού των αιμοπεταλίων ανάλογη της πτώσης της θερμοκρασίας πυρήνα, κατάσταση που ανατάσσεται κατάτηνεπαναθέρμανση, αλλά δενυπάρχει σαφής συσχετισμός υποθερμίας και αιμορραγίας. Υπάρχουν πάλι άλλες μελέτες που παρουσιάζουν συσχέτιση της υποθερμίας με την ενδογενή ενεργοποίηση του καταρράκτη της πήξης. Η ελάττωση του χρόνου προθρομβίνης και μερικής θρομβοπλαστίνης που περιγράφεται, είναι ανατάξιμη με την επαναθέρμανση. Όσον αφορά τις ευεργετικές ή καταστροφικές συνέπειες της υποθερμίας στην αιμορραγία από το τραύμα, μπορεί να αναπτυχθεί ολόκληρη επιχειρηματολογία και όπως είναι φυσικό οι απόψεις διίστανται. Το ρίγος συνήθως επέρχεται σαν αμυντικός μηχανισμός κατά τον οποίο η αύξηση της μυ'ίκής δραστηριότητας αυξάνει την κατανάλωση 02 και την παραγωγή θερμότητας από θερμιδική καύση. Παρόλα αυτά κάτω από συγκεκριμένες καταστάσεις το ρίγος μπορεί να αποβεί καταστροφικό για τον ίδιο τον οργανισμό. Με το ρίγος η ολική κατανάλωση 02 μπορεί να αυξηθεί μέχρι 8 φορές αλλά η αντιρρόπηση της καρδιακής παροχής δεν είναι η ανάλογη όπως συμβαίνει με την αύξηση της κατανάλωσης 02 που παρατηρείται κατά την άσκηση. Αυτή η κακή -λόγω της χαμηλής καρδιακής παροχής- κατανομή του 02 σε καταστάσεις όπου υπάρχουν αυξημένες απαιτήσεις σε 02, μπορεί να οδηγήσει σε δραματική ελάττωση της περιεκτικότητας σε 02 του μεικτού φλεβικού αίματος (CV02) και να προκαλέσει μεταβολική οξέωση. Όταν συνυπάρχει βλάβη πνευμόνων που σχετίζεται με ενδοπνευμονικό shunt (πνευμονία, κακώσεις, ARDS) τότε το χαμηλό CV02 τα οδηγήσει σε σοβαρή υποξυγοναιμία. Και η μεταβολική οξέωση και η υποξυγοναιμία είναι καταστροφικές στους ασθενείς με υποθερμία και τραύμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις το ρίγος που δεν ελέγχεται με την επαναθέρμανση, είναι καλύτερα να περιορίζεται με μυοχαλαρωτικά φάρμακα ή με μικρές δόσεις μεπεριδίνης (25mg). Στην ήπια υποθερμία (θερμοκρασία ορθού ο C) ο ασθενής διατηρεί ακόμα επίπεδο συνείδησης αν και μπορεί να είναι λίγο ληθαργικός και aπαθής ή να δίνει την εντύπωση ασθενούς που έχει προσβληθεί από ένα ήπιο εγκεφαλικό επεισόδιο. Συχνά έχει ρίγος. Είναι χλωμός με ψυχρή επιδερμίδα και μπορεί να έχει aπόπνοια κετόνης. Η αντιμετώπιση της ήπιας υποθερμίας αποσκοπεί στον περιορισμό της περαιτέρω απώλειας θερμότητας και στην ταχύτερη δυνατή επαναθέρμανση. Άμεση προτεραιότητα έχει η μεταφορά του αρρώστου σε προστατευμένο περιβάλλον. Αν ο τόπος του συμβάντος είναι η ύπαιθρος και δεν υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς του αρρώστου σε κλειστό χώρο, τότε με κάθε τρόπο πρέπει τουλάχιστον να προστατευτεί από τον άνεμο. Από τον άνεμο πρέπει να προστατευτούν

7 188 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ και τα παγιδευμένα ή εγκλωβισμένα θύματα μέχρι να ολοκληρωθεί η προσπάθεια διάσωσής τους. Κατά το triage υποθερμικών αρρώστων προτεραιότητα έχουν τα παιδιά, οι απισχνασμένοι και οι υπερήλικες ασθενείς γιατί είναι οι πλέον ευάλωτοι. Τα υγρά ρούχα πρέπει να απομακρυνθούν το ταχύτερο δυνατόν και να αντικατασταθούν ή ακόμα καλύτερα ο ασθενής να προστατευτεί με τις ειδικές αλουμινοκουβέρτες ή άλλα θερμομονωτικά υλικά και από πάνω αρκετά στρώματα με κουβέρτες. Με τα θερμομονωτικά υλικά πρέπει να καλύπτεται ο λαιμός και το κεφάλι ώστε ακάλυπτο να μένει μόνο το πρόσωπο. Τα χέρια δεν πρέπει να έρχονται σε άμεση επαφή με τον κορμό και τα πόδια σε επαφή μεταξύ τους, εκτός κι αν πρώτα τυλιχτούν με τα θερμομονωτικά υλικά. Οι κουβέρτες μετά θα τοποθετηθούν τόσο πάνω όσο και κάτω από τον ασθενή. Όταν δεν υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς του αρρώστου σε νοσοκομείο τότε μια ασφαλής μέθοδος εξωτερικής επαναθέρμανσης είναι η εμβύθιση του αρρώστου μέχρι το λαιμό σε νερό θερμοκρασίας 40 C. Όταν το θύμα είναι εγκλωβισμένο μπορεί να ενισχυθεί η επαναθέρμανση της κυκλοφορίας του πυρήνα με την εφαρμογή θερμαντικών σωμάτων (ζεστές φιάλες τυλιγμένες σε πετσέτα) στον αυχένα, στην βουβωνική χώρα και στις μασχάλες του ασθενούς. Τα θερμαντικά σώματα σε καμία περίπτωση δεν τοποθετούνται στα άκρα ή σε άμεση επαφή με το δέρμα. Στον άρρωστο χορηγούνται ζεστά ροφήματα μεγάλης θερμιδικής αξίας (π.χ. χαμομήλι με πολλή ζάχαρη). Τα ζεστά ροφήματα στην πραγματικότητα δεν μπορούν να ανεβάσουν τη θερμοκρασία πυρήνα αλλά κάνουν τον άρρωστο να αισθάνεται πολύ καλύτερα. Ο καφές, το τσάι και η σοκολάτα πρέπει να αποφεύγονται γιατί περιέχουν καφε"lνη η οποία ενισχύει την διούρηση αλλά οι ασθενείς αυτοί είναι ήδη αφυδατωμένοι. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να χορηγούνται αλκοολούχα ποτά άσχετα με το πόσο γραφικές είναι οι ιστορίες που ακούγονται για τα σκυλιά Α γ ίου Βερνάνδου στις Άλπεις ή για το κονιάκ που έπιναν οι φαντάροι στα χιονισμένα βουνά της Αλβανίας στο έπος του '40. Το αλκοόλ αναστέλλει το ρίγος, κάνει περιφερική αγγειοδιαστολή και επηρεάζει το επίπεδο συνείδησης του αρρώστου. Πριν τη μεταφορά του αρρώστου πρέπει να γίνει εκτεταμένος έλεγχος για άλλες πιθανές κακώσεις ή βλάβες από το ψύχος όπως τα κρυοπαγήματα. Σε πολλές περιπτώσεις οι παράλληλες κακώσεις περνάνε aπαρατήρητες λόγω της μειωμένης ευαισθησίας των υποθερμικών στον πόνο. Στη σοβαρή υποθερμία (θερμοκρασία ορθού περίπου 29-28oC) ο ασθενής δεν έχει επίπεδο συνείδησης ή βρίσκεται σε stupor. Το δέρμα του είναι παγωμένο, έχει μυ ίκή ακαμψία ή δυσκαμψία και δεν έχει ρίγος. Οι καρδιακοί ήχοι μπορεί να μην ακούγονται και μπορεί η μέτρηση της aρτηριακής πίεσης να είναι αδύνατη για λόγους που προαναφέρθηκαν. Η βραδύπνοια μερικές φορές φτάνει τις 2 αναπνοές/miη και οι κόρες είναι αναντίδραστες στο φως. Σ' αυτές τις περιπτώσεις η επαναθέρμανση είναι η μόνη ελπίδα σωτηρίας για τον άρρωστο αλλά οι τεχνικές επαναθέρμανσης που θα μπορούσαν να έχουν ευεργετικό αποτέλεσμα δυστυχώς δε μπορούν να εφαρμοστούν στον τόπο του συμβάντος. Η μόνη εφικτή μέθοδος επαναθέρμανσης που θα μπορούσε να εφαρμοστεί στον τόπο του συμβάντος- η βραδεία εξωτερική επαναθέρμανση- όχι μόνο δε θα βελτίωνε την πρόγνωση, αλλά θα την επιδείνωνε ακόμα περισσότερο προκαλώντας μια νέα κατάσταση που περιγράφεται σαν shock επαναθέρμανσης. Η κατάσταση αυτή συμβαίνει όταν η περιφέρεια θερμαίνεται πριν τον πυρήνα και η περιφερική αγγειοδιαστολή που προκαλείται προκαλεί ροή αίματος από τον πυρήνα στην περιφέρεια, ενώ η καρδιά λόγω της υποθερμίας δεν έχει την δυνατότητα να αντεπεξέλθει σε ανάγκες απότομα αυξημένης κυκλοφορίας. Η ήδη υποθερμική καρδιά γίνεται ακόμα ψυχρότερη όταν το πρώτο αίμα της περιφέρειας εισέλθει στην κυκλοφορία του πυρήνα. Η συνήθης απάντηση είναι η αιφνίδια υπόταση και κοιλιακή μαρμαρυγή γι αυτό: στον τόπο του συμβάντος δεν πρέπει να σπαταληθεί χρόνος για την επαναθέρμανση ενός ασθενή με σοβαρή υποθερμία. Μετά την σταθεροποίησή του ο ασθενής πρέπει να μεταφερθεί το ταχύτερο δυνατόν σε ιατρικό κέντρο με δυνατότητες εφαρμογής μεθόδων επαναθέρμανσης. Ο άρρωστος με σοβαρή υποθερμία είναι εξαιρετικά "εύθραυστος" και κάθε χειρισμός και παρέμβαση πρέπει να γίνεται με μεγάλη "ευλάβεια" γιατί κοιλιακή μαρμαρυγή μπορεί να πυροδοτηθεί και με ένα

8 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 189 απλό τράνταγμα. Η διατήρηση της βατότητας του αεραγωγού είναι καλύτερα να γίνεται με απλούς χειρισμούς (έκταση της κεφαλής - ανύψωση της κάτω γνάθου) και όχι με την τοποθέτηση στοματοφαρυγγικού ή ρινοφαρυγγικού σωλήνα, οι οποίοι ενοχοποιούνται για πρόκληση κοιλιακής μαρμαρυγής. Για τον ίδιο λόγο η διασωλήνωση της τραχείαςόταν είναι απαραίτητη - πρέπει να γίνει με προσεκτικούς χειρισμούς από έμπειρο διασώστη ή γιατρό. Κατά την εφαρμογή του μηχανικού αερισμού πρέπει να αποφευχθεί ο υπεραερισμός που μπορεί να προκαλέσει ανακοπή. Αν υπάρχει η δυνατότητα, το 02 που χορηγείται πρέπει να θερμαίνεται μέσα από υγραντήρα. Ο καρδιακός ρυθμός του αρρώστου και η αρτηριακή πίεση είναι καλύτερα να ελέγχονται από το monitoring που έχει εφαρμοστεί και όχι κλινικά για λόγους που έχουν προαναφερθεί. Σε περίπτωση εμφάνισης κοιλιακής μαρμαρυγής απαιτείται άμεση έναρξη βασικής ΚΑΡΠΑ. Λόγω της υποθερμίας οι IV χορηγούμενοι φαρμακευτικοί παράγοντες και η aπινίδωση δεν αναμένεται να δράσουν, ενώ οι επανειλημμένες απινιδώσεις θα προκαλέσουν βλάβη στο υποθερμικό μυοκάρδιο. Από τη στιγμή που θα ξεκινήσει η ΚΑΡΠΑ σε ασθενή με σοβαρή υποθερμία δεν σταματάει έως ότου επαναθερμανθεί. Η ίδια η υποθερμία που προκαλεί τη μαρμαρυγή, προστατεύει και τον εγκέφαλο από την υποξία. Η έκβαση της βασικής ή της προχωρημένης ΚΑΡΠΑ (που θα εφαρμοστεί στο ΊΈΠ κατά την επαναθέρμανση) δε μπορεί ναεκτιμηθείανπρώταδεγίνειοάρρωστοςνορμοθερμικός γι αυτό κανένας υποθερμικός άρρωστος δε θεωρείται νεκρός εάν πρώτα δεν επαναθερμανθεί. Εάν το θύμα φορά υγρά ρούχα είναι προτιμότερο να αφαιρεθούν αφού πρώτα κοπούν παρά να αφαιρεθούν με γδύσιμο γιατί ακόμα και οι παθητικές κινήσεις πυροδοτούν αρρυθμίες. Αν υπάρχει η δυνατότητα τοποθετείται περιφερικός IV καθετήρας στον τόπο του συμβάντος. Η τοποθέτηση ΚΦΚ πρέπει να γίνεται από έμπειρο άτομο γιατί η ανίχνευση της φλέβας και το σύρμα Seldinger πυροδοτούν αρρυθμίες. Στον άρρωστο χορηγούνται ζεστοί οροί, κατά προτίμηση N/S 0,9% και όχι διάλυμα Ringer's Lactate γιατί το υποθερμικό ήπαρ δεν μεταβολίζει τα γαλακτικά. Τα πρώτα ml ο άρρωστος πρέπει να τα πάρει άμεσα και τα υπόλοιπα μέσα σε 20-30min. Επειδή τα Ελληνικά ασθενοφόρα δε διαθέτουν συσκευές θέρμανσης ορών, ένας απλός τρόπος είναι να τοποθετηθούν έγκαιρα 2-3 lt NS στις εξόδους του καλοριφέρ του οχήματος και το σύστημα χορήγησης να τυλιχτεί σαν πηνίο γύρω από κάποιο χημικό θερμαντικό σώμα απ' αυτά που κυκλοφορούν στο εμπόριο. Ο άρρωστος μεταφέρεται σε θέση Trendeleburg με κλίση περίπου 10%. Κατά τη μεταφορά ο οδηγός πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός ώστε να αποφεύγονται τα τραντάγματα και τα αιφνίδια φρεναρίσματα γιατί κι αυτά ενοχοποιούνται για πρόκληση κοιλιακής μαρμαρυγής. Η υποθερμία από εμβύθιση περιγράφεται ξεχωριστά γιατί όλη η παθοφυσιολογία που έχει περιγραφεί, συμβαίνει σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα, η πρόγνωσή της είναι βαρύτατη και όταν πρόκειται για εμβύθιση σε παγωμένο νερό, η κατάληξη συνήθως είναι θανατηφόρος. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις χώρες με ψυχρά ή πολικά κλίματα, αλλά κάθε περιοχή που έχει μια θάλασσα, μια λίμνη ή ένα ποτάμι με θερμοκρασία νερού γύρω στους ο C. Αυτές οι συνθήκες είναι υπαρκτές ακόμα και σε χώρες με εύκρατα κλίματα, ακόμα και τους καλοκαιρινούς μήνες. Μόνο 15 λεπτά παραμονής σε νερό θερμοκρασίας 10 ο C μπορούν να προκαλέσουν κοιλιακή μαρμαρυγή και θάνατο. Αλλά και το ανθρώπινο ένστικτο επιβίωσης σ' αυτές τις περιπτώσεις επιταχύνει την έλευση του θανάτου γιατί κάποιος που επιχειρεί να κολυμπήσει, αυξάνει το ρυθμό ψύξης του σώματός του κατά 35%, και οι στερεότυπες κινήσεις πανικού στον επερχόμενο πνιγμό, κατά τις οποίες το θύμα βυθίζει και το κεφάλι του στο νερό, αυξάνουν το ρυθμό ψύξης του σώματος κατά 80%. Αυτό οφείλεται στο ότι οι μύες των άκρων (περιφέρεια) του θύματος, για τις κινήσεις τους, πληρώνονται με το θερμότερο αίμα του πυρήνα το οποίο ψύχεται και επιστρέφει ψυχρότερο στον πυρήνα. Γι αυτό το λόγο το θύμα πρέπει να βγει απ' το νερό καταβάλλοντας όσο το δυνατόν ελάχιστη προσπάθεια από μέρους του (πρέπει να τραβηχτεί επάνω στη σωστική λέμβο και όχι να σκαρφαλώσει, πρέπει να τραβηχτεί με σκοινί μέχρι τη λέμβο και όχι να κολυμπήσει). Μετά την απομάκρυνση του από το νερό, η θερμοκρασία στο θύμα θα συνεχίσει να πέφτει ( afterdrop) κυρίως λόγω του ψυχρού αίματος που

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1. 31/3/2011 Bogdan Raitsiou M.D 1

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1. 31/3/2011 Bogdan Raitsiou M.D 1 ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ 1 Bogdan Raitsiou M.D 1 Πνιγμός στο νερό Ξένο σώμα Θερμοπληξία Υποθερμία Bogdan Raitsiou M.D 2 ΠΝIΓΜΟΣ Εμβύθιση ή κατάδυση εντός υγρού, συχνά συνδυάζεται με : *

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

Υποθερμία (χαμηλή θερμοκρασία σώματος) Ποιές είναι οι αιτίες; Τρόποι διάγνωσης και αντιμετώπισης

Υποθερμία (χαμηλή θερμοκρασία σώματος) Ποιές είναι οι αιτίες; Τρόποι διάγνωσης και αντιμετώπισης Υποθερμία (χαμηλή θερμοκρασία σώματος) Ποιές είναι οι αιτίες; Τρόποι διάγνωσης και αντιμετώπισης του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., Όταν η εσωτερική θερμοκρασία του ανθρώπινου σώματος πέφτει κάτω από 35ο C,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ,MSc ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑΣ Επιδημιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΚΟΠΗ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΑΜΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΗ Άμεση ανάγκη (μεταφορά και αντιμετώπιση το ταχύτερο δυνατόν) ΜΑΖΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΒΑΡΥΣ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Χριστούλας Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Η αίσθηση του κρύου Το στρες που ασκείται από το ψύχος στον οργανισμό μας, κατά την έκθεση του ανθρώπου σε συνθήκες χαμηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση European Resuscitation Council www.erc.edu Αιφνίδιος Καρδιακός Θάνατος Το πρόβλημα 75.000 εξωνοσοκομειακοί θάνατοι από ΑΚΑ/έτος στο UK & 330.000 στις USA Πιθανότητα επιβίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ Α ΒΟΗΘΕΙΕΣ

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ Α ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 22-10-2015 ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ Α ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΒΡΑΪΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΚΠ. ΚΕΝΤΡΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ ΔΑΥΙΔ ΜΩΥΣΗΣ ΠΕ 11 ΦΑ ABLS ΓΙΑ ΤΙΣ Α ΒΟΗΘΕΙΕΣ;

Διαβάστε περισσότερα

Δθ = Μ - Ε ± Απ ± Αγ + Ακ

Δθ = Μ - Ε ± Απ ± Αγ + Ακ ΘΕΡΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΡΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο άνθρωπος είναι ομοιόθερμο όν. Ομοιοστασικοί μηχανισμοί ρυθμίζουν την κεντρική θερμοκρασία του σώματος ώστε να κυμαίνεται μεταξύ 36 και 37 C, όταν το σώμα χάνει ή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ

ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟ Η.Κ.Γ. ΣΩΖΩ ΖΩΕΣ ΣΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΑΦΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΣΤΟ Γ.Ν.Α «ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ηλεκτροκαρδιογράφημα ( Η.Κ.Γ ), ως απλή και εύχρηστος εργαστηριακή μέθοδος, είναι βοηθητικό και πολλές

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Χριστούλας Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Πολλές αθλητικές δραστηριότητες διεξάγονται σε ανοικτά γήπεδα ή υπαίθριους χώρους κάτω από συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος. Αυτό αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση { Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Το νοσηλευτικό έργο στις ΜΤΝ Σκοπός της η παροχή εξειδικευµένης φροντίδας

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1 κ ε φ ά λ α ι ο Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1.1 Αλγόριθμοι στην Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση Το πρώτο διεθνές συνέδριο για τις κατευθυντήριες οδηγίες (Guidelines) για την καρδιοαναπνευστική αναζωογόνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΑΠΟ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΑΚΡΑΙΕΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ

ΒΛΑΒΕΣ ΑΠΟ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΑΚΡΑΙΕΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΑΠΟ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΑΚΡΑΙΕΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ Α. ΒΛΑΒΕΣ ΑΠΟ ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ 1. ΕΓΚΑΥΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Το έγκαυμα αποτελεί το βαρύτερο τραυματισμό που μπορεί να υποστεί ο άνθρωπος Υπολογίζεται ότι μια φορά κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ

ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΘΤΡΕΟΕΙΔΙΚΑ ΥΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΓΙΩΡΓΟ ΜΙΙΦΡΟΝΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟ ΚΕΝΣΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Θυρεοειδικές ορμόνες - δράσεις Οι θυρεοειδικές ορμόνες επηρεάζουν όλους τους ιστούς και τα οργανικά συστήματα στο σωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Πατεράκης. Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσικοθεραπείας

Στέφανος Πατεράκης. Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσικοθεραπείας Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσικοθεραπείας Γενικά : Χαλάρωση είναι η ηρεμία και η ανάπαυση του σώματος και του μυαλού, δηλ. το αντίθετο του στρες. ΧΑΛΑΡΩΣΗ: επιστημονικά ορίζεται η κατάσταση κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Πρώτες Βοήθειες Με τον όρο πρώτες βοήθειες εννοούμε τη βοήθεια που προσφέρει κάποιος σε ένα άρρωστο πριν φτάσει το ασθενοφόρο. Ποιοι είναι οι στόχοι του Πρώτου Βοηθού α. Να

Διαβάστε περισσότερα

Καπάδοχος Θεόδωρος, Βασιλόπουλος Γεώργιος, Κουτελέκος Ιωάννης Νοσηλευτές, Καθηγητές Εφαρμογών, Τμήμα Νοσηλευτικής, Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας &

Καπάδοχος Θεόδωρος, Βασιλόπουλος Γεώργιος, Κουτελέκος Ιωάννης Νοσηλευτές, Καθηγητές Εφαρμογών, Τμήμα Νοσηλευτικής, Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Καπάδοχος Θεόδωρος, Βασιλόπουλος Γεώργιος, Κουτελέκος Ιωάννης Νοσηλευτές, Καθηγητές Εφαρμογών, Τμήμα Νοσηλευτικής, Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας, ΤΕΙ Αθήνας ΟΡΙΣΜΟΙ Τραύμα: Είναι οξεία έκθεση σε

Διαβάστε περισσότερα

Η διαχείριση ενός ενδιαφέροντος περιστατικού: Πού εστιάζεται η νοσηλευτική φροντίδα; Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών

Η διαχείριση ενός ενδιαφέροντος περιστατικού: Πού εστιάζεται η νοσηλευτική φροντίδα; Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Η διαχείριση ενός ενδιαφέροντος περιστατικού: Πού εστιάζεται η νοσηλευτική φροντίδα; Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Τσώνη Αικατερίνη Νοσηλεύτρια Τ.Ε. MSc Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α./Αμαλία

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση (AED)

Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση (AED) Σεμινάριο Eκπαίδευσης στη Βασική Υποστήριξη της Ζωής (BLS) και την Αυτόματη Εξωτερική Απινίδωση (AED) ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα μπορούν να εφαρμόσουν τον τρόπο: Προσέγγισηςενόςθύματοςπουέχεικαταρρεύσει.

Διαβάστε περισσότερα

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α Είναι η συσσώρευση υγρού στον διάµεσο ιστό και στις πνευµονικές κυψελίδες. Η συσσώρευση υγρού µπορεί να εµποδίσει

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας.

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Αντικείμενο Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Θανατηφόρα ατυχήματα από ηλεκτροπληξία στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1980-1995

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ 1 ΙΑΦΑΝΕΙΑ 3 Ο διασώστης έχει προτεραιότητες µε την άφιξη στο τόπο του ατυχήµατος: - ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ - ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ-ΕΠΑΝΕΚΤΙΜΗΣΗ 1)Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ Συχνότερα τα κατάγματα 5 ης - 9 ης πλευράς. Τα κατάγματα 1 ης -2 ης πλευράς απαιτούν πολύ ισχυρή δύναμη, γεγονός που τα συνδέει με αυξημένη πιθανότητα κάκωσης ενδοθωρακικών

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Μέσα Προστασίας II Προστασία από την ηλεκτροπληξία Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Επίκουρος Καθηγητής Τηλ:2810379231 Email: ksiderakis@staff.teicrete.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΑΝΟΙΚΤΟΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΣ ΠΟΡΟΣ ΣΕ ΝΕΟΓΝΑ ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Συγγενείς ανωμαλίες της καρδιάς, είναι οι ατέλειες στη δομή της καρδιάς, που είναι παρούσες κατά τη γέννηση. Μια από αυτές είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ Α ΒΟΗΘΕΙΕΣ

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ Α ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 29-10-2015 ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ Α ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΙΣΡΑΗΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΒΡΑΪΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΚΠ. ΚΕΝΤΡΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ ΔΑΥΙΔ ΜΩΥΣΗΣ ΠΕ 11 ΦΑ ABLS Α ΒΟΗΘΕΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία.

Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Αρχικά θα πρέπει να προσδιορίσουμε τι είναι η παχυσαρκία. Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του βάρους του σώματος, που οφείλεται σε υπερβολική συσσώρευση λίπους στον οργανισμό. Παρατηρείται γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες (Ηλιακό έγκαυμα. Ηλίαση. Θερμοπληξία. Υποθερμία. Κρυοπληξία. Πρόληψη. Θεραπεία).

Έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες (Ηλιακό έγκαυμα. Ηλίαση. Θερμοπληξία. Υποθερμία. Κρυοπληξία. Πρόληψη. Θεραπεία). Έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες (Ηλιακό έγκαυμα. Ηλίαση. Θερμοπληξία. Υποθερμία. Κρυοπληξία. Πρόληψη. Θεραπεία). Κασμάς Κων/νος MD, DAvMed Χειρουργός Οφθαλμίατρος Ιπτάμενος Ιατρός Αεροπορικής Ιατρικής Επιμελητής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΒΑΡΕΩΣ ΠΑΣΧΟΝΤΟΣ Βασικός εχθρός στην αντιμετώπιση του τραυματία και του ασθενούς είναι ο χρόνος. Σ ένα τραυματία οι πιθανότητες επιβίωσης ελαττώνονται αν δεν αντιμετωπισθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑ 1.1 Τι είδους νόσημα είναι; Η νεανική δερματομυοσίτιδα (ΝΔΜ) είναι ένα σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι οστεοπόρωση;

Τι είναι οστεοπόρωση; Τι είναι οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι χρόνια πάθηση του μεταβολισμού των οστών, κατά την οποία παρατηρείται σταδιακή μείωση της πυκνότητας και της ποιότητάς τους, ώστε αυτά με την πάροδο του χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Διεθνείς Κατευθυντήριες Οδηγίες Καρδιοπνευμονικής Αναζωογόνησης Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αναζωογόνησης (ERC)

Νέες Διεθνείς Κατευθυντήριες Οδηγίες Καρδιοπνευμονικής Αναζωογόνησης Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αναζωογόνησης (ERC) ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ ΚΥ.Σ.ΑΝ. 18 Μαρτίου 2006 Νέες Διεθνείς Κατευθυντήριες Οδηγίες Καρδιοπνευμονικής Αναζωογόνησης Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αναζωογόνησης (ERC) Έχουν ήδη περάσει 5 χρόνια από την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ στα σχολεία ιαχείριση και αντιμετώπιση συμβάντων ημερίδα επιμέλεια Κατσαβούνη Φανή

ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ στα σχολεία ιαχείριση και αντιμετώπιση συμβάντων ημερίδα επιμέλεια Κατσαβούνη Φανή ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ στα σχολεία ιαχείριση και αντιμετώπιση συμβάντων ημερίδα 2013 ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Είναι οι αρχικές ενέργειες που γίνονται, για τη διατήρηση ενός πάσχοντος στη ζωή, τη σταθεροποίηση της κατάστασής

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός Περιεχόμενα 10.ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ... Error! Bookmark not defined. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός... Error!

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS)

ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) ΝΕΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ (BLS) ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΖΩΗΣ (ALS) Καφαντάρης Ιωάννης 1, Μεϊμέτη Ευαγγελία 2 1. Ειδικευόμενος Καρδιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Ε. Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας Δ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ Το σύνολο των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού για τη διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ

ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΠΙΝΙΔΩΣΗ Στόχοι Να γνωρίζουμε βασικά θέματα του ΑΕΑ (AED) Να εφαρμόζουμε τον ΑΕΑ Να γνωρίζουμε να εφαρμόζουμε ΚΑΡ.Π.Α. σε συνδυασμό με ΑΕΑ Να γνωρίζουμε βασικά στοιχεία για

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για Ασθενείς που Φέρουν Νάρθηκες

Οδηγίες για Ασθενείς που Φέρουν Νάρθηκες Οδηγίες για Ασθενείς που Φέρουν Νάρθηκες Ποιος είναι ο σκοπός της χρήσης ναρθήκων; Οι νάρθηκες που τοποθετούνται στα άνω και στα κάτω άκρα έχουν ως σκοπό την ακινητοποίηση ενός μέρους του σώματος προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαθήτρια: Κ. Σοφία. Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαθήτρια: Κ. Σοφία. Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαθήτρια: Κ. Σοφία Καθηγητής: κ. Πιτσιλαδής Σχολ. Έτος: 2015-2016 ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΗ-BYPASS Αορτοστεφανιαία παράκαμψη είναι η χειρουργική διαδικασία της παράκαμψης των θρομβώσεων ή των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΣΤΡΑΤΗ Ε. ΚΕΤΣΙΟΥ Κ. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΕΣ Τ.Ε. ΜΕΠ / ΒΠΠ Γ.Ν.Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Κάπνισµα και καρδιά! Μειώνει τη χοληστερόλη HDL και αυξάνει την

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Εφαρμογές της Επουλωτικής Διαδικασίας στις. Μυοσκελετικές Κακώσεις ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ. Αθλητιατρικο Κεντρο Εθνικων Ομαδων Βορ.

Κλινικές Εφαρμογές της Επουλωτικής Διαδικασίας στις. Μυοσκελετικές Κακώσεις ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ. Αθλητιατρικο Κεντρο Εθνικων Ομαδων Βορ. Κλινικές Εφαρμογές της Επουλωτικής Διαδικασίας στις Μυοσκελετικές Κακώσεις ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Αθλητιατρικο Κεντρο Εθνικων Ομαδων Βορ.Ελλαδος Νικόλαος. Γ. Μαλλιαρόπουλος Αθηνά. Η. Ακριτίδου Δημητρης Χριστοδουλου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα;

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα; ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος;...... 2. Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από: i 3.

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση

Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Το πιο μικρό και συμπαγές LASER μεγάλης ισχύος για την φυσικοθεραπεία και την φυσική αποκατάσταση Χημικοί Μηχανισμοί Παραγωγή εξ επαγωγής, φωτο-χημικών φαινομένων φωτο-ευαισθητοποίησης και φωτο-απομάκρυνσης.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Δηλητηρίαση Η έκθεση σε τοξίνη που δύναται να έχει βλαπτική επίδραση στον οργανισμό Τοξίνη είναι η ουσία που προκαλεί βλάβη στη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ. ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ P.N.FTh M.TTh

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ. ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ P.N.FTh M.TTh ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ P.N.FTh M.TTh ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ VO2=COX A VO2 CO=ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΠΑΡΟΧΗ A VO=ΑΡΤΗΡΙΟ ΦΛΕΒΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΟΞΥΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

- Γιατί πρέπει να τοποθετηθεί βηματοδότης ;

- Γιατί πρέπει να τοποθετηθεί βηματοδότης ; Σύμφωνα με τις εξετάσεις που σας έγιναν ο γιατρός σας αποφάσισε ότι πρέπει να σας γίνει εμφύτευση μόνιμου βηματοδότη. Η τοποθέτηση του δεν αποτελεί μειονέκτημα ούτε αναπηρία αλλά αντιθέτως θα σας επιτρέψει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι σχετικές παράγραφοι της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ. Ειδικές έννοιες φυσιολογίας ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης

ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ. Ειδικές έννοιες φυσιολογίας ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ Κωνσταντίνος Καλλαράς Καθηγητής Φυσιολογίας Ειδικές έννοιες φυσιολογίας ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ Ερώτηση 1 Τι ορίζουμε ως ομοιόσταση; Ομοιόσταση είναι η ικανότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες βοήθειες: τηλεφωνικές οδηγίες προς τον ιδιοκτήτη. Γιώργος Μ. Καζάκος ΜΑΕΘ, Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

Πρώτες βοήθειες: τηλεφωνικές οδηγίες προς τον ιδιοκτήτη. Γιώργος Μ. Καζάκος ΜΑΕΘ, Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Πρώτες βοήθειες: τηλεφωνικές οδηγίες προς τον ιδιοκτήτη Γιώργος Μ. Καζάκος ΜΑΕΘ, Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Τηλεφωνικές οδηγίες (telephone triage) Η διαχείριση της υγείας ενός ασθενούς από απόσταση με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο 1. Ποιος είναι ο ρόλος των ερυθρών κυττάρων του αίματος; α. μεταφέρουν οξυγόνο σε όλο το σώμα β. μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά, άλατα, ορμόνες και πρωτεΐνες γ. μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 15 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα